<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X53n0841">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 841 俱舍論頌疏記</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 841 俱舍論頌疏記</title>
			<author>唐 遁麟述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp7"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>29卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">53</idno>.<idno type="no">841</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">俱舍論頌疏記</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00193">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00193</charName>
				<mapping cb:dec="983233" type="PUA">U+F00C1</mapping>
			<mapping type="unicode">U+243D9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>暖</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[火*(而/而)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00441">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00441</charName>
				<mapping cb:dec="983481" type="PUA">U+F01B9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28DF2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[門@龠]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00941">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00941</charName>
				<mapping cb:dec="983981" type="PUA">U+F03AD</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2D2B4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>嗅</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*(自/死)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02712">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02712</charName>
				<mapping cb:dec="985752" type="PUA">U+F0A98</mapping>
			<mapping type="unicode">U+205E6</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[馮-(烈-列)+廾]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB07663">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07663</charName>
				<mapping cb:dec="990703" type="PUA">U+F1DEF</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+212AC</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>坑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[塚-豖+凡]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08764">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08764</charName>
				<mapping cb:dec="991804" type="PUA">U+F223C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3761</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[宋-木+取]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15032">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15032</charName>
				<mapping cb:dec="998072" type="PUA">U+F3AB8</mapping>
			<mapping type="unicode">U+34B5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>貌</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[白/八]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15072">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName>
				<mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15148">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName>
				<mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>畫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[書-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15164">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15164</charName>
				<mapping cb:dec="998204" type="PUA">U+F3B3C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2EA07</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>顧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂@((旣-旡)-日+口))*頁]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15179">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName>
				<mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15470">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15470</charName>
				<mapping cb:dec="998510" type="PUA">U+F3C6E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+7CA4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>粵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(奧-釆+米)-大+ㄎ]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15845">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15845</charName>
				<mapping cb:dec="998885" type="PUA">U+F3DE5</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+4F07</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>役</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[仁-二+(儿/又)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16014">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName>
				<mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17771">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17771</charName>
				<mapping cb:dec="1000811" type="PUA">U+F456B</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2A269</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鹽</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(土*鹵)/皿]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18912">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18912</charName>
				<mapping cb:dec="1001952" type="PUA">U+F49E0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7648</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[癈-殳+矢]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-11-28T08:15:57">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0376a" n="0376a"/>
<lb ed="X" n="0376a01"/>
<lb ed="X" n="0376a02"/>
<lb ed="X" n="0376a03"/>
<lb ed="X" n="0376a04"/><lb ed="R086" n="0197a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">目次</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0376001" n="0376001"/>俱舍論頌疏記目次</head>
<lb ed="X" n="0376a05"/><lb ed="R086" n="0197a02"/>
<lb ed="X" n="0376a06"/><lb ed="R086" n="0197a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376a0601">卷第一
<lb ed="X" n="0376a07"/><lb ed="R086" n="0197a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376a0701">釋序文</item>
<lb ed="X" n="0376a08"/><lb ed="R086" n="0197a05"/><item xml:id="itemX53p0376a0801">分別界品第一之一</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376a09"/><lb ed="R086" n="0197a06"/><item xml:id="itemX53p0376a0901">卷第二
<lb ed="X" n="0376a10"/><lb ed="R086" n="0197a07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376a1001">分別界品第一之二</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376a11"/><lb ed="R086" n="0197a08"/><item xml:id="itemX53p0376a1101">卷第三
<lb ed="X" n="0376a12"/><lb ed="R086" n="0197a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376a1201">分別根品第二之一</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376a13"/><lb ed="R086" n="0197a10"/><item xml:id="itemX53p0376a1301">卷第四
<lb ed="X" n="0376a14"/><lb ed="R086" n="0197a11"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376a1401">分別根品第二之二</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376a15"/><lb ed="R086" n="0197a12"/><item xml:id="itemX53p0376a1501">卷第五
<lb ed="X" n="0376a16"/><lb ed="R086" n="0197a13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376a1601">分別根品第二之三</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376a17"/><lb ed="R086" n="0197a14"/><item xml:id="itemX53p0376a1701">卷第六
<lb ed="X" n="0376a18"/><lb ed="R086" n="0197a15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376a1801">分別根品第二之四</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376a19"/><lb ed="R086" n="0197a16"/><item xml:id="itemX53p0376a1901">卷第七
<lb ed="X" n="0376a20"/><lb ed="R086" n="0197a17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376a2001">分別根品第二之五</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376a21"/><lb ed="R086" n="0197a18"/><item xml:id="itemX53p0376a2101">卷第八
<lb ed="X" n="0376a22"/><lb ed="R086" n="0197b01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376a2201">分別世<anchor xml:id="nkr_note_orig_0376002" n="0376002"/>間品第三之一</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376a23"/><lb ed="R086" n="0197b02"/><item xml:id="itemX53p0376a2301">卷第九
<lb ed="X" n="0376a24"/><lb ed="R086" n="0197b03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376a2401">分別世<anchor xml:id="note_star_1" n="0376002" type="star"/>間品第三之二</item></list></item>
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0376b" n="0376b"/>
<lb ed="X" n="0376b01"/><lb ed="R086" n="0197b04"/><item xml:id="itemX53p0376b0101">卷第十
<lb ed="X" n="0376b02"/><lb ed="R086" n="0197b05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376b0201">分別世<anchor xml:id="note_star_2" n="0376002" type="star"/>間品第三之三</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376b03"/><lb ed="R086" n="0197b06"/><item xml:id="itemX53p0376b0301">卷第十一
<lb ed="X" n="0376b04"/><lb ed="R086" n="0197b07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376b0401">分別世<anchor xml:id="note_star_3" n="0376002" type="star"/>間品第三之四</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376b05"/><lb ed="R086" n="0197b08"/><item xml:id="itemX53p0376b0501">卷第十二
<lb ed="X" n="0376b06"/><lb ed="R086" n="0197b09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376b0601">分別世<anchor xml:id="note_star_4" n="0376002" type="star"/>間品第三之五</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376b07"/><lb ed="R086" n="0197b10"/><item xml:id="itemX53p0376b0701">卷第十三
<lb ed="X" n="0376b08"/><lb ed="R086" n="0197b11"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376b0801">分別業品第四之一</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376b09"/><lb ed="R086" n="0197b12"/><item xml:id="itemX53p0376b0901">卷第十四
<lb ed="X" n="0376b10"/><lb ed="R086" n="0197b13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376b1001">分別業品第四之二</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376b11"/><lb ed="R086" n="0197b14"/><item xml:id="itemX53p0376b1101">卷第十五
<lb ed="X" n="0376b12"/><lb ed="R086" n="0197b15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376b1201">分別業品第四之三</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376b13"/><lb ed="R086" n="0197b16"/><item xml:id="itemX53p0376b1301">卷第十六
<lb ed="X" n="0376b14"/><lb ed="R086" n="0197b17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376b1401">分別業品第四之四</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376b15"/><lb ed="R086" n="0197b18"/><item xml:id="itemX53p0376b1501">卷第十七
<lb ed="X" n="0376b16"/><lb ed="R086" n="0198a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376b1601">分別業品第四之五</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376b17"/><lb ed="R086" n="0198a02"/><item xml:id="itemX53p0376b1701">卷第十八
<lb ed="X" n="0376b18"/><lb ed="R086" n="0198a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376b1801">分別業品第四之六</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376b19"/><lb ed="R086" n="0198a04"/><item xml:id="itemX53p0376b1901">卷第十九
<lb ed="X" n="0376b20"/><lb ed="R086" n="0198a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376b2001">分別隨眠品第五之一</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376b21"/><lb ed="R086" n="0198a06"/><item xml:id="itemX53p0376b2101">卷第二十
<lb ed="X" n="0376b22"/><lb ed="R086" n="0198a07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376b2201">分別隨眠品第五之二</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376b23"/><lb ed="R086" n="0198a08"/><item xml:id="itemX53p0376b2301">卷第二十一
<lb ed="X" n="0376b24"/><lb ed="R086" n="0198a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376b2401">分別隨眠品第五之三</item></list></item>
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0376c" n="0376c"/>
<lb ed="X" n="0376c01"/><lb ed="R086" n="0198a10"/><item xml:id="itemX53p0376c0101">卷第二十二
<lb ed="X" n="0376c02"/><lb ed="R086" n="0198a11"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376c0201">分別賢聖品第六之一</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376c03"/><lb ed="R086" n="0198a12"/><item xml:id="itemX53p0376c0301">卷第二十三
<lb ed="X" n="0376c04"/><lb ed="R086" n="0198a13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376c0401">分別賢聖品第六之二</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376c05"/><lb ed="R086" n="0198a14"/><item xml:id="itemX53p0376c0501">卷第二十四
<lb ed="X" n="0376c06"/><lb ed="R086" n="0198a15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376c0601">分別賢聖品第六之三</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376c07"/><lb ed="R086" n="0198a16"/><item xml:id="itemX53p0376c0701">卷第二十五
<lb ed="X" n="0376c08"/><lb ed="R086" n="0198a17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376c0801">分別賢聖品第六之四</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376c09"/><lb ed="R086" n="0198a18"/><item xml:id="itemX53p0376c0901">卷第二十六
<lb ed="X" n="0376c10"/><lb ed="R086" n="0198b01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376c1001">分別智品第七之一</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376c11"/><lb ed="R086" n="0198b02"/><item xml:id="itemX53p0376c1101">卷第二十七
<lb ed="X" n="0376c12"/><lb ed="R086" n="0198b03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376c1201">分別智品第七之二</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376c13"/><lb ed="R086" n="0198b04"/><item xml:id="itemX53p0376c1301">卷第二十八
<lb ed="X" n="0376c14"/><lb ed="R086" n="0198b05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376c1401">分別定品第八之一</item></list></item>
<lb ed="X" n="0376c15"/><lb ed="R086" n="0198b06"/><item xml:id="itemX53p0376c1501">卷第二十九
<lb ed="X" n="0376c16"/><lb ed="R086" n="0198b07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0376c1601">分別定品第八之二</item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0376c17"/><lb ed="R086" n="0198b08"/>
<lb ed="X" n="0376c18"/><lb ed="R086" n="0198b09"/><p xml:id="pX53p0376c1801">俱舍論頌疏記目次<note place="inline">終</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376c19"/>
<lb ed="X" n="0376c20"/>
<lb ed="X" n="0376c21"/>
<lb ed="X" n="0376c22"/>
<lb ed="X" n="0376c23"/>
<lb ed="X" n="0376c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0377a" n="0377a"/>
<lb ed="X" n="0377a01"/>
<lb ed="X" n="0377a02"/>
<lb ed="X" n="0377a03"/>
<lb ed="X" n="0377a04"/>
<lb ed="X" n="0377a05"/><cb:docNumber>No. 841</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0377a06"/><lb ed="R086" n="0199a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>俱舍頌疏記　論本第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0377a07"/>
<lb ed="X" n="0377a08"/><lb ed="R086" n="0199a02"/><byline cb:type="author">富春沙門　遁麟　述</byline>
<lb ed="X" n="0377a09"/><lb ed="R086" n="0199a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">釋序文</cb:mulu><p xml:id="pX53p0377a0901">將釋序文大分爲二初至寔在茲焉明菩薩出世論
<lb ed="X" n="0377a10"/><lb ed="R086" n="0199a04"/>興之益二有正議大夫<anchor xml:id="nkr_note_add_0377a1001" n="0377a1001"/><anchor xml:id="beg0377a1001" n="0377a1001"/>已<anchor xml:id="end0377a1001"/>下明道俗興請製疏之由
<lb ed="X" n="0377a11"/><lb ed="R086" n="0199a05"/>前文有二初總歎千部次別彰此論。</p>
<lb ed="X" n="0377a12"/><lb ed="R086" n="0199a06"/><p xml:id="pX53p0377a1201">初言<g ref="#CB15470">粤</g>者語辭也卽發語之端言赫者盛<g ref="#CB15032">㒵</g>也顯明
<lb ed="X" n="0377a13"/><lb ed="R086" n="0199a07"/>之極言颽風者南風也故詩言颽風自南吹彼棘心
<lb ed="X" n="0377a14"/><lb ed="R086" n="0199a08"/>又爾雅云南謂颽風東謂谷風西謂泰風北謂涼風
<lb ed="X" n="0377a15"/><lb ed="R086" n="0199a09"/>與詩同也言匡大敎而濟時者匡正也持也謂菩薩
<lb ed="X" n="0377a16"/><lb ed="R086" n="0199a10"/>匡持佛敎以濟於時機也此上義者由日有破闇之
<lb ed="X" n="0377a17"/><lb ed="R086" n="0199a11"/>能風有成物之用菩薩有濟世之德故取之爲類也
<lb ed="X" n="0377a18"/><lb ed="R086" n="0199a12"/>言爰者<note place="inline">章元切</note>於也爲也厥者其也<name role="" type="person">世親</name>者梵云筏蘇
<lb ed="X" n="0377a19"/><lb ed="R086" n="0199a13"/>盤豆筏蘇<note place="inline">此云世</note>盤豆<note place="inline">此云親</note>謂印度有天俗號<name role="" type="person">世親</name>以
<lb ed="X" n="0377a20"/><lb ed="R086" n="0199a14"/>世人親近供養故故以名焉菩薩父母從彼乞求因
<lb ed="X" n="0377a21"/><lb ed="R086" n="0199a15"/>生菩薩從所生處以立其名若言天親應言提婆盤
<lb ed="X" n="0377a22"/><lb ed="R086" n="0199a16"/>豆旣不名提婆明知天親者謬矣又西域記云筏蘇
<lb ed="X" n="0377a23"/><lb ed="R086" n="0199a17"/>畔度<note place="inline">唐言<name role="" type="person">世親</name>舊云婆藪盤豆釋言天親者訛也</note>言弘道五天者謂弘揚
<lb ed="X" n="0377a24"/><lb ed="R086" n="0199a18"/>導引五印度境<anchor xml:id="nkr_note_orig_0377001" n="0377001"/>故也故西域記云舊云<name role="" type="person">身毒</name>天竺等
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0377b" n="0377b"/>
<lb ed="X" n="0377b01"/><lb ed="R086" n="0199b01"/>今從正音宜云印度印度此云月月有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0377002" n="0377002"/>千名此名一
<lb ed="X" n="0377b02"/><lb ed="R086" n="0199b02"/>稱謂諸衆生輪迴不息無明長夜無有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0377003" n="0377003"/>間晨其猶白
<lb ed="X" n="0377b03"/><lb ed="R086" n="0199b03"/>日旣隱霄燭斯繼雖有星光之照豈如朗月之明良
<lb ed="X" n="0377b04"/><lb ed="R086" n="0199b04"/>以其土聖賢繼軌導凡御物如月照臨由是謂之印
<lb ed="X" n="0377b05"/><lb ed="R086" n="0199b05"/>度五印度境周九萬餘里三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0377004" n="0377004"/>邊大海北背雪山北廣
<lb ed="X" n="0377b06"/><lb ed="R086" n="0199b06"/>南狹形如半月劃野區分七十餘國時特暑熱地多
<lb ed="X" n="0377b07"/><lb ed="R086" n="0199b07"/>泉濕言製論千部者案西域記云菩薩初習小乘作
<lb ed="X" n="0377b08"/><lb ed="R086" n="0199b08"/>小乘論後因禮覲無着無着乃命弟子迎候至伽藍
<lb ed="X" n="0377b09"/><lb ed="R086" n="0199b09"/>中止戶牖外夜分之後聞誦十地經內覩光明感悟
<lb ed="X" n="0377b10"/><lb ed="R086" n="0199b10"/>追悔乃從無著諮受大乘於是研精覃思製大乘論
<lb ed="X" n="0377b11"/><lb ed="R086" n="0199b11"/>凡百餘部並盛宣行<note place="inline">有言製大小乘論各五百部應撿正文</note>言光我師
<lb ed="X" n="0377b12"/><lb ed="R086" n="0199b12"/>之正躅者書云高步曰躅卽光顯大師之敎跡也言
<lb ed="X" n="0377b13"/><lb ed="R086" n="0199b13"/>解外道之邪紛者卽由製論能解外道異執之紛諍
<lb ed="X" n="0377b14"/><lb ed="R086" n="0199b14"/>也<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0377b1401" n="0377b1401"/><anchor xml:id="beg0377b1401" n="0377b1401"/>已<anchor xml:id="end0377b1401"/>上總歎千部自下別彰此論</note>。</p>
<lb ed="X" n="0377b15"/><lb ed="R086" n="0199b15"/><p xml:id="pX53p0377b1501">言包括六足者謂由此論包藏六足論之文義也六
<lb ed="X" n="0377b16"/><lb ed="R086" n="0199b16"/>足之名疏下自述。</p><p xml:id="pX53p0377b1608" cb:place="inline">言八蘊者婆沙云謂雜結智業種
<lb ed="X" n="0377b17"/><lb ed="R086" n="0199b17"/>根定見也謂於佛說諸論道之中安立章門標擧略
<lb ed="X" n="0377b18"/><lb ed="R086" n="0199b18"/>頌造別納息制總蘊名言雜蘊者謂集種種異相論
<lb ed="X" n="0377b19"/><lb ed="R086" n="0200a01"/>道製爲雜蘊集結論道制爲結蘊集智論道制爲
<lb ed="X" n="0377b20"/><lb ed="R086" n="0200a02"/>智蘊集業論道制爲業蘊集大種論道制爲大種蘊
<lb ed="X" n="0377b21"/><lb ed="R086" n="0200a03"/>根定見等准說可知言義雖諸部宗唯以正者論主
<lb ed="X" n="0377b22"/><lb ed="R086" n="0200a04"/>情無偏黨學談異部凡厥正義咸以遵崇故下論云
<lb ed="X" n="0377b23"/><lb ed="R086" n="0200a05"/>如無有過應許爲宗言七支無表至丹靑者至如業
<lb ed="X" n="0377b24"/><lb ed="R086" n="0200a06"/>品廣明無表備顯戒宗光餝傳律之者有若丹靑圖
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0377c" n="0377c"/>
<lb ed="X" n="0377c01"/><lb ed="R086" n="0200a07"/>於<g ref="#CB15148">𦘕</g>矣言三科蘊界至潤色者又界品中備陳三科
<lb ed="X" n="0377c02"/><lb ed="R086" n="0200a08"/>之義究盡法相根源復爲弘經者之潤色也。</p>
<lb ed="X" n="0377c03"/><lb ed="R086" n="0200a09"/><p xml:id="pX53p0377c0301">自下請製述文分二初明道俗興請次疏主自陳述
<lb ed="X" n="0377c04"/><lb ed="R086" n="0200a10"/>作意前文復二初俗請次僧請言特稟異氣者謂挺
<lb ed="X" n="0377c05"/><lb ed="R086" n="0200a11"/>生之人別稟淸爽之氣異於常流也言文蓋雲間聲
<lb ed="X" n="0377c06"/><lb ed="R086" n="0200a12"/>雄日下者晉書云陸雲字士龍吳郡人也荀鳴鶴頴
<lb ed="X" n="0377c07"/><lb ed="R086" n="0200a13"/>川人也時士龍在司空張華家座鳴鶴後至座上諸
<lb ed="X" n="0377c08"/><lb ed="R086" n="0200a14"/>賓素聞鶴名皆爲之起鳴鶴曰淸風至飛塵颺士龍
<lb ed="X" n="0377c09"/><lb ed="R086" n="0200a15"/>曰衆鳥集鳳凰翔旣而坐定荀陸二人叙溫涼陸曰
<lb ed="X" n="0377c10"/><lb ed="R086" n="0200a16"/>雲間陸士龍荀曰日下荀鳴鶴時人謂之佳對今言
<lb ed="X" n="0377c11"/><lb ed="R086" n="0200a17"/>賈曾文高於士龍聲雄於鳴鶴也。</p><p xml:id="pX53p0377c1114" cb:place="inline">言器宇冲邈者冲
<lb ed="X" n="0377c12"/><lb ed="R086" n="0200a18"/>和也深也邈遠也言縉紳龜鏡之士者按王肅注家
<lb ed="X" n="0377c13"/><lb ed="R086" n="0200b01"/>語云縉笏插也紳大帶也<note place="inline">縉有從手今此從系</note>斯乃朝士之服
<lb ed="X" n="0377c14"/><lb ed="R086" n="0200b02"/>也龜鏡者龜之靈也知先<anchor xml:id="nkr_note_orig_0377005" n="0377005"/>龜之吉凶鏡之明也鑒物
<lb ed="X" n="0377c15"/><lb ed="R086" n="0200b03"/>像之好醜言其佩縉紳之服類龜鏡之明故也次僧
<lb ed="X" n="0377c16"/><lb ed="R086" n="0200b04"/>請言孜孜以勸誘者孜孜急<g ref="#CB15032">㒵</g>也故書云孜孜不怠
<lb ed="X" n="0377c17"/><lb ed="R086" n="0200b05"/>也謂常勸誘學人進業非謂勸誘疏主造疏。</p><p xml:id="pX53p0377c1718" cb:place="inline">言志存
<lb ed="X" n="0377c18"/><lb ed="R086" n="0200b06"/>兼濟者謂欲利他故以申勸請故易云窮則獨善一
<lb ed="X" n="0377c19"/><lb ed="R086" n="0200b07"/>身達則兼濟天下。</p>
<lb ed="X" n="0377c20"/><lb ed="R086" n="0200b08"/><p xml:id="pX53p0377c2001">自下疏主陳述作意言咀以眞詮者咀<note place="inline">慈巨反</note>嚼也卽
<lb ed="X" n="0377c21"/><lb ed="R086" n="0200b09"/>談咀眞敎也言狎以蘭室者謂與賈曾懷遠等良友
<lb ed="X" n="0377c22"/><lb ed="R086" n="0200b10"/>相狎如狎芝蘭之室故莊子云與惡人交如遊鮑肆
<lb ed="X" n="0377c23"/><lb ed="R086" n="0200b11"/>久而益<g ref="#CB00941">𭊴</g>與善人交如遊蘭室久而益香言憙朝聞
<lb ed="X" n="0377c24"/><lb ed="R086" n="0200b12"/>於夕殞者書云朝聞道夕死可矣然此意者旣咀眞
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0378a" n="0378a"/>
<lb ed="X" n="0378a01"/><lb ed="R086" n="0200b13"/>詮復狎蘭室貴聞正道雖夕死而何恨哉言刪其枝
<lb ed="X" n="0378a02"/><lb ed="R086" n="0200b14"/>葉至盡其根源者謂枝葉繁詞則略而不述若精華
<lb ed="X" n="0378a03"/><lb ed="R086" n="0200b15"/>要典必究盡根源言頌則再牒而方釋者謂初章首
<lb ed="X" n="0378a04"/><lb ed="R086" n="0200b16"/>且總標擧次至長文別方牒釋故爲再也言木石以銷
<lb ed="X" n="0378a05"/><lb ed="R086" n="0200b17"/>質而不文者謂直指木石以銷其義而不事於文華
<lb ed="X" n="0378a06"/><lb ed="R086" n="0200b18"/>也故書云大文則史大質則野文質彬彬然後君子
<lb ed="X" n="0378a07"/><lb ed="R086" n="0201a01"/>言執鸞鏡而鑒像者如鏡能鑒衆像此疏顯義亦然
<lb ed="X" n="0378a08"/><lb ed="R086" n="0201a02"/>言鸞鏡者昔有人見雙鸞舞持來獻王在路一死至
<lb ed="X" n="0378a09"/><lb ed="R086" n="0201a03"/>王不舞乃問智臣智臣曰鸞得雙方舞因鏡照之見
<lb ed="X" n="0378a10"/><lb ed="R086" n="0201a04"/>影成双鸞卽便舞因爲名焉言持龍泉以斷物者龍
<lb ed="X" n="0378a11"/><lb ed="R086" n="0201a05"/>泉卽寶釰之名也故吳越春秋云楚王召風湖子而
<lb ed="X" n="0378a12"/><lb ed="R086" n="0201a06"/>吿之曰寡人聞吳有干將越有歐冶寡人欲因子請
<lb ed="X" n="0378a13"/><lb ed="R086" n="0201a07"/>此二人作釰可乎風湖子乃往見二子作之一曰龍
<lb ed="X" n="0378a14"/><lb ed="R086" n="0201a08"/>泉二曰太阿今此判割義理如釰之斷物也或言慧
<lb ed="X" n="0378a15"/><lb ed="R086" n="0201a09"/>斷煩惱如釰之斷物也或言慧斷煩惱如釰之斷物
<lb ed="X" n="0378a16"/><lb ed="R086" n="0201a10"/>非此中意言愚見不敏者書云參不敏何足以知之
<lb ed="X" n="0378a17"/><lb ed="R086" n="0201a11"/>不敏由不達也今此謙言愚情見解不能明達亦何
<lb ed="X" n="0378a18"/><lb ed="R086" n="0201a12"/>能當於理哉。</p>
<lb ed="X" n="0378a19"/><lb ed="R086" n="0201a13"/><p xml:id="pX53p0378a1901">次解六門義然此六門非無由藉所以先明論緣起
<lb ed="X" n="0378a20"/><lb ed="R086" n="0201a14"/>者將欲釋義<anchor xml:id="nkr_note_orig_0378001" n="0378001"/>莫知論敎之所興故須第一明論緣起
<lb ed="X" n="0378a21"/><lb ed="R086" n="0201a15"/>緣起雖知未詳宗部故次第二明論宗旨雖達宗未
<lb ed="X" n="0378a22"/><lb ed="R086" n="0201a16"/>曉藏敎故次第三明藏所攝雖明所攝須知一論兩
<lb ed="X" n="0378a23"/><lb ed="R086" n="0201a17"/>時翻譯故次第四明翻譯所由宗源旣知方可解釋
<lb ed="X" n="0378a24"/><lb ed="R086" n="0201a18"/>解釋之來先須辨識題目故有第五略解品題門目
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0378b" n="0378b"/>
<lb ed="X" n="0378b01"/><lb ed="R086" n="0201b01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0378b0101" n="0378b0101"/><anchor xml:id="beg0378b0101" n="0378b0101"/>已<anchor xml:id="end0378b0101"/>明次當開闡故有第六廣釋文義前門又二者初
<lb ed="X" n="0378b02"/><lb ed="R086" n="0201b02"/>門雖顯本起之由又須明其造論之意故分二門也
<lb ed="X" n="0378b03"/><lb ed="R086" n="0201b03"/>解前門中大分爲三初至興茲國<anchor xml:id="nkr_note_add_0378b0301" n="0378b0301"/><anchor xml:id="beg0378b0301" n="0378b0301"/>已<anchor xml:id="end0378b0301"/>來總明一切有
<lb ed="X" n="0378b04"/><lb ed="R086" n="0201b04"/>宗本興之處二從佛涅槃<anchor xml:id="nkr_note_add_0378b0401" n="0378b0401"/><anchor xml:id="beg0378b0401" n="0378b0401"/>已<anchor xml:id="end0378b0401"/>下至不令散出別明婆
<lb ed="X" n="0378b05"/><lb ed="R086" n="0201b05"/>沙論起源由三然<name role="" type="person">世親</name>尊者<anchor xml:id="nkr_note_add_0378b0501" n="0378b0501"/><anchor xml:id="beg0378b0501" n="0378b0501"/>已<anchor xml:id="end0378b0501"/>下正顯此論因起前
<lb ed="X" n="0378b06"/><lb ed="R086" n="0201b06"/>門又二初至微言尙在明上聖宣持未有乖諍眞敎
<lb ed="X" n="0378b07"/><lb ed="R086" n="0201b07"/>猶一二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0378002" n="0378002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0378002" n="0378002"/><anchor xml:id="beg0378002" n="0378002"/>洎<anchor xml:id="end0378002"/>乎尊者<anchor xml:id="nkr_note_add_0378b0701" n="0378b0701"/><anchor xml:id="beg0378b0701" n="0378b0701"/>已<anchor xml:id="end0378b0701"/>下顯次聖弘化情見殊途敎分
<lb ed="X" n="0378b08"/><lb ed="R086" n="0201b08"/>異部。</p>
<lb ed="X" n="0378b09"/><lb ed="R086" n="0201b09"/><p xml:id="pX53p0378b0901">初言迦葉遁形於雞足者梵云<name role="" type="person">迦葉波</name>陀<note place="inline">唐云飮光</note>上古
<lb ed="X" n="0378b10"/><lb ed="R086" n="0201b10"/>有仙身光熾盛飮蔽餘輝飮<anchor xml:id="nkr_note_orig_0378003" n="0378003"/>老尊者卽彼之種族從
<lb ed="X" n="0378b11"/><lb ed="R086" n="0201b11"/>姓得名遁謂隱遁按付法傳第一云迦葉入願智三
<lb ed="X" n="0378b12"/><lb ed="R086" n="0201b12"/>昧觀所集法藏無闕少<anchor xml:id="nkr_note_add_0378b1201" n="0378b1201"/><anchor xml:id="beg0378b1201" n="0378b1201"/>已<anchor xml:id="end0378b1201"/>便作是念我年朽邁不可
<lb ed="X" n="0378b13"/><lb ed="R086" n="0201b13"/>依怙恒爲諸苦之所惱害誰有智者當樂此身我今
<lb ed="X" n="0378b14"/><lb ed="R086" n="0201b14"/>宜可入般涅槃便辭闍王遂入鷄足於草敷上加趺
<lb ed="X" n="0378b15"/><lb ed="R086" n="0201b15"/>而坐作願言我今此身着佛所與糞掃之衣自持<anchor xml:id="nkr_note_add_0378b1501" n="0378b1501"/><anchor xml:id="beg0378b1501" n="0378b1501"/>己<anchor xml:id="end0378b1501"/>
<lb ed="X" n="0378b16"/><lb ed="R086" n="0201b16"/>鉢久住不壞乃經五十七俱胝六十百千歲慈氏如
<lb ed="X" n="0378b17"/><lb ed="R086" n="0201b17"/>來出現於世時施作佛事使諸弟子皆見我身而生
<lb ed="X" n="0378b18"/><lb ed="R086" n="0201b18"/>厭惡復作是念阿闍世王若不見我沸血必當從面
<lb ed="X" n="0378b19"/><lb ed="R086" n="0202a01"/>出命不令濟若使彼王與阿難來山當爲開令其得
<lb ed="X" n="0378b20"/><lb ed="R086" n="0202a02"/>入若還去者當復還合便捨命行應時大地六種震
<lb ed="X" n="0378b21"/><lb ed="R086" n="0202a03"/>動釋提桓因共諸天衆以曼陀羅華天諸末香供養
<lb ed="X" n="0378b22"/><lb ed="R086" n="0202a04"/>阿闍世王於睡臥中夢屋梁折<note place="inline">表法棟梁析也</note>尋便驚覺心
<lb ed="X" n="0378b23"/><lb ed="R086" n="0202a05"/>生惶怖門人吿皇<note place="inline">云云</note>王聞悲歎良久卽往竹林園
<lb ed="X" n="0378b24"/><lb ed="R086" n="0202a06"/>禮問阿難旣知所詣俱向鷄足王旣到<anchor xml:id="nkr_note_add_0378b2401" n="0378b2401"/><anchor xml:id="beg0378b2401" n="0378b2401"/>已<anchor xml:id="end0378b2401"/>山自開闢
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0378c" n="0378c"/>
<lb ed="X" n="0378c01"/><lb ed="R086" n="0202a07"/>迦葉在中全身曼陀羅華以覆其上王旣見<anchor xml:id="nkr_note_add_0378c0101" n="0378c0101"/><anchor xml:id="beg0378c0101" n="0378c0101"/>已<anchor xml:id="end0378c0101"/>發聲
<lb ed="X" n="0378c02"/><lb ed="R086" n="0202a08"/>號哭乃至欲以香木而闍毗之阿難報言尊者以定
<lb ed="X" n="0378c03"/><lb ed="R086" n="0202a09"/>持身待於彌勒不可得燒彌勒出時當將徒衆九十
<lb ed="X" n="0378c04"/><lb ed="R086" n="0202a10"/>六億至此山中見於迦葉時彌勒衆皆作是念釋迦
<lb ed="X" n="0378c05"/><lb ed="R086" n="0202a11"/>如來弟子身形卑陋若此彼佛亦當與彼無異於是
<lb ed="X" n="0378c06"/><lb ed="R086" n="0202a12"/>迦葉踊身虗空作十八變變爲大形充滿世界時彌
<lb ed="X" n="0378c07"/><lb ed="R086" n="0202a13"/>勒佛卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0378004" n="0378004"/>献迦葉取僧伽梨是時大衆見其神力除憍
<lb ed="X" n="0378c08"/><lb ed="R086" n="0202a14"/>慢心成阿羅漢王供養<anchor xml:id="nkr_note_add_0378c0801" n="0378c0801"/><anchor xml:id="beg0378c0801" n="0378c0801"/>已<anchor xml:id="end0378c0801"/>還歸本國時鷄足山還合
<lb ed="X" n="0378c09"/><lb ed="R086" n="0202a15"/>如初廣如彼傳問迦葉爲入涅槃爲入滅定答准諸
<lb ed="X" n="0378c10"/><lb ed="R086" n="0202a16"/>經論多言入涅槃不見入滅定問若入涅槃云何留
<lb ed="X" n="0378c11"/><lb ed="R086" n="0202a17"/>身得待彌勒能有變化答是留化身若准此論願力
<lb ed="X" n="0378c12"/><lb ed="R086" n="0202a18"/>所持<note place="inline">云云</note>然章但叙迦葉末田意取鷄足龍宮爲文
<lb ed="X" n="0378c13"/><lb ed="R086" n="0202b01"/>故爾若准五師傳持次第迦葉付法於阿難阿難付
<lb ed="X" n="0378c14"/><lb ed="R086" n="0202b02"/><name role="" type="person">商那和修</name>及末田地二聖緣廣疏旣不明今亦不叙
<lb ed="X" n="0378c15"/><lb ed="R086" n="0202b03"/>言末田乞池於龍宮者梵云<name role="" type="person">末田底迦</name><note place="inline">此云金地</note>西域記
<lb ed="X" n="0378c16"/><lb ed="R086" n="0202b04"/>云昔佛世尊自鄔駄那國降惡神<anchor xml:id="nkr_note_add_0378c1601" n="0378c1601"/><anchor xml:id="beg0378c1601" n="0378c1601"/>已<anchor xml:id="end0378c1601"/>還中國乘空當
<lb ed="X" n="0378c17"/><lb ed="R086" n="0202b05"/>此國上吿阿難曰我涅槃後有<name role="" type="person">末田底迦</name>阿羅漢者
<lb ed="X" n="0378c18"/><lb ed="R086" n="0202b06"/>當於此地建國安人弘揚佛法如來寂滅之後第五
<lb ed="X" n="0378c19"/><lb ed="R086" n="0202b07"/>十年阿難弟子<name role="" type="person">末田底迦</name>聞佛懸記心自慶悅便來
<lb ed="X" n="0378c20"/><lb ed="R086" n="0202b08"/>至此於大山嶺宴坐林中現大神變童見深信請資
<lb ed="X" n="0378c21"/><lb ed="R086" n="0202b09"/>所欲阿羅漢曰願於此池惠以容膝童王於是縮水
<lb ed="X" n="0378c22"/><lb ed="R086" n="0202b10"/>奉施羅漢神通廣身龍王縱力縮水池空水盡童翻
<lb ed="X" n="0378c23"/><lb ed="R086" n="0202b11"/>乞池末田乃於西北爲留一池周百餘里自餘支屬
<lb ed="X" n="0378c24"/><lb ed="R086" n="0202b12"/>別居小池龍王曰池<anchor xml:id="nkr_note_add_0378c2401" n="0378c2401"/><anchor xml:id="beg0378c2401" n="0378c2401"/>已<anchor xml:id="end0378c2401"/>總施願恒受供末田曰我今
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0379a" n="0379a"/>
<lb ed="X" n="0379a01"/><lb ed="R086" n="0202b13"/>不久無餘涅槃<anchor xml:id="nkr_note_orig_0379001" n="0379001"/>詎雖欲受請其可得乎龍王重請五
<lb ed="X" n="0379a02"/><lb ed="R086" n="0202b14"/>百羅漢常受我供乃至法盡法盡之後還取此國以
<lb ed="X" n="0379a03"/><lb ed="R086" n="0202b15"/>爲其池<name role="" type="person">末田底迦</name>從其所請時旣得池運大神力立
<lb ed="X" n="0379a04"/><lb ed="R086" n="0202b16"/>五百伽藍於諸異國賣鬻賤人以充<g ref="#CB15845">伇</g>使以供僧衆
<lb ed="X" n="0379a05"/><lb ed="R086" n="0202b17"/><name role="" type="person">末田底迦</name>入寂滅後彼諸賤人自立君長隣境諸國
<lb ed="X" n="0379a06"/><lb ed="R086" n="0202b18"/>鄙其賤種莫與交親謂之訖利多<note place="inline">唐言買得</note>今時泉水<anchor xml:id="nkr_note_add_0379a0601" n="0379a0601"/><anchor xml:id="beg0379a0601" n="0379a0601"/>已<anchor xml:id="end0379a0601"/>
<lb ed="X" n="0379a07"/><lb ed="R086" n="0203a01"/>多流溢卽<name role="" type="person">迦濕彌羅</name>國是<note place="inline">此云買名國舊云<name role="" type="person">罽賓</name>訛也居北印度之境也</note>周
<lb ed="X" n="0379a08"/><lb ed="R086" n="0203a02"/>七千餘里四境負山山極嶮峻雖有門徑而復隘狹
<lb ed="X" n="0379a09"/><lb ed="R086" n="0203a03"/>自古隣歒無能攻伐國大城都西臨大河南北十二
<lb ed="X" n="0379a10"/><lb ed="R086" n="0203a04"/>三里東西四五里宜稼穡多花菓出龍種馬及<g ref="#CB15106">鬱</g>金
<lb ed="X" n="0379a11"/><lb ed="R086" n="0203a05"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0379002" n="0379002"/>金香火珠藥草氣序寒勁多雪少風服毛褐衣白氎
<lb ed="X" n="0379a12"/><lb ed="R086" n="0203a06"/>土俗輕薄人性<g ref="#CB00193">𤏙</g>弱好學多聞邪正兼信伽藍百餘
<lb ed="X" n="0379a13"/><lb ed="R086" n="0203a07"/>所僧徒五千人言雖大義少乖而微言尙在者謂此
<lb ed="X" n="0379a14"/><lb ed="R086" n="0203a08"/>時見解雖復深淺不同而未分成異部故曰微言尙
<lb ed="X" n="0379a15"/><lb ed="R086" n="0203a09"/>在故家語云夫子<anchor xml:id="nkr_note_orig_0379003" n="0379003"/>旣沒而微言絕七十二士<anchor xml:id="nkr_note_orig_0379004" n="0379004"/>喪而大
<lb ed="X" n="0379a16"/><lb ed="R086" n="0203a10"/>義乖卽斯意也有云佛記未來初分二部謂界外萬
<lb ed="X" n="0379a17"/><lb ed="R086" n="0203a11"/>人結集爲大衆部界內迦葉等五百人結集爲上座
<lb ed="X" n="0379a18"/><lb ed="R086" n="0203a12"/>部敎分兩部名大義少乖情見不異名微言在此解
<lb ed="X" n="0379a19"/><lb ed="R086" n="0203a13"/>不順章意。</p>
<lb ed="X" n="0379a20"/><lb ed="R086" n="0203a14"/><p xml:id="pX53p0379a2001">次第二乖諍分部者初明毱多道劣次明提婆諍興
<lb ed="X" n="0379a21"/><lb ed="R086" n="0203a15"/>言毱多至三聖者梵名<name role="" type="person">優婆毱多</name>或名鄔婆鞠多<note place="inline">唐言
<lb ed="X" n="0379a22"/><lb ed="R086" n="0203a16"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0379005" n="0379005"/>近護或名近護</note>育王經第四云佛在<name role="" type="person">摩突羅國</name>吿阿難言
<lb ed="X" n="0379a23"/><lb ed="R086" n="0203a17"/>百年後此國當有鞠多長者之子名優婆鞠多敎授
<lb ed="X" n="0379a24"/><lb ed="R086" n="0203a18"/>禪法弟子之中最爲第一雖無相好化度如我我涅
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0379b" n="0379b"/>
<lb ed="X" n="0379b01"/><lb ed="R086" n="0203b01"/>槃後大作佛事又付法傳云如是化度無量衆生悉
<lb ed="X" n="0379b02"/><lb ed="R086" n="0203b02"/>皆獲得阿羅漢果其得果者人下一籌籌長四寸滿
<lb ed="X" n="0379b03"/><lb ed="R086" n="0203b03"/>一石室室高丈六縱廣亦爾<note place="inline">准西域記夫妻俱得第四果者方下一籌</note>於
<lb ed="X" n="0379b04"/><lb ed="R086" n="0203b04"/>是名稱滿<name role="" type="person">閻浮提</name>世皆號爲無相好佛化緣<anchor xml:id="nkr_note_add_0379b0401" n="0379b0401"/><anchor xml:id="beg0379b0401" n="0379b0401"/>已<anchor xml:id="end0379b0401"/>訖便
<lb ed="X" n="0379b05"/><lb ed="R086" n="0203b05"/>自思惟涅槃時至宜應滅度吿諸大衆却後七日我
<lb ed="X" n="0379b06"/><lb ed="R086" n="0203b06"/>當涅槃爾時卽集十萬羅漢及諸學人淨持戒者不
<lb ed="X" n="0379b07"/><lb ed="R086" n="0203b07"/>可稱數諸優婆塞無量百千尊者於是飛昇虗空現
<lb ed="X" n="0379b08"/><lb ed="R086" n="0203b08"/>十八變入於涅槃以室中籌而用耶旬十萬羅漢亦
<lb ed="X" n="0379b09"/><lb ed="R086" n="0203b09"/>入涅槃人天悲泣各將舍利起塔供養<note place="inline">云云</note>問旣弘
<lb ed="X" n="0379b10"/><lb ed="R086" n="0203b10"/>化如是云何言道不繼三聖耶答此有二解一云雖
<lb ed="X" n="0379b11"/><lb ed="R086" n="0203b11"/>所化生無量而自道德不及前聖卽如和修問定不
<lb ed="X" n="0379b12"/><lb ed="R086" n="0203b12"/>識及詣羅漢尼房傾油等事二云先聖所化弟子情
<lb ed="X" n="0379b13"/><lb ed="R086" n="0203b13"/>無異執敎不分部毱多有五百弟子各執異見不能
<lb ed="X" n="0379b14"/><lb ed="R086" n="0203b14"/>揩准遂分五典故爲道劣然詳章意欲述敎興之由
<lb ed="X" n="0379b15"/><lb ed="R086" n="0203b15"/>故以第二解爲勝問五師傳持毱多以前總有四聖
<lb ed="X" n="0379b16"/><lb ed="R086" n="0203b16"/>今何言三答取捨不同略爲三解一云准付法傳迦
<lb ed="X" n="0379b17"/><lb ed="R086" n="0203b17"/>葉付法阿難阿難付<name role="" type="person">商那和修</name>及末田地和修付毱
<lb ed="X" n="0379b18"/><lb ed="R086" n="0203b18"/>多以末田地在外國流通又毱多不從之受法故除
<lb ed="X" n="0379b19"/><lb ed="R086" n="0204a01"/>末田地二云章旣擧末田地故取末田地除商那和
<lb ed="X" n="0379b20"/><lb ed="R086" n="0204a02"/>修三云二聖旣是同時弘化合之爲一評曰三釋俱
<lb ed="X" n="0379b21"/><lb ed="R086" n="0204a03"/>通且依前解言<name role="" type="person">摩訶提婆</name>至<name role="" type="person">迦濕彌羅</name>者<note place="inline">摩訶云大提婆云天</note>
<lb ed="X" n="0379b22"/><lb ed="R086" n="0204a04"/>大天本是末土羅國商人之子因造三逆深生憂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0379006" n="0379006"/>誨
<lb ed="X" n="0379b23"/><lb ed="R086" n="0204a05"/>欲求滅罪遂乃出家出家未久便能誦持三藏王聞
<lb ed="X" n="0379b24"/><lb ed="R086" n="0204a06"/>數請入宮供養便與王妃私通然彼復稱我是羅漢
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0379c" n="0379c"/>
<lb ed="X" n="0379c01"/><lb ed="R086" n="0204a07"/>後於寺中夢失不淨而令弟子浣所汙衣弟子白言
<lb ed="X" n="0379c02"/><lb ed="R086" n="0204a08"/>師煩惱盡何容斯事彼言漏有二種一者煩惱羅漢
<lb ed="X" n="0379c03"/><lb ed="R086" n="0204a09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0379c0301" n="0379c0301"/><anchor xml:id="beg0379c0301" n="0379c0301"/>已<anchor xml:id="end0379c0301"/>無二者不淨羅漢猶有煩惱雖盡豈無便利涕唾
<lb ed="X" n="0379c04"/><lb ed="R086" n="0204a10"/>等耶然我之漏失爲魔嬈故汝不應恠<note place="inline">此意說身中不淨如有涕
<lb ed="X" n="0379c05"/><lb ed="R086" n="0204a11"/>唾爲魔嬈故卽便漏失眞諦云此是魔女欲毀我故而以不淨汙我衣也此是第一緣五緣皆自作經</note>又
<lb ed="X" n="0379c06"/><lb ed="R086" n="0204a12"/>欲令弟子親附次第記得第四沙門果弟子問言阿
<lb ed="X" n="0379c07"/><lb ed="R086" n="0204a13"/>羅漢等應有證智如何我等都不自知彼云羅漢亦
<lb ed="X" n="0379c08"/><lb ed="R086" n="0204a14"/>有無知無知有兩一者染汙羅漢<anchor xml:id="nkr_note_add_0379c0801" n="0379c0801"/><anchor xml:id="beg0379c0801" n="0379c0801"/>已<anchor xml:id="end0379c0801"/>無二者不染汙
<lb ed="X" n="0379c09"/><lb ed="R086" n="0204a15"/>羅漢猶有<note place="inline">第二緣也</note>弟子復言曾聞聖者<anchor xml:id="nkr_note_add_0379c0901" n="0379c0901"/><anchor xml:id="beg0379c0901" n="0379c0901"/>已<anchor xml:id="end0379c0901"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0379007" n="0379007"/>度疑惑四諦
<lb ed="X" n="0379c10"/><lb ed="R086" n="0204a16"/>三寶我猶懷疑何也彼云疑惑有兩一者隨眠疑羅
<lb ed="X" n="0379c11"/><lb ed="R086" n="0204a17"/>漢<anchor xml:id="nkr_note_add_0379c1101" n="0379c1101"/><anchor xml:id="beg0379c1101" n="0379c1101"/>已<anchor xml:id="end0379c1101"/>無二者是處非處疑羅漢猶有<note place="inline">述曰稱理名是處不稱理名非
<lb ed="X" n="0379c12"/><lb ed="R086" n="0204a18"/>處於此二事不決名處非處疑如下十力言處非處力義同也此第三之緣也</note>弟子又言我
<lb ed="X" n="0379c13"/><lb ed="R086" n="0204b01"/>是羅漢應自知證悟如何但由師記彼言羅漢有由
<lb ed="X" n="0379c14"/><lb ed="R086" n="0204b02"/>他度如舍利目連通慧第一佛若未記彼不自知況
<lb ed="X" n="0379c15"/><lb ed="R086" n="0204b03"/>汝鈍根不由他度而自能了<note place="inline">第四緣也</note>然彼大天雖造衆
<lb ed="X" n="0379c16"/><lb ed="R086" n="0204b04"/>罪未斷善根後於夜中自懷重罪當於何處受諸劇
<lb ed="X" n="0379c17"/><lb ed="R086" n="0204b05"/>苦憂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0379008" n="0379008"/>惶所逼高聲唱言苦哉苦哉弟子尋白師言所
<lb ed="X" n="0379c18"/><lb ed="R086" n="0204b06"/>作<anchor xml:id="nkr_note_add_0379c1801" n="0379c1801"/><anchor xml:id="beg0379c1801" n="0379c1801"/>已<anchor xml:id="end0379c1801"/>辦何乃唱苦彼遂吿言我呼聖道謂諸聖道<anchor xml:id="nkr_note_orig_0379009" n="0379009"/>若
<lb ed="X" n="0379c19"/><lb ed="R086" n="0204b07"/>不至誠稱<anchor xml:id="note_star_5" n="0379009" type="star"/>若召命終不現起第五緣也<note place="inline">立五緣皆自作經也</note>後
<lb ed="X" n="0379c20"/><lb ed="R086" n="0204b08"/>雞園寺於布薩時大天昇座集前五緣而作頌言無
<lb ed="X" n="0379c21"/><lb ed="R086" n="0204b09"/>學漏失因魔引無知疑惑由他度聖道不起假聲呼
<lb ed="X" n="0379c22"/><lb ed="R086" n="0204b10"/>是謂如來眞佛敎<note place="inline">若准宗輪論五言爲偈意亦同此不述也</note>爾時衆中有
<lb ed="X" n="0379c23"/><lb ed="R086" n="0204b11"/>學無學多聞持戒修靜慮者聞彼所說翻彼所言<note place="inline">三句
<lb ed="X" n="0379c24"/><lb ed="R086" n="0204b12"/>同前改第四之句云</note>是汝狂言非佛敎於是竟夜鬪諍紛紜乃
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0380a" n="0380a"/>
<lb ed="X" n="0380a01"/><lb ed="R086" n="0204b13"/>至終朝城中士庶國王自來和諍僻用律文行籌滅
<lb ed="X" n="0380a02"/><lb ed="R086" n="0204b14"/>諍馮多人語時賢聖衆中耆德雖多而僧數少大天
<lb ed="X" n="0380a03"/><lb ed="R086" n="0204b15"/>朋內耆德雖少而人衆多遂以大天爲是聖衆爲非
<lb ed="X" n="0380a04"/><lb ed="R086" n="0204b16"/>於是聖衆便捨鷄園欲詣他處王聞嗔責欲驗是非
<lb ed="X" n="0380a05"/><lb ed="R086" n="0204b17"/>遣送恒河載以破船將以墜溺時諸聖衆旣逼命難
<lb ed="X" n="0380a06"/><lb ed="R086" n="0204b18"/>咸運神通幷攝同見未得通者凌虗履空如飛鴈王
<lb ed="X" n="0380a07"/><lb ed="R086" n="0205a01"/>西北而去往<name role="" type="person">迦濕彌羅</name>山谷栖止於是便分二部<note place="inline">一上
<lb ed="X" n="0380a08"/><lb ed="R086" n="0205a02"/>座部卽聖衆也二大衆部卽大天衆</note>又西域記云時<name role="" type="person">無憂王</name>聞而悔懼
<lb ed="X" n="0380a09"/><lb ed="R086" n="0205a03"/>躬來謝過請還本國彼諸羅漢確不從命<name role="" type="person">無憂王</name>爲
<lb ed="X" n="0380a10"/><lb ed="R086" n="0205a04"/>諸羅漢建立五百伽藍總以此國持施衆僧言摩揭
<lb ed="X" n="0380a11"/><lb ed="R086" n="0205a05"/>陀國者<note place="inline">此云無毒害</note>謂王治化無其楚毒捶打之害舊名
<lb ed="X" n="0380a12"/><lb ed="R086" n="0205a06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0380001" n="0380001"/>致甘露處卽往昔諸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0380002" n="0380002"/>王及阿素羅愛着心重爲毒所
<lb ed="X" n="0380a13"/><lb ed="R086" n="0205a07"/>害壽命短促梵王<anchor xml:id="nkr_note_orig_0380003" n="0380003"/>矜之以龍爲繩以山爲鑽鑽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0380004" n="0380004"/>出乳
<lb ed="X" n="0380a14"/><lb ed="R086" n="0205a08"/>海後得甘露致於此中服得長壽除其毒害故以名
<lb ed="X" n="0380a15"/><lb ed="R086" n="0205a09"/>焉<note place="inline">于時衆生以福力故海變成乳也</note><anchor xml:id="nkr_note_add_0380a1501" n="0380a1501"/><anchor xml:id="beg0380a1501" n="0380a1501"/>已<anchor xml:id="end0380a1501"/>上一切有宗本興處竟。</p>
<lb ed="X" n="0380a16"/><lb ed="R086" n="0205a10"/><p xml:id="pX53p0380a1601">自下別明婆沙論興就中有二初明結集之緣二於
<lb ed="X" n="0380a17"/><lb ed="R086" n="0205a11"/>是五百聖衆<anchor xml:id="nkr_note_add_0380a1701" n="0380a1701"/><anchor xml:id="beg0380a1701" n="0380a1701"/>已<anchor xml:id="end0380a1701"/>下正顯製論前中又二初至共詳議
<lb ed="X" n="0380a18"/><lb ed="R086" n="0205a12"/>之王僧問答興請之由二於是<anchor xml:id="nkr_note_add_0380a1801" n="0380a1801"/><anchor xml:id="beg0380a1801" n="0380a1801"/>已<anchor xml:id="end0380a1801"/>下聖凡競集簡人
<lb ed="X" n="0380a19"/><lb ed="R086" n="0205a13"/>選處言健駄羅國王請僧等者案西<anchor xml:id="nkr_note_add_0380a1901" n="0380a1901"/><anchor xml:id="beg0380a1901" n="0380a1901"/>域<anchor xml:id="end0380a1901"/>記云王風遠
<lb ed="X" n="0380a20"/><lb ed="R086" n="0205a14"/>被殊俗內附機務餘暇每習佛經日請一僧入宮說
<lb ed="X" n="0380a21"/><lb ed="R086" n="0205a15"/>法而諸異義部執不同王聞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0380005" n="0380005"/>除疑無以去惑時脇尊
<lb ed="X" n="0380a22"/><lb ed="R086" n="0205a16"/>者曰如來去世年月逾邈弟子部執師資異論各據
<lb ed="X" n="0380a23"/><lb ed="R086" n="0205a17"/>見聞共爲矛楯時王聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0380a2301" n="0380a2301"/><anchor xml:id="beg0380a2301" n="0380a2301"/>已<anchor xml:id="end0380a2301"/>甚自感傷謂尊者曰猥以
<lb ed="X" n="0380a24"/><lb ed="R086" n="0205a18"/>餘福幸遵前緖去聖雖遠猶爲有幸敢忘庸鄙紹繼
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0380b" n="0380b"/>
<lb ed="X" n="0380b01"/><lb ed="R086" n="0205b01"/>法敎隨其部執具釋三藏尊者曰大王宿殖善本多
<lb ed="X" n="0380b02"/><lb ed="R086" n="0205b02"/>資福祐留情佛法是所願也健駄邏國<note place="inline">北印度境舊<name role="" type="person">乾陀羅</name>國
<lb ed="X" n="0380b03"/><lb ed="R086" n="0205b03"/>訛也</note>東西千餘里南北八百餘里東臨<name role="" type="person">信度河</name>國大都
<lb ed="X" n="0380b04"/><lb ed="R086" n="0205b04"/>城號布路<anchor xml:id="nkr_note_orig_0380006" n="0380006"/>沙周八十餘里多甘蔗出石蜜氣序溫暑
<lb ed="X" n="0380b05"/><lb ed="R086" n="0205b05"/>略無寒雪人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0380007" n="0380007"/>情怯弱好習典藝多敬異<anchor xml:id="nkr_note_orig_0380008" n="0380008"/>道自古作論
<lb ed="X" n="0380b06"/><lb ed="R086" n="0205b06"/>師有那羅延天無著<name role="" type="person">世親</name>法救如意<name role="" type="person">脇尊者</name>等本生
<lb ed="X" n="0380b07"/><lb ed="R086" n="0205b07"/>處也伽藍千餘所天祠百數言<name role="" type="person">脇尊者</name>梵言波栗濕
<lb ed="X" n="0380b08"/><lb ed="R086" n="0205b08"/>縛<note place="inline">唐云脇</note>尊者初爲梵志師也年垂八十捨家入道城
<lb ed="X" n="0380b09"/><lb ed="R086" n="0205b09"/>中少年便謂之曰愚夫老朽一何淺智夫出家者有
<lb ed="X" n="0380b10"/><lb ed="R086" n="0205b10"/>二業焉一則習定二乃誦經而今衰耄無所進取濫
<lb ed="X" n="0380b11"/><lb ed="R086" n="0205b11"/>迹淸流徒知飽食時尊者聞譏謙因謝時人而立誓
<lb ed="X" n="0380b12"/><lb ed="R086" n="0205b12"/>言我若不通三藏理不斷三界惑得六神通具八解
<lb ed="X" n="0380b13"/><lb ed="R086" n="0205b13"/>脫終不以脇而至於席自爾之後經行宴坐住立思
<lb ed="X" n="0380b14"/><lb ed="R086" n="0205b14"/>惟晝則研習理敎夜乃靜慮凝神經歷三年學通三
<lb ed="X" n="0380b15"/><lb ed="R086" n="0205b15"/>藏斷三界惑得三明智時人敬仰其德因號<name role="" type="person">脇尊者</name>
<lb ed="X" n="0380b16"/><lb ed="R086" n="0205b16"/>焉言五夢不詳者摩耶經云一夢<name role="" type="person">須彌山</name>崩四海水
<lb ed="X" n="0380b17"/><lb ed="R086" n="0205b17"/>竭二夢有諸羅刹手執利刀競挑一切衆生之眼三
<lb ed="X" n="0380b18"/><lb ed="R086" n="0205b18"/>夢欲色界諸天忽失寶冠脫纓珞不安本座身無光
<lb ed="X" n="0380b19"/><lb ed="R086" n="0206a01"/>明猶如聚墨四夢如意珠王在高幢上恒雨珍寶周
<lb ed="X" n="0380b20"/><lb ed="R086" n="0206a02"/>給一切有四毒龍口吐猛火吹倒彼幢吸如意珠猛
<lb ed="X" n="0380b21"/><lb ed="R086" n="0206a03"/>疾惡風吹沒深淵五夢有五獅子從空中下嚙摩耶
<lb ed="X" n="0380b22"/><lb ed="R086" n="0206a04"/>乳入於左脇身心疼痛如被刀釰此五惡夢表佛涅
<lb ed="X" n="0380b23"/><lb ed="R086" n="0206a05"/>槃言双林現滅者謂佛於双林之間現入涅槃非眞
<lb ed="X" n="0380b24"/><lb ed="R086" n="0206a06"/>實滅也言聿興者餘律反修也述也始也今從始義
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0380c" n="0380c"/>
<lb ed="X" n="0380c01"/><lb ed="R086" n="0206a07"/>也言津梁者謂佛敎法濟度苦海以爲橋樑其如河
<lb ed="X" n="0380c02"/><lb ed="R086" n="0206a08"/>梁之類揆者度也准也蓋雖諸部異義不同然其濟
<lb ed="X" n="0380c03"/><lb ed="R086" n="0206a09"/>度之義一也言喩折金杖者經曰王夢分金杖分爲
<lb ed="X" n="0380c04"/><lb ed="R086" n="0206a10"/>五段表佛敎法分成五部<note place="inline">撿大集經</note>又准四分律拘睒彌
<lb ed="X" n="0380c05"/><lb ed="R086" n="0206a11"/>國比丘鬪諍分衆二部來至舍衛阿難到佛請問施
<lb ed="X" n="0380c06"/><lb ed="R086" n="0206a12"/>法佛令等施云俱是僧如破金杖並爲金用<note place="inline">此經不及前</note>
<lb ed="X" n="0380c07"/><lb ed="R086" n="0206a13"/>言況以爭衣者<note place="inline">況比也</note>卽此下文迦葉佛父訖栗枳王
<lb ed="X" n="0380c08"/><lb ed="R086" n="0206a14"/>十夢中一夢也彼云王夢見一衣堅而且廣有十八
<lb ed="X" n="0380c09"/><lb ed="R086" n="0206a15"/>人竟分挽之衣終不破此表釋迦遺法弟子分佛正
<lb ed="X" n="0380c10"/><lb ed="R086" n="0206a16"/>法成十八部雖有異執而眞法尙在言立範者謂軌
<lb ed="X" n="0380c11"/><lb ed="R086" n="0206a17"/>範也言懿美也言此部三藏今應結集者謂結集當
<lb ed="X" n="0380c12"/><lb ed="R086" n="0206a18"/>部非同佛滅之時總結集也。</p>
<lb ed="X" n="0380c13"/><lb ed="R086" n="0206b01"/><p xml:id="pX53p0380c1301"><anchor xml:id="nkr_note_add_0380c1301" n="0380c1301"/><anchor xml:id="beg0380c1301" n="0380c1301"/>已<anchor xml:id="end0380c1301"/>上問答爲結集之由竟自下簡選處就中初簡人
<lb ed="X" n="0380c14"/><lb ed="R086" n="0206b02"/>次選處言萬里星馳者西域記云王乃宣令遠近召
<lb ed="X" n="0380c15"/><lb ed="R086" n="0206b03"/>集聖哲於是四方<anchor xml:id="nkr_note_orig_0380009" n="0380009"/>臻湊萬里星馳英賢畢萃<note place="inline">集也</note>睿聖
<lb ed="X" n="0380c16"/><lb ed="R086" n="0206b04"/>咸集七日中四事供養言遂簡凡僧等者准傳總四
<lb ed="X" n="0380c17"/><lb ed="R086" n="0206b05"/>度簡人初旣欲計議恐其喧雜王乃具懷白諸僧曰
<lb ed="X" n="0380c18"/><lb ed="R086" n="0206b06"/>證果者住具縛者還如此尙衆又重宣令無學人住
<lb ed="X" n="0380c19"/><lb ed="R086" n="0206b07"/>有學人還猶繁多又重下令具三明備六通者住自
<lb ed="X" n="0380c20"/><lb ed="R086" n="0206b08"/>餘各還然尙繁多又下令云其內窮三藏外達五明
<lb ed="X" n="0380c21"/><lb ed="R086" n="0206b09"/>者住自餘者各還言定滿六通智圓四辨者以六通
<lb ed="X" n="0380c22"/><lb ed="R086" n="0206b10"/>依定故擧定以取通四辨由智故標智以言辨卽是
<lb ed="X" n="0380c23"/><lb ed="R086" n="0206b11"/>備六通名滿具四辨名圓故西域記名備六通者備
<lb ed="X" n="0380c24"/><lb ed="R086" n="0206b12"/>卽滿義准此非三滿中得滅盡定名定滿亦非得無
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0381a" n="0381a"/>
<lb ed="X" n="0381a01"/><lb ed="R086" n="0206b13"/>生智名智滿六通四辨之義如下自明故不煩釋言
<lb ed="X" n="0381a02"/><lb ed="R086" n="0206b14"/>五明者一者聲明釋<anchor xml:id="nkr_note_orig_0381001" n="0381001"/>詞訓字詮<anchor xml:id="nkr_note_orig_0381002" n="0381002"/>自流<anchor xml:id="nkr_note_orig_0381003" n="0381003"/>例二工巧明伎
<lb ed="X" n="0381a03"/><lb ed="R086" n="0206b15"/>術機關陰陽曆數三醫方明禁呪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0381004" n="0381004"/>閇邪藥石針艾四
<lb ed="X" n="0381a04"/><lb ed="R086" n="0206b16"/>因明考定正邪研竅眞僞五內明究暢五乘因果妙
<lb ed="X" n="0381a05"/><lb ed="R086" n="0206b17"/>理言迦葉結集之處者卽迦葉結集石室之處也。</p><p xml:id="pX53p0381a0520" cb:place="inline">言
<lb ed="X" n="0381a06"/><lb ed="R086" n="0206b18"/>山有四面城唯一門者案西域記云此國四周山固
<lb ed="X" n="0381a07"/><lb ed="R086" n="0207a01"/>藥叉守衛土地膏腴物產豐盛賢聖之所集往靈仙
<lb ed="X" n="0381a08"/><lb ed="R086" n="0207a02"/>之所遊止衆議斯在僉曰允諧其王是時與諸羅漢
<lb ed="X" n="0381a09"/><lb ed="R086" n="0207a03"/>自彼而至建立伽藍作婆沙論言欲召世友者時尊
<lb ed="X" n="0381a10"/><lb ed="R086" n="0207a04"/>者在戶外納衣諸羅漢謂世友曰結使未除諍議乖
<lb ed="X" n="0381a11"/><lb ed="R086" n="0207a05"/>謬爾宜遠迹勿居此也世友曰諸賢於法無疑代佛
<lb ed="X" n="0381a12"/><lb ed="R086" n="0207a06"/>施化方集大議欲製正論我雖不敏粗達微言三藏
<lb ed="X" n="0381a13"/><lb ed="R086" n="0207a07"/>玄文五明至理頗亦作研得其趣矣章云識雖明敏
<lb ed="X" n="0381a14"/><lb ed="R086" n="0207a08"/>卽此義也諸羅漢曰不可以容是汝宜屛居疾證無
<lb ed="X" n="0381a15"/><lb ed="R086" n="0207a09"/>學<anchor xml:id="nkr_note_orig_0381005" n="0381005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0381005" n="0381005"/>以而會此時未<anchor xml:id="nkr_note_orig_0381006" n="0381006"/>曉也世友曰我<g ref="#CB15164">𮨇</g>無學其猶涕唾
<lb ed="X" n="0381a16"/><lb ed="R086" n="0207a10"/>志求佛果不趍小徑乃至擲縷丸當得果等時諸羅
<lb ed="X" n="0381a17"/><lb ed="R086" n="0207a11"/>漢重訶之曰增上慢人斯謂也無學果者諸佛所讚
<lb ed="X" n="0381a18"/><lb ed="R086" n="0207a12"/>宜可速證以決衆疑於是世友卽擲縷向空乃至請
<lb ed="X" n="0381a19"/><lb ed="R086" n="0207a13"/>曰如何於此欲證小果今章言爲此小緣等者謂云
<lb ed="X" n="0381a20"/><lb ed="R086" n="0207a14"/>何爲結集之小緣而妨成佛之大事也。</p><p xml:id="pX53p0381a2016" cb:place="inline">攸<note place="inline">所也</note>賴<note place="inline">落盖反福
<lb ed="X" n="0381a21"/><lb ed="R086" n="0207a15"/>也</note>。</p><p xml:id="pX53p0381a2102" cb:place="inline">頂禮世友爲上座者西域記云見是事<anchor xml:id="nkr_note_add_0381a2101" n="0381a2101"/><anchor xml:id="beg0381a2101" n="0381a2101"/>已<anchor xml:id="end0381a2101"/>謝咎推
<lb ed="X" n="0381a22"/><lb ed="R086" n="0207a16"/>德而爲上座凡有疑議咸取定焉。</p>
<lb ed="X" n="0381a23"/><lb ed="R086" n="0207a17"/><p xml:id="pX53p0381a2301">自下正明結集卽大毗婆沙是者總三十萬頌凡六
<lb ed="X" n="0381a24"/><lb ed="R086" n="0207a18"/>百六十萬言今婆沙論是也毗婆沙者毗名爲廣或
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0381b" n="0381b"/>
<lb ed="X" n="0381b01"/><lb ed="R086" n="0207b01"/>名爲勝或名爲異婆沙云說謂彼論中分別義說說
<lb ed="X" n="0381b02"/><lb ed="R086" n="0207b02"/>義勝故名爲勝說五百羅漢各以異義解釋發智名
<lb ed="X" n="0381b03"/><lb ed="R086" n="0207b03"/>爲異說具斯三義故存梵音世友商確者謂商量確
<lb ed="X" n="0381b04"/><lb ed="R086" n="0207b04"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0381007" n="0381007"/>空也。</p><p xml:id="pX53p0381b0403" cb:place="inline"><name role="" type="person">馬鳴</name>採翰者執筆寫詞也。</p><p xml:id="pX53p0381b0413" cb:place="inline">懸諸千古者卽冠絕
<lb ed="X" n="0381b05"/><lb ed="R086" n="0207b05"/>前代千古之時也。</p><p xml:id="pX53p0381b0508" cb:place="inline">言刻石立誓等西域記云迦膩色
<lb ed="X" n="0381b06"/><lb ed="R086" n="0207b06"/>迦王遂以赤銅爲鍱鏤寫論文石函緘封建卒堵婆
<lb ed="X" n="0381b07"/><lb ed="R086" n="0207b07"/>藏於其中間命藥叉神固衛其國不令異學持此論
<lb ed="X" n="0381b08"/><lb ed="R086" n="0207b08"/>出欲求習學者就中受業。</p>
<lb ed="X" n="0381b09"/><lb ed="R086" n="0207b09"/><p xml:id="pX53p0381b0901">自下段第三正明此論文分爲二初至無人破斯偈
<lb ed="X" n="0381b10"/><lb ed="R086" n="0207b10"/>明本造論之因次將此偈頌齎往<anchor xml:id="nkr_note_add_0381b1001" n="0381b1001"/><anchor xml:id="beg0381b1001" n="0381b1001"/>已<anchor xml:id="end0381b1001"/>下顯製論由致
<lb ed="X" n="0381b11"/><lb ed="R086" n="0207b11"/>前文又二初至還歸本國論主潛德微究有宗次于
<lb ed="X" n="0381b12"/><lb ed="R086" n="0207b12"/>時<name role="" type="person">世親</name><anchor xml:id="nkr_note_add_0381b1201" n="0381b1201"/><anchor xml:id="beg0381b1201" n="0381b1201"/>已<anchor xml:id="end0381b1201"/>下明講毗婆沙遂製俱舍初言<name role="" type="person">世親</name>舊習
<lb ed="X" n="0381b13"/><lb ed="R086" n="0207b13"/>有宗案西域記尊者本是健駄羅國人乃於一切有
<lb ed="X" n="0381b14"/><lb ed="R086" n="0207b14"/>部中出家受業愽聞強識達學研機備通三藏<note place="inline">案<name role="" type="person">世親</name>本
<lb ed="X" n="0381b15"/><lb ed="R086" n="0207b15"/>傳云是大夫國人</note>。</p><p xml:id="pX53p0381b1508" cb:place="inline">於有宗義懷取捨心者如執三世有形色
<lb ed="X" n="0381b16"/><lb ed="R086" n="0207b16"/>等實論主爲捨命根等許爲實有名取。</p><p xml:id="pX53p0381b1616" cb:place="inline">言後學經部
<lb ed="X" n="0381b17"/><lb ed="R086" n="0207b17"/>將爲理者卽十八部中經量部也故下文云經部所
<lb ed="X" n="0381b18"/><lb ed="R086" n="0207b18"/>說不違故。</p><p xml:id="pX53p0381b1805" cb:place="inline">言屢以自宗頻破他部者卽將經部之義
<lb ed="X" n="0381b19"/><lb ed="R086" n="0208a01"/>破有部也。</p><p xml:id="pX53p0381b1905" cb:place="inline">言卽衆賢師語入是者梵云塞<name role="" type="person">健陀羅</name><note place="inline">唐言
<lb ed="X" n="0381b20"/><lb ed="R086" n="0208a02"/>悟入</note>卽衆賢尊者之本師也言未離欲無復嗔忿不壞
<lb ed="X" n="0381b21"/><lb ed="R086" n="0208a03"/>彼我故言未離欲言本國講毗婆沙者卽<name role="" type="person">世親</name>尊者
<lb ed="X" n="0381b22"/><lb ed="R086" n="0208a04"/>誦得本出非執文出以勑藥叉神守護故。</p><p xml:id="pX53p0381b2217" cb:place="inline">言成六百
<lb ed="X" n="0381b23"/><lb ed="R086" n="0208a05"/>頌者唯約正宗爲言爲兼序及流通總有六百七頌
<lb ed="X" n="0381b24"/><lb ed="R086" n="0208a06"/>破我一品仍未在數。</p><p xml:id="pX53p0381b2409" cb:place="inline">言頌置傳說之言似相調者如
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0381c" n="0381c"/>
<lb ed="X" n="0381c01"/><lb ed="R086" n="0208a07"/>下言傳說是明闇等斯例甚多意顯薩婆多宗自相
<lb ed="X" n="0381c02"/><lb ed="R086" n="0208a08"/>傳說無正經文可爲馮信西域記云時<name role="" type="person">世親</name>尊者是
<lb ed="X" n="0381c03"/><lb ed="R086" n="0208a09"/>健駄羅國<name role="" type="person">脇尊者</name>室東房製俱舍論人而敬之封以
<lb ed="X" n="0381c04"/><lb ed="R086" n="0208a10"/>記焉。</p><p xml:id="pX53p0381c0403" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0381008" n="0381008"/>釋本文凡八千頌者天竺但數字滿三十二卽
<lb ed="X" n="0381c05"/><lb ed="R086" n="0208a11"/>爲一偈號阿耨窣都婆偈八千頌字數二億五萬六
<lb ed="X" n="0381c06"/><lb ed="R086" n="0208a12"/>千字也此依梵本數之。</p>
<lb ed="X" n="0381c07"/><lb ed="R086" n="0208a13"/><p xml:id="pX53p0381c0701"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0381009" n="0381009"/>第二明造論意者就中分三初至弘持世尊敎法別
<lb ed="X" n="0381c08"/><lb ed="R086" n="0208a14"/>明造論之意二又三藏敎興<anchor xml:id="nkr_note_add_0381c0801" n="0381c0801"/><anchor xml:id="beg0381c0801" n="0381c0801"/>已<anchor xml:id="end0381c0801"/>下通明三藏敎興三
<lb ed="X" n="0381c09"/><lb ed="R086" n="0208a15"/>又依婆沙<anchor xml:id="nkr_note_add_0381c0901" n="0381c0901"/><anchor xml:id="beg0381c0901" n="0381c0901"/>已<anchor xml:id="end0381c0901"/>下重明造論初言三有者卽三界也。</p><p xml:id="pX53p0381c0920" cb:place="inline">言
<lb ed="X" n="0381c10"/><lb ed="R086" n="0208a16"/>由惑未滅者下文云離隨眠業無感有能業由隨眠
<lb ed="X" n="0381c11"/><lb ed="R086" n="0208a17"/>方得生長故三有輪迴正由惑也。</p><p xml:id="pX53p0381c1114" cb:place="inline">言須斷惑緣者業
<lb ed="X" n="0381c12"/><lb ed="R086" n="0208a18"/>是感果之因惑是潤業之緣今但斷惑故名惑緣惑
<lb ed="X" n="0381c13"/><lb ed="R086" n="0208b01"/>卽是緣。</p><p xml:id="pX53p0381c1304" cb:place="inline">言斷惑正因者明能持戒之因道淨慧是能
<lb ed="X" n="0381c14"/><lb ed="R086" n="0208b02"/>斷惑之正因故。</p><p xml:id="pX53p0381c1407" cb:place="inline">言四含幽鍵等者一長阿含<note place="inline">多說長偈</note>二
<lb ed="X" n="0381c15"/><lb ed="R086" n="0208b03"/>中阿含<note place="inline">多說中偈</note>三增一阿含<note place="inline">謂一法爲始於一上增一至多故也</note>四雜阿
<lb ed="X" n="0381c16"/><lb ed="R086" n="0208b04"/>含<note place="inline">此翻爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0381010" n="0381010"/>〔藏〕有言種種說也</note>鍵者鑰也以鑰固關也說文關下打
<lb ed="X" n="0381c17"/><lb ed="R086" n="0208b05"/>也方言關東謂之鍵關西謂之<g ref="#CB00441">𨷲</g>謂關鍵是門戶之
<lb ed="X" n="0381c18"/><lb ed="R086" n="0208b06"/>要今此論能顯四含六足幽玄之義如彼之關鍵矣。</p>
<lb ed="X" n="0381c19"/><lb ed="R086" n="0208b07"/><p xml:id="pX53p0381c1901">言法相川源者源是衆流之根本此論是法相之宗
<lb ed="X" n="0381c20"/><lb ed="R086" n="0208b08"/>源也。</p><p xml:id="pX53p0381c2003" cb:place="inline">義門江海者顯義無窮如江海之流注也。</p><p xml:id="pX53p0381c2019" cb:place="inline">言文
<lb ed="X" n="0381c21"/><lb ed="R086" n="0208b09"/>淸淸兮玉潤者謂文潤如玉理明明如月華美也。</p><p xml:id="pX53p0381c2120" cb:place="inline">言
<lb ed="X" n="0381c22"/><lb ed="R086" n="0208b10"/>啓學人之昧心者謂開學法人昧劣之心也。</p><p xml:id="pX53p0381c2218" cb:place="inline">言下文
<lb ed="X" n="0381c23"/><lb ed="R086" n="0208b11"/>云我於方隅者卽破我品末之頌也。</p><p xml:id="pX53p0381c2315" cb:place="inline">言靑蓮罷笑者
<lb ed="X" n="0381c24"/><lb ed="R086" n="0208b12"/>謂如來目淨脩廣如靑蓮華色常希夷若微笑今入
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0382a" n="0382a"/>
<lb ed="X" n="0382a01"/><lb ed="R086" n="0208b13"/>涅槃故曰罷笑。</p><p xml:id="pX53p0382a0107" cb:place="inline">言白毫掩色者毫長毛也如來眉間
<lb ed="X" n="0382a02"/><lb ed="R086" n="0208b14"/>有白毫相今入涅槃毫光不現故曰掩光觀佛三昧
<lb ed="X" n="0382a03"/><lb ed="R086" n="0208b15"/>經云太子生時毫舒長五尺樹下長一丈四尺五寸
<lb ed="X" n="0382a04"/><lb ed="R086" n="0208b16"/>成道<anchor xml:id="nkr_note_add_0382a0401" n="0382a0401"/><anchor xml:id="beg0382a0401" n="0382a0401"/>已<anchor xml:id="end0382a0401"/>長一丈五尺外有十楞內現空相中外俱空
<lb ed="X" n="0382a05"/><lb ed="R086" n="0208b17"/>放之圓卷如秋滿月分明皎淨色映珂雪圓如三寸
<lb ed="X" n="0382a06"/><lb ed="R086" n="0208b18"/>言邪徒紛糺者卽外道邪宗紛紜糺乱也。</p><p xml:id="pX53p0382a0617" cb:place="inline">言雨衆三
<lb ed="X" n="0382a07"/><lb ed="R086" n="0209a01"/>德之談者梵云<anchor xml:id="nkr_note_orig_0382001" n="0382001"/>代理沙<note place="inline">此云雨</note>是雨際生故又云此外
<lb ed="X" n="0382a08"/><lb ed="R086" n="0209a02"/>道弟子多如雨際時雨故曰雨衆也又梵云僧佉奢
<lb ed="X" n="0382a09"/><lb ed="R086" n="0209a03"/>薩怛羅<note place="inline">此云數論</note>就法彰名謂從數起論論能生數故名
<lb ed="X" n="0382a10"/><lb ed="R086" n="0209a04"/>數論此外道立二十五諦今言三德者略擧一德且
<lb ed="X" n="0382a11"/><lb ed="R086" n="0209a05"/>彼所計有眞常之我思爲體性但是受者而非作者
<lb ed="X" n="0382a12"/><lb ed="R086" n="0209a06"/>餘二十四是我所受用二自性卽三德以薩埵<anchor xml:id="nkr_note_orig_0382002" n="0382002"/>賴闍
<lb ed="X" n="0382a13"/><lb ed="R086" n="0209a07"/>答摩爲體<note place="inline">此翻云苦樂癡亦名爲貪嗔癡苦貪樂亦名憂喜捨捨爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0382003" n="0382003"/>〔闍〕義同亦名黃赤黑亦名
<lb ed="X" n="0382a14"/><lb ed="R086" n="0209a08"/>勇<anchor xml:id="nkr_note_orig_0382004" n="0382004"/>〔癡〕闇也</note>此三如我之臣佐我若欲得受用境時卽爲我
<lb ed="X" n="0382a15"/><lb ed="R086" n="0209a09"/>變未變之時各住自性故名自性三從自性生大謂
<lb ed="X" n="0382a16"/><lb ed="R086" n="0209a10"/>我思量欲得受用諸境界時三法卽知動轉其體大
<lb ed="X" n="0382a17"/><lb ed="R086" n="0209a11"/>故名之爲大四從大生我執謂緣我故名我執五從
<lb ed="X" n="0382a18"/><lb ed="R086" n="0209a12"/>我執生五唯量謂色聲香味觸足前爲九六從五唯
<lb ed="X" n="0382a19"/><lb ed="R086" n="0209a13"/>量生五大謂地水火風空足前爲十四七從五大生
<lb ed="X" n="0382a20"/><lb ed="R086" n="0209a14"/>十一根謂眼耳鼻舌身意手足大小便處語具<note place="inline">謂內舌也</note>
<lb ed="X" n="0382a21"/><lb ed="R086" n="0209a15"/>足前爲二十五諦彼宗所執諸法是常如轉變金成
<lb ed="X" n="0382a22"/><lb ed="R086" n="0209a16"/>鐶釧等金色不改鐶等相異若我欲得受用境時從
<lb ed="X" n="0382a23"/><lb ed="R086" n="0209a17"/>自性生大乃至生十一根若我不欲受用境時從十
<lb ed="X" n="0382a24"/><lb ed="R086" n="0209a18"/>一根却入五大從大却入五唯量從五唯量却入我
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0382b" n="0382b"/>
<lb ed="X" n="0382b01"/><lb ed="R086" n="0209b01"/>執從此却入大從大却入自性今三德卽自性也約
<lb ed="X" n="0382b02"/><lb ed="R086" n="0209b02"/>有轉變之能名德約自性言米齊六句之說者梵云
<lb ed="X" n="0382b03"/><lb ed="R086" n="0209b03"/>蹇拏僕<note place="inline">此云食米齊仙人昔云蹇拏陀訛也</note>謂此外道身形醜陋晝則
<lb ed="X" n="0382b04"/><lb ed="R086" n="0209b04"/>隱伏山林夜則來人間乞食因驚孕婦令墮胎之後
<lb ed="X" n="0382b05"/><lb ed="R086" n="0209b05"/>便不乞食乃於擣舂之所拾碎米而食之因以名焉
<lb ed="X" n="0382b06"/><lb ed="R086" n="0209b06"/>又名蘊露迦<note place="inline">此名鵂鶹外道昔名憂婁佉者訛也</note>葢如鵂鶹鳥之夜出
<lb ed="X" n="0382b07"/><lb ed="R086" n="0209b07"/>又名吠世史迦<note place="inline">此云勝昔云衛世或云鞞世皆訛略也</note>造論勝故或勝
<lb ed="X" n="0382b08"/><lb ed="R086" n="0209b08"/>人造故名勝論門人爲五頂<note place="inline">以頭有五峯故因以爲名也</note>說六句
<lb ed="X" n="0382b09"/><lb ed="R086" n="0209b09"/>義一實<note place="inline">謂地水火風空時方我意九法有實性故</note>二德<note place="inline">謂色香等二十一法也</note>三業
<lb ed="X" n="0382b10"/><lb ed="R086" n="0209b10"/><note place="inline">謂取捨屈申行等之業用也</note>四大有<note place="inline">能有一切法也</note>五同異<note place="inline">同謂總同異謂別異</note>六
<lb ed="X" n="0382b11"/><lb ed="R086" n="0209b11"/>和合<note place="inline">謂和合性</note>。</p><p xml:id="pX53p0382b1107" cb:place="inline">言殘我華苑者卽此邪徒毀如來正法之
<lb ed="X" n="0382b12"/><lb ed="R086" n="0209b12"/>華苑也。</p><p xml:id="pX53p0382b1204" cb:place="inline">言汩我淸流者<note place="inline">于筆反又古沒反水流也</note>本以正法淸淨
<lb ed="X" n="0382b13"/><lb ed="R086" n="0209b13"/>如水之淸流今被外道說於邪法以汩亂正法之淸
<lb ed="X" n="0382b14"/><lb ed="R086" n="0209b14"/>流也。</p><p xml:id="pX53p0382b1403" cb:place="inline">言下文云皆爲弘持敎法者卽下流通之文也。</p>
<lb ed="X" n="0382b15"/><lb ed="R086" n="0209b15"/><p xml:id="pX53p0382b1501">自下總明三藏興意於中各有總顯所依及別述四
<lb ed="X" n="0382b16"/><lb ed="R086" n="0209b16"/>意言說素恒覽藏依力等流者力謂十力等謂齊等
<lb ed="X" n="0382b17"/><lb ed="R086" n="0209b17"/>流謂流類卽依十力等流之心說於經法故曰依力
<lb ed="X" n="0382b18"/><lb ed="R086" n="0209b18"/>等流又解以力無屈伏義佛說經法理趣深遠超越
<lb ed="X" n="0382b19"/><lb ed="R086" n="0210a01"/>時情一切異道莫之能屈如彼十力名力等流故正
<lb ed="X" n="0382b20"/><lb ed="R086" n="0210a02"/>理云經有相違但可通釋不可不信。</p><p xml:id="pX53p0382b2015" cb:place="inline">言得增上心學
<lb ed="X" n="0382b21"/><lb ed="R086" n="0210a03"/>論道者心卽是定以經詮定故增上卽增勝義唯是
<lb ed="X" n="0382b22"/><lb ed="R086" n="0210a04"/>佛法外道所無故名增上問定是心所何以名心答
<lb ed="X" n="0382b23"/><lb ed="R086" n="0210a05"/>所依卽心所依王名心無失或約總聚但名爲心故
<lb ed="X" n="0382b24"/><lb ed="R086" n="0210a06"/>下文云心一境性名之爲定。</p><p xml:id="pX53p0382b2412" cb:place="inline">言論道者能詮敎也謂
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0382c" n="0382c"/>
<lb ed="X" n="0382c01"/><lb ed="R086" n="0210a07"/>以言論道理成於敎故而令衆生得此之敎得論道
<lb ed="X" n="0382c02"/><lb ed="R086" n="0210a08"/>言種種雜說者謂經中若事若理對機便說故名雜
<lb ed="X" n="0382c03"/><lb ed="R086" n="0210a09"/>說<note place="inline">如涅槃經多明佛性之理般若經明眞空之理放牛等經多明事也</note>言令種善根者
<lb ed="X" n="0382c04"/><lb ed="R086" n="0210a10"/>如聞佛說法生信等五根種解脫分善故。</p><p xml:id="pX53p0382c0417" cb:place="inline">言未入正
<lb ed="X" n="0382c05"/><lb ed="R086" n="0210a11"/>法者令入者如外道異生等未値佛時<anchor xml:id="nkr_note_add_0382c0501" n="0382c0501"/><anchor xml:id="beg0382c0501" n="0382c0501"/>但<anchor xml:id="end0382c0501"/>受邪法遇
<lb ed="X" n="0382c06"/><lb ed="R086" n="0210a12"/>佛說經便入正法言毗奈耶藏依悲等流者悲謂大
<lb ed="X" n="0382c07"/><lb ed="R086" n="0210a13"/>悲以戒律中多說微細威儀及陳繁雜等語慈是大
<lb ed="X" n="0382c08"/><lb ed="R086" n="0210a14"/>悲之心故也。</p><p xml:id="pX53p0382c0806" cb:place="inline">言得增上戒者顯所詮指論道者謂能
<lb ed="X" n="0382c09"/><lb ed="R086" n="0210a15"/>詮敎。</p><p xml:id="pX53p0382c0903" cb:place="inline">言學處者謂離殺等是學所依故名學處謂與
<lb ed="X" n="0382c10"/><lb ed="R086" n="0210a16"/>比丘爲所學之處也。</p><p xml:id="pX53p0382c1009" cb:place="inline">言令相續成就者有云相續是
<lb ed="X" n="0382c11"/><lb ed="R086" n="0210a17"/>身謂令身成就善根故今解不爾前說經令未種善
<lb ed="X" n="0382c12"/><lb ed="R086" n="0210a18"/>根者種之今更說律令相續不斷而成就故非約身
<lb ed="X" n="0382c13"/><lb ed="R086" n="0210b01"/>說言受持正法者旣以依經入於正法當依戒律<anchor xml:id="nkr_note_orig_0382005" n="0382005"/>訪
<lb ed="X" n="0382c14"/><lb ed="R086" n="0210b02"/>護身口令不退等名受持正法言說論依無畏等流
<lb ed="X" n="0382c15"/><lb ed="R086" n="0210b03"/>者如來有四無畏然其論中廣明法相究盡根源異
<lb ed="X" n="0382c16"/><lb ed="R086" n="0210b04"/>道邪論莫能傾動得無畏故知彼等流或以無畏心
<lb ed="X" n="0382c17"/><lb ed="R086" n="0210b05"/>之所說故名依無畏言自相共相等者相狀也如色
<lb ed="X" n="0382c18"/><lb ed="R086" n="0210b06"/>法以變礙爲相受以領納爲相卽此諸相互不相通
<lb ed="X" n="0382c19"/><lb ed="R086" n="0210b07"/>名爲自相今分別此等義故名分別自共相等三<anchor xml:id="nkr_note_add_0382c1901" n="0382c1901"/><anchor xml:id="beg0382c1901" n="0382c1901"/>已<anchor xml:id="end0382c1901"/>
<lb ed="X" n="0382c20"/><lb ed="R086" n="0210b08"/>成就令得正解脫者謂前說律儀但令成就善根然
<lb ed="X" n="0382c21"/><lb ed="R086" n="0210b09"/>未能令得正解脫後陳論敎方得解脫或經云戒淨
<lb ed="X" n="0382c22"/><lb ed="R086" n="0210b10"/>有智慧便得第一道故知無智慧不得解脫又無漏
<lb ed="X" n="0382c23"/><lb ed="R086" n="0210b11"/>慧得正<anchor xml:id="nkr_note_orig_0382006" n="0382006"/>涅槃非如外道計無想天等諸邪解脫故言
<lb ed="X" n="0382c24"/><lb ed="R086" n="0210b12"/>正。</p><p xml:id="pX53p0382c2402" cb:place="inline">言爲通達諸法眞實相者謂五蘊等諸法眞實體
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0383a" n="0383a"/>
<lb ed="X" n="0383a01"/><lb ed="R086" n="0210b13"/>相皆由論敎分別令其學人通達也。</p>
<lb ed="X" n="0383a02"/><lb ed="R086" n="0210b14"/><p xml:id="pX53p0383a0201">自下重明論敎中前之二義別者初義顯佛敎無倒
<lb ed="X" n="0383a03"/><lb ed="R086" n="0210b15"/>受持後義專爲破無明闇雖同喩灯二義全別。</p><p xml:id="pX53p0383a0319" cb:place="inline">言顯
<lb ed="X" n="0383a04"/><lb ed="R086" n="0210b16"/>無我像者然正法中本實無我外道邪計妄生我執
<lb ed="X" n="0383a05"/><lb ed="R086" n="0210b17"/>無我之像隱而不彰今說法相分別色等求其我體
<lb ed="X" n="0383a06"/><lb ed="R086" n="0210b18"/>都不可得無我之像方復顯了言像卽相也故經云
<lb ed="X" n="0383a07"/><lb ed="R086" n="0211a01"/>無我相等。</p><p xml:id="pX53p0383a0705" cb:place="inline">佛及有情依之無畏者論詮慧佛淨慧而
<lb ed="X" n="0383a08"/><lb ed="R086" n="0211a02"/>得證果有情亦然佛是<anchor xml:id="nkr_note_add_0383a0801" n="0383a0801"/><anchor xml:id="beg0383a0801" n="0383a0801"/>已<anchor xml:id="end0383a0801"/>證衆生當證故總擧之。</p><p xml:id="pX53p0383a0820" cb:place="inline">分
<lb ed="X" n="0383a09"/><lb ed="R086" n="0211a03"/>別善等諸法者謂分別善不善無記法也。</p>
<lb ed="X" n="0383a10"/><lb ed="R086" n="0211a04"/><p xml:id="pX53p0383a1001"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0383001" n="0383001"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0383a1001" n="0383a1001"/><anchor xml:id="beg0383a1001" n="0383a1001"/>已<anchor xml:id="end0383a1001"/>上釋初門竟。</p><p xml:id="pX53p0383a1007" cb:place="inline">自下明宗旨者謂是宗部之旨非所
<lb ed="X" n="0383a11"/><lb ed="R086" n="0211a05"/>詮之旨也於此文中大分爲二一總列宗計二詳判
<lb ed="X" n="0383a12"/><lb ed="R086" n="0211a06"/>敎旨前中又二初總叙異計興宗次就宗中明所計
<lb ed="X" n="0383a13"/><lb ed="R086" n="0211a07"/>別初言敎迹區分部成十八部者區謂區別分謂分
<lb ed="X" n="0383a14"/><lb ed="R086" n="0211a08"/>殊且約支條說有十八若兼根本乃二十部分部之
<lb ed="X" n="0383a15"/><lb ed="R086" n="0211a09"/>緣<anchor xml:id="nkr_note_add_0383a1501" n="0383a1501"/><anchor xml:id="beg0383a1501" n="0383a1501"/>已<anchor xml:id="end0383a1501"/>如上辨今對此文粗述名數且初一破但爲上
<lb ed="X" n="0383a16"/><lb ed="R086" n="0211a10"/>座大衆二部後從大衆復更乖諍分出八部且於第
<lb ed="X" n="0383a17"/><lb ed="R086" n="0211a11"/>二百年流出三部一一說部<note place="inline">此部執世出世法皆無實體同一假名</note>二
<lb ed="X" n="0383a18"/><lb ed="R086" n="0211a12"/>說出世部<note place="inline">謂執世法從顚倒生出世之法別有別體</note>三鷄胤部<note place="inline">上古有仙染雞生子
<lb ed="X" n="0383a19"/><lb ed="R086" n="0211a13"/>部主是此之族</note>次復二百年後出一部名多聞部<note place="inline">廣學三藏深悟佛言
<lb ed="X" n="0383a20"/><lb ed="R086" n="0211a14"/>從德爲名名多聞部</note>次出一部名爲說假部<note place="inline">慈恩法師云此部說世出世法皆通
<lb ed="X" n="0383a21"/><lb ed="R086" n="0211a15"/>假名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0383002" n="0383002"/>〔爲〕以眞實故不同一說及出世部</note>二百年滿更重詳五事因茲諍
<lb ed="X" n="0383a22"/><lb ed="R086" n="0211a16"/>分爲三部一製多山部<note place="inline">製多翻爲靈廟佛於一世初生成道轉法輪般涅槃四處
<lb ed="X" n="0383a23"/><lb ed="R086" n="0211a17"/>皆有靈廟供養此卽一處山有製多人依山住從山立名</note>二西山住部三北山住
<lb ed="X" n="0383a24"/><lb ed="R086" n="0211a18"/>部<note place="inline">此並居製多山西及北也已上八部若兼本成九部</note>其上座部爾許時來一
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0383b" n="0383b"/>
<lb ed="X" n="0383b01"/><lb ed="R086" n="0211b01"/>味和合後至三百年初有少乖諍分爲兩部一說一
<lb ed="X" n="0383b02"/><lb ed="R086" n="0211b02"/>切有部亦名說因部<note place="inline">一切有有二一者有爲三世實有二者無爲離世實有從所立
<lb ed="X" n="0383b03"/><lb ed="R086" n="0211b03"/>法以彰部名</note>二雪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0383003" n="0383003"/>將部<note place="inline">此上座部微弱不住如似雪風飄流靡措從喩爲名亦雪山部從處立稱
<lb ed="X" n="0383b04"/><lb ed="R086" n="0211b04"/>亦名上座從遠所襲以彰部名</note>次三百年從一切有部分出一部名
<lb ed="X" n="0383b05"/><lb ed="R086" n="0211b05"/>犢子部<note place="inline">上古有仙居山靜處欲染母牛因而有子自後仙種皆稱犢子部從遠所襲以彰名</note>次
<lb ed="X" n="0383b06"/><lb ed="R086" n="0211b06"/>從犢子部分出四部一法上部<note place="inline">部主之號有法可上或復有法出衆人上
<lb ed="X" n="0383b07"/><lb ed="R086" n="0211b07"/>並名法上從人法立稱也</note>二賢胄部<note place="inline">賢是部主胄是苗裔之義是賢羅漢之苗裔故也</note>三
<lb ed="X" n="0383b08"/><lb ed="R086" n="0211b08"/>正量部<note place="inline">權衡刊定名之爲量量無邪謬目之爲正此部所立甚深法義刊定無邪目稱正量</note>四
<lb ed="X" n="0383b09"/><lb ed="R086" n="0211b09"/>密林山部<note place="inline">近山林藪蓊<g ref="#CB15106">鬱</g>繁密從處爲名也</note>次說一切有部復分一部
<lb ed="X" n="0383b10"/><lb ed="R086" n="0211b10"/>名化地部<note place="inline">部主曾作國王化<anchor xml:id="nkr_note_orig_0383004" n="0383004"/>〔露〕地上故曰化地捨國出家弘宣佛法從本爲名故也</note>次從
<lb ed="X" n="0383b11"/><lb ed="R086" n="0211b11"/>化地部流出法藏部或法密部<note place="inline">部主之義名藏之與密義意大同此師含
<lb ed="X" n="0383b12"/><lb ed="R086" n="0211b12"/>密正法如藏從人立號也</note>至三百年末從一切有部出飮光部<note place="inline">梵云
<lb ed="X" n="0383b13"/><lb ed="R086" n="0211b13"/><name role="" type="person">迦葉波</name>唐云飮光婆羅門姓上古有仙身有金光障弊餘光故名飮光部主是彼胤又此部主身有金光能飮
<lb ed="X" n="0383b14"/><lb ed="R086" n="0211b14"/>餘光從身立名名飮光部也</note>至四百年初從一切有部出一部名
<lb ed="X" n="0383b15"/><lb ed="R086" n="0211b15"/>經量部<note place="inline">此部唯依經爲宗不依律論卽經部師依所立彰部名</note>上座部本末別
<lb ed="X" n="0383b16"/><lb ed="R086" n="0211b16"/>說成十一部今除本取末卽十部兼大衆部所流八
<lb ed="X" n="0383b17"/><lb ed="R086" n="0211b17"/>部故成十八部也。</p>
<lb ed="X" n="0383b18"/><lb ed="R086" n="0211b18"/><p xml:id="pX53p0383b1801">自下別明所計就中有三初明四宗所計唯假二經
<lb ed="X" n="0383b19"/><lb ed="R086" n="0212a01"/>部宗計通假實三薩婆多唯實非假。</p><p xml:id="pX53p0383b1915" cb:place="inline">言此四奉宗至
<lb ed="X" n="0383b20"/><lb ed="R086" n="0212a02"/>但有言說者謂四部所崇奉之宗唯假非實也今詳
<lb ed="X" n="0383b21"/><lb ed="R086" n="0212a03"/>若一說部全假可然出世部卽許出世之法則有實
<lb ed="X" n="0383b22"/><lb ed="R086" n="0212a04"/>體故知言四並假未爲盡理又言大衆部卽本末通
<lb ed="X" n="0383b23"/><lb ed="R086" n="0212a05"/>論非十八部數也眞諦云大衆部住央拙多羅國在
<lb ed="X" n="0383b24"/><lb ed="R086" n="0212a06"/><name role="" type="person">王舍城</name>地此部弘華嚴涅槃勝鬘維摩金光明等經
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0383c" n="0383c"/>
<lb ed="X" n="0383c01"/><lb ed="R086" n="0212a07"/>鷄胤部不弘經律言經與律是方便敎佛自有處破
<lb ed="X" n="0383c02"/><lb ed="R086" n="0212a08"/>經律故唯弘對法坐禪斷惑。</p><p xml:id="pX53p0383c0212" cb:place="inline">言經部所立少分實者
<lb ed="X" n="0383c03"/><lb ed="R086" n="0212a09"/>如言過未是假唯現在實及三科法蘊處並假唯界
<lb ed="X" n="0383c04"/><lb ed="R086" n="0212a10"/>是實又不相應等是假立也。</p><p xml:id="pX53p0383c0412" cb:place="inline">言薩婆多宗者<note place="inline">此翻一切有</note>
<lb ed="X" n="0383c05"/><lb ed="R086" n="0212a11"/>章中且約三世計有理實彼計無爲不相應等皆有
<lb ed="X" n="0383c06"/><lb ed="R086" n="0212a12"/>實體就此計中先總叙四說次論主評。</p><p xml:id="pX53p0383c0616" cb:place="inline">言法救者梵
<lb ed="X" n="0383c07"/><lb ed="R086" n="0212a13"/>云達磨怛羅<note place="inline">唐言法救</note>謂以法救人故。</p><p xml:id="pX53p0383c0716" cb:place="inline">言由類不同者類
<lb ed="X" n="0383c08"/><lb ed="R086" n="0212a14"/>謂種類卽三世法體雖是一而三世遷流種類殊分
<lb ed="X" n="0383c09"/><lb ed="R086" n="0212a15"/>成過未等喩如金器將椀作盞約形改變隨類立名
<lb ed="X" n="0383c10"/><lb ed="R086" n="0212a16"/>理實金體曾無有異法體亦然過未雖殊體無異也
<lb ed="X" n="0383c11"/><lb ed="R086" n="0212a17"/><note place="inline">謂時無別體依法而立是故諸法體皆無異也</note>。</p><p xml:id="pX53p0383c1119" cb:place="inline">言妙音者梵云瞿沙<note place="inline">唐言能鳴</note>西
<lb ed="X" n="0383c12"/><lb ed="R086" n="0212a18"/>域敷演宣令法號瞿沙謂彼尊者久流生死今得聖
<lb ed="X" n="0383c13"/><lb ed="R086" n="0212b01"/>智對昔況然故號能鳴或能宣唱故號能鳴言說相
<lb ed="X" n="0383c14"/><lb ed="R086" n="0212b02"/>不同者相謂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0383005" n="0383005"/>狀非生等四相舊云此師說不相應中
<lb ed="X" n="0383c15"/><lb ed="R086" n="0212b03"/>別有一類世相不同三世有異諸有爲法一一有三
<lb ed="X" n="0383c16"/><lb ed="R086" n="0212b04"/>若法謝在過去與過去相合名過去與現未相合名
<lb ed="X" n="0383c17"/><lb ed="R086" n="0212b05"/>現未等又言過去不離現未等相者以有爲法皆有
<lb ed="X" n="0383c18"/><lb ed="R086" n="0212b06"/>三相隨在何世一顯二隱一正顯者名爲正合餘二
<lb ed="X" n="0383c19"/><lb ed="R086" n="0212b07"/>雖隱而體非無亦名不離彼相又解相有用時名之
<lb ed="X" n="0383c20"/><lb ed="R086" n="0212b08"/>爲合相雖無用而隨於法其體非無故言不離故論
<lb ed="X" n="0383c21"/><lb ed="R086" n="0212b09"/>立喩云如人正染一妻室時於餘妃嬪不名離染過
<lb ed="X" n="0383c22"/><lb ed="R086" n="0212b10"/>去旣然現未亦爾並約時顯說名異故。</p><p xml:id="pX53p0383c2216" cb:place="inline">言世友者梵
<lb ed="X" n="0383c23"/><lb ed="R086" n="0212b11"/>云伐蘇密多羅<note place="inline">唐言世友</note>印度天祠之名以彼菩薩父母
<lb ed="X" n="0383c24"/><lb ed="R086" n="0212b12"/>初生恐爲鬼神之所嬈惱故取彼名冀免惱害言約
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0384a" n="0384a"/>
<lb ed="X" n="0384a01"/><lb ed="R086" n="0212b13"/>位不同者位卽分位此意者法體恒有以有作用未
<lb ed="X" n="0384a02"/><lb ed="R086" n="0212b14"/>作用等時位不同分三位別言至位位中作異異說
<lb ed="X" n="0384a03"/><lb ed="R086" n="0212b15"/>者謂未來至現在位現在入過去位以位非一故名
<lb ed="X" n="0384a04"/><lb ed="R086" n="0212b16"/>位位至現在位名現在入過去位名過去體不改變
<lb ed="X" n="0384a05"/><lb ed="R086" n="0212b17"/>故名異異籌喩可知言覺天者梵云部陀提婆<note place="inline">唐言覺天</note>
<lb ed="X" n="0384a06"/><lb ed="R086" n="0212b18"/>謂以佛爲天立此號也言觀待者卽相望也以過去
<lb ed="X" n="0384a07"/><lb ed="R086" n="0213a01"/>望現在等是前餘比可知。</p>
<lb ed="X" n="0384a08"/><lb ed="R086" n="0213a02"/><p xml:id="pX53p0384a0801">自下論主評斷言法救執法轉變者謂將未來類成
<lb ed="X" n="0384a09"/><lb ed="R086" n="0213a03"/>現在類如椀盞器等形轉變故言應置外道數論朋
<lb ed="X" n="0384a10"/><lb ed="R086" n="0213a04"/>中者以數論外道執三德轉變成二十五諦今此執
<lb ed="X" n="0384a11"/><lb ed="R086" n="0213a05"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0384001" n="0384001"/>法義同彼故置斯朋言三世皆有三世相者且妙音
<lb ed="X" n="0384a12"/><lb ed="R086" n="0213a06"/>云過去相合名過去又言不離現未相現未又言不
<lb ed="X" n="0384a13"/><lb ed="R086" n="0213a07"/>離過去等卽是過去世亦名現在未來現在未來亦
<lb ed="X" n="0384a14"/><lb ed="R086" n="0213a08"/>名過去等爲何者定是過去及現未等故成雜乱破
<lb ed="X" n="0384a15"/><lb ed="R086" n="0213a09"/>覺天言過去世有多刹那者且如今日正此今時橫
<lb ed="X" n="0384a16"/><lb ed="R086" n="0213a10"/>望<anchor xml:id="nkr_note_add_0384a1601" n="0384a1601"/><anchor xml:id="beg0384a1601" n="0384a1601"/>已<anchor xml:id="end0384a1601"/>前總名過去故過去世有多刹那是則前後相
<lb ed="X" n="0384a17"/><lb ed="R086" n="0213a11"/>望自成三世言未來現在類亦應然者同過去世有
<lb ed="X" n="0384a18"/><lb ed="R086" n="0213a12"/>雜亂過今詳乍觀可爾理則頗殊謂未來諸法旣雜
<lb ed="X" n="0384a19"/><lb ed="R086" n="0213a13"/>乱居不分前後何有前後相望等別又現在世唯一
<lb ed="X" n="0384a20"/><lb ed="R086" n="0213a14"/>刹那豈同過去有雜乱失解云未來雖復未分前後
<lb ed="X" n="0384a21"/><lb ed="R086" n="0213a15"/>而有多念容有前後故同過去現在雖復一刹那與
<lb ed="X" n="0384a22"/><lb ed="R086" n="0213a16"/>過去別然望前後雜乱是同謂將現在望未來是前
<lb ed="X" n="0384a23"/><lb ed="R086" n="0213a17"/>應名過去望過去是後應名未來望前後復名現在
<lb ed="X" n="0384a24"/><lb ed="R086" n="0213a18"/>是則雖有一念之法望前後得三世名如一人女人
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0384b" n="0384b"/>
<lb ed="X" n="0384b01"/><lb ed="R086" n="0213b01"/>名女母故現未上世類同過去理亦無失言世友立
<lb ed="X" n="0384b02"/><lb ed="R086" n="0213b02"/>世<g ref="#CB08764">㝡</g>善者下隨眠品云第三約作用立世<g ref="#CB08764">㝡</g>爲善准
<lb ed="X" n="0384b03"/><lb ed="R086" n="0213b03"/>彼經部有破今且四說之中自爲善耳言經部過去
<lb ed="X" n="0384b04"/><lb ed="R086" n="0213b04"/>未來無體者謂彼許法本無今有有<anchor xml:id="nkr_note_add_0384b0401" n="0384b0401"/><anchor xml:id="beg0384b0401" n="0384b0401"/>已<anchor xml:id="end0384b0401"/>還無故下云
<lb ed="X" n="0384b05"/><lb ed="R086" n="0213b05"/>法得自體頃名一刹那故知唯現是實。</p>
<lb ed="X" n="0384b06"/><lb ed="R086" n="0213b06"/><p xml:id="pX53p0384b0601">自下判敎旨中言顯宗者顯卽彰顯謂因語婆沙造
<lb ed="X" n="0384b07"/><lb ed="R086" n="0213b07"/>此論故故顯依有部言密宗者密謂隱密雖依有宗
<lb ed="X" n="0384b08"/><lb ed="R086" n="0213b08"/>造論然自密意遵崇經部故曰密宗故下文云毗婆
<lb ed="X" n="0384b09"/><lb ed="R086" n="0213b09"/>沙說我所崇故經部所說不違理故由此一論有顯
<lb ed="X" n="0384b10"/><lb ed="R086" n="0213b10"/>密之異二部宗焉。</p>
<lb ed="X" n="0384b11"/><lb ed="R086" n="0213b11"/><p xml:id="pX53p0384b1101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0384002" n="0384002"/>第三藏攝文二初正明相攝二問答料簡初中各先
<lb ed="X" n="0384b12"/><lb ed="R086" n="0213b12"/>翻數名次明所詮旨趣言素怛纜藏者昔云修多羅
<lb ed="X" n="0384b13"/><lb ed="R086" n="0213b13"/>或言修妬路等並訛也。</p><p xml:id="pX53p0384b1310" cb:place="inline">言線等者正翻敎名詮於定
<lb ed="X" n="0384b14"/><lb ed="R086" n="0213b14"/>者明所詮旨四分律云譬如有華散置案上風吹則
<lb ed="X" n="0384b15"/><lb ed="R086" n="0213b15"/>散何以故不以線貫穿故今以線有貫華之能敎有
<lb ed="X" n="0384b16"/><lb ed="R086" n="0213b16"/>能貫義之用故類之於線約喩彰名或名經者一如
<lb ed="X" n="0384b17"/><lb ed="R086" n="0213b17"/>布絹等經有能詮之用與線義同故無性論云貫穿
<lb ed="X" n="0384b18"/><lb ed="R086" n="0213b18"/>縫綴故名爲經又雜心云經有五義一涌泉二繩墨
<lb ed="X" n="0384b19"/><lb ed="R086" n="0214a01"/>三結鬘四線五井索或依俗訓法訓常常則百王之
<lb ed="X" n="0384b20"/><lb ed="R086" n="0214a02"/>所不易法乃可軌可摸故曰經也言正詮於定者經
<lb ed="X" n="0384b21"/><lb ed="R086" n="0214a03"/>雖明戒慧然兼非正故言正詮於定下二藏准說可
<lb ed="X" n="0384b22"/><lb ed="R086" n="0214a04"/>知言毗奈耶者昔云毗那或鼻應並訛也。</p><p xml:id="pX53p0384b2217" cb:place="inline">此稱調伏
<lb ed="X" n="0384b23"/><lb ed="R086" n="0214a05"/>者謂調治六根伏制三業故論云言調伏者意顯律
<lb ed="X" n="0384b24"/><lb ed="R086" n="0214a06"/>儀由此能令根調伏故又言毗尼此稱爲滅更有多
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0384c" n="0384c"/>
<lb ed="X" n="0384c01"/><lb ed="R086" n="0214a07"/>名繁而不述言阿毗達磨者昔云阿毗曇等皆訛也
<lb ed="X" n="0384c02"/><lb ed="R086" n="0214a08"/>此云對法如下當釋此三皆蘊稱聚旨故名爲藏。</p>
<lb ed="X" n="0384c03"/><lb ed="R086" n="0214a09"/><p xml:id="pX53p0384c0301">自下問答者准其問意經律二兼詮慧故問論且通
<lb ed="X" n="0384c04"/><lb ed="R086" n="0214a10"/>餘二攝不若准正理答文以餘二藏中有問答等在
<lb ed="X" n="0384c05"/><lb ed="R086" n="0214a11"/>此攝卽顯非餘二收尋章可見。</p>
<lb ed="X" n="0384c06"/><lb ed="R086" n="0214a12"/><p xml:id="pX53p0384c0601"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0384003" n="0384003"/>釋第四門陳朝三藏眞諦法師於嶺南制止寺譯論
<lb ed="X" n="0384c07"/><lb ed="R086" n="0214a13"/>者案譯經圖記云沙門波羅末陀<note place="inline">此云眞諦</note>西印度優禪
<lb ed="X" n="0384c08"/><lb ed="R086" n="0214a14"/>尼國人景行證明器宇淸肅以梁武帝泰淸二年於
<lb ed="X" n="0384c09"/><lb ed="R086" n="0214a15"/>寶雲殿奉勑譯經總一十一部謂光明等後至衡譯
<lb ed="X" n="0384c10"/><lb ed="R086" n="0214a16"/>起信論訖値候景作乱乃泛海西歸遇風所飄遂至
<lb ed="X" n="0384c11"/><lb ed="R086" n="0214a17"/>廣州陳時永定元年始譯此論也言前譯主未善方
<lb ed="X" n="0384c12"/><lb ed="R086" n="0214a18"/>言者謂眞諦長自西國近遊東夏未能善達此方言
<lb ed="X" n="0384c13"/><lb ed="R086" n="0214b01"/>詞也言義有差舛者謂差錯舛謬也卽如無爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0384c1301" n="0384c1301"/><anchor xml:id="beg0384c1301" n="0384c1301"/>已<anchor xml:id="end0384c1301"/>下
<lb ed="X" n="0384c14"/><lb ed="R086" n="0214b02"/>自指其差舛之義也言無爲是因果前譯言非謂無
<lb ed="X" n="0384c15"/><lb ed="R086" n="0214b03"/>爲於法不障是能作因爲道所證<anchor xml:id="nkr_note_orig_0384004" n="0384004"/>是離繫果然不從
<lb ed="X" n="0384c16"/><lb ed="R086" n="0214b04"/>六因生故名無因不能取果故名爲無果由是昔人
<lb ed="X" n="0384c17"/><lb ed="R086" n="0214b05"/>不辨有無是非之異遂云無爲非因果非卽非其自
<lb ed="X" n="0384c18"/><lb ed="R086" n="0214b06"/>體無卽乃是無他但得言無不得言非也言現法無
<lb ed="X" n="0384c19"/><lb ed="R086" n="0214b07"/>非得昔翻爲有者夫言得非得法非得者非其法體
<lb ed="X" n="0384c20"/><lb ed="R086" n="0214b08"/>法若起至現在必須有得今言現法有非得者理極
<lb ed="X" n="0384c21"/><lb ed="R086" n="0214b09"/>相違故並爲謬此言無非得者謂無法俱非得非無
<lb ed="X" n="0384c22"/><lb ed="R086" n="0214b10"/>前後非得如下明非得門現在之法有法前法後非
<lb ed="X" n="0384c23"/><lb ed="R086" n="0214b11"/>得故言大唐三藏音善兩方者三藏俗姓陳氏頴川
<lb ed="X" n="0384c24"/><lb ed="R086" n="0214b12"/>人也自初出家依長犍法師爲學徒以南北異見紛
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0385a" n="0385a"/>
<lb ed="X" n="0385a01"/><lb ed="R086" n="0214b13"/>糺良自歎息以貞觀三年始發長安將遊西域至十
<lb ed="X" n="0385a02"/><lb ed="R086" n="0214b14"/>九年自西而還所翻經論凡六百五十七部此論卽
<lb ed="X" n="0385a03"/><lb ed="R086" n="0214b15"/>永徽三年再譯也然其三藏妙達五明善<anchor xml:id="nkr_note_orig_0385001" n="0385001"/>困異語今
<lb ed="X" n="0385a04"/><lb ed="R086" n="0214b16"/>唐梵雙辨故曰兩方言譯義無差綴文不謬者謂不
<lb ed="X" n="0385a05"/><lb ed="R086" n="0214b17"/>同前譯言無爲非因果等之差謬也有云不言無爲
<lb ed="X" n="0385a06"/><lb ed="R086" n="0214b18"/>非因果等爲譯義無差不言盞子世間名綴文不謬
<lb ed="X" n="0385a07"/><lb ed="R086" n="0215a01"/>者旣無典據未可依馮言由使懷疑之客得白玉於
<lb ed="X" n="0385a08"/><lb ed="R086" n="0215a02"/>靑山者珠生江海玉出昆山又玉出荆山而卞和得
<lb ed="X" n="0385a09"/><lb ed="R086" n="0215a03"/>之謂前譯論旣誤學者懷疑今遇新論決斷舊疑猶
<lb ed="X" n="0385a10"/><lb ed="R086" n="0215a04"/>於靑山得白玉矣。</p><p xml:id="pX53p0385a1008" cb:place="inline">佇決之賓獲玄珠於赤水者莊子
<lb ed="X" n="0385a11"/><lb ed="R086" n="0215a05"/>云軒轅黃帝遊于赤水之北登乎崑崙之岳而南望
<lb ed="X" n="0385a12"/><lb ed="R086" n="0215a06"/>還皈遺其玄珠初使智索之而不得<note place="inline">言用智不可以得眞</note>次使
<lb ed="X" n="0385a13"/><lb ed="R086" n="0215a07"/>離朱索之而不得<note place="inline">離朱能百步視秋毫也</note><anchor xml:id="nkr_note_orig_0385002" n="0385002"/>次喫詬索之而不得
<lb ed="X" n="0385a14"/><lb ed="R086" n="0215a08"/><note place="inline">喫詬聰明失眞諦遠</note>後使罔象罔象得之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0385003" n="0385003"/>皇曰異哉罔象乃可
<lb ed="X" n="0385a15"/><lb ed="R086" n="0215a09"/>以得之乎<note place="inline">此寄明得眞之所由明得眞者非用心也罔象自然卽得眞矣</note>今章意者
<lb ed="X" n="0385a16"/><lb ed="R086" n="0215a10"/>謂前懷疑之侶常希啓決今果正義亦如赤水得玄
<lb ed="X" n="0385a17"/><lb ed="R086" n="0215a11"/>珠也。</p>
<lb ed="X" n="0385a18"/><lb ed="R086" n="0215a12"/><p xml:id="pX53p0385a1801"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0385004" n="0385004"/>解品題中有二初翻名次釋義翻名如章就釋義中
<lb ed="X" n="0385a19"/><lb ed="R086" n="0215a13"/>初解對法次釋藏名就中文三初單釋對次<anchor xml:id="nkr_note_add_0385a1901" n="0385a1901"/><anchor xml:id="beg0385a1901" n="0385a1901"/>但<anchor xml:id="end0385a1901"/>解法
<lb ed="X" n="0385a20"/><lb ed="R086" n="0215a14"/>後雙明對法前中復二初辨名體次釋對義對向涅
<lb ed="X" n="0385a21"/><lb ed="R086" n="0215a15"/>槃者謂乘無漏聖道之因感趣涅槃圓極之果因果
<lb ed="X" n="0385a22"/><lb ed="R086" n="0215a16"/>相對故名對向言對觀者謂淨慧之心觀察四諦之
<lb ed="X" n="0385a23"/><lb ed="R086" n="0215a17"/>法故名對觀此二別者初卽因果相望名對後卽心
<lb ed="X" n="0385a24"/><lb ed="R086" n="0215a18"/>境相對名對雖觀向不同對義一也。</p><p xml:id="pX53p0385a2415" cb:place="inline">次釋法中又
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0385b" n="0385b"/>
<lb ed="X" n="0385b01"/><lb ed="R086" n="0215b01"/>二初指法體次釋法名言勝義謂涅槃者以涅槃是
<lb ed="X" n="0385b02"/><lb ed="R086" n="0215b02"/>善是常故名爲勝有實體故稱義勝卽是義名勝義
<lb ed="X" n="0385b03"/><lb ed="R086" n="0215b03"/>法卽簡虗空非擇滅等是常而非是善餘有爲善善
<lb ed="X" n="0385b04"/><lb ed="R086" n="0215b04"/>而非常故言是善是常獨名勝義法也二法相者相
<lb ed="X" n="0385b05"/><lb ed="R086" n="0215b05"/>狀也性也望他緣邊名狀望自體邊名爲性今緣苦
<lb ed="X" n="0385b06"/><lb ed="R086" n="0215b06"/>集滅道四法相狀可得名法相法所以復言通四聖
<lb ed="X" n="0385b07"/><lb ed="R086" n="0215b07"/>諦者前勝義法唯是涅槃不通餘諦今法相法非唯
<lb ed="X" n="0385b08"/><lb ed="R086" n="0215b08"/>涅槃亦兼餘諦故言通也言聖諦者諦謂審實無倒
<lb ed="X" n="0385b09"/><lb ed="R086" n="0215b09"/>之義如經言月可令<anchor xml:id="nkr_note_orig_0385005A" n="0385005A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0385005A" n="0385005A"/>冷日可令<anchor xml:id="nkr_note_orig_0385005B" n="0385005B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0385005B" n="0385005B"/>熱如來說苦實是苦
<lb ed="X" n="0385b10"/><lb ed="R086" n="0215b10"/>法不可令樂故名爲諦又唯聖人見不謬故但名聖
<lb ed="X" n="0385b11"/><lb ed="R086" n="0215b11"/>諦凡夫苦謂爲樂不淨計淨以顚倒故不名凡諦。</p>
<lb ed="X" n="0385b12"/><lb ed="R086" n="0215b12"/><p xml:id="pX53p0385b1201">釋對法中言軌生物解者軌謂軌則如其色法令生
<lb ed="X" n="0385b13"/><lb ed="R086" n="0215b13"/>色解或說無常等法令生無常等解名生物解新云
<lb ed="X" n="0385b14"/><lb ed="R086" n="0215b14"/>軌則法者謂七衆律儀等法皆令生解故又云非此
<lb ed="X" n="0385b15"/><lb ed="R086" n="0215b15"/>所明言能持自性者且約色法變礙爲性能持此性
<lb ed="X" n="0385b16"/><lb ed="R086" n="0215b16"/>名爲色法餘法例爾言法之對者應名法對今言對
<lb ed="X" n="0385b17"/><lb ed="R086" n="0215b17"/>法者爲順此方言故就今章中是依主釋若准餘宗
<lb ed="X" n="0385b18"/><lb ed="R086" n="0215b18"/>對彼法故名爲對法如有財者名爲有財是有財釋
<lb ed="X" n="0385b19"/><lb ed="R086" n="0216a01"/>與此不同言俱通能所者下釋者卽下對頌正釋名
<lb ed="X" n="0385b20"/><lb ed="R086" n="0216a02"/>文解言包含者此能包含發智等故可知言勝義言
<lb ed="X" n="0385b21"/><lb ed="R086" n="0216a03"/>者謂彼義理文言並此所包含也言所依者一如章
<lb ed="X" n="0385b22"/><lb ed="R086" n="0216a04"/>引正理釋然正理文具有兩段初言藏或所依至引
<lb ed="X" n="0385b23"/><lb ed="R086" n="0216a05"/>彼義言造此論故解本論藏義次言以對法藏等釋
<lb ed="X" n="0385b24"/><lb ed="R086" n="0216a06"/>此論得名初藏字是標或者顯第二義以由用也旣
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0385c" n="0385c"/>
<lb ed="X" n="0385c01"/><lb ed="R086" n="0216a07"/>藏是所依是卽名在本論然今此論又名藏者謂用
<lb ed="X" n="0385c02"/><lb ed="R086" n="0216a08"/>本論藏名目於此論故亦名藏是有財釋以喩如金
<lb ed="X" n="0385c03"/><lb ed="R086" n="0216a09"/>剛<note place="inline">云云</note>言光法師說刀名藏謬者非謂說刀名藏是
<lb ed="X" n="0385c04"/><lb ed="R086" n="0216a10"/>謬盖是誤用正理論文故耳所以然者如前所引正
<lb ed="X" n="0385c05"/><lb ed="R086" n="0216a11"/>理有兩段文初說刀等言但解藏義次以對法藏下
<lb ed="X" n="0385c06"/><lb ed="R086" n="0216a12"/>方辨有財釋今光乃於初釋藏文便作有財不依次
<lb ed="X" n="0385c07"/><lb ed="R086" n="0216a13"/>文故成謬也又言正理下文者卽前所引次文是下
<lb ed="X" n="0385c08"/><lb ed="R086" n="0216a14"/>非謂遠指餘下文也言無持業釋至推功皈本者解
<lb ed="X" n="0385c09"/><lb ed="R086" n="0216a15"/>云且依主有財皆顯引彼義言依本論造非自穿鑿
<lb ed="X" n="0385c10"/><lb ed="R086" n="0216a16"/>若持業釋者便言對法卽藏總無顯得依本論義持
<lb ed="X" n="0385c11"/><lb ed="R086" n="0216a17"/>將謂論主自造成自取功此乃舊意理有持業謙言
<lb ed="X" n="0385c12"/><lb ed="R086" n="0216a18"/>無若依新解謂理無持業非謂有而不取所以然者
<lb ed="X" n="0385c13"/><lb ed="R086" n="0216b01"/>由後代造論皆取本論堅實之義及引彼義言造此
<lb ed="X" n="0385c14"/><lb ed="R086" n="0216b02"/>論故所有文義皆依本論非自穿鑿若言有而不取
<lb ed="X" n="0385c15"/><lb ed="R086" n="0216b03"/>者不得意也此第五門應言略解題名次第六門方
<lb ed="X" n="0385c16"/><lb ed="R086" n="0216b04"/>釋品名故知言解品題者有決也問若俱舍名藏三
<lb ed="X" n="0385c17"/><lb ed="R086" n="0216b05"/>藏應總名俱舍何但此論獨得此名答理如所難今
<lb ed="X" n="0385c18"/><lb ed="R086" n="0216b06"/>以此論具包含<note place="inline">或言堅實</note>所依二義偏目藏論餘經論等
<lb ed="X" n="0385c19"/><lb ed="R086" n="0216b07"/>闕此義故從餘受稱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0385c20"/><lb ed="R086" n="0216b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">分別界品第一</cb:mulu><p xml:id="pX53p0385c2001"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0385006" n="0385006"/>釋第六門且解題名分別界品者就中初辨名次釋
<lb ed="X" n="0385c21"/><lb ed="R086" n="0216b09"/>妨初言界者有三義一族義者族謂種族謂十八界
<lb ed="X" n="0385c22"/><lb ed="R086" n="0216b10"/>根境不同各有種族如崔盧等姓二持義者持謂任
<lb ed="X" n="0385c23"/><lb ed="R086" n="0216b11"/>持十八界色聲等法各自任持不相雜亂猶如城邑
<lb ed="X" n="0385c24"/><lb ed="R086" n="0216b12"/>任持所有有情非情也三性義者謂體性也以十八
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0386a" n="0386a"/>
<lb ed="X" n="0386a01"/><lb ed="R086" n="0216b13"/>界一一類中各有自體性故以此三義名之爲界品
<lb ed="X" n="0386a02"/><lb ed="R086" n="0216b14"/>者類也別也以諸品類各別故。</p>
<lb ed="X" n="0386a03"/><lb ed="R086" n="0216b15"/><p xml:id="pX53p0386a0301">釋妨者問詞如章言二十二門分別十八界者卽下
<lb ed="X" n="0386a04"/><lb ed="R086" n="0216b16"/>諸門分別以有見無見等二十二門分別也言蘊處
<lb ed="X" n="0386a05"/><lb ed="R086" n="0216b17"/>不爾者謂蘊唯有爲處局根境界中具顯六根境識
<lb ed="X" n="0386a06"/><lb ed="R086" n="0216b18"/>若具依蘊處界三門明見等者文多繁廣若就蘊處
<lb ed="X" n="0386a07"/><lb ed="R086" n="0217a01"/>類釋於界義卽難知若將見等就界分別類釋蘊處
<lb ed="X" n="0386a08"/><lb ed="R086" n="0217a02"/>義便易解故就界門分別見等然今章中同於新解
<lb ed="X" n="0386a09"/><lb ed="R086" n="0217a03"/>但約二十二門分別界故故標品號若依舊疏更有
<lb ed="X" n="0386a10"/><lb ed="R086" n="0217a04"/>二釋一云界者性也性之言體此品明諸法體以界
<lb ed="X" n="0386a11"/><lb ed="R086" n="0217a05"/>標名蘊處非體故不別說二云界則名義俱廣謂名
<lb ed="X" n="0386a12"/><lb ed="R086" n="0217a06"/>有十八義攝無爲故標界品處雖義廣而名卽狹蘊
<lb ed="X" n="0386a13"/><lb ed="R086" n="0217a07"/>乃名義俱狹故不標目<note place="inline">云云</note>次明品前後者此但約
<lb ed="X" n="0386a14"/><lb ed="R086" n="0217a08"/>八品以明次第除破我品言無別正頌者謂彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0386a1401" n="0386a1401"/><anchor xml:id="beg0386a1401" n="0386a1401"/>但<anchor xml:id="end0386a1401"/>是
<lb ed="X" n="0386a15"/><lb ed="R086" n="0217a09"/>引經中頌證成無我非本講婆沙之時自造頌也新
<lb ed="X" n="0386a16"/><lb ed="R086" n="0217a10"/>云此一部論總有九品前之八品述自宗義釋本頌
<lb ed="X" n="0386a17"/><lb ed="R086" n="0217a11"/>文所以先明後之一品造釋時加破外執故所以後
<lb ed="X" n="0386a18"/><lb ed="R086" n="0217a12"/>說言初二品總明漏無漏者且如界品總明諸法如
<lb ed="X" n="0386a19"/><lb ed="R086" n="0217a13"/>標宗言有漏無漏等根品明二十二根信等五根通
<lb ed="X" n="0386a20"/><lb ed="R086" n="0217a14"/>漏無漏未知等三一向無漏餘可准知言初界品明
<lb ed="X" n="0386a21"/><lb ed="R086" n="0217a15"/>諸法體者體是本義由是正理名本事品又對法論
<lb ed="X" n="0386a22"/><lb ed="R086" n="0217a16"/>明蘊處界名本事分故根品明諸法用者根是勝用
<lb ed="X" n="0386a23"/><lb ed="R086" n="0217a17"/>差別故故正理名差別品釋六品中章約厭欣以明
<lb ed="X" n="0386a24"/><lb ed="R086" n="0217a18"/>次第如四諦中先明苦集後明滅道又解有漏無始
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0386b" n="0386b"/>
<lb ed="X" n="0386b01"/><lb ed="R086" n="0217b01"/>時起是故先明無漏新生是故後說言業品明因隨
<lb ed="X" n="0386b02"/><lb ed="R086" n="0217b02"/>眠明緣者業親能感果如種牙等名因惑但通潤如
<lb ed="X" n="0386b03"/><lb ed="R086" n="0217b03"/>水土等名緣新云業與惑俱是其因然業是近有差
<lb ed="X" n="0386b04"/><lb ed="R086" n="0217b04"/>別因在惑先說隨眠是遠無差別因故後說又惑爲
<lb ed="X" n="0386b05"/><lb ed="R086" n="0217b05"/>業因故在最後釋以厭果斷因故果先因後言賢聖
<lb ed="X" n="0386b06"/><lb ed="R086" n="0217b06"/>品明果者謂明諸聖賢證果階位故智品明因等者
<lb ed="X" n="0386b07"/><lb ed="R086" n="0217b07"/>證果必由智故故智是因定<anchor xml:id="nkr_note_add_0386b0701" n="0386b0701"/><anchor xml:id="beg0386b0701" n="0386b0701"/>但<anchor xml:id="end0386b0701"/>通資故是緣也新云
<lb ed="X" n="0386b08"/><lb ed="R086" n="0217b08"/>賢聖是果如有漏中有情世間聖無別器故唯說人
<lb ed="X" n="0386b09"/><lb ed="R086" n="0217b09"/>不同有漏兼擧器果智定是因就中定是因智是果
<lb ed="X" n="0386b10"/><lb ed="R086" n="0217b10"/>故先明智又上所明皆據正釋及多分說文便明義
<lb ed="X" n="0386b11"/><lb ed="R086" n="0217b11"/>非無交雜。</p>
<lb ed="X" n="0386b12"/><lb ed="R086" n="0217b12"/><p xml:id="pX53p0386b1201"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0386001" n="0386001"/>依文釋中總分三者汎明諸論正宗定有序及流通
<lb ed="X" n="0386b13"/><lb ed="R086" n="0217b13"/>有無不定或有流通無序分如二十唯識或有序分
<lb ed="X" n="0386b14"/><lb ed="R086" n="0217b14"/>而無流通如毗婆沙論或二俱有如此論等或二俱
<lb ed="X" n="0386b15"/><lb ed="R086" n="0217b15"/>無如發智論等今此論初三行及四頌釋時加是序
<lb ed="X" n="0386b16"/><lb ed="R086" n="0217b16"/>及流通中六百頌是根本造故是正宗此約八品以
<lb ed="X" n="0386b17"/><lb ed="R086" n="0217b17"/>明若約九品明者舊有三說一云除序至破我品<anchor xml:id="nkr_note_add_0386b1701" n="0386b1701"/><anchor xml:id="beg0386b1701" n="0386b1701"/>已<anchor xml:id="end0386b1701"/>
<lb ed="X" n="0386b18"/><lb ed="R086" n="0217b18"/>善<anchor xml:id="nkr_note_orig_0386002" n="0386002"/>說前名爲正宗破我品末是流通謂此論釋經諸
<lb ed="X" n="0386b19"/><lb ed="R086" n="0218a01"/>法無我故故破我品亦是正宗二云從定品末兼破
<lb ed="X" n="0386b20"/><lb ed="R086" n="0218a02"/>我品總名流通以乘流通分起問而剩明破我爲在
<lb ed="X" n="0386b21"/><lb ed="R086" n="0218a03"/>流通後故亦名流通三云破我品中自有三分可知
<lb ed="X" n="0386b22"/><lb ed="R086" n="0218a04"/>言一皈敬序二發起序者皈敬謂皈依諸佛發起謂
<lb ed="X" n="0386b23"/><lb ed="R086" n="0218a05"/>發起正宗然二序有無不定或有皈敬而無發起或
<lb ed="X" n="0386b24"/><lb ed="R086" n="0218a06"/>有發起而無皈敬此論具有二序所以先皈敬者論
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0386c" n="0386c"/>
<lb ed="X" n="0386c01"/><lb ed="R086" n="0218a07"/>云今欲造論爲顯自師其體尊高超諸聖衆故先讚
<lb ed="X" n="0386c02"/><lb ed="R086" n="0218a08"/>德方申敬禮又顯宗云以讚禮言滅諸惡障標嘉瑞
<lb ed="X" n="0386c03"/><lb ed="R086" n="0218a09"/>故然讚禮意有三一敎本佛說故傳佛敎故先敬佛
<lb ed="X" n="0386c04"/><lb ed="R086" n="0218a10"/>二先讚世尊有勝德故欲明佛敎眞實不虗三讚大
<lb ed="X" n="0386c05"/><lb ed="R086" n="0218a11"/>師以標吉祥福力護念滅除惡障離諸魔事<note place="inline">惡障有三一師
<lb ed="X" n="0386c06"/><lb ed="R086" n="0218a12"/>障二弟子障三論障思可知之也</note>言初諸字明所皈敬等者新云初
<lb ed="X" n="0386c07"/><lb ed="R086" n="0218a13"/>之一字表德所成人次十三字明人所成德就十三
<lb ed="X" n="0386c08"/><lb ed="R086" n="0218a14"/>字中上句六字顯智斷二德下之一句述其恩德就
<lb ed="X" n="0386c09"/><lb ed="R086" n="0218a15"/>六字中初之三字顯其智德次之一字述其斷德後
<lb ed="X" n="0386c10"/><lb ed="R086" n="0218a16"/>之兩字雙明二德卽是二種冥滅義也初言諸者表
<lb ed="X" n="0386c11"/><lb ed="R086" n="0218a17"/>諸佛蒼頡篇云諸非一也聲類云諸總也法華云諸
<lb ed="X" n="0386c12"/><lb ed="R086" n="0218a18"/>求三乘人諸言所表三乘人也此論言諸諸言所表
<lb ed="X" n="0386c13"/><lb ed="R086" n="0218b01"/>具德人也顯一切佛悉具三德成皈敬故非局釋迦
<lb ed="X" n="0386c14"/><lb ed="R086" n="0218b02"/>又唯世尊不通餘聖無三德故然此諸字起自西方
<lb ed="X" n="0386c15"/><lb ed="R086" n="0218b03"/>母<anchor xml:id="nkr_note_orig_0386003" n="0386003"/>尼論師凡欲造論皆置諸言論主將爲當理故亦
<lb ed="X" n="0386c16"/><lb ed="R086" n="0218b04"/>言諸古有多釋非正不叙。</p>
<lb ed="X" n="0386c17"/><lb ed="R086" n="0218b05"/><p xml:id="pX53p0386c1701">言一切種冥是不染無知者以一切境種類無邊雖
<lb ed="X" n="0386c18"/><lb ed="R086" n="0218b06"/>非染心亦不能了故是不染無知也言諸冥是染汙
<lb ed="X" n="0386c19"/><lb ed="R086" n="0218b07"/>無知者謂五部之境煩惱所迷故是染汙無知言此
<lb ed="X" n="0386c20"/><lb ed="R086" n="0218b08"/>一無知至故說爲冥者釋冥義也爾雅云冥闇昧也
<lb ed="X" n="0386c21"/><lb ed="R086" n="0218b09"/>說文冥幽也謂二無知俱能覆實義並能障眞見論
<lb ed="X" n="0386c22"/><lb ed="R086" n="0218b10"/>云及舊更有二釋一云染汙無知覆實義不染無知
<lb ed="X" n="0386c23"/><lb ed="R086" n="0218b11"/>障眞見二云不染無知覆實義染汙無知障眞見二
<lb ed="X" n="0386c24"/><lb ed="R086" n="0218b12"/>說並非如新廣破言外境名實義內心稱眞見者此
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0387a" n="0387a"/>
<lb ed="X" n="0387a01"/><lb ed="R086" n="0218b13"/>同舊解如染汙無知於四諦涅槃被煩惱障之所迷
<lb ed="X" n="0387a02"/><lb ed="R086" n="0218b14"/>覆名覆外境之實義由不了實義故起種種惑名障
<lb ed="X" n="0387a03"/><lb ed="R086" n="0218b15"/>內心之眞見如不染無知由煩惱習氣味勢熟等及
<lb ed="X" n="0387a04"/><lb ed="R086" n="0218b16"/>內外典籍等不能了知名覆外境之實義由此習氣
<lb ed="X" n="0387a05"/><lb ed="R086" n="0218b17"/>起種種愚名障內心之眞見<note place="inline">此意以境屬外且言外境心屬於內且言內心
<lb ed="X" n="0387a06"/><lb ed="R086" n="0218b18"/>理實心境俱通內外也</note>若依新解不分內外謂境通內六根故
<lb ed="X" n="0387a07"/><lb ed="R086" n="0219a01"/>心通緣外六境故彼云此二無知能覆諸境自共相
<lb ed="X" n="0387a08"/><lb ed="R086" n="0219a02"/>等及一切種味勢熟等眞實義故能障諸境自共相
<lb ed="X" n="0387a09"/><lb ed="R086" n="0219a03"/>等及一切衆味勢熟等眞實見故說爲冥也如闇能
<lb ed="X" n="0387a10"/><lb ed="R086" n="0219a04"/>覆人杌等實義及障眞見故說爲闇<note place="inline">此意者但不許內外之言以外
<lb ed="X" n="0387a11"/><lb ed="R086" n="0219a05"/>境不攝內境及內心之言濫故亦許實義是境眞見是心也詳其舊解言外境內心言雖少濫義亦無失</note>。</p>
<lb ed="X" n="0387a12"/><lb ed="R086" n="0219a06"/><p xml:id="pX53p0387a1201"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0387001" n="0387001"/>言不染無知種類無邊者釋名也種謂種類是品異
<lb ed="X" n="0387a13"/><lb ed="R086" n="0219a07"/>名以不染無知緣一切法品類皆盡故言一切於一
<lb ed="X" n="0387a14"/><lb ed="R086" n="0219a08"/>一境味<note place="inline">諸法滋味或苦等味</note>勢<note place="inline">損益等勢</note>熟<note place="inline">法成熟也</note>德<note place="inline">近遠等處</note>時<note place="inline">近遠等時</note>同
<lb ed="X" n="0387a15"/><lb ed="R086" n="0219a09"/><note place="inline">相似</note>異<note place="inline">差別</note>等法種類無邊皆不能了名一切種不同諸
<lb ed="X" n="0387a16"/><lb ed="R086" n="0219a10"/>冥所迷之境但唯五部不言一切故但言諸言不染
<lb ed="X" n="0387a17"/><lb ed="R086" n="0219a11"/>無知劣慧爲體者出體也諸說不同略十一家今但
<lb ed="X" n="0387a18"/><lb ed="R086" n="0219a12"/>述正義餘並不叙不染無知以未成佛來所有一切
<lb ed="X" n="0387a19"/><lb ed="R086" n="0219a13"/>有漏無染劣慧爲體故正理論云是故卽於味勢熟
<lb ed="X" n="0387a20"/><lb ed="R086" n="0219a14"/>等不勤求解慧與異相法俱爲因引生後同類慧此
<lb ed="X" n="0387a21"/><lb ed="R086" n="0219a15"/>慧於解又不勤求爲因引生不勤求解慧如是展轉
<lb ed="X" n="0387a22"/><lb ed="R086" n="0219a16"/>無始時來因果相仍習以成性故卽於彼味等境中
<lb ed="X" n="0387a23"/><lb ed="R086" n="0219a17"/>數習於解無堪能智此所引劣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0387002" n="0387002"/>慧名不染無知卽此
<lb ed="X" n="0387a24"/><lb ed="R086" n="0219a18"/>俱生心心所法總名習氣理定應爾言善無記攝者
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0387b" n="0387b"/>
<lb ed="X" n="0387b01"/><lb ed="R086" n="0219b01"/>三性分別也謂同舊解通善及無記二性所攝彼云
<lb ed="X" n="0387b02"/><lb ed="R086" n="0219b02"/>旣言不染明非不善有覆無記若通於<anchor xml:id="nkr_note_orig_0387003" n="0387003"/>善無色無學
<lb ed="X" n="0387b03"/><lb ed="R086" n="0219b03"/>恒成就故可不名佛若唯無記無色無學異熟生心
<lb ed="X" n="0387b04"/><lb ed="R086" n="0219b04"/>不現在前不就故故應名爲傍以此而言故亦通善
<lb ed="X" n="0387b05"/><lb ed="R086" n="0219b05"/>新云不染無知唯無記性通前難云佛與二乘有差
<lb ed="X" n="0387b06"/><lb ed="R086" n="0219b06"/>別者但論生與不生不約成不成別無色羅漢善心
<lb ed="X" n="0387b07"/><lb ed="R086" n="0219b07"/>現前雖不成就不染無知與佛是同然佛不生羅漢
<lb ed="X" n="0387b08"/><lb ed="R086" n="0219b08"/>猶生故不名佛然此無記體通四種異熟生心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0387004" n="0387004"/>理在
<lb ed="X" n="0387b09"/><lb ed="R086" n="0219b09"/>不疑所以通威儀工巧等者如二乘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0387005" n="0387005"/>齋足越<g ref="#CB07663">𡊬</g>迦葉
<lb ed="X" n="0387b10"/><lb ed="R086" n="0219b10"/>起舞等是威儀習氣畢陵伽喚河神爲小婢子等是
<lb ed="X" n="0387b11"/><lb ed="R086" n="0219b11"/>工巧無記通變化者有似貪嗔等<note place="inline">謂<name role="" type="person">賓頭盧</name>爲旃檀鉢現通變化雖無
<lb ed="X" n="0387b12"/><lb ed="R086" n="0219b12"/>貪心似有貪也又諸化人現貪瞋等皆是通果無記心</note>。</p>
<lb ed="X" n="0387b13"/><lb ed="R086" n="0219b13"/><p xml:id="pX53p0387b1301"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0387006" n="0387006"/>言亦名習氣者弁異名也故正理云此不染無知卽
<lb ed="X" n="0387b14"/><lb ed="R086" n="0219b14"/>說名習氣習謂數習氣謂氣分有諸煩惱及劣慧數
<lb ed="X" n="0387b15"/><lb ed="R086" n="0219b15"/>習氣分故名習氣習之氣故依主釋也又解卽習<anchor xml:id="nkr_note_orig_0387007" n="0387007"/>卽
<lb ed="X" n="0387b16"/><lb ed="R086" n="0219b16"/>名氣有煩惱所習氣名持業釋或名不勤求解慧或
<lb ed="X" n="0387b17"/><lb ed="R086" n="0219b17"/>名無堪能知或名劣無知如正理說或名邪行相智
<lb ed="X" n="0387b18"/><lb ed="R086" n="0219b18"/>如婆沙說諸說名異而體皆同言唯佛永斷二乘猶
<lb ed="X" n="0387b19"/><lb ed="R086" n="0220a01"/>有者遮餘聖佛表世尊永斷表畢竟不生二乘雖亦
<lb ed="X" n="0387b20"/><lb ed="R086" n="0220a02"/>分斷不染無知未能了知無邊類法故言猶有言聲
<lb ed="X" n="0387b21"/><lb ed="R086" n="0220a03"/>聞獨覺至非一切種者擧劣顯勝也麟喩獨覺不動
<lb ed="X" n="0387b22"/><lb ed="R086" n="0220a04"/>羅漢以不退智染汙無知畢竟不生與佛是同不染
<lb ed="X" n="0387b23"/><lb ed="R086" n="0220a05"/>無知猶未盡故與佛有異故曰也言所以者何徵云
<lb ed="X" n="0387b24"/><lb ed="R086" n="0220a06"/>俱解脫聖是利根者戒定二障悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0387b2401" n="0387b2401"/><anchor xml:id="beg0387b2401" n="0387b2401"/>已<anchor xml:id="end0387b2401"/>永斷如何說非
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0387c" n="0387c"/>
<lb ed="X" n="0387c01"/><lb ed="R086" n="0220a07"/>一切種智耶言由於佛法極遠時處等者答也且佛
<lb ed="X" n="0387c02"/><lb ed="R086" n="0220a08"/>法有二一佛功德法卽十力等二佛敎法於佛功德
<lb ed="X" n="0387c03"/><lb ed="R086" n="0220a09"/>法由障未盡不能證得於佛敎法無知覆故不能眞
<lb ed="X" n="0387c04"/><lb ed="R086" n="0220a10"/>解今疏但言佛所知法應非初法言及諸義類者謂
<lb ed="X" n="0387c05"/><lb ed="R086" n="0220a11"/>味勢熟等種種義類也言八萬劫外及三千界外者
<lb ed="X" n="0387c06"/><lb ed="R086" n="0220a12"/>謂二乘宿住智通不能觀知八萬劫前死生智通不
<lb ed="X" n="0387c07"/><lb ed="R086" n="0220a13"/>能觀知八萬劫後天眼天耳神境智通不能見聞往
<lb ed="X" n="0387c08"/><lb ed="R086" n="0220a14"/>三千界外故極遠時處並不能知由有無知所覆障
<lb ed="X" n="0387c09"/><lb ed="R086" n="0220a15"/>故。</p>
<lb ed="X" n="0387c10"/><lb ed="R086" n="0220a16"/><p xml:id="pX53p0387c1001"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0387008" n="0387008"/>釋諸冥中具有釋名出體等如章然此唯迷五部以
<lb ed="X" n="0387c11"/><lb ed="R086" n="0220a17"/>染心不緣虗空非擇滅二無爲故不言一切非種類
<lb ed="X" n="0387c12"/><lb ed="R086" n="0220a18"/>衆多故復不言種故但言諸言無明爲體者舊云所
<lb ed="X" n="0387c13"/><lb ed="R086" n="0220b01"/>以不言餘煩惱者無明通與諸惑相應若說無明亦
<lb ed="X" n="0387c14"/><lb ed="R086" n="0220b02"/>顯餘惑此二無知差別相者正理有三釋一云謂由
<lb ed="X" n="0387c15"/><lb ed="R086" n="0220b03"/>此故立愚智殊如是名爲染無知相若由此故或有
<lb ed="X" n="0387c16"/><lb ed="R086" n="0220b04"/>境中智不及愚是第二相<note place="inline">述曰愚謂異生智謂聖者斷名聖不斷名凡此由染
<lb ed="X" n="0387c17"/><lb ed="R086" n="0220b05"/>無知立愚智別或有境中羅漢不識赤鹽異生善通三藏是名於境智不及愚也</note>第二云又
<lb ed="X" n="0387c18"/><lb ed="R086" n="0220b06"/>若斷<anchor xml:id="nkr_note_add_0387c1801" n="0387c1801"/><anchor xml:id="beg0387c1801" n="0387c1801"/>己<anchor xml:id="end0387c1801"/>佛與二乘皆無差別是第一相若有斷<anchor xml:id="nkr_note_add_0387c1802" n="0387c1802"/><anchor xml:id="beg0387c1802" n="0387c1802"/>己<anchor xml:id="end0387c1802"/>佛
<lb ed="X" n="0387c19"/><lb ed="R086" n="0220b07"/>與二乘有差別是第二相<note place="inline">述曰染汙無知三乘斷故無差別不染無知唯佛永
<lb ed="X" n="0387c20"/><lb ed="R086" n="0220b08"/>斷故有差別</note>第三云若於事中自共相愚是名第一染無
<lb ed="X" n="0387c21"/><lb ed="R086" n="0220b09"/>知相若於諸法味勢熟等不如實知是第二相<note place="inline">解釋如前</note>。</p>
<lb ed="X" n="0387c22"/><lb ed="R086" n="0220b10"/><p xml:id="pX53p0387c2201"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0387009" n="0387009"/>言滅有二者下明斷二無知得二滅也雖染無知通
<lb ed="X" n="0387c23"/><lb ed="R086" n="0220b11"/>於二滅然於此中論得擇滅也不染無知雖通二滅
<lb ed="X" n="0387c24"/><lb ed="R086" n="0220b12"/>然此中論得非擇滅言由佛世尊斷一切種冥者謂
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0388a" n="0388a"/>
<lb ed="X" n="0388a01"/><lb ed="R086" n="0220b13"/>佛世尊得永對治如實覺故於一切種類不染無知
<lb ed="X" n="0388a02"/><lb ed="R086" n="0220b14"/>證非擇滅不生法故稱爲滅問此於何位永斷無知
<lb ed="X" n="0388a03"/><lb ed="R086" n="0220b15"/>答菩薩三無數劫隨位漸斷至金剛喩定方總斷盡
<lb ed="X" n="0388a04"/><lb ed="R086" n="0220b16"/>若二乘等雖有分斷而非斷盡應知此中所言斷者
<lb ed="X" n="0388a05"/><lb ed="R086" n="0220b17"/>畢竟不生得非擇滅名之爲斷非據擇滅名爲斷也
<lb ed="X" n="0388a06"/><lb ed="R086" n="0220b18"/>言勝緣闕位得非擇滅者釋前證言非謂道證但緣
<lb ed="X" n="0388a07"/><lb ed="R086" n="0221a01"/>闕名爲證也言勝緣者謂未成佛果<anchor xml:id="nkr_note_add_0388a0701" n="0388a0701"/><anchor xml:id="beg0388a0701" n="0388a0701"/>已<anchor xml:id="end0388a0701"/>前所依之身
<lb ed="X" n="0388a08"/><lb ed="R086" n="0221a02"/>與其無知爲所依故名爲勝緣至金剛喩定三十四
<lb ed="X" n="0388a09"/><lb ed="R086" n="0221a03"/>心斷煩惱盡具一切智卽是種智所依之身不染無
<lb ed="X" n="0388a10"/><lb ed="R086" n="0221a04"/>知所依止身永不復生名勝緣闕雖從五停心觀一
<lb ed="X" n="0388a11"/><lb ed="R086" n="0221a05"/>坐得大菩提爾時卽永斷不行然得非擇滅名要至
<lb ed="X" n="0388a12"/><lb ed="R086" n="0221a06"/>金剛喩定如現觀邊世俗智斷永不生至三類智邊
<lb ed="X" n="0388a13"/><lb ed="R086" n="0221a07"/>方得非擇滅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0388001" n="0388001"/>申於爾時闕勝緣故又此無知具二種
<lb ed="X" n="0388a14"/><lb ed="R086" n="0221a08"/>斷一緣縛斷二不生斷隨彼彼地斷第九品染汙無
<lb ed="X" n="0388a15"/><lb ed="R086" n="0221a09"/>知時得緣縛斷謂於彼位得畢竟不生時名不生斷
<lb ed="X" n="0388a16"/><lb ed="R086" n="0221a10"/>此中言斷是第二斷。</p><p xml:id="pX53p0388a1609" cb:place="inline">言一切種智約知一切種類之
<lb ed="X" n="0388a17"/><lb ed="R086" n="0221a11"/>法從境立名。</p><p xml:id="pX53p0388a1706" cb:place="inline">言智德圓滿者顯菩提也故正理云一
<lb ed="X" n="0388a18"/><lb ed="R086" n="0221a12"/>切種冥皆永<anchor xml:id="nkr_note_orig_0388002" n="0388002"/>斷滅故智德圓滿卽是佛一切智若兼
<lb ed="X" n="0388a19"/><lb ed="R086" n="0221a13"/>眷屬通五蘊性言斷煩惱冥令證不生者證佛金剛
<lb ed="X" n="0388a20"/><lb ed="R086" n="0221a14"/>喩定時斷煩惱盡證其擇滅名不生法言斷德圓滿
<lb ed="X" n="0388a21"/><lb ed="R086" n="0221a15"/>者正理云諸境界中冥亦永斷滅故斷德圓滿言滅
<lb ed="X" n="0388a22"/><lb ed="R086" n="0221a16"/>名爲斷者意云滅謂涅槃體不生滅今言斷者由斷
<lb ed="X" n="0388a23"/><lb ed="R086" n="0221a17"/>煩惱之所顯故故得斷名問二乘亦斷煩惱盡何不
<lb ed="X" n="0388a24"/><lb ed="R086" n="0221a18"/>名斷德答二乘雖復惑盡以有習氣而非圓滿故不
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0388b" n="0388b"/>
<lb ed="X" n="0388b01"/><lb ed="R086" n="0221b01"/>名德。</p><p xml:id="pX53p0388b0103" cb:place="inline">言於生死泥淪沒無救者出悲境也廣雅云淪
<lb ed="X" n="0388b02"/><lb ed="R086" n="0221b02"/>沒也沒溺也淪涂也謂三界五趣是生死處業雜愛
<lb ed="X" n="0388b03"/><lb ed="R086" n="0221b03"/>水其類於泥處之卽沈溺出之則難可九十五種不
<lb ed="X" n="0388b04"/><lb ed="R086" n="0221b04"/>能出離故世尊哀愍者大聖悲愍也隨授所應正法
<lb ed="X" n="0388b05"/><lb ed="R086" n="0221b05"/>敎手者巧便智也謂隨三乘機授以敎法必當機宜
<lb ed="X" n="0388b06"/><lb ed="R086" n="0221b06"/>故曰所應也。</p><p xml:id="pX53p0388b0606" cb:place="inline">拔濟令出者悲事成也顯宗云諸有成
<lb ed="X" n="0388b07"/><lb ed="R086" n="0221b07"/>就巧智大悲授如應言拔濟令出彼論巧便智卽是
<lb ed="X" n="0388b08"/><lb ed="R086" n="0221b08"/>大悲或可恩德以善巧智及大悲爲體若幷眷屬通
<lb ed="X" n="0388b09"/><lb ed="R086" n="0221b09"/>五蘊性。</p><p xml:id="pX53p0388b0904" cb:place="inline">言有衆多生死者舊云夫生必死言生可攝
<lb ed="X" n="0388b10"/><lb ed="R086" n="0221b10"/>死故言衆生死未必生故不言衆死新云衆生者卽
<lb ed="X" n="0388b11"/><lb ed="R086" n="0221b11"/>有情異名西方無有兩名梵云薩埵<note place="inline">此云有情</note>梵云社伽
<lb ed="X" n="0388b12"/><lb ed="R086" n="0221b12"/><note place="inline">上聲此云衆生</note>卽有情體一名異有人云若名衆生卽兼無
<lb ed="X" n="0388b13"/><lb ed="R086" n="0221b13"/>情所以但言有情者悞也大乘同性經云佛吿楞伽
<lb ed="X" n="0388b14"/><lb ed="R086" n="0221b14"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0388003" n="0388003"/>主衆生者衆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0388004" n="0388004"/>物和合地水火風空識如蘆束更轉相
<lb ed="X" n="0388b15"/><lb ed="R086" n="0221b15"/>依故言衆生准此經文說其有情名衆生者爲破別
<lb ed="X" n="0388b16"/><lb ed="R086" n="0221b16"/>有一物爲有情體理實名異體同<note place="inline">准此亦非新翻其爲有情以此論新
<lb ed="X" n="0388b17"/><lb ed="R086" n="0221b17"/>翻名衆生故也</note>言稽首攝足者稽之言至首言謂頭以頭至
<lb ed="X" n="0388b18"/><lb ed="R086" n="0221b18"/>地屈<anchor xml:id="nkr_note_add_0388b1801" n="0388b1801"/><anchor xml:id="beg0388b1801" n="0388b1801"/>己<anchor xml:id="end0388b1801"/>之尊接佛之卑表敬之極然禮通三業故攝
<lb ed="X" n="0388b19"/><lb ed="R086" n="0222a01"/>論云我以身口意頂禮世尊足今此菩薩敬禮雖偏
<lb ed="X" n="0388b20"/><lb ed="R086" n="0222a02"/>說身必具三業頌讚是語業稽首是身業起二是意
<lb ed="X" n="0388b21"/><lb ed="R086" n="0222a03"/>業言如理師者謂如實無倒敎授衆生令行善法誡
<lb ed="X" n="0388b22"/><lb ed="R086" n="0222a04"/>勗衆生令不造惡名如理師<note place="inline">警勑曰誡自勵曰勗</note>婆沙云言無
<lb ed="X" n="0388b23"/><lb ed="R086" n="0222a05"/>倒者倒有三種一法倒二人倒三時倒法倒則識機
<lb ed="X" n="0388b24"/><lb ed="R086" n="0222a06"/>不識法如知此人多貪爲說慈悲觀人倒識法不識
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0388c" n="0388c"/>
<lb ed="X" n="0388c01"/><lb ed="R086" n="0222a07"/>機如知不淨觀能治多貪不識機故敎多嗔者時倒
<lb ed="X" n="0388c02"/><lb ed="R086" n="0222a08"/>雖識機法而說失時或根未熟而說或根<anchor xml:id="nkr_note_add_0388c0201" n="0388c0201"/><anchor xml:id="beg0388c0201" n="0388c0201"/>已<anchor xml:id="end0388c0201"/>熟不說
<lb ed="X" n="0388c03"/><lb ed="R086" n="0222a09"/>逆時送送卽無智慧過時卽無慈悲如來說法離此
<lb ed="X" n="0388c04"/><lb ed="R086" n="0222a10"/>三倒故名如理又此論云不由威力與願神通名如
<lb ed="X" n="0388c05"/><lb ed="R086" n="0222a11"/>理師<note place="inline">此簡凡小也不由威力簡輪王以輪王威力化人令行十善不由與願簡父母祈天神彼但有願而
<lb ed="X" n="0388c06"/><lb ed="R086" n="0222a12"/>不能救不由神通簡獨覺現神通敎化蹔令生信不能說法令出生死此等皆非如理師也不能<g ref="#CB15072">㧞</g>於衆生出
<lb ed="X" n="0388c07"/><lb ed="R086" n="0222a13"/>生死泥也</note>簡正<anchor xml:id="nkr_note_add_0388c0701" n="0388c0701"/><anchor xml:id="beg0388c0701" n="0388c0701"/>已<anchor xml:id="end0388c0701"/>說謂簡<anchor xml:id="nkr_note_add_0388c0702" n="0388c0702"/><anchor xml:id="beg0388c0702" n="0388c0702"/>已<anchor xml:id="end0388c0702"/>說及正說故言當說。</p>
<lb ed="X" n="0388c08"/><lb ed="R086" n="0222a14"/><p xml:id="pX53p0388c0801"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0388005" n="0388005"/>言離縛名淨者謂離於相應所緣二縛也。</p><p xml:id="pX53p0388c0817" cb:place="inline">簡擇稱慧
<lb ed="X" n="0388c09"/><lb ed="R086" n="0222a15"/>者謂慧簡擇四聖諦法故曰慧問何故不說相應俱
<lb ed="X" n="0388c10"/><lb ed="R086" n="0222a16"/>有等偏說慧耶解云唯慧一種具三現觀推求名見
<lb ed="X" n="0388c11"/><lb ed="R086" n="0222a17"/>慮境名緣成辦名事故獨標名餘心心所唯有緣事
<lb ed="X" n="0388c12"/><lb ed="R086" n="0222a18"/>二種無見現觀餘俱有法唯有事現觀無見緣二故
<lb ed="X" n="0388c13"/><lb ed="R086" n="0222b01"/>不標也或慧能斷惑強故獨標慧問何故不言淨忍
<lb ed="X" n="0388c14"/><lb ed="R086" n="0222b02"/>智見而言慧耶解云有忍非智如下八忍是有智非
<lb ed="X" n="0388c15"/><lb ed="R086" n="0222b03"/>忍如盡無生智慧具攝三名寬故獨立慧慧相應心
<lb ed="X" n="0388c16"/><lb ed="R086" n="0222b04"/>及受想等者釋隨行也此中以慧爲對法故心王亦
<lb ed="X" n="0388c17"/><lb ed="R086" n="0222b05"/>是隨行下俱有因如王臣義故所以心王爲轉心所
<lb ed="X" n="0388c18"/><lb ed="R086" n="0222b06"/>爲隨受等雖與慧同時此由慧力持起境故亦是隨
<lb ed="X" n="0388c19"/><lb ed="R086" n="0222b07"/>行四相及得者此同舊解通取於得彼云隨行有二
<lb ed="X" n="0388c20"/><lb ed="R086" n="0222b08"/>義一俱有因故名隨行二相隨順故名隨行此旣取
<lb ed="X" n="0388c21"/><lb ed="R086" n="0222b09"/>得乃同後義若依新解不取得爲隨行以正理出眷
<lb ed="X" n="0388c22"/><lb ed="R086" n="0222b10"/>屬對法體中不言得故若除得總有一百五十四法
<lb ed="X" n="0388c23"/><lb ed="R086" n="0222b11"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0388006" n="0388006"/>遍大地十大善地十尋伺心王欣厭隨一及七支無
<lb ed="X" n="0388c24"/><lb ed="R086" n="0222b12"/>表爲三十一慧旣爲首除慧一法取餘三十其上各
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0389a" n="0389a"/>
<lb ed="X" n="0389a01"/><lb ed="R086" n="0222b13"/>有四相成百二十幷本三十合百五十復兼慧上四
<lb ed="X" n="0389a02"/><lb ed="R086" n="0222b14"/>相成一百五十四法也有云若望本法親近相隨順
<lb ed="X" n="0389a03"/><lb ed="R086" n="0222b15"/>者慧上隨相亦名隨行以近慧故餘法隨相望慧疎
<lb ed="X" n="0389a04"/><lb ed="R086" n="0222b16"/>遠故非隨行准此卽成一百五十八法爲隨行也若
<lb ed="X" n="0389a05"/><lb ed="R086" n="0222b17"/>取得及四相總成一百六十三法又此且約初禪以
<lb ed="X" n="0389a06"/><lb ed="R086" n="0222b18"/>說中間<anchor xml:id="nkr_note_add_0389a0601" n="0389a0601"/><anchor xml:id="beg0389a0601" n="0389a0601"/>已<anchor xml:id="end0389a0601"/>上又除尋等如應當知道共無表<anchor xml:id="nkr_note_orig_0389001" n="0389001"/>色者以
<lb ed="X" n="0389a07"/><lb ed="R086" n="0223a01"/>是無漏故不通定俱故唯道共言無漏名勝義者此
<lb ed="X" n="0389a08"/><lb ed="R086" n="0223a02"/>依舊釋以無漏名勝義有漏稱世俗新云此無漏慧
<lb ed="X" n="0389a09"/><lb ed="R086" n="0223a03"/>是眞對法故名勝義有漏慧論實非對法由能與彼
<lb ed="X" n="0389a10"/><lb ed="R086" n="0223a04"/>作資粮故假名對法故名世俗所以知是假實之異
<lb ed="X" n="0389a11"/><lb ed="R086" n="0223a05"/>名者舊俱舍云若假名阿毗達磨者謂能得此諸智
<lb ed="X" n="0389a12"/><lb ed="R086" n="0223a06"/>及論故知世俗卽是假名<note place="inline">云云</note>言生便得者謂生便
<lb ed="X" n="0389a13"/><lb ed="R086" n="0223a07"/>自有不由他敎故詳其生得有二種別一者生便得
<lb ed="X" n="0389a14"/><lb ed="R086" n="0223a08"/>二者因尋敎生此言生得是初義下言先因論敎次
<lb ed="X" n="0389a15"/><lb ed="R086" n="0223a09"/>有生得者是第二相故不相違然今章中唯約自性
<lb ed="X" n="0389a16"/><lb ed="R086" n="0223a10"/>不論眷屬若兼眷屬者修慧通五蘊性思聞生得但
<lb ed="X" n="0389a17"/><lb ed="R086" n="0223a11"/>通四蘊無隨轉色故言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0389002" n="0389002"/>一舍利子造集異門足論者
<lb ed="X" n="0389a18"/><lb ed="R086" n="0223a12"/><note place="inline">舍利唐言百舌鳥子是唐言如常所辨</note>此論有一萬二千頌略本八千
<lb ed="X" n="0389a19"/><lb ed="R086" n="0223a13"/>頌二<name role="" type="person">大目乾連</name>造法蘊足論者<note place="inline">目連此云採菽氏大是唐言此論有六千
<lb ed="X" n="0389a20"/><lb ed="R086" n="0223a14"/>頌也</note><anchor xml:id="nkr_note_orig_0389003" n="0389003"/>三迦多演那造施設足論<note place="inline">迦多此云剪剃演云種那是男聲婆羅中第一
<lb ed="X" n="0389a21"/><lb ed="R086" n="0223a15"/>姓也論有一萬八千頌也</note><anchor xml:id="nkr_note_orig_0389004" n="0389004"/>四提婆設摩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0389005" n="0389005"/>造識身足論<note place="inline">此云天寂論有七千頌</note>
<lb ed="X" n="0389a22"/><lb ed="R086" n="0223a16"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0389006" n="0389006"/>六界身足論廣本<anchor xml:id="nkr_note_orig_0389007" n="0389007"/>八千頌略本七百頌迦多演尼子
<lb ed="X" n="0389a23"/><lb ed="R086" n="0223a17"/>翻名如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0389a2301" n="0389a2301"/><anchor xml:id="beg0389a2301" n="0389a2301"/>但<anchor xml:id="end0389a2301"/>尼是女聲從母姓爲異此剪剃種西方
<lb ed="X" n="0389a24"/><lb ed="R086" n="0223a18"/>貴族所以然者依婆羅門法七歲<anchor xml:id="nkr_note_add_0389a2401" n="0389a2401"/><anchor xml:id="beg0389a2401" n="0389a2401"/>已<anchor xml:id="end0389a2401"/>上在家學問十
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0389b" n="0389b"/>
<lb ed="X" n="0389b01"/><lb ed="R086" n="0223b01"/>五<anchor xml:id="nkr_note_add_0389b0101" n="0389b0101"/><anchor xml:id="beg0389b0101" n="0389b0101"/>已<anchor xml:id="end0389b0101"/>上受婆羅門法遊方學問至年四十恐家嗣斷
<lb ed="X" n="0389b02"/><lb ed="R086" n="0223b02"/>絕歸娶妻室至年五十入山修道昔劫初時有婆羅
<lb ed="X" n="0389b03"/><lb ed="R086" n="0223b03"/>門生二子<anchor xml:id="nkr_note_add_0389b0301" n="0389b0301"/><anchor xml:id="beg0389b0301" n="0389b0301"/>已<anchor xml:id="end0389b0301"/>入山修道二子後時入山省覲父鬚髮
<lb ed="X" n="0389b04"/><lb ed="R086" n="0223b04"/>蓬亂遂卽剃之形容端正諸仙見<anchor xml:id="nkr_note_add_0389b0401" n="0389b0401"/><anchor xml:id="beg0389b0401" n="0389b0401"/>已<anchor xml:id="end0389b0401"/>皆欲請剃弟性
<lb ed="X" n="0389b05"/><lb ed="R086" n="0223b05"/>慈愍來卽爲剃兄心慠慢非我父者我不能爲諸仙
<lb ed="X" n="0389b06"/><lb ed="R086" n="0223b06"/>嗔忿呪願弟言乃至劫末是汝種族常大富貴兄呪
<lb ed="X" n="0389b07"/><lb ed="R086" n="0223b07"/>願言乃至劫末是汝種族常大貧賤剪剃自活故今
<lb ed="X" n="0389b08"/><lb ed="R086" n="0223b08"/>印度現有二類其弟種族極大富貴不爲剪剃之事
<lb ed="X" n="0389b09"/><lb ed="R086" n="0223b09"/>其兄種族極大貧窮剪剃自活今從本姓名剪剃種
<lb ed="X" n="0389b10"/><lb ed="R086" n="0223b10"/><note place="inline">論本有二萬五千頌後代頌者廣略不同一本八萬八千頌一本一萬六千頌此本卽唐三藏所翻</note>能
<lb ed="X" n="0389b11"/><lb ed="R086" n="0223b11"/>持自性故名爲法者如前解法具有二義今略擧持
<lb ed="X" n="0389b12"/><lb ed="R086" n="0223b12"/>體不變義故曰能持謂一切法各守自體故言卽勝
<lb ed="X" n="0389b13"/><lb ed="R086" n="0223b13"/>名義卽勝義名法者上釋勝義二字下釋勝義法三
<lb ed="X" n="0389b14"/><lb ed="R086" n="0223b14"/>字並持業釋。</p><p xml:id="pX53p0389b1406" cb:place="inline">言望他緣邊名相者謂觀諦爲十六行
<lb ed="X" n="0389b15"/><lb ed="R086" n="0223b15"/>相等舊云若據法相亦通虗空及非擇滅以此二種
<lb ed="X" n="0389b16"/><lb ed="R086" n="0223b16"/>非諦攝故非與無漏慧爲境故此中別不說由此但
<lb ed="X" n="0389b17"/><lb ed="R086" n="0223b17"/>言通四聖諦言以因對果者趣向名因所證名果望
<lb ed="X" n="0389b18"/><lb ed="R086" n="0223b18"/>法相法唯有對觀望勝義法具有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0389008" n="0389008"/>對觀及對向言六
<lb ed="X" n="0389b19"/><lb ed="R086" n="0224a01"/>種對法者前五是古人義第六是舊加新云古師兼
<lb ed="X" n="0389b20"/><lb ed="R086" n="0224a02"/>取境界爲一失有人又加涅槃爲二失言第三方便
<lb ed="X" n="0389b21"/><lb ed="R086" n="0224a03"/>第四資糧者謂四慧爲無漏之加行故是方便論敎
<lb ed="X" n="0389b22"/><lb ed="R086" n="0224a04"/>遠能轉生無漏故是資糧然舊解云始從一種乃至
<lb ed="X" n="0389b23"/><lb ed="R086" n="0224a05"/>增加有十五種對法非要不叙言所對法中亦有三
<lb ed="X" n="0389b24"/><lb ed="R086" n="0224a06"/>釋者一所對名對能對名法對之法故是依主釋二
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0389c" n="0389c"/>
<lb ed="X" n="0389c01"/><lb ed="R086" n="0224a07"/>所對非對法能對名對法今所對名對法者有對法
<lb ed="X" n="0389c02"/><lb ed="R086" n="0224a08"/>故是有財釋三所對名對是所對故亦名爲法持自
<lb ed="X" n="0389c03"/><lb ed="R086" n="0224a09"/>性故對卽是法持業釋也言此解甚佳妙符論者謂
<lb ed="X" n="0389c04"/><lb ed="R086" n="0224a10"/>頌中但言淨慧隨行名對法等故知唯約能對名爲
<lb ed="X" n="0389c05"/><lb ed="R086" n="0224a11"/>對法不通所對故但爲依主卽妙扶論也。</p>
<lb ed="X" n="0389c06"/><lb ed="R086" n="0224a12"/><p xml:id="pX53p0389c0601">因此義便略明六釋西方釋名多依六種言六者何
<lb ed="X" n="0389c07"/><lb ed="R086" n="0224a13"/>一依主釋謂此依彼如臣依王或云依士名異義同
<lb ed="X" n="0389c08"/><lb ed="R086" n="0224a14"/>二有財釋如人有財亦名多財如有財者名異義同
<lb ed="X" n="0389c09"/><lb ed="R086" n="0224a15"/><note place="inline">此有二相一全取他名如此論全取本論名故二者分有財如涅槃名有離有彼離故</note>三持業
<lb ed="X" n="0389c10"/><lb ed="R086" n="0224a16"/>釋謂一法體雙持兩業業謂業用或云同依兩用同
<lb ed="X" n="0389c11"/><lb ed="R086" n="0224a17"/>依一體名異義同四相違釋謂一法體彼此各據互
<lb ed="X" n="0389c12"/><lb ed="R086" n="0224a18"/>不相屬如明闇等五隣近釋體非是彼近彼得名如
<lb ed="X" n="0389c13"/><lb ed="R086" n="0224b01"/>四念住以慧爲體今言念住慧隣念故如近村邑得
<lb ed="X" n="0389c14"/><lb ed="R086" n="0224b02"/>村邑名六帶數釋<anchor xml:id="nkr_note_orig_0389009" n="0389009"/>謂帶名數如言五蘊六識等體然
<lb ed="X" n="0389c15"/><lb ed="R086" n="0224b03"/>諸法中若二言<anchor xml:id="nkr_note_add_0389c1501" n="0389c1501"/><anchor xml:id="beg0389c1501" n="0389c1501"/>已<anchor xml:id="end0389c1501"/>上乃成六釋若單一名便非六釋
<lb ed="X" n="0389c16"/><lb ed="R086" n="0224b04"/>以無離合相故。</p>
<lb ed="X" n="0389c17"/><lb ed="R086" n="0224b05"/><p xml:id="pX53p0389c1701"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0389010" n="0389010"/>言包含於猶如櫃篋者釋含藏義准正理云西方藏
<lb ed="X" n="0389c18"/><lb ed="R086" n="0224b06"/>有二義一堅實義二所依義言堅實者猶如樹心名
<lb ed="X" n="0389c19"/><lb ed="R086" n="0224b07"/>爲樹藏是出生義後將此藏造餘物時亦名爲藏本
<lb ed="X" n="0389c20"/><lb ed="R086" n="0224b08"/>對法中諸堅實義名藏後將勝義來造此論亦名爲
<lb ed="X" n="0389c21"/><lb ed="R086" n="0224b09"/>藏今隱本論藏義但擧對法之名成依主然今章中
<lb ed="X" n="0389c22"/><lb ed="R086" n="0224b10"/>但有包含無堅實義寶法師准正理唯有堅實無包
<lb ed="X" n="0389c23"/><lb ed="R086" n="0224b11"/>含所以然者雖同是釋勝義之文其意各別彼取所
<lb ed="X" n="0389c24"/><lb ed="R086" n="0224b12"/>攝之勝義故唯堅實此取能攝之言敎故曰包含二
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0390a" n="0390a"/>
<lb ed="X" n="0390a01"/><lb ed="R086" n="0224b13"/>說雖殊不相違背有人破包含唯取堅實今不同彼。</p>
<lb ed="X" n="0390a02"/><lb ed="R086" n="0224b14"/><p xml:id="pX53p0390a0201"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0390001" n="0390001"/>言若離於慧定無有餘能滅諸惑者此通伏難伏難
<lb ed="X" n="0390a03"/><lb ed="R086" n="0224b15"/>意者說餘二藏亦能利物何要說論方能益物答云
<lb ed="X" n="0390a04"/><lb ed="R086" n="0224b16"/>若離於慧定無有能斷惑證滅戒定二種於其斷惑
<lb ed="X" n="0390a05"/><lb ed="R086" n="0224b17"/>但有助能無正功用由此故不說經律二藏言令有
<lb ed="X" n="0390a06"/><lb ed="R086" n="0224b18"/>情世間者簡器世間也言傳佛說對法者此意云法
<lb ed="X" n="0390a07"/><lb ed="R086" n="0225a01"/>本佛說由上因緣諸聖弟子乃傳世尊所說對法故
<lb ed="X" n="0390a08"/><lb ed="R086" n="0225a02"/>名傳說此傳說言非表不信與餘不同言然佛世尊
<lb ed="X" n="0390a09"/><lb ed="R086" n="0225a03"/>處處散說者亦通伏難伏難意云若佛說者何故乃
<lb ed="X" n="0390a10"/><lb ed="R086" n="0225a04"/>言迦多演尼子造等婆沙有二說一云佛說由迦多
<lb ed="X" n="0390a11"/><lb ed="R086" n="0225a05"/>演尼子受持演說名稱屬彼二云佛經中散說由迦
<lb ed="X" n="0390a12"/><lb ed="R086" n="0225a06"/>多演採集安布名稱歸彼此論同第二說也演尼子
<lb ed="X" n="0390a13"/><lb ed="R086" n="0225a07"/>等造發智等等取舍利子目連等造六足論等言猶
<lb ed="X" n="0390a14"/><lb ed="R086" n="0225a08"/>如大德法救者引例證成然此尊者佛涅槃後三百
<lb ed="X" n="0390a15"/><lb ed="R086" n="0225a09"/>牟出鄔陀南者此云自說卽十二分敎中無問自說
<lb ed="X" n="0390a16"/><lb ed="R086" n="0225a10"/>經也若言嗢陀南方言集施此言集施等疏主誤也。</p>
<lb ed="X" n="0390a17"/><lb ed="R086" n="0225a11"/><p xml:id="pX53p0390a1701"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0390002" n="0390002"/>自下正宗有六百頌於中界品有四十四頌初二十
<lb ed="X" n="0390a18"/><lb ed="R086" n="0225a12"/>五頌總明漏無漏法後十九頌諸門分別就二十五
<lb ed="X" n="0390a19"/><lb ed="R086" n="0225a13"/>頌中前三頌開一切法爲漏無漏次二十二頌開爲
<lb ed="X" n="0390a20"/><lb ed="R086" n="0225a14"/>五蘊十二處等宗是主義所尊所崇所立之義初言
<lb ed="X" n="0390a21"/><lb ed="R086" n="0225a15"/>總標綱要者舊有三解一云此三行頌標前八品名
<lb ed="X" n="0390a22"/><lb ed="R086" n="0225a16"/>總標綱要初一句總明有漏無漏法標界根二品次
<lb ed="X" n="0390a23"/><lb ed="R086" n="0225a17"/>三句別明有漏法標世業隨眠三品後兩行頌別明
<lb ed="X" n="0390a24"/><lb ed="R086" n="0225a18"/>無漏法標賢聖智定三品前之序分及此總標<anchor xml:id="nkr_note_orig_0390003" n="0390003"/>以文
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0390b" n="0390b"/>
<lb ed="X" n="0390b01"/><lb ed="R086" n="0225b01"/>少故寄在界品中明第二云此頌但標界根二品此
<lb ed="X" n="0390b02"/><lb ed="R086" n="0225b02"/>三行頌通明漏無漏法故第三云此頌唯標界品於
<lb ed="X" n="0390b03"/><lb ed="R086" n="0225b03"/>界品中初標頌故然今章中同第三說言漏者謂諸
<lb ed="X" n="0390b04"/><lb ed="R086" n="0225b04"/>煩惱於六根門泄過無窮名漏此有二義一住義名
<lb ed="X" n="0390b05"/><lb ed="R086" n="0225b05"/>漏令諸有情留住生死二流義名漏令諸有情流轉
<lb ed="X" n="0390b06"/><lb ed="R086" n="0225b06"/>生死又<g ref="#CB16014">鞞</g>婆沙云煩惱留住卽定行卽不定由如水
<lb ed="X" n="0390b07"/><lb ed="R086" n="0225b07"/>漏穿破堤塘傍流漂蕩卽損苗稼喩煩惱漏穿破六
<lb ed="X" n="0390b08"/><lb ed="R086" n="0225b08"/>根之堤塘漂蕩善法之苗稼言隨順增長者於苦集
<lb ed="X" n="0390b09"/><lb ed="R086" n="0225b09"/>境隨住增長故此約增惑釋有漏義非約生惑卽名
<lb ed="X" n="0390b10"/><lb ed="R086" n="0225b10"/>有漏言漏於苦集相應法中者謂貪等煩惱於受想
<lb ed="X" n="0390b11"/><lb ed="R086" n="0225b11"/>等心心所相應法中也所緣法中者謂於苦集所緣
<lb ed="X" n="0390b12"/><lb ed="R086" n="0225b12"/>中也言互相隨順者謂煩惱順心心順煩惱如水與
<lb ed="X" n="0390b13"/><lb ed="R086" n="0225b13"/>乳此相應法中相隨順也煩惱順境境順煩惱所緣
<lb ed="X" n="0390b14"/><lb ed="R086" n="0225b14"/>法中相隨順也言互者二類之中各自相互非謂二
<lb ed="X" n="0390b15"/><lb ed="R086" n="0225b15"/>類相望爲互言互相增長者煩惱染心令成染汙心
<lb ed="X" n="0390b16"/><lb ed="R086" n="0225b16"/>順煩惱相續增多又境順能緣令惑增長煩惱增境
<lb ed="X" n="0390b17"/><lb ed="R086" n="0225b17"/>令漏過成其力均平故名爲等此同舊初解若新但
<lb ed="X" n="0390b18"/><lb ed="R086" n="0225b18"/>云諸漏於彼苦集法中平等隨增故名爲等<note place="inline">詳此釋應理以
<lb ed="X" n="0390b19"/><lb ed="R086" n="0226a01"/>論<anchor xml:id="nkr_note_add_0390b1901" n="0390b1901"/><anchor xml:id="beg0390b1901" n="0390b1901"/>但<anchor xml:id="end0390b1901"/>言諸漏於中等隨增故不顯互相隨順之義然舊第二亦爲此釋不測疏主何以棄之</note>。</p>
<lb ed="X" n="0390b20"/><lb ed="R086" n="0226a02"/><p xml:id="pX53p0390b2001">此二隨增相者正理論云先軌範師作如是說如城
<lb ed="X" n="0390b21"/><lb ed="R086" n="0226a03"/>邑側有雜穢聚糞水土等之所共<anchor xml:id="nkr_note_orig_0390004" n="0390004"/>合成於此聚中由
<lb ed="X" n="0390b22"/><lb ed="R086" n="0226a04"/>糞過失令水土等亦成不淨由水<anchor xml:id="nkr_note_orig_0390005" n="0390005"/>土力令糞轉增更
<lb ed="X" n="0390b23"/><lb ed="R086" n="0226a05"/>互相依皆甚可惡如是煩惱相應聚中由煩惱力染
<lb ed="X" n="0390b24"/><lb ed="R086" n="0226a06"/>心心所煩惱由彼勢力轉增更互相依皆成穢汚此
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0390c" n="0390c"/>
<lb ed="X" n="0390c01"/><lb ed="R086" n="0226a07"/>聚相續穢汚漸增亦令隨行生等成<anchor xml:id="nkr_note_orig_0390006" n="0390006"/>染惱故<note place="inline">此顯相應隨增
<lb ed="X" n="0390c02"/><lb ed="R086" n="0226a08"/>也</note>如猪犬等居雜穢聚生極躭樂眠戲其中糞穢所
<lb ed="X" n="0390c03"/><lb ed="R086" n="0226a09"/>塗轉增不淨復由猪等穢聚漸增如是所緣自地有
<lb ed="X" n="0390c04"/><lb ed="R086" n="0226a10"/>漏由煩惱力有漏義成彼復有能順煩惱力令其三
<lb ed="X" n="0390c05"/><lb ed="R086" n="0226a11"/>品<anchor xml:id="nkr_note_orig_0390007" n="0390007"/>次第漸增<note place="inline">此釋所緣隨增自地簡他地他地不隨增</note>故境如猪煩惱如
<lb ed="X" n="0390c06"/><lb ed="R086" n="0226a12"/>糞相應如水土等。</p>
<lb ed="X" n="0390c07"/><lb ed="R086" n="0226a13"/><p xml:id="pX53p0390c0701">言緣滅道至不隨增者釋伏難也難云身見等漏緣
<lb ed="X" n="0390c08"/><lb ed="R086" n="0226a14"/>四諦生何緣滅道便非有漏答意如章然佛涅槃後
<lb ed="X" n="0390c09"/><lb ed="R086" n="0226a15"/>五百年中炎羅國法勝論師造阿毗曇心論云若生
<lb ed="X" n="0390c10"/><lb ed="R086" n="0226a16"/>諸煩惱是聖說有漏至六百年達摩多羅造集阿毗
<lb ed="X" n="0390c11"/><lb ed="R086" n="0226a17"/>曇心論以生名濫故改云若增諸煩惱是聖說有漏
<lb ed="X" n="0390c12"/><lb ed="R086" n="0226a18"/>今論主依彼正義故亦言增由是滅道雖生而不增
<lb ed="X" n="0390c13"/><lb ed="R086" n="0226b01"/>故非有漏言不隨增義隨眠品釋者彼云無漏上境
<lb ed="X" n="0390c14"/><lb ed="R086" n="0226b02"/>煩惱雖緣猶如炎石足不隨住又正理云如淸淨人
<lb ed="X" n="0390c15"/><lb ed="R086" n="0226b03"/>誤墮穢聚雖觸糞穢而非所增人亦無能增彼穢聚
<lb ed="X" n="0390c16"/><lb ed="R086" n="0226b04"/>如是無漏異界地法雖有亦彼煩惱所緣而彼相望
<lb ed="X" n="0390c17"/><lb ed="R086" n="0226b05"/>互無增義此緣無漏異地隨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0390008" n="0390008"/>眠但<anchor xml:id="nkr_note_orig_0390009" n="0390009"/>於相應有隨增理
<lb ed="X" n="0390c18"/><lb ed="R086" n="0226b06"/><note place="inline">准此相應卽寬所緣便狹若是所緣隨增必相應隨增自有相應隨增而無所緣隨增又雖苦集漏境互增但
<lb ed="X" n="0390c19"/><lb ed="R086" n="0226b07"/>取增漏名爲有漏不取增境名有漏也以此正釋境名漏故苦集能生亦能增漏如沃壤田能生苗稼亦令增
<lb ed="X" n="0390c20"/><lb ed="R086" n="0226b08"/>盛名爲有苗滅道雖生如鹹鹵田雖能生苗不能增盛名曰無苗然此義要故且叙之已上總明有漏義竟也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0390c21"/><lb ed="R086" n="0226b09"/><p xml:id="pX53p0390c2101">言無漏至及三種無爲者此四類法總是無漏故論
<lb ed="X" n="0390c22"/><lb ed="R086" n="0226b10"/>云此虗空等名無漏法所以者何諸漏於中不隨增
<lb ed="X" n="0390c23"/><lb ed="R086" n="0226b11"/>故<note place="inline">解云若滅道諦違彼漏故緣而不隨增若虗空非擇滅不緣不增故此二類同名無漏也</note>言於
<lb ed="X" n="0390c24"/><lb ed="R086" n="0226b12"/>略所說三無爲者新云列名未釋名之爲略舊云若
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0391a" n="0391a"/>
<lb ed="X" n="0391a01"/><lb ed="R086" n="0226b13"/>隨事別體乃衆多今總標三故言略說言虗空<anchor xml:id="nkr_note_add_0391a0101" n="0391a0101"/><anchor xml:id="beg0391a0101" n="0391a0101"/>但<anchor xml:id="end0391a0101"/>以
<lb ed="X" n="0391a02"/><lb ed="R086" n="0226b14"/>無礙爲性者出虗空體也無礙之言簡於色法但以
<lb ed="X" n="0391a03"/><lb ed="R086" n="0226b15"/>之言簡心心所及不相應二種無爲此等諸法雖無
<lb ed="X" n="0391a04"/><lb ed="R086" n="0226b16"/>礙同於虗空然有別體非是但以無礙爲性故舊云
<lb ed="X" n="0391a05"/><lb ed="R086" n="0226b17"/>但以無礙爲性者雖標總稱卽受別唯如色處等言
<lb ed="X" n="0391a06"/><lb ed="R086" n="0226b18"/>色於中行者釋虗空相也正理論云虗空容受色等
<lb ed="X" n="0391a07"/><lb ed="R086" n="0227a01"/>有爲故新云色是礙法於空中行顯空無礙於礙法
<lb ed="X" n="0391a08"/><lb ed="R086" n="0227a02"/>中不得行故無礙之法於空中行不顯無礙於礙法
<lb ed="X" n="0391a09"/><lb ed="R086" n="0227a03"/>中亦得行故雖言無礙而不可說虗空體相在此在
<lb ed="X" n="0391a10"/><lb ed="R086" n="0227a04"/>彼無方所故如眼識等問若以不礙名虗空空界色
<lb ed="X" n="0391a11"/><lb ed="R086" n="0227a05"/>性亦不礙他應名虗空答空界色性雖非能礙而是
<lb ed="X" n="0391a12"/><lb ed="R086" n="0227a06"/>所礙被餘色障而開避故其體不生今此虗空非其
<lb ed="X" n="0391a13"/><lb ed="R086" n="0227a07"/>能障亦非所障故曰虗空世言虗空於空界色說虗
<lb ed="X" n="0391a14"/><lb ed="R086" n="0227a08"/>空聲實非虗空問何故但言色於中行不說住等答
<lb ed="X" n="0391a15"/><lb ed="R086" n="0227a09"/>理實住等亦依虗空據顯說行或行謂生色於中生
<lb ed="X" n="0391a16"/><lb ed="R086" n="0227a10"/>也言擇滅以離繫爲性者謂由離縛證得涅槃離繫
<lb ed="X" n="0391a17"/><lb ed="R086" n="0227a11"/>所顯擧離繫名出擇滅體言相應<anchor xml:id="nkr_note_add_0391a1701" n="0391a1701"/><anchor xml:id="beg0391a1701" n="0391a1701"/>縛<anchor xml:id="end0391a1701"/>者謂煩惱與心
<lb ed="X" n="0391a18"/><lb ed="R086" n="0227a12"/>心所相應染縛心心所也言所緣縛者謂能緣惑縛
<lb ed="X" n="0391a19"/><lb ed="R086" n="0227a13"/>所緣境也下當廣述。</p>
<lb ed="X" n="0391a20"/><lb ed="R086" n="0227a14"/><p xml:id="pX53p0391a2001">言斷此二縛者斷亦有二一自性斷謂對治道斷
<lb ed="X" n="0391a21"/><lb ed="R086" n="0227a15"/>一一品煩惱自性斷<anchor xml:id="nkr_note_add_0391a2101" n="0391a2101"/><anchor xml:id="beg0391a2101" n="0391a2101"/>已<anchor xml:id="end0391a2101"/>不行名自性斷二緣縛斷
<lb ed="X" n="0391a22"/><lb ed="R086" n="0227a16"/>謂能緣九品惑盡所縛離繫名緣縛斷斷<anchor xml:id="nkr_note_add_0391a2201" n="0391a2201"/><anchor xml:id="beg0391a2201" n="0391a2201"/>已<anchor xml:id="end0391a2201"/>容有
<lb ed="X" n="0391a23"/><lb ed="R086" n="0227a17"/>現在前故如下自明言擇慧者釋名也決斷名智
<lb ed="X" n="0391a24"/><lb ed="R086" n="0227a18"/>推求名見擇法名慧以八忍智等各別簡擇四聖諦
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0391b" n="0391b"/>
<lb ed="X" n="0391b01"/><lb ed="R086" n="0227b01"/>故名爲擇也言擇力所得滅者由慧簡擇四諦之理
<lb ed="X" n="0391b02"/><lb ed="R086" n="0227b02"/>斷於煩惱證得此滅從其能證名爲擇滅擇之滅故
<lb ed="X" n="0391b03"/><lb ed="R086" n="0227b03"/>名爲擇滅此是法說言如牛所駕車者約喩以顯言
<lb ed="X" n="0391b04"/><lb ed="R086" n="0227b04"/>略去中言者喩中略去所駕二字擇滅略去力所得
<lb ed="X" n="0391b05"/><lb ed="R086" n="0227b05"/>三字並是中間言也。</p><p xml:id="pX53p0391b0509" cb:place="inline">言隨繫事各別者簡餘部也如
<lb ed="X" n="0391b06"/><lb ed="R086" n="0227b06"/>正量部計一切有漏同一擇滅婆沙或說唯內法有
<lb ed="X" n="0391b07"/><lb ed="R086" n="0227b07"/>諸部有說擇滅無體爲對諸宗故言隨繫事各別也
<lb ed="X" n="0391b08"/><lb ed="R086" n="0227b08"/>事謂體事隨繫之言簡無漏法以無漏法無擇故又
<lb ed="X" n="0391b09"/><lb ed="R086" n="0227b09"/>論中返立云若不爾者於證見苦所斷煩惱滅時應
<lb ed="X" n="0391b10"/><lb ed="R086" n="0227b10"/>證一切所斷煩惱滅若如是者修餘對治則爲無用
<lb ed="X" n="0391b11"/><lb ed="R086" n="0227b11"/>若爾依何義說滅無同類答依滅自無同類因義亦
<lb ed="X" n="0391b12"/><lb ed="R086" n="0227b12"/>不與他故作是說非無同類<note place="inline">解云謂不從同類因生亦不與他作同類因故
<lb ed="X" n="0391b13"/><lb ed="R086" n="0227b13"/>言無同類非無衆多之體類也</note>然今章中約能繫惑以明數量故言
<lb ed="X" n="0391b14"/><lb ed="R086" n="0227b14"/>八十一品此同婆沙餘師之義又云如有漏法一一
<lb ed="X" n="0391b15"/><lb ed="R086" n="0227b15"/>極微一一刹那各別法上有一擇滅故諸論云隨繫
<lb ed="X" n="0391b16"/><lb ed="R086" n="0227b16"/>事量擇滅亦爾准此就所繫事以明數量與章不同
<lb ed="X" n="0391b17"/><lb ed="R086" n="0227b17"/>言此非擇滅礙當生法者此同舊解彼云此非擇滅
<lb ed="X" n="0391b18"/><lb ed="R086" n="0227b18"/>謂有法體而能永礙未來法生此法本欲礙生法不
<lb ed="X" n="0391b19"/><lb ed="R086" n="0228a01"/>生若法不生便<anchor xml:id="nkr_note_orig_0391001" n="0391001"/>卽起得送與行者故名得滅問法不
<lb ed="X" n="0391b20"/><lb ed="R086" n="0228a02"/>生時但由闕緣何關此滅答顯宗云非唯緣闕便永
<lb ed="X" n="0391b21"/><lb ed="R086" n="0228a03"/>不生後遇同類緣彼復應生故謂若先緣闕彼法可
<lb ed="X" n="0391b22"/><lb ed="R086" n="0228a04"/>不生後遇同類緣何障令不起<note place="inline">解云彼論意非唯緣闕令法不生此法不
<lb ed="X" n="0391b23"/><lb ed="R086" n="0228a05"/>生亦由滅故也</note>新云准論說旣言但由闕緣卽是更無餘力
<lb ed="X" n="0391b24"/><lb ed="R086" n="0228a06"/>又破云後若遇緣還生前不名闕又云無爲無用何
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0391c" n="0391c"/>
<lb ed="X" n="0391c01"/><lb ed="R086" n="0228a07"/>有力能鎭法不起<note place="inline">云云</note>然此二說難可偏依有傳羅
<lb ed="X" n="0391c02"/><lb ed="R086" n="0228a08"/>什法師存於舊解今詳新云無爲無用理且可然論
<lb ed="X" n="0391c03"/><lb ed="R086" n="0228a09"/>文但字未必證<anchor xml:id="nkr_note_orig_0391002" n="0391002"/>誠唯一緣義然此但言爲對前滅由
<lb ed="X" n="0391c04"/><lb ed="R086" n="0228a10"/>擇力得此不由擇是故且言但由闕緣何妨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0391003" n="0391003"/>實生更
<lb ed="X" n="0391c05"/><lb ed="R086" n="0228a11"/>有餘緣共證如言無尋唯伺豈無受等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0391004" n="0391004"/>所餘心所然
<lb ed="X" n="0391c06"/><lb ed="R086" n="0228a12"/>舊言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0391005" n="0391005"/>送得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0391006" n="0391006"/>送與行者有太過失應言法永不生得非
<lb ed="X" n="0391c07"/><lb ed="R086" n="0228a13"/>擇滅不應言非擇滅有力起得送與行者舊又云且
<lb ed="X" n="0391c08"/><lb ed="R086" n="0228a14"/>約得偏說不生據體實通三世有爲故婆沙云非擇
<lb ed="X" n="0391c09"/><lb ed="R086" n="0228a15"/>滅如有爲數量過現是有爲攝故若言無者此旣不
<lb ed="X" n="0391c10"/><lb ed="R086" n="0228a16"/>生應無此滅又云外非情共有法上非擇滅卽共得
<lb ed="X" n="0391c11"/><lb ed="R086" n="0228a17"/>以是有情共業感故若內有情不生法上卽各別得
<lb ed="X" n="0391c12"/><lb ed="R086" n="0228a18"/>以別業故言起別得得者此有二釋一云異前擇滅
<lb ed="X" n="0391c13"/><lb ed="R086" n="0228b01"/>別自起得名爲別得二云緣闕位中證非一品別別
<lb ed="X" n="0391c14"/><lb ed="R086" n="0228b02"/>而得名爲別得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0391007" n="0391007"/>如前擇滅隨繫事別後釋爲勝。</p>
<lb ed="X" n="0391c15"/><lb ed="R086" n="0228b03"/><p xml:id="pX53p0391c1501">言如眼與意等者指事明也眼謂眼根意謂意識前
<lb ed="X" n="0391c16"/><lb ed="R086" n="0228b04"/>後相續專一色時言眼<anchor xml:id="nkr_note_add_0391c1601" n="0391c1601"/><anchor xml:id="beg0391c1601" n="0391c1601"/>已<anchor xml:id="end0391c1601"/>攝眼識以見色時必有識
<lb ed="X" n="0391c17"/><lb ed="R086" n="0228b05"/>故此謂一分意識取色之時餘識等法得非擇滅或
<lb ed="X" n="0391c18"/><lb ed="R086" n="0228b06"/>卽眼識以意名說以十二處中亦名意故然依此宗
<lb ed="X" n="0391c19"/><lb ed="R086" n="0228b07"/>六識不俱起五識唯緣現故約此以辨非擇滅也言
<lb ed="X" n="0391c20"/><lb ed="R086" n="0228b08"/>所餘不見聞等謝者如專一靑色時同時黃赤等色
<lb ed="X" n="0391c21"/><lb ed="R086" n="0228b09"/>及餘四境謝滅故能緣彼境之五識永不復起以六
<lb ed="X" n="0391c22"/><lb ed="R086" n="0228b10"/>識不俱被緣靑識障故現不得起第二念領境以落
<lb ed="X" n="0391c23"/><lb ed="R086" n="0228b11"/>謝故永不生也<anchor xml:id="nkr_note_orig_0391008" n="0391008"/>言有與能緣同時爲所緣境等謂意
<lb ed="X" n="0391c24"/><lb ed="R086" n="0228b12"/>識能緣三世若通論法界雖不要與能緣同時別有
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0392a" n="0392a"/>
<lb ed="X" n="0392a01"/><lb ed="R086" n="0228b13"/>一分要與能緣同時方爲其境故言有與由是五境
<lb ed="X" n="0392a02"/><lb ed="R086" n="0228b14"/>必與能緣同時故論文中具擧五境法境不要同時
<lb ed="X" n="0392a03"/><lb ed="R086" n="0228b15"/>不得盡擧法境但置等言以攝言意識中亦有緣同
<lb ed="X" n="0392a04"/><lb ed="R086" n="0228b16"/>時境者通論意識能緣三世別有一分亦緣現在同
<lb ed="X" n="0392a05"/><lb ed="R086" n="0228b17"/>前五識故言亦有然非盡爾故亦言等言約同時合
<lb ed="X" n="0392a06"/><lb ed="R086" n="0228b18"/>緣者說者謂約同時應定被緣今不緣故得非擇滅
<lb ed="X" n="0392a07"/><lb ed="R086" n="0229a01"/>名之爲合非謂並緣二境名合又此中義皆是擧所
<lb ed="X" n="0392a08"/><lb ed="R086" n="0229a02"/>緣境顯於能緣識得非擇滅非謂言境得非擇滅<note place="inline">總標
<lb ed="X" n="0392a09"/><lb ed="R086" n="0229a03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0392a0901" n="0392a0901"/><anchor xml:id="beg0392a0901" n="0392a0901"/>已<anchor xml:id="end0392a0901"/>覺</note>。</p>
<lb ed="X" n="0392a10"/><lb ed="R086" n="0229a04"/><p xml:id="pX53p0392a1001"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0392001" n="0392001"/>自下別釋然於此中皆是從略至廣從總至別可以
<lb ed="X" n="0392a11"/><lb ed="R086" n="0229a05"/>思知言至色等五蘊者正理云爲簡無漏戒等五蘊
<lb ed="X" n="0392a12"/><lb ed="R086" n="0229a06"/>是故復言色等五蘊又言老病死等灾橫差別隱積
<lb ed="X" n="0392a13"/><lb ed="R086" n="0229a07"/>損伏故名爲蘊此說有爲有多過患隱伏其中遇緣
<lb ed="X" n="0392a14"/><lb ed="R086" n="0229a08"/>便起如賊隱山言衆緣造作者謂無少法一緣所生
<lb ed="X" n="0392a15"/><lb ed="R086" n="0229a09"/>咸是衆緣共所作故卽是衆緣共所生義言造作類
<lb ed="X" n="0392a16"/><lb ed="R086" n="0229a10"/>故者類言亦顯不生諸法言未飮名乳者卽說乳房
<lb ed="X" n="0392a17"/><lb ed="R086" n="0229a11"/>亦說名乳又言或據曾當有造作義如琴瑟等名爲
<lb ed="X" n="0392a18"/><lb ed="R086" n="0229a12"/>有聲釋世路中前解世是能行法是所行故依主釋
<lb ed="X" n="0392a19"/><lb ed="R086" n="0229a13"/>後是持業新云前釋三世卽路名爲世路是持業釋
<lb ed="X" n="0392a20"/><lb ed="R086" n="0229a14"/>又云諸有爲法行世路故名爲世路卽是有世路故
<lb ed="X" n="0392a21"/><lb ed="R086" n="0229a15"/>名爲世路是有財釋後釋無常所吞食故眞諦云行
<lb ed="X" n="0392a22"/><lb ed="R086" n="0229a16"/>行不息能盡萬里之路無常是世有爲是路與世作
<lb ed="X" n="0392a23"/><lb ed="R086" n="0229a17"/>路故名爲世路卽世之路是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0392002" n="0392002"/>依主釋言無爲雖義不
<lb ed="X" n="0392a24"/><lb ed="R086" n="0229a18"/>墮三世者謂無爲體義與有爲同故言雖義然無爲
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0392b" n="0392b"/>
<lb ed="X" n="0392b01"/><lb ed="R086" n="0229b01"/>之名自墮三世體不遷流與前卽異故非名俱此中
<lb ed="X" n="0392b02"/><lb ed="R086" n="0229b02"/>約能詮之名所詮之義俱行三世以釋言依以與名
<lb ed="X" n="0392b03"/><lb ed="R086" n="0229b03"/>言爲所依故言離是涅槃者正理論云諸趣輪回沉
<lb ed="X" n="0392b04"/><lb ed="R086" n="0229b04"/>溺生死涅槃永捨故名爲離是息諸趣恒流轉義一
<lb ed="X" n="0392b05"/><lb ed="R086" n="0229b05"/>切有爲皆同船筏是故聖道亦應捨離諸有爲法至
<lb ed="X" n="0392b06"/><lb ed="R086" n="0229b06"/>涅槃時皆可捨故事是因義者正理云事謂所依或
<lb ed="X" n="0392b07"/><lb ed="R086" n="0229b07"/>是所住卽是因義果依於因從因生故如子依母或
<lb ed="X" n="0392b08"/><lb ed="R086" n="0229b08"/>果住因能覆因故如人住床是因爲果所映蔽故依
<lb ed="X" n="0392b09"/><lb ed="R086" n="0229b09"/>經部師事是體義有爲有體無爲無體故知有事唯
<lb ed="X" n="0392b10"/><lb ed="R086" n="0229b10"/>攝有爲論主意<anchor xml:id="nkr_note_orig_0392003" n="0392003"/>明經部故論云毗婆沙師傳說如是。</p>
<lb ed="X" n="0392b11"/><lb ed="R086" n="0229b11"/><p xml:id="pX53p0392b1101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0392004" n="0392004"/>言蘊屬取者雜心云蘊爲惑所使如因貪嗔有殺等
<lb ed="X" n="0392b12"/><lb ed="R086" n="0229b12"/>事言煩惱名諍者汎論其諍總有三種一煩惱諍二
<lb ed="X" n="0392b13"/><lb ed="R086" n="0229b13"/>言諍謂因言論以生諍故三蘊諍蘊死二魔諍生死
<lb ed="X" n="0392b14"/><lb ed="R086" n="0229b14"/>故今此有諍是煩惱諍言損害自他者如經言一念
<lb ed="X" n="0392b15"/><lb ed="R086" n="0229b15"/>之惡能開五不善門一損壞善品二從惡生惡三聖
<lb ed="X" n="0392b16"/><lb ed="R086" n="0229b16"/>人所呵四退失道果五死墮地獄言違聖心故總名
<lb ed="X" n="0392b17"/><lb ed="R086" n="0229b17"/>爲苦者謂有漏苦果流轉無常理皆是苦凡夫不覺
<lb ed="X" n="0392b18"/><lb ed="R086" n="0229b18"/>聖者乃知是故但言違於聖心如下頌言如以一睫
<lb ed="X" n="0392b19"/><lb ed="R086" n="0230a01"/>毛置掌人不覺若置眼精上爲損及不安愚夫如手
<lb ed="X" n="0392b20"/><lb ed="R086" n="0230a02"/>掌不覺行苦睫智者如眼精緣極生厭怖又正理云
<lb ed="X" n="0392b21"/><lb ed="R086" n="0230a03"/>五取蘊者是諸逼迫所依處故自性麤重不安穩故
<lb ed="X" n="0392b22"/><lb ed="R086" n="0230a04"/>名之爲苦言非是苦受之苦者苦且有三一苦苦唯
<lb ed="X" n="0392b23"/><lb ed="R086" n="0230a05"/>欲界二壞苦通色界三行苦通三界今三界有漏總
<lb ed="X" n="0392b24"/><lb ed="R086" n="0230a06"/>名苦者約行苦說故非苦受言四相壞者謂有爲法
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0392c" n="0392c"/>
<lb ed="X" n="0392c01"/><lb ed="R086" n="0230a07"/>爲生住滅等之所遷變故二對治壞故者謂有漏法
<lb ed="X" n="0392c02"/><lb ed="R086" n="0230a08"/>爲能治道所對治故正理云如世尊說性可毀壞故
<lb ed="X" n="0392c03"/><lb ed="R086" n="0230a09"/>名世間若爾道諦應是世間不爾有漏具二故名世
<lb ed="X" n="0392c04"/><lb ed="R086" n="0230a10"/>間道諦闕一故非世間以無漏無過可對治故又四
<lb ed="X" n="0392c05"/><lb ed="R086" n="0230a11"/>相壞簡異無爲對治壞簡異聖道言亦名見處者論
<lb ed="X" n="0392c06"/><lb ed="R086" n="0230a12"/>云見住其中隨增眠故言三有者卽三界之異名言
<lb ed="X" n="0392c07"/><lb ed="R086" n="0230a13"/>三有因者謂有漏蘊與三有爲因也言三有依者謂
<lb ed="X" n="0392c08"/><lb ed="R086" n="0230a14"/>有漏蘊與三有爲所依也言等取有染者此准正理
<lb ed="X" n="0392c09"/><lb ed="R086" n="0230a15"/>向外等取有染若此論向內等卽<anchor xml:id="nkr_note_add_0392c0901" n="0392c0901"/><anchor xml:id="beg0392c0901" n="0392c0901"/>但<anchor xml:id="end0392c0901"/>等上諸類如是
<lb ed="X" n="0392c10"/><lb ed="R086" n="0230a16"/>等類者總結也。</p>
<lb ed="X" n="0392c11"/><lb ed="R086" n="0230a17"/><p xml:id="pX53p0392c1101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0392005" n="0392005"/>此十一種名爲色蘊者如經部不立無表覺天不立
<lb ed="X" n="0392c12"/><lb ed="R086" n="0230a18"/>所造色大乘於法處中更立多色此宗唯依十一色
<lb ed="X" n="0392c13"/><lb ed="R086" n="0230b01"/>量立色蘊名。</p>
<lb ed="X" n="0392c14"/><lb ed="R086" n="0230b02"/><p xml:id="pX53p0392c1401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0392006" n="0392006"/>頌言彼識依淨色者舊解云若但言彼識依色不言
<lb ed="X" n="0392c15"/><lb ed="R086" n="0230b03"/>淨者扶根四境亦能爲依復通名色應名眼等若但
<lb ed="X" n="0392c16"/><lb ed="R086" n="0230b04"/>言彼識淨色不言依者淸池明鏡亦是淨色應名眼
<lb ed="X" n="0392c17"/><lb ed="R086" n="0230b05"/>等若但言彼識不言所依淨色者眼等五識應名眼
<lb ed="X" n="0392c18"/><lb ed="R086" n="0230b06"/>等若具足說依淨色三方無有失言前者指前開章
<lb ed="X" n="0392c19"/><lb ed="R086" n="0230b07"/>中五根也卽是彼眼識所依之淨色名爲眼根耳等
<lb ed="X" n="0392c20"/><lb ed="R086" n="0230b08"/>亦爾論中具有兩說今章但引第二正說然初說云
<lb ed="X" n="0392c21"/><lb ed="R086" n="0230b09"/>彼謂彼前色等五境識卽色聲香味觸識彼識所依
<lb ed="X" n="0392c22"/><lb ed="R086" n="0230b10"/>五種淨色如其次第應知卽是眼等五根論主評取
<lb ed="X" n="0392c23"/><lb ed="R086" n="0230b11"/>根識爲正故論云如是便順品類足論如彼論說云
<lb ed="X" n="0392c24"/><lb ed="R086" n="0230b12"/>何眼根識所依淨色爲性如是廣說正理亦同言五
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0393a" n="0393a"/>
<lb ed="X" n="0393a01"/><lb ed="R086" n="0230b13"/>種淨色者論云如世尊說苾芻當知眼謂內處四大
<lb ed="X" n="0393a02"/><lb ed="R086" n="0230b14"/>所造淨色爲性如是廣說正理難云若爾淨色相無
<lb ed="X" n="0393a03"/><lb ed="R086" n="0230b15"/>差別故應不成五不爾功能有差別故如何得知不
<lb ed="X" n="0393a04"/><lb ed="R086" n="0230b16"/>共境識所依定故乃至廣說准有部宗五根以淨色
<lb ed="X" n="0393a05"/><lb ed="R086" n="0230b17"/>爲體大衆部以肉團爲體覺天以四大爲體。</p>
<lb ed="X" n="0393a06"/><lb ed="R086" n="0230b18"/><p xml:id="pX53p0393a0601"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0393001" n="0393001"/>釋五境頌中說味在香前者舊云印度造論皆依聲
<lb ed="X" n="0393a07"/><lb ed="R086" n="0231a01"/>明若先香後味卽犯聲若先味後香卽不犯聲今依
<lb ed="X" n="0393a08"/><lb ed="R086" n="0231a02"/>本翻故味先香後准正理越次說者顯彼根境識生
<lb ed="X" n="0393a09"/><lb ed="R086" n="0231a03"/>無定故謂彼五識起時不定次第言色有二種者總
<lb ed="X" n="0393a10"/><lb ed="R086" n="0231a04"/>相且二顯謂相狀形謂分量顯有十二者靑黃赤白
<lb ed="X" n="0393a11"/><lb ed="R086" n="0231a05"/>四是根本影光等八是四差別故論云顯色有四靑
<lb ed="X" n="0393a12"/><lb ed="R086" n="0231a06"/>黃赤白餘顯是此四色差別舊云光是黃攝日初出
<lb ed="X" n="0393a13"/><lb ed="R086" n="0231a07"/>時見赤色者餘物映故或光是赤攝或光是黃赤色
<lb ed="X" n="0393a14"/><lb ed="R086" n="0231a08"/>攝闇靑色攝明通靑黃赤白攝以皆有明故雲烟塵
<lb ed="X" n="0393a15"/><lb ed="R086" n="0231a09"/>霧皆通靑黃赤白色攝月星火藥諸焰名明者類知
<lb ed="X" n="0393a16"/><lb ed="R086" n="0231a10"/>寶珠電等焰亦明攝言於中餘色可見名影者謂於
<lb ed="X" n="0393a17"/><lb ed="R086" n="0231a11"/>障光之影中猶可見餘物名餘色非謂言影爲餘色
<lb ed="X" n="0393a18"/><lb ed="R086" n="0231a12"/>也言翻此爲闇者亦卽影中不見餘物名暗非不見
<lb ed="X" n="0393a19"/><lb ed="R086" n="0231a13"/>影爲闇此謂於障光中色有輕重<anchor xml:id="nkr_note_orig_0393002" n="0393002"/>輕者名影重者名
<lb ed="X" n="0393a20"/><lb ed="R086" n="0231a14"/>闇上依章釋其不釋者更略辨之初顯色者龍氣名
<lb ed="X" n="0393a21"/><lb ed="R086" n="0231a15"/>雲因火名烟未散名塵地水氣騰謂之爲霧靑黃等
<lb ed="X" n="0393a22"/><lb ed="R086" n="0231a16"/>四本色可知亦有碧紅紫綠等異皆是淺深不同更
<lb ed="X" n="0393a23"/><lb ed="R086" n="0231a17"/>不別立謂淺靑名碧薄赤名紅靑黃名綠赤黑合紫
<lb ed="X" n="0393a24"/><lb ed="R086" n="0231a18"/>次形色者於面齊平名爲正色於面參差名不正色
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0393b" n="0393b"/>
<lb ed="X" n="0393b01"/><lb ed="R086" n="0231b01"/>一面多生名爲長色一面少生名爲短色四面齊等
<lb ed="X" n="0393b02"/><lb ed="R086" n="0231b02"/>名爲方色於一切處周遍而生名爲圓色中凸名高
<lb ed="X" n="0393b03"/><lb ed="R086" n="0231b03"/>押凹名下言一面多生者謂六面之中一面也理實
<lb ed="X" n="0393b04"/><lb ed="R086" n="0231b04"/>六面之中兩面多生恐難解故故言一面如竹笋等
<lb ed="X" n="0393b05"/><lb ed="R086" n="0231b05"/>一面少者翻上可知長卽是細短卽是麤故八色中
<lb ed="X" n="0393b06"/><lb ed="R086" n="0231b06"/>不立麤細此長等色便有二類一外緣成如金石等
<lb ed="X" n="0393b07"/><lb ed="R086" n="0231b07"/>待匠等成長短等故二種性異如鹽性方縱散成水
<lb ed="X" n="0393b08"/><lb ed="R086" n="0231b08"/>後還方故<note place="inline">解云<anchor xml:id="nkr_note_add_0393b0801" n="0393b0801"/><anchor xml:id="beg0393b0801" n="0393b0801"/>已<anchor xml:id="end0393b0801"/>北有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0393003" n="0393003"/>〔顒〕<g ref="#CB17771">𪉩</g>方而有角</note>越苽自長苽婁性短胡桃
<lb ed="X" n="0393b09"/><lb ed="R086" n="0231b09"/>高下櫻桃自圓豆角性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0393004" n="0393004"/>耶如是等物種類差別如針
<lb ed="X" n="0393b10"/><lb ed="R086" n="0231b10"/>雖對苽婁是短而是長色苽婁雖對棗等是長而是
<lb ed="X" n="0393b11"/><lb ed="R086" n="0231b11"/>短色<note place="inline">云云</note>又論云有餘師說空一顯色第二十一依
<lb ed="X" n="0393b12"/><lb ed="R086" n="0231b12"/>婆沙正義空一顯色卽是空界色一分明暗所攝無
<lb ed="X" n="0393b13"/><lb ed="R086" n="0231b13"/>別體性此異師說空一顯色非是明闇別立此色故
<lb ed="X" n="0393b14"/><lb ed="R086" n="0231b14"/>二十一又二十色各有像色或是本攝或非本攝。</p>
<lb ed="X" n="0393b15"/><lb ed="R086" n="0231b15"/><p xml:id="pX53p0393b1501">言八種聲者章中依入阿毗達磨及婆沙不正義說
<lb ed="X" n="0393b16"/><lb ed="R086" n="0231b16"/>八種聲新云正理此論兩又並皆不同然依此論八
<lb ed="X" n="0393b17"/><lb ed="R086" n="0231b17"/>種聲者論云謂有執受或無執受大種爲因及有情
<lb ed="X" n="0393b18"/><lb ed="R086" n="0231b18"/>名非情名差別爲四此復各有可意不可意差別成
<lb ed="X" n="0393b19"/><lb ed="R086" n="0232a01"/>八<note place="inline">解云詳此論文一有執受二無執受三有情名四無情名更將可意不可意各配上四故成八種不將有
<lb ed="X" n="0393b20"/><lb ed="R086" n="0232a02"/>情無情配執受無執受連數爲八故新云於執受大種爲因聲中有是有情名非有情名於非執受大種爲因
<lb ed="X" n="0393b21"/><lb ed="R086" n="0232a03"/>聲唯是非情名耳今章中非執受中亦通有情名如化人語者新云此聲無業亦無有得如離口業聲不名爲
<lb ed="X" n="0393b22"/><lb ed="R086" n="0232a04"/>業旣知此殊亦依章釋</note>言大種爲因者謂一切聲皆因四大相
<lb ed="X" n="0393b23"/><lb ed="R086" n="0232a05"/>擊發故言有情名可意聲者謂出好聲如歌讚等言
<lb ed="X" n="0393b24"/><lb ed="R086" n="0232a06"/>有情名不可意者語出惡聲如罵詈等第三謂手等
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0393c" n="0393c"/>
<lb ed="X" n="0393c01"/><lb ed="R086" n="0232a07"/>出好聲第四手等出惡聲第五化人出善聲第六化
<lb ed="X" n="0393c02"/><lb ed="R086" n="0232a08"/>人出惡聲第七非情出好聲如風簫等第八非情出
<lb ed="X" n="0393c03"/><lb ed="R086" n="0232a09"/>惡聲如風林等此等但言可意不可意不言處中聲
<lb ed="X" n="0393c04"/><lb ed="R086" n="0232a10"/>者除可意外皆是不可意故攝聲盡以違意處中皆
<lb ed="X" n="0393c05"/><lb ed="R086" n="0232a11"/>是不可意故准此亦應說有可意不可意色等然由
<lb ed="X" n="0393c06"/><lb ed="R086" n="0232a12"/>聲性難知故就因等辨其差別色是易知故不說也
<lb ed="X" n="0393c07"/><lb ed="R086" n="0232a13"/>言拍手等者釋執受因也以其手等所發音聲然此
<lb ed="X" n="0393c08"/><lb ed="R086" n="0232a14"/>手有心心所執爲所依受痛癢等名有執受等取發
<lb ed="X" n="0393c09"/><lb ed="R086" n="0232a15"/>語等聲皆有執受論云有說<note place="inline">雜心論師也</note>聲通執受及無
<lb ed="X" n="0393c10"/><lb ed="R086" n="0232a16"/>執受大種爲因如手鼓合所生聲此卽昔云因俱聲
<lb ed="X" n="0393c11"/><lb ed="R086" n="0232a17"/>是論主破云如不許一顯色極微二四大造聲亦應
<lb ed="X" n="0393c12"/><lb ed="R086" n="0232a18"/>爾。</p>
<lb ed="X" n="0393c13"/><lb ed="R086" n="0232b01"/><p xml:id="pX53p0393c1301">言味六者正理云味謂所噉是可甞義雜集論說和
<lb ed="X" n="0393c14"/><lb ed="R086" n="0232b02"/>合味等不離此六然此諸法差別種種不同不可一
<lb ed="X" n="0393c15"/><lb ed="R086" n="0232b03"/>例由此五境差別不等色有二十聲八味六香四觸
<lb ed="X" n="0393c16"/><lb ed="R086" n="0232b04"/>十一也言香者所馥名香五事論云諸悅意者說名
<lb ed="X" n="0393c17"/><lb ed="R086" n="0232b05"/>好香不悅意者說名惡香言等不等者正理有二說
<lb ed="X" n="0393c18"/><lb ed="R086" n="0232b06"/>初云增益名等損減名不等次云微弱名不等增盛
<lb ed="X" n="0393c19"/><lb ed="R086" n="0232b07"/>名等又論云本論中說香有三種好香惡香及平等
<lb ed="X" n="0393c20"/><lb ed="R086" n="0232b08"/>香。</p>
<lb ed="X" n="0393c21"/><lb ed="R086" n="0232b09"/><p xml:id="pX53p0393c2101">言觸者舊云雖根對境實不相觸無間生時根是識
<lb ed="X" n="0393c22"/><lb ed="R086" n="0232b10"/>依假說能觸觸非識依不說彼觸能觸身根但名所
<lb ed="X" n="0393c23"/><lb ed="R086" n="0232b11"/>觸又觸與身根極相隣近故得名觸香味二種雖亦
<lb ed="X" n="0393c24"/><lb ed="R086" n="0232b12"/>至根非如彼境故不名觸言可稱名重者謂能牽稱
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0394a" n="0394a"/>
<lb ed="X" n="0394a01"/><lb ed="R086" n="0232b13"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0394001" n="0394001"/>可也。</p><p xml:id="pX53p0394a0103" cb:place="inline">言翻此者卽不可稱及有上昇如烟焰等皆名
<lb ed="X" n="0394a02"/><lb ed="R086" n="0232b14"/>爲輕釋冷飢渴文有其三一釋果名二結歸因稱三
<lb ed="X" n="0394a03"/><lb ed="R086" n="0232b15"/>引例證成言冷飢渴三是心所欲者以言食欲名飢
<lb ed="X" n="0394a04"/><lb ed="R086" n="0232b16"/>等故冷飢渴名是心所欲謂數由身中有觸力令欲
<lb ed="X" n="0394a05"/><lb ed="R086" n="0232b17"/>煗有觸力令欲食有觸力令欲飮所令之欲名冷飢
<lb ed="X" n="0394a06"/><lb ed="R086" n="0232b18"/>渴卽是因其能令之觸今能令之觸相隱難知取彼
<lb ed="X" n="0394a07"/><lb ed="R086" n="0233a01"/>所令果以名因體故名冷飢渴故正理云由此身中
<lb ed="X" n="0394a08"/><lb ed="R086" n="0233a02"/>有觸差別逼切其身令飮食欲是飢渴因故名飢渴
<lb ed="X" n="0394a09"/><lb ed="R086" n="0233a03"/>等今言觸者者准義應云觸非冷飢渴今言冷飢渴
<lb ed="X" n="0394a10"/><lb ed="R086" n="0233a04"/>者是從果爲名若言冷飢渴非觸今言觸者濫從因
<lb ed="X" n="0394a11"/><lb ed="R086" n="0233a05"/>受稱言中少倒義理亦通有人解云此冷飢渴體卽
<lb ed="X" n="0394a12"/><lb ed="R086" n="0233a06"/>是觸由身中有飢等觸故所以令飮食飮食卽心所
<lb ed="X" n="0394a13"/><lb ed="R086" n="0233a07"/>法今釋飢等乃言食欲名飢者謂於因中立果名故
<lb ed="X" n="0394a14"/><lb ed="R086" n="0233a08"/>有存此釋與婆沙同諸佛出世能生樂果者樂謂涅
<lb ed="X" n="0394a15"/><lb ed="R086" n="0233a09"/>槃三界輪回皆止息故名樂也由佛出世能說敎法
<lb ed="X" n="0394a16"/><lb ed="R086" n="0233a10"/>證得涅槃果與樂爲因從果名樂下之三句准此而
<lb ed="X" n="0394a17"/><lb ed="R086" n="0233a11"/>知此卽道果名樂非卽樂受問澁滑輕重各相對立
<lb ed="X" n="0394a18"/><lb ed="R086" n="0233a12"/>何故對冷不說煗耶答煗是火故不別說若爾冷應
<lb ed="X" n="0394a19"/><lb ed="R086" n="0233a13"/>水攝何故別說答水濕爲性不應攝冷又婆沙云有
<lb ed="X" n="0394a20"/><lb ed="R086" n="0233a14"/>餘師說水火增故滑地風增故澁火風增故輕地水
<lb ed="X" n="0394a21"/><lb ed="R086" n="0233a15"/>增故重水風增故冷風增故飢謂風增故擊動食消
<lb ed="X" n="0394a22"/><lb ed="R086" n="0233a16"/>引飢觸生便發食欲火增故渴謂火煎迫飮消引渴
<lb ed="X" n="0394a23"/><lb ed="R086" n="0233a17"/>觸生便發飮欲又正理說悶不離滑力卽是澁重劣
<lb ed="X" n="0394a24"/><lb ed="R086" n="0233a18"/>在軟耎輕性中攝故不別說由此十一攝觸皆盡。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0394b" n="0394b"/>
<lb ed="X" n="0394b01"/><lb ed="R086" n="0233b01"/><p xml:id="pX53p0394b0101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0394002" n="0394002"/>言故善惡皆通亂不亂者謂此二類各有無表自望
<lb ed="X" n="0394b02"/><lb ed="R086" n="0233b02"/>爲不亂望他卽名亂又此亂名皆約心說以明無表
<lb ed="X" n="0394b03"/><lb ed="R086" n="0233b03"/>通在此諸心中故言無無記無表者明無記心但名
<lb ed="X" n="0394b04"/><lb ed="R086" n="0233b04"/>亂不名不亂以無同類無表爲所對故故無記心但
<lb ed="X" n="0394b05"/><lb ed="R086" n="0233b05"/>名爲亂無記不發無表如下當辨言此餘心者如指
<lb ed="X" n="0394b06"/><lb ed="R086" n="0233b06"/>善無表爲此卽惡無記爲餘心或對惡無表爲此卽
<lb ed="X" n="0394b07"/><lb ed="R086" n="0233b07"/>善無記爲餘心言無心者謂無想定及滅盡定者問
<lb ed="X" n="0394b08"/><lb ed="R086" n="0233b08"/>何不言無想果耶答彼無無表故不言也故正理云
<lb ed="X" n="0394b09"/><lb ed="R086" n="0233b09"/>雖更有餘無心果位而無表色非所隨流故無心言
<lb ed="X" n="0394b10"/><lb ed="R086" n="0233b10"/>不攝於彼等言顯示不亂有心者頌中以一等字通
<lb ed="X" n="0394b11"/><lb ed="R086" n="0233b11"/>於兩用一等取不亂心二等取有心正理彈云又謂
<lb ed="X" n="0394b12"/><lb ed="R086" n="0233b12"/>等言通無心者此言無用前<anchor xml:id="nkr_note_add_0394b1201" n="0394b1201"/><anchor xml:id="beg0394b1201" n="0394b1201"/>已<anchor xml:id="end0394b1201"/>攝故亂心等言<anchor xml:id="nkr_note_add_0394b1202" n="0394b1202"/><anchor xml:id="beg0394b1202" n="0394b1202"/>已<anchor xml:id="end0394b1202"/>攝
<lb ed="X" n="0394b13"/><lb ed="R086" n="0233b13"/>一切餘有心位第二等言復何所攝經主應思或謂
<lb ed="X" n="0394b14"/><lb ed="R086" n="0233b14"/>後等攝不亂心前無用者此不應然無容攝故何容
<lb ed="X" n="0394b15"/><lb ed="R086" n="0233b15"/>後等攝不亂心遮言理於相似處起乘無起等理不
<lb ed="X" n="0394b16"/><lb ed="R086" n="0233b16"/>及餘故非全攝安慧菩薩救云衆賢論師不得<name role="" type="person">世親</name>
<lb ed="X" n="0394b17"/><lb ed="R086" n="0233b17"/>阿闍梨意輙彈等字亂不亂心散位一對無心有心
<lb ed="X" n="0394b18"/><lb ed="R086" n="0233b18"/>定位一對亂心等等取不亂心散自相似無心等等
<lb ed="X" n="0394b19"/><lb ed="R086" n="0234a01"/>取有心定自相似故此等言通於兩處顯頌巧言又
<lb ed="X" n="0394b20"/><lb ed="R086" n="0234a02"/>彈云又定所發亂無心位不隨流故應非無表救云
<lb ed="X" n="0394b21"/><lb ed="R086" n="0234a03"/>四位之言隨應而說非言無表皆遍四位如定俱無
<lb ed="X" n="0394b22"/><lb ed="R086" n="0234a04"/>表有心位行不善無表亂不亂心位行若散善無表
<lb ed="X" n="0394b23"/><lb ed="R086" n="0234a05"/>通四位行汝立無心亦爲一位定俱無表豈得行耶
<lb ed="X" n="0394b24"/><lb ed="R086" n="0234a06"/>言性相似者舊云謂與表業及心相似故或前後相
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0394c" n="0394c"/>
<lb ed="X" n="0394c01"/><lb ed="R086" n="0234a07"/>似新云無表體性相似相續唯善不善非似表及心
<lb ed="X" n="0394c02"/><lb ed="R086" n="0234a08"/>也言相續者正理彈云非初刹那可名相似相續<anchor xml:id="nkr_note_orig_0394003" n="0394003"/>勿
<lb ed="X" n="0394c03"/><lb ed="R086" n="0234a09"/>有太過之失是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0394004" n="0394004"/>故初念無表不入所說相中俱舍師
<lb ed="X" n="0394c04"/><lb ed="R086" n="0234a10"/>救云相續者或以前續後如初念無表或以後續前
<lb ed="X" n="0394c05"/><lb ed="R086" n="0234a11"/>如後念無表或續前續後如中間無表故初及後皆
<lb ed="X" n="0394c06"/><lb ed="R086" n="0234a12"/>名相續設有無表唯一刹那相續類故亦名相續言
<lb ed="X" n="0394c07"/><lb ed="R086" n="0234a13"/>淨不淨者必假強表方能發故不通無記舊云無遮
<lb ed="X" n="0394c08"/><lb ed="R086" n="0234a14"/>餘計無記無表故辨其性唯善不善言善簡淨中無
<lb ed="X" n="0394c09"/><lb ed="R086" n="0234a15"/>記言不善簡不淨中有覆無記言造是因義者爲簡
<lb ed="X" n="0394c10"/><lb ed="R086" n="0234a16"/>覺天等彼言造是成義施設義謂成所造故施設造
<lb ed="X" n="0394c11"/><lb ed="R086" n="0234a17"/>色故言顯此是師宗言者謂顯是婆沙宗說正理云
<lb ed="X" n="0394c12"/><lb ed="R086" n="0234a18"/>說者顯此是餘師言經主不信也言雖以色業至同
<lb ed="X" n="0394c13"/><lb ed="R086" n="0234b01"/>表業者謂色性雖與表同業用與表全異欲釋無表
<lb ed="X" n="0394c14"/><lb ed="R086" n="0234b02"/>先辨其表表者表示於他令知內心是善是惡其猶
<lb ed="X" n="0394c15"/><lb ed="R086" n="0234b03"/>合掌殺縛等形故成論云譬如潛淵魚鼓波而自表
<lb ed="X" n="0394c16"/><lb ed="R086" n="0234b04"/>今言無表謂無此相故名無表。</p>
<lb ed="X" n="0394c17"/><lb ed="R086" n="0234b05"/><p xml:id="pX53p0394c1701"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0394005" n="0394005"/>言四大種遍所造色者一切色聚中有堅等性故二
<lb ed="X" n="0394c18"/><lb ed="R086" n="0234b06"/>形相大者約假四大說。</p><p xml:id="pX53p0394c1810" cb:place="inline">能起種種大事用者其內四
<lb ed="X" n="0394c19"/><lb ed="R086" n="0234b07"/>界爲有情本外能成壞故。</p><p xml:id="pX53p0394c1911" cb:place="inline">與所造色爲所依者問大
<lb ed="X" n="0394c20"/><lb ed="R086" n="0234b08"/>種爲在何處婆沙云有說在下爲因所依法應爾故
<lb ed="X" n="0394c21"/><lb ed="R086" n="0234b09"/>有說相雜而住大種在外造色在中又正理云何故
<lb ed="X" n="0394c22"/><lb ed="R086" n="0234b10"/>名種云何名大種種造色差別生時彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0394c2201" n="0394c2201"/><anchor xml:id="beg0394c2201" n="0394c2201"/>已<anchor xml:id="end0394c2201"/>品類差別
<lb ed="X" n="0394c23"/><lb ed="R086" n="0234b11"/>能起是故言種大德說曰虗空雖大而<anchor xml:id="nkr_note_orig_0394006" n="0394006"/>體非種不能
<lb ed="X" n="0394c24"/><lb ed="R086" n="0234b12"/>生故餘有爲法雖能爲種而體非大相不遍故唯此
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0395a" n="0395a"/>
<lb ed="X" n="0395a01"/><lb ed="R086" n="0234b13"/>獨名大種問何故大種唯四毗婆沙師咸作是說減
<lb ed="X" n="0395a02"/><lb ed="R086" n="0234b14"/>卽無能增便無用故唯有四如床座四足言地能成
<lb ed="X" n="0395a03"/><lb ed="R086" n="0234b15"/>持用者謂地能持物由堅力故水能攝物由濕性故
<lb ed="X" n="0395a04"/><lb ed="R086" n="0234b16"/>火能成熟令物不壞故。</p><p xml:id="pX53p0395a0410" cb:place="inline">風能成長者論云長謂增盛
<lb ed="X" n="0395a05"/><lb ed="R086" n="0234b17"/>或復流引<note place="inline">增盛如種生牙此據上下流引如油停水此卽據傍風業稍隱故別解也</note>言風
<lb ed="X" n="0395a06"/><lb ed="R086" n="0234b18"/>動者論云由此能引大種造色令其相續生至餘方
<lb ed="X" n="0395a07"/><lb ed="R086" n="0235a01"/>如吹燈光故名爲動。</p>
<lb ed="X" n="0395a08"/><lb ed="R086" n="0235a02"/><p xml:id="pX53p0395a0801"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0395001" n="0395001"/>言云何等地地等界別者謂對假顯實云何假地等
<lb ed="X" n="0395a09"/><lb ed="R086" n="0235a03"/>與實地等界差別也言以顯形色而相指示者謂世
<lb ed="X" n="0395a10"/><lb ed="R086" n="0235a04"/>間不知地等四塵境共成亦不知有堅等四界但據
<lb ed="X" n="0395a11"/><lb ed="R086" n="0235a05"/>顯形而云地等問假地等中有香等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0395002" n="0395002"/>因何但言形顯
<lb ed="X" n="0395a12"/><lb ed="R086" n="0235a06"/>爲體答地等雖有四境合成世立假地相於色處起
<lb ed="X" n="0395a13"/><lb ed="R086" n="0235a07"/>如觀四大唯觀於色不觀香等以色離境可示在此
<lb ed="X" n="0395a14"/><lb ed="R086" n="0235a08"/>彼處故聲非恒有三境合中知故論不說言風卽界
<lb ed="X" n="0395a15"/><lb ed="R086" n="0235a09"/>者世間亦有知動是風亦有於黑團等色謂風由此
<lb ed="X" n="0395a16"/><lb ed="R086" n="0235a10"/>於風有兩師解言始自眼根終于無表者上釋根境
<lb ed="X" n="0395a17"/><lb ed="R086" n="0235a11"/>眼根爲初無表爲後皆是色蘊釋色旣竟須識色名
<lb ed="X" n="0395a18"/><lb ed="R086" n="0235a12"/>故今問起言衆同分無常者謂一期命終也又變者
<lb ed="X" n="0395a19"/><lb ed="R086" n="0235a13"/>顯示細無常壞者顯示麤無常新云此中變卽是壞
<lb ed="X" n="0395a20"/><lb ed="R086" n="0235a14"/>如說變礙一也言謂手等觸者問五根四境旣非可
<lb ed="X" n="0395a21"/><lb ed="R086" n="0235a15"/>觸如何名壞答雖非手觸然與彼觸同聚生故若觸
<lb ed="X" n="0395a22"/><lb ed="R086" n="0235a16"/>觸時彼便壞故又正理云乃至可轉易故名爲變壞。</p>
<lb ed="X" n="0395a23"/><lb ed="R086" n="0235a17"/><p xml:id="pX53p0395a2301">言集義品中者謂如前說謂佛說無常義集爲無常
<lb ed="X" n="0395a24"/><lb ed="R086" n="0235a18"/>頌乃至說無我義亦然故名集義品頌末中字<note place="inline">或去聲或
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0395b" n="0395b"/>
<lb ed="X" n="0395b01"/><lb ed="R086" n="0235b01"/>平聲呼也</note>若從去聲謂如箭中於身若平聲如箭在身中
<lb ed="X" n="0395b02"/><lb ed="R086" n="0235b02"/>諸家多從去今章意從平<note place="inline">多求王緣廣說應撿婆沙三十四也</note>言無一
<lb ed="X" n="0395b03"/><lb ed="R086" n="0235b03"/>極微各處而住者正理有兩說一說同此一說云亦
<lb ed="X" n="0395b04"/><lb ed="R086" n="0235b04"/>有獨住極微然能變礙而不發識五識依緣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0395003" n="0395003"/>必積集
<lb ed="X" n="0395b05"/><lb ed="R086" n="0235b05"/>故如立極微雖無方分亦無觸對而許極微有礙有
<lb ed="X" n="0395b06"/><lb ed="R086" n="0235b06"/>對有障用故應知變礙義亦如是言及彼類者通伏
<lb ed="X" n="0395b07"/><lb ed="R086" n="0235b07"/>難也不生之微雖永無礙是彼類故亦得色名如樹
<lb ed="X" n="0395b08"/><lb ed="R086" n="0235b08"/>滅時影必隨滅者章云是論主破新云是論主述婆沙
<lb ed="X" n="0395b09"/><lb ed="R086" n="0235b09"/>破也正理不許此破云有不定過如父工匠種等滅
<lb ed="X" n="0395b10"/><lb ed="R086" n="0235b10"/>時非子殿堂牙等不隨滅故故彼自將隨心轉色破
<lb ed="X" n="0395b11"/><lb ed="R086" n="0235b11"/>雜心師如章所引注言無表依大種是親者謂由大
<lb ed="X" n="0395b12"/><lb ed="R086" n="0235b12"/>種造得無表故故是親依五根望五識但是助緣非
<lb ed="X" n="0395b13"/><lb ed="R086" n="0235b13"/>親造故名疎緣也言彼宗影光各自有大種故樹寶
<lb ed="X" n="0395b14"/><lb ed="R086" n="0235b14"/>還是助生增上緣將類眼根義應相似正理又云變
<lb ed="X" n="0395b15"/><lb ed="R086" n="0235b15"/>礙解色依少分類以立總名非無差別不應爲難如
<lb ed="X" n="0395b16"/><lb ed="R086" n="0235b16"/>牛孔<g ref="#CB15179">雀</g>地眠地叫<note place="inline">牛名地眠孔雀名地叫非一切時恒眠恒叫也</note>又如世說
<lb ed="X" n="0395b17"/><lb ed="R086" n="0235b17"/>急食急行名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0395004" n="0395004"/>之爲馬而非一切<anchor xml:id="nkr_note_orig_0395005" n="0395005"/>急食急行雖無彼德
<lb ed="X" n="0395b18"/><lb ed="R086" n="0235b18"/>而似彼故言彼許所依大種至不隨滅者謂第三羯
<lb ed="X" n="0395b19"/><lb ed="R086" n="0236a01"/>磨竟時發得形俱無表一發續現故言不隨滅也雖
<lb ed="X" n="0395b20"/><lb ed="R086" n="0236a02"/>初念無表亦與大種俱滅今約第二念等多分而說
<lb ed="X" n="0395b21"/><lb ed="R086" n="0236a03"/>一變礙依者謂所依五根體是變礙色故二無間滅
<lb ed="X" n="0395b22"/><lb ed="R086" n="0236a04"/>意者謂一切識生皆依過去意故又雖五識依止五
<lb ed="X" n="0395b23"/><lb ed="R086" n="0236a05"/>根而意識不依五根而意識不依五根故不應六識
<lb ed="X" n="0395b24"/><lb ed="R086" n="0236a06"/>自性一法種類亦色非色無有無表不依色故故不
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0395c" n="0395c"/>
<lb ed="X" n="0395c01"/><lb ed="R086" n="0236a07"/>同彼。</p>
<lb ed="X" n="0395c02"/><lb ed="R086" n="0236a08"/><p xml:id="pX53p0395c0201"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0395006" n="0395006"/>言許卽十處界者謂婆沙許卽根境爲十處界然經
<lb ed="X" n="0395c03"/><lb ed="R086" n="0236a09"/>部師處假界實不可卽以處爲界體於彼有異故言
<lb ed="X" n="0395c04"/><lb ed="R086" n="0236a10"/>許卽表非共信也。</p>
<lb ed="X" n="0395c05"/><lb ed="R086" n="0236a11"/><p xml:id="pX53p0395c0501"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0395007" n="0395007"/>釋受蘊中有兩解初約領觸次約領境隨順觸因四
<lb ed="X" n="0395c06"/><lb ed="R086" n="0236a12"/>字並因觸不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0395008" n="0395008"/>目受也尋章可見雖觸與受同時而生
<lb ed="X" n="0395c07"/><lb ed="R086" n="0236a13"/>然要因觸而生其受同時因果<anchor xml:id="nkr_note_orig_0395009" n="0395009"/>宗所許故如影與身
<lb ed="X" n="0395c08"/><lb ed="R086" n="0236a14"/>俱時而有言行相似觸者如因苦觸生苦受樂等亦
<lb ed="X" n="0395c09"/><lb ed="R086" n="0236a15"/>爾又正理云隨觸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0395010" n="0395010"/>而領納可愛及不可愛俱相違觸
<lb ed="X" n="0395c10"/><lb ed="R086" n="0236a16"/>名爲受蘊領納卽是能受用義准此以領觸爲受不
<lb ed="X" n="0395c11"/><lb ed="R086" n="0236a17"/>取領境爲受章第二解乃是舊解彼有兩釋初釋如
<lb ed="X" n="0395c12"/><lb ed="R086" n="0236a18"/>章第二又云諸心心雖復同緣皆執受境想等諸法
<lb ed="X" n="0395c13"/><lb ed="R086" n="0236b01"/>從別立名受無別名雖標總稱卽受別名如色處等
<lb ed="X" n="0395c14"/><lb ed="R086" n="0236b02"/>彼斷前解爲勝新並不許但約領觸名受不約領境
<lb ed="X" n="0395c15"/><lb ed="R086" n="0236b03"/>言自性受者受有二種一執取受謂一切心所皆執
<lb ed="X" n="0395c16"/><lb ed="R086" n="0236b04"/>取前境皆名執取受二自性受謂受能領納自所隨
<lb ed="X" n="0395c17"/><lb ed="R086" n="0236b05"/>觸取觸執分名領納觸是自性受言隨順觸境者謂
<lb ed="X" n="0395c18"/><lb ed="R086" n="0236b06"/>境能隨順觸卽順觸之境也前解隨觸觸體卽隨此
<lb ed="X" n="0395c19"/><lb ed="R086" n="0236b07"/>解隨觸隨言目境。</p><p xml:id="pX53p0395c1908" cb:place="inline">言此有三種者列數也略而有三
<lb ed="X" n="0395c20"/><lb ed="R086" n="0236b08"/>廣乃有六謂六識相應受故言男女等像者或諸法
<lb ed="X" n="0395c21"/><lb ed="R086" n="0236b09"/>自相共相此想能取故名取像如緣靑時想能封彊
<lb ed="X" n="0395c22"/><lb ed="R086" n="0236b10"/>盡界皆是靑故黃等亦爾此所取像餘心所等不能
<lb ed="X" n="0395c23"/><lb ed="R086" n="0236b11"/>取故不名爲想約別起用從餘受名此亦成六如前
<lb ed="X" n="0395c24"/><lb ed="R086" n="0236b12"/>受說言偏得行名者謂餘四蘊從別受稱名受蘊等
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0396a" n="0396a"/>
<lb ed="X" n="0396a01"/><lb ed="R086" n="0236b13"/>此行雖標總稱卽受別名如色處等故故雜心云五
<lb ed="X" n="0396a02"/><lb ed="R086" n="0236b14"/>陰雖是行而一受行名。</p>
<lb ed="X" n="0396a03"/><lb ed="R086" n="0236b15"/><p xml:id="pX53p0396a0301"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0396001" n="0396001"/>次明識蘊問何故受等三蘊合辨識蘊別明答法有
<lb ed="X" n="0396a04"/><lb ed="R086" n="0236b16"/>三別一色二心三心所色心類別故別明色心心所
<lb ed="X" n="0396a05"/><lb ed="R086" n="0236b17"/>中受想等三同是心所故共明之識是心王故復別
<lb ed="X" n="0396a06"/><lb ed="R086" n="0236b18"/>說言各了別者謂了六共境不同名爲各別問五識
<lb ed="X" n="0396a07"/><lb ed="R086" n="0237a01"/>不共了可說名爲各意識通能緣如何亦名各答五
<lb ed="X" n="0396a08"/><lb ed="R086" n="0237a02"/>識對自境故得名爲各意識對別法亦得名爲各又
<lb ed="X" n="0396a09"/><lb ed="R086" n="0237a03"/>論云各各了別彼彼境界總取境相故名爲識解云
<lb ed="X" n="0396a10"/><lb ed="R086" n="0237a04"/>境有二義一總相謂色聲等二者別相謂違順等於
<lb ed="X" n="0396a11"/><lb ed="R086" n="0237a05"/>自境處總取像相不別取像印持等故名總非是總
<lb ed="X" n="0396a12"/><lb ed="R086" n="0237a06"/>別相中取總相也正理云唯取靑等非謂靑等<note place="inline">非謂靑等
<lb ed="X" n="0396a13"/><lb ed="R086" n="0237a07"/>簡於勝解云非靑等故也</note>亦非可意不可意<note place="inline">簡觸受所取境也</note>非男女等
<lb ed="X" n="0396a14"/><lb ed="R086" n="0237a08"/>非人杌等<note place="inline">隨其所應簡心心所也</note>如彼眼識於其自境唯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0396002" n="0396002"/>取總
<lb ed="X" n="0396a15"/><lb ed="R086" n="0237a09"/>相如是餘識隨應當知。</p><p xml:id="pX53p0396a1510" cb:place="inline">言六識轉謝爲意者謂現識
<lb ed="X" n="0396a16"/><lb ed="R086" n="0237a10"/>與後識依卽名爲意意者所依義也言轉者謝也或
<lb ed="X" n="0396a17"/><lb ed="R086" n="0237a11"/>謂變也。</p>
<lb ed="X" n="0396a18"/><lb ed="R086" n="0237a12"/><p xml:id="pX53p0396a1801"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0396003" n="0396003"/>卽爲意界者論云謂如此子卽名餘父又如此果卽
<lb ed="X" n="0396a19"/><lb ed="R086" n="0237a13"/>名餘種故知體一所望異名舊云據顯說在過去論
<lb ed="X" n="0396a20"/><lb ed="R086" n="0237a14"/>體實通三世從他生邊名識能生他邊名意喩如上
<lb ed="X" n="0396a21"/><lb ed="R086" n="0237a15"/>又云等無間緣作用所顯故未來無意界據體故未
<lb ed="X" n="0396a22"/><lb ed="R086" n="0237a16"/>來有故十八界皆通三世又云現在一念六識不並
<lb ed="X" n="0396a23"/><lb ed="R086" n="0237a17"/>義分根識極多只可十三如何有十八耶答此據現
<lb ed="X" n="0396a24"/><lb ed="R086" n="0237a18"/>在多念相續或據現在一念多人故言十八若據一
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0396b" n="0396b"/>
<lb ed="X" n="0396b01"/><lb ed="R086" n="0237b01"/>人一念極多十三少則不定。</p>
<lb ed="X" n="0396b02"/><lb ed="R086" n="0237b02"/><p xml:id="pX53p0396b0201"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0396004" n="0396004"/>言六識與意更相攝者謂若攝六識爲意則但十二
<lb ed="X" n="0396b03"/><lb ed="R086" n="0237b03"/>若將意界離爲六識意卽六識攝無別意體則應十
<lb ed="X" n="0396b04"/><lb ed="R086" n="0237b04"/>七界何有十八耶爲成此依故立意界者論云若爾
<lb ed="X" n="0396b05"/><lb ed="R086" n="0237b05"/>無學後心應非意界此無間滅後識不生非意界故
<lb ed="X" n="0396b06"/><lb ed="R086" n="0237b06"/>不爾此<anchor xml:id="nkr_note_add_0396b0601" n="0396b0601"/><anchor xml:id="beg0396b0601" n="0396b0601"/>已<anchor xml:id="end0396b0601"/>住意性故闕餘緣故後識不生故。</p>
<lb ed="X" n="0396b07"/><lb ed="R086" n="0237b07"/><p xml:id="pX53p0396b0701"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0396005" n="0396005"/>擧此三攝法總盡者問何故三科各擧其一答此中
<lb ed="X" n="0396b08"/><lb ed="R086" n="0237b08"/>皆是擧少攝多如色蘊名是總故若擧色蘊攝一切
<lb ed="X" n="0396b09"/><lb ed="R086" n="0237b09"/>色盡若擧色處色界便唯攝一攝色不盡故於色法
<lb ed="X" n="0396b10"/><lb ed="R086" n="0237b10"/>偏擧色蘊意處攝七心故擧意處攝心總盡雖然識
<lb ed="X" n="0396b11"/><lb ed="R086" n="0237b11"/>蘊亦遍攝心<anchor xml:id="nkr_note_add_0396b1101" n="0396b1101"/><anchor xml:id="beg0396b1101" n="0396b1101"/>已<anchor xml:id="end0396b1101"/>於色門擧色蘊竟故於心門但擧意
<lb ed="X" n="0396b12"/><lb ed="R086" n="0237b12"/>處然雖法界法處寬狹是同欲總遍三科故擧法界
<lb ed="X" n="0396b13"/><lb ed="R086" n="0237b13"/>及苦集諦是色蘊攝者且約眼處等苦集是色蘊非
<lb ed="X" n="0396b14"/><lb ed="R086" n="0237b14"/>謂一切苦集皆色蘊攝以苦集通一切有漏故及滅
<lb ed="X" n="0396b15"/><lb ed="R086" n="0237b15"/>諦等等取道諦道雖通色法今論眼根故亦不攝又
<lb ed="X" n="0396b16"/><lb ed="R086" n="0237b16"/>婆沙云諸法自性攝自性時非如以手取食指捻衣
<lb ed="X" n="0396b17"/><lb ed="R086" n="0237b17"/>等然彼各各執持自體令不散壞故名爲攝又此中
<lb ed="X" n="0396b18"/><lb ed="R086" n="0237b18"/>攝爲勝義說唯攝自性若約世俗亦攝餘法如四攝
<lb ed="X" n="0396b19"/><lb ed="R086" n="0238a01"/>事四攝事者謂布施愛語利行同事由此四種攝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0396006" n="0396006"/>佳
<lb ed="X" n="0396b20"/><lb ed="R086" n="0238a02"/>衆令不散故。</p>
<lb ed="X" n="0396b21"/><lb ed="R086" n="0238a03"/><p xml:id="pX53p0396b2101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0396007" n="0396007"/>言身不端嚴者婆沙問云何故眼耳鼻各有二處而
<lb ed="X" n="0396b22"/><lb ed="R086" n="0238a04"/>舌身唯一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0396008" n="0396008"/>有耶答諸色根處爲莊嚴身若有二舌是
<lb ed="X" n="0396b23"/><lb ed="R086" n="0238a05"/>鄙陋事世便蚩笑云何此人而有二舌如似毒蛇若
<lb ed="X" n="0396b24"/><lb ed="R086" n="0238a06"/>有二身如兩指並第二正解爲發識明了者若爾舌
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0396c" n="0396c"/>
<lb ed="X" n="0396c01"/><lb ed="R086" n="0238a07"/>身何不須二答舌身形大發識用足故不須二正理
<lb ed="X" n="0396c02"/><lb ed="R086" n="0238a08"/>亦云現見世間於諸作用增上圓滿亦說端嚴若眼
<lb ed="X" n="0396c03"/><lb ed="R086" n="0238a09"/>等根各闕一處見聞齅用皆不明了若具二者明了
<lb ed="X" n="0396c04"/><lb ed="R086" n="0238a10"/>用生新云若爲發識明了但大卽得何用二處故依
<lb ed="X" n="0396c05"/><lb ed="R086" n="0238a11"/>正理解云此滿因緣差別如此因緣有障或不二生
<lb ed="X" n="0396c06"/><lb ed="R086" n="0238a12"/>猶如身根頭頂腹背手足等處安布差別種類如是
<lb ed="X" n="0396c07"/><lb ed="R086" n="0238a13"/>不應疑難。</p>
<lb ed="X" n="0396c08"/><lb ed="R086" n="0238a14"/><p xml:id="pX53p0396c0801"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0396009" n="0396009"/>言聚義是蘊者梵云塞健他<note place="inline">唐言蘊也</note>舊譯名陰陰是覆
<lb ed="X" n="0396c09"/><lb ed="R086" n="0238a15"/>義若言陰梵本應言鉢羅婆他近代諸師競爲異釋
<lb ed="X" n="0396c10"/><lb ed="R086" n="0238a16"/>或言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0396010" n="0396010"/>談聚名淡陰此釋不然醫方說<anchor xml:id="nkr_note_orig_0396011" n="0396011"/>談飮不言淡陰
<lb ed="X" n="0396c11"/><lb ed="R086" n="0238a17"/>故論中更有二解一云蘊者能荷果重擔義是蘊義
<lb ed="X" n="0396c12"/><lb ed="R086" n="0238a18"/>由此世間說肩名蘊物所聚故有說可分段義是蘊
<lb ed="X" n="0396c13"/><lb ed="R086" n="0238b01"/>義故世有言汝三蘊還我當與汝<note place="inline">此不正義</note>若過去若未
<lb ed="X" n="0396c14"/><lb ed="R086" n="0238b02"/>來等者此爲遮止外道所說謂佛在世有出家外道
<lb ed="X" n="0396c15"/><lb ed="R086" n="0238b03"/>名爲杖髻撥無過未爲遮彼意故世尊說謂所有色
<lb ed="X" n="0396c16"/><lb ed="R086" n="0238b04"/>若過去若未來乃至廣說言明略爲聚者謂是略名
<lb ed="X" n="0396c17"/><lb ed="R086" n="0238b05"/>非略其體以三世色不可略爲一聚但總略名一聚
<lb ed="X" n="0396c18"/><lb ed="R086" n="0238b06"/>也故婆沙云過去未來諸色雖不可略聚其體而略
<lb ed="X" n="0396c19"/><lb ed="R086" n="0238b07"/>聚其名乃至識蘊應知亦爾雜心云亦名略非體略
<lb ed="X" n="0396c20"/><lb ed="R086" n="0238b08"/>也若爾無爲亦應名蘊諸無爲可略聚故解云諸有
<lb ed="X" n="0396c21"/><lb ed="R086" n="0238b09"/>爲法有作用故有略聚義雖體有時不可略聚者而
<lb ed="X" n="0396c22"/><lb ed="R086" n="0238b10"/>略聚其名立色蘊等諸無爲法無作用故無略聚義
<lb ed="X" n="0396c23"/><lb ed="R086" n="0238b11"/>雖可略聚其名而不可立爲蘊言無常<anchor xml:id="nkr_note_add_0396c2301" n="0396c2301"/><anchor xml:id="beg0396c2301" n="0396c2301"/>已<anchor xml:id="end0396c2301"/>滅名過去
<lb ed="X" n="0396c24"/><lb ed="R086" n="0238b12"/>者謂正滅是現在故言<anchor xml:id="nkr_note_add_0396c2401" n="0396c2401"/><anchor xml:id="beg0396c2401" n="0396c2401"/>已<anchor xml:id="end0396c2401"/>滅名過去簡異擇滅非擇
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0397a" n="0397a"/>
<lb ed="X" n="0397a01"/><lb ed="R086" n="0238b13"/>滅是故復言無常<anchor xml:id="nkr_note_add_0397a0101" n="0397a0101"/><anchor xml:id="beg0397a0101" n="0397a0101"/>已<anchor xml:id="end0397a0101"/>滅言自身名內者自身成就者
<lb ed="X" n="0397a02"/><lb ed="R086" n="0238b14"/>名內不成就及他身非情並名爲外。</p><p xml:id="pX53p0397a0215" cb:place="inline">言善無記名不
<lb ed="X" n="0397a03"/><lb ed="R086" n="0238b15"/>染惡名染汙者此言有過謂無記中含染汙故應言
<lb ed="X" n="0397a04"/><lb ed="R086" n="0238b16"/>善無覆名不染惡有覆名染若依集異門足論約不
<lb ed="X" n="0397a05"/><lb ed="R086" n="0238b17"/>善有覆有漏善色無漏善色如其次第觀待前劣後
<lb ed="X" n="0397a06"/><lb ed="R086" n="0238b18"/>勝言五識相應四蘊至名麤者此由所依五根麤故
<lb ed="X" n="0397a07"/><lb ed="R086" n="0239a01"/>能依四蘊亦麤第六准知九地麤細隨應一一地中
<lb ed="X" n="0397a08"/><lb ed="R086" n="0239a02"/>望上望下皆容麤細然欲界唯麤有頂唯細中間七
<lb ed="X" n="0397a09"/><lb ed="R086" n="0239a03"/>地具麤細言處者梵云阿野怛那<note place="inline">唐言處也</note>昔翻爲入者
<lb ed="X" n="0397a10"/><lb ed="R086" n="0239a04"/>此亦不然若言其入梵本應云鉢羅吠舍舊經亦有
<lb ed="X" n="0397a11"/><lb ed="R086" n="0239a05"/>譯爲處者如空無邊處等及阿練若處並與今同是
<lb ed="X" n="0397a12"/><lb ed="R086" n="0239a06"/>心心所生長門處者依訓釋詞此處義也若言入者
<lb ed="X" n="0397a13"/><lb ed="R086" n="0239a07"/>唯滅沒義無出生義言界者梵云<g ref="#CB00501">䭾</g>都<note place="inline">唐云界也</note>有譯言
<lb ed="X" n="0397a14"/><lb ed="R086" n="0239a08"/>持偏據一義然非盡理此有兩釋初約因以釋次約
<lb ed="X" n="0397a15"/><lb ed="R086" n="0239a09"/>差別以釋言一法相續者此是總目一身名一法非
<lb ed="X" n="0397a16"/><lb ed="R086" n="0239a10"/>約十八之中一分法也以合前喩一山中故舊又解
<lb ed="X" n="0397a17"/><lb ed="R086" n="0239a11"/>云一身者一有情身一相續者一期相續又云一身
<lb ed="X" n="0397a18"/><lb ed="R086" n="0239a12"/>謂一期身一相續謂一有情相續<note place="inline">以相續是身異名故知是總擧也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0397a19"/><lb ed="R086" n="0239a13"/><p xml:id="pX53p0397a1901">言心心所法生之本故者正理難云若爾處界義應
<lb ed="X" n="0397a20"/><lb ed="R086" n="0239a14"/>相濫俱心心所生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0397001" n="0397001"/>之本故由此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0397002" n="0397002"/>別釋種族義如鑛金
<lb ed="X" n="0397a21"/><lb ed="R086" n="0239a15"/>碓黃等展轉相望體類不同故名種族如是眼等展
<lb ed="X" n="0397a22"/><lb ed="R086" n="0239a16"/>轉相望體類不同故名種族若爾意界<anchor xml:id="nkr_note_orig_0397003" n="0397003"/>望於六識無
<lb ed="X" n="0397a23"/><lb ed="R086" n="0239a17"/>別體類應非別界此難不然所依能依體類別故有
<lb ed="X" n="0397a24"/><lb ed="R086" n="0239a18"/>說安立時分異故復有說者六是意<anchor xml:id="nkr_note_orig_0397004" n="0397004"/>前意非六前故
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0397b" n="0397b"/>
<lb ed="X" n="0397b01"/><lb ed="R086" n="0239b01"/>知有異准正理取此論後解言三科俱實且蘊實者
<lb ed="X" n="0397b02"/><lb ed="R086" n="0239b02"/>蘊雖積集然一極微卽是蘊相可積集故故蘊亦實
<lb ed="X" n="0397b03"/><lb ed="R086" n="0239b03"/>故正理云又一極微三世等攝以慧分折略爲一聚
<lb ed="X" n="0397b04"/><lb ed="R086" n="0239b04"/>蘊雖卽聚而實義成餘法亦然故蘊非假又於一一
<lb ed="X" n="0397b05"/><lb ed="R086" n="0239b05"/>別起法中亦說蘊故如說俱生受名受蘊<anchor xml:id="nkr_note_orig_0397005" n="0397005"/>想名想蘊
<lb ed="X" n="0397b06"/><lb ed="R086" n="0239b06"/>經部及論主言蘊假者以蘊是聚義故故論破云若
<lb ed="X" n="0397b07"/><lb ed="R086" n="0239b07"/>言聚義是蘊義者蘊應假有多實積聚共所成故如
<lb ed="X" n="0397b08"/><lb ed="R086" n="0239b08"/>聚如我<note place="inline">解云此論主立比量破有部實云色等五蘊定是假爲宗多實成爲因如聚我爲喩聚謂
<lb ed="X" n="0397b09"/><lb ed="R086" n="0239b09"/>穀等聚雖多實成就聚是假我謂五蘊假我也</note>又論云經言如是一切略爲
<lb ed="X" n="0397b10"/><lb ed="R086" n="0239b10"/>一聚說名蘊故故蘊定假言經部處亦假者謂處是
<lb ed="X" n="0397b11"/><lb ed="R086" n="0239b11"/>能生義根境必積集方能生長故亦假有論主許處
<lb ed="X" n="0397b12"/><lb ed="R086" n="0239b12"/>實者多積集中一一極微有因由故若不爾者根境
<lb ed="X" n="0397b13"/><lb ed="R086" n="0239b13"/>相助共生識等應非別處是則應無十二處別界是
<lb ed="X" n="0397b14"/><lb ed="R086" n="0239b14"/>體性及生本義同許是實以一一微皆是實性故准
<lb ed="X" n="0397b15"/><lb ed="R086" n="0239b15"/>上所說論主言蘊是假違婆沙許處是實不同經部
<lb ed="X" n="0397b16"/><lb ed="R086" n="0239b16"/>以理爲量不執一宗隨何勝者釋爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0397b1601" n="0397b1601"/><anchor xml:id="beg0397b1601" n="0397b1601"/>已<anchor xml:id="end0397b1601"/>立。</p>
<lb ed="X" n="0397b17"/><lb ed="R086" n="0239b17"/><p xml:id="pX53p0397b1701"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0397006" n="0397006"/>言愚有三者愚謂迷愚不了法相以無明及身邊見
<lb ed="X" n="0397b18"/><lb ed="R086" n="0239b18"/>爲體論云傳說有情愚有三種以佛意難知故云傳
<lb ed="X" n="0397b19"/><lb ed="R086" n="0240a01"/>說正理論云善逝意趣雖極難知據理推尋<anchor xml:id="nkr_note_orig_0397007" n="0397007"/>以應如
<lb ed="X" n="0397b20"/><lb ed="R086" n="0240a02"/>是言十處是色者應言十處全一處少分是色以法
<lb ed="X" n="0397b21"/><lb ed="R086" n="0240a03"/>處中攝無表故言十界是色者亦應言十全一少分
<lb ed="X" n="0397b22"/><lb ed="R086" n="0240a04"/>言餘八是心者理實七界全是心法界一分是心所
<lb ed="X" n="0397b23"/><lb ed="R086" n="0240a05"/>以不相應等非心法故今言八者約總相說又雖法
<lb ed="X" n="0397b24"/><lb ed="R086" n="0240a06"/>界心所非心且對餘類總名爲心理亦無失上來咸
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0397c" n="0397c"/>
<lb ed="X" n="0397c01"/><lb ed="R086" n="0240a07"/>是於諸法中總執我法故廣分別我執便<anchor xml:id="nkr_note_add_0397c0101" n="0397c0101"/><anchor xml:id="beg0397c0101" n="0397c0101"/>已<anchor xml:id="end0397c0101"/>故說三
<lb ed="X" n="0397c02"/><lb ed="R086" n="0240a08"/>科各能破執以愚所迷不過三故言根有三者此約
<lb ed="X" n="0397c03"/><lb ed="R086" n="0240a09"/>領解有遲速或復記受有難易以三分根者下根略
<lb ed="X" n="0397c04"/><lb ed="R086" n="0240a10"/>說蘊中根爲說處上根<anchor xml:id="nkr_note_add_0397c0401" n="0397c0401"/><anchor xml:id="beg0397c0401" n="0397c0401"/>已<anchor xml:id="end0397c0401"/>談界根謂根機以信等五
<lb ed="X" n="0397c05"/><lb ed="R086" n="0240a11"/>根爲體言樂者正理云樂謂勝解抄云樂謂希求以
<lb ed="X" n="0397c06"/><lb ed="R086" n="0240a12"/>勝解及信欲爲體。</p>
<lb ed="X" n="0397c07"/><lb ed="R086" n="0240a13"/><p xml:id="pX53p0397c0701"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0397008" n="0397008"/>言味受力故貪著諸欲者謂在家人因樂受故起貪
<lb ed="X" n="0397c08"/><lb ed="R086" n="0240a14"/>之諍。</p><p xml:id="pX53p0397c0803" cb:place="inline">言倒想力故貪著諸見者出家人由倒想故能
<lb ed="X" n="0397c09"/><lb ed="R086" n="0240a15"/>生見諍。</p><p xml:id="pX53p0397c0904" cb:place="inline">言次第因隣次當說者卽次章辨五蘊次第
<lb ed="X" n="0397c10"/><lb ed="R086" n="0240a16"/>中明之。</p>
<lb ed="X" n="0397c11"/><lb ed="R086" n="0240a17"/><p xml:id="pX53p0397c1101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0397009" n="0397009"/>第一解無爲非蘊攝中初約與色法等義不相應故
<lb ed="X" n="0397c12"/><lb ed="R086" n="0240a18"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0397010" n="0397010"/>次問<anchor xml:id="nkr_note_add_0397c1201" n="0397c1201"/><anchor xml:id="beg0397c1201" n="0397c1201"/>已<anchor xml:id="end0397c1201"/>下與蘊義不相應故言無爲非聚義者論云
<lb ed="X" n="0397c13"/><lb ed="R086" n="0240b01"/>如前具說謂無爲法非如色等有過去等品類差別
<lb ed="X" n="0397c14"/><lb ed="R086" n="0240b02"/>可略一聚名無爲蘊又正理抄云有爲有因果相及
<lb ed="X" n="0397c15"/><lb ed="R086" n="0240b03"/>義成鈎鏁故可名聚無爲不爾故非聚攝言取蘊爲
<lb ed="X" n="0397c16"/><lb ed="R086" n="0240b04"/>顯染依者煩惱名取今言取蘊者顯蘊有漏煩惱所
<lb ed="X" n="0397c17"/><lb ed="R086" n="0240b05"/>依言染淨二依蘊言所顯者若不言取但言其蘊通
<lb ed="X" n="0397c18"/><lb ed="R086" n="0240b06"/>顯染淨二種依也言無爲於此二義都無者謂無能
<lb ed="X" n="0397c19"/><lb ed="R086" n="0240b07"/>顯染依及淨依爲二義也非謂染淨爲二言蘊息是
<lb ed="X" n="0397c20"/><lb ed="R086" n="0240b08"/>無爲者新云古師言意息謂斷息滅所顯故名爲息
<lb ed="X" n="0397c21"/><lb ed="R086" n="0240b09"/>一切有漏有二種息謂斷及非擇滅息息滅兼顯虗
<lb ed="X" n="0397c22"/><lb ed="R086" n="0240b10"/>空有爲無漏唯有非擇滅息論主以處界爲例者若
<lb ed="X" n="0397c23"/><lb ed="R086" n="0240b11"/>言蘊息滅故顯無爲則非蘊攝者十一處全一處少
<lb ed="X" n="0397c24"/><lb ed="R086" n="0240b12"/>分十七界全一界少分息滅顯三無爲亦應無爲非
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0398a" n="0398a"/>
<lb ed="X" n="0398a01"/><lb ed="R086" n="0240b13"/>處界攝正理救云乃至全於蘊門衆生計我入無餘
<lb ed="X" n="0398a02"/><lb ed="R086" n="0240b14"/>位諸蘊<anchor xml:id="nkr_note_orig_0398001" n="0398001"/>隨息處界不然<anchor xml:id="nkr_note_orig_0398002" n="0398002"/>一非全生故若於是處蘊相
<lb ed="X" n="0398a03"/><lb ed="R086" n="0240b15"/>都無名爲蘊息三無爲上聚義都無可言蘊息非<anchor xml:id="nkr_note_orig_0398003" n="0398003"/>生
<lb ed="X" n="0398a04"/><lb ed="R086" n="0240b16"/>門族義於彼亦無故不應例<note place="inline">彼解意者息是無義謂斷義謂無爲中無有蘊
<lb ed="X" n="0398a05"/><lb ed="R086" n="0240b17"/>義故言蘊息卽顯論主謬取古意謂息爲斷也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0398a06"/><lb ed="R086" n="0240b18"/><p xml:id="pX53p0398a0601"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0398004" n="0398004"/>言無色中麤者謂除色外名爲無色非無色界名也
<lb ed="X" n="0398a07"/><lb ed="R086" n="0241a01"/>言隨染次第者此中咸是先果後因以爲次第故色
<lb ed="X" n="0398a08"/><lb ed="R086" n="0241a02"/>在前識居其後言如是煩惱依識而生者此中但說
<lb ed="X" n="0398a09"/><lb ed="R086" n="0241a03"/>煩惱依識生故後說識舊云此行及前色受想三皆
<lb ed="X" n="0398a10"/><lb ed="R086" n="0241a04"/>能染汙於識故後說識問云行蘊有惑可能染識色
<lb ed="X" n="0398a11"/><lb ed="R086" n="0241a05"/>受想三如何染識答色受想三雖性非惑而能爲緣
<lb ed="X" n="0398a12"/><lb ed="R086" n="0241a06"/>生染汙識或色爲緣生染汙識受想與惑相應能染
<lb ed="X" n="0398a13"/><lb ed="R086" n="0241a07"/>汙識說名染識言先求食器者正理抄云如欲迎賓
<lb ed="X" n="0398a14"/><lb ed="R086" n="0241a08"/>先求寶器以難得故言有勝喜等者等等取勝樂也
<lb ed="X" n="0398a15"/><lb ed="R086" n="0241a09"/>言三無色者除有頂也言離行別立受想二蘊者受
<lb ed="X" n="0398a16"/><lb ed="R086" n="0241a10"/>想二種是心所法本是行中由<anchor xml:id="nkr_note_orig_0398005" n="0398005"/>想麤等四義故離行
<lb ed="X" n="0398a17"/><lb ed="R086" n="0241a11"/>蘊外別立爲蘊言前次第因至是此文者前蘊廢立
<lb ed="X" n="0398a18"/><lb ed="R086" n="0241a12"/>門總有三因二因彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0398a1801" n="0398a1801"/><anchor xml:id="beg0398a1801" n="0398a1801"/>已<anchor xml:id="end0398a1801"/>明說第三因云隣次當辨正
<lb ed="X" n="0398a19"/><lb ed="R086" n="0241a13"/>是此文應知次第之言具顯隨麤等四義非一故論
<lb ed="X" n="0398a20"/><lb ed="R086" n="0241a14"/>言卽由如是法次第因。</p>
<lb ed="X" n="0398a21"/><lb ed="R086" n="0241a15"/><p xml:id="pX53p0398a2101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0398006" n="0398006"/>言由斯境識次第可知者但辨六根次第境識對根
<lb ed="X" n="0398a22"/><lb ed="R086" n="0241a16"/>次自立故然此頌中總約五義以明次第一唯取現
<lb ed="X" n="0398a23"/><lb ed="R086" n="0241a17"/>境故先說二唯取所造故先說三唯取離境故先說
<lb ed="X" n="0398a24"/><lb ed="R086" n="0241a18"/>四遠速故先說五上下次第故先說初總將五根對
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0398b" n="0398b"/>
<lb ed="X" n="0398b01"/><lb ed="R086" n="0241b01"/>意次將四根對身從後向前言身境不定是故後說
<lb ed="X" n="0398b02"/><lb ed="R086" n="0241b02"/>者正理云境表定者用無雜亂其相分明所以前說
<lb ed="X" n="0398b03"/><lb ed="R086" n="0241b03"/>境不定者用有雜亂相不分明所以後說言身意外
<lb ed="X" n="0398b04"/><lb ed="R086" n="0241b04"/>者謂上<anchor xml:id="nkr_note_add_0398b0401" n="0398b0401"/><anchor xml:id="beg0398b0401" n="0398b0401"/>已<anchor xml:id="end0398b0401"/>明身意竟四根未辨今將明之故對身意
<lb ed="X" n="0398b05"/><lb ed="R086" n="0241b05"/>以言餘也然於四中眼耳二種同離中知雙在前明
<lb ed="X" n="0398b06"/><lb ed="R086" n="0241b06"/>鼻舌二根同合中知並在後說然又四中先辨眼耳
<lb ed="X" n="0398b07"/><lb ed="R086" n="0241b07"/>次辨鼻舌與上二節少不相似隨文便故可以思知
<lb ed="X" n="0398b08"/><lb ed="R086" n="0241b08"/>言鼻能取味中之細香者謂舌但嘗味鼻亦聞香但
<lb ed="X" n="0398b09"/><lb ed="R086" n="0241b09"/>嗅香時舌不知味言眼最居上者此隨所依處有上
<lb ed="X" n="0398b10"/><lb ed="R086" n="0241b10"/>下若據根體卽無上下故下論云此初三根橫作行
<lb ed="X" n="0398b11"/><lb ed="R086" n="0241b11"/>列處無高下如冠華髻言身多居下者謂亦少分居
<lb ed="X" n="0398b12"/><lb ed="R086" n="0241b12"/>上故言非第六識者謂第六識不依五根生故言非
<lb ed="X" n="0398b13"/><lb ed="R086" n="0241b13"/>第六識然由意根攬六識成有唯依意有依諸根生
<lb ed="X" n="0398b14"/><lb ed="R086" n="0241b14"/>非全皆爾故言有也雖無色界唯依意根通三界論
<lb ed="X" n="0398b15"/><lb ed="R086" n="0241b15"/>故作是說又婆沙云復次隨順麤細次第法故謂內
<lb ed="X" n="0398b16"/><lb ed="R086" n="0241b16"/>六處眼處最麤是故前說乃至意最細後說。</p>
<lb ed="X" n="0398b17"/><lb ed="R086" n="0241b17"/><p xml:id="pX53p0398b1701"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0398007" n="0398007"/>言雖標總稱卽受別名者謂以色名遍十故是總稱
<lb ed="X" n="0398b18"/><lb ed="R086" n="0241b18"/>以爲餘九之所簡別卽成別名如多主馬同群各別
<lb ed="X" n="0398b19"/><lb ed="R086" n="0242a01"/>有印一主無印以無印別有印者今此亦爾卽此無
<lb ed="X" n="0398b20"/><lb ed="R086" n="0242a02"/>名別有名者故言雖標總稱卽受別名<note place="inline">卽是色處受別名非謂餘
<lb ed="X" n="0398b21"/><lb ed="R086" n="0242a03"/>九處別名者也</note>言色處得通名者前爲差別且明十種不總
<lb ed="X" n="0398b22"/><lb ed="R086" n="0242a04"/>爲一名乃有色聲等異此明色處偏受通名所由故
<lb ed="X" n="0398b23"/><lb ed="R086" n="0242a05"/>二義別言一有對者手等觸時卽便變壞故二有見
<lb ed="X" n="0398b24"/><lb ed="R086" n="0242a06"/>者可示此彼差別故又上所明不論無表者以少故
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0398c" n="0398c"/>
<lb ed="X" n="0398c01"/><lb ed="R086" n="0242a07"/>法處得名一同色處又論云有餘師說色處中有二
<lb ed="X" n="0398c02"/><lb ed="R086" n="0242a08"/>十種色最麤顯故肉天慧三眼境故獨立色名法處
<lb ed="X" n="0398c03"/><lb ed="R086" n="0242a09"/>中有諸法名故諸法智故獨立法名。</p>
<lb ed="X" n="0398c04"/><lb ed="R086" n="0242a10"/><p xml:id="pX53p0398c0401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0398008" n="0398008"/>經中蘊處等餘皆有釋唯五解脫處不辨故今釋之
<lb ed="X" n="0398c05"/><lb ed="R086" n="0242a11"/>言五解脫者一聞佛說法得解脫二因自讀誦得解
<lb ed="X" n="0398c06"/><lb ed="R086" n="0242a12"/>脫三爲他說法得解脫四靜慮思惟得解脫五善取
<lb ed="X" n="0398c07"/><lb ed="R086" n="0242a13"/>定相得解脫解脫謂涅槃因此五種得解脫故名解
<lb ed="X" n="0398c08"/><lb ed="R086" n="0242a14"/>脫處故正理云於五法中隨得一種卽便解義解義
<lb ed="X" n="0398c09"/><lb ed="R086" n="0242a15"/>故生喜生喜故身安身安故受樂受樂故心定心定
<lb ed="X" n="0398c10"/><lb ed="R086" n="0242a16"/>故見如實見如實故能盡諸漏盡諸漏故得涅槃前
<lb ed="X" n="0398c11"/><lb ed="R086" n="0242a17"/>五種是解脫資糧名解脫處頌數有八十千者舊云
<lb ed="X" n="0398c12"/><lb ed="R086" n="0242a18"/>西方數法多以十百爲因乘成多數百千<anchor xml:id="nkr_note_add_0398c1201" n="0398c1201"/><anchor xml:id="beg0398c1201" n="0398c1201"/>已<anchor xml:id="end0398c1201"/>上以百
<lb ed="X" n="0398c13"/><lb ed="R086" n="0242b01"/>因之未滿百千以十乘之故目八萬爲八十千<note place="inline">今詳八十
<lb ed="X" n="0398c14"/><lb ed="R086" n="0242b02"/>千者是擧大數若具足言乃八十四千也</note>言諸說佛敎語爲體者語謂語
<lb ed="X" n="0398c15"/><lb ed="R086" n="0242b03"/>業卽爲敎體而言次第行列安布<anchor xml:id="nkr_note_orig_0398009" n="0398009"/>連合名句文身等
<lb ed="X" n="0398c16"/><lb ed="R086" n="0242b04"/>者是佛敎用非佛敎體言諸說佛敎名爲體者謂名
<lb ed="X" n="0398c17"/><lb ed="R086" n="0242b05"/>句文爲敎體也而言語表等者是展轉因如世子孫
<lb ed="X" n="0398c18"/><lb ed="R086" n="0242b06"/>展轉生法謂語起各各能顯義評云如說者語業爲
<lb ed="X" n="0398c19"/><lb ed="R086" n="0242b07"/>體佛意說法他所聞故又問何故佛敎唯語業非無
<lb ed="X" n="0398c20"/><lb ed="R086" n="0242b08"/>表耶答生他正解故名佛敎他正解生但由表業非
<lb ed="X" n="0398c21"/><lb ed="R086" n="0242b09"/>無表故案上二說各有所歸西方具傳兩釋若據以
<lb ed="X" n="0398c22"/><lb ed="R086" n="0242b10"/>敎合機非聲無以可聽若據以詮求旨非名無以表
<lb ed="X" n="0398c23"/><lb ed="R086" n="0242b11"/>彰故知所對不同各有准<g ref="#CB02712">𠗦</g>少一便闕具乃無虧。</p>
<lb ed="X" n="0398c24"/><lb ed="R086" n="0242b12"/><p xml:id="pX53p0398c2401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0398010" n="0398010"/>言一一量等法蘊足論者此解意謂佛說有八萬部
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0399a" n="0399a"/>
<lb ed="X" n="0399a01"/><lb ed="R086" n="0242b13"/>法蘊然一一部皆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0399001" n="0399001"/>八千頌如六足中法蘊足論數量
<lb ed="X" n="0399a02"/><lb ed="R086" n="0242b14"/>此約能詮文句定量言或隨蘊等言者謂其所說五
<lb ed="X" n="0399a03"/><lb ed="R086" n="0242b15"/>蘊十二處等之言卽爲法蘊之量言一一敎門者問
<lb ed="X" n="0399a04"/><lb ed="R086" n="0242b16"/>旣言約義定量而復言敎門者何答擧其敎門顯所
<lb ed="X" n="0399a05"/><lb ed="R086" n="0242b17"/>詮義謂隨所詮蘊等一一差別數有八萬能詮法蘊
<lb ed="X" n="0399a06"/><lb ed="R086" n="0242b18"/>其義亦然言第三就行定量者舊名就用定量言如
<lb ed="X" n="0399a07"/><lb ed="R086" n="0243a01"/>實者如道理判也言八萬者舊云是眞諦法師數也
<lb ed="X" n="0399a08"/><lb ed="R086" n="0243a02"/>新云撿眞諦俱舍疏無文若依賢劫經始從光耀度
<lb ed="X" n="0399a09"/><lb ed="R086" n="0243a03"/><note place="inline">謂託胎時</note>終至<g ref="#CB00501">䭾</g>都度<note place="inline">分舍利時</note>總三百五十度各有六波羅
<lb ed="X" n="0399a10"/><lb ed="R086" n="0243a04"/>蜜乘成二千一百對四大六衰各有二千一百成二
<lb ed="X" n="0399a11"/><lb ed="R086" n="0243a05"/>萬一千貪嗔癡等分各有二萬一千乘成八萬四千
<lb ed="X" n="0399a12"/><lb ed="R086" n="0243a06"/>然上八萬法蘊但就聲聞說若論緣覺等其數更多菩
<lb ed="X" n="0399a13"/><lb ed="R086" n="0243a07"/>薩藏經無量義經等聲聞八萬緣覺九萬菩薩十億
<lb ed="X" n="0399a14"/><lb ed="R086" n="0243a08"/>言經中五蘊者謂無漏五蘊故婆沙云無漏身語律
<lb ed="X" n="0399a15"/><lb ed="R086" n="0243a09"/>儀名無學戒蘊無學三摩地爲無學定蘊云何無學
<lb ed="X" n="0399a16"/><lb ed="R086" n="0243a10"/>慧蘊答無學正見智云何解脫蘊答無學作意相應
<lb ed="X" n="0399a17"/><lb ed="R086" n="0243a11"/>心<anchor xml:id="nkr_note_add_0399a1701" n="0399a1701"/><anchor xml:id="beg0399a1701" n="0399a1701"/>已<anchor xml:id="end0399a1701"/>勝解今勝解當勝解謂盡無生無學正見相應
<lb ed="X" n="0399a18"/><lb ed="R086" n="0243a12"/>勝解於境自在立勝解名非謂離繫云何知見蘊答
<lb ed="X" n="0399a19"/><lb ed="R086" n="0243a13"/>盡無生智名解脫知見蘊問何故此智名解脫知見
<lb ed="X" n="0399a20"/><lb ed="R086" n="0243a14"/>蘊答解脫身中猶有此故最能審決解脫事故言前
<lb ed="X" n="0399a21"/><lb ed="R086" n="0243a15"/>八遍處無貪性者謂觀能造地水火風及彼所造靑
<lb ed="X" n="0399a22"/><lb ed="R086" n="0243a16"/>黃赤白於此八上令貪不起以無貪是心所法故法
<lb ed="X" n="0399a23"/><lb ed="R086" n="0243a17"/>處攝言取定共色者以有漏故不通道俱故唯定共
<lb ed="X" n="0399a24"/><lb ed="R086" n="0243a18"/>言攝八勝處者前八勝處謂內有色想觀外色少及
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0399b" n="0399b"/>
<lb ed="X" n="0399b01"/><lb ed="R086" n="0243b01"/>多次內無色想觀外色少及多爲四次觀靑等四色
<lb ed="X" n="0399b02"/><lb ed="R086" n="0243b02"/>爲四此等亦以無貪爲性故與遍處是同言初處卽
<lb ed="X" n="0399b03"/><lb ed="R086" n="0243b03"/>十處攝者謂無想天是色界卽六根四境爲十十二
<lb ed="X" n="0399b04"/><lb ed="R086" n="0243b04"/>處中但除香味無想有情聲恒成就故得有聲問彼
<lb ed="X" n="0399b05"/><lb ed="R086" n="0243b05"/>旣無想何有意處答正受無想異熟果時雖無有心
<lb ed="X" n="0399b06"/><lb ed="R086" n="0243b06"/>初生後死必有心故故亦有意言後處者卽非想處
<lb ed="X" n="0399b07"/><lb ed="R086" n="0243b07"/>也攝相可知婆沙問云世尊何故於無想天有頂天
<lb ed="X" n="0399b08"/><lb ed="R086" n="0243b08"/>多說爲處答有諸外道執此二處以爲解脫佛爲遮
<lb ed="X" n="0399b09"/><lb ed="R086" n="0243b09"/>彼說爲生處前列經中五解脫處章不明攝今唯識
<lb ed="X" n="0399b10"/><lb ed="R086" n="0243b10"/>論云五解脫處慧爲性故此法處攝若兼助伴卽此
<lb ed="X" n="0399b11"/><lb ed="R086" n="0243b11"/>聲意法處所攝可知言多界經者阿含經中亦列六
<lb ed="X" n="0399b12"/><lb ed="R086" n="0243b12"/>十二界名多界經此依法蘊足論多界品出六十二
<lb ed="X" n="0399b13"/><lb ed="R086" n="0243b13"/>界攝入十八界有此頌文初十八界如自名攝第一
<lb ed="X" n="0399b14"/><lb ed="R086" n="0243b14"/>六者地水等四觸界攝空界以影光明闇爲體色界
<lb ed="X" n="0399b15"/><lb ed="R086" n="0243b15"/>攝識界以有漏識爲體七心界攝第二六者苦樂等
<lb ed="X" n="0399b16"/><lb ed="R086" n="0243b16"/>五以受爲性無明以癡爲性是心所法皆法界攝第
<lb ed="X" n="0399b17"/><lb ed="R086" n="0243b17"/>三六者欲以貪爲性恚以嗔爲性害以害爲性無欲
<lb ed="X" n="0399b18"/><lb ed="R086" n="0243b18"/>以無貪爲性無恚以無嗔爲性無害以不害爲性此
<lb ed="X" n="0399b19"/><lb ed="R086" n="0244a01"/>六是心所法皆法界攝<note place="inline">准新舊疏第二六在第三第三六在第二也</note>一四
<lb ed="X" n="0399b20"/><lb ed="R086" n="0244a02"/>種者受想行法界攝識七心界攝六三中第一三者
<lb ed="X" n="0399b21"/><lb ed="R086" n="0244a03"/>欲界十八界攝色界十四界攝除香味及二識無色
<lb ed="X" n="0399b22"/><lb ed="R086" n="0244a04"/>界意法意識界攝第二三色界者通欲色二界以皆
<lb ed="X" n="0399b23"/><lb ed="R086" n="0244a05"/>有色故總名色界十八界攝無色後三界攝滅界以
<lb ed="X" n="0399b24"/><lb ed="R086" n="0244a06"/>擇滅非擇滅爲性唯法界攝第三三三世法五蘊性
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0399c" n="0399c"/>
<lb ed="X" n="0399c01"/><lb ed="R086" n="0244a07"/>故十八界攝第四三善界以一切善法爲性不善以
<lb ed="X" n="0399c02"/><lb ed="R086" n="0244a08"/>諸不善爲性此二七心界色聲法界攝無記界以一
<lb ed="X" n="0399c03"/><lb ed="R086" n="0244a09"/>切無記法爲性十八界攝第五三劣界以不善有覆
<lb ed="X" n="0399c04"/><lb ed="R086" n="0244a10"/>無記爲性七心界色聲法界攝處中以有漏善及無
<lb ed="X" n="0399c05"/><lb ed="R086" n="0244a11"/>覆無記法爲性十八界攝妙界以無漏善爲性後三
<lb ed="X" n="0399c06"/><lb ed="R086" n="0244a12"/>界攝<note place="inline">准大疏列第五在第四也</note>第六三學界以學無漏五蘊爲性
<lb ed="X" n="0399c07"/><lb ed="R086" n="0244a13"/>無學界以無學無漏五蘊爲性此二後三界攝非學
<lb ed="X" n="0399c08"/><lb ed="R086" n="0244a14"/>非無學以有漏五蘊及三無爲爲性十八界攝第一
<lb ed="X" n="0399c09"/><lb ed="R086" n="0244a15"/>二者有漏界以有漏五蘊爲性十八界攝無漏界謂
<lb ed="X" n="0399c10"/><lb ed="R086" n="0244a16"/>無漏五蘊及三無爲爲性後三界攝第二二者有爲
<lb ed="X" n="0399c11"/><lb ed="R086" n="0244a17"/>界以五蘊爲性十八界攝無爲界以三無爲爲性法
<lb ed="X" n="0399c12"/><lb ed="R086" n="0244a18"/>界攝。</p>
<lb ed="X" n="0399c13"/><lb ed="R086" n="0244b01"/><p xml:id="pX53p0399c1301"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0399002" n="0399002"/>言問爲卽虗空名爲空界至識界者問意爲卽虗空
<lb ed="X" n="0399c14"/><lb ed="R086" n="0244b02"/>無爲名爲空界爲一切有漏無漏識爲識界耶言竅
<lb ed="X" n="0399c15"/><lb ed="R086" n="0244b03"/>隟者廣雅云竅孔也隟裂也說文云竅空也隟壁際
<lb ed="X" n="0399c16"/><lb ed="R086" n="0244b04"/>孔也言傳說是明闇者理實具通光影明闇光明爲
<lb ed="X" n="0399c17"/><lb ed="R086" n="0244b05"/>一對明輕光重偏言明者擧輕以顯重影闇爲一對
<lb ed="X" n="0399c18"/><lb ed="R086" n="0244b06"/>影輕闇重偏言闇者擧重以顯輕此卽影略互顯然
<lb ed="X" n="0399c19"/><lb ed="R086" n="0244b07"/>正理云傳說是明闇者偏說二重言經部宗空界
<lb ed="X" n="0399c20"/><lb ed="R086" n="0244b08"/>是假者正理云彼上座部及餘一切譬喩部師咸說
<lb ed="X" n="0399c21"/><lb ed="R086" n="0244b09"/>空界不離虗空然彼虗空體非實有故知虗空界體
<lb ed="X" n="0399c22"/><lb ed="R086" n="0244b10"/>亦非實論主許之正理廣立虗空有體乃至謂能容
<lb ed="X" n="0399c23"/><lb ed="R086" n="0244b11"/>受一切光明以果顯因有實體相虗空無者應無光
<lb ed="X" n="0399c24"/><lb ed="R086" n="0244b12"/>明又論云卽此說名隣阿伽色傳說阿伽謂積集色
<pb ed="X" xml:id="X53.0841.0400a" n="0400a"/>
<lb ed="X" n="0400a01"/><lb ed="R086" n="0244b13"/>極能爲礙故名阿伽此空界色與彼相隣是故說名
<lb ed="X" n="0400a02"/><lb ed="R086" n="0244b14"/>隣阿伽色<note place="inline">此述本論空界色異名伽翻爲礙阿通二義或名爲極或名爲無此是極義謂空界
<lb ed="X" n="0400a03"/><lb ed="R086" n="0244b15"/>色隣此極礙之色也</note>又云有說阿伽卽空界色此中無礙故名
<lb ed="X" n="0400a04"/><lb ed="R086" n="0244b16"/>阿伽卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0400001" n="0400001"/>阿伽色餘礙相隣是故說名隣阿伽色<note place="inline">此第二約
<lb ed="X" n="0400a05"/><lb ed="R086" n="0244b17"/>餘礙色與此空界是相隣也由含兩義故存本名</note>言許六界是有情<anchor xml:id="nkr_note_orig_0400002" n="0400002"/>生者謂
<lb ed="X" n="0400a06"/><lb ed="R086" n="0244b18"/>地水火風空識六界從續生心至命終心恒時持生
<lb ed="X" n="0400a07"/><lb ed="R086" n="0245a01"/>故諸無漏法卽不如是又正理云如是六界於有情
<lb ed="X" n="0400a08"/><lb ed="R086" n="0245a02"/>生生養長因差別轉故是生所依<note place="inline">生謂識界續生因故養謂大種生依
<lb ed="X" n="0400a09"/><lb ed="R086" n="0245a03"/>止故長謂空界容受生故</note>有義色法中族偏說四大所攝所造無
<lb ed="X" n="0400a10"/><lb ed="R086" n="0245a04"/>色中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0400003" n="0400003"/>強心法爲勝所攝餘法。</p>
<lb ed="X" n="0400a11"/><lb ed="R086" n="0245a05"/>
<lb ed="X" n="0400a12"/><lb ed="R086" n="0245a06"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>俱舍頌疏記第一<note place="inline">遁下</note></cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0377a1001" to="#end0377a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0377b1401" to="#end0377b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0378b0101" to="#end0378b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0378b0301" to="#end0378b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0378b0401" to="#end0378b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0378b0501" to="#end0378b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0378002" to="#end0378002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">洎<note type="cf1">T41n1823_p0813c07</note></lem><rdg wit="#wit.orig">泊</rdg></app>
<app from="#beg0378b0701" to="#end0378b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0378b1201" to="#end0378b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0378b1501" to="#end0378b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0378b2401" to="#end0378b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0378c0101" to="#end0378c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0378c0801" to="#end0378c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0378c1601" to="#end0378c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0378c2401" to="#end0378c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0379a0601" to="#end0379a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0379b0401" to="#end0379b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0379c0301" to="#end0379c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0379c0801" to="#end0379c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0379c0901" to="#end0379c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0379c1101" to="#end0379c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0379c1801" to="#end0379c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0380a1501" to="#end0380a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0380a1701" to="#end0380a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0380a1801" to="#end0380a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0380a1901" to="#end0380a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">域</lem><rdg wit="#wit.orig">城</rdg></app>
<app from="#beg0380a2301" to="#end0380a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0380c1301" to="#end0380c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0381a2101" to="#end0381a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0381b1001" to="#end0381b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0381b1201" to="#end0381b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0381c0801" to="#end0381c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0381c0901" to="#end0381c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0382a0401" to="#end0382a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0382c0501" to="#end0382c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0382c1901" to="#end0382c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0383a0801" to="#end0383a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0383a1001" to="#end0383a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0383a1501" to="#end0383a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0384a1601" to="#end0384a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0384b0401" to="#end0384b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0384c1301" to="#end0384c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0385a1901" to="#end0385a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0386a1401" to="#end0386a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0386b0701" to="#end0386b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0386b1701" to="#end0386b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0387b2401" to="#end0387b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0387c1801" to="#end0387c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0387c1802" to="#end0387c1802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0388a0701" to="#end0388a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0388b1801" to="#end0388b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0388c0201" to="#end0388c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0388c0701" to="#end0388c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0388c0702" to="#end0388c0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0389a0601" to="#end0389a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0389a2301" to="#end0389a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0389a2401" to="#end0389a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0389b0101" to="#end0389b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0389b0301" to="#end0389b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0389b0401" to="#end0389b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0389c1501" to="#end0389c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0390b1901" to="#end0390b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0391a0101" to="#end0391a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0391a1701" to="#end0391a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">縛</lem><rdg wit="#wit.orig">縳</rdg></app>
<app from="#beg0391a2101" to="#end0391a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0391a2201" to="#end0391a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0391c1601" to="#end0391c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0392a0901" to="#end0392a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0392c0901" to="#end0392c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0393b0801" to="#end0393b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0394b1201" to="#end0394b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0394b1202" to="#end0394b1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0394c2201" to="#end0394c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0396b0601" to="#end0396b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0396b1101" to="#end0396b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0396c2301" to="#end0396c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0396c2401" to="#end0396c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0397a0101" to="#end0397a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0397b1601" to="#end0397b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0397c0101" to="#end0397c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0397c0401" to="#end0397c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0397c1201" to="#end0397c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0398a1801" to="#end0398a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0398b0401" to="#end0398b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0398c1201" to="#end0398c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0399a1701" to="#end0399a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0378002" resp="#resp3" type="mod" cb:note_key="X53.0378b07.04" target="#nkr_note_mod_0378002">洎【CB】，泊【卍續】，泊疑洎</note>
<note n="0381005" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0381005">以一作已</note>
<note n="0385005A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0385005A">冷依遺敎經作熱</note>
<note n="0385005B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0385005B">熱依遺敎經作冷</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0376001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0376001">目錄新作</note>
<note n="0376002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0376002 #note_star_1 #note_star_2 #note_star_3 #note_star_4">一無間字下同</note>
<note n="0377001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0377001">補入故字</note>
<note n="0377002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0377002">千一作多</note>
<note n="0377003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0377003">間一作司</note>
<note n="0377004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0377004">邊一作垂</note>
<note n="0377005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0377005">龜疑兆･一作後</note>
<note n="0378001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0378001">莫疑須</note>
<note n="0378002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0378002">泊疑洎</note>
<note n="0378003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0378003">老疑光</note>
<note n="0378004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0378004">献一作就</note>
<note n="0379001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0379001">一無詎字</note>
<note n="0379002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0379002">金字疑剩</note>
<note n="0379003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0379003">補入旣字</note>
<note n="0379004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0379004">喪一作終</note>
<note n="0379005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0379005">近一作大</note>
<note n="0379006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0379006">誨疑悔</note>
<note n="0379007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0379007">度一作斷</note>
<note n="0379008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0379008">惶一作惱</note>
<note n="0379009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0379009 #note_star_5">若一作苦次同</note>
<note n="0380001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0380001">致一作置</note>
<note n="0380002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0380002">王一作天</note>
<note n="0380003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0380003">矜一作念</note>
<note n="0380004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0380004">出作於</note>
<note n="0380005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0380005">除一作深</note>
<note n="0380006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0380006">沙下入布邏二字見</note>
<note n="0380007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0380007">情一作性</note>
<note n="0380008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0380008">道下入少信正法四字見</note>
<note n="0380009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0380009">臻一作輻</note>
<note n="0381001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0381001">詞疑詁</note>
<note n="0381002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0381002">自一作因</note>
<note n="0381003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0381003">例作別</note>
<note n="0381004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0381004">閇一作閑</note>
<note n="0381005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0381005">以一作巳</note>
<note n="0381006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0381006">曉一作晚或作遲</note>
<note n="0381007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0381007">空一作定</note>
<note n="0381008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0381008">補入釋等文四十六字</note>
<note n="0381009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0381009">明別造論意下</note>
<note n="0381010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0381010">藏疑敎</note>
<note n="0382001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0382001">代疑伐</note>
<note n="0382002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0382002">賴一作刺</note>
<note n="0382003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0382003">闍疑闇</note>
<note n="0382004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0382004">癡一作塵</note>
<note n="0382005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0382005">訪疑防</note>
<note n="0382006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0382006">涅槃一作解脫</note>
<note n="0383001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0383001">第二宗旨下</note>
<note n="0383002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0383002">爲一作及</note>
<note n="0383003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0383003">將一作轉</note>
<note n="0383004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0383004">露疑霑</note>
<note n="0383005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0383005">狀上疑脫相字</note>
<note n="0384001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0384001">法字疑剩</note>
<note n="0384002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0384002">明藏所攝下</note>
<note n="0384003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0384003">翻釋不同下</note>
<note n="0384004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0384004">一無是字</note>
<note n="0385001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0385001">困通極</note>
<note n="0385002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0385002">次下一有使字</note>
<note n="0385003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0385003">皇下一有帝字</note>
<note n="0385004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0385004">品題下</note>
<note n="0385005A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0385005A">冷熱依遺敎經倒置</note>
<note n="0385005B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0385005B">冷熱依遺敎經倒置</note>
<note n="0385006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0385006">廣釋文義下</note>
<note n="0386001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0386001">依文正解下</note>
<note n="0386002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0386002">說下入因淨因道四字見</note>
<note n="0386003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0386003">尼一作兒</note>
<note n="0387001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0387001">一切種冥下</note>
<note n="0387002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0387002">慧正理作智</note>
<note n="0387003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0387003">善下一有無善二字</note>
<note n="0387004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0387004">理一作現</note>
<note n="0387005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0387005">齋一作神</note>
<note n="0387006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0387006">習氣下</note>
<note n="0387007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0387007">一無卽字</note>
<note n="0387008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0387008">諸冥之下</note>
<note n="0387009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0387009">擇滅非擇滅下</note>
<note n="0388001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0388001">申疑由･一作畢</note>
<note n="0388002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0388002">論無斷字</note>
<note n="0388003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0388003">主一作王</note>
<note n="0388004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0388004">物作緣</note>
<note n="0388005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0388005">釋對法下</note>
<note n="0388006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0388006">遍一作通</note>
<note n="0389001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0389001">一無色字</note>
<note n="0389002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0389002">補入一字</note>
<note n="0389003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0389003">補入三字</note>
<note n="0389004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0389004">補入四字</note>
<note n="0389005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0389005">補入造等五字</note>
<note n="0389006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0389006">六上疑脫五尊者世友造品類足論有六千頌等文･補入六字</note>
<note n="0389007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0389007">八一作六</note>
<note n="0389008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0389008">補入對等三字</note>
<note n="0389009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0389009">補入謂等四字</note>
<note n="0389010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0389010">藏名下</note>
<note n="0390001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0390001">說意說人下</note>
<note n="0390002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0390002">論正宗下</note>
<note n="0390003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0390003">以一作頌</note>
<note n="0390004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0390004">補入合字</note>
<note n="0390005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0390005">七一作等</note>
<note n="0390006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0390006">本無染惱二字</note>
<note n="0390007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0390007">次第一作相次</note>
<note n="0390008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0390008">眠下一有隨他二字</note>
<note n="0390009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0390009">於疑由</note>
<note n="0391001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0391001">卽疑別</note>
<note n="0391002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0391002">誠一作成</note>
<note n="0391003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0391003">實疑當</note>
<note n="0391004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0391004">所一作記</note>
<note n="0391005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0391005">送疑起</note>
<note n="0391006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0391006">補入送字</note>
<note n="0391007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0391007">如上疑脫非字</note>
<note n="0391008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0391008">言下疑脫等等取三字</note>
<note n="0392001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0392001">有爲異名下</note>
<note n="0392002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0392002">依一作屬</note>
<note n="0392003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0392003">明疑朋</note>
<note n="0392004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0392004">明有漏異名下</note>
<note n="0392005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0392005">開章下</note>
<note n="0392006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0392006">釋五根下</note>
<note n="0393001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0393001">五境下</note>
<note n="0393002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0393002">補入輕者二字</note>
<note n="0393003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0393003">顒一作隅</note>
<note n="0393004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0393004">耶通邪</note>
<note n="0394001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0394001">可一作下</note>
<note n="0394002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0394002">正明無表下</note>
<note n="0394003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0394003">勿一作忽</note>
<note n="0394004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0394004">故下本有决定二字</note>
<note n="0394005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0394005">明實四大下</note>
<note n="0394006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0394006">補入體字</note>
<note n="0395001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0395001">明假四大下</note>
<note n="0395002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0395002">因一作如</note>
<note n="0395003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0395003">必本作要</note>
<note n="0395004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0395004">論無之字</note>
<note n="0395005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0395005">論無急等四字</note>
<note n="0395006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0395006">立處界下</note>
<note n="0395007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0395007">受蘊下</note>
<note n="0395008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0395008">目一作因</note>
<note n="0395009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0395009">宗一作有</note>
<note n="0395010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0395010">而下論有生字</note>
<note n="0396001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0396001">識蘊下</note>
<note n="0396002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0396002">取總疑總取</note>
<note n="0396003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0396003">意界妨下</note>
<note n="0396004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0396004">十八界不成妨下</note>
<note n="0396005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0396005">總攝下</note>
<note n="0396006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0396006">佳論作徙</note>
<note n="0396007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0396007">明數開下</note>
<note n="0396008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0396008">補入有字</note>
<note n="0396009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0396009">釋三名下</note>
<note n="0396010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0396010">談一作淡</note>
<note n="0396011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0396011">淡作聚</note>
<note n="0397001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0397001">之本疑本義</note>
<note n="0397002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0397002">別下入應字見</note>
<note n="0397003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0397003">補入望等二字</note>
<note n="0397004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0397004">前論作先次同</note>
<note n="0397005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0397005">補入想等四字</note>
<note n="0397006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0397006">敎起因下</note>
<note n="0397007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0397007">以疑似</note>
<note n="0397008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0397008">明蘊<g ref="#CB18912">癈</g>立下</note>
<note n="0397009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0397009">三無爲五蘊不相應下</note>
<note n="0397010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0397010">第二解下</note>
<note n="0398001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0398001">隨論作頓</note>
<note n="0398002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0398002">論無一字</note>
<note n="0398003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0398003">論無生字</note>
<note n="0398004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0398004">明名次第下</note>
<note n="0398005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0398005">想上疑脫受字</note>
<note n="0398006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0398006">處界次第下</note>
<note n="0398007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0398007">名廢立下</note>
<note n="0398008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0398008">攝法蘊下</note>
<note n="0398009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0398009">連一作聯</note>
<note n="0398010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0398010">明法蘊量下</note>
<note n="0399001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0399001">八一作六</note>
<note n="0399002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0399002">別明六界下</note>
<note n="0400001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0400001">阿伽疑無碍</note>
<note n="0400002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0400002">生一作本</note>
<note n="0400003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0400003">強一作族</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0377a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0377a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0377b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0377b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0378b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0378b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0378b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0378b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0378b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0378b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0378b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0378b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0378b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0378b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0378b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0378b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0378b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0378b1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0378b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0378b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0378c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0378c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0378c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0378c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0378c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0378c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0378c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0378c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0379a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0379a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0379b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0379b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0379c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0379c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0379c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0379c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0379c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0379c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0379c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0379c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0379c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0379c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0380a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0380a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0380a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0380a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0380a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0380a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0380a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0380a1901">域【CB】，城【卍續】</note>
<note n="0380a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0380a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0380c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0380c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0381a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0381a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0381b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0381b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0381b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0381b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0381c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0381c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0381c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0381c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0382a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0382a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0382c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0382c0501">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0382c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0382c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0383a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0383a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0383a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0383a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0383a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0383a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0384a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0384a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0384b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0384b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0384c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0384c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0385a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0385a1901">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0386a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0386a1401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0386b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0386b0701">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0386b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0386b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0387b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0387b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0387c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0387c1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0387c1802" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0387c1802">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0388a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0388a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0388b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0388b1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0388c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0388c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0388c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0388c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0388c0702" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0388c0702">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0389a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0389a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0389a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0389a2301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0389a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0389a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0389b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0389b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0389b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0389b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0389b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0389b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0389c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0389c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0390b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0390b1901">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0391a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0391a0101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0391a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0391a1701">縛【CB】，縳【卍續】</note>
<note n="0391a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0391a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0391a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0391a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0391c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0391c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0392a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0392a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0392c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0392c0901">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0393b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0393b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0394b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0394b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0394b1202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0394b1202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0394c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0394c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0396b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0396b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0396b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0396b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0396c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0396c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0396c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0396c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0397a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0397a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0397b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0397b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0397c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0397c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0397c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0397c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0397c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0397c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0398a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0398a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0398b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0398b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0398c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0398c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0399a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0399a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>