<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X51n0823">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 823 成唯識論自攷</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 823 成唯識論自攷</title>
			<author>明 大惠錄</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>10卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">51</idno>.<idno type="no">823</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-05-17 10:23:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">成唯識論自攷</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00011">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00011</charName>
				<mapping cb:dec="983051" type="PUA">U+F000B</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2C0D6</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(索-糸)/石/木]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01140">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01140</charName>
				<mapping cb:dec="984180" type="PUA">U+F0474</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7986</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>裨</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[示*卑]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB03033">
				<charName>CBETA CHARACTER CB03033</charName>
				<mapping cb:dec="986073" type="PUA">U+F0BD9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+21678</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>奪</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[大/集]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB07411">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07411</charName>
				<mapping cb:dec="990451" type="PUA">U+F1CF3</mapping>
			<mapping type="unicode">U+27DE4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>賾</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[丨*臣*責]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15164">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15164</charName>
				<mapping cb:dec="998204" type="PUA">U+F3B3C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2EA07</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>顧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂@((旣-旡)-日+口))*頁]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15167">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15167</charName>
				<mapping cb:dec="998207" type="PUA">U+F3B3F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2C094</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>朦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[朦-卄+((並-(前-刖))-一)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15358">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15358</charName>
				<mapping cb:dec="998398" type="PUA">U+F3BFE</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>璸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[琮-示+(眉-目+貝)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15447">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15447</charName>
				<mapping cb:dec="998487" type="PUA">U+F3C57</mapping>
			<mapping type="unicode">U+284CF</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[遄-而+王]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16774">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16774</charName>
				<mapping cb:dec="999814" type="PUA">U+F4186</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+27DE4</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[丨*賾]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18763">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18763</charName>
				<mapping cb:dec="1001803" type="PUA">U+F494B</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[(?*(口/ㄆ))/皿]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18766">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18766</charName>
				<mapping cb:dec="1001806" type="PUA">U+F494E</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[利-禾+((羊-三+日)/木)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-11-23T08:36:19">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0145a" n="0145a"/>
<lb ed="X" n="0145a01"/>
<lb ed="X" n="0145a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 823-A 重刻成唯識論自攷錄序</cb:mulu><head>No. 823-A
<lb ed="X" n="0145a03"/><lb ed="R082" n="0089a01"/> 重刻成唯識論自攷錄序</head>
<lb ed="X" n="0145a04"/>
<lb ed="X" n="0145a05"/><lb ed="R082" n="0089a02"/><p xml:id="pX51p0145a0501">三界唯心。萬法唯識。此性相二宗所由立也。說者謂。
<lb ed="X" n="0145a06"/><lb ed="R082" n="0089a03"/>一心眞如。故號性宗。八識生滅。故稱相宗。獨不曰心
<lb ed="X" n="0145a07"/><lb ed="R082" n="0089a04"/>有眞心妄心。識有眞識妄識乎。<name role="" type="person">馬鳴</name>依一心造起信
<lb ed="X" n="0145a08"/><lb ed="R082" n="0089a05"/>論。立眞如生滅二門。生滅何嘗離眞心別有體也。天
<lb ed="X" n="0145a09"/><lb ed="R082" n="0089a06"/>親依八識造三十頌。明眞如卽識實性與一切法不
<lb ed="X" n="0145a10"/><lb ed="R082" n="0089a07"/>一不異。眞如何嘗離妄識別有相也。龍樹中論指因
<lb ed="X" n="0145a11"/><lb ed="R082" n="0089a08"/>緣生法卽空假中。是生滅外無眞如。楞伽云。心意識
<lb ed="X" n="0145a12"/><lb ed="R082" n="0089a09"/>八種。俗故相有別。眞故相無別。相所相無故。是眞如
<lb ed="X" n="0145a13"/><lb ed="R082" n="0089a10"/>生滅非一異。而護法菩薩於識論中。最出手眼。直云
<lb ed="X" n="0145a14"/><lb ed="R082" n="0089a11"/>爲遣妄執心心所外實有境故。說唯有識。若執唯識
<lb ed="X" n="0145a15"/><lb ed="R082" n="0089a12"/>眞實有者。如執外境。亦是法執。噫苟得此意。何至分
<lb ed="X" n="0145a16"/><lb ed="R082" n="0089a13"/>河飮水哉。嘗論之。性隨相轉。何性不相。設不徧達諸
<lb ed="X" n="0145a17"/><lb ed="R082" n="0089a14"/>相無量差別。安知玅性具足如斯染淨功能。相本性
<lb ed="X" n="0145a18"/><lb ed="R082" n="0089a15"/>融。何相不性。設不深知一性圓頓滿足。安知諸相無
<lb ed="X" n="0145a19"/><lb ed="R082" n="0089a16"/>非事事無礙法界。故台宗劇談實相。必約百界千如。
<lb ed="X" n="0145a20"/><lb ed="R082" n="0089a17"/>夫五位百法獨非百界千如之性相邪。百界千如無
<lb ed="X" n="0145a21"/><lb ed="R082" n="0089a18"/>非實相。五位百法獨非實相邪。若不分別五位百法
<lb ed="X" n="0145a22"/><lb ed="R082" n="0089b01"/>眞俗假實種現差別種種不同。則所云點如明相。迤
<lb ed="X" n="0145a23"/><lb ed="R082" n="0089b02"/>邐不同。一假一切假者。不幾儱侗邪。護法尅論心心
<lb ed="X" n="0145a24"/><lb ed="R082" n="0089b03"/>所法各具四分。夫相分各各不同可也。見分可一向
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0145b" n="0145b"/>
<lb ed="X" n="0145b01"/><lb ed="R082" n="0089b04"/>不同邪。卽見分各各不同可也。自證分證自證分可
<lb ed="X" n="0145b02"/><lb ed="R082" n="0089b05"/>一向不同邪。若使一向不同。則心王八心所五十一。
<lb ed="X" n="0145b03"/><lb ed="R082" n="0089b06"/>將一人果有五十九自證證自證分。抗然角立。互不
<lb ed="X" n="0145b04"/><lb ed="R082" n="0089b07"/>相知。不幾割裂紛糅邪。然使心王心所惟同一自證
<lb ed="X" n="0145b05"/><lb ed="R082" n="0089b08"/>證自證分。又安得云心心所法各皆四分所成。不幾
<lb ed="X" n="0145b06"/><lb ed="R082" n="0089b09"/>墮用別體同之執邪。更就相分論之。且如拈一莖華。
<lb ed="X" n="0145b07"/><lb ed="R082" n="0089b10"/>此華本質。如來大圓鏡智之相分也。佛眼所見。華成
<lb ed="X" n="0145b08"/><lb ed="R082" n="0089b11"/>所作智之相分也。佛智所知。華玅觀察智之相分也。
<lb ed="X" n="0145b09"/><lb ed="R082" n="0089b12"/>此三爲一爲異。若定異。何處別有三華。若定一。佛眼
<lb ed="X" n="0145b10"/><lb ed="R082" n="0089b13"/>不視時。但滅成所作智相分。餘二仍在。佛智不緣時。
<lb ed="X" n="0145b11"/><lb ed="R082" n="0089b14"/>但滅玅觀察智相分。本質仍在。又眼見華時。有眼識
<lb ed="X" n="0145b12"/><lb ed="R082" n="0089b15"/>相分。聞華香嘗華味覺華觸。各有鼻舌身識相分。佛
<lb ed="X" n="0145b13"/><lb ed="R082" n="0089b16"/>一人旣爾。迦葉復有三華四微。百萬人天各各皆有
<lb ed="X" n="0145b14"/><lb ed="R082" n="0089b17"/>三華四微。如是無量三華四微。同在一處。似如一鏡。
<lb ed="X" n="0145b15"/><lb ed="R082" n="0089b18"/>不雜不亂。無二無別於百萬人天中。隨拈一人相分
<lb ed="X" n="0145b16"/><lb ed="R082" n="0090a01"/>時。必攝一切諸人相分。於眼等識中。隨沾一識相分
<lb ed="X" n="0145b17"/><lb ed="R082" n="0090a02"/>時。必攝餘諸識相分。重重無盡。無盡重重。是可思議
<lb ed="X" n="0145b18"/><lb ed="R082" n="0090a03"/>邪。不可思議邪。一華旣爾。物物皆然。色塵旣爾。六塵
<lb ed="X" n="0145b19"/><lb ed="R082" n="0090a04"/>皆然。相分有質尙爾。見分寧獨不然。見分通三量尙
<lb ed="X" n="0145b20"/><lb ed="R082" n="0090a05"/>爾。自證證自證分唯現量。豈反不然。後世弘相宗者。
<lb ed="X" n="0145b21"/><lb ed="R082" n="0090a06"/>何爲自設藩域。曾弗一深思也。是故習性不習相。未
<lb ed="X" n="0145b22"/><lb ed="R082" n="0090a07"/>有不瞞盰者。習相不習性。未有不膠滯者。唯南嶽思
<lb ed="X" n="0145b23"/><lb ed="R082" n="0090a08"/>大禪師大乘止觀一書。出識論未來前。具闡性相幽
<lb ed="X" n="0145b24"/><lb ed="R082" n="0090a09"/>秘。蓋深證無師智耳。厥後欲明心要。須藉文言。當知
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0145c" n="0145c"/>
<lb ed="X" n="0145c01"/><lb ed="R082" n="0090a10"/>成唯識論大<g ref="#CB01140">禆</g>性學。惜慈恩沒。疏復失傳。僅散現大
<lb ed="X" n="0145c02"/><lb ed="R082" n="0090a11"/>鈔宗鏡諸書。及開蒙二卷稍存線索。國初以來竟成
<lb ed="X" n="0145c03"/><lb ed="R082" n="0090a12"/>絕學。萬曆初年。紫柏大師接寂音之道。盛讚此宗。爰
<lb ed="X" n="0145c04"/><lb ed="R082" n="0090a13"/>有俗詮證義集解諸書。而紹法師音義爲長。音義未
<lb ed="X" n="0145c05"/><lb ed="R082" n="0090a14"/>全。故不流通。基法主續補成疏。亦頗簡要。慧法主謂
<lb ed="X" n="0145c06"/><lb ed="R082" n="0090a15"/>疏多譌。復出此自考錄。予謂此宗至方而至圓。至<g ref="#CB16774">𧷤</g>
<lb ed="X" n="0145c07"/><lb ed="R082" n="0090a16"/>而不亂。至深細而非幻罔。至詳明而有綱要。設非玅
<lb ed="X" n="0145c08"/><lb ed="R082" n="0090a17"/>悟。莫窮底裏。諸家著述。固未立極。亦各擅所長。苟因
<lb ed="X" n="0145c09"/><lb ed="R082" n="0090a18"/>是而求之。深造自得。觸著性相源頭。不離只今現前
<lb ed="X" n="0145c10"/><lb ed="R082" n="0090b01"/>一念。則知三乘十二分敎皆吾心識註脚。與<name role="" type="person">馬鳴</name>天
<lb ed="X" n="0145c11"/><lb ed="R082" n="0090b02"/>親。同一鼻孔出氣。何竢予言而知深淺得失也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0145c12"/>
<lb ed="X" n="0145c13"/>
<lb ed="X" n="0145c14"/>
<lb ed="X" n="0145c15"/>
<lb ed="X" n="0145c16"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 823-B 成唯識論自攷錄序</cb:mulu><head>No. 823-B
<lb ed="X" n="0145c17"/><lb ed="R082" n="0090b04"/> 成唯識論自攷錄序</head>
<lb ed="X" n="0145c18"/>
<lb ed="X" n="0145c19"/><lb ed="R082" n="0090b05"/><p xml:id="pX51p0145c1901">相宗一敎。茅塞有年。蓋耽靜者流<g ref="#CB18766">󴥎</g>。西來不立文字
<lb ed="X" n="0145c20"/><lb ed="R082" n="0090b06"/>之語。謂撥除名相。便可直證菩提。於相違差別義。全
<lb ed="X" n="0145c21"/><lb ed="R082" n="0090b07"/>無智眼。試思。楞伽四卷是誰携來此土。世界中種種
<lb ed="X" n="0145c22"/><lb ed="R082" n="0090b08"/>名相。何者不攝。彼經云。略說有三種。廣說有八相。曰
<lb ed="X" n="0145c23"/><lb ed="R082" n="0090b09"/>三。曰八。離識之外。更指何物。我聞如是。而於唯識論。
<lb ed="X" n="0145c24"/><lb ed="R082" n="0090b10"/>可置弗講耶。邇時勝義上人。善根居士。藉此爲究竟
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0146a" n="0146a"/>
<lb ed="X" n="0146a01"/><lb ed="R082" n="0090b11"/>資糧者不乏。然能通其義而箋釋之者。僅僅數家。高
<lb ed="X" n="0146a02"/><lb ed="R082" n="0090b12"/>原俗詮之出最先。不無異同之議。一兩之集解。王太
<lb ed="X" n="0146a03"/><lb ed="R082" n="0090b13"/>史之證義。精覈詳贍。超俗詮。而上覽者自知。紹覺之
<lb ed="X" n="0146a04"/><lb ed="R082" n="0090b14"/>音義。絕筆於第八卷。手澤具存。惜非完璧。然光輝之
<lb ed="X" n="0146a05"/><lb ed="R082" n="0090b15"/>缺月。固賢於<g ref="#CB15167">𬂔</g>朧之全月。會須廣布原本以惠後來。
<lb ed="X" n="0146a06"/><lb ed="R082" n="0090b16"/>靈源慧師自攷錄之出最晚。而義最豐而旨最正。洵
<lb ed="X" n="0146a07"/><lb ed="R082" n="0090b17"/>哉其盡善矣。蓋論師之疏決文言。猶工師之造機關。
<lb ed="X" n="0146a08"/><lb ed="R082" n="0090b18"/>木人脉絡。節腠張減。毫髮不得。不爾。便犯受一塵捨
<lb ed="X" n="0146a09"/><lb ed="R082" n="0091a01"/>一法之過。識論揉於奘師。而比量卽立於奘師。以奘
<lb ed="X" n="0146a10"/><lb ed="R082" n="0091a02"/>師所立之量。證奘師所揉之論。三支圓滿。毋漏毋濫。
<lb ed="X" n="0146a11"/><lb ed="R082" n="0091a03"/>方稱合轍。他家或不盡爾。而慧師獨冥契斯理。故曰
<lb ed="X" n="0146a12"/><lb ed="R082" n="0091a04"/>洵哉其盡善也。蓋師受紹公衣鉢之傳。如領長者家
<lb ed="X" n="0146a13"/><lb ed="R082" n="0091a05"/>業全而有之。<anchor xml:id="nkr_note_add_0146a1301" n="0146a1301"/><anchor xml:id="beg0146a1301" n="0146a1301"/>已<anchor xml:id="end0146a1301"/>復駐鍚燕都。披閱大藏。凡涉相敎。輙
<lb ed="X" n="0146a14"/><lb ed="R082" n="0091a06"/>鏤心板。先後研究三十餘年。故能弘宣佛音。等仰完
<lb ed="X" n="0146a15"/><lb ed="R082" n="0091a07"/>器。付囑學衆。類瀉異甁。斯豈易易哉。斯豈易易哉。余
<lb ed="X" n="0146a16"/><lb ed="R082" n="0091a08"/>於此道。茫如望洋。未測涯涘。而沾沾嚮往。不啻屠門
<lb ed="X" n="0146a17"/><lb ed="R082" n="0091a09"/>之嚼。展是錄也。如入大官厨。嘗一臠而知爲異味。<g ref="#CB15164">𮨇</g>
<lb ed="X" n="0146a18"/><lb ed="R082" n="0091a10"/>自攷第自利而止。若曰利他。非梓弗永。會海幢卓居
<lb ed="X" n="0146a19"/><lb ed="R082" n="0091a11"/>士。先獲我心。蠲金而付剞劂氏。從茲習唯識者。執此
<lb ed="X" n="0146a20"/><lb ed="R082" n="0091a12"/>爲指南。不至入稠林而墮惡塹。其功德豈小補耶。</p>
<lb ed="X" n="0146a21"/><lb ed="R082" n="0091a13"/><p xml:id="pX51p0146a2101">崇禎戊辰嘉平月之望甁城居士閔夢得題</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0146a22"/>
<lb ed="X" n="0146a23"/>
<lb ed="X" n="0146a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0146b" n="0146b"/>
<lb ed="X" n="0146b01"/>
<lb ed="X" n="0146b02"/>
<lb ed="X" n="0146b03"/>
<lb ed="X" n="0146b04"/>
<lb ed="X" n="0146b05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 823-C 成唯識論自攷錄序</cb:mulu><head>No. 823-C
<lb ed="X" n="0146b06"/><lb ed="R082" n="0091a15"/> 成唯識論自攷錄序</head>
<lb ed="X" n="0146b07"/>
<lb ed="X" n="0146b08"/><lb ed="R082" n="0091a16"/><p xml:id="pX51p0146b0801">萬法雖<g ref="#CB07411">𧷤</g>。不離能變。能變維何。識而<anchor xml:id="nkr_note_add_0146b0801" n="0146b0801"/><anchor xml:id="beg0146b0801" n="0146b0801"/>已<anchor xml:id="end0146b0801"/>矣。識與心異
<lb ed="X" n="0146b09"/><lb ed="R082" n="0091a17"/>乎。生滅不生滅。和合一異。葢難言之。然三藏浩浩海
<lb ed="X" n="0146b10"/><lb ed="R082" n="0091a18"/>也。七爲其浪。而八王五十一所。各有二角一頭。從自
<lb ed="X" n="0146b11"/><lb ed="R082" n="0091b01"/>證體。起相見用。則各以能緣託彼質。變自相爲所緣。
<lb ed="X" n="0146b12"/><lb ed="R082" n="0091b02"/>蒲萄暎色。卷荷暎聲。皆非能變外實有。凡小外萬法。
<lb ed="X" n="0146b13"/><lb ed="R082" n="0091b03"/>以徧計執。昧圓成實。不悟依他。緣生無性。全妄卽眞。
<lb ed="X" n="0146b14"/><lb ed="R082" n="0091b04"/>此經論大綱。性相合轍。而學者岐之。飮水分河。嘻亦
<lb ed="X" n="0146b15"/><lb ed="R082" n="0091b05"/>太甚矣。成唯識論號曰相宗。然如來入楞伽解深密
<lb ed="X" n="0146b16"/><lb ed="R082" n="0091b06"/>等。諸大乘修多羅。其濫觴也。婆藪盤豆始陷小乘。計
<lb ed="X" n="0146b17"/><lb ed="R082" n="0091b07"/>心外有法。阿僧迦患之。爲禮足。內苑而有瑜伽師地
<lb ed="X" n="0146b18"/><lb ed="R082" n="0091b08"/>百卷之論。唯識大義始暢。婆藪盤豆悔於厥心。遂束
<lb ed="X" n="0146b19"/><lb ed="R082" n="0091b09"/>以妙伽陀三十。而句身約矣。親勝火辯護法難陀十
<lb ed="X" n="0146b20"/><lb ed="R082" n="0091b10"/>師。競加箋釋。人私十卷。靡定一尊。唐奘師西學五天。
<lb ed="X" n="0146b21"/><lb ed="R082" n="0091b11"/>應護法遙記。取十論折衷之。摘其頷珠。辭其鱗爪。又
<lb ed="X" n="0146b22"/><lb ed="R082" n="0091b12"/>束百以十。而十師之說。如出一人。糅衆香爲丸。貫雜
<lb ed="X" n="0146b23"/><lb ed="R082" n="0091b13"/>華成鬘。則今所宗成唯識論是也。靈松東指眞丹。始
<lb ed="X" n="0146b24"/><lb ed="R082" n="0091b14"/>有相宗之學。而慈恩一鉢。鼎峙天台賢首間。後不數
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0146c" n="0146c"/>
<lb ed="X" n="0146c01"/><lb ed="R082" n="0091b15"/>傳。寢以微滅。開蒙一卷。魯靈光獨存。唐宋諸名家。盡
<lb ed="X" n="0146c02"/><lb ed="R082" n="0091b16"/>化子虗。烏有學者。遂滋異說。如前七爲第八。見分本
<lb ed="X" n="0146c03"/><lb ed="R082" n="0091b17"/>質名緣。相分名所緣。相質合名所緣緣。世間人一倍
<lb ed="X" n="0146c04"/><lb ed="R082" n="0091b18"/>瞻視。而不知其自<g ref="#CB18763">󴥋</g>于唯識之旨。當今此事。不得不
<lb ed="X" n="0146c05"/><lb ed="R082" n="0092a01"/>推我雲棲座下紹覺法師。而靈源獨得其傳。靈源師
<lb ed="X" n="0146c06"/><lb ed="R082" n="0092a02"/>者。勾餘仕族。年未壯室。以優婆塞。入土橋覺師二十
<lb ed="X" n="0146c07"/><lb ed="R082" n="0092a03"/>年。口輪未嘗停轉。源師入耳輒服膺。朝往暮歸。中途
<lb ed="X" n="0146c08"/><lb ed="R082" n="0092a04"/>尋記其師說。必如昔人所稱。分水瀉甁而後<anchor xml:id="nkr_note_add_0146c0801" n="0146c0801"/><anchor xml:id="beg0146c0801" n="0146c0801"/>已<anchor xml:id="end0146c0801"/>。故師
<lb ed="X" n="0146c09"/><lb ed="R082" n="0092a05"/>歿又幾二十年。其所傳習。獨不謬海昌。刻唯識疏。則
<lb ed="X" n="0146c10"/><lb ed="R082" n="0092a06"/>辯音師補。潤覺師所爲。唯識音義八卷者。以行心亦
<lb ed="X" n="0146c11"/><lb ed="R082" n="0092a07"/>良苦。然大非覺師之舊矣。及門新伊玄箸諸師。每相
<lb ed="X" n="0146c12"/><lb ed="R082" n="0092a08"/>顧太息。會源師游京師。未唱善來。輒以師說。敎北方
<lb ed="X" n="0146c13"/><lb ed="R082" n="0092a09"/>之學者。踞猊背點。石頭人益知欽其所自。一日見海
<lb ed="X" n="0146c14"/><lb ed="R082" n="0092a10"/>昌疏。翩然曳杖履南旋。與誰昔同聞之士相論議。亦
<lb ed="X" n="0146c15"/><lb ed="R082" n="0092a11"/>復互有失得。懼久而漸訛。師說殆將湮泯。于是獨走
<lb ed="X" n="0146c16"/><lb ed="R082" n="0092a12"/>黃鶴山。發簏中故書。且讀且講且錄。尊其所聞。不敢
<lb ed="X" n="0146c17"/><lb ed="R082" n="0092a13"/>一字謬戾於師說。結制三月。藁成。題以自攷。謙不敢
<lb ed="X" n="0146c18"/><lb ed="R082" n="0092a14"/>居述作。仍納之簏中。挈游京師。誰昔同聞之士咸謂。
<lb ed="X" n="0146c19"/><lb ed="R082" n="0092a15"/>覺師再出一披。其牘不啻覺師坐土橋與諸名雋揮
<lb ed="X" n="0146c20"/><lb ed="R082" n="0092a16"/>麈尾時也。<g ref="#CB15358">璸</g>溝猶瞀儒妄意涅槃煑蔗之味。游先大
<lb ed="X" n="0146c21"/><lb ed="R082" n="0092a17"/>師門。于覺師未嘗爲役。而心嚮<g ref="#CB15447">𨓏</g>之。得見源師。以爲
<lb ed="X" n="0146c22"/><lb ed="R082" n="0092a18"/>猶見覺師矣。今年夏五。蓮居請登覺師座。以口輪代
<lb ed="X" n="0146c23"/><lb ed="R082" n="0092b01"/>轉。余往聽焉。神觀高凝。辯才遐暢。土橋之聲。于是乎
<lb ed="X" n="0146c24"/><lb ed="R082" n="0092b02"/>大振。謂非軍持灌口者能乎行。且擐師首左臂。爲慈
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0147a" n="0147a"/>
<lb ed="X" n="0147a01"/><lb ed="R082" n="0092b03"/>恩續一燈。而學士麋集。謀公其自攷者。源師不獲自
<lb ed="X" n="0147a02"/><lb ed="R082" n="0092b04"/>閟。適棲水海幢卓居士來。一見傾槖。爲剞劂之。費歷
<lb ed="X" n="0147a03"/><lb ed="R082" n="0092b05"/>四三月而成。居士今之玄鑑也。留心訂讐。日與一二
<lb ed="X" n="0147a04"/><lb ed="R082" n="0092b06"/>學人。析疑送難。豈獨以布金剞劂足多乎哉。嗚呼世
<lb ed="X" n="0147a05"/><lb ed="R082" n="0092b07"/>之潛心法王者多矣。每至此宗。則望崖而返。富才羨
<lb ed="X" n="0147a06"/><lb ed="R082" n="0092b08"/>智之士。又往往不得其傳。訛謬滋甚。魯眞齊贋。孰與
<lb ed="X" n="0147a07"/><lb ed="R082" n="0092b09"/>辨之。吾願師盡刊當世所爲異說者。庶無負戒賢忍
<lb ed="X" n="0147a08"/><lb ed="R082" n="0092b10"/>死。待奘師之意。不獨爲土橋吐氣沾沾號一先生可
<lb ed="X" n="0147a09"/><lb ed="R082" n="0092b11"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0147a10"/><lb ed="R082" n="0092b12"/><p xml:id="pX51p0147a1001">崇禎元年戊辰雪夜雲棲學菩薩戒弟子大<g ref="#CB15358">璸</g>顧若
<lb ed="X" n="0147a11"/><lb ed="R082" n="0092b13"/>羣合十和南書于湖上瑪瑙寺之精舍</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0147a12"/>
<lb ed="X" n="0147a13"/>
<lb ed="X" n="0147a14"/>
<lb ed="X" n="0147a15"/>
<lb ed="X" n="0147a16"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 823-D 成唯識論自攷錄緣起</cb:mulu><head>No. 823-D
<lb ed="X" n="0147a17"/><lb ed="R082" n="0092b15"/> 成唯識論自攷錄緣起</head>
<lb ed="X" n="0147a18"/>
<lb ed="X" n="0147a19"/><lb ed="R082" n="0092b16"/><p xml:id="pX51p0147a1901">重言十七。所以借重先哲之言。以發<anchor xml:id="nkr_note_add_0147a1901" n="0147a1901"/><anchor xml:id="beg0147a1901" n="0147a1901"/>己<anchor xml:id="end0147a1901"/>之聞見也。余
<lb ed="X" n="0147a20"/><lb ed="R082" n="0092b17"/>生三十之年。尙不知有古先聖道。偶一日步蓮居。入
<lb ed="X" n="0147a21"/><lb ed="R082" n="0092b18"/>先師講室得聞觀。經上品上生章。一歷耳根。卽爲踊
<lb ed="X" n="0147a22"/><lb ed="R082" n="0093a01"/>躍。慶佛法中有如斯之津梁。胡自甘陸沈也耶。次日
<lb ed="X" n="0147a23"/><lb ed="R082" n="0093a02"/>復往。如是日。復一日。雖祁寒溽暑不輟。立雪味道。積
<lb ed="X" n="0147a24"/><lb ed="R082" n="0093a03"/>十餘載。無虗日。無間時。師嘗嘉我之志。愍我之勤。縱
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0147b" n="0147b"/>
<lb ed="X" n="0147b01"/><lb ed="R082" n="0093a04"/>雲集握麈之久。師必問慧至不慧至。而後陞座。如是
<lb ed="X" n="0147b02"/><lb ed="R082" n="0093a05"/>率以爲常。三際敷<anchor xml:id="nkr_note_add_0147b0201" n="0147b0201"/><anchor xml:id="beg0147b0201" n="0147b0201"/>揚<anchor xml:id="end0147b0201"/>。二時慈注。性相台宗一一傳習。
<lb ed="X" n="0147b03"/><lb ed="R082" n="0093a06"/>尤慨台相兩宗久沒其傳矢心。必得其旨焉。第恨神
<lb ed="X" n="0147b04"/><lb ed="R082" n="0093a07"/>根暗鈍。非惟聞者。未及致精。猶懼久而缺漏。以故誦
<lb ed="X" n="0147b05"/><lb ed="R082" n="0093a08"/>習師說。朝夕乾惕。向者俗緣所牽。留金臺二十載。雖
<lb ed="X" n="0147b06"/><lb ed="R082" n="0093a09"/>歷塵闤。未嘗不以方<g ref="#CB15081">䇿</g>自隨。間臨講肆。凡涉相宗。輙
<lb ed="X" n="0147b07"/><lb ed="R082" n="0093a10"/>多異說。皆緣相質不明法指心外。良可太息。近代卽
<lb ed="X" n="0147b08"/><lb ed="R082" n="0093a11"/>有註釋。諸家同異。初無準的。或云。相分爲所緣。本質
<lb ed="X" n="0147b09"/><lb ed="R082" n="0093a12"/>爲緣。相質合說。名所緣緣。或云。根本智挾帶眞如而
<lb ed="X" n="0147b10"/><lb ed="R082" n="0093a13"/>緣。爲親所緣緣。有漏心心所及無漏後得智見分緣
<lb ed="X" n="0147b11"/><lb ed="R082" n="0093a14"/>境變相。而緣不簡有質無質。皆是變帶相狀。爲疎所
<lb ed="X" n="0147b12"/><lb ed="R082" n="0093a15"/>緣緣。或以前七識爲第八見分。或云。七大中見識爲
<lb ed="X" n="0147b13"/><lb ed="R082" n="0093a16"/>第八見分。或言眞如爲性境。或以四緣配八識。或以
<lb ed="X" n="0147b14"/><lb ed="R082" n="0093a17"/>三自性配八識。又以四分配八識。又以四分配三自
<lb ed="X" n="0147b15"/><lb ed="R082" n="0093a18"/>性等。此皆難憑也。吾先師音義八卷。惜乎不獲全璧。
<lb ed="X" n="0147b16"/><lb ed="R082" n="0093b01"/>門人辯音補輯成。疏刻之海昌。始余獲本喜。若復聆
<lb ed="X" n="0147b17"/><lb ed="R082" n="0093b02"/>師說。讀未卒業。義或缺如。今昔有異。指眎同聞。悉知
<lb ed="X" n="0147b18"/><lb ed="R082" n="0093b03"/>其有披襟處。且如釋三有爲之有爲相。能所倒置。前
<lb ed="X" n="0147b19"/><lb ed="R082" n="0093b04"/>後文自矛盾。又如東西各有一柱。東柱承光西柱發
<lb ed="X" n="0147b20"/><lb ed="R082" n="0093b05"/>影之類。其謬稍多。諸方咸目蓮居爲正學。所論著固。
<lb ed="X" n="0147b21"/><lb ed="R082" n="0093b06"/>若是乎。此疏實非字字出先師筆也。嗚呼同聽者尙
<lb ed="X" n="0147b22"/><lb ed="R082" n="0093b07"/>自。異聞異稟者豈能共旨。今年春。余歸自京邑。寄錫
<lb ed="X" n="0147b23"/><lb ed="R082" n="0093b08"/>龍居。新伊一相兩兄約余。同訂一準。則爲後學之指
<lb ed="X" n="0147b24"/><lb ed="R082" n="0093b09"/>南。曁諸法友亦欲余宣演所習。自惟年耄智昏。堅以
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0147c" n="0147c"/>
<lb ed="X" n="0147c01"/><lb ed="R082" n="0093b10"/>疎漏爲辭。不獲<anchor xml:id="nkr_note_add_0147c0101" n="0147c0101"/><anchor xml:id="beg0147c0101" n="0147c0101"/>已<anchor xml:id="end0147c0101"/>。於一夏中。且講且錄。講錄並訖。麤
<lb ed="X" n="0147c02"/><lb ed="R082" n="0093b11"/>分章節。詞鄙義疎。不搆虗文。以葢義不列繁科。以適
<lb ed="X" n="0147c03"/><lb ed="R082" n="0093b12"/>時不廣引旁。而害正不騁<anchor xml:id="nkr_note_add_0147c0301" n="0147c0301"/><anchor xml:id="beg0147c0301" n="0147c0301"/>己<anchor xml:id="end0147c0301"/>是。而病人惟事記。昔訂
<lb ed="X" n="0147c04"/><lb ed="R082" n="0093b13"/>今用。備末年尋討。命名自攷錄。非敢擧似大方也。惴
<lb ed="X" n="0147c05"/><lb ed="R082" n="0093b14"/>惴添足之誚是懼。豈爝火與二曜爭明哉。錄成閣筆
<lb ed="X" n="0147c06"/><lb ed="R082" n="0093b15"/>爲紀始末云爾。</p>
<lb ed="X" n="0147c07"/><lb ed="R082" n="0093b16"/><p xml:id="pX51p0147c0701">旹
<lb ed="X" n="0147c08" type="honorific"/><lb ed="R082" n="0093b17"/>天啓丙寅重九日大惠識</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0147c09"/>
<lb ed="X" n="0147c10"/>
<lb ed="X" n="0147c11"/>
<lb ed="X" n="0147c12"/>
<lb ed="X" n="0147c13"/>
<lb ed="X" n="0147c14"/>
<lb ed="X" n="0147c15"/>
<lb ed="X" n="0147c16"/>
<lb ed="X" n="0147c17"/>
<lb ed="X" n="0147c18"/>
<lb ed="X" n="0147c19"/>
<lb ed="X" n="0147c20"/>
<lb ed="X" n="0147c21"/>
<lb ed="X" n="0147c22"/>
<lb ed="X" n="0147c23"/>
<lb ed="X" n="0147c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0148a" n="0148a"/>
<lb ed="X" n="0148a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">成唯識論自攷</cb:mulu>
<lb ed="X" n="0148a02"/><cb:docNumber>No. 823</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0148a03"/><lb ed="R082" n="0094a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>成唯識論自攷卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0148a04"/>
<lb ed="X" n="0148a05"/><lb ed="R082" n="0094a02"/><byline cb:type="author">明武林蓮居弟子　大惠　錄</byline>
<lb ed="X" n="0148a06"/><lb ed="R082" n="0094a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0148a0601">成唯識論者。廼標宗會旨摧邪顯正之說也。明諸
<lb ed="X" n="0148a07"/><lb ed="R082" n="0094a04"/>佛權實二智。開契經勸誡二門。立諸法眞俗二諦。
<lb ed="X" n="0148a08"/><lb ed="R082" n="0094a05"/>成菩薩自他二益。示行人邪正二解。破衆生我法
<lb ed="X" n="0148a09"/><lb ed="R082" n="0094a06"/>二執。轉煩惱所知二障。證菩提涅槃二果。題中四
<lb ed="X" n="0148a10"/><lb ed="R082" n="0094a07"/>字。通別合稱。言異衆典故云別。名與他同故云通。
<lb ed="X" n="0148a11"/><lb ed="R082" n="0094a08"/>二題皆具敎行理三。茲不繁述。就別題中。成。謂能
<lb ed="X" n="0148a12"/><lb ed="R082" n="0094a09"/>成立法。略則宗因喩三支。廣有八種。一立宗。二辨
<lb ed="X" n="0148a13"/><lb ed="R082" n="0094a10"/>因。三引喩。四同類。五異類。六比量。七現量。八正敎
<lb ed="X" n="0148a14"/><lb ed="R082" n="0094a11"/>量。要而言之。卽安立義。謂安布言敎。成立義理也。
<lb ed="X" n="0148a15"/><lb ed="R082" n="0094a12"/>唯識。謂所成立義。卽眞俗二諦之理。然此二字。若
<lb ed="X" n="0148a16"/><lb ed="R082" n="0094a13"/>離釋者。唯。謂獨一之稱。此外無餘。略有三義。一者
<lb ed="X" n="0148a17"/><lb ed="R082" n="0094a14"/>簡持義。簡去徧計所執虗妄我法。任持依他圓成
<lb ed="X" n="0148a18"/><lb ed="R082" n="0094a15"/>二性。此以理簡情故言唯。二者決定義。決無離心
<lb ed="X" n="0148a19"/><lb ed="R082" n="0094a16"/>之境。定有具境之心。此約心簡境故言唯。三顯勝
<lb ed="X" n="0148a20"/><lb ed="R082" n="0094a17"/>義。五位百法。一心變影故。二心自體故。三心相應
<lb ed="X" n="0148a21"/><lb ed="R082" n="0094a18"/>故。四心分位故。五心實性故。五中唯心顯著。爲主。
<lb ed="X" n="0148a22"/><lb ed="R082" n="0094b01"/>能變。勝餘法故。此則擧識該餘故言唯。識。謂了別。
<lb ed="X" n="0148a23"/><lb ed="R082" n="0094b02"/>眼等諸識各各皆能了別自分所緣境故。若合釋
<lb ed="X" n="0148a24"/><lb ed="R082" n="0094b03"/>者。以唯言遮境非有。識言表心不無。心有境無。故
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0148b" n="0148b"/>
<lb ed="X" n="0148b01"/><lb ed="R082" n="0094b04"/>名唯識。諸敎所明唯識。不出十界依正。略則凡聖
<lb ed="X" n="0148b02"/><lb ed="R082" n="0094b05"/>因果四位。一約凡顯唯識。如一恒河。六道各見不
<lb ed="X" n="0148b03"/><lb ed="R082" n="0094b06"/>同。經云。鬼旁生人天。各隨其所應。等事心異故。許
<lb ed="X" n="0148b04"/><lb ed="R082" n="0094b07"/>義非眞實。境若是實。不應異見。故云唯識。二約聖
<lb ed="X" n="0148b05"/><lb ed="R082" n="0094b08"/>顯唯識。如二乘人修九想等觀。隨觀一境。衆相現
<lb ed="X" n="0148b06"/><lb ed="R082" n="0094b09"/>前。頌云。心意識所緣。皆非離自性。故我說一切。唯
<lb ed="X" n="0148b07"/><lb ed="R082" n="0094b10"/>有識無餘。境若是實。寧隨心轉。故云唯識。三約因
<lb ed="X" n="0148b08"/><lb ed="R082" n="0094b11"/>顯唯識。依定自在。心境雙寂。隨欲轉變。地等皆成。
<lb ed="X" n="0148b09"/><lb ed="R082" n="0094b12"/>如頌云。菩薩於定位。觀影唯是心。義想旣滅除。審
<lb ed="X" n="0148b10"/><lb ed="R082" n="0094b13"/>觀唯自想。境若是實。何容隱顯。故云唯識。四約果
<lb ed="X" n="0148b11"/><lb ed="R082" n="0094b14"/>顯唯識。大圓鏡智。諸處境識皆於中現。如莊嚴頌
<lb ed="X" n="0148b12"/><lb ed="R082" n="0094b15"/>云。如來無垢識。是淨無漏界。解脫一切障。圓鏡智
<lb ed="X" n="0148b13"/><lb ed="R082" n="0094b16"/>相應。萬境森羅。豈離鏡智。故云唯識。通題論者。較
<lb ed="X" n="0148b14"/><lb ed="R082" n="0094b17"/>言旨歸。審明要會。評量本頌意趣。決了唯識宗旨。
<lb ed="X" n="0148b15"/><lb ed="R082" n="0094b18"/>聖人設敎垂範。無越三種方便。破法方便。袪遣餘
<lb ed="X" n="0148b16"/><lb ed="R082" n="0095a01"/>乘外道情計心外我法故。立法方便。成就三種能
<lb ed="X" n="0148b17"/><lb ed="R082" n="0095a02"/>變唯識性相故。饒益有情方便。令諸衆生修行斷
<lb ed="X" n="0148b18"/><lb ed="R082" n="0095a03"/>障歷位證果故。論有宗。釋。本。末。今者是宗非釋。是
<lb ed="X" n="0148b19"/><lb ed="R082" n="0095a04"/>末非本。此之四字。能所合標。通別兼擧。是故云也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0148b20"/><lb ed="R082" n="0095a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0148b2001">護法等薩薩造</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0148b21"/><lb ed="R082" n="0095a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0148b2101">按佛滅後九百年中。<name role="" type="person">世親</name>菩薩以慈氏瑜伽論文
<lb ed="X" n="0148b22"/><lb ed="R082" n="0095a07"/>浩瀚深淵。是以提挈綱維。作唯識三十頌。同時有
<lb ed="X" n="0148b23"/><lb ed="R082" n="0095a08"/>親勝火辨二師造釋。各有十卷。千一百年。繼有護
<lb ed="X" n="0148b24"/><lb ed="R082" n="0095a09"/>法。安慧。陳那。德慧。難陀。淨月。勝友。智月。八師。相次
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0148c" n="0148c"/>
<lb ed="X" n="0148c01"/><lb ed="R082" n="0095a10"/>造釋。亦各十卷。故卷有百。慈恩基師以十師制作。
<lb ed="X" n="0148c02"/><lb ed="R082" n="0095a11"/>旨殊見異。稟者無依。固請奘師揉成今之十卷。然
<lb ed="X" n="0148c03"/><lb ed="R082" n="0095a12"/>而文多影略。所尙者以護法爲司南。故先標首。諸
<lb ed="X" n="0148c04"/><lb ed="R082" n="0095a13"/>師等之。菩薩略梵語。具云菩提質諦薩埵。此云覺
<lb ed="X" n="0148c05"/><lb ed="R082" n="0095a14"/>有情。稟受大乘敎法。深達唯識理趣。名自覺之有
<lb ed="X" n="0148c06"/><lb ed="R082" n="0095a15"/>情。以斯道覺斯民。名覺他有情。具斯二利。故稱菩
<lb ed="X" n="0148c07"/><lb ed="R082" n="0095a16"/>薩。造者。如法相解。如法相說。稱理建言。故云造也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0148c08"/><lb ed="R082" n="0095a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0148c0801">唐三藏法師<name role="" type="person">玄奘</name>奉詔譯</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0148c09"/><lb ed="R082" n="0095a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0148c0901">唐。代名。三藏。謂經律論。正法自任。弘辯導他。名曰
<lb ed="X" n="0148c10"/><lb ed="R082" n="0095b01"/>法師。<name role="" type="person">玄奘</name>者。大師之諱。譯者猶言易也。以唐易梵。
<lb ed="X" n="0148c11"/><lb ed="R082" n="0095b02"/>以顯了義代未顯了義故。</p>
<lb ed="X" n="0148c12"/><lb ed="R082" n="0095b03"/><p xml:id="pX51p0148c1201">△論文大分有三。初宗前敬叙分。次依敎廣成分。
<lb ed="X" n="0148c13"/><lb ed="R082" n="0095b04"/>後釋結施願分。義當序正流通三段。初序中。先一
<lb ed="X" n="0148c14"/><lb ed="R082" n="0095b05"/>偈歸敬述意。次申造論緣起。先歸敬述意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0148c15"/><lb ed="R082" n="0095b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0148c1501">稽首唯識性滿分淸淨者我今釋彼說利樂諸有情。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0148c16"/><lb ed="R082" n="0095b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0148c1601">初稽首二句。歸敬請加。稽首二字。總攝能歸三業。
<lb ed="X" n="0148c17"/><lb ed="R082" n="0095b08"/>旣身儀端莊。口必讚嘆。意必虔謹。一非一。擧一必
<lb ed="X" n="0148c18"/><lb ed="R082" n="0095b09"/>攝三。唯識等八字。卽所歸三寶。唯識性。卽法寶。有
<lb ed="X" n="0148c19"/><lb ed="R082" n="0095b10"/>二義。一謂徧計所遣淸淨。卽世俗唯識相。二謂圓
<lb ed="X" n="0148c20"/><lb ed="R082" n="0095b11"/>成所證淸淨。卽勝義唯識性。性勝相劣。擧性該之。
<lb ed="X" n="0148c21"/><lb ed="R082" n="0095b12"/>又三十頌中。初釋唯識相。次顯唯識性。後明唯識
<lb ed="X" n="0148c22"/><lb ed="R082" n="0095b13"/>位。擧中以攝初後。總以一部爲所歸也。滿分淸淨
<lb ed="X" n="0148c23"/><lb ed="R082" n="0095b14"/>者。卽佛僧二寶。佛是究竟果人。十障究盡。二死永
<lb ed="X" n="0148c24"/><lb ed="R082" n="0095b15"/>捐。如蓮華開。睡夢覺。名滿淸淨者。三乘因位。於二
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0149a" n="0149a"/>
<lb ed="X" n="0149a01"/><lb ed="R082" n="0095b16"/>障中斷未窮源。名分淸淨者。雖別言三。三非三。言
<lb ed="X" n="0149a02"/><lb ed="R082" n="0095b17"/>三體卽一。豈唯三一圓融。亦復能所不二。能歸之
<lb ed="X" n="0149a03"/><lb ed="R082" n="0095b18"/>外無別所歸。方成唯識歸敬。菩薩造論。恐未符頌
<lb ed="X" n="0149a04"/><lb ed="R082" n="0096a01"/>意。必藉三寶冥加。故先歸敬也。我今下。述造論意。
<lb ed="X" n="0149a05"/><lb ed="R082" n="0096a02"/>我。卽論主自稱。彼說指天親三十頌。利。謂利益。令
<lb ed="X" n="0149a06"/><lb ed="R082" n="0096a03"/>生解起行。因中得聞法之利。樂。謂安樂。斷障證果。
<lb ed="X" n="0149a07"/><lb ed="R082" n="0096a04"/>果上得菩提覺法樂。涅槃寂靜樂。諸有情。卽所被
<lb ed="X" n="0149a08"/><lb ed="R082" n="0096a05"/>機。菩薩造論。意在於斯。</p>
<lb ed="X" n="0149a09"/><lb ed="R082" n="0096a06"/><p xml:id="pX51p0149a0901">△次申造論緣起。文三。初通彰所爲。二別爲凡小。
<lb ed="X" n="0149a10"/><lb ed="R082" n="0096a07"/>三別破四執。今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0149a11"/><lb ed="R082" n="0096a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0149a1101">今造此論爲於二空<note place="inline">至</note>所知障故得大菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0149a12"/><lb ed="R082" n="0096a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0149a1201">今造下。初句先申起。次二句正明造論緣由。二空
<lb ed="X" n="0149a13"/><lb ed="R082" n="0096a10"/>者。謂眞理。理尙非一。今言二者。對所執而言也。外
<lb ed="X" n="0149a14"/><lb ed="R082" n="0096a11"/>道無中執有謂之迷。餘乘心外計法謂之謬。正解
<lb ed="X" n="0149a15"/><lb ed="R082" n="0096a12"/>生時。翻破迷謬。二空理顯。此作論之因緣也。生解
<lb ed="X" n="0149a16"/><lb ed="R082" n="0096a13"/>等一句。明生解力用。二障謂煩惱所知。卽事理二
<lb ed="X" n="0149a17"/><lb ed="R082" n="0096a14"/>障。下二句。轉釋二障起滅所由。我法。二障。二空。各
<lb ed="X" n="0149a18"/><lb ed="R082" n="0096a15"/>相主對起滅。隨斷者。執有雙單。障有輕重。空有淺
<lb ed="X" n="0149a19"/><lb ed="R082" n="0096a16"/>深。隨分證。隨分斷。斷障等一句。明斷障功能。下二
<lb ed="X" n="0149a20"/><lb ed="R082" n="0096a17"/>句。轉釋斷障所得之果。眞解脫者。簡非孤調解脫。
<lb ed="X" n="0149a21"/><lb ed="R082" n="0096a18"/>大菩提者。簡非二乘菩提。文中綺文互見。左右言
<lb ed="X" n="0149a22"/><lb ed="R082" n="0096b01"/>之耳。此段緣起。總令一切有情解二空。斷二障。證
<lb ed="X" n="0149a23"/><lb ed="R082" n="0096b02"/>二果。故此論之所以作也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0149a24"/><lb ed="R082" n="0096b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0149a2401">又爲開示謬執我法<note place="inline">至</note>於唯識理如實知故。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0149b" n="0149b"/>
<lb ed="X" n="0149b01"/><lb ed="R082" n="0096b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0149b0101">又爲下。二別爲凡小。謬執我者。如下文執我體常
<lb ed="X" n="0149b02"/><lb ed="R082" n="0096b05"/>周徧等。謬執法者。卽數論冥諦等。勝論六句義等。
<lb ed="X" n="0149b03"/><lb ed="R082" n="0096b06"/>餘乘所計離識實有色等諸法。亦是謬執。故今開
<lb ed="X" n="0149b04"/><lb ed="R082" n="0096b07"/>示。令其稱實而知。了達心外無法。翳眼若除。空華
<lb ed="X" n="0149b05"/><lb ed="R082" n="0096b08"/>自滅。若達二空。我法本寂。此段開示。總爲凡小顯
<lb ed="X" n="0149b06"/><lb ed="R082" n="0096b09"/>唯識理。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0149b07"/><lb ed="R082" n="0096b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0149b0701">復有迷謬唯識理者<note place="inline">至</note>或執離心無別心所。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0149b08"/><lb ed="R082" n="0096b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0149b0801">復有下。三別破四執。初句總標迷理。或執下。別明
<lb ed="X" n="0149b09"/><lb ed="R082" n="0096b12"/>四執。初增益謗。卽有宗依十二處敎。執心境俱有。
<lb ed="X" n="0149b10"/><lb ed="R082" n="0096b13"/>次損減謗。卽淸辨依密意空敎。撥識亦無。三迷體
<lb ed="X" n="0149b11"/><lb ed="R082" n="0096b14"/>用卽大乘一類菩薩。言八識體唯是一。如一水鏡。
<lb ed="X" n="0149b12"/><lb ed="R082" n="0096b15"/>多波像生。四迷王所。卽經部覺天所計。以經言士
<lb ed="X" n="0149b13"/><lb ed="R082" n="0096b16"/>夫六界。染淨由心。無別心所。雖於蘊中亦言心所。
<lb ed="X" n="0149b14"/><lb ed="R082" n="0096b17"/>但於識上分位假立。無別實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0149b15"/><lb ed="R082" n="0096b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0149b1501">爲遮此等種種異執<note place="inline">至</note>得如實解故作斯論。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0149b16"/><lb ed="R082" n="0097a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0149b1601">爲遮下。結破。種種異執。指上四師。今明實無外境。
<lb ed="X" n="0149b17"/><lb ed="R082" n="0097a02"/>唯有內心。體用條然。王所宛爾。則令四執氷釋。眞
<lb ed="X" n="0149b18"/><lb ed="R082" n="0097a03"/>唯識量理成。此結亦兼前迷謬二空。及謬執我法
<lb ed="X" n="0149b19"/><lb ed="R082" n="0097a04"/>者。種種之言該之。令於下。總結三段作論所由。</p>
<lb ed="X" n="0149b20"/><lb ed="R082" n="0097a05"/><p xml:id="pX51p0149b2001">△第二正宗。依敎廣成分。此釋天親三十頌。初二
<lb ed="X" n="0149b21"/><lb ed="R082" n="0097a06"/>十四行明唯識相。次一行明唯識性。後五行明唯
<lb ed="X" n="0149b22"/><lb ed="R082" n="0097a07"/>識行位。初明唯識相。先假問起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0149b23"/><lb ed="R082" n="0097a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0149b2301">若唯有識云何世間及諸聖敎說有我法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0149b24"/><lb ed="R082" n="0097a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0149b2401">此之一問。以唯識對我法互相迭難以爲問端。上
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0149c" n="0149c"/>
<lb ed="X" n="0149c01"/><lb ed="R082" n="0097a10"/>根利智者。於此問下。卽便了然。旣言唯識。云何得
<lb ed="X" n="0149c02"/><lb ed="R082" n="0097a11"/>有我法。悟知心外無境。如良馬見鞭影。卽歸正道。
<lb ed="X" n="0149c03"/><lb ed="R082" n="0097a12"/>何煩論主殷勤。秖爲中下之機未契。障重執深。聞
<lb ed="X" n="0149c04"/><lb ed="R082" n="0097a13"/>不能解。是以大士大悲不<anchor xml:id="nkr_note_add_0149c0401" n="0149c0401"/><anchor xml:id="beg0149c0401" n="0149c0401"/>已<anchor xml:id="end0149c0401"/>。巧智無邊。假立賓主。
<lb ed="X" n="0149c05"/><lb ed="R082" n="0097a14"/>互爲砧鎚。擧頌拈出。此問乃一論之提綱。立義之
<lb ed="X" n="0149c06"/><lb ed="R082" n="0097a15"/>關鍵。破執之前矛。邪正之權衡也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0149c07"/><lb ed="R082" n="0097a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0149c0701">頌曰由假說我法<note place="inline">至</note>謂異熟思量及了別境識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0149c08"/><lb ed="R082" n="0097a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0149c0801">擧頌答中。初六句先總標三能變。前三句略明所
<lb ed="X" n="0149c09"/><lb ed="R082" n="0097a18"/>變我法。次三句略明能變三相。異熟。卽第八識。思
<lb ed="X" n="0149c10"/><lb ed="R082" n="0097b01"/>量。卽第七識。了別境。卽前六識。第八具有三名。阿
<lb ed="X" n="0149c11"/><lb ed="R082" n="0097b02"/>賴耶。異熟。一切種。今不言餘二。獨標異熟者。異熟
<lb ed="X" n="0149c12"/><lb ed="R082" n="0097b03"/>果報義最顯故。第七梵語末那。唐言意。思量。乃功
<lb ed="X" n="0149c13"/><lb ed="R082" n="0097b04"/>能。今不擧名。唯標思量者。思量性相力最勝故。前
<lb ed="X" n="0149c14"/><lb ed="R082" n="0097b05"/>六各有別名。了別是用。今不列諸名。總標用者。以
<lb ed="X" n="0149c15"/><lb ed="R082" n="0097b06"/>總用能該六別體故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0149c16"/><lb ed="R082" n="0097b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0149c1601">論曰世間聖敎說有我法<note place="inline">至</note>我謂主宰法謂軌持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0149c17"/><lb ed="R082" n="0097b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0149c1701">論曰下。釋頌。先釋前三句。初牒頌第一句。假字有
<lb ed="X" n="0149c18"/><lb ed="R082" n="0097b09"/>二義。一無體隨情假。卽外道隨自妄情計我法故。
<lb ed="X" n="0149c19"/><lb ed="R082" n="0097b10"/>二隨緣施設假。卽聖敎隨位隨緣假施設故。我謂
<lb ed="X" n="0149c20"/><lb ed="R082" n="0097b11"/>主宰者。主。謂主質。如君主。有自在力。宰。謂宰治。如
<lb ed="X" n="0149c21"/><lb ed="R082" n="0097b12"/>宰輔。有斷割能。又主是我體。宰是我用。言我有體
<lb ed="X" n="0149c22"/><lb ed="R082" n="0097b13"/>用故。法謂軌持者。軌。謂軌範。可生物解故。持。謂任
<lb ed="X" n="0149c23"/><lb ed="R082" n="0097b14"/>持。不捨自性故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0149c24"/><lb ed="R082" n="0097b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0149c2401">彼二俱有種種相轉<note place="inline">至</note>轉謂隨緣施設有異。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0150a" n="0150a"/>
<lb ed="X" n="0150a01"/><lb ed="R082" n="0097b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0150a0101">彼二下。牒頌第二句。初句總標。我種種下。別釋。有
<lb ed="X" n="0150a02"/><lb ed="R082" n="0097b17"/>情命者等。等十六知見。一我。二衆生。三壽者四命
<lb ed="X" n="0150a03"/><lb ed="R082" n="0097b18"/>者。五生者。六養育七衆數。八人。九作者。十使作者。
<lb ed="X" n="0150a04"/><lb ed="R082" n="0098a01"/>十一起者。十二使起者。十三受者。十四使受者。十
<lb ed="X" n="0150a05"/><lb ed="R082" n="0098a02"/>五知者。十六見者。卽世間謬立我也。預流一來等。
<lb ed="X" n="0150a06"/><lb ed="R082" n="0098a03"/>等那含羅漢辟支菩薩佛。卽聖敎假名我也。實德
<lb ed="X" n="0150a07"/><lb ed="R082" n="0098a04"/>業等。卽勝論六句。幷數論等所計法也。蘊處界等。
<lb ed="X" n="0150a08"/><lb ed="R082" n="0098a05"/>卽內典三科。幷諦緣度等。世出世法也。隨緣施設
<lb ed="X" n="0150a09"/><lb ed="R082" n="0098a06"/>有異者。一隨世間虗妄分別緣。二隨聖敎逗機施
<lb ed="X" n="0150a10"/><lb ed="R082" n="0098a07"/>設緣。我有異者。外於五蘊和合法上。妄計實有我
<lb ed="X" n="0150a11"/><lb ed="R082" n="0098a08"/>人衆生有情命者等。內於斷惑淺深處。假名施設
<lb ed="X" n="0150a12"/><lb ed="R082" n="0098a09"/>預流三乘等。法有異者。外論兢生。建言各別。時方
<lb ed="X" n="0150a13"/><lb ed="R082" n="0098a10"/>本際。實德業等。內敎被機。色心開合。三科破迷。根
<lb ed="X" n="0150a14"/><lb ed="R082" n="0098a11"/>界異同。四句料揀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150a15"/><lb ed="R082" n="0098a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0150a1501">如是諸相若由假說依何得成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150a16"/><lb ed="R082" n="0098a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0150a1601">如是下。先徵釋第三句。何字。是徵辭。徵出下文能
<lb ed="X" n="0150a17"/><lb ed="R082" n="0098a14"/>變識體。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150a18"/><lb ed="R082" n="0098a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0150a1801">彼相皆依識所轉變<note place="inline">至</note>彼二離此無所依故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150a19"/><lb ed="R082" n="0098a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0150a1901">彼相下。次釋。初句擧頌。下轉釋。了別者。了。謂了達。
<lb ed="X" n="0150a20"/><lb ed="R082" n="0098a17"/>別。謂分別。八識皆能了別自分所緣境故。定相應
<lb ed="X" n="0150a21"/><lb ed="R082" n="0098a18"/>者。王所同依根故。同緣境故。定俱生滅故。和合似
<lb ed="X" n="0150a22"/><lb ed="R082" n="0098b01"/>一故。如王臣主僕。不相離故。轉變有二義。初隨因
<lb ed="X" n="0150a23"/><lb ed="R082" n="0098b02"/>緣變。施設我法。識體者。謂識自證分。似二分。卽相
<lb ed="X" n="0150a24"/><lb ed="R082" n="0098b03"/>見二分。變似能緣。謂之見分。變似所緣。謂之相分。
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0150b" n="0150b"/>
<lb ed="X" n="0150b01"/><lb ed="R082" n="0098b04"/>相見俱依自證起者。此明用從體變。如蝸牛頭二
<lb ed="X" n="0150b02"/><lb ed="R082" n="0098b05"/>角。出則似二。縮則一頭。彼二者。指我法。此者。相見
<lb ed="X" n="0150b03"/><lb ed="R082" n="0098b06"/>二分。相見爲所依。我法爲能依。離所依無能依故
<lb ed="X" n="0150b04"/><lb ed="R082" n="0098b07"/>也。相見依他起。過不在茲。我法強設。所執有咎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150b05"/><lb ed="R082" n="0098b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0150b0501">或復內識轉似外境<note place="inline">至</note>緣此執爲實有外境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150b06"/><lb ed="R082" n="0098b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0150b0601">或復下。次隨分別變。執實我法。先約法釋。初一句
<lb ed="X" n="0150b07"/><lb ed="R082" n="0098b10"/>標似外境者。謂似我法。非外似外。我法下二句。轉
<lb ed="X" n="0150b08"/><lb ed="R082" n="0098b11"/>釋。分別熏習者。我執等三種習氣也。由無始虗妄
<lb ed="X" n="0150b09"/><lb ed="R082" n="0098b12"/>熏習。令諸識生起。還變相似妄我妄法。此我下二
<lb ed="X" n="0150b10"/><lb ed="R082" n="0098b13"/>句。釋妨。問云。旣言內識轉變。此不在外。何由似外
<lb ed="X" n="0150b11"/><lb ed="R082" n="0098b14"/>境耶。通意可知。諸有下。結過。次擧喩。以喩合法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150b12"/><lb ed="R082" n="0098b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0150b1201">愚夫所計實我實法<note place="inline">至</note>所依事故亦勝義有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150b13"/><lb ed="R082" n="0098b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0150b1301">愚夫下。結判。先約假實判。亦兼釋前頌中假字。徧
<lb ed="X" n="0150b14"/><lb ed="R082" n="0098b17"/>計所執實我實法。情有理無。此虗假之假。內識所
<lb ed="X" n="0150b15"/><lb ed="R082" n="0098b18"/>變似我似法。隨緣施設。此緣假之假。外境下。約有
<lb ed="X" n="0150b16"/><lb ed="R082" n="0099a01"/>無判。外境非如識之有。內識非如境之無。此約外
<lb ed="X" n="0150b17"/><lb ed="R082" n="0099a02"/>境內心判有無由此一句。遮過。境依下。約二諦判。
<lb ed="X" n="0150b18"/><lb ed="R082" n="0099a03"/>問。情計外境是無。緣起內境是有。與識何別。釋云。
<lb ed="X" n="0150b19"/><lb ed="R082" n="0099a04"/>境唯俗有。識通眞俗。故云亦勝義有。事卽體也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150b20"/><lb ed="R082" n="0099a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0150b2001">云何應知實無外境<note place="inline">至</note>實我實法不可得故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150b21"/><lb ed="R082" n="0099a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0150b2101">云何下。廣釋所變我法。先總徵總釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150b22"/><lb ed="R082" n="0099a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0150b2201">如何實我不可得耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150b23"/><lb ed="R082" n="0099a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0150b2301">如何下。別破我執。先徵。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150b24"/><lb ed="R082" n="0099a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0150b2401">諸所執我略有三種<note place="inline">至</note>潛轉身中作事業故。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0150c" n="0150c"/>
<lb ed="X" n="0150c01"/><lb ed="R082" n="0099a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0150c0101">諸所下。先叙我大小不定三量。文中雖列三執。卽
<lb ed="X" n="0150c02"/><lb ed="R082" n="0099a11"/>外道四句中。我大色小。色在我中。色大我小。我在
<lb ed="X" n="0150c03"/><lb ed="R082" n="0099a12"/>色中二句。初句略標三種。三執皆叙似能立量。初
<lb ed="X" n="0150c04"/><lb ed="R082" n="0099a13"/>計我量是有法。體常周徧宗。隨處造業受苦樂故
<lb ed="X" n="0150c05"/><lb ed="R082" n="0099a14"/>因。喩如虗空。次計我量是有法。不定宗。隨身大小
<lb ed="X" n="0150c06"/><lb ed="R082" n="0099a15"/>有卷舒故因。舒之大如修羅。卷之小如蚊蚋。取下
<lb ed="X" n="0150c07"/><lb ed="R082" n="0099a16"/>破中喩。如<g ref="#CB00011">𬃖</g>籥風。三執我量是有法。至細宗。潛轉
<lb ed="X" n="0150c08"/><lb ed="R082" n="0099a17"/>身中作事業故因。喩如一極微。潛轉身中作事業
<lb ed="X" n="0150c09"/><lb ed="R082" n="0099a18"/>者。謂時乎在眼見。時乎在耳聞。或手舞或足蹈等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150c10"/><lb ed="R082" n="0099b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0150c1001">初且非理所以者何<note place="inline">至</note>所修證法一切我合故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150c11"/><lb ed="R082" n="0099b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0150c1101">先破初家。初句總斥。次徵起。先牒執。迴彼宗因。爲
<lb ed="X" n="0150c12"/><lb ed="R082" n="0099b03"/>我因宗。立量破之。以彼所執常徧宗。破彼後半句
<lb ed="X" n="0150c13"/><lb ed="R082" n="0099b04"/>隨身受苦樂因。徧則不局身中。常則不受苦樂。又
<lb ed="X" n="0150c14"/><lb ed="R082" n="0099b05"/>以彼常徧宗。破彼初半句能造業因。常則無動。徧
<lb ed="X" n="0150c15"/><lb ed="R082" n="0099b06"/>應無轉。徧故如何隨身。常故如何造業。因能成宗。
<lb ed="X" n="0150c16"/><lb ed="R082" n="0099b07"/>因旣被破。宗義寧立。次約同異破。先立兩關。若謂
<lb ed="X" n="0150c17"/><lb ed="R082" n="0099b08"/>我同。則作受應通一切。此成善惡無分過。因果相
<lb ed="X" n="0150c18"/><lb ed="R082" n="0099b09"/>違過。解脫應通一切。此成凡聖混濫過。若謂我異。
<lb ed="X" n="0150c19"/><lb ed="R082" n="0099b10"/>此中仍約體徧破。異若是徧。則成彼此相雜過。若
<lb ed="X" n="0150c20"/><lb ed="R082" n="0099b11"/>言異不相雜。仍復徧義不成。又約一人作受應名
<lb ed="X" n="0150c21"/><lb ed="R082" n="0099b12"/>一切作受。應有如前二過。一切我處無別者。無別
<lb ed="X" n="0150c22"/><lb ed="R082" n="0099b13"/>卽徧義。仍約彼徧義破。若作受不通一切。仍復徧
<lb ed="X" n="0150c23"/><lb ed="R082" n="0099b14"/>義不成。若謂下。牒救詞。此約各屬爲救。欲遮前過。
<lb ed="X" n="0150c24"/><lb ed="R082" n="0099b15"/>理亦下。破。徧則必合。屬則不徧。合義卽徧義。如水
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0151a" n="0151a"/>
<lb ed="X" n="0151a01"/><lb ed="R082" n="0099b16"/>乳之難分。故約合破屬。解脫例前。凡聖混濫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151a02"/><lb ed="R082" n="0099b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0151a0201">中亦非理所以者何<note place="inline">至</note>故彼所言如童豎戲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151a03"/><lb ed="R082" n="0099b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0151a0301">次破次家。先總斥。次徵起。文中牒彼宗因更相擊
<lb ed="X" n="0151a04"/><lb ed="R082" n="0100a01"/>破。先以宗破因。我體是有法。不應隨身而有舒卷
<lb ed="X" n="0151a05"/><lb ed="R082" n="0100a02"/>宗常住故因。喩如虗空。次以因破宗。我體是有法。
<lb ed="X" n="0151a06"/><lb ed="R082" n="0100a03"/>應非常住宗。有卷舒故因。喩如槖籥風。槖籥。鼓風
<lb ed="X" n="0151a07"/><lb ed="R082" n="0100a04"/>具也。次又一量。約隨身破體一。一卽常也。我體是
<lb ed="X" n="0151a08"/><lb ed="R082" n="0100a05"/>有法。如何可執一宗。應可分析故因。同喩如身。下
<lb ed="X" n="0151a09"/><lb ed="R082" n="0100a06"/>一句結責。童豎相撲。一起一伏。以喩宗成因破。因
<lb ed="X" n="0151a10"/><lb ed="R082" n="0100a07"/>成宗破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151a11"/><lb ed="R082" n="0100a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0151a1101">後亦非理所以者何<note place="inline">至</note>諸有往來非常一故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151a12"/><lb ed="R082" n="0100a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0151a1201">三破後家。先總斥。次徵起。先牒執破。我量是有法。
<lb ed="X" n="0151a13"/><lb ed="R082" n="0100a10"/>如何能令大身徧動宗。至小故因。喩如一極徵。徧
<lb ed="X" n="0151a14"/><lb ed="R082" n="0100a11"/>動者。卽彼所執潛轉身中作事業也。若謂下。救。以
<lb ed="X" n="0151a15"/><lb ed="R082" n="0100a12"/>速巡救徧動。我雖小是有法。似徧動宗。速巡身故
<lb ed="X" n="0151a16"/><lb ed="R082" n="0100a13"/>因喩如旋火輪。破中以往來因破彼常一宗。往來
<lb ed="X" n="0151a17"/><lb ed="R082" n="0100a14"/>卽速巡也。我體是有法非常一宗。有往來故因。喩
<lb ed="X" n="0151a18"/><lb ed="R082" n="0100a15"/>如旋火輪。旋火不局一方。輪相定歸生滅。以救家
<lb ed="X" n="0151a19"/><lb ed="R082" n="0100a16"/>似能立三支。迴爲我眞能破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151a20"/><lb ed="R082" n="0100a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0151a2001">又所執我復有三種<note place="inline">至</note>三者與蘊非卽非離。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151a21"/><lb ed="R082" n="0100a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0151a2101">次叙我卽離俱非三種。文中雖列三執。卽外道四
<lb ed="X" n="0151a22"/><lb ed="R082" n="0100b01"/>句中卽色是我。離色是我二句。合前大小成四句。
<lb ed="X" n="0151a23"/><lb ed="R082" n="0100b02"/>五蘊展轉成二十句。三世成六十。幷根本斷常。成
<lb ed="X" n="0151a24"/><lb ed="R082" n="0100b03"/>六十二句也。此俱有宗犢子部中所執。諸部論師
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0151b" n="0151b"/>
<lb ed="X" n="0151b01"/><lb ed="R082" n="0100b04"/>共推不受。呼爲附法外道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151b02"/><lb ed="R082" n="0100b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0151b0201">初卽蘊我理且不然<note place="inline">至</note>故彼所執實我不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151b03"/><lb ed="R082" n="0100b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0151b0301">初破卽蘊。先總斥。次立量總破五蘊。我是有法。非
<lb ed="X" n="0151b04"/><lb ed="R082" n="0100b07"/>常一宗。卽蘊故因。喩如五蘊。五則不一。蘊歸生滅。
<lb ed="X" n="0151b05"/><lb ed="R082" n="0100b08"/>蘊非常一。我亦應爾。下別破。先立量破色蘊。內諸
<lb ed="X" n="0151b06"/><lb ed="R082" n="0100b09"/>色是有法。定非實我宗。有質礙故因。喩如外諸色。
<lb ed="X" n="0151b07"/><lb ed="R082" n="0100b10"/>內諸色卽五根四大。外色卽五塵諸法。次立量破
<lb ed="X" n="0151b08"/><lb ed="R082" n="0100b11"/>受想行識四蘊。心心所法是有法。亦非實我宗。不
<lb ed="X" n="0151b09"/><lb ed="R082" n="0100b12"/>恒相續。待衆緣故因。喩如電甁。電不恒續。甁假輪
<lb ed="X" n="0151b10"/><lb ed="R082" n="0100b13"/>繩。以喩心心所法衆緣隨故。有起滅故。後立量破
<lb ed="X" n="0151b11"/><lb ed="R082" n="0100b14"/>餘蘊。餘行卽不相應行。餘色。卽法處所攝色。此二
<lb ed="X" n="0151b12"/><lb ed="R082" n="0100b15"/>猶是色行二蘊攝故。餘行餘色是有法。亦非實我
<lb ed="X" n="0151b13"/><lb ed="R082" n="0100b16"/>宗。非覺性故因。喩如虗空。以喩餘行無體性。餘色
<lb ed="X" n="0151b14"/><lb ed="R082" n="0100b17"/>無覺知。次立量破離蘊。離蘊我是有法。理非實我
<lb ed="X" n="0151b15"/><lb ed="R082" n="0100b18"/>宗。無作受故因。喩如虗空。後立量破俱非蘊。俱非
<lb ed="X" n="0151b16"/><lb ed="R082" n="0101a01"/>蘊我是有法。非實我宗。非卽非離蘊故因。喩如缾。
<lb ed="X" n="0151b17"/><lb ed="R082" n="0101a02"/>甁無覺知。非卽內蘊。甁有色質。非離色蘊。甁非卽
<lb ed="X" n="0151b18"/><lb ed="R082" n="0101a03"/>離非是實我。我亦應然。依蘊立者。如依杌。方疑是
<lb ed="X" n="0151b19"/><lb ed="R082" n="0101a04"/>人非人。又旣下。重牒破。非卽蘊故。不可說有爲。非
<lb ed="X" n="0151b20"/><lb ed="R082" n="0101a05"/>離蘊故。不可說無爲。有爲是我。無爲非我。例上說
<lb ed="X" n="0151b21"/><lb ed="R082" n="0101a06"/>之。下一句結破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151b22"/><lb ed="R082" n="0101a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0151b2201">又諸所執實有我體<note place="inline">至</note>故所執我理俱不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151b23"/><lb ed="R082" n="0101a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0151b2301">又諸下。四番徵覈。破彼有法宗因。無實我破有法。
<lb ed="X" n="0151b24"/><lb ed="R082" n="0101a09"/>無常破宗。無作受破因。諸字。牒前大小卽離等。初
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0151c" n="0151c"/>
<lb ed="X" n="0151c01"/><lb ed="R082" n="0101a10"/>約思慮有無兩關覈之。初約有思慮立量破。有思
<lb ed="X" n="0151c02"/><lb ed="R082" n="0101a11"/>慮我是有法。應是無常宗。非一切時有思慮故因。
<lb ed="X" n="0151c03"/><lb ed="R082" n="0101a12"/>喩如緣慮心。次約無思慮立量破。所執實我是有
<lb ed="X" n="0151c04"/><lb ed="R082" n="0101a13"/>法。不能作業不受果宗。無思慮故因。喩如虗空。下
<lb ed="X" n="0151c05"/><lb ed="R082" n="0101a14"/>一句結。若有若無俱非我體。又宗因俱不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151c06"/><lb ed="R082" n="0101a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0151c0601">又諸所執實有我體<note place="inline">至</note>故所執我二俱不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151c07"/><lb ed="R082" n="0101a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0151c0701">二約作用有無兩關覈之。初量約有作用破。我體
<lb ed="X" n="0151c08"/><lb ed="R082" n="0101a17"/>是有法。應是無常宗。有作用故因。喩如手足等。次
<lb ed="X" n="0151c09"/><lb ed="R082" n="0101a18"/>量約無作用破。我體是有法。應非實我宗。無作用
<lb ed="X" n="0151c10"/><lb ed="R082" n="0101b01"/>故因。喩如兔角。下一句結有無不成。又宗及有法
<lb ed="X" n="0151c11"/><lb ed="R082" n="0101b02"/>俱不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151c12"/><lb ed="R082" n="0101b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0151c1201">又諸所執實有我體<note place="inline">至</note>正見翻令沉淪生死。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151c13"/><lb ed="R082" n="0101b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0151c1301">三約我見所緣是不兩關覈之。我見者。執我之見。
<lb ed="X" n="0151c14"/><lb ed="R082" n="0101b05"/>卽乖理謬執之心。若非所緣。寧知有我。如眼不見。
<lb ed="X" n="0151c15"/><lb ed="R082" n="0101b06"/>孰別靑黃。旣非我見所緣。故無實我。若是所緣。如
<lb ed="X" n="0151c16"/><lb ed="R082" n="0101b07"/>實知故。見應非倒。無中執有。名爲顚倒。若爾下。引
<lb ed="X" n="0151c17"/><lb ed="R082" n="0101b08"/>敎反覆難破。先四句引敎。次二句出毀讚辭。若以
<lb ed="X" n="0151c18"/><lb ed="R082" n="0101b09"/>有我倒見爲正。則令無我正智爲邪。豈有下。反覆
<lb ed="X" n="0151c19"/><lb ed="R082" n="0101b10"/>難破。豈有無我邪見能證涅槃。有我正見翻令沉
<lb ed="X" n="0151c20"/><lb ed="R082" n="0101b11"/>淪生死耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151c21"/><lb ed="R082" n="0101b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0151c2101">又諸我見不緣實我<note place="inline">至</note>隨自妄情種種計度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151c22"/><lb ed="R082" n="0101b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0151c2201">四約能所緣立量破。我見是有法。不緣實我宗。有
<lb ed="X" n="0151c23"/><lb ed="R082" n="0101b14"/>所緣故因。喩如緣餘心。有所緣者。謂內識所變蘊。
<lb ed="X" n="0151c24"/><lb ed="R082" n="0101b15"/>然非實我。緣餘心者。謂緣色等眼識等。我見所緣
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0152a" n="0152a"/>
<lb ed="X" n="0152a01"/><lb ed="R082" n="0101b16"/>是有法。定非實我宗。是所緣故因。喩如所餘法。所
<lb ed="X" n="0152a02"/><lb ed="R082" n="0101b17"/>餘法者。謂色等諸塵。初量破能緣我見如翳眼。次
<lb ed="X" n="0152a03"/><lb ed="R082" n="0101b18"/>量破所緣實我如空華。二俱虗妄。我皆非實。是故
<lb ed="X" n="0152a04"/><lb ed="R082" n="0102a01"/>下結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152a05"/><lb ed="R082" n="0102a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0152a0501">然諸我執略有二種一者俱生二者分別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152a06"/><lb ed="R082" n="0102a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0152a0601">然諸下。束廣從略。上文我執多種。今略束唯二。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152a07"/><lb ed="R082" n="0102a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0152a0701">俱生我執無始時來<note place="inline">至</note>任運而轉故名俱生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152a08"/><lb ed="R082" n="0102a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0152a0801">先明俱生起相。恒與身俱者。與身俱滅俱生故。此
<lb ed="X" n="0152a09"/><lb ed="R082" n="0102a06"/>正明俱生相。不待等者。簡異分別。任運而轉者。簡
<lb ed="X" n="0152a10"/><lb ed="R082" n="0102a07"/>非隨緣也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152a11"/><lb ed="R082" n="0102a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0152a1101">此復二種一常相續<note place="inline">至</note>起自心相執爲實我。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152a12"/><lb ed="R082" n="0102a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0152a1201">此復下。明執相。常相續者。能緣所緣無間轉故。此
<lb ed="X" n="0152a13"/><lb ed="R082" n="0102a10"/>執在第七識中。托第八見分爲本質。變起相分影。
<lb ed="X" n="0152a14"/><lb ed="R082" n="0102a11"/>執爲內我。言自心相者。卽四分中一也。下說準知。
<lb ed="X" n="0152a15"/><lb ed="R082" n="0102a12"/>有間斷者。能緣所緣多轉易故。在第六識者。俱生
<lb ed="X" n="0152a16"/><lb ed="R082" n="0102a13"/>通六七故。識所變者。謂本識所變也。單言五蘊。卽
<lb ed="X" n="0152a17"/><lb ed="R082" n="0102a14"/>聖敎法相。今加取者。取是著義。卽煩惱取也。總。謂
<lb ed="X" n="0152a18"/><lb ed="R082" n="0102a15"/>總緣五蘊爲實我。別。謂五中隨執一爲實我。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152a19"/><lb ed="R082" n="0102a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0152a1901">此二我執細故難斷<note place="inline">至</note>勝生空觀方能除滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152a20"/><lb ed="R082" n="0102a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0152a2001">此二下。明斷位。後修道中者。二乘則須陀洹<anchor xml:id="nkr_note_add_0152a2001" n="0152a2001"/><anchor xml:id="beg0152a2001" n="0152a2001"/>已<anchor xml:id="end0152a2001"/>上。
<lb ed="X" n="0152a21"/><lb ed="R082" n="0102a18"/>菩薩則初地<anchor xml:id="nkr_note_add_0152a2101" n="0152a2101"/><anchor xml:id="beg0152a2101" n="0152a2101"/>已<anchor xml:id="end0152a2101"/>上。數數修習者。地地重慮緣眞也。
<lb ed="X" n="0152a22"/><lb ed="R082" n="0102b01"/>勝生空觀者。地前緣修爲劣。登地眞修爲勝。生空
<lb ed="X" n="0152a23"/><lb ed="R082" n="0102b02"/>觀。卽我執正對治。數修數滅。此言六七俱生地地
<lb ed="X" n="0152a24"/><lb ed="R082" n="0102b03"/>除也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0152b" n="0152b"/>
<lb ed="X" n="0152b01"/><lb ed="R082" n="0102b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0152b0101">分別我執亦由現在<note place="inline">至</note>唯在第六意識中有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152b02"/><lb ed="R082" n="0102b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0152b0201">次明分別起相。亦由外緣者。兼上內因言也。非與
<lb ed="X" n="0152b03"/><lb ed="R082" n="0102b06"/>身俱者。簡異俱生。邪敎。謂外緣。邪分別。謂邪思惟。
<lb ed="X" n="0152b04"/><lb ed="R082" n="0102b07"/>在第六意識者。第六能強思計度故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152b05"/><lb ed="R082" n="0102b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0152b0501">此亦二種一緣邪敎<note place="inline">至</note>分別計度執爲實我。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152b06"/><lb ed="R082" n="0102b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0152b0601">此亦下。明執相。邪敎所說蘊。卽實德業等。所說我。
<lb ed="X" n="0152b07"/><lb ed="R082" n="0102b10"/>卽神我大小卽離等。本質相分實我。例上可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152b08"/><lb ed="R082" n="0102b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0152b0801">此二我執麤故易斷<note place="inline">至</note>生空眞如卽能除滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152b09"/><lb ed="R082" n="0102b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0152b0901">此二下。明斷位。分別言麤者。俱生任運。隱密故細。
<lb ed="X" n="0152b10"/><lb ed="R082" n="0102b13"/>分別對緣。相顯故麤。見道。卽初果初地初心。生空
<lb ed="X" n="0152b11"/><lb ed="R082" n="0102b14"/>眞如。卽所顯理。上約能觀觀。此約所觀理。文互見
<lb ed="X" n="0152b12"/><lb ed="R082" n="0102b15"/>耳。此言分別二執極喜無也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152b13"/><lb ed="R082" n="0102b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0152b1301">如是所說一切我執<note place="inline">至</note>五取蘊相妄執爲我。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152b14"/><lb ed="R082" n="0102b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0152b1401">如是下。結判。初約相分本質判有無。自心外蘊者。
<lb ed="X" n="0152b15"/><lb ed="R082" n="0102b18"/>指上俱生分別文中四段本質境也。或有者。謂第
<lb ed="X" n="0152b16"/><lb ed="R082" n="0103a01"/>七所緣第八見分。第六緣識所變五取蘊相。二從
<lb ed="X" n="0152b17"/><lb ed="R082" n="0103a02"/>緣生。故言或有。或無者。謂邪敎所說蘊相。及所說
<lb ed="X" n="0152b18"/><lb ed="R082" n="0103a03"/>我相。二皆妄說。故言或無。凡緣境。以本質有無不
<lb ed="X" n="0152b19"/><lb ed="R082" n="0103a04"/>定故。自心內蘊者。謂四句起自心相。卽心所變影。
<lb ed="X" n="0152b20"/><lb ed="R082" n="0103a05"/>凡緣境。必有相分。故云一切皆有。是故下。總結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152b21"/><lb ed="R082" n="0103a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0152b2101">然諸蘊相從緣生故<note place="inline">至</note>橫計度故決定非有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152b22"/><lb ed="R082" n="0103a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0152b2201">然諸下。約依他徧計判有無。四句中前二自心外
<lb ed="X" n="0152b23"/><lb ed="R082" n="0103a08"/>蘊。亦幷四句自心內蘊。皆依他緣生故。是如幻有。
<lb ed="X" n="0152b24"/><lb ed="R082" n="0103a09"/>四句中後二所說外蘊。幷四句執爲實我。徧計橫
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0152c" n="0152c"/>
<lb ed="X" n="0152c01"/><lb ed="R082" n="0103a10"/>執故。決定是無。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152c02"/><lb ed="R082" n="0103a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0152c0201">故契經說苾蒭當知<note place="inline">至</note>一切皆緣五取蘊起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152c03"/><lb ed="R082" n="0103a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0152c0301">故契下。引證。五蘊之法。約衆生界說。以智推之。五
<lb ed="X" n="0152c04"/><lb ed="R082" n="0103a13"/>蘊俱空。經云。是身如聚<anchor xml:id="nkr_note_add_0152c0401" n="0152c0401"/><anchor xml:id="beg0152c0401" n="0152c0401"/>沫<anchor xml:id="end0152c0401"/>。不可撮摩。卽色蘊空。是
<lb ed="X" n="0152c05"/><lb ed="R082" n="0103a14"/>身如泡。不得久立。卽受蘊空。是身如<g ref="#CB08504">𦦨</g>。從渴愛生。
<lb ed="X" n="0152c06"/><lb ed="R082" n="0103a15"/>卽想蘊空。是身如芭蕉。中無有堅。卽行蘊空。是身
<lb ed="X" n="0152c07"/><lb ed="R082" n="0103a16"/>如幻。從顚倒起。卽識蘊空。五蘊皆空。誰爲主宰。良
<lb ed="X" n="0152c08"/><lb ed="R082" n="0103a17"/>由衆生於五蘊中顚倒取著。妄計有我。故云所有
<lb ed="X" n="0152c09"/><lb ed="R082" n="0103a18"/>我見。一切皆緣五取蘊起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152c10"/><lb ed="R082" n="0103b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0152c1001">實我若無云何得有憶識誦習恩怨等事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152c11"/><lb ed="R082" n="0103b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0152c1101">實我下。三番通妨顯理。初約憶識誦習設難。憶曾
<lb ed="X" n="0152c12"/><lb ed="R082" n="0103b03"/>更境。識現在塵。誦未來事。益我損我。成恩成怨。此
<lb ed="X" n="0152c13"/><lb ed="R082" n="0103b04"/>以實我對憶識等迭難。以明實我不無。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152c14"/><lb ed="R082" n="0103b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0152c1401">所執實我旣常無變<note place="inline">至</note>體不離用應非常故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152c15"/><lb ed="R082" n="0103b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0152c1501">所執下。牒執破。初句牒彼常執。後應如前下。申出
<lb ed="X" n="0152c16"/><lb ed="R082" n="0103b07"/>常義。後。謂今時。前。謂往昔。是事。謂憶識恩怨等。如
<lb ed="X" n="0152c17"/><lb ed="R082" n="0103b08"/>嬰兒未閑經史。壯年則習。未習則無。<anchor xml:id="nkr_note_add_0152c1701" n="0152c1701"/><anchor xml:id="beg0152c1701" n="0152c1701"/>已<anchor xml:id="end0152c1701"/>習則有。若
<lb ed="X" n="0152c18"/><lb ed="R082" n="0103b09"/>我常恒無變。則應後如前無。前如後有。以我前後
<lb ed="X" n="0152c19"/><lb ed="R082" n="0103b10"/>體無別故。方成常義。今則不然。常義安在。若謂下。
<lb ed="X" n="0152c20"/><lb ed="R082" n="0103b11"/>轉救。我用變易。則順現事。我體恒常。則成<anchor xml:id="nkr_note_add_0152c2001" n="0152c2001"/><anchor xml:id="beg0152c2001" n="0152c2001"/>己<anchor xml:id="end0152c2001"/>宗。理
<lb ed="X" n="0152c21"/><lb ed="R082" n="0103b12"/>亦下。破。體用相卽。用如體常。仍違現事。體如用變。
<lb ed="X" n="0152c22"/><lb ed="R082" n="0103b13"/>常義不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152c23"/><lb ed="R082" n="0103b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0152c2301">然諸有情各有本識<note place="inline">至</note>於汝有失非於我宗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152c24"/><lb ed="R082" n="0103b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0152c2401">然諸下。顯理。本識。謂第八識。一類者。唯屬無記。相
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0153a" n="0153a"/>
<lb ed="X" n="0153a01"/><lb ed="R082" n="0103b16"/>續者。無有間轉。任持種子。卽持種義。更互爲因。卽
<lb ed="X" n="0153a02"/><lb ed="R082" n="0103b17"/>受熏義。一切法。謂前七轉識及名言熏習等。由斯
<lb ed="X" n="0153a03"/><lb ed="R082" n="0103b18"/>能所熏習力故。得有憶識等事。總不離識。何有實
<lb ed="X" n="0153a04"/><lb ed="R082" n="0104a01"/>我。故所下。結責。於汝有失者。常我不成。非於我宗
<lb ed="X" n="0153a05"/><lb ed="R082" n="0104a02"/>者。唯識理顯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153a06"/><lb ed="R082" n="0104a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0153a0601">若無實我誰能造業誰受果耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153a07"/><lb ed="R082" n="0104a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0153a0701">若無下。次約造業受果設難。以實我對作受迭難。
<lb ed="X" n="0153a08"/><lb ed="R082" n="0104a05"/>以成實我不無。此二誰字。意成有我。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153a09"/><lb ed="R082" n="0104a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0153a0901">所執實我旣無變易<note place="inline">至</note>若有變易應是無常。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153a10"/><lb ed="R082" n="0104a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0153a1001">所執下。牒執立量破。無變易者。仍牒常宗。實我是
<lb ed="X" n="0153a11"/><lb ed="R082" n="0104a08"/>有法。如何可能造業受果宗。無變易故因。喩如虗
<lb ed="X" n="0153a12"/><lb ed="R082" n="0104a09"/>空。此以無變易因。破彼造業受果宗。次量云。實我
<lb ed="X" n="0153a13"/><lb ed="R082" n="0104a10"/>是有法。應是無常宗。有變易故因。喩如電光。此以
<lb ed="X" n="0153a14"/><lb ed="R082" n="0104a11"/>有變易因。破彼常宗。常宗不成。實我焉有。變易卽
<lb ed="X" n="0153a15"/><lb ed="R082" n="0104a12"/>作受也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153a16"/><lb ed="R082" n="0104a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0153a1601">然諸有情心心所法<note place="inline">至</note>造業受果於理無違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153a17"/><lb ed="R082" n="0104a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0153a1701">然諸下。顯理。心。謂有漏心王。心所。謂相應煩惱。煩
<lb ed="X" n="0153a18"/><lb ed="R082" n="0104a15"/>惱能發業。煩惱能潤生。由此心心所力。得有作受。
<lb ed="X" n="0153a19"/><lb ed="R082" n="0104a16"/>總不離識。何有實我。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153a20"/><lb ed="R082" n="0104a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0153a2001">我若實無誰於生死輪迴諸趣誰復厭苦求趣涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153a21"/><lb ed="R082" n="0104a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0153a2101">我若下。三約生死涅槃迭難。以成實我不無。此二
<lb ed="X" n="0153a22"/><lb ed="R082" n="0104b01"/>誰字。審覈之辭。意成有我。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153a23"/><lb ed="R082" n="0104b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0153a2301">所執實我旣無生滅<note place="inline">至</note>故彼所言常爲自害。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153a24"/><lb ed="R082" n="0104b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0153a2401">所執下。牒執立量破。實我是有法。如何可說生死
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0153b" n="0153b"/>
<lb ed="X" n="0153b01"/><lb ed="R082" n="0104b04"/>輪迴宗。無生滅故因。喩如虗空。又量云。常我是有
<lb ed="X" n="0153b02"/><lb ed="R082" n="0104b05"/>法。何爲厭捨求趣涅槃宗。非苦所惱故因。喩如虗
<lb ed="X" n="0153b03"/><lb ed="R082" n="0104b06"/>空。此以彼所執常。破彼輪迴厭求。旣許流轉還滅。
<lb ed="X" n="0153b04"/><lb ed="R082" n="0104b07"/>常我不成。故結云。故彼所言常。秖爲自害。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153b05"/><lb ed="R082" n="0104b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0153b0501">然有情類身心相續<note place="inline">至</note>厭患苦故求趣涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153b06"/><lb ed="R082" n="0104b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0153b0601">然有下。顯理。捨生趣生。謂之相續。煩惱。卽根本染
<lb ed="X" n="0153b07"/><lb ed="R082" n="0104b10"/>心所。業。以思爲體。厭。卽隨煩惱心所。由斯心心所
<lb ed="X" n="0153b08"/><lb ed="R082" n="0104b11"/>力。得有輪迴厭求。亦不離識。何有實我。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153b09"/><lb ed="R082" n="0104b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0153b0901">由此故知定無實我<note place="inline">至</note>愚者於中妄執爲我。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153b10"/><lb ed="R082" n="0104b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0153b1001">由此下。總結。結中言但有諸識者。由上三段顯理
<lb ed="X" n="0153b11"/><lb ed="R082" n="0104b14"/>中。皆約心心所故也。故皆不離識。此中破我。但破
<lb ed="X" n="0153b12"/><lb ed="R082" n="0104b15"/>外道。不破餘乘。且開章標叙預流一來等。此聖位
<lb ed="X" n="0153b13"/><lb ed="R082" n="0104b16"/>名字我也。賢位雖未斷我。<anchor xml:id="nkr_note_add_0153b1301" n="0153b1301"/><anchor xml:id="beg0153b1301" n="0153b1301"/>已<anchor xml:id="end0153b1301"/>稟如來無我敎故。其
<lb ed="X" n="0153b14"/><lb ed="R082" n="0104b17"/>執頗輕。雖有我衣我鉢之諍。不同外計大小卽離。
<lb ed="X" n="0153b15"/><lb ed="R082" n="0104b18"/>姑且置之。有云。犢子部中所計。卽聖敎我。不然。<anchor xml:id="nkr_note_add_0153b1501" n="0153b1501"/><anchor xml:id="beg0153b1501" n="0153b1501"/>已<anchor xml:id="end0153b1501"/>
<lb ed="X" n="0153b16"/><lb ed="R082" n="0105a01"/>在附法外道中收故上破我執竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153b17"/><lb ed="R082" n="0105a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0153b1701">如何識外實有諸法<note place="inline">至</note>所執外法理非有故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153b18"/><lb ed="R082" n="0105a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0153b1801">如何下。破法執。先總徵總破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153b19"/><lb ed="R082" n="0105a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0153b1901">外道所執云何非有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153b20"/><lb ed="R082" n="0105a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0153b2001">外道下。別徵外道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153b21"/><lb ed="R082" n="0105a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0153b2101">且數論者執我是思<note place="inline">至</note>是實非假現量所得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153b22"/><lb ed="R082" n="0105a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0153b2201">先破數論。梵語僧佉。此翻爲數。卽慧數也。數度諸
<lb ed="X" n="0153b23"/><lb ed="R082" n="0105a08"/>法。根本立名。從數起論。名爲數論。論能生數。亦名
<lb ed="X" n="0153b24"/><lb ed="R082" n="0105a09"/>數論。先叙執。執我是思者。我。謂神我。以思爲性。卽
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0153c" n="0153c"/>
<lb ed="X" n="0153c01"/><lb ed="R082" n="0105a10"/>第二十五冥諦也。受用薩埵等所成者。謂此神我
<lb ed="X" n="0153c02"/><lb ed="R082" n="0105a11"/>欲有所須。彼薩埵等隨起覺慧。造化大等爲我自
<lb ed="X" n="0153c03"/><lb ed="R082" n="0105a12"/>在受用也。薩埵。此云勇猛。<anchor xml:id="nkr_note_add_0153c0301" n="0153c0301"/><anchor xml:id="beg0153c0301" n="0153c0301"/>剌<anchor xml:id="end0153c0301"/>闍。此云塵坌。答摩。此
<lb ed="X" n="0153c04"/><lb ed="R082" n="0105a13"/>云闇昧。敵體而言。卽貪嗔癡也。此三卽自性三德
<lb ed="X" n="0153c05"/><lb ed="R082" n="0105a14"/>亦名勝性。未生大等。但住自分。名爲自性。若生大
<lb ed="X" n="0153c06"/><lb ed="R082" n="0105a15"/>等。名爲勝性。有勝用故。卽二十五諦之初諦也。所
<lb ed="X" n="0153c07"/><lb ed="R082" n="0105a16"/>成大等等者。謂此自性初生覺。覺生我執。我執生
<lb ed="X" n="0153c08"/><lb ed="R082" n="0105a17"/>五微塵卽聲觸色味香。五微生五大。卽空風火水
<lb ed="X" n="0153c09"/><lb ed="R082" n="0105a18"/>地。五大生十一根。初生五知根。謂耳身眼鼻舌。次
<lb ed="X" n="0153c10"/><lb ed="R082" n="0105b01"/>生五作業根。謂語具手足大小便道。後生心平等
<lb ed="X" n="0153c11"/><lb ed="R082" n="0105b02"/>根。自大至平等。卽中間二十三法也。然大下。正明
<lb ed="X" n="0153c12"/><lb ed="R082" n="0105b03"/>所執。謂大等二十三法。俱薩埵等三本事合成。體
<lb ed="X" n="0153c13"/><lb ed="R082" n="0105b04"/>皆實有。現量之所緣。現。謂顯現。明證衆境。不帶名
<lb ed="X" n="0153c14"/><lb ed="R082" n="0105b05"/>言。無籌度心。親得法體。名之爲現。量。謂度量。是楷
<lb ed="X" n="0153c15"/><lb ed="R082" n="0105b06"/>定之義。心於境上楷定自相不錯謬故。名之曰量。
<lb ed="X" n="0153c16"/><lb ed="R082" n="0105b07"/>此中三執。一三合成。二是實有。三現量得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153c17"/><lb ed="R082" n="0105b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0153c1701">彼執非理所以者何<note place="inline">至</note>如何可說現量得耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153c18"/><lb ed="R082" n="0105b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0153c1801">彼執下。十番破斥。初立量破所成非實。大等諸法
<lb ed="X" n="0153c19"/><lb ed="R082" n="0105b10"/>是有法。應假非實宗。多事成故因。喩如軍林等。多
<lb ed="X" n="0153c20"/><lb ed="R082" n="0105b11"/>事。謂三本事也。旣非實有。亦非現量得。現量緣實
<lb ed="X" n="0153c21"/><lb ed="R082" n="0105b12"/>不緣假故。此以彼三合成。破非實有。以非實。轉破
<lb ed="X" n="0153c22"/><lb ed="R082" n="0105b13"/>非現量得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153c23"/><lb ed="R082" n="0105b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0153c2301">又大等法若是實有<note place="inline">至</note>轉變非常爲例亦爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153c24"/><lb ed="R082" n="0105b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0153c2401">又大下。二以能所互破。大等諸法是有法。非三合
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0154a" n="0154a"/>
<lb ed="X" n="0154a01"/><lb ed="R082" n="0105b16"/>成宗。是實有故因。喩如三本事。此以能成實有。破
<lb ed="X" n="0154a02"/><lb ed="R082" n="0105b17"/>所成非三合成。次量云。薩埵等三是有法。亦三合
<lb ed="X" n="0154a03"/><lb ed="R082" n="0105b18"/>成宗。卽大等故因。喩如大等。此以所成三合成。破
<lb ed="X" n="0154a04"/><lb ed="R082" n="0106a01"/>能成亦應一二三合成。薩埵等卽大等者。由數論
<lb ed="X" n="0154a05"/><lb ed="R082" n="0106a02"/>家執有法與有等性是一故也。轉變非常者。謂薩
<lb ed="X" n="0154a06"/><lb ed="R082" n="0106a03"/>埵等能轉變成大等諸法。所變大等果是無常。爲
<lb ed="X" n="0154a07"/><lb ed="R082" n="0106a04"/>例亦爾者。如上立量互破。薩埵等是有法。亦應非
<lb ed="X" n="0154a08"/><lb ed="R082" n="0106a05"/>常宗。卽大等故因。喩如大等。又量云。大等是有法
<lb ed="X" n="0154a09"/><lb ed="R082" n="0106a06"/>亦應轉變宗。卽薩埵等故因。喩如薩埵等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154a10"/><lb ed="R082" n="0106a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0154a1001">又三本事各多功能體亦應多能體一故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154a11"/><lb ed="R082" n="0106a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0154a1101">又三下。三約多功能破。謂薩埵等三本事能生大
<lb ed="X" n="0154a12"/><lb ed="R082" n="0106a09"/>等諸法。則各有多功能。體亦應有多。汝宗執能體
<lb ed="X" n="0154a13"/><lb ed="R082" n="0106a10"/>一故。體一於能。能多體亦應多。云何只三也。能一
<lb ed="X" n="0154a14"/><lb ed="R082" n="0106a11"/>於體。體一能亦應一。云何執有能成二十三法之
<lb ed="X" n="0154a15"/><lb ed="R082" n="0106a12"/>功能也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154a16"/><lb ed="R082" n="0106a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0154a1601">三體旣徧一處變時餘亦應爾體無別故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154a17"/><lb ed="R082" n="0106a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0154a1701">三體下。四約體周徧破。三體旣徧者。謂體旣能生
<lb ed="X" n="0154a18"/><lb ed="R082" n="0106a15"/>諸法。則體徧在一切處。謂此三事於一處起用變
<lb ed="X" n="0154a19"/><lb ed="R082" n="0106a16"/>一法時。應一切處俱應起用頓變諸法。彼執體徧
<lb ed="X" n="0154a20"/><lb ed="R082" n="0106a17"/>而無別故。今則不爾。故知體非徧也。或可云。一處
<lb ed="X" n="0154a21"/><lb ed="R082" n="0106a18"/>一法變滅時。餘處餘法亦應變滅。以體徧無別故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154a22"/><lb ed="R082" n="0106b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0154a2201">許此三事體相各別<note place="inline">至</note>故不應言三合成一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154a23"/><lb ed="R082" n="0106b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0154a2301">許此下。五破三合成一。三事體相各別。不應和合
<lb ed="X" n="0154a24"/><lb ed="R082" n="0106b03"/>共成一相。如三人各覇。彼此不臣。如何可執三合
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0154b" n="0154b"/>
<lb ed="X" n="0154b01"/><lb ed="R082" n="0106b04"/>成一。不應下。破伏救。救云。未合時有三。合時變爲
<lb ed="X" n="0154b02"/><lb ed="R082" n="0106b05"/>一相。今破云合與未合體無別故。未合體三。合時
<lb ed="X" n="0154b03"/><lb ed="R082" n="0106b06"/>寧一。若謂下。轉救。體異者。如金。銅。鍮石。相同者。色
<lb ed="X" n="0154b04"/><lb ed="R082" n="0106b07"/>皆是黃。體異故有三。相同故合一。今牒破成自敎
<lb ed="X" n="0154b05"/><lb ed="R082" n="0106b08"/>相違之過。體相旣一。體應如相。冥然是一。體異之
<lb ed="X" n="0154b06"/><lb ed="R082" n="0106b09"/>義不成。冥然者。隱密難分。只應言一合成一。相應
<lb ed="X" n="0154b07"/><lb ed="R082" n="0106b10"/>如體。顯然有三。相同之義不成。顯然者。彰灼可了。
<lb ed="X" n="0154b08"/><lb ed="R082" n="0106b11"/>只應言三合成三。故不一句。結破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154b09"/><lb ed="R082" n="0106b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0154b0901">又三是別大等是總總別一故應非一三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154b10"/><lb ed="R082" n="0106b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0154b1001">又三下。六約總別破。總一於別。應非一。別一於總
<lb ed="X" n="0154b11"/><lb ed="R082" n="0106b14"/>應非三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154b12"/><lb ed="R082" n="0106b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0154b1201">此三變時若不和合<note place="inline">至</note>應失本別相體亦應隨失。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154b13"/><lb ed="R082" n="0106b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0154b1301">此三下。七約一相破。若謂不和合。如未變時應見
<lb ed="X" n="0154b14"/><lb ed="R082" n="0106b17"/>三相。今不和合亦見一色。三合成一此言謬矣。若
<lb ed="X" n="0154b15"/><lb ed="R082" n="0106b18"/>謂和合。則本事三體三相俱失。又與汝執三事體
<lb ed="X" n="0154b16"/><lb ed="R082" n="0107a01"/>相各別相違。進退推之。二俱有咎。如何可言三合
<lb ed="X" n="0154b17"/><lb ed="R082" n="0107a02"/>成一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154b18"/><lb ed="R082" n="0107a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0154b1801">不可說三各有二相<note place="inline">至</note>總亦應三如何見一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154b19"/><lb ed="R082" n="0107a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0154b1901">不可下。八約二相破。彼執三事各有總相。可成一
<lb ed="X" n="0154b20"/><lb ed="R082" n="0107a05"/>大。三事各有別相。不失自體。下約總別相卽破。應
<lb ed="X" n="0154b21"/><lb ed="R082" n="0107a06"/>補一句云。別卽總故。別亦應一。如何見三。以相卽
<lb ed="X" n="0154b22"/><lb ed="R082" n="0107a07"/>言之。總別二相自壞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154b23"/><lb ed="R082" n="0107a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0154b2301">若謂三體各有三相<note place="inline">至</note>體亦應各三以體卽相故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154b24"/><lb ed="R082" n="0107a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0154b2401">若謂下。九約三相破。先叙執。三體各有三相者。如
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0154c" n="0154c"/>
<lb ed="X" n="0154c01"/><lb ed="R082" n="0107a10"/>薩埵一體。卽具<anchor xml:id="nkr_note_add_0154c0101" n="0154c0101"/><anchor xml:id="beg0154c0101" n="0154c0101"/>剌<anchor xml:id="end0154c0101"/>闍。答摩。三相。二體各具三相亦
<lb ed="X" n="0154c02"/><lb ed="R082" n="0107a11"/>然。今一體秖見一相者。和雜難知故。旣有下。約見
<lb ed="X" n="0154c03"/><lb ed="R082" n="0107a12"/>一破。旣有三相。應當見三。寧見唯一。今秖見一。一
<lb ed="X" n="0154c04"/><lb ed="R082" n="0107a13"/>體三相之義不成。復如下。約無異破。若彼彼具三。
<lb ed="X" n="0154c05"/><lb ed="R082" n="0107a14"/>展轉相望。三事應無差別。體同名亦混。如何知三
<lb ed="X" n="0154c06"/><lb ed="R082" n="0107a15"/>事有異。今旣有異。各具三相仍復不成。若彼下。約
<lb ed="X" n="0154c07"/><lb ed="R082" n="0107a16"/>待三破。旣待三而成一色。以驗一中原不具三。又
<lb ed="X" n="0154c08"/><lb ed="R082" n="0107a17"/>約體相相卽破。若體卽相故。三三應成九體。不應
<lb ed="X" n="0154c09"/><lb ed="R082" n="0107a18"/>唯三。若相卽體故。秖應是三相。不應言各三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154c10"/><lb ed="R082" n="0107b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0154c1001">又大等法皆三合成<note place="inline">至</note>皆應無異便爲大失。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154c11"/><lb ed="R082" n="0107b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0154c1101">又大下。十約諸法無異破。因。謂三本事。果。謂大等
<lb ed="X" n="0154c12"/><lb ed="R082" n="0107b03"/>法。唯量。卽五塵。五大。十一根。應皆無別。此則自敎
<lb ed="X" n="0154c13"/><lb ed="R082" n="0107b04"/>相違過。又色等諸境若皆三合成。諸塵無別。應爲
<lb ed="X" n="0154c14"/><lb ed="R082" n="0107b05"/>一根所得。眼等諸根若皆三合成。體無差別。眼能
<lb ed="X" n="0154c15"/><lb ed="R082" n="0107b06"/>得色。耳鼻等亦能得色。此則現量相違過。又世間
<lb ed="X" n="0154c16"/><lb ed="R082" n="0107b07"/>所見。現比量所知。若皆無異。此則世間相違過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154c17"/><lb ed="R082" n="0107b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0154c1701">故彼所執實法不成但是妄情計度爲有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154c18"/><lb ed="R082" n="0107b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0154c1801">故彼下。總結責。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154c19"/><lb ed="R082" n="0107b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0154c1901">勝論所執實等句義多實有性現量所得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154c20"/><lb ed="R082" n="0107b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0154c2001">次破勝論。梵音吠世史迦薩多羅。此云勝。立六句
<lb ed="X" n="0154c21"/><lb ed="R082" n="0107b12"/>義最爲勝故。先叙執。六句。一實。二德。三業。四大有
<lb ed="X" n="0154c22"/><lb ed="R082" n="0107b13"/>五同異。六和合。實者。謂諸法實體。德業所依。名之
<lb ed="X" n="0154c23"/><lb ed="R082" n="0107b14"/>爲實。實有九種。一地。二水。三火。四風。五空。六時。七
<lb ed="X" n="0154c24"/><lb ed="R082" n="0107b15"/>方。八我。九意。德者。謂道德。有二十四種。一色。二香
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0155a" n="0155a"/>
<lb ed="X" n="0155a01"/><lb ed="R082" n="0107b16"/>三味。四觸。五數。六量。七別性。八合。九離。十彼性。十
<lb ed="X" n="0155a02"/><lb ed="R082" n="0107b17"/>一此性。十二覺。十三樂。十四苦。十五欲。十六嗔。十
<lb ed="X" n="0155a03"/><lb ed="R082" n="0107b18"/>七勤勇。十八重性。十九液性。二十潤。二十一行。二
<lb ed="X" n="0155a04"/><lb ed="R082" n="0108a01"/>十二法。二十三非法。二十四聲。業者。謂業用。動作
<lb ed="X" n="0155a05"/><lb ed="R082" n="0108a02"/>義也。有五種。謂取。捨。屈。伸。行。大有者。此唯一種。實
<lb ed="X" n="0155a06"/><lb ed="R082" n="0108a03"/>德業同一有故。離實德業外別有一法爲體。由此
<lb ed="X" n="0155a07"/><lb ed="R082" n="0108a04"/>大有。有實等故。同異者。亦唯一也。如地望地。有其
<lb ed="X" n="0155a08"/><lb ed="R082" n="0108a05"/>同義。望於水有其異義。諸句相望亦然。亦離實等
<lb ed="X" n="0155a09"/><lb ed="R082" n="0108a06"/>別有自體。和合者。謂法和聚。由和合句令法和合。
<lb ed="X" n="0155a10"/><lb ed="R082" n="0108a07"/>如鳥飛空。忽至樹枝住而不去。由和合句令有住
<lb ed="X" n="0155a11"/><lb ed="R082" n="0108a08"/>等。多實有性者。謂此六句多分是實。及有自性。是
<lb ed="X" n="0155a12"/><lb ed="R082" n="0108a09"/>現量所得之境也。彼六句中亦有非實非現量得
<lb ed="X" n="0155a13"/><lb ed="R082" n="0108a10"/>故。如和合非現量得。故言多。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155a14"/><lb ed="R082" n="0108a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0155a1401">彼執非理所以者何<note place="inline">至</note>應非離此有實自性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155a15"/><lb ed="R082" n="0108a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0155a1501">彼執下。破。先總破諸句。初量約能生作用。破常。此
<lb ed="X" n="0155a16"/><lb ed="R082" n="0108a13"/>是法自相相違因。同品中無。異品中有故。諸句中
<lb ed="X" n="0155a17"/><lb ed="R082" n="0108a14"/>常住者是有法。應是無常宗。能生有作用故因。喩
<lb ed="X" n="0155a18"/><lb ed="R082" n="0108a15"/>如所生果。次量約不生果。破彼離識有性。此是能
<lb ed="X" n="0155a19"/><lb ed="R082" n="0108a16"/>別不極成。諸句中常住者是有法。應非離識實有
<lb ed="X" n="0155a20"/><lb ed="R082" n="0108a17"/>自性宗。不生果故因。喩如兔角等。兔角無實體。不
<lb ed="X" n="0155a21"/><lb ed="R082" n="0108a18"/>離徧計心。故引爲喩。以破離識實有。諸無下。約質
<lb ed="X" n="0155a22"/><lb ed="R082" n="0108b01"/>礙破諸句無常實有。此亦法自相相違因。諸句中
<lb ed="X" n="0155a23"/><lb ed="R082" n="0108b02"/>無常者是有法。非實有性宗。有質礙方分可分析
<lb ed="X" n="0155a24"/><lb ed="R082" n="0108b03"/>故因。喩如軍林等。次量以無質礙。破其離識實有。
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0155b" n="0155b"/>
<lb ed="X" n="0155b01"/><lb ed="R082" n="0108b04"/>此亦能別不極成。諸句中無常者是有法。應非離
<lb ed="X" n="0155b02"/><lb ed="R082" n="0108b05"/>識有實自性宗。無質礙故因。喩如心心所。心心所
<lb ed="X" n="0155b03"/><lb ed="R082" n="0108b06"/>無質礙。不離自心。以破彼諸句中無常法。若無質
<lb ed="X" n="0155b04"/><lb ed="R082" n="0108b07"/>礙。亦非離識別有自性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155b05"/><lb ed="R082" n="0108b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0155b0501">又彼所執地水火風<note place="inline">至</note>亦非眼見實地水火風。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155b06"/><lb ed="R082" n="0108b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0155b0601">又彼下。別破諸句。文中實德二句立量對破。實句
<lb ed="X" n="0155b07"/><lb ed="R082" n="0108b10"/>所攝地水火風是有法。應非有礙非實句義攝宗。
<lb ed="X" n="0155b08"/><lb ed="R082" n="0108b11"/>身根所觸故因。喩如堅濕煖動。復以堅濕煖動是
<lb ed="X" n="0155b09"/><lb ed="R082" n="0108b12"/>有法。非無礙非德句攝宗。身根所觸故因。喩如地
<lb ed="X" n="0155b10"/><lb ed="R082" n="0108b13"/>水火風。此因犯共不定過。意令實句有礙成無礙。
<lb ed="X" n="0155b11"/><lb ed="R082" n="0108b14"/>德句無礙成有礙。彼此互奪。兩俱不成。則實德二
<lb ed="X" n="0155b12"/><lb ed="R082" n="0108b15"/>句皆是謬立。業句兼在破中。地水火三。準上立量。
<lb ed="X" n="0155b13"/><lb ed="R082" n="0108b16"/>地水火實句所攝。靑色等德句所攝。立量云。地水
<lb ed="X" n="0155b14"/><lb ed="R082" n="0108b17"/>火三是有法。應非有礙非實句攝宗。眼所見故因
<lb ed="X" n="0155b15"/><lb ed="R082" n="0108b18"/>喩如靑色等。靑黃色等是有法。應非無礙非德攝
<lb ed="X" n="0155b16"/><lb ed="R082" n="0109a01"/>宗。眼所見故因。喩如地水火三。此眼所見因。亦犯
<lb ed="X" n="0155b17"/><lb ed="R082" n="0109a02"/>共不定過。準此者。例上。應責者。意令兩俱不成。故
<lb ed="X" n="0155b18"/><lb ed="R082" n="0109a03"/>知下。結。先結前二量。次結後二量。風字是衍文。例
<lb ed="X" n="0155b19"/><lb ed="R082" n="0109a04"/>上結文。應加故知無實地水火與靑色等各別有
<lb ed="X" n="0155b20"/><lb ed="R082" n="0109a05"/>性之文。文無者。略也。無實等者。正顯諸句皆謬立。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155b21"/><lb ed="R082" n="0109a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0155b2101">又彼所執實句義中<note place="inline">至</note>如麤地等應是無常。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155b22"/><lb ed="R082" n="0109a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0155b2201">又彼下。立量破實句中常法。實句中有礙常者是
<lb ed="X" n="0155b23"/><lb ed="R082" n="0109a08"/>有法。應是無常宗。皆有礙故因。喩如麤地等。有礙
<lb ed="X" n="0155b24"/><lb ed="R082" n="0109a09"/>者。卽地水火。此是有法自相相違因。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0155c" n="0155c"/>
<lb ed="X" n="0155c01"/><lb ed="R082" n="0109a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0155c0101">諸句義中色根所取<note place="inline">至</note>許色根取故如地水火風。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155c02"/><lb ed="R082" n="0109a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0155c0201">次量破諸句中無質礙法。無質礙法。卽實句中空
<lb ed="X" n="0155c03"/><lb ed="R082" n="0109a12"/>時方我意。德句堅等。諸句中無質礙法是有法。應
<lb ed="X" n="0155c04"/><lb ed="R082" n="0109a13"/>皆有礙宗。色根所取故因。喩如地水火風。此亦有
<lb ed="X" n="0155c05"/><lb ed="R082" n="0109a14"/>法自相相違因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155c06"/><lb ed="R082" n="0109a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0155c0601">又彼所執非實德等<note place="inline">至</note>非有攝故如空華等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155c07"/><lb ed="R082" n="0109a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0155c0701">又彼下。立量破諸句離識外別有自性。二量如文
<lb ed="X" n="0155c08"/><lb ed="R082" n="0109a17"/>可立。非實德等。謂非實所攝德業也。非有實等者。
<lb ed="X" n="0155c09"/><lb ed="R082" n="0109a18"/>謂非大有所攝實等三句也。彼執諸句其體定異
<lb ed="X" n="0155c10"/><lb ed="R082" n="0109b01"/>故彼此不相攝。以空華石女爲同品喩者。以成實
<lb ed="X" n="0155c11"/><lb ed="R082" n="0109b02"/>等離識之外本無。非謂顯唯識也。此俱所立法不
<lb ed="X" n="0155c12"/><lb ed="R082" n="0109b03"/>成過。能成立有。所成立無故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155c13"/><lb ed="R082" n="0109b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0155c1301">彼所執有應離實等<note place="inline">至</note>故彼有性唯妄計度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155c14"/><lb ed="R082" n="0109b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0155c1401">彼所下。立量破大有句。初量許其有性。破其離實
<lb ed="X" n="0155c15"/><lb ed="R082" n="0109b06"/>等。能別不極成過。立量可知。次量許其離實等。破
<lb ed="X" n="0155c16"/><lb ed="R082" n="0109b07"/>其非有性。所依不成過。離實大有是有法。應非有
<lb ed="X" n="0155c17"/><lb ed="R082" n="0109b08"/>性宗。許異實等故因。喩如畢竟無。卽龜毛兔角等。
<lb ed="X" n="0155c18"/><lb ed="R082" n="0109b09"/>如有下。擧例破。先一句擧能例。如有非無。離有之
<lb ed="X" n="0155c19"/><lb ed="R082" n="0109b10"/>外無別有性。下一句所例。如何實等之外有別大
<lb ed="X" n="0155c20"/><lb ed="R082" n="0109b11"/>有。若離下。反覆縱奪破。上句覆縱。上有法。指實等。
<lb ed="X" n="0155c21"/><lb ed="R082" n="0109b12"/>下有性。指大有。下句反縱。無法。謂虗空等。彼旣二
<lb ed="X" n="0155c22"/><lb ed="R082" n="0109b13"/>句。奪破。下一句。結責。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155c23"/><lb ed="R082" n="0109b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0155c2301">又彼所執實德業性<note place="inline">至</note>故同異性唯假施設。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155c24"/><lb ed="R082" n="0109b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0155c2401">又彼下。破同異。初二句略叙外執。初文實德業性。
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0156a" n="0156a"/>
<lb ed="X" n="0156a01"/><lb ed="R082" n="0109b16"/>卽同異性也。彼言同異。卽於實德業上論同論異。
<lb ed="X" n="0156a02"/><lb ed="R082" n="0109b17"/>復執離實德業之外別有同異性。理定不然一句。
<lb ed="X" n="0156a03"/><lb ed="R082" n="0109b18"/>總破。勿此下。牒執家量破。此亦下。全申執家似能
<lb ed="X" n="0156a04"/><lb ed="R082" n="0110a01"/>立量。此字。指同異性。是有法。非實德業性宗。此言
<lb ed="X" n="0156a05"/><lb ed="R082" n="0110a02"/>離實德業外別有體性。異實等故因。喩如德業等。
<lb ed="X" n="0156a06"/><lb ed="R082" n="0110a03"/>勿之一字方是破辭。亦字。對上大有句而來。彼執
<lb ed="X" n="0156a07"/><lb ed="R082" n="0110a04"/>離實德業之外別有大有句。今同異句如之。是故
<lb ed="X" n="0156a08"/><lb ed="R082" n="0110a05"/>言亦。又應下至實等亦應無別實性等。乃擧例破。
<lb ed="X" n="0156a09"/><lb ed="R082" n="0110a06"/>先擧例。又應二字。承上。若謂同異句異實德業別
<lb ed="X" n="0156a10"/><lb ed="R082" n="0110a07"/>有。則同異句非同異句攝。又應實句非實句攝。異
<lb ed="X" n="0156a11"/><lb ed="R082" n="0110a08"/>實性故。如德。文中字句繁疊。義似難明。今逐字立
<lb ed="X" n="0156a12"/><lb ed="R082" n="0110a09"/>爲有法。互爲同喩。共成三個量。又應德句非德句
<lb ed="X" n="0156a13"/><lb ed="R082" n="0110a10"/>攝。異德性故。如業。業句例立。地等下一行。准此實
<lb ed="X" n="0156a14"/><lb ed="R082" n="0110a11"/>等復立八個三支。地等諸性。卽德句所攝堅濕煖
<lb ed="X" n="0156a15"/><lb ed="R082" n="0110a12"/>動。地等體。卽實句所攝地水火風。以堅性爲有法。
<lb ed="X" n="0156a16"/><lb ed="R082" n="0110a13"/>非堅攝宗。異地體故因。同喩如濕。字字互爲有法
<lb ed="X" n="0156a17"/><lb ed="R082" n="0110a14"/>同喩。故云更相徵詰。准此者准上實德業句。如實
<lb ed="X" n="0156a18"/><lb ed="R082" n="0110a15"/>下二句。牒例翻破。初一句牒例。由上十一量文長
<lb ed="X" n="0156a19"/><lb ed="R082" n="0110a16"/>義廣。故此一句總束牒之。次一句翻破。如實性等
<lb ed="X" n="0156a20"/><lb ed="R082" n="0110a17"/>外無別實等性。例而明之。實德業之外亦應無別
<lb ed="X" n="0156a21"/><lb ed="R082" n="0110a18"/>同異性。若離下。反覆縱<g ref="#CB03033">𡙸</g>破。初句覆縱。次句反縱。
<lb ed="X" n="0156a22"/><lb ed="R082" n="0110b01"/>彼旣下二句。奪破。下一句結破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0156a23"/><lb ed="R082" n="0110b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0156a2301">又彼所執和合句義<note place="inline">至</note>由前理故亦非實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0156a24"/><lb ed="R082" n="0110b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0156a2401">又彼下。立量破和合。立量可知。彼許下。況破。設執
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0156b" n="0156b"/>
<lb ed="X" n="0156b01"/><lb ed="R082" n="0110b04"/>下。縱奪破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0156b02"/><lb ed="R082" n="0110b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0156b0201">然彼實等非緣離識<note place="inline">至</note>許所知故如龜毛等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0156b03"/><lb ed="R082" n="0110b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0156b0301">然彼下。總破所緣諸句非現量境。實等六句是有
<lb ed="X" n="0156b04"/><lb ed="R082" n="0110b07"/>法。非緣離識實有自體現量所得宗。許所知故因。
<lb ed="X" n="0156b05"/><lb ed="R082" n="0110b08"/>喩如龜毛等。彼執六句法實有自體。是離識別有。
<lb ed="X" n="0156b06"/><lb ed="R082" n="0110b09"/>爲我現量所緣得。今以非字破之。龜毛是妄意識
<lb ed="X" n="0156b07"/><lb ed="R082" n="0110b10"/>非量所緣。用爲同喩。以破彼六句法非現量得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0156b08"/><lb ed="R082" n="0110b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0156b0801">又緣實智非緣離識<note place="inline">至</note>假合生故如實智等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0156b09"/><lb ed="R082" n="0110b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0156b0901">又緣下。立量分破能緣之智非現量智攝。初以緣
<lb ed="X" n="0156b10"/><lb ed="R082" n="0110b13"/>實智立量。餘五例立。假合生者。虗妄根塵假合生故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0156b11"/><lb ed="R082" n="0110b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0156b1101">故勝論者實等句義亦是隨情妄所施設。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0156b12"/><lb ed="R082" n="0110b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0156b1201">下二句結責。亦字對前數論言也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0156b13"/><lb ed="R082" n="0110b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0156b1301">有執有一大自在天<note place="inline">至</note>亦應頓起因常有故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0156b14"/><lb ed="R082" n="0110b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0156b1401">三破大自在天。先叙執。卽塗<g ref="#CB01926">灰</g>外道所計。彼執此
<lb ed="X" n="0156b15"/><lb ed="R082" n="0110b18"/>天爲萬物因。體實。周徧。常住。能生諸法。具此四德。
<lb ed="X" n="0156b16"/><lb ed="R082" n="0111a01"/>破中先以能生展轉逆次而破。後破能生。先以能
<lb ed="X" n="0156b17"/><lb ed="R082" n="0111a02"/>生破常。若能生果。應是無常。有作用故。次以無常
<lb ed="X" n="0156b18"/><lb ed="R082" n="0111a03"/>破徧。纔生卽滅。無動義故。無容從此轉至餘方。次
<lb ed="X" n="0156b19"/><lb ed="R082" n="0111a04"/>以不徧破實。無爲體徧。性是眞實。有爲不徧。性非
<lb ed="X" n="0156b20"/><lb ed="R082" n="0111a05"/>眞實。體旣下。破能生。初句牒執。次句破。常應居一
<lb ed="X" n="0156b21"/><lb ed="R082" n="0111a06"/>切時。徧應在一切處。具諸功能。應頓生一切法。待
<lb ed="X" n="0156b22"/><lb ed="R082" n="0111a07"/>欲下。破救。救云。體雖常徧具諸功能。要待衆生樂
<lb ed="X" n="0156b23"/><lb ed="R082" n="0111a08"/>欲及緣會方生。故無頓生之過。違一下。斥違敎過。
<lb ed="X" n="0156b24"/><lb ed="R082" n="0111a09"/>旣待欲緣。雖免頓過。復違本宗。或欲下。破。欲緣不
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0156c" n="0156c"/>
<lb ed="X" n="0156c01"/><lb ed="R082" n="0111a10"/>須待。亦應頓起。何以故。大自在天因常有故。因緣
<lb ed="X" n="0156c02"/><lb ed="R082" n="0111a11"/>具足。法應頓生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0156c03"/><lb ed="R082" n="0111a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0156c0301">餘執有一大梵時方<note place="inline">至</note>生一切法皆同此破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0156c04"/><lb ed="R082" n="0111a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0156c0401">四例破餘執。先列名叙執。大梵者。卽圍陀論師。計
<lb ed="X" n="0156c05"/><lb ed="R082" n="0111a14"/>梵天爲萬物之祖。能作一切命無命物。是故名常。
<lb ed="X" n="0156c06"/><lb ed="R082" n="0111a15"/>是涅槃因。時者。卽時散外道。執一切法皆從時生。
<lb ed="X" n="0156c07"/><lb ed="R082" n="0111a16"/>故時是常。是萬物因。是涅槃因。方者。卽方論師。方
<lb ed="X" n="0156c08"/><lb ed="R082" n="0111a17"/>生人。人生天地。滅後還入於方。故方是常。是一等。
<lb ed="X" n="0156c09"/><lb ed="R082" n="0111a18"/>本際者。卽安茶論師計。謂世界最初。唯有大水。時
<lb ed="X" n="0156c10"/><lb ed="R082" n="0111b01"/>有大安茶出。形如鷄卵。周帀金色。時熟破爲二段。
<lb ed="X" n="0156c11"/><lb ed="R082" n="0111b02"/>上段爲天。下段爲地。中生一切萬物。自然者。卽無
<lb ed="X" n="0156c12"/><lb ed="R082" n="0111b03"/>因論師計。一切萬物。無因無緣自然生滅。故此是
<lb ed="X" n="0156c13"/><lb ed="R082" n="0111b04"/>常。生一切物。是涅槃因。虗空者。卽口力論師。謂虗
<lb ed="X" n="0156c14"/><lb ed="R082" n="0111b05"/>空是萬物因。別有一法是實。是常。展轉生一切法。
<lb ed="X" n="0156c15"/><lb ed="R082" n="0111b06"/>故空是萬物因。我者。卽計我論師。謂彼計有薩埵。
<lb ed="X" n="0156c16"/><lb ed="R082" n="0111b07"/>命者。生者。養育者。數取趣者。如是等諦實常住故。
<lb ed="X" n="0156c17"/><lb ed="R082" n="0111b08"/>眼能見色。耳鼻舌身意應知亦然。等者。等取宿作
<lb ed="X" n="0156c18"/><lb ed="R082" n="0111b09"/>因論等。皆同此破者。例上破之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0156c19"/><lb ed="R082" n="0111b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0156c1901">有餘偏執明論聲常<note place="inline">至</note>如甁衣等待衆緣故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0156c20"/><lb ed="R082" n="0111b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0156c2001">五破聲論。初叙執。明論。卽五明論也。謂因明。聲明。
<lb ed="X" n="0156c21"/><lb ed="R082" n="0111b12"/>內明。工巧明。醫方明。定量者。楷定不易。量度不謬。
<lb ed="X" n="0156c22"/><lb ed="R082" n="0111b13"/>亘煥今古。故執爲常。由聲故。表彰詮量諸法。次執
<lb ed="X" n="0156c23"/><lb ed="R082" n="0111b14"/>一切聲性是常。不從緣生。待緣顯發。顯時方有詮
<lb ed="X" n="0156c24"/><lb ed="R082" n="0111b15"/>表。如鐘皷待桴而響。金石待考而鳴。絲竹待指而
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0157a" n="0157a"/>
<lb ed="X" n="0157a01"/><lb ed="R082" n="0111b16"/>出。文義待吐宣而顯。彼俱下。次破。先立量破明論。
<lb ed="X" n="0157a02"/><lb ed="R082" n="0111b17"/>次立量破餘聲。如文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157a03"/><lb ed="R082" n="0111b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0157a0301">有外道執地水火風極微<note place="inline">至</note>雖是無常而體實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157a04"/><lb ed="R082" n="0112a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0157a0401">六破路伽耶論。先叙執。卽順世外道。計一切色心
<lb ed="X" n="0157a05"/><lb ed="R082" n="0112a02"/>等法。皆極微成。地具四微。水具三。除香。火具色觸
<lb ed="X" n="0157a06"/><lb ed="R082" n="0112a03"/>二。風唯觸一。是故四微是實是常。能生麤色。言麤
<lb ed="X" n="0157a07"/><lb ed="R082" n="0112a04"/>色者。卽是子微。因量者。卽父母微。最初極微名爲
<lb ed="X" n="0157a08"/><lb ed="R082" n="0112a05"/>父母。聚生麤色名曰子微。子微雖是無常。不越父
<lb ed="X" n="0157a09"/><lb ed="R082" n="0112a06"/>母。故是實有。此中四執。極微是實。是常。能生麤色。
<lb ed="X" n="0157a10"/><lb ed="R082" n="0112a07"/>所生麤色不越因量。越者。超越。違越。言其不超不
<lb ed="X" n="0157a11"/><lb ed="R082" n="0112a08"/>違也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157a12"/><lb ed="R082" n="0112a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0157a1201">彼亦非理所以者何<note place="inline">至</note>如何可說極微常住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157a13"/><lb ed="R082" n="0112a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0157a1301">彼亦下。九番破斥。先破因微。先立三量破三執。初
<lb ed="X" n="0157a14"/><lb ed="R082" n="0112a11"/>量約有方分破實。蟻行者。行。謂行伍。卽蟻陣也。次
<lb ed="X" n="0157a15"/><lb ed="R082" n="0112a12"/>量約無方分破其不能生果。三量約有作用能生
<lb ed="X" n="0157a16"/><lb ed="R082" n="0112a13"/>果破常。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157a17"/><lb ed="R082" n="0112a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0157a1701">又所生果不越因量<note place="inline">至</note>色根所取便違自執。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157a18"/><lb ed="R082" n="0112a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0157a1801">又所下。四破果不越因量。又所生果是有法。不名
<lb ed="X" n="0157a19"/><lb ed="R082" n="0112a16"/>麤色宗。不越因量故因。喩如極微。則此下。出相違
<lb ed="X" n="0157a20"/><lb ed="R082" n="0112a17"/>過。極微至細。非眼等色根所取。若謂麤果色不越
<lb ed="X" n="0157a21"/><lb ed="R082" n="0112a18"/>因量。卽同極微。亦非色根所取。此則違自宗麤色
<lb ed="X" n="0157a22"/><lb ed="R082" n="0112b01"/>是色根所取。一者自敎相違過。二者現量相違過。
<lb ed="X" n="0157a23"/><lb ed="R082" n="0112b02"/>彼計因果各異。能生所生不同。故此下文皆約因
<lb ed="X" n="0157a24"/><lb ed="R082" n="0112b03"/>果迭破。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0157b" n="0157b"/>
<lb ed="X" n="0157b01"/><lb ed="R082" n="0112b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0157b0101">若謂果色量德合故<note place="inline">至</note>如麤果色處無別故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157b02"/><lb ed="R082" n="0112b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0157b0201">五約量德麤細相混破。若謂下。牒轉計。量。謂因量。
<lb ed="X" n="0157b03"/><lb ed="R082" n="0112b06"/>德。謂麤德。不越因量故非麤。麤德合故似麤。由斯
<lb ed="X" n="0157b04"/><lb ed="R082" n="0112b07"/>故是色根所取。所執下。立量破。所執果色是有法。
<lb ed="X" n="0157b05"/><lb ed="R082" n="0112b08"/>無麤德合宗。同因量故因。喩如極微。此以同因量
<lb ed="X" n="0157b06"/><lb ed="R082" n="0112b09"/>故之因。破果色麤不成麤。或應極微是有法。亦麤
<lb ed="X" n="0157b07"/><lb ed="R082" n="0112b10"/>德合宗。處無別故因。喩如麤果色。此以處無別故
<lb ed="X" n="0157b08"/><lb ed="R082" n="0112b11"/>因。破極微細應非細。麤細混然。因果無辨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157b09"/><lb ed="R082" n="0112b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0157b0901">若謂果色徧在自因<note place="inline">至</note>由此亦非色根所取。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157b10"/><lb ed="R082" n="0112b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0157b1001">六約果徧自因破。先牒轉計。徧在自因者。謂所生
<lb ed="X" n="0157b11"/><lb ed="R082" n="0112b14"/>果色徧在能生自因極微上。由因微衆多不一。故
<lb ed="X" n="0157b12"/><lb ed="R082" n="0112b15"/>果可名麤。還爲色根所取。則此下。立量破。果色是
<lb ed="X" n="0157b13"/><lb ed="R082" n="0112b16"/>有法。體應非一宗。處各別故因。喩如所在因。處各
<lb ed="X" n="0157b14"/><lb ed="R082" n="0112b17"/>別者。一一極微各住自位也。若謂果徧自因。因體
<lb ed="X" n="0157b15"/><lb ed="R082" n="0112b18"/>旣多非一。果體如因亦應非一。因各別故不成麤。
<lb ed="X" n="0157b16"/><lb ed="R082" n="0113a01"/>果旣如因。還不成麤。由此亦非色果所取。二過同
<lb ed="X" n="0157b17"/><lb ed="R082" n="0113a02"/>前。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157b18"/><lb ed="R082" n="0113a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0157b1801">若果多分合故成麤<note place="inline">至</note>則汝所執前後相違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157b19"/><lb ed="R082" n="0113a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0157b1901">七約多分合成破。初句牒轉計。多分。謂衆多支分。
<lb ed="X" n="0157b20"/><lb ed="R082" n="0113a05"/>謂果色多分合故成麤。可成色根所緣之境。多因
<lb ed="X" n="0157b21"/><lb ed="R082" n="0113a06"/>下。以因奪果。因合足成根境。何用果合成麤。旣多
<lb ed="X" n="0157b22"/><lb ed="R082" n="0113a07"/>下。追破本計非實。則汝下。結相違過。前云不越因
<lb ed="X" n="0157b23"/><lb ed="R082" n="0113a08"/>量而體是實。今云多分合故非實。故云前後相違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157b24"/><lb ed="R082" n="0113a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0157b2401">又果與因俱有質礙<note place="inline">至</note>或應離變非一非常。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0157c" n="0157c"/>
<lb ed="X" n="0157c01"/><lb ed="R082" n="0113a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0157c0101">八約俱有質礙破。有質礙。卽承上多分合義。同處。
<lb ed="X" n="0157c02"/><lb ed="R082" n="0113a11"/>卽不越因量義。立量云。果與因是有法。應不同處
<lb ed="X" n="0157c03"/><lb ed="R082" n="0113a12"/>宗。俱有質礙故因。喩如二極微。俱有質礙者。如木
<lb ed="X" n="0157c04"/><lb ed="R082" n="0113a13"/>石不相過。極微雖細。猶有方分。若謂下。立量轉救
<lb ed="X" n="0157c05"/><lb ed="R082" n="0113a14"/>云。因果是有法。可同處宗。體相受入故因。喩如沙
<lb ed="X" n="0157c06"/><lb ed="R082" n="0113a15"/>水銅藥。果受因。如沙受水。因入果。如藥入銅。誰許
<lb ed="X" n="0157c07"/><lb ed="R082" n="0113a16"/>下。直奪破。法法住自位。各各不相到。或應下。縱奪
<lb ed="X" n="0157c08"/><lb ed="R082" n="0113a17"/>破。縱許能受能入。今破云。受則可離。離則非一。入
<lb ed="X" n="0157c09"/><lb ed="R082" n="0113a18"/>則須變。變則非常。旣非一非常。則汝宗常義自壞
<lb ed="X" n="0157c10"/><lb ed="R082" n="0113b01"/>上計量德合。徧自因。多分合。二同處。總皆不越因
<lb ed="X" n="0157c11"/><lb ed="R082" n="0113b02"/>量轉變計成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157c12"/><lb ed="R082" n="0113b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0157c1201">又麤色果體若是一<note place="inline">至</note>但是隨情虗妄計度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157c13"/><lb ed="R082" n="0113b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0157c1301">九約事理相違破。一分。謂少分。一切。謂全分。彼。卽
<lb ed="X" n="0157c14"/><lb ed="R082" n="0113b05"/>一切。此。卽一分。彼此一體。得應俱得。故云彼一切。
<lb ed="X" n="0157c15"/><lb ed="R082" n="0113b06"/>應如此一分。不許得一切。則違道理。許得一切。則
<lb ed="X" n="0157c16"/><lb ed="R082" n="0113b07"/>違現事。世間現觸見璧等物時。唯得此邊。不得彼
<lb ed="X" n="0157c17"/><lb ed="R082" n="0113b08"/>邊。故彼下。結責。進退。卽許不許也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157c18"/><lb ed="R082" n="0113b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0157c1801">然諸外道品類雖多所執有法不過四種。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157c19"/><lb ed="R082" n="0113b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0157c1901">然諸下。束廣從略。先總標四執。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157c20"/><lb ed="R082" n="0113b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0157c2001">一執有法與有等性其體定一如數論等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157c21"/><lb ed="R082" n="0113b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0157c2101">次別破。先叙一執。有法。謂大等二十三法。有等性。
<lb ed="X" n="0157c22"/><lb ed="R082" n="0113b13"/>謂薩埵等冥諦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157c23"/><lb ed="R082" n="0113b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0157c2301">彼執非理所以者何<note place="inline">至</note>色等應無靑黃等異。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157c24"/><lb ed="R082" n="0113b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0157c2401">彼執下。立量破。一切法是有法。體無差別宗。卽有
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0158a" n="0158a"/>
<lb ed="X" n="0158a01"/><lb ed="R082" n="0113b16"/>性故因。喩如有性。一切法。卽事。有性。卽理。事有千
<lb ed="X" n="0158a02"/><lb ed="R082" n="0113b17"/>差。理無二致。若法卽性。體則無差。便違<anchor xml:id="nkr_note_add_0158a0201" n="0158a0201"/><anchor xml:id="beg0158a0201" n="0158a0201"/>己<anchor xml:id="end0158a0201"/>宗我德
<lb ed="X" n="0158a03"/><lb ed="R082" n="0113b18"/>體異。此則自敎相違過。亦違下。世間相違過。又若
<lb ed="X" n="0158a04"/><lb ed="R082" n="0114a01"/>下。現量相違過。色若卽性。色無靑黃異。與眼現量
<lb ed="X" n="0158a05"/><lb ed="R082" n="0114a02"/>違。聲無宮商異。香無馨臭異。味無甘辛異。觸無冷
<lb ed="X" n="0158a06"/><lb ed="R082" n="0114a03"/>煖異。則與諸根識現量俱違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158a07"/><lb ed="R082" n="0114a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0158a0701">二執有法與有等性其體定異如勝論等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158a08"/><lb ed="R082" n="0114a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0158a0801">二執下。叙異執。有法。謂實等。有等性。謂大有性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158a09"/><lb ed="R082" n="0114a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0158a0901">彼執非理所以者何<note place="inline">至</note>應如聲等非眼等境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158a10"/><lb ed="R082" n="0114a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0158a1001">彼執下。立量破。一切法是有法。體不可得宗。非有
<lb ed="X" n="0158a11"/><lb ed="R082" n="0114a08"/>執故因。喩如<anchor xml:id="nkr_note_add_0158a1101" n="0158a1101"/><anchor xml:id="beg0158a1101" n="0158a1101"/>已<anchor xml:id="end0158a1101"/>滅無。非有性。則同無。<anchor xml:id="nkr_note_add_0158a1102" n="0158a1102"/><anchor xml:id="beg0158a1102" n="0158a1102"/>已<anchor xml:id="end0158a1102"/>滅無。體類
<lb ed="X" n="0158a12"/><lb ed="R082" n="0114a09"/>虗空。便違一句。責成自敎相違過。亦違下。世間相
<lb ed="X" n="0158a13"/><lb ed="R082" n="0114a10"/>違過。又若下。現量相違過。立量云。色等是有法。非
<lb ed="X" n="0158a14"/><lb ed="R082" n="0114a11"/>眼等境宗。非色等性故因。喩如聲等。餘聲等例立。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158a15"/><lb ed="R082" n="0114a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0158a1501">三執有法與有等性亦一亦異如無慚等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158a16"/><lb ed="R082" n="0114a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0158a1601">三執下。叙俱亦執。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158a17"/><lb ed="R082" n="0114a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0158a1701">彼執非理所以者何<note place="inline">至</note>而執爲實理定不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158a18"/><lb ed="R082" n="0114a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0158a1801">彼執下。破。初句同前二家過。次句一異相違。如炎
<lb ed="X" n="0158a19"/><lb ed="R082" n="0114a16"/>凉相別。勿執體同次句一異互奪。兩俱不成。如水
<lb ed="X" n="0158a20"/><lb ed="R082" n="0114a17"/>火同器。自相陵滅。一異是有法。兩俱不成宗。體同
<lb ed="X" n="0158a21"/><lb ed="R082" n="0114a18"/>互奪故。如水火一器。次句意云。二相極違可令同
<lb ed="X" n="0158a22"/><lb ed="R082" n="0114b01"/>體。一切諸法皆然。便違世間差別。故以勿字破之。
<lb ed="X" n="0158a23"/><lb ed="R082" n="0114b02"/>或同體故。此之一異如鏡中水火影。是假非實。量
<lb ed="X" n="0158a24"/><lb ed="R082" n="0114b03"/>云。一異是有法。是假非實宗。和合同體故因。喩如
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0158b" n="0158b"/>
<lb ed="X" n="0158b01"/><lb ed="R082" n="0114b04"/>鏡中水火影。而執下。結破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158b02"/><lb ed="R082" n="0114b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0158b0201">四執有法與有等性非一非異如邪命等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158b03"/><lb ed="R082" n="0114b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0158b0301">四執下叙俱非執。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158b04"/><lb ed="R082" n="0114b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0158b0401">彼執非理所以者何<note place="inline">至</note>色等有法決定實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158b05"/><lb ed="R082" n="0114b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0158b0501">彼執下。破。初句亦同前過。次約表遮破。表。謂表顯。
<lb ed="X" n="0158b06"/><lb ed="R082" n="0114b09"/>遮。謂遮覆。如說水冷。是表詮。不熱。是遮詮。四句皆
<lb ed="X" n="0158b07"/><lb ed="R082" n="0114b10"/>成有過。又非下。一異俱非。成違世過。亦違下。出違
<lb ed="X" n="0158b08"/><lb ed="R082" n="0114b11"/>敎過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158b09"/><lb ed="R082" n="0114b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0158b0901">是故彼言唯矯避過諸有智者勿謬許之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158b10"/><lb ed="R082" n="0114b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0158b1001">是故下。結。勿謬許者。良以內外大小。所立名言率
<lb ed="X" n="0158b11"/><lb ed="R082" n="0114b14"/>多相似。須以邪正定其內外。空中甄其大小。漸頓
<lb ed="X" n="0158b12"/><lb ed="R082" n="0114b15"/>分其別圓。則使名言纖毫不濫。以義定名。萬無一
<lb ed="X" n="0158b13"/><lb ed="R082" n="0114b16"/>失。以名求義。萬無一得。是故勿以名同雙非。而謬
<lb ed="X" n="0158b14"/><lb ed="R082" n="0114b17"/>許之謂爲中道。上破外道法執竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158b15"/><lb ed="R082" n="0114b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0158b1501">餘乘所執離識實有色等諸法如何非有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158b16"/><lb ed="R082" n="0115a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0158b1601">餘乘下。別破餘乘法執。先徵。餘者。對大而言。唯此
<lb ed="X" n="0158b17"/><lb ed="R082" n="0115a02"/>一事實。餘二則非眞。一執實有。二執離識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158b18"/><lb ed="R082" n="0115a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0158b1801">彼所執色不相應行及諸無爲理非有故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158b19"/><lb ed="R082" n="0115a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0158b1901">彼所下。總破。小乘法相五位。別分七十五。色法十
<lb ed="X" n="0158b20"/><lb ed="R082" n="0115a05"/>一。心法唯一。心所四十六。不相應行十四。無爲有
<lb ed="X" n="0158b21"/><lb ed="R082" n="0115a06"/>三。今但破三位者。以不執心心所法離心別有故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158b22"/><lb ed="R082" n="0115a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0158b2201">且所執色總有二種<note place="inline">至</note>二者無對非極微成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158b23"/><lb ed="R082" n="0115a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0158b2301">且所下。先列色法。有對者。對礙也。二色相對。互相
<lb ed="X" n="0158b24"/><lb ed="R082" n="0115a09"/>窒礙。如木石不相過。根塵相對故。一可見有對。謂
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0158c" n="0158c"/>
<lb ed="X" n="0158c01"/><lb ed="R082" n="0115a10"/>色塵。及能造四大。二者不可見有對。謂五色根。及
<lb ed="X" n="0158c02"/><lb ed="R082" n="0115a11"/>聲香味觸。小乘有宗。謂極微所成。大乘卽是識變。
<lb ed="X" n="0158c03"/><lb ed="R082" n="0115a12"/>無對。謂法處所攝色。皆從對色以立其名。略有五
<lb ed="X" n="0158c04"/><lb ed="R082" n="0115a13"/>種。一極略。以假想觀折須彌等至極微處。二極逈
<lb ed="X" n="0158c05"/><lb ed="R082" n="0115a14"/>以假想觀析遠逈等至極微時。三受所引。從所防
<lb ed="X" n="0158c06"/><lb ed="R082" n="0115a15"/>所發善惡之色得名。四徧計所執。執色爲實。從所
<lb ed="X" n="0158c07"/><lb ed="R082" n="0115a16"/>得色得名。五定果色。解脫定。亦魚米肉山威儀身
<lb ed="X" n="0158c08"/><lb ed="R082" n="0115a17"/>等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158c09"/><lb ed="R082" n="0115a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0158c0901">彼有對色定非實有能成極微非實有故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158c10"/><lb ed="R082" n="0115b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0158c1001">彼有下。先略破有對非實有。此以能成破所成。何
<lb ed="X" n="0158c11"/><lb ed="R082" n="0115b02"/>以故。能成極微非實有故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158c12"/><lb ed="R082" n="0115b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0158c1201">謂諸極微若有質礙<note place="inline">至</note>如何可集成甁衣等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158c13"/><lb ed="R082" n="0115b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0158c1301">謂諸下。次廣破極微非實有。彼一執極微是實有。
<lb ed="X" n="0158c14"/><lb ed="R082" n="0115b05"/>二執極微是能成。今初一量約有質礙破極微非
<lb ed="X" n="0158c15"/><lb ed="R082" n="0115b06"/>實有。次一量約無質礙破極微不能成有對。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158c16"/><lb ed="R082" n="0115b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0158c1601">又諸極微若有方分必可分析便非實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158c17"/><lb ed="R082" n="0115b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0158c1701">又諸下。立量約有方分破。極微。便非實有。有方分
<lb ed="X" n="0158c18"/><lb ed="R082" n="0115b09"/>可分折故。喩如麤色。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158c19"/><lb ed="R082" n="0115b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0158c1901">若無方分則如非色云何和合承光發影。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0158c20"/><lb ed="R082" n="0115b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0158c2001">若無下。約無方分破。文有五段。初立量破極微無
<lb ed="X" n="0158c21"/><lb ed="R082" n="0115b12"/>方分。如何成麤色。承光發影者。麤色也。此破極微
<lb ed="X" n="0158c22"/><lb ed="R082" n="0115b13"/>不能成麤色。旣能成麤色。此則有方分。何謂無方
<lb ed="X" n="0158c23"/><lb ed="R082" n="0115b14"/>分。極微是有法。云何和合承光發影宗。無方分故
<lb ed="X" n="0158c24"/><lb ed="R082" n="0115b15"/>因。喩如非色。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0159a" n="0159a"/>
<lb ed="X" n="0159a01"/><lb ed="R082" n="0115b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0159a0101">日輪纔擧照柱等時<note place="inline">至</note>所執極微定有方分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159a02"/><lb ed="R082" n="0115b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0159a0201">日輪下。第二擧麤色現事破。以明極微有方分。先
<lb ed="X" n="0159a03"/><lb ed="R082" n="0115b18"/>引事。日輪東升照柱壁等時。逐日光移。隨光影轉。
<lb ed="X" n="0159a04"/><lb ed="R082" n="0116a01"/>東面承光。西面發影。承光下。牒事破。所成麤色光
<lb ed="X" n="0159a05"/><lb ed="R082" n="0116a02"/>影處旣不同。能成極微定有方分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159a06"/><lb ed="R082" n="0116a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0159a0601">又若見觸壁等物時<note place="inline">至</note>故此極微必有方分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159a07"/><lb ed="R082" n="0116a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0159a0701">又若下。第三約現量破。眼見身觸俱現量境。得此
<lb ed="X" n="0159a08"/><lb ed="R082" n="0116a05"/>不得彼者。以有方分故。所成旣爾。能成亦然。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159a09"/><lb ed="R082" n="0116a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0159a0901">又諸極微隨所住處<note place="inline">至</note>由此極微定有方分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159a10"/><lb ed="R082" n="0116a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0159a1001">又諸下。第四約和集成麤破。不爾者。應如非色無
<lb ed="X" n="0159a11"/><lb ed="R082" n="0116a08"/>質礙。如何和集成甁衣等。又彼此相涉。亦不成麤。
<lb ed="X" n="0159a12"/><lb ed="R082" n="0116a09"/>由此下。結。旣許和集成麤。所執極微定有方分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159a13"/><lb ed="R082" n="0116a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0159a1301">執有對色卽諸極微<note place="inline">至</note>所執極微必有方分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159a14"/><lb ed="R082" n="0116a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0159a1401">執有下。第五約名實相違疏。有對者。障隔質礙義。
<lb ed="X" n="0159a15"/><lb ed="R082" n="0116a12"/>如木石不相過。若能成極微無障隔。若爾者。則有
<lb ed="X" n="0159a16"/><lb ed="R082" n="0116a13"/>對色亦無障隔。則可山壁由之直度。便非障礙有
<lb ed="X" n="0159a17"/><lb ed="R082" n="0116a14"/>對。此則名實相違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159a18"/><lb ed="R082" n="0116a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0159a1801">有方分故便可分析定非實有故有對色實有不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159a19"/><lb ed="R082" n="0116a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0159a1901">有方下。結。追責本計。承上能成極微有方分故定
<lb ed="X" n="0159a20"/><lb ed="R082" n="0116a17"/>非實有。故所成有對色實有不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159a21"/><lb ed="R082" n="0116a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0159a2101">五識豈無所依緣色。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159a22"/><lb ed="R082" n="0116b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0159a2201">五識下。次破離識。文先徵起。餘乘徵云。如上破有
<lb ed="X" n="0159a23"/><lb ed="R082" n="0116b02"/>對非實有。豈眼等五識。無所依緣色耶。旣有依緣
<lb ed="X" n="0159a24"/><lb ed="R082" n="0116b03"/>之色。故知心外有法。所依。謂五根。是眼識等增上
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0159b" n="0159b"/>
<lb ed="X" n="0159b01"/><lb ed="R082" n="0116b04"/>所依。所緣。謂五塵。是眼識等所緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159b02"/><lb ed="R082" n="0116b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0159b0201">雖非無色而是識變<note place="inline">至</note>卽以此相爲所依緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159b03"/><lb ed="R082" n="0116b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0159b0301">雖非下。總釋所依所緣唯識所變。謂眼等識雖有
<lb ed="X" n="0159b04"/><lb ed="R082" n="0116b07"/>所依所緣之色。而是本識所變現。非是心外別有
<lb ed="X" n="0159b05"/><lb ed="R082" n="0116b08"/>極微以成根境。但諸識生時。由內因緣種子力等。
<lb ed="X" n="0159b06"/><lb ed="R082" n="0116b09"/>於第八識上變似五根五塵。眼等五識。依彼所變
<lb ed="X" n="0159b07"/><lb ed="R082" n="0116b10"/>根。託彼本質境。雖不親得。要託彼五塵質上變作
<lb ed="X" n="0159b08"/><lb ed="R082" n="0116b11"/>五塵相現。卽以彼五根爲所依。以彼及此二種五
<lb ed="X" n="0159b09"/><lb ed="R082" n="0116b12"/>塵爲所緣緣。五識若不託第八識所變。便無所緣
<lb ed="X" n="0159b10"/><lb ed="R082" n="0116b13"/>緣。所緣緣中有親疎故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159b11"/><lb ed="R082" n="0116b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0159b1101">然眼等根非現量得<note place="inline">至</note>此爲所依生眼等識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159b12"/><lb ed="R082" n="0116b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0159b1201">然眼等下。別明所依。謂眼等根雖識變現。而不同
<lb ed="X" n="0159b13"/><lb ed="R082" n="0116b16"/>色等五塵是現量得。旣非現量得。何以知有。以能
<lb ed="X" n="0159b14"/><lb ed="R082" n="0116b17"/>發生眼等五識。由彼彼用。比知是有。此但等者。謂
<lb ed="X" n="0159b15"/><lb ed="R082" n="0116b18"/>此五根雖屬色法。<anchor xml:id="nkr_note_add_0159b1501" n="0159b1501"/><anchor xml:id="beg0159b1501" n="0159b1501"/>但<anchor xml:id="end0159b1501"/>是識上所現功能。非是心外
<lb ed="X" n="0159b16"/><lb ed="R082" n="0117a01"/>別有大種所造之色。此功能言。卽是發生五識作
<lb ed="X" n="0159b17"/><lb ed="R082" n="0117a02"/>用。觀用知體。如觀芽生。比知種體。故此功能在識
<lb ed="X" n="0159b18"/><lb ed="R082" n="0117a03"/>在餘雖不可說。而外求之理旣非有。定應許此在
<lb ed="X" n="0159b19"/><lb ed="R082" n="0117a04"/>識非餘。此能發識。名眼等根。此爲增上依。生眼識
<lb ed="X" n="0159b20"/><lb ed="R082" n="0117a05"/>等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159b21"/><lb ed="R082" n="0117a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0159b2101">此眼等識外所緣緣<note place="inline">至</note>自識所變爲所緣緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159b22"/><lb ed="R082" n="0117a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0159b2201">此眼下。別明所緣。初句外所緣緣理非有故者。此
<lb ed="X" n="0159b23"/><lb ed="R082" n="0117a08"/>遮外本質非唯心境。宗鏡謂能緣緣不著處。此是
<lb ed="X" n="0159b24"/><lb ed="R082" n="0117a09"/>疎所緣緣。下句自識所變者。此許眼等識所變相
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0159c" n="0159c"/>
<lb ed="X" n="0159c01"/><lb ed="R082" n="0117a10"/>分境。是親所緣緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159c02"/><lb ed="R082" n="0117a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0159c0201">謂能引生似自識者汝執彼是此所緣緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159c03"/><lb ed="R082" n="0117a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0159c0301">謂能下。破能生爲所緣緣。先牒計。謂若有法。能牽
<lb ed="X" n="0159c04"/><lb ed="R082" n="0117a13"/>引生似<anchor xml:id="nkr_note_add_0159c0401" n="0159c0401"/><anchor xml:id="beg0159c0401" n="0159c0401"/>己<anchor xml:id="end0159c0401"/>相識。汝執彼能引生法。是此似自識之
<lb ed="X" n="0159c05"/><lb ed="R082" n="0117a14"/>所緣緣。緣似自者。以相是識之自分故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159c06"/><lb ed="R082" n="0117a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0159c0601">非但能生勿因緣等亦名此識所緣緣故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159c07"/><lb ed="R082" n="0117a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0159c0701">非但下。破。所緣緣要具二支。一能生。二帶相。非但
<lb ed="X" n="0159c08"/><lb ed="R082" n="0117a17"/>能生一義可是所緣緣。如彼論云。所緣緣者。謂能
<lb ed="X" n="0159c09"/><lb ed="R082" n="0117a18"/>緣識帶彼相起。及有實體。令能緣識託彼而生。今
<lb ed="X" n="0159c10"/><lb ed="R082" n="0117b01"/>此雖有見託彼生。且無此識帶彼相起。若唯能生
<lb ed="X" n="0159c11"/><lb ed="R082" n="0117b02"/>一義是所緣緣。則因緣。增上。等無間。此三皆有能
<lb ed="X" n="0159c12"/><lb ed="R082" n="0117b03"/>生義。亦可名此識所緣緣。彼旣不爾。此云何然。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159c13"/><lb ed="R082" n="0117b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0159c1301">眼等五識了色等時但緣和合似彼相故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159c14"/><lb ed="R082" n="0117b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0159c1401">眼等下。破和合爲所緣緣。先牒計。彼計和合者。以
<lb ed="X" n="0159c15"/><lb ed="R082" n="0117b06"/>五識了色等時。帶彼和合相故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159c16"/><lb ed="R082" n="0117b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0159c1601">非和合相異諸極微<note place="inline">至</note>勿第二月等能生五識故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159c17"/><lb ed="R082" n="0117b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0159c1701">非和下。破。初明和合是假非實。謂和合相。非離極
<lb ed="X" n="0159c18"/><lb ed="R082" n="0117b09"/>微外有實自體。以分析彼和合相至極微時。似彼
<lb ed="X" n="0159c19"/><lb ed="R082" n="0117b10"/>相識定不生故。旣可分析令識不生。故知和合是
<lb ed="X" n="0159c20"/><lb ed="R082" n="0117b11"/>假非實。彼和下。承上非實。顯非識生緣。勿第下。引
<lb ed="X" n="0159c21"/><lb ed="R082" n="0117b12"/>喩證。論云。和合於五識。設所緣非緣。彼體實無故。
<lb ed="X" n="0159c22"/><lb ed="R082" n="0117b13"/>猶如第二月。如眼錯亂見第二月。彼無實體。不能
<lb ed="X" n="0159c23"/><lb ed="R082" n="0117b14"/>生識故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0159c24"/><lb ed="R082" n="0117b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0159c2401">非諸極微共和合位<note place="inline">至</note>色等極微非五識境。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0160a" n="0160a"/>
<lb ed="X" n="0160a01"/><lb ed="R082" n="0117b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0160a0101">非諸下。破極微爲所緣緣。先牒計。執家謂共和合
<lb ed="X" n="0160a02"/><lb ed="R082" n="0117b17"/>位諸極微。以微圓實體。可與五識各各作所緣。今
<lb ed="X" n="0160a03"/><lb ed="R082" n="0117b18"/>以非字非之。此識下一句。出其所以。謂眼等識上
<lb ed="X" n="0160a04"/><lb ed="R082" n="0118a01"/>不帶極微相故。此約極微破。帶彼相起是所緣義。
<lb ed="X" n="0160a05"/><lb ed="R082" n="0118a02"/>今旣不帶。故非所緣。非諸下。破極微無和合。上計
<lb ed="X" n="0160a06"/><lb ed="R082" n="0118a03"/>和合位極微有和合相。可與五識作所緣。今以非
<lb ed="X" n="0160a07"/><lb ed="R082" n="0118a04"/>字破之。不和下一句。出其所以。謂不和合時無此
<lb ed="X" n="0160a08"/><lb ed="R082" n="0118a05"/>和合相故。謂極微體相。合不合同。故引不合以證
<lb ed="X" n="0160a09"/><lb ed="R082" n="0118a06"/>於合。非和下。牒上。若謂不和合時無和合相。<anchor xml:id="nkr_note_add_0160a0901" n="0160a0901"/><anchor xml:id="beg0160a0901" n="0160a0901"/>已<anchor xml:id="end0160a0901"/>和
<lb ed="X" n="0160a10"/><lb ed="R082" n="0118a07"/>合位有和合相。則應合與不合極微體相有異。今
<lb ed="X" n="0160a11"/><lb ed="R082" n="0118a08"/>以非字非之。故和下。結承上體相旣無有異。故合
<lb ed="X" n="0160a12"/><lb ed="R082" n="0118a09"/>不合皆非識所緣境。論云。極微於五識。設緣非所
<lb ed="X" n="0160a13"/><lb ed="R082" n="0118a10"/>緣。彼相識無故。猶如眼根等。色等極微設有實體
<lb ed="X" n="0160a14"/><lb ed="R082" n="0118a11"/>能生五識。然非所緣。前破能生。引三緣爲例。今破
<lb ed="X" n="0160a15"/><lb ed="R082" n="0118a12"/>極微。擧不帶彼相之因。共成一量。以顯極微非五
<lb ed="X" n="0160a16"/><lb ed="R082" n="0118a13"/>識境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0160a17"/><lb ed="R082" n="0118a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0160a1701">有執色等一一極微<note place="inline">至</note>彼相實有爲此所緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0160a18"/><lb ed="R082" n="0118a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0160a1801">有執下。破和集爲所緣緣。先牒計。謂極微不和集
<lb ed="X" n="0160a19"/><lb ed="R082" n="0118a16"/>時。體微圓故。非五識境。共和集位。彼彼相資有麤
<lb ed="X" n="0160a20"/><lb ed="R082" n="0118a17"/>相生。彼相不離極微故。而是實有。爲此所緣。有麤
<lb ed="X" n="0160a21"/><lb ed="R082" n="0118a18"/>相生。卽帶彼相起義。彼相實有。卽見托彼生義。二
<lb ed="X" n="0160a22"/><lb ed="R082" n="0118b01"/>支旣具。故與五識作所緣緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0160a23"/><lb ed="R082" n="0118b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0160a2301">彼執不然共和集位<note place="inline">至</note>一識應緣一切境故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0160a24"/><lb ed="R082" n="0118b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0160a2401">彼執下。破。初句總非。共和下。釋。謂集未集極微體
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0160b" n="0160b"/>
<lb ed="X" n="0160b01"/><lb ed="R082" n="0118b04"/>一。寧以共集而爲所緣。論云。和集如堅等。設於眼
<lb ed="X" n="0160b02"/><lb ed="R082" n="0118b05"/>等識。是緣非所緣。許極微相故。甁甌下。破轉計。彼
<lb ed="X" n="0160b03"/><lb ed="R082" n="0118b06"/>計緣甁甌等覺相復有別生。此仍救成帶彼相義。
<lb ed="X" n="0160b04"/><lb ed="R082" n="0118b07"/>今破云。甁甌等物能成極微。微圓平等體無差別。
<lb ed="X" n="0160b05"/><lb ed="R082" n="0118b08"/>緣彼相識亦應無別。帶彼相義還復不成。論云。甁
<lb ed="X" n="0160b06"/><lb ed="R082" n="0118b09"/>甌等覺相。彼執應無別。非形別故別。形別非實故。
<lb ed="X" n="0160b07"/><lb ed="R082" n="0118b10"/>共和下。復破轉計。彼計極微亦有差別。今牒破云。
<lb ed="X" n="0160b08"/><lb ed="R082" n="0118b11"/>若共和集位極微有麤相別生。爲此識境。則共和
<lb ed="X" n="0160b09"/><lb ed="R082" n="0118b12"/>集位一一極微各各應捨微圓小相。何以應捨。非
<lb ed="X" n="0160b10"/><lb ed="R082" n="0118b13"/>麤相識可緣細相境。何以不緣細境。勿餘境識緣
<lb ed="X" n="0160b11"/><lb ed="R082" n="0118b14"/>餘境故。言餘者。諸塵互望名餘。如緣色眼識。可緣
<lb ed="X" n="0160b12"/><lb ed="R082" n="0118b15"/>聲等。若餘識可緣餘。一識應緣一切境故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0160b13"/><lb ed="R082" n="0118b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0160b1301">許有極微尙致此失況無識外眞實極微。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0160b14"/><lb ed="R082" n="0118b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0160b1401">許有下。結況如文。故五識所緣緣非外色等。其理
<lb ed="X" n="0160b15"/><lb ed="R082" n="0118b18"/>極成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0160b16"/><lb ed="R082" n="0119a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0160b1601">由此定知自識所變<note place="inline">至</note>見託彼生帶彼相故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0160b17"/><lb ed="R082" n="0119a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0160b1701">由此下。顯內所緣緣。由此者。承上而言由前外色
<lb ed="X" n="0160b18"/><lb ed="R082" n="0119a03"/>理非有故。故知識變相似色塵等相。爲眼等五識
<lb ed="X" n="0160b19"/><lb ed="R082" n="0119a04"/>眞所緣緣。以具見託彼生。帶彼相起二義故。見謂
<lb ed="X" n="0160b20"/><lb ed="R082" n="0119a05"/>見分。彼。謂似色等。卽有實體能生識義。帶有二義。
<lb ed="X" n="0160b21"/><lb ed="R082" n="0119a06"/>一者挾帶。卽能緣心親挾境而緣。二者變帶。卽能
<lb ed="X" n="0160b22"/><lb ed="R082" n="0119a07"/>緣心變起相分而緣。相亦有二義。一者體相相。二
<lb ed="X" n="0160b23"/><lb ed="R082" n="0119a08"/>者相狀相。五識緣境。於二二義中唯是後義。謂於
<lb ed="X" n="0160b24"/><lb ed="R082" n="0119a09"/>五識體上變帶色等相狀。而爲眼等見分所緣。故
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0160c" n="0160c"/>
<lb ed="X" n="0160c01"/><lb ed="R082" n="0119a10"/>論云。內色如外現。爲識所緣緣。許彼相在識。及能
<lb ed="X" n="0160c02"/><lb ed="R082" n="0119a11"/>生識故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0160c03"/><lb ed="R082" n="0119a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0160c0301">然識變時隨量大小<note place="inline">至</note>故說極微是色邊際。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0160c04"/><lb ed="R082" n="0119a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0160c0401">然識下。明識所變相非極微成。謂五識變色等時。
<lb ed="X" n="0160c05"/><lb ed="R082" n="0119a14"/>隨其本質量之大小。對至卽現。所現形量如彼本
<lb ed="X" n="0160c06"/><lb ed="R082" n="0119a15"/>質。非別變作衆多極微。然後和合共成一物。爲執
<lb ed="X" n="0160c07"/><lb ed="R082" n="0119a16"/>下。釋妨。妨曰。識變色等。頓現可爾。經說極微。寧不
<lb ed="X" n="0160c08"/><lb ed="R082" n="0119a17"/>相違。釋云。爲執麤色有實體人。佛說極微令其除
<lb ed="X" n="0160c09"/><lb ed="R082" n="0119a18"/>折。非謂實有極微。諸師乘敎。以假想觀七分七分
<lb ed="X" n="0160c10"/><lb ed="R082" n="0119b01"/>漸除至不可析。又妨云。前說極微定有方分。是可
<lb ed="X" n="0160c11"/><lb ed="R082" n="0119b02"/>分析。今何又言不可析耶。釋云。雖此極微等。故說
<lb ed="X" n="0160c12"/><lb ed="R082" n="0119b03"/>下。如楞嚴云。汝觀地性。麤爲大地。細爲微塵。至隣
<lb ed="X" n="0160c13"/><lb ed="R082" n="0119b04"/>虗塵。析彼極微色邊際相七分所成。更析隣虗。卽
<lb ed="X" n="0160c14"/><lb ed="R082" n="0119b05"/>實空性。故說極微是色邊際。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0160c15"/><lb ed="R082" n="0119b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0160c1501">由此應知諸有對色皆識變現非極微成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0160c16"/><lb ed="R082" n="0119b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0160c1601">由此下。結。成<anchor xml:id="nkr_note_add_0160c1601" n="0160c1601"/><anchor xml:id="beg0160c1601" n="0160c1601"/>已<anchor xml:id="end0160c1601"/>唯識。斥彼外計。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0160c17"/><lb ed="R082" n="0119b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0160c1701">餘無對色是此類故<note place="inline">至</note>而可說爲眞實色法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0160c18"/><lb ed="R082" n="0119b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0160c1801">餘無下。破無對色。先例破。或無下。立量破。餘無對
<lb ed="X" n="0160c19"/><lb ed="R082" n="0119b10"/>色是有法。定非實有宗。許無對故因。喩如心心所。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0160c20"/><lb ed="R082" n="0119b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0160c2001">表無表色豈非實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0160c21"/><lb ed="R082" n="0119b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0160c2101">表無下。破表無表色。表者。表彰。表顯也。卽身口二
<lb ed="X" n="0160c22"/><lb ed="R082" n="0119b13"/>業。彰顯心之善惡也。無表。卽意業餘。乘徵云。有表。
<lb ed="X" n="0160c23"/><lb ed="R082" n="0119b14"/>色聲二塵攝。無表。法處色攝。此諸色法豈非實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0160c24"/><lb ed="R082" n="0119b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0160c2401">此非實有所以者何且身表色若是實有以何爲性。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0161a" n="0161a"/>
<lb ed="X" n="0161a01"/><lb ed="R082" n="0119b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0161a0101">此非下。總破總徵。且身下。牒表色中身表徵問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161a02"/><lb ed="R082" n="0119b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0161a0201">若言是形便非實有可分析故長等極微不可得故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161a03"/><lb ed="R082" n="0119b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0161a0301">若言下。別破身表。先破形。形卽長短形量。有宗計
<lb ed="X" n="0161a04"/><lb ed="R082" n="0120a01"/>形爲身表。分析長短形量至極微時。極微上形量
<lb ed="X" n="0161a05"/><lb ed="R082" n="0120a02"/>不可得故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161a06"/><lb ed="R082" n="0120a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0161a0601">若言是動亦非實有<note place="inline">至</note>滅若待因應非滅故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161a07"/><lb ed="R082" n="0120a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0161a0701">次破動。動。謂動作。卽屈伸俯仰等。正量部計動爲
<lb ed="X" n="0161a08"/><lb ed="R082" n="0120a05"/>身表。初生卽滅。不至餘方。諸動轉義不可得故。俱
<lb ed="X" n="0161a09"/><lb ed="R082" n="0120a06"/>舍云。身表許別形。非行動爲體。以諸有爲法。有刹
<lb ed="X" n="0161a10"/><lb ed="R082" n="0120a07"/>那盡故。有爲下二句。展轉釋成。云何纔生卽滅耶。
<lb ed="X" n="0161a11"/><lb ed="R082" n="0120a08"/>有爲法滅。不待所因。譬如電光。卽現卽滅。云何法
<lb ed="X" n="0161a12"/><lb ed="R082" n="0120a09"/>滅不待因耶。緣合名生。緣離名滅。滅若待因。應非
<lb ed="X" n="0161a13"/><lb ed="R082" n="0120a10"/>滅故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161a14"/><lb ed="R082" n="0120a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0161a1401">若言有色非顯非形心所引生能動手等名身表業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161a15"/><lb ed="R082" n="0120a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0161a1501">次破心所引生。先叙計。非顯。謂非靑黃等顯色。非
<lb ed="X" n="0161a16"/><lb ed="R082" n="0120a13"/>形。謂非長短等形色。意謂有色非形顯攝。是心力
<lb ed="X" n="0161a17"/><lb ed="R082" n="0120a14"/>用所引生者。由此能動手等。名身表業也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161a18"/><lb ed="R082" n="0120a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0161a1801">理亦不然此若是動<note place="inline">至</note>非顯香味類觸應知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161a19"/><lb ed="R082" n="0120a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0161a1901">次破。動。義如前破。動因。卽風。風性無體。何所表示。
<lb ed="X" n="0161a20"/><lb ed="R082" n="0120a17"/>又風屬觸。觸唯無記。不通善惡。瑜伽論云。身語表
<lb ed="X" n="0161a21"/><lb ed="R082" n="0120a18"/>業通三性故。非顯下。例餘二塵亦非身表。上明色
<lb ed="X" n="0161a22"/><lb ed="R082" n="0120b01"/>觸此例香味。聲唯語表。則知五塵皆非身表業也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161a23"/><lb ed="R082" n="0120b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0161a2301">故身表業定非實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161a24"/><lb ed="R082" n="0120b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0161a2401">故身下。結破。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0161b" n="0161b"/>
<lb ed="X" n="0161b01"/><lb ed="R082" n="0120b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0161b0101">然心爲因令識所變<note place="inline">至</note>表示心故假名身表。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161b02"/><lb ed="R082" n="0120b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0161b0201">然心下。申正義。大乘約心變。卽異小乘。心。謂第六。
<lb ed="X" n="0161b03"/><lb ed="R082" n="0120b06"/>識。謂第八。謂以意識爲因。動身發語獨爲最故。令
<lb ed="X" n="0161b04"/><lb ed="R082" n="0120b07"/>本識所變手等。前滅後生。相似相續。轉至餘方。雖
<lb ed="X" n="0161b05"/><lb ed="R082" n="0120b08"/>非實動。似有動作。表示心之善惡。假名身表。非謂
<lb ed="X" n="0161b06"/><lb ed="R082" n="0120b09"/>離心別有也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161b07"/><lb ed="R082" n="0120b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0161b0701">語表亦非實有聲性<note place="inline">至</note>外有對色前<anchor xml:id="nkr_note_add_0161b0701" n="0161b0701"/><anchor xml:id="beg0161b0701" n="0161b0701"/>已<anchor xml:id="end0161b0701"/>破故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161b08"/><lb ed="R082" n="0120b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0161b0801">語表下。次破語表。初句直破非實。一刹下。釋。一刹
<lb ed="X" n="0161b09"/><lb ed="R082" n="0120b12"/>那聲雖是實有。其相至微。無詮表故。此句縱其實
<lb ed="X" n="0161b10"/><lb ed="R082" n="0120b13"/>有。奪其詮表。多念下一句。縱其詮表。奪其實有。外
<lb ed="X" n="0161b11"/><lb ed="R082" n="0120b14"/>有下。例前。聲屬有對。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0161b1101" n="0161b1101"/><anchor xml:id="beg0161b1101" n="0161b1101"/>已<anchor xml:id="end0161b1101"/>破竟。今不應執。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161b12"/><lb ed="R082" n="0120b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0161b1201">然因心故識變似聲<note place="inline">至</note>假名語表於理無違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161b13"/><lb ed="R082" n="0120b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0161b1301">然因下。申正義。准上應知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161b14"/><lb ed="R082" n="0120b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0161b1401">表旣實無無表寧實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161b15"/><lb ed="R082" n="0120b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0161b1501">表旣下。破無表。以有表例破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161b16"/><lb ed="R082" n="0121a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0161b1601">然依思願善惡分限<note place="inline">至</note>現行思立故是假有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161b17"/><lb ed="R082" n="0121a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0161b1701">然依下。申正義。思。卽徧行中思。願。卽別境中欲。謂
<lb ed="X" n="0161b18"/><lb ed="R082" n="0121a03"/>第六識相應若善若惡思欲分齊定限。動身發語
<lb ed="X" n="0161b19"/><lb ed="R082" n="0121a04"/>獨爲最故。依此假立無表之名。謂此下。別分釋。此
<lb ed="X" n="0161b20"/><lb ed="R082" n="0121a05"/>字。謂無表。善惡身語。是所發。思種。是能發。增長。謂
<lb ed="X" n="0161b21"/><lb ed="R082" n="0121a06"/>種子將發現行時。成熟位也。若發則屬有表。今於
<lb ed="X" n="0161b22"/><lb ed="R082" n="0121a07"/>將發。猶名無表。此依散心通善惡位釋。定中約現
<lb ed="X" n="0161b23"/><lb ed="R082" n="0121a08"/>行思造作位立者。以定中現行相不外彰。唯<anchor xml:id="nkr_note_add_0161b2301" n="0161b2301"/><anchor xml:id="beg0161b2301" n="0161b2301"/>己<anchor xml:id="end0161b2301"/>獨
<lb ed="X" n="0161b24"/><lb ed="R082" n="0121a09"/>知。亦名無表。此以定心善位釋。若種若現俱依思
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0161c" n="0161c"/>
<lb ed="X" n="0161c01"/><lb ed="R082" n="0121a10"/>立。故非實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161c02"/><lb ed="R082" n="0121a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0161c0201">世尊經中說有三業撥身語業豈不違經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161c03"/><lb ed="R082" n="0121a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0161c0301">世尊下。先設難。約三業一有二無設難。今但言心。
<lb ed="X" n="0161c04"/><lb ed="R082" n="0121a13"/>撥無身口。豈不違經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161c05"/><lb ed="R082" n="0121a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0161c0501">不撥爲無但言非色<note place="inline">至</note>異熟果故亦名爲道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0161c06"/><lb ed="R082" n="0121a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0161c0601">不撥下。釋。初二句直答。言非色者。謂皆思爲性也。
<lb ed="X" n="0161c07"/><lb ed="R082" n="0121a16"/>能動下。明三種思皆名爲業。審。謂審慮思。決。謂決
<lb ed="X" n="0161c08"/><lb ed="R082" n="0121a17"/>定思。意。謂第六識。此二思與意相應。能作動意。說
<lb ed="X" n="0161c09"/><lb ed="R082" n="0121a18"/>名意業。若思體動作名業。此持業釋。若身口意三
<lb ed="X" n="0161c10"/><lb ed="R082" n="0121b01"/>之業。此依主釋。起身下。釋業字義。思名業者。造作
<lb ed="X" n="0161c11"/><lb ed="R082" n="0121b02"/>爲義。是審下。釋異名。此之身口。是審決思遊行履
<lb ed="X" n="0161c12"/><lb ed="R082" n="0121b03"/>踐故。又身口現作善不善因。能通能生未來苦樂
<lb ed="X" n="0161c13"/><lb ed="R082" n="0121b04"/>之果。履故。通故。名道。道。猶路也。通也。輔行引成論
<lb ed="X" n="0161c14"/><lb ed="R082" n="0121b05"/>問云。何名業道。答。意卽是業。於中行故。故名業道。
<lb ed="X" n="0161c15"/><lb ed="R082" n="0121b06"/>前行後三中。後行前七中。三是業非道。七亦業亦
<lb ed="X" n="0161c16"/><lb ed="R082" n="0121b07"/>道。意卽是業者。意地思也。於中行者。行身等也。故
<lb ed="X" n="0161c17"/><lb ed="R082" n="0121b08"/>知身等爲意所行。名爲業道。前行等者。辯起先後。
<lb ed="X" n="0161c18"/><lb ed="R082" n="0121b09"/>將敎所列。對起先後。文列次第。身口居先。意三居
<lb ed="X" n="0161c19"/><lb ed="R082" n="0121b10"/>後。起之次第。意三在先。身口居後。先起意地。故云
<lb ed="X" n="0161c20"/><lb ed="R082" n="0121b11"/>前行。文列在後。故云後三。後動身口。故云後行。文
<lb ed="X" n="0161c21"/><lb ed="R082" n="0121b12"/>列在前。故云前七。中字。但是助句而<anchor xml:id="nkr_note_add_0161c2101" n="0161c2101"/><anchor xml:id="beg0161c2101" n="0161c2101"/>已<anchor xml:id="end0161c2101"/>。云在此七
<lb ed="X" n="0161c22"/><lb ed="R082" n="0121b13"/>及三中耳。然論文。意三是業非道者。非身口故。亦
<lb ed="X" n="0161c23"/><lb ed="R082" n="0121b14"/>業亦道者。身口二業爲意業所行故。復名爲道。今
<lb ed="X" n="0161c24"/><lb ed="R082" n="0121b15"/>文義立意爲能通。亦得名道。是故後三通至身口。
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0162a" n="0162a"/>
<lb ed="X" n="0162a01"/><lb ed="R082" n="0121b16"/>故云而能通七。前七是業。復爲意行。是故論云亦
<lb ed="X" n="0162a02"/><lb ed="R082" n="0121b17"/>業亦道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0162a03"/><lb ed="R082" n="0121b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0162a0301">故前七業道亦思爲自性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0162a04"/><lb ed="R082" n="0122a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0162a0401">故前下。結成。不唯意業思爲自性。身語二業體亦
<lb ed="X" n="0162a05"/><lb ed="R082" n="0122a02"/>是思。七業者。身三口四善惡業也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0162a06"/><lb ed="R082" n="0122a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0162a0601">或身語表中思發故假說爲業思所履故說名業道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0162a07"/><lb ed="R082" n="0122a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0162a0701">或身下。復釋身語二表。上約能動身發語之思名
<lb ed="X" n="0162a08"/><lb ed="R082" n="0122a05"/>業。此約所發身語表。假名爲業。由內思發故。思所
<lb ed="X" n="0162a09"/><lb ed="R082" n="0122a06"/>履故。雙名業道。此約依主釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0162a10"/><lb ed="R082" n="0122a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0162a1001">由此應知實無外色唯有內識變似色生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0162a11"/><lb ed="R082" n="0122a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0162a1101">由此下。結色唯識變。上破色法竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0162a12"/><lb ed="R082" n="0122a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0162a1201">不相應行亦非實有<note place="inline">至</note>但依色等分位假立。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0162a13"/><lb ed="R082" n="0122a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0162a1301">不相下。破不相應。先釋通名。相應者。和順義。謂此
<lb ed="X" n="0162a14"/><lb ed="R082" n="0122a11"/>非能緣故。不與心相應。非通善染。不與心所相應
<lb ed="X" n="0162a15"/><lb ed="R082" n="0122a12"/>又非質礙。不與色相應。又有生滅。不與無爲相應
<lb ed="X" n="0162a16"/><lb ed="R082" n="0122a13"/>揀四位法。故名不相應。謂得。非得。同分。命根。無想
<lb ed="X" n="0162a17"/><lb ed="R082" n="0122a14"/>定。滅盡定。無想異熟。生。住。異。滅。名身。句身。文身。共
<lb ed="X" n="0162a18"/><lb ed="R082" n="0122a15"/>有一十四。初總破總徵。下三句釋非實所以。非如
<lb ed="X" n="0162a19"/><lb ed="R082" n="0122a16"/>下一句。以明非實有體。非異下一句。以明非異色
<lb ed="X" n="0162a20"/><lb ed="R082" n="0122a17"/>心別有用。由此句。結。但依下。明依色心分位假立。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0162a21"/><lb ed="R082" n="0122a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0162a2101">此定非異色心心所<note place="inline">至</note>如餘假法非實有體。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0162a22"/><lb ed="R082" n="0122b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0162a2201">此定下。約三量釋成前三義。初量云。此。指得非得
<lb ed="X" n="0162a23"/><lb ed="R082" n="0122b02"/>等。是有法。非異色心心所有實體用宗。許蘊攝故
<lb ed="X" n="0162a24"/><lb ed="R082" n="0122b03"/>因。如色心等喩。此以非異色心等宗。顯此非異色
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0162b" n="0162b"/>
<lb ed="X" n="0162b01"/><lb ed="R082" n="0122b04"/>心別有用也。次量仍以此字爲有法。此以心心所
<lb ed="X" n="0162b02"/><lb ed="R082" n="0122b05"/>等所不攝故因。顯此定非實有體也。後量亦以此
<lb ed="X" n="0162b03"/><lb ed="R082" n="0122b06"/>字爲有法。此以餘假法喩。顯此依分位假立也。餘
<lb ed="X" n="0162b04"/><lb ed="R082" n="0122b07"/>實法。謂色心等。餘假法。謂鏡像水月等。依形質眞
<lb ed="X" n="0162b05"/><lb ed="R082" n="0122b08"/>月假立也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0162b06"/><lb ed="R082" n="0122b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0162b0601">且彼如何知得非得異色心等有實體用。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0162b07"/><lb ed="R082" n="0122b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0162b0701">且彼下。別釋得非得。先大乘問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0162b08"/><lb ed="R082" n="0122b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0162b0801">契經說故如說如是<note place="inline">至</note>成不成言顯得非得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0162b09"/><lb ed="R082" n="0122b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0162b0901">契經下餘乘答。補特伽羅。此云數取趣。十無學法
<lb ed="X" n="0162b10"/><lb ed="R082" n="0122b13"/>者。正語。正業。正命。是戒蘊。正念。正定。是定蘊。正見。
<lb ed="X" n="0162b11"/><lb ed="R082" n="0122b14"/>正思惟。正精進。是慧蘊。正解脫。是解脫蘊。正智。是
<lb ed="X" n="0162b12"/><lb ed="R082" n="0122b15"/>解脫知見蘊。此十卽無學五分法身也。成不成下。
<lb ed="X" n="0162b13"/><lb ed="R082" n="0122b16"/>結。經所說二成言。正顯於得。二不成言。顯於非得。
<lb ed="X" n="0162b14"/><lb ed="R082" n="0122b17"/>故知實有體用也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0162b15"/><lb ed="R082" n="0122b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0162b1501">經不說此異色心等<note place="inline">至</note>現在必有善種等故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0162b16"/><lb ed="R082" n="0123a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0162b1601">經不下。破。初句斥引經不當。亦說下。引例破。七寶
<lb ed="X" n="0162b17"/><lb ed="R082" n="0123a02"/>者。主兵臣。主藏臣。女寶。象寶。馬寶。此卽他身。如意
<lb ed="X" n="0162b18"/><lb ed="R082" n="0123a03"/>寶。輪寶。此卽非情。若謂得卽成就。豈輪王實成就
<lb ed="X" n="0162b19"/><lb ed="R082" n="0123a04"/>他身及非情耶。若謂下。遮救。初句牒救詞。於善下。
<lb ed="X" n="0162b20"/><lb ed="R082" n="0123a05"/>斥。若謂輪王於寶有自在力。假說成就。於善惡法
<lb ed="X" n="0162b21"/><lb ed="R082" n="0123a06"/>亦有自在力。何不許假說成就。而執爲實得耶。若
<lb ed="X" n="0162b22"/><lb ed="R082" n="0123a07"/>謂下。復遮救。初句牒救詞。寧知下。斥。若謂七寶是
<lb ed="X" n="0162b23"/><lb ed="R082" n="0123a08"/>現在可假說者。寧知善等非是現在有。次句反釋
<lb ed="X" n="0162b24"/><lb ed="R082" n="0123a09"/>現有。理無實法離現有故。現在一句。轉釋善等種
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0162c" n="0162c"/>
<lb ed="X" n="0162c01"/><lb ed="R082" n="0123a10"/>是實非假。此言善惡種子是現在法。而是實有。非
<lb ed="X" n="0162c02"/><lb ed="R082" n="0123a11"/>是假說。云何執七寶是現在而要假說耶。七寶現
<lb ed="X" n="0162c03"/><lb ed="R082" n="0123a12"/>在而可假說。種子現在亦應是假。如何執爲實得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0162c04"/><lb ed="R082" n="0123a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0162c0401">又得於法有何勝用<note place="inline">至</note>若待餘因得便無用。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0162c05"/><lb ed="R082" n="0123a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0162c0501">又得下。推詰破。初一句詰問。若言下。詰破。若言有
<lb ed="X" n="0162c06"/><lb ed="R082" n="0123a15"/>情具此得故。能起一切法者。不勞修證。應起無爲
<lb ed="X" n="0162c07"/><lb ed="R082" n="0123a16"/>而成聖道。又一切無情無得應永不起。如何現見
<lb ed="X" n="0162c08"/><lb ed="R082" n="0123a17"/>草木春生夏長耶。又未得<anchor xml:id="nkr_note_add_0162c0801" n="0162c0801"/><anchor xml:id="beg0162c0801" n="0162c0801"/>已<anchor xml:id="end0162c0801"/>失皆無得。應永不生。
<lb ed="X" n="0162c09"/><lb ed="R082" n="0123a18"/>云何亦有未得而得。<anchor xml:id="nkr_note_add_0162c0901" n="0162c0901"/><anchor xml:id="beg0162c0901" n="0162c0901"/>已<anchor xml:id="end0162c0901"/>失復得耶。若俱下。遮救。若
<lb ed="X" n="0162c10"/><lb ed="R082" n="0123b01"/>謂未得<anchor xml:id="nkr_note_add_0162c1001" n="0162c1001"/><anchor xml:id="beg0162c1001" n="0162c1001"/>已<anchor xml:id="end0162c1001"/>失雖無現得。由有無始俱生得爲因。所
<lb ed="X" n="0162c11"/><lb ed="R082" n="0123b02"/>以後時復起。破云。是則同彼外道一因論便違自
<lb ed="X" n="0162c12"/><lb ed="R082" n="0123b03"/>敎因緣二生。又得具三性。三性應頓現前。救云。雖
<lb ed="X" n="0162c13"/><lb ed="R082" n="0123b04"/>具三性。須待若善若惡餘因方起。今破云。餘因自
<lb ed="X" n="0162c14"/><lb ed="R082" n="0123b05"/>生。得便無用。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0162c15"/><lb ed="R082" n="0123b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0162c1501">若得於法是不失因<note place="inline">至</note>故得於法俱爲無用。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0162c16"/><lb ed="R082" n="0123b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0162c1601">若得下。破不失因。轉計云。得是法之不失因。法者。
<lb ed="X" n="0162c17"/><lb ed="R082" n="0123b08"/>卽善惡業法。得。謂得繩。輔行七之三。準於有部立
<lb ed="X" n="0162c18"/><lb ed="R082" n="0123b09"/>以得得。漸以後得。得於前得。故使往業。能至未來。
<lb ed="X" n="0162c19"/><lb ed="R082" n="0123b10"/>故有部中業入過去。得至未來。身死得謝。未來報
<lb ed="X" n="0162c20"/><lb ed="R082" n="0123b11"/>起。如一業成。以一大得。得於業法。又以小得。得於
<lb ed="X" n="0162c21"/><lb ed="R082" n="0123b12"/>大得。第二刹那。以三大得。得前二得。及以業法。初
<lb ed="X" n="0162c22"/><lb ed="R082" n="0123b13"/>念之得。俱成法故。又三小得。得前三大。幷初刹那
<lb ed="X" n="0162c23"/><lb ed="R082" n="0123b14"/>九法成就。第三刹那二十七法。此之得義出自法
<lb ed="X" n="0162c24"/><lb ed="R082" n="0123b15"/>相釋作無作。假使百千劫。所作業不忘者。以由得
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0163a" n="0163a"/>
<lb ed="X" n="0163a01"/><lb ed="R082" n="0123b16"/>繩不斷使之然也。故云不失。一切有情以此爲因。
<lb ed="X" n="0163a02"/><lb ed="R082" n="0123b17"/>成就善等諸法。諸可下。破。成法是有情成。於得何
<lb ed="X" n="0163a03"/><lb ed="R082" n="0123b18"/>爲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163a04"/><lb ed="R082" n="0124a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0163a0401">得實無故非得亦無。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163a05"/><lb ed="R082" n="0124a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0163a0501">得實下。例破非得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163a06"/><lb ed="R082" n="0124a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0163a0601">然依有情可成諸法分位<note place="inline">至</note>三現行成就。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163a07"/><lb ed="R082" n="0124a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0163a0701">然依下。申正義。初明得。三種成就。正顯於得。所有
<lb ed="X" n="0163a08"/><lb ed="R082" n="0124a05"/>染汙法。諸無記法。生得善法。不由功用而現行者。
<lb ed="X" n="0163a09"/><lb ed="R082" n="0124a06"/>彼諸種子。若未爲奢摩他之所損伏。若未爲聖道
<lb ed="X" n="0163a10"/><lb ed="R082" n="0124a07"/>之所永害。若不爲邪見損伏諸善。如斷善根者。如
<lb ed="X" n="0163a11"/><lb ed="R082" n="0124a08"/>是名爲種子成就。若加行所生善法。及一分無記
<lb ed="X" n="0163a12"/><lb ed="R082" n="0124a09"/>法。生緣所攝受。增盛因種子。名自在成就。若現在
<lb ed="X" n="0163a13"/><lb ed="R082" n="0124a10"/>諸法自相現前轉。名現行成就。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163a14"/><lb ed="R082" n="0124a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0163a1401">翻此假立不成就名<note place="inline">至</note>於諸聖法未成就故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163a15"/><lb ed="R082" n="0124a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0163a1501">翻此下。明非得。未成就。正顯非得。如文。此類下。指
<lb ed="X" n="0163a16"/><lb ed="R082" n="0124a13"/>廣結略。擧一蔽諸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163a17"/><lb ed="R082" n="0124a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0163a1701">復如何知異色心等有實同分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163a18"/><lb ed="R082" n="0124a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0163a1801">復如下。釋同分。同分者。謂彼彼處受生有情。同界。
<lb ed="X" n="0163a19"/><lb ed="R082" n="0124a16"/>同趣。同生。同類。位。性。形等。由彼彼分互相似性。是
<lb ed="X" n="0163a20"/><lb ed="R082" n="0124a17"/>名衆同分。亦名有情同分。先大乘問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163a21"/><lb ed="R082" n="0124a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0163a2101">契經說故如契經說此天同分此人同分乃至廣說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163a22"/><lb ed="R082" n="0124b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0163a2201">次餘乘答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163a23"/><lb ed="R082" n="0124b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0163a2301">此經不說異色心等有實同分爲證不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163a24"/><lb ed="R082" n="0124b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0163a2401">此經下。斥引經不當。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0163b" n="0163b"/>
<lb ed="X" n="0163b01"/><lb ed="R082" n="0124b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0163b0101">若同智言因斯起故<note place="inline">至</note>彼旣不爾此云何然。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163b02"/><lb ed="R082" n="0124b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0163b0201">若同下。牒計例破。先牒計。智。謂智解。言。謂詮表。同
<lb ed="X" n="0163b03"/><lb ed="R082" n="0124b06"/>分者。其境均等。若同智言因斯同分境均故起者。
<lb ed="X" n="0163b04"/><lb ed="R082" n="0124b07"/>例破云。草木境均。亦應有同分。亦應起同智言。今
<lb ed="X" n="0163b05"/><lb ed="R082" n="0124b08"/>草本境均而無同分。不起同智言。則衆有情不因
<lb ed="X" n="0163b06"/><lb ed="R082" n="0124b09"/>境均起同智言。亦無實同分。又於下。約無窮責破。
<lb ed="X" n="0163b07"/><lb ed="R082" n="0124b10"/>如文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163b08"/><lb ed="R082" n="0124b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0163b0801">若謂爲因起同事欲<note place="inline">至</note>何要別執有實同分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163b09"/><lb ed="R082" n="0124b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0163b0901">若謂下。牒計破。先牒計。同事。謂同所事。同欲。謂同
<lb ed="X" n="0163b10"/><lb ed="R082" n="0124b13"/>願樂。由同分爲因。方起同事願樂。故知同分實有
<lb ed="X" n="0163b11"/><lb ed="R082" n="0124b14"/>者。理亦下。破。習以成性。由性欲生。何須別執。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163b12"/><lb ed="R082" n="0124b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0163b1201">然依有情身心相似分位差別假立同分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163b13"/><lb ed="R082" n="0124b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0163b1301">然依下。申正義。身心相似。卽同義。分者。因也。分位
<lb ed="X" n="0163b14"/><lb ed="R082" n="0124b17"/>差別者。謂天同類。人同類等。類各非一故。方以類
<lb ed="X" n="0163b15"/><lb ed="R082" n="0124b18"/>聚。物以群分也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163b16"/><lb ed="R082" n="0125a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0163b1601">復如何知異色心等有實命根。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163b17"/><lb ed="R082" n="0125a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0163b1701">復如下。釋命根。命根者。識息煖三事連持。一期果
<lb ed="X" n="0163b18"/><lb ed="R082" n="0125a03"/>報不斷。名曰命根。此依第八種子假立。先大乘問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163b19"/><lb ed="R082" n="0125a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0163b1901">契經說故如契經說壽煖識三應知命根說名爲壽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163b20"/><lb ed="R082" n="0125a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0163b2001">次餘乘答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163b21"/><lb ed="R082" n="0125a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0163b2101">此經不說異色心等有實壽體爲證不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163b22"/><lb ed="R082" n="0125a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0163b2201">此經下。斥引經不當。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163b23"/><lb ed="R082" n="0125a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0163b2301">又先<anchor xml:id="nkr_note_add_0163b2301" n="0163b2301"/><anchor xml:id="beg0163b2301" n="0163b2301"/>已<anchor xml:id="end0163b2301"/>成色不異識<note place="inline">至</note>應如受等非實命根。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163b24"/><lb ed="R082" n="0125a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0163b2401">又先下。擧例破。立量比破色不異識。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0163b2401" n="0163b2401"/><anchor xml:id="beg0163b2401" n="0163b2401"/>已<anchor xml:id="end0163b2401"/>極成。煖
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0163c" n="0163c"/>
<lb ed="X" n="0163c01"/><lb ed="R082" n="0125a10"/>是色法。應當比知命根亦不離識。先一量明若是
<lb ed="X" n="0163c02"/><lb ed="R082" n="0125a11"/>命根。不離識有。命根是有法。離識無別有宗。不異
<lb ed="X" n="0163c03"/><lb ed="R082" n="0125a12"/>識故因。同喩如煖。次一量明若離識有。非是命根。
<lb ed="X" n="0163c04"/><lb ed="R082" n="0125a13"/>命根是有法。非實命根宗。異識有故因。喩如受想
<lb ed="X" n="0163c05"/><lb ed="R082" n="0125a14"/>行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163c06"/><lb ed="R082" n="0125a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0163c0601">若爾如何經說三法<note place="inline">至</note>有此識因後當廣說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163c07"/><lb ed="R082" n="0125a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0163c0701">若爾下。三番問答釋妨。初問云。若壽煖皆識。秖應
<lb ed="X" n="0163c08"/><lb ed="R082" n="0125a17"/>云識。經中何言壽煖識三耶。義別下。答。雖皆是識。
<lb ed="X" n="0163c09"/><lb ed="R082" n="0125a18"/>約義言三。阿賴耶識相分色名煖。此識種子名壽。
<lb ed="X" n="0163c10"/><lb ed="R082" n="0125b01"/>此識現行名識。如四正勤。約<anchor xml:id="nkr_note_add_0163c1001" n="0163c1001"/><anchor xml:id="beg0163c1001" n="0163c1001"/>已<anchor xml:id="end0163c1001"/>生未生善惡二法。
<lb ed="X" n="0163c11"/><lb ed="R082" n="0125b02"/>義說爲四。但是一精進。住無下。次問云。義雖說三。
<lb ed="X" n="0163c12"/><lb ed="R082" n="0125b03"/>但唯一識。住無心位旣無有心。亦應無壽煖。云何
<lb ed="X" n="0163c13"/><lb ed="R082" n="0125b04"/>經說而壽不滅。亦不離煖。豈不下。答。住無心位識
<lb ed="X" n="0163c14"/><lb ed="R082" n="0125b05"/>不離身。故壽煖亦不滅。旣爾下。三問云。旣爾者。牒
<lb ed="X" n="0163c15"/><lb ed="R082" n="0125b06"/>上識不離身。此名有心。何謂無心。彼滅下。答。無心
<lb ed="X" n="0163c16"/><lb ed="R082" n="0125b07"/>位但滅轉識。非謂第八。證有此識。如後引敎理。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163c17"/><lb ed="R082" n="0125b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0163c1701">此識足爲界趣生體<note place="inline">至</note>無勞別執有實命根。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163c18"/><lb ed="R082" n="0125b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0163c1801">此識下。結。指體遮執。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163c19"/><lb ed="R082" n="0125b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0163c1901">然依親生此識種子<note place="inline">至</note>住時決定假立命根。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163c20"/><lb ed="R082" n="0125b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0163c2001">然依下。顯正義。此字。揀餘識種。識字。揀相應法。種
<lb ed="X" n="0163c21"/><lb ed="R082" n="0125b12"/>子。揀現行。彼所揀者皆非命根。今取親生第八種
<lb ed="X" n="0163c22"/><lb ed="R082" n="0125b13"/>子。此種由先善惡業所引。業旣不同。所引種子亦
<lb ed="X" n="0163c23"/><lb ed="R082" n="0125b14"/>有差別。住時隨因。長短決定。依此種子假立命根。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0163c24"/><lb ed="R082" n="0125b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0163c2401">復如何知二無心定無想異熟異色心等有實自性。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0823.0164a" n="0164a"/>
<lb ed="X" n="0164a01"/><lb ed="R082" n="0125b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0164a0101">復如下。釋二無心定及無想異熟。先大乘問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0164a02"/><lb ed="R082" n="0125b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0164a0201">若無實性應不能遮心心所法令不現起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0164a03"/><lb ed="R082" n="0125b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0164a0301">若無下。餘乘答。文中反答。意謂離識別有實法。方
<lb ed="X" n="0164a04"/><lb ed="R082" n="0126a01"/>能遮心等不起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0164a05"/><lb ed="R082" n="0126a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0164a0501">若無心位有別實法<note place="inline">至</note>如堤塘等假亦能遮。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0164a06"/><lb ed="R082" n="0126a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0164a0601">若無下。牒計擧例破。先牒計。應無下。擧例。彼旣下。
<lb ed="X" n="0164a07"/><lb ed="R082" n="0126a04"/>例破。又遮下。引假破實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0164a08"/><lb ed="R082" n="0126a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0164a0801">謂修定時於定加行<note place="inline">至</note>此種善故定亦名善。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0164a09"/><lb ed="R082" n="0126a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0164a0901">謂修下。顯正義。先明二無心。加行者。謂定前方便
<lb ed="X" n="0164a10"/><lb ed="R082" n="0126a07"/>也。正在定時。心心寂滅無復厭患期願。是以厭期
<lb ed="X" n="0164a11"/><lb ed="R082" n="0126a08"/>但在加行位。二定差別者。厭期不同。若無想定。但
<lb ed="X" n="0164a12"/><lb ed="R082" n="0126a09"/>厭前六不恒行心心所。若滅盡定。兼厭第七染汙
<lb ed="X" n="0164a13"/><lb ed="R082" n="0126a10"/>恒行心心所故。又此二定所依不同。一依外道。一
<lb ed="X" n="0164a14"/><lb ed="R082" n="0126a11"/>依聖敎。界地不同。色界五地。無色究竟。作意不同。
<lb ed="X" n="0164a15"/><lb ed="R082" n="0126a12"/>一欲滅除。一求暫息。依此不同。假立二定。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0164a16"/><lb ed="R082" n="0126a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0164a1601">無想定前求無想果<note place="inline">至</note>依異熟立得異熟名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0164a17"/><lb ed="R082" n="0126a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0164a1701">無想下。次明無想異熟。此於加行位求無想果。執
<lb ed="X" n="0164a18"/><lb ed="R082" n="0126a15"/>彼天以爲最極寂靜眞解脫處。發勝期願而希得
<lb ed="X" n="0164a19"/><lb ed="R082" n="0126a16"/>故。此與無想定有別者。彼在因。此唯果。彼有修。此
<lb ed="X" n="0164a20"/><lb ed="R082" n="0126a17"/>無行。彼屬心。此屬色。所有生得不恒行麤動心心
<lb ed="X" n="0164a21"/><lb ed="R082" n="0126a18"/>所滅。於此分位假立。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0164a22"/><lb ed="R082" n="0126b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0164a2201">故此三法亦非實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0164a23"/><lb ed="R082" n="0126b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0164a2301">故此下。總結三法非實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0164a24"/><lb ed="R082" n="0126b04"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>成唯識論自攷卷第一</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0146a1301" to="#end0146a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0146b0801" to="#end0146b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0146c0801" to="#end0146c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0147a1901" to="#end0147a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0147b0201" to="#end0147b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">揚</lem><rdg wit="#wit.orig">掦</rdg></app>
<app from="#beg0147c0101" to="#end0147c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0147c0301" to="#end0147c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0149c0401" to="#end0149c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0152a2001" to="#end0152a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0152a2101" to="#end0152a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0152c0401" to="#end0152c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">沫</lem><rdg wit="#wit.orig">沬</rdg></app>
<app from="#beg0152c1701" to="#end0152c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0152c2001" to="#end0152c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0153b1301" to="#end0153b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0153b1501" to="#end0153b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0153c0301" to="#end0153c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">剌</lem><rdg wit="#wit.orig">刺</rdg></app>
<app from="#beg0154c0101" to="#end0154c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">剌</lem><rdg wit="#wit.orig">刺</rdg></app>
<app from="#beg0158a0201" to="#end0158a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0158a1101" to="#end0158a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0158a1102" to="#end0158a1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0159b1501" to="#end0159b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0159c0401" to="#end0159c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0160a0901" to="#end0160a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0160c1601" to="#end0160c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0161b0701" to="#end0161b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0161b1101" to="#end0161b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0161b2301" to="#end0161b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0161c2101" to="#end0161c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0162c0801" to="#end0162c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0162c0901" to="#end0162c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0162c1001" to="#end0162c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0163b2301" to="#end0163b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0163b2401" to="#end0163b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0163c1001" to="#end0163c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0146a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0146a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0146b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0146b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0146c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0146c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0147a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0147a1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0147b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0147b0201">揚【CB】，掦【卍續】</note>
<note n="0147c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0147c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0147c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0147c0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0149c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0149c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0152a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0152a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0152a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0152a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0152c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0152c0401">沫【CB】，沬【卍續】</note>
<note n="0152c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0152c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0152c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0152c2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0153b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0153b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0153b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0153b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0153c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0153c0301">剌【CB】，刺【卍續】</note>
<note n="0154c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0154c0101">剌【CB】，刺【卍續】</note>
<note n="0158a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0158a0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0158a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0158a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0158a1102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0158a1102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0159b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0159b1501">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0159c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0159c0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0160a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0160a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0160c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0160c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0161b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0161b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0161b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0161b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0161b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0161b2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0161c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0161c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0162c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0162c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0162c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0162c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0162c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0162c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0163b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0163b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0163b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0163b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0163c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0163c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>