<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X53n0855">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 855 因明入正理論疏抄</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 855 因明入正理論疏抄</title>
			<author>唐 智周撰</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">53</idno>.<idno type="no">855</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-29 18:11:22 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">因明入正理論疏抄</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00379">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00379</charName>
				<mapping cb:dec="983419" type="PUA">U+F017B</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+79F0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>稱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[禾*(乞-乙+小)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00403">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00403</charName>
				<mapping cb:dec="983443" type="PUA">U+F0193</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3CC2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>沿</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+公]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00509">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00509</charName>
				<mapping cb:dec="983549" type="PUA">U+F01FD</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2771F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>裔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[商/衣]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00562">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00562</charName>
				<mapping cb:dec="983602" type="PUA">U+F0232</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47FD</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>疏</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(梳-木)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04237">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04237</charName>
				<mapping cb:dec="987277" type="PUA">U+F108D</mapping>
			<mapping type="unicode">U+20D68</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[得-彳+口]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04974">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04974</charName>
				<mapping cb:dec="988014" type="PUA">U+F136E</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9E81</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>麤</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[夕/鹿]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB12017">
				<charName>CBETA CHARACTER CB12017</charName>
				<mapping cb:dec="995057" type="PUA">U+F2EF1</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4844</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>軌</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[車*几]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16105">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16105</charName>
				<mapping cb:dec="999145" type="PUA">U+F3EE9</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+580D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[土*免]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18767">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18767</charName>
				<mapping cb:dec="1001807" type="PUA">U+F494F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+29C8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[□@□]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18805">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18805</charName>
				<mapping cb:dec="1001845" type="PUA">U+F4975</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+4E0E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>与</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[十-丨+(与-一)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18810">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18810</charName>
				<mapping cb:dec="1001850" type="PUA">U+F497A</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7D9A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>續</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[糸*(壹-豆+几)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18834">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName>
				<mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>編⃝</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18925">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18925</charName>
				<mapping cb:dec="1001965" type="PUA">U+F49ED</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+5199</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[冗-几+(十-丨+(与-一))]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-11-28T08:16:04">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0870b" n="0870b"/>
<lb ed="X" n="0870b01"/>
<lb ed="X" n="0870b02"/>
<lb ed="X" n="0870b03"/>
<lb ed="X" n="0870b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">因明疏抄</cb:mulu>
<lb ed="X" n="0870b05"/><cb:docNumber>No. 855</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0870b06"/><lb ed="R087" n="0057a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>因明疏抄<note place="inline">略記</note></cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0870b07"/>
<lb ed="X" n="0870b08"/><lb ed="R087" n="0057a02"/><byline cb:type="author">定水寺　沙門智周　撰</byline>
<lb ed="X" n="0870b09"/><lb ed="R087" n="0057a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0870b0901">于寶云。孔子母徵在有娠。夢黑帝日乳。必於桑之
<lb ed="X" n="0870b10"/><lb ed="R087" n="0057a04"/>中。遂生孔空桑之地。鄒魯文儒。自孔子<anchor xml:id="nkr_note_orig_0870002" n="0870002"/>咸也。又云。
<lb ed="X" n="0870b11"/><lb ed="R087" n="0057a05"/>空桑者東山名。孔子生。苦賴者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0870003" n="0870003"/>孝子生苦縣賴側
<lb ed="X" n="0870b12"/><lb ed="R087" n="0057a06"/>曲里也。</p>
<lb ed="X" n="0870b13"/><lb ed="R087" n="0057a07"/><p xml:id="pX53p0870b1301">疏釋因起中有二。初略後廣。略如疏。廣如天親菩
<lb ed="X" n="0870b14"/><lb ed="R087" n="0057a08"/>薩傳等說。應折破數論等之事皆因起。如孔山石
<lb ed="X" n="0870b15"/><lb ed="R087" n="0057a09"/>等也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0870b16"/><lb ed="R087" n="0057a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0870b1601">疏五明處等者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0870b17"/><lb ed="R087" n="0057a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0870b1701">列五明者。可解。初二明各有二相。第三有四相。廣
<lb ed="X" n="0870b18"/><lb ed="R087" n="0057a12"/>如大論三十等辨。問五明之中因明。爲唯內道有
<lb ed="X" n="0870b19"/><lb ed="R087" n="0057a13"/>名。內外道亦名爲因。答言唯內有名內。若爾何故
<lb ed="X" n="0870b20"/><lb ed="R087" n="0057a14"/>外道亦有五明論。答此亦不然。五明之中言而是
<lb ed="X" n="0870b21"/><lb ed="R087" n="0057a15"/>總故。如言六種振動。非要六法俱時而動。方名六
<lb ed="X" n="0870b22"/><lb ed="R087" n="0057a16"/>動。但一二等相。亦得名爲六動。六動之中所攝故。
<lb ed="X" n="0870b23"/><lb ed="R087" n="0057a17"/>亦名六動。外道亦爾。五明所攝。亦名五明。非要須
<lb ed="X" n="0870b24"/><lb ed="R087" n="0057a18"/>具有。有云內明者。成內身故內明。此不然。違論文
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0870c" n="0870c"/>
<lb ed="X" n="0870c01"/><lb ed="R087" n="0057b01"/>故。論云內明有二相。一正因果相。二未作不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0870c0101" n="0870c0101"/><anchor xml:id="beg0870c0101" n="0870c0101"/>已<anchor xml:id="end0870c0101"/>
<lb ed="X" n="0870c02"/><lb ed="R087" n="0057b02"/>作不共相。如何可言成內身名內。意雖相似。文言
<lb ed="X" n="0870c03"/><lb ed="R087" n="0057b03"/>有違。故爲不可。或可外道有內明。他亦自許。是正
<lb ed="X" n="0870c04"/><lb ed="R087" n="0057b04"/>因果相等。此解亦善。問其第二釋。理亦難究。二相
<lb ed="X" n="0870c05"/><lb ed="R087" n="0057b05"/>俱有違故。且如無因。旣不立因等。如何得有。又如
<lb ed="X" n="0870c06"/><lb ed="R087" n="0057b06"/>自然論等。萬法悉自然。如何得有第二相。答但言
<lb ed="X" n="0870c07"/><lb ed="R087" n="0057b07"/>外道得有。不言一切外道皆有。無失也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0870c08"/><lb ed="R087" n="0057b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0870c0801">疏爰曁者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0870c09"/><lb ed="R087" n="0057b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0870c0901">爰於也。曁者及也。是稱命世衆生所感也。或聖人
<lb ed="X" n="0870c10"/><lb ed="R087" n="0057b10"/>應現出世。名命世。</p><p xml:id="pX53p0870c1008" cb:place="inline">悠邈者。二俱是高遠也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0870c11"/><lb ed="R087" n="0057b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0870c1101">疏<name role="" type="person">妙吉祥</name>者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0870c12"/><lb ed="R087" n="0057b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0870c1201">亦如世友菩薩。欲造婆娑。爲未證無學果。擲綖空
<lb ed="X" n="0870c13"/><lb ed="R087" n="0057b13"/>中。文殊接著不令下等事是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0870c14"/><lb ed="R087" n="0057b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0870c1401">疏因明正理門論者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0870c15"/><lb ed="R087" n="0057b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0870c1501">陳那本論之名。故知叙所因。不准此論所由也。通
<lb ed="X" n="0870c16"/><lb ed="R087" n="0057b16"/>叙因明之本因。乃至此論因起。又<name role="" type="person">商羯羅</name>主。卽其
<lb ed="X" n="0870c17"/><lb ed="R087" n="0057b17"/>門人。<anchor xml:id="nkr_note_add_0870c1701" n="0870c1701"/><anchor xml:id="beg0870c1701" n="0870c1701"/>已<anchor xml:id="end0870c1701"/>下方明此論因也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0870c18"/><lb ed="R087" n="0057b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0870c1801">疏根柢者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0870c19"/><lb ed="R087" n="0058a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0870c1901">與帝同音。桂悟者。對芳蘭。閑卽覺悟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0870c20"/><lb ed="R087" n="0058a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0870c2001">疏司南有軌者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0870c21"/><lb ed="R087" n="0058a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0870c2101">司者主也。如六司法是主故。所謂六司也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0870c22"/><lb ed="R087" n="0058a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0870c2201">疏明者五明之通名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0870c23"/><lb ed="R087" n="0058a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0870c2301">准此解。有云。明直通五明。末以因義簡明。卽因之
<lb ed="X" n="0870c24"/><lb ed="R087" n="0058a06"/>明。卽總敎明此二名明因也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0871a" n="0871a"/>
<lb ed="X" n="0871a01"/><lb ed="R087" n="0058a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0871a0101">疏所明者因能明者敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871a02"/><lb ed="R087" n="0058a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0871a0201">卽五明是也。所明者。卽所詮六因。言生因等。如何
<lb ed="X" n="0871a03"/><lb ed="R087" n="0058a09"/>所詮。答直申言下有所詮義。故言生因亦所詮。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871a04"/><lb ed="R087" n="0058a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0871a0401">疏云入者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871a05"/><lb ed="R087" n="0058a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0871a0501">准此初<anchor xml:id="nkr_note_orig_0871001" n="0871001"/>准敵者解宗自性差別之正理智名入。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871a06"/><lb ed="R087" n="0058a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0871a0601">疏正理者諸法本眞者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871a07"/><lb ed="R087" n="0058a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0871a0701">非眞如名。但是有爲無爲之眞自性差別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871a08"/><lb ed="R087" n="0058a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0871a0801">疏時移解昧者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871a09"/><lb ed="R087" n="0058a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0871a0901">由時代漸移。念智漸減。惡業漸增。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871a10"/><lb ed="R087" n="0058a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0871a1001">疏入正理之因明者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871a11"/><lb ed="R087" n="0058a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0871a1101">由因及明。生彼入解宗之智。智入正理。由因明生
<lb ed="X" n="0871a12"/><lb ed="R087" n="0058a18"/>智故。名入正理之因明也。問如前釋。因是所明。敎
<lb ed="X" n="0871a13"/><lb ed="R087" n="0058b01"/>是能明。因之明故。故名因明。明知因明兩字別。如
<lb ed="X" n="0871a14"/><lb ed="R087" n="0058b02"/>何此中合因明兩字。而云入正理之因明。答如前
<lb ed="X" n="0871a15"/><lb ed="R087" n="0058b03"/>輩解因明。因明二字卽別。今時通解題目。故云入
<lb ed="X" n="0871a16"/><lb ed="R087" n="0058b04"/>正理之因明。又准此解。但以義釋因明及正理。非
<lb ed="X" n="0871a17"/><lb ed="R087" n="0058b05"/>約次第各次言。應云因明卽入正理論也。以明是
<lb ed="X" n="0871a18"/><lb ed="R087" n="0058b06"/>敎論亦敎故。或可入正理之因明論也。上解難入
<lb ed="X" n="0871a19"/><lb ed="R087" n="0058b07"/>非論名故。問明是總敎。論是別敎。何故得名持業。
<lb ed="X" n="0871a20"/><lb ed="R087" n="0058b08"/>答敎同故。非約寬狹。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871a21"/><lb ed="R087" n="0058b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0871a2101">疏立破幽致者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871a22"/><lb ed="R087" n="0058b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0871a2201">卽是立之道理也。幽漸致極之正理。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871a23"/><lb ed="R087" n="0058b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0871a2301">疏因與明異者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871a24"/><lb ed="R087" n="0058b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0871a2401">此解以因及明。俱是望果義別。不可爲依主釋因
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0871b" n="0871b"/>
<lb ed="X" n="0871b01"/><lb ed="R087" n="0058b13"/>明名。又不是相違釋。不欲以因明別釋故。非如眼
<lb ed="X" n="0871b02"/><lb ed="R087" n="0058b14"/>耳等及與意等。不同第二明是果也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871b03"/><lb ed="R087" n="0058b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0871b0301">疏或卽言生淨成者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871b04"/><lb ed="R087" n="0058b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0871b0401">卽由言生因令所立宗果。而得明顯。</p><p xml:id="pX53p0871b0415" cb:place="inline">又瑜伽十
<lb ed="X" n="0871b05"/><lb ed="R087" n="0058b17"/>五至卽是因明者主諸所有事等。此引意云。如次
<lb ed="X" n="0871b06"/><lb ed="R087" n="0058b18"/>上二句諸所有事者。卽是因明證。因卽是明。持業
<lb ed="X" n="0871b07"/><lb ed="R087" n="0059a01"/>釋。言所成立名觀察者。卽自性等所成之法。言能
<lb ed="X" n="0871b08"/><lb ed="R087" n="0059a02"/>隨順所有事等者。此卽是能成因喩等。旣言諸所
<lb ed="X" n="0871b09"/><lb ed="R087" n="0059a03"/>有事因明。明持業也。問如前因名明者。喚敵者智
<lb ed="X" n="0871b10"/><lb ed="R087" n="0059a04"/>了因。今言因卽是明。豈卽是敵者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0871002" n="0871002"/>智智了因耶。答
<lb ed="X" n="0871b11"/><lb ed="R087" n="0059a05"/>明有二義。一者明解。卽屬敵者智了因。二者明顯。
<lb ed="X" n="0871b12"/><lb ed="R087" n="0059a06"/>卽是立論者言生因等。法義旣有別。不可相例。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871b13"/><lb ed="R087" n="0059a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0871b1301">疏浮翳者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871b14"/><lb ed="R087" n="0059a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0871b1401">浮虗翳弊。弊於正理也。浮者淺近。不達深源。翳者
<lb ed="X" n="0871b15"/><lb ed="R087" n="0059a09"/>卽隱弊令理不顯也。又窮趣二敎稱之爲入者。卽
<lb ed="X" n="0871b16"/><lb ed="R087" n="0059a10"/>佛經之因明。陳那之正理。名二敎依主釋者。卽因
<lb ed="X" n="0871b17"/><lb ed="R087" n="0059a11"/>明正理之入。入論者。卽此論也。因明者。卽佛經也
<lb ed="X" n="0871b18"/><lb ed="R087" n="0059a12"/>正理者。卽陳那所造也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871b19"/><lb ed="R087" n="0059a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0871b1901">疏入正理者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871b20"/><lb ed="R087" n="0059a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0871b2001">能入所入論別稱者。卽入是能入論之別稱。正理
<lb ed="X" n="0871b21"/><lb ed="R087" n="0059a15"/>是所入論之別稱。非入及正理。俱通能所故。上言
<lb ed="X" n="0871b22"/><lb ed="R087" n="0059a16"/>通名者。通能所入論之別名也。意云。入者唯是天
<lb ed="X" n="0871b23"/><lb ed="R087" n="0059a17"/>主論。正理者。唯是陳那正理門論。故云別稱。然因
<lb ed="X" n="0871b24"/><lb ed="R087" n="0059a18"/>明通於天主能入論。及陳那所入理。正法有故。云
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0871c" n="0871c"/>
<lb ed="X" n="0871c01"/><lb ed="R087" n="0059b01"/>因明是能入所入之通名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871c02"/><lb ed="R087" n="0059b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0871c0201">疏因卽是明正者卽理者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871c03"/><lb ed="R087" n="0059b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0871c0301">通得解此第五釋中。上三解也。非以此解得義周
<lb ed="X" n="0871c04"/><lb ed="R087" n="0059b04"/>悉。所以此第五解有多解。總名一解者。以意相似。
<lb ed="X" n="0871c05"/><lb ed="R087" n="0059b05"/>如佛地論。所以四釋如是不妨。於中更有多解。或
<lb ed="X" n="0871c06"/><lb ed="R087" n="0059b06"/>可與第四釋相似也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871c07"/><lb ed="R087" n="0059b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0871c0701">疏第五<anchor xml:id="nkr_note_orig_0871003" n="0871003"/>隨屬何敎者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871c08"/><lb ed="R087" n="0059b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0871c0801">卽理門及此論二敎中。因明隨屬何敎。皆得此五
<lb ed="X" n="0871c09"/><lb ed="R087" n="0059b09"/>釋。因明從廣向略。若正理卽義無漸略也。又諸解
<lb ed="X" n="0871c10"/><lb ed="R087" n="0059b10"/>約義別。非必漸略。行相難見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871c11"/><lb ed="R087" n="0059b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0871c1101">疏不言故思惟取異。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871c12"/><lb ed="R087" n="0059b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0871c1201">第三因明正理。俱通佛經。其第四卽寬。餘可知。問
<lb ed="X" n="0871c13"/><lb ed="R087" n="0059b13"/>前三正理。而有何別。答亦義有別。初卽自性差別
<lb ed="X" n="0871c14"/><lb ed="R087" n="0059b14"/>之實性名正理。二云立破眞實功能名名正理。正
<lb ed="X" n="0871c15"/><lb ed="R087" n="0059b15"/>理幽致之道理名幽致。三所立義宗故有別也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871c16"/><lb ed="R087" n="0059b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0871c1601">疏總通前四者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871c17"/><lb ed="R087" n="0059b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0871c1701">卽第五解正理。通約前四解。正理俱得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871c18"/><lb ed="R087" n="0059b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0871c1801">疏合成二十五釋者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0871c19"/><lb ed="R087" n="0060a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0871c1901">且如第二解因明屬第一。正理卽是因所成。及能
<lb ed="X" n="0871c20"/><lb ed="R087" n="0060a02"/>詮所詮自性差別名正理。明能了此屬第三。正理
<lb ed="X" n="0871c21"/><lb ed="R087" n="0060a03"/>卽因所成宗義明能了。此屬第四。卽由此因明。詮
<lb ed="X" n="0871c22"/><lb ed="R087" n="0060a04"/>彼陳那本論之正理。亦名所成。屬第五。隨義皆得。
<lb ed="X" n="0871c23"/><lb ed="R087" n="0060a05"/>旣將第二因明。歷餘四正理有五釋。將餘望餘。亦
<lb ed="X" n="0871c24"/><lb ed="R087" n="0060a06"/>得合有二十五釋。若將正理。望餘因明。綺互而言。
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0872a" n="0872a"/>
<lb ed="X" n="0872a01"/><lb ed="R087" n="0060a07"/>亦有五釋。一釋旣有五釋。五釋合有二十五釋。帖
<lb ed="X" n="0872a02"/><lb ed="R087" n="0060a08"/>前因明望正理。總計有五十釋。雖有此文。亦無作
<lb ed="X" n="0872a03"/><lb ed="R087" n="0060a09"/>法之處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872a04"/><lb ed="R087" n="0060a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0872a0401">疏敎是彼具者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872a05"/><lb ed="R087" n="0060a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0872a0501">此解以所詮六因是因明。敎者是因明之具。非正
<lb ed="X" n="0872a06"/><lb ed="R087" n="0060a12"/>因明。又云依彼四釋敎是彼具者。意云。且如初解
<lb ed="X" n="0872a07"/><lb ed="R087" n="0060a13"/>敎卽是耶。若後四釋敎但詮明而不是解。若爾如
<lb ed="X" n="0872a08"/><lb ed="R087" n="0060a14"/>何敎名因明。答雖不是明。由詮明故。亦得名明。卽
<lb ed="X" n="0872a09"/><lb ed="R087" n="0060a15"/>敎是因明之具也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872a10"/><lb ed="R087" n="0060a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0872a1001">疏欲令隨入證因生生智者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872a11"/><lb ed="R087" n="0060a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0872a1101">欲令衆生。依此敎證悟此因所生得之智明也。故
<lb ed="X" n="0872a12"/><lb ed="R087" n="0060a18"/>從所生爲名。亦如欲令衆起。此中觀論。從所生證
<lb ed="X" n="0872a13"/><lb ed="R087" n="0060b01"/>解爲名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872a14"/><lb ed="R087" n="0060b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0872a1401">疏如水陸花者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872a15"/><lb ed="R087" n="0060b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0872a1501">從所依爲名。此論依他。能入正理因明之智生故。
<lb ed="X" n="0872a16"/><lb ed="R087" n="0060b04"/>從所依立稱。二十四相者。骨璅是一相。或明大等
<lb ed="X" n="0872a17"/><lb ed="R087" n="0060b05"/>如十八變。飢者亦餞餓。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872a18"/><lb ed="R087" n="0060b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0872a1801">疏有財釋者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872a19"/><lb ed="R087" n="0060b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0872a1901"><anchor xml:id="nkr_note_add_0872a1901" n="0872a1901"/><anchor xml:id="beg0872a1901" n="0872a1901"/>已<anchor xml:id="end0872a1901"/>能有他。全所他名。爲有財釋。他能有<anchor xml:id="nkr_note_add_0872a1902" n="0872a1902"/><anchor xml:id="beg0872a1902" n="0872a1902"/>已<anchor xml:id="end0872a1902"/>分所他
<lb ed="X" n="0872a20"/><lb ed="R087" n="0060b08"/>名。爲依主。<anchor xml:id="nkr_note_add_0872a2001" n="0872a2001"/><anchor xml:id="beg0872a2001" n="0872a2001"/>已<anchor xml:id="end0872a2001"/>後文疏。此七問中有七種對。初句因
<lb ed="X" n="0872a21"/><lb ed="R087" n="0060b09"/>非因對。餘思作。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872a22"/><lb ed="R087" n="0060b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0872a2201">疏名義寬故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872a23"/><lb ed="R087" n="0060b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0872a2301">以因具三相亦義寬遍宗。等得明名。宗喩不爾。據
<lb ed="X" n="0872a24"/><lb ed="R087" n="0060b12"/>實宗亦得稱明。古師通能立故。由宗爲境。因生敵
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0872b" n="0872b"/>
<lb ed="X" n="0872b01"/><lb ed="R087" n="0060b13"/>智。故亦名明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872b02"/><lb ed="R087" n="0060b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0872b0201">疏又諸能立至宗由此立者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872b03"/><lb ed="R087" n="0060b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0872b0301">此有兩解。上云能立法爲因者。以宗言爲因。所成
<lb ed="X" n="0872b04"/><lb ed="R087" n="0060b16"/>立彼不相離義。准下有一二釋無說敵。爲所立也。
<lb ed="X" n="0872b05"/><lb ed="R087" n="0060b17"/>二云宗由此立者。宗是因喩所立故。宗名因明也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872b06"/><lb ed="R087" n="0060b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0872b0601">疏擧眞攝似。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872b07"/><lb ed="R087" n="0061a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0872b0701">等非正明故。於中三解。第一答意者。旣有眞因明。
<lb ed="X" n="0872b08"/><lb ed="R087" n="0061a02"/>明智有似。眞似相對。故擧於眞卽攝於似。第二解
<lb ed="X" n="0872b09"/><lb ed="R087" n="0061a03"/>眞似。俱正明因明。名通眞似故。第三解似。<anchor xml:id="nkr_note_add_0872b0901" n="0872b0901"/><anchor xml:id="beg0872b0901" n="0872b0901"/>但<anchor xml:id="end0872b0901"/>兼明
<lb ed="X" n="0872b10"/><lb ed="R087" n="0061a04"/>非正明故。正明者卽眞因故。據實若眞若似皆因
<lb ed="X" n="0872b11"/><lb ed="R087" n="0061a05"/>明。因明名寬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872b12"/><lb ed="R087" n="0061a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0872b1201">疏過破似者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872b13"/><lb ed="R087" n="0061a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0872b1301">卽出他過破。名出過破。旣不立量。如何明因明。答
<lb ed="X" n="0872b14"/><lb ed="R087" n="0061a08"/>是因明故者。由此能出過言及義爲因。令敵論者
<lb ed="X" n="0872b15"/><lb ed="R087" n="0061a09"/>明。亦名因明。似破卽因明也。亦破他悟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872b16"/><lb ed="R087" n="0061a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0872b1601">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0872001" n="0872001"/>又或似眞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0872002" n="0872002"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0872b1601" n="0872b1601"/><anchor xml:id="beg0872b1601" n="0872b1601"/>但<anchor xml:id="end0872b1601"/>因明名略<anchor xml:id="nkr_note_add_0872b1602" n="0872b1602"/><anchor xml:id="beg0872b1602" n="0872b1602"/>已<anchor xml:id="end0872b1602"/>攝者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872b17"/><lb ed="R087" n="0061a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0872b1701">以眞破似破。並名因明。因明名<anchor xml:id="nkr_note_add_0872b1701" n="0872b1701"/><anchor xml:id="beg0872b1701" n="0872b1701"/>已<anchor xml:id="end0872b1701"/>攝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872b18"/><lb ed="R087" n="0061a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0872b1801">疏見因亦明者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872b19"/><lb ed="R087" n="0061a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0872b1901">是比量智。如見甁盆。有所作性因。比智無常。見因
<lb ed="X" n="0872b20"/><lb ed="R087" n="0061a14"/>證明者。現量之相。如遠見煙。現量之智。卽明了證
<lb ed="X" n="0872b21"/><lb ed="R087" n="0061a15"/>知此比現約見說。自證亦因者。自心證解爲因。亦
<lb ed="X" n="0872b22"/><lb ed="R087" n="0061a16"/>名因明。以現比二量智。卽是智生因也。或敵智亦
<lb ed="X" n="0872b23"/><lb ed="R087" n="0061a17"/>名比量。通比立敵。俱得能立。言比量者。生彼敵者
<lb ed="X" n="0872b24"/><lb ed="R087" n="0061a18"/>比量智。見因者。由見彼因。能成彼宗也。問現比無
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0872c" n="0872c"/>
<lb ed="X" n="0872c01"/><lb ed="R087" n="0061b01"/>言可爾。如何得言無智。答無智者。不能生他敵證
<lb ed="X" n="0872c02"/><lb ed="R087" n="0061b02"/>智。名無智。非體不是智。或皆順顯成宗義者。以言
<lb ed="X" n="0872c03"/><lb ed="R087" n="0061b03"/>義兩因。能順生解。及能成宗義。具此之用也。亦名
<lb ed="X" n="0872c04"/><lb ed="R087" n="0061b04"/>因明也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872c05"/><lb ed="R087" n="0061b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0872c0501">疏由不決定至故無有失者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872c06"/><lb ed="R087" n="0061b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0872c0601">此意由宗通能所成。不決定故。且就因喩決定說
<lb ed="X" n="0872c07"/><lb ed="R087" n="0061b07"/>因名。不依宗說。以不決定。不依立因明名。若爾下
<lb ed="X" n="0872c08"/><lb ed="R087" n="0061b08"/>云由如因喩所成立。明因非定能立。何故今言因
<lb ed="X" n="0872c09"/><lb ed="R087" n="0061b09"/>定耶。答後言喩成因。假設而言。非以喩成於因。因
<lb ed="X" n="0872c10"/><lb ed="R087" n="0061b10"/>卽所立。今古共說因唯能立。故名無失。又解但助
<lb ed="X" n="0872c11"/><lb ed="R087" n="0061b11"/>因成宗也。據實宗爲能立。亦是因明。能立皆因故。
<lb ed="X" n="0872c12"/><lb ed="R087" n="0061b12"/>又所因所明者。宗是所因明。亦兼名因明也。又不
<lb ed="X" n="0872c13"/><lb ed="R087" n="0061b13"/>違古宗亦因明者。此外難。難汝若宗唯所立。因喩
<lb ed="X" n="0872c14"/><lb ed="R087" n="0061b14"/>唯能立。何故如前宗是所因所明。亦是因明。答意
<lb ed="X" n="0872c15"/><lb ed="R087" n="0061b15"/>不違古宗。亦因明非卽爲是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872c16"/><lb ed="R087" n="0061b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0872c1601">疏果明不定義亦有濫者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872c17"/><lb ed="R087" n="0061b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0872c1701">由所詮義定是果。不是明也。恐此濫所生。敵者智
<lb ed="X" n="0872c18"/><lb ed="R087" n="0061b18"/>是果亦是明。望言生因是果。望所立所立因名之
<lb ed="X" n="0872c19"/><lb ed="R087" n="0062a01"/>明。若宗義爲因。生敵智者。亦是因明。以非果故。不
<lb ed="X" n="0872c20"/><lb ed="R087" n="0062a02"/>名果明。疏以悟他顯此宗因等。以用悟他。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872c21"/><lb ed="R087" n="0062a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0872c2101">疏一者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0872003" n="0872003"/>有至離七等者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872c22"/><lb ed="R087" n="0062a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0872c2201">三相闕減成七句等。闕一二三等。此但闕支與十
<lb ed="X" n="0872c23"/><lb ed="R087" n="0062a05"/>四過有異。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0872c24"/><lb ed="R087" n="0062a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0872c2401">疏能依等滿足者。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0873a" n="0873a"/>
<lb ed="X" n="0873a01"/><lb ed="R087" n="0062a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0873a0101">此雖具能所依。未必離九過者。還有不成等。故與
<lb ed="X" n="0873a02"/><lb ed="R087" n="0062a08"/>成就別。眞而無妄離過。具而無闕者滿足。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873a03"/><lb ed="R087" n="0062a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0873a0301">疏宗由言顯者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873a04"/><lb ed="R087" n="0062a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0873a0401">准陳那宗。由因喩等言顯。方生敵者之智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873a05"/><lb ed="R087" n="0062a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0873a0501">疏由此似立等者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873a06"/><lb ed="R087" n="0062a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0873a0601">釋且生他正解相違。不能令他正解。非眞立故。宗
<lb ed="X" n="0873a07"/><lb ed="R087" n="0062a13"/>等雖無過。不生他正解。亦非正量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873a08"/><lb ed="R087" n="0062a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0873a0801">疏或妙徵者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873a09"/><lb ed="R087" n="0062a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0873a0901">立量徵他。顯他過者。出他比量過破他。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873a10"/><lb ed="R087" n="0062a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0873a1001">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0873001" n="0873001"/>敗彼由言者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873a11"/><lb ed="R087" n="0062a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0873a1101">破他所立要於言。故云由言。又准能立破俱言。不
<lb ed="X" n="0873a12"/><lb ed="R087" n="0062a18"/>取現比二智等也。若親生他解。言最勝故。爲疎相
<lb ed="X" n="0873a13"/><lb ed="R087" n="0062b01"/>箱。通取二智義。是了因故。故古說現比等。亦能立
<lb ed="X" n="0873a14"/><lb ed="R087" n="0062b02"/>故也。令不取者。以疎遠故。亦是能立具。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873a15"/><lb ed="R087" n="0062b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0873a1501">疏三支互闕者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873a16"/><lb ed="R087" n="0062b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0873a1601">支不滿足。多言有過者。雖具支由有通。所申<anchor xml:id="nkr_note_orig_0873002" n="0873002"/>通起
<lb ed="X" n="0873a17"/><lb ed="R087" n="0062b05"/>者。立量破他。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873a18"/><lb ed="R087" n="0062b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0873a1801">疏證自<anchor xml:id="nkr_note_orig_0873003" n="0873003"/>體生故言隨應者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873a19"/><lb ed="R087" n="0062b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0873a1901">此意引理門。證不唯悟他。以理門說隨應之言。含
<lb ed="X" n="0873a20"/><lb ed="R087" n="0062b08"/>自悟故。言自似立者。悟證及自也。所以此言唯悟
<lb ed="X" n="0873a21"/><lb ed="R087" n="0062b09"/>他者。約先能立及似立。悟證多分。是悟他比量。故
<lb ed="X" n="0873a22"/><lb ed="R087" n="0062b10"/>言唯也。卽多分解唯義。故疏言從多分皆悟他。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873a23"/><lb ed="R087" n="0062b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0873a2301">疏此論下至不能悟他者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873a24"/><lb ed="R087" n="0062b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0873a2401">此意旣下長行中。出似立下。不能悟他。明知通自
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0873b" n="0873b"/>
<lb ed="X" n="0873b01"/><lb ed="R087" n="0062b13"/>悟。此論正與彼理門。俱悟中。雖由敵者悟。立者是
<lb ed="X" n="0873b02"/><lb ed="R087" n="0062b14"/>他悟。然立者本欲悟他。不知自言是失被敵覺。所
<lb ed="X" n="0873b03"/><lb ed="R087" n="0062b15"/>以自正解生。名自悟也。問唯識量唯言。唯心不通
<lb ed="X" n="0873b04"/><lb ed="R087" n="0062b16"/>境。因明立唯稱。何不唯他悟。答約少分唯如疏辨。
<lb ed="X" n="0873b05"/><lb ed="R087" n="0062b17"/>或可悟他證。又眞立破至從眞名唯者。解此意以
<lb ed="X" n="0873b06"/><lb ed="R087" n="0062b18"/>眞攝似名唯。不約多分也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873b07"/><lb ed="R087" n="0063a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0873b0701">疏用<anchor xml:id="nkr_note_add_0873b0701" n="0873b0701"/><anchor xml:id="beg0873b0701" n="0873b0701"/>已<anchor xml:id="end0873b0701"/>至共相智決者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873b08"/><lb ed="R087" n="0063a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0873b0801">因喩<anchor xml:id="nkr_note_add_0873b0801" n="0873b0801"/><anchor xml:id="beg0873b0801" n="0873b0801"/>已<anchor xml:id="end0873b0801"/>極成。宗先非許。敵者生解。謂智決也。然比
<lb ed="X" n="0873b09"/><lb ed="R087" n="0063a03"/>量通敵立故。下結言悟自非他。敵智生亦名自悟。
<lb ed="X" n="0873b10"/><lb ed="R087" n="0063a04"/>但自智故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873b11"/><lb ed="R087" n="0063a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0873b1101">疏智生不不決非比量攝者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873b12"/><lb ed="R087" n="0063a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0873b1201">卽相違決定是也。似非眞比故言共相者。由此因
<lb ed="X" n="0873b13"/><lb ed="R087" n="0063a07"/>義。遍宗及喩。智緣此解名共相。然與假智稍別。發
<lb ed="X" n="0873b14"/><lb ed="R087" n="0063a08"/>言假智。言解者。通現量故。以在定中亦發言也。然
<lb ed="X" n="0873b15"/><lb ed="R087" n="0063a09"/>彼望此共相解。以俱無實相分。但就解以義說也。
<lb ed="X" n="0873b16"/><lb ed="R087" n="0063a10"/>彼實相分相者。卽實法非共相也。說假智依言解
<lb ed="X" n="0873b17"/><lb ed="R087" n="0063a11"/>亦有局。自體不通。餘<anchor xml:id="nkr_note_add_0873b1701" n="0873b1701"/><anchor xml:id="beg0873b1701" n="0873b1701"/>但<anchor xml:id="end0873b1701"/>不稱。非於法增益。未必是
<lb ed="X" n="0873b18"/><lb ed="R087" n="0063a12"/>相義。可通論也。如一法作一靑。此靑乃通一切靑
<lb ed="X" n="0873b19"/><lb ed="R087" n="0063a13"/>故。唯本自不可也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873b20"/><lb ed="R087" n="0063a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0873b2001">疏無分別心至<anchor xml:id="nkr_note_orig_0873004" n="0873004"/>亦似現量者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873b21"/><lb ed="R087" n="0063a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0873b2101">如泛緣地水等。不作餘分別。亦自謂證彼地水。地
<lb ed="X" n="0873b22"/><lb ed="R087" n="0063a16"/>自性故。此無分別心。是似現量也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873b23"/><lb ed="R087" n="0063a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0873b2301">疏所立設成彼此乖角者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873b24"/><lb ed="R087" n="0063a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0873b2401">是相違決定。以上是餘過也。言異生分別者。自生
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0873c" n="0873c"/>
<lb ed="X" n="0873c01"/><lb ed="R087" n="0063b01"/>分別也。卽了宗智。名似比量故。此比量爲師。卽立
<lb ed="X" n="0873c02"/><lb ed="R087" n="0063b02"/>者爲資。卽敵者智。問此解似比量與似立何別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873c03"/><lb ed="R087" n="0063b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0873c0301">疏故此二刊定<anchor xml:id="nkr_note_orig_0873005" n="0873005"/>唯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0873006" n="0873006"/>自他者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873c04"/><lb ed="R087" n="0063b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0873c0401">親能刊定。是唯自悟也。以悟他唯在言故。若疎遠
<lb ed="X" n="0873c05"/><lb ed="R087" n="0063b05"/>說。亦通悟他。古且說此。爲能立支。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873c06"/><lb ed="R087" n="0063b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0873c0601">疏古今同異者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873c07"/><lb ed="R087" n="0063b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0873c0701">通取瑜伽等。總是古也。不取外道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873c08"/><lb ed="R087" n="0063b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0873c0801">疏八爲能立順前師故者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873c09"/><lb ed="R087" n="0063b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0873c0901">因以數同。順前師也。非是義同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873c10"/><lb ed="R087" n="0063b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0873c1001">疏以因總別旣無離合者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873c11"/><lb ed="R087" n="0063b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0873c1101">以所作言是總。三相爲別也。以因所作。似彼瑜伽。
<lb ed="X" n="0873c12"/><lb ed="R087" n="0063b12"/>旣不言遍。是宗法等別義。何須別說同異喩也。以
<lb ed="X" n="0873c13"/><lb ed="R087" n="0063b13"/>同異喩卽是因第二三相。擧甁空者。俱是喩所依。
<lb ed="X" n="0873c14"/><lb ed="R087" n="0063b14"/>非是喩也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873c15"/><lb ed="R087" n="0063b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0873c1501">疏離喩旣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0873007" n="0873007"/>虧故加合結者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873c16"/><lb ed="R087" n="0063b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0873c1601">以先舊離彼喩。爲同異二。旣虧道理。合不取之。故
<lb ed="X" n="0873c17"/><lb ed="R087" n="0063b17"/>加合結成八支也。又云古師離喩爲二。今時不離
<lb ed="X" n="0873c18"/><lb ed="R087" n="0063b18"/>二云虧也。故加合結爲八支。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873c19"/><lb ed="R087" n="0064a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0873c1901">疏合結雖離因喩非有者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873c20"/><lb ed="R087" n="0064a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0873c2001">有離因非有以無合結是同喩。通今准下疏。應是
<lb ed="X" n="0873c21"/><lb ed="R087" n="0064a03"/>因喩也。今者以甁是所作。所作無常聲所作。所作
<lb ed="X" n="0873c22"/><lb ed="R087" n="0064a04"/>無常結者。故知聲是所作。所作無常也。倒合者。先
<lb ed="X" n="0873c23"/><lb ed="R087" n="0064a05"/>擧無常。後言所作也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0873c24"/><lb ed="R087" n="0064a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0873c2401">疏終是見邊者。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0874a" n="0874a"/>
<lb ed="X" n="0874a01"/><lb ed="R087" n="0064a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0874a0101">共許共知。出是<anchor xml:id="nkr_note_add_0874a0101" n="0874a0101"/><anchor xml:id="beg0874a0101" n="0874a0101"/>己<anchor xml:id="end0874a0101"/>見之邊也卽也。顯了分故。但總
<lb ed="X" n="0874a02"/><lb ed="R087" n="0064a08"/>名喩。將此<anchor xml:id="nkr_note_add_0874a0201" n="0874a0201"/><anchor xml:id="beg0874a0201" n="0874a0201"/>已<anchor xml:id="end0874a0201"/>了。顯此宗之未了法喩義平等也。或
<lb ed="X" n="0874a03"/><lb ed="R087" n="0064a09"/>三者。總別別開。或二者。唯業別也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874a04"/><lb ed="R087" n="0064a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0874a0401">疏喩中無合義乃不明至故不說在眞能立中者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874a05"/><lb ed="R087" n="0064a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0874a0501">此意由無合。義不明顯。故喩過中立爲喩過。然眞
<lb ed="X" n="0874a06"/><lb ed="R087" n="0064a12"/>能立中合結。不離因喩。故更不立合結支也。言倒
<lb ed="X" n="0874a07"/><lb ed="R087" n="0064a13"/>成者。卽是倒結也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874a08"/><lb ed="R087" n="0064a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0874a0801">疏但說因初喩隨其後合義<anchor xml:id="nkr_note_add_0874a0801" n="0874a0801"/><anchor xml:id="beg0874a0801" n="0874a0801"/>已<anchor xml:id="end0874a0801"/>明重說有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0874001" n="0874001"/>法一何煩
<lb ed="X" n="0874a09"/><lb ed="R087" n="0064a15"/>長者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874a10"/><lb ed="R087" n="0064a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0874a1001">如言諸所作者。皆是無常。如甁等卽因。初喩隨其
<lb ed="X" n="0874a11"/><lb ed="R087" n="0064a17"/>後也。亦卽合了。何須重擧有法。言聲是所作。所作
<lb ed="X" n="0874a12"/><lb ed="R087" n="0064a18"/>無常等也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874a13"/><lb ed="R087" n="0064b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0874a1301">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0874002" n="0874002"/>立敵者之現量等三親唯自悟者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874a14"/><lb ed="R087" n="0064b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0874a1401">此辨能立現量等三。爲能立支。以能立唯悟他故。
<lb ed="X" n="0874a15"/><lb ed="R087" n="0064b03"/>敵者現量等三。亦是親唯自悟也。問至敎豈自悟
<lb ed="X" n="0874a16"/><lb ed="R087" n="0064b04"/>耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874a17"/><lb ed="R087" n="0064b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0874a1701">疏因有三相一因二喩豈非多言者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874a18"/><lb ed="R087" n="0064b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0874a1801">此因三相名多言。以言詮多故。名多言故。得多言
<lb ed="X" n="0874a19"/><lb ed="R087" n="0064b07"/>故。非要有三體也。不取彼因等三之所依體。但取
<lb ed="X" n="0874a20"/><lb ed="R087" n="0064b08"/>彼能依之義。爲此因等三相也。以因第二三相。卽
<lb ed="X" n="0874a21"/><lb ed="R087" n="0064b09"/>二喩也。又言因一喩二者。此約所依別。故言多也。
<lb ed="X" n="0874a22"/><lb ed="R087" n="0064b10"/>雖因一有相三。今言因一者。且擧初相名因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874a23"/><lb ed="R087" n="0064b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0874a2301">疏彼於<anchor xml:id="nkr_note_orig_0874003" n="0874003"/>次說至故亦所立者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874a24"/><lb ed="R087" n="0064b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0874a2401">引此論意證宗言。亦名所立。不唯能立也。以彼先
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0874b" n="0874b"/>
<lb ed="X" n="0874b01"/><lb ed="R087" n="0064b13"/>明自性差別。所立二義。能立宗言一義。然彼於次
<lb ed="X" n="0874b02"/><lb ed="R087" n="0064b14"/>文復說宗。爲所立也。以因喩成後。故知不唯二義
<lb ed="X" n="0874b03"/><lb ed="R087" n="0064b15"/>是所立。能立之中宗。亦是所立故。准此解卽取能
<lb ed="X" n="0874b04"/><lb ed="R087" n="0064b16"/>顯示自所愛樂宗言。爲宗能立也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874b05"/><lb ed="R087" n="0064b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0874b0501">疏諸法總聚自性差別至隨應有故者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874b06"/><lb ed="R087" n="0064b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0874b0601">此意且如總五蘊法。若敎理並是所立法。彼瑜伽
<lb ed="X" n="0874b07"/><lb ed="R087" n="0065a01"/>論。俱說名爲所立義也。卽彼總聚中。隨有此諸法
<lb ed="X" n="0874b08"/><lb ed="R087" n="0065a02"/>常無常義。俱欲成立。不可具擧。故於總聚中。隨分
<lb ed="X" n="0874b09"/><lb ed="R087" n="0065a03"/>取一聲等法。若言若義俱爲宗。卽是能立。由成此
<lb ed="X" n="0874b10"/><lb ed="R087" n="0065a04"/>聲是無常故。如有先不許色等是無常。由此量故。
<lb ed="X" n="0874b11"/><lb ed="R087" n="0065a05"/>遂能傍成總聚中色香味等法。亦是無常。故總聚
<lb ed="X" n="0874b12"/><lb ed="R087" n="0065a06"/>中色等所立也。雖此此聲對他宗。亦是所立。且就
<lb ed="X" n="0874b13"/><lb ed="R087" n="0065a07"/>能成總故。名爲能立也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874b14"/><lb ed="R087" n="0065a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0874b1401">疏雖此對宗者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874b15"/><lb ed="R087" n="0065a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0874b1501">對他宗也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874b16"/><lb ed="R087" n="0065a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0874b1601">疏自性差別合所依義名爲所立至總立別故者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874b17"/><lb ed="R087" n="0065a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0874b1701">有云合所依義合者。卽能合也。不相離之異名。卽
<lb ed="X" n="0874b18"/><lb ed="R087" n="0065a12"/>是言詮共相之自性差別。不相離義。令敵者悟也。
<lb ed="X" n="0874b19"/><lb ed="R087" n="0065a13"/>所依者。卽是本論之自性差別。詮所不及者。是彼
<lb ed="X" n="0874b20"/><lb ed="R087" n="0065a14"/>言詮。合不相離之所依。今者取此言詮自性差別
<lb ed="X" n="0874b21"/><lb ed="R087" n="0065a15"/>不相離義。成彼言不及之性差別。可不相離義。雖
<lb ed="X" n="0874b22"/><lb ed="R087" n="0065a16"/>本法非言所及。然亦非離此言詮。增益之外。更別
<lb ed="X" n="0874b23"/><lb ed="R087" n="0065a17"/>方施說此自性故。依此而悟。言總立別者。是此言
<lb ed="X" n="0874b24"/><lb ed="R087" n="0065a18"/>詮益增自性差別。不離義成。本法之別法。令不離
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0874c" n="0874c"/>
<lb ed="X" n="0874c01"/><lb ed="R087" n="0065b01"/>也。言對敵合申者。令法有法和□其宗也。今助解
<lb ed="X" n="0874c02"/><lb ed="R087" n="0065b02"/>此意。合取自性差別上所依。常無常義。□所立能
<lb ed="X" n="0874c03"/><lb ed="R087" n="0065b03"/>依。此常無常之不相離義。合名爲宗故。卽由此能
<lb ed="X" n="0874c04"/><lb ed="R087" n="0065b04"/>依不相離義。成彼所依常無常義。令法有法不相
<lb ed="X" n="0874c05"/><lb ed="R087" n="0065b05"/>離。故是所立。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874c06"/><lb ed="R087" n="0065b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0874c0601">疏卽因三相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0874004" n="0874004"/>亦過是也者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874c07"/><lb ed="R087" n="0065b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0874c0701">以二喩卽因第二三相也。以所作無常卽是同喩。
<lb ed="X" n="0874c08"/><lb ed="R087" n="0065b08"/>非所作常。卽異喩也。甁及空但喩所依。非是喩故。
<lb ed="X" n="0874c09"/><lb ed="R087" n="0065b09"/>因是共相。遍宗及喩。於異遍無。故因三相卽攝二
<lb ed="X" n="0874c10"/><lb ed="R087" n="0065b10"/>喩也。然喩須所依故。須擧空甁也。問陳那三相六
<lb ed="X" n="0874c11"/><lb ed="R087" n="0065b11"/>過。與<name role="" type="person">世親</name>因一喩二六過何別。答<name role="" type="person">世親</name>約因喩體
<lb ed="X" n="0874c12"/><lb ed="R087" n="0065b12"/>說。陳那約因三相義說。故有別也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874c13"/><lb ed="R087" n="0065b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0874c1301">疏言因一喩二卽因三相者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874c14"/><lb ed="R087" n="0065b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0874c1401">明不擧因喩。闕因三相。亦成減過也。此但叙西國
<lb ed="X" n="0874c15"/><lb ed="R087" n="0065b15"/>有此兩解。三藏無定別解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874c16"/><lb ed="R087" n="0065b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0874c1601">疏雖有申宗不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0874005" n="0874005"/>申喩至豈非過也者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874c17"/><lb ed="R087" n="0065b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0874c1701">此解意不申因喩具闕三。亦是闕減過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874c18"/><lb ed="R087" n="0065b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0874c1801">疏文雖有言而相並闕至三相並闕何得非似者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0874c19"/><lb ed="R087" n="0066a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0874c1901">此解意雖申因喩言。而因喩義並闕也。擧德所依
<lb ed="X" n="0874c20"/><lb ed="R087" n="0066a02"/>因是德句。非德所依。闕因初相。以實是德句依故
<lb ed="X" n="0874c21"/><lb ed="R087" n="0066a03"/>擧擇滅。彼宗無之。亦非德依。無第二相。異喩大種
<lb ed="X" n="0874c22"/><lb ed="R087" n="0066a04"/>能立不遣。闕第三相。以大種是實句攝。與德爲依。
<lb ed="X" n="0874c23"/><lb ed="R087" n="0066a05"/>卽異喩中有因。名能立不遣也。故雖有言。並闕此
<lb ed="X" n="0874c24"/><lb ed="R087" n="0066a06"/>三義。亦是以立聲論。定不同勝論計故。問如擇滅
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0875a" n="0875a"/>
<lb ed="X" n="0875a01"/><lb ed="R087" n="0066a07"/>是常。豈非同品有。雖闕能立。可不是喩。答他宗不
<lb ed="X" n="0875a02"/><lb ed="R087" n="0066a08"/>許有擇滅也。意明有體此闕也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875a03"/><lb ed="R087" n="0066a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0875a0301">疏此中唯取隨自意樂爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0875001" n="0875001"/>所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0875002" n="0875002"/>成非彼相違義能遣
<lb ed="X" n="0875a04"/><lb ed="R087" n="0066a10"/>者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875a05"/><lb ed="R087" n="0066a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0875a0501">是論文卽陳那菩薩所立宗義也。但隨自義所立。
<lb ed="X" n="0875a06"/><lb ed="R087" n="0066a12"/>我□宗離五相違。非彼五相違義。能遣我此宗義
<lb ed="X" n="0875a07"/><lb ed="R087" n="0066a13"/>故。是正宗也。□後四過不是相違故。陳那略之。不
<lb ed="X" n="0875a08"/><lb ed="R087" n="0066a14"/>立爲過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875a09"/><lb ed="R087" n="0066a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0875a0901">疏能別不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0875003" n="0875003"/>成是因中不共不定等過者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875a10"/><lb ed="R087" n="0066a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0875a1001">以不共不定攝。得彼能別不成。以不共不定寬故。
<lb ed="X" n="0875a11"/><lb ed="R087" n="0066a17"/>同異俱無。能別不成。但同喩無故。但<anchor xml:id="nkr_note_orig_0875004" n="0875004"/>客攝非法同
<lb ed="X" n="0875a12"/><lb ed="R087" n="0066a18"/>也。言等過者。等取同異喩。亦自有過也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875a13"/><lb ed="R087" n="0066b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0875a1301">疏若非能別誰不相離者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875a14"/><lb ed="R087" n="0066b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0875a1401">若非是能別極成。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0875005" n="0875005"/>雖爲不相離之義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875a15"/><lb ed="R087" n="0066b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0875a1501">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0875006" n="0875006"/>及異品非遍無過者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875a16"/><lb ed="R087" n="0066b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0875a1601">卽是品異一分及遍轉也。旣因中有異品遍轉。及
<lb ed="X" n="0875a17"/><lb ed="R087" n="0066b05"/>一分轉。何須異喩之中。更立能立遣。能立遣者。卽
<lb ed="X" n="0875a18"/><lb ed="R087" n="0066b06"/>因異品轉故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875a19"/><lb ed="R087" n="0066b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0875a1901">疏若此上三不立過者所依非極至何名所立者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875a20"/><lb ed="R087" n="0066b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0875a2001">非極旣更須能成立宗法。故不成也。宗旣不成。何
<lb ed="X" n="0875a21"/><lb ed="R087" n="0066b09"/>名所立。由此故。須能所俱極成。問且如滅壞。是能
<lb ed="X" n="0875a22"/><lb ed="R087" n="0066b10"/>別不成。如何更以因喩成立。答此能所別有可成
<lb ed="X" n="0875a23"/><lb ed="R087" n="0066b11"/>者。有不可成者。如對小乘。成第八識。卽所別不成
<lb ed="X" n="0875a24"/><lb ed="R087" n="0066b12"/>也。如此類是所成。如滅無常他不許。卽不可成。若
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0875b" n="0875b"/>
<lb ed="X" n="0875b01"/><lb ed="R087" n="0066b13"/>更以別義來成亦可得。卽無非所成法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875b02"/><lb ed="R087" n="0066b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0875b0201">疏及俱不成者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875b03"/><lb ed="R087" n="0066b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0875b0301">是喩中俱不成爾也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875b04"/><lb ed="R087" n="0066b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0875b0401">疏宗因相違名宗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0875007" n="0875007"/>相違者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875b05"/><lb ed="R087" n="0066b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0875b0501">陳那以前有不正師。立有宗違過。以宗違因故。引
<lb ed="X" n="0875b06"/><lb ed="R087" n="0066b18"/>彼外道。立一切皆是無常。故因爲例。今陳那不取
<lb ed="X" n="0875b07"/><lb ed="R087" n="0067a01"/>破之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875b08"/><lb ed="R087" n="0067a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0875b0801">疏云以聲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0875008" n="0875008"/>攝一切無常中故者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875b09"/><lb ed="R087" n="0067a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0875b0901">意言一切者。卽一切法盡。非是卽有種類故。名一
<lb ed="X" n="0875b10"/><lb ed="R087" n="0067a04"/>切也。非離敵卽不名一切。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875b11"/><lb ed="R087" n="0067a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0875b1101">疏云此不成因亦不成宗者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875b12"/><lb ed="R087" n="0067a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0875b1201"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0875009" n="0875009"/>等意此者。此兩俱及隨一過自不成。故名不成。或
<lb ed="X" n="0875b13"/><lb ed="R087" n="0067a07"/>不成宗。故名不成。立敵者卽兩俱。或偏卽隨一。何
<lb ed="X" n="0875b14"/><lb ed="R087" n="0067a08"/>假所依及猶預不成耶。陳那云。道理雖爾。謂總合
<lb ed="X" n="0875b15"/><lb ed="R087" n="0067a09"/>難知。故開四種。言總合者。卽將猶預所依。共兩俱
<lb ed="X" n="0875b16"/><lb ed="R087" n="0067a10"/>隨一合說也。云何名難知。卽不知所依有法有體
<lb ed="X" n="0875b17"/><lb ed="R087" n="0067a11"/>無體。又伏疑決難辨許。於有體法起疑。於無法不
<lb ed="X" n="0875b18"/><lb ed="R087" n="0067a12"/>疑。今旣合說爲常有法有體。爲常無體。爲常起疑。
<lb ed="X" n="0875b19"/><lb ed="R087" n="0067a13"/>爲不起疑故。道理難知也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875b20"/><lb ed="R087" n="0067a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0875b2001">疏論體者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875b21"/><lb ed="R087" n="0067a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0875b2101">意云。如瑜伽等說。因明道理有七種。一論體者。<g ref="#CB00562">䟽</g>
<lb ed="X" n="0875b22"/><lb ed="R087" n="0067a16"/>解比量與能立極相似意。所言正爲能立。似生之
<lb ed="X" n="0875b23"/><lb ed="R087" n="0067a17"/>智正爲比量。問若爾何故能立之中。亦擧所生智
<lb ed="X" n="0875b24"/><lb ed="R087" n="0067a18"/>等。比量之中亦擧言等。答互所爲具非正體。疏意
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0875c" n="0875c"/>
<lb ed="X" n="0875c01"/><lb ed="R087" n="0067b01"/>云。能破離能立。以立外更無異堍。故云<g ref="#CB16105">𰉲</g>無異。非
<lb ed="X" n="0875c02"/><lb ed="R087" n="0067b02"/>是同一<g ref="#CB16105">𰉲</g>故。名無有異。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875c03"/><lb ed="R087" n="0067b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0875c0301">疏云由言生因至了本極成因者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875c04"/><lb ed="R087" n="0067b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0875c0401">此中言因者。卽宗因喩之能詮也。今言極成因者。
<lb ed="X" n="0875c05"/><lb ed="R087" n="0067b05"/>卽取聲宗所作性也。先許故方辨彼所立無常。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875c06"/><lb ed="R087" n="0067b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0875c0601">疏又比量中唯見此理者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875c07"/><lb ed="R087" n="0067b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0875c0701">談作論者。於比量中。唯見三相理也。又言若所作
<lb ed="X" n="0875c08"/><lb ed="R087" n="0067b08"/>比處者。卽宗也。又言此相定遍有者。卽初相言。餘
<lb ed="X" n="0875c09"/><lb ed="R087" n="0067b09"/>同類念此定有者。敵者卽喩此宗。亦有無常也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875c10"/><lb ed="R087" n="0067b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0875c1001">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0875010" n="0875010"/>二執理家者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875c11"/><lb ed="R087" n="0067b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0875c1101">卽事官宗。問第四第五義何別。答初立性。望明未
<lb ed="X" n="0875c12"/><lb ed="R087" n="0067b12"/>先解後未總明文。未學得是二別相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875c13"/><lb ed="R087" n="0067b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0875c1301">疏爲依義立宗體方成者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875c14"/><lb ed="R087" n="0067b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0875c1401">有法及法。要須極成所依義。立方依宗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875c15"/><lb ed="R087" n="0067b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0875c1501">疏云是因同品非定<anchor xml:id="nkr_note_orig_0875011" n="0875011"/>有過者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875c16"/><lb ed="R087" n="0067b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0875c1601">於因同品非有宗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875c17"/><lb ed="R087" n="0067b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0875c1701">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0875012" n="0875012"/>中必有是因同品非定<anchor xml:id="nkr_note_orig_0875013" n="0875013"/>有過必闕同喩者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875c18"/><lb ed="R087" n="0067b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0875c1801">意云。能別不成。卽無同喩。因中便闕第二相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875c19"/><lb ed="R087" n="0068a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0875c1901">疏同喩皆有所立不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875c20"/><lb ed="R087" n="0068a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0875c2001">意言。課得一法爲喩者。有所立不成失。二燈者相。
<lb ed="X" n="0875c21"/><lb ed="R087" n="0068a03"/>影者燈影。燈等更名俱不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875c22"/><lb ed="R087" n="0068a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0875c2201">疏一一離之爲一分句者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875c23"/><lb ed="R087" n="0068a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0875c2301">卽前俱中五四句內能所別。各取一分。而爲句也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0875c24"/><lb ed="R087" n="0068a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0875c2401">疏復將一分句對餘全句者。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0876a" n="0876a"/>
<lb ed="X" n="0876a01"/><lb ed="R087" n="0068a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0876a0101">卽如有自能別一分不成。他所別一分不成等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876a02"/><lb ed="R087" n="0068a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0876a0201">疏一宗依極成宗不極者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876a03"/><lb ed="R087" n="0068a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0876a0301">不極卽不相離性。敵不許之。稱不極也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876a04"/><lb ed="R087" n="0068a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0876a0401">疏由此宗中說其故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0876001" n="0876001"/>宗者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876a05"/><lb ed="R087" n="0068a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0876a0501">卽以差別不相離性爲宗故。宗法別置極成言也。
<lb ed="X" n="0876a06"/><lb ed="R087" n="0068a12"/>故言攝所依也。問餘經論中。與因明自相差別何
<lb ed="X" n="0876a07"/><lb ed="R087" n="0068a13"/>異。釋經論自共相者。有其四釋。一者諸法本眞言
<lb ed="X" n="0876a08"/><lb ed="R087" n="0068a14"/>說不及。名之自性。言所詮卽假智所緣。一切諸法
<lb ed="X" n="0876a09"/><lb ed="R087" n="0068a15"/>皆是共相。故唯識云。假智及詮。唯依共相轉。二者
<lb ed="X" n="0876a10"/><lb ed="R087" n="0068a16"/>色等諸法名自性。此上苦無常等名差別。此法本
<lb ed="X" n="0876a11"/><lb ed="R087" n="0068a17"/>自爾。卽前言不詮中有此二徒也。三者名自性句
<lb ed="X" n="0876a12"/><lb ed="R087" n="0068a18"/>詮者名差別。卽前說中分生四者。於言說中。以狹
<lb ed="X" n="0876a13"/><lb ed="R087" n="0068b01"/>望寬。從麤至細。爲自共故。因明所說自性。比量所
<lb ed="X" n="0876a14"/><lb ed="R087" n="0068b02"/>緣卽共相。四者先後。卽前言所明。自相共相先後。
<lb ed="X" n="0876a15"/><lb ed="R087" n="0068b03"/>先陳卽性。後陳名差別。三者言陳意許。如疏可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876a16"/><lb ed="R087" n="0068b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0876a1601">疏凡宗有四者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876a17"/><lb ed="R087" n="0068b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0876a1701">此卽理門。汎明宗義。問四句中。初三是眞似。答法
<lb ed="X" n="0876a18"/><lb ed="R087" n="0068b06"/>眞宗中。非是所諍。言非所立。若立之者。卽相符等
<lb ed="X" n="0876a19"/><lb ed="R087" n="0068b07"/>過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876a20"/><lb ed="R087" n="0068b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0876a2001">疏因喩成立自義亦應名者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876a21"/><lb ed="R087" n="0068b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0876a2101">此中雖意隨自樂爲。是名爲宗因喩。亦量義言中
<lb ed="X" n="0876a22"/><lb ed="R087" n="0068b10"/>立時亦應名。答其意可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876a23"/><lb ed="R087" n="0068b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0876a2301">疏又解樂者貫通上下等者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876a24"/><lb ed="R087" n="0068b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0876a2401">此一樂爲言。樂屬上自。亦及下句。意說樂爲。通上
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0876b" n="0876b"/>
<lb ed="X" n="0876b01"/><lb ed="R087" n="0068b13"/>隨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0876002" n="0876002"/>隨自。亦通下樂爲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876b02"/><lb ed="R087" n="0068b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0876b0201">疏問何故宗內獨言樂等至只是宗攝者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876b03"/><lb ed="R087" n="0068b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0876b0301">此中問意知。就答之中有二段也。初似等至三似
<lb ed="X" n="0876b04"/><lb ed="R087" n="0068b16"/>者。答以宗因等至亦是宗攝。不說樂爲者。答因中
<lb ed="X" n="0876b05"/><lb ed="R087" n="0068b17"/>不說樂爲意。答初意云。似常因等而成宗。彼非今
<lb ed="X" n="0876b06"/><lb ed="R087" n="0068b18"/>樂恐濫似故。置樂爲言。答二問意云。三似重成是
<lb ed="X" n="0876b07"/><lb ed="R087" n="0069a01"/>小宗非喩。今無所濫。非樂爲簡言說。今及後者。但
<lb ed="X" n="0876b08"/><lb ed="R087" n="0069a02"/>是文色羅非解。今問非因分疎。別置樂爲言故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876b09"/><lb ed="R087" n="0069a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0876b0901">疏又宗前未說等至更何須說者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876b10"/><lb ed="R087" n="0069a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0876b1001">此中意說。夫立比量。先宗後因。若不說所立。欲顯
<lb ed="X" n="0876b11"/><lb ed="R087" n="0069a05"/>於何。恐有濫故。宗置所立。因前說宗是所立。能必
<lb ed="X" n="0876b12"/><lb ed="R087" n="0069a06"/>能立不說可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876b13"/><lb ed="R087" n="0069a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0876b1301">疏依二所立者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876b14"/><lb ed="R087" n="0069a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0876b1401">卽自性差別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876b15"/><lb ed="R087" n="0069a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0876b1501">疏以言對理取依義能詮名爲各別者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876b16"/><lb ed="R087" n="0069a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0876b1601">意取總聚上一分。能依自性差別。能詮之言名分
<lb ed="X" n="0876b17"/><lb ed="R087" n="0069a11"/>別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876b18"/><lb ed="R087" n="0069a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0876b1801">疏依義能詮者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876b19"/><lb ed="R087" n="0069a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0876b1901">義卽性也。依所詮理及無常等義。故言各若詮言
<lb ed="X" n="0876b20"/><lb ed="R087" n="0069a14"/>依義等。其中取爲宗法。連下讀之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876b21"/><lb ed="R087" n="0069a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0876b2101">疏言正與此同者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876b22"/><lb ed="R087" n="0069a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0876b2201">意道。此義正與瑜伽各別攝受自品所許攝受文
<lb ed="X" n="0876b23"/><lb ed="R087" n="0069a17"/>同。又言此受總故者。意明此文。是總下有十句別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876b24"/><lb ed="R087" n="0069a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0876b2401">疏有果不同至分言義智者。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0876c" n="0876c"/>
<lb ed="X" n="0876c01"/><lb ed="R087" n="0069b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0876c0101">此中意說。建立順益。雖皆是因。望果不同。分成生
<lb ed="X" n="0876c02"/><lb ed="R087" n="0069b02"/>了。言疎者。是疎條之義言。各賴別分。言義智者。然
<lb ed="X" n="0876c03"/><lb ed="R087" n="0069b03"/>生了中。各有三類。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876c04"/><lb ed="R087" n="0069b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0876c0401">疏體異便成立敵二至別開六種者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876c05"/><lb ed="R087" n="0069b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0876c0501">此中意說。獨雜殊義因開六種。立敵二獨。而不雜
<lb ed="X" n="0876c06"/><lb ed="R087" n="0069b06"/>言兩門。或生或了。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876c07"/><lb ed="R087" n="0069b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0876c0701">疏智境疎寬等至令起名生者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876c08"/><lb ed="R087" n="0069b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0876c0801">常無常宗及能立。俱爲智境。故稱寬也。<g ref="#CB16105">𰉲</g>體先有
<lb ed="X" n="0876c09"/><lb ed="R087" n="0069b09"/>非智。親生但智照了。故言疎也。立者唯能親生敵
<lb ed="X" n="0876c10"/><lb ed="R087" n="0069b10"/>智。故言親狹。問立者之言。亦得宗果。所言於狹前。
<lb ed="X" n="0876c11"/><lb ed="R087" n="0069b11"/>彼說了因。今談生果。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876c12"/><lb ed="R087" n="0069b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0876c1201">疏立智隔於<anchor xml:id="nkr_note_orig_0876003" n="0876003"/>言不得相從<anchor xml:id="nkr_note_orig_0876004" n="0876004"/>各了者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876c13"/><lb ed="R087" n="0069b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0876c1301">問言亦隔於義。何故得稱了。答智自悟不能生他
<lb ed="X" n="0876c14"/><lb ed="R087" n="0069b14"/>後隔言義。言能詮顯。親能生他智解。不同立智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876c15"/><lb ed="R087" n="0069b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0876c1501">疏其言生因等至各有三相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876c16"/><lb ed="R087" n="0069b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0876c1601">卽言生因體無三相。詮三相義。從所詮故。說名三
<lb ed="X" n="0876c17"/><lb ed="R087" n="0069b17"/>相。意說能詮言下所詮義。能緣下所緣義。皆具遍
<lb ed="X" n="0876c18"/><lb ed="R087" n="0069b18"/>是宗法性等三相也。其言生因敵證者智。實不具
<lb ed="X" n="0876c19"/><lb ed="R087" n="0070a01"/>三相。但得名因。言因具三相。相從而說。故言各有
<lb ed="X" n="0876c20"/><lb ed="R087" n="0070a02"/>三相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876c21"/><lb ed="R087" n="0070a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0876c2101">疏一因所依貫三別處者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876c22"/><lb ed="R087" n="0070a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0876c2201">三別謂宗有法及同異喩法。此三卽因之所依。異
<lb ed="X" n="0876c23"/><lb ed="R087" n="0070a05"/>品雖不相順。返亦名依。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0876c24"/><lb ed="R087" n="0070a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0876c2401">疏故此二法皆是有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0876005" n="0876005"/>法上別義者。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0877a" n="0877a"/>
<lb ed="X" n="0877a01"/><lb ed="R087" n="0070a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0877a0101">意說無常及所作因法。是聲上別義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877a02"/><lb ed="R087" n="0070a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0877a0201">疏以其總聲於別<anchor xml:id="nkr_note_orig_0877001" n="0877001"/>上轉者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877a03"/><lb ed="R087" n="0070a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0877a0301">卽和合不離。此爲總宗。二所依異。名之爲別。別旣
<lb ed="X" n="0877a04"/><lb ed="R087" n="0070a10"/>總中一分。說別亦帶總聲。猶如襟袖。方總成衣。唯
<lb ed="X" n="0877a05"/><lb ed="R087" n="0070a11"/>燒衫時。亦言燒衣。衫處之帶總言故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877a06"/><lb ed="R087" n="0070a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0877a0601">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0877002" n="0877002"/>煙火俱有法者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877a07"/><lb ed="R087" n="0070a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0877a0701">此卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0877003" n="0877003"/>卽如經色等爲自性性卽有法也。不是先陳
<lb ed="X" n="0877a08"/><lb ed="R087" n="0070a14"/>名有法也。但爲成立此相應物者。此謂山處有火
<lb ed="X" n="0877a09"/><lb ed="R087" n="0070a15"/>及煙。名爲相應。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877a10"/><lb ed="R087" n="0070a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0877a1001">疏有所不立顯皆因立者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877a11"/><lb ed="R087" n="0070a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0877a1101">意云。因若遍宗。可有所立道理。而未立之。若不爾
<lb ed="X" n="0877a12"/><lb ed="R087" n="0070a18"/>卽非立也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877a13"/><lb ed="R087" n="0070b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0877a1301">疏兩俱一分若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0877004" n="0877004"/>爲自若他合<anchor xml:id="nkr_note_orig_0877005" n="0877005"/>三一分猶預不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877a14"/><lb ed="R087" n="0070b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0877a1401">問不有無體也。若答論有無。卽是決也。而非猶預。
<lb ed="X" n="0877a15"/><lb ed="R087" n="0070b03"/>至下預中看所依。不說無體者。以無體便非所依。
<lb ed="X" n="0877a16"/><lb ed="R087" n="0070b04"/>所以但說有體也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877a17"/><lb ed="R087" n="0070b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0877a1701">疏不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0877006" n="0877006"/>說甁二異名中者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877a18"/><lb ed="R087" n="0070b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0877a1801">意云。不說聲上所作。卽甁上所作。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877a19"/><lb ed="R087" n="0070b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0877a1901">疏恒住堅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0877007" n="0877007"/>窂不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0877008" n="0877008"/>變四皆常。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877a20"/><lb ed="R087" n="0070b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0877a2001">釋願隱常名也。言遷者。隱無常名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877a21"/><lb ed="R087" n="0070b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0877a2101">疏上來三句所說過者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877a22"/><lb ed="R087" n="0070b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0877a2201">卽因三相爲三句。又言各相卽義。非是體也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877a23"/><lb ed="R087" n="0070b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0877a2301">疏三立皆闕者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877a24"/><lb ed="R087" n="0070b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0877a2401">卽一因二喩能立也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0877b" n="0877b"/>
<lb ed="X" n="0877b01"/><lb ed="R087" n="0070b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0877b0101">疏如是合有三个四句。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877b02"/><lb ed="R087" n="0070b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0877b0201">卽三相互爲其首。相對有無成三也。言一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0877009" n="0877009"/>个兩句
<lb ed="X" n="0877b03"/><lb ed="R087" n="0070b15"/>者。卽三闕三不闕也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877b04"/><lb ed="R087" n="0070b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0877b0401">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0877010" n="0877010"/>且因義非後二四不成過者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877b05"/><lb ed="R087" n="0070b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0877b0501">且所依不成者。卽有法分成。因無所依。是無因義。
<lb ed="X" n="0877b06"/><lb ed="R087" n="0070b18"/>餘者隨應可悉。撿論文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877b07"/><lb ed="R087" n="0071a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0877b0701">疏唯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0877011" n="0877011"/>有相相違者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877b08"/><lb ed="R087" n="0071a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0877b0801">卽四亦句也。言及五不定者。卽六不定中。除相具
<lb ed="X" n="0877b09"/><lb ed="R087" n="0071a03"/>違決定故。九句之中攝得六過。餘四不成。一定三
<lb ed="X" n="0877b10"/><lb ed="R087" n="0071a04"/>相違。九句不攝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877b11"/><lb ed="R087" n="0071a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0877b1101">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0877012" n="0877012"/>答因親成於宗等至標其順違者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877b12"/><lb ed="R087" n="0071a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0877b1201"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0877013" n="0877013"/>意此中意。以因望宗親故。且九句中。說有初相。卽
<lb ed="X" n="0877b13"/><lb ed="R087" n="0071a07"/>是順也。若無初相。卽四不成過故。不說四不成。又
<lb ed="X" n="0877b14"/><lb ed="R087" n="0071a08"/>解但說遍宗法因。順成宗故。名相不說四不成。又
<lb ed="X" n="0877b15"/><lb ed="R087" n="0071a09"/>同喩成立疎遠故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0877b1501" n="0877b1501"/><anchor xml:id="beg0877b1501" n="0877b1501"/>但<anchor xml:id="end0877b1501"/>標其順違者。順謂五不定。違
<lb ed="X" n="0877b16"/><lb ed="R087" n="0071a10"/>卽二相違。據此攝餘亦盡。更不說餘三相違。及決
<lb ed="X" n="0877b17"/><lb ed="R087" n="0071a11"/>定過。又云順違等者。九句中其六句是順。餘皆是
<lb ed="X" n="0877b18"/><lb ed="R087" n="0071a12"/>違喩。不同於因有親成義。故說順違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877b19"/><lb ed="R087" n="0071a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0877b1901">疏答因於有無說宗同異者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877b20"/><lb ed="R087" n="0071a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0877b2001">由因於一處有說此爲宗同喩。牒文可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877b21"/><lb ed="R087" n="0071a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0877b2101">疏云彼若不許聲有法有亦成異品者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877b22"/><lb ed="R087" n="0071a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0877b2201">立敵皆不許。方成異品。非唯他也。所立之宗。他旣
<lb ed="X" n="0877b23"/><lb ed="R087" n="0071a17"/>不許名異品。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877b24"/><lb ed="R087" n="0071a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0877b2401">疏非別無彼言所陳法及與法者。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0877c" n="0877c"/>
<lb ed="X" n="0877c01"/><lb ed="R087" n="0071b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0877c0101">意異品但無所立之法。一切異品。非要二無。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877c02"/><lb ed="R087" n="0071b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0877c0201">疏答<anchor xml:id="nkr_note_orig_0877014" n="0877014"/>聲無常性是滅義等至體是生義者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877c03"/><lb ed="R087" n="0071b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0877c0301">此證無常義也。然非彼別無言所陳法。然龜毛非
<lb ed="X" n="0877c04"/><lb ed="R087" n="0071b04"/>同可爾。非不成。旣無無常及是常也。故是異收非
<lb ed="X" n="0877c05"/><lb ed="R087" n="0071b05"/>俱句。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877c06"/><lb ed="R087" n="0071b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0877c0601">疏此二師皆有一分一切內外異性者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877c07"/><lb ed="R087" n="0071b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0877c0701">一分或內外。一切內外俱。又云一體多體者。此二
<lb ed="X" n="0877c08"/><lb ed="R087" n="0071b08"/>所許法。有兩種。一計一切法有。一能詮聲。如大乘
<lb ed="X" n="0877c09"/><lb ed="R087" n="0071b09"/>眞如。二者諸法各有一能詮聲。如薩婆多<anchor xml:id="nkr_note_orig_0877015" n="0877015"/>攝滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877c10"/><lb ed="R087" n="0071b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0877c1001">疏亦能成立空無我等隨其所應非取一切者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877c11"/><lb ed="R087" n="0071b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0877c1101">意明。因不唯成。聲者有常。亦不總成有法。諸義各
<lb ed="X" n="0877c12"/><lb ed="R087" n="0071b12"/>成之者。卽不定如名可解。疏所作因。於其異一分
<lb ed="X" n="0877c13"/><lb ed="R087" n="0071b13"/>轉。解無爲故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877c14"/><lb ed="R087" n="0071b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0877c1401">疏若不同異於總宗等至名之爲法者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877c15"/><lb ed="R087" n="0071b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0877c1501">意云。所作宗家之法。以彼同此。名之爲法。不同其
<lb ed="X" n="0877c16"/><lb ed="R087" n="0071b16"/>宗者。但取甁與無常不相離。是彼總宗種類相似。
<lb ed="X" n="0877c17"/><lb ed="R087" n="0071b17"/>得言品別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0877c18"/><lb ed="R087" n="0071b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0877c1801">疏又此所作非總所立者。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0878a" n="0878a"/>
<lb ed="X" n="0878a01"/><lb ed="R087" n="0072a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0878a0101">卽總所立所作。卽是能立也。故結云能所異故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878a02"/><lb ed="R087" n="0072a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0878a0201">疏除宗以外至有無聚中有此共許不共許法者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878a03"/><lb ed="R087" n="0072a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0878a0301">此意通說成有無宗故。喩通於有。又言卽此共許
<lb ed="X" n="0878a04"/><lb ed="R087" n="0072a04"/>不許者。有此宗中。皆共許所作。不共許無常法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878a05"/><lb ed="R087" n="0072a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0878a0501">疏若於爾時所立異品非一種<anchor xml:id="nkr_note_orig_0878001" n="0878001"/>敵者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878a06"/><lb ed="R087" n="0072a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0878a0601">卽所立之異品故。非異品卽所立。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878a07"/><lb ed="R087" n="0072a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0878a0701">疏應以有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0878002" n="0878002"/>法爲異品者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878a08"/><lb ed="R087" n="0072a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0878a0801">意云。所成無此異。應有彼宗。更有體實法。遠以無
<lb ed="X" n="0878a09"/><lb ed="R087" n="0072a09"/>爲其異也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878a10"/><lb ed="R087" n="0072a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0878a1001">疏若無爲宗有非能成因無所依者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878a11"/><lb ed="R087" n="0072a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0878a1101">意言。有因不依無法也。問無宗之中。卽法有者。有
<lb ed="X" n="0878a12"/><lb ed="R087" n="0072a12"/>旣所作依。得成無宗以不。答雖無此過。更有餘過。
<lb ed="X" n="0878a13"/><lb ed="R087" n="0072a13"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0878003" n="0878003"/>有餘過。有問無因依有有法。成無二宗不。時是所
<lb ed="X" n="0878a14"/><lb ed="R087" n="0072a14"/>依不成過不。答非此過也。故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0878004" n="0878004"/>不云無因依有法。有
<lb ed="X" n="0878a15"/><lb ed="R087" n="0072a15"/>法通有無。問無因依有法。有無不是過。寧有因依
<lb ed="X" n="0878a16"/><lb ed="R087" n="0072a16"/>有法。寧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0878005" n="0878005"/>而無所依過。答因成無宗依。有不成過。有
<lb ed="X" n="0878a17"/><lb ed="R087" n="0072a17"/>因不成無依。無卽是過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878a18"/><lb ed="R087" n="0072a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0878a1801">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0878006" n="0878006"/>勤勇因旣同所作應言至又字者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878a19"/><lb ed="R087" n="0072b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0878a1901">意云。餘義皆同所作。此因又加不過不樂也。簡前
<lb ed="X" n="0878a20"/><lb ed="R087" n="0072b02"/>因故。應加不遍。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878a21"/><lb ed="R087" n="0072b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0878a2101">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0878007" n="0878007"/>如聲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0878008" n="0878008"/>上義同許者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878a22"/><lb ed="R087" n="0072b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0878a2201">無常所作也。問敵者先許無常。豈非相符之失。答
<lb ed="X" n="0878a23"/><lb ed="R087" n="0072b05"/>先成不許。立因方許。故不成過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878a24"/><lb ed="R087" n="0072b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0878a2401">疏顯聲無常亦隨因同品義決定故者。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0878b" n="0878b"/>
<lb ed="X" n="0878b01"/><lb ed="R087" n="0072b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0878b0101">意云。隨彼甁上因同。故決定證。如聲無常。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878b02"/><lb ed="R087" n="0072b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0878b0201">疏自甁同品者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878b03"/><lb ed="R087" n="0072b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0878b0301">雖是共喩。指敵爲自也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878b04"/><lb ed="R087" n="0072b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0878b0401">疏云言異宗異因謂更別成他義<anchor xml:id="nkr_note_orig_0878009" n="0878009"/>同品者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878b05"/><lb ed="R087" n="0072b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0878b0501">意言。異宗異因。卽謂成立別異之宗因故。且如四
<lb ed="X" n="0878b06"/><lb ed="R087" n="0072b12"/>支等者。卽四軍也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878b07"/><lb ed="R087" n="0072b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0878b0701">疏十色處定非實有等至佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0878b0701" n="0878b0701"/><anchor xml:id="beg0878b0701" n="0878b0701"/>已<anchor xml:id="end0878b0701"/>外皆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0878010" n="0878010"/>佛得者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878b08"/><lb ed="R087" n="0072b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0878b0801">且彼十色處內。五識無間意識幷定心。現量所緣
<lb ed="X" n="0878b09"/><lb ed="R087" n="0072b15"/>五塵。及佛心所緣十色處。皆現量所緣實有。除此
<lb ed="X" n="0878b10"/><lb ed="R087" n="0072b16"/>所明。皆比量<anchor xml:id="nkr_note_orig_0878011" n="0878011"/>解實有法也。問二乘他心智及無漏
<lb ed="X" n="0878b11"/><lb ed="R087" n="0072b17"/>心。何故不緣。答他心卽緣他心。無漏緣眞理故。不
<lb ed="X" n="0878b12"/><lb ed="R087" n="0072b18"/>緣根也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878b13"/><lb ed="R087" n="0073a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0878b1301">疏引自爲證他未信從者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878b14"/><lb ed="R087" n="0073a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0878b1401">此意云。引自聖敎。欲令他信。返自毀背。小行非過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878b15"/><lb ed="R087" n="0073a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0878b1501">疏對敵申宗必能乖競故者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878b16"/><lb ed="R087" n="0073a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0878b1601">意說云。違他順<anchor xml:id="nkr_note_add_0878b1601" n="0878b1601"/><anchor xml:id="beg0878b1601" n="0878b1601"/>己<anchor xml:id="end0878b1601"/>。名之宗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0878012" n="0878012"/>乃。故違他敎。不名過也。
<lb ed="X" n="0878b17"/><lb ed="R087" n="0073a05"/>懷菟者藏也。義意說月中有菟也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878b18"/><lb ed="R087" n="0073a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0878b1801">疏簡諸小乘後身菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0878013" n="0878013"/>薩諸色者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878b19"/><lb ed="R087" n="0073a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0878b1901">彼宗所說釋迦之身。爲最後身也。三十心前有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0878014" n="0878014"/>□
<lb ed="X" n="0878b20"/><lb ed="R087" n="0073a08"/>恚覺。起染汙身語。彼自許初三攝。眼識不攝故。猶
<lb ed="X" n="0878b21"/><lb ed="R087" n="0073a09"/>如眼根者。此二我等薩婆多自許因喩。故下疏中。
<lb ed="X" n="0878b22"/><lb ed="R087" n="0073a10"/>前據有法自相決定相違。後作法自相相違者。二
<lb ed="X" n="0878b23"/><lb ed="R087" n="0073a11"/>俱錯。大乘疎所緣緣。與能緣識不定相離。離其生
<lb ed="X" n="0878b24"/><lb ed="R087" n="0073a12"/>比量爲別。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0878c" n="0878c"/>
<lb ed="X" n="0878c01"/><lb ed="R087" n="0073a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0878c0101">疏又同喩亦有所立不成等至非定卽離者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878c02"/><lb ed="R087" n="0073a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0878c0201">共許因識果道理。而非卽離。今言定離。卽喩中所
<lb ed="X" n="0878c03"/><lb ed="R087" n="0073a15"/>立不成。又言說成事智等者。據自宗難。我宗眼根。
<lb ed="X" n="0878c04"/><lb ed="R087" n="0073a16"/>及相分俱不離。問相親可爾。質疎如何。答由質有
<lb ed="X" n="0878c05"/><lb ed="R087" n="0073a17"/>相。相從不離。又言有離義者。意說言有二違。豈定
<lb ed="X" n="0878c06"/><lb ed="R087" n="0073a18"/>不離耶。返顯不離之義。問大乘質相分。旣不離識。
<lb ed="X" n="0878c07"/><lb ed="R087" n="0073b01"/>如何有離中知。答約勢用近者。是合中知。勢用遠
<lb ed="X" n="0878c08"/><lb ed="R087" n="0073b02"/>者。是離知義。問大乘何相定離。答根發識故卽定
<lb ed="X" n="0878c09"/><lb ed="R087" n="0073b03"/>也。是前決定過。云非定不離。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878c10"/><lb ed="R087" n="0073b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0878c1001">疏云此說決定自語相違者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878c11"/><lb ed="R087" n="0073b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0878c1101">簡猶預。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878c12"/><lb ed="R087" n="0073b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0878c1201">疏問若說我是思等至如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0878015" n="0878015"/>何立我等爲有者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878c13"/><lb ed="R087" n="0073b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0878c1301">此問言前於此法名。所別不成者。一切位不許法。
<lb ed="X" n="0878c14"/><lb ed="R087" n="0073b08"/>如何立得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878c15"/><lb ed="R087" n="0073b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0878c1501">疏若有所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0878016" n="0878016"/>別卽便無過<anchor xml:id="nkr_note_orig_0878017" n="0878017"/>又言能隨詮等者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878c16"/><lb ed="R087" n="0073b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0878c1601">意云。旣有能詮所顯。義之立者簡略之。無前過。不
<lb ed="X" n="0878c17"/><lb ed="R087" n="0073b11"/>爾便成所別不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0878c18"/><lb ed="R087" n="0073b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0878c1801">疏上二過。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0879a" n="0879a"/>
<lb ed="X" n="0879a01"/><lb ed="R087" n="0073b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0879a0101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0879a0101" n="0879a0101"/><anchor xml:id="beg0879a0101" n="0879a0101"/>已<anchor xml:id="end0879a0101"/>下初言初過。將初爲錯。應安後言。後過應言初
<lb ed="X" n="0879a02"/><lb ed="R087" n="0073b14"/>宗也。卽應言後過所依不成。能別有初過。應言能
<lb ed="X" n="0879a03"/><lb ed="R087" n="0073b15"/>別不成所別有。故疏言初後字錯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879a04"/><lb ed="R087" n="0073b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0879a0401">疏由是所立不與能依所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0879001" n="0879001"/>依名者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879a05"/><lb ed="R087" n="0073b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0879a0501">總宗非所別。亦非是能別。故非所依也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879a06"/><lb ed="R087" n="0073b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0879a0601">疏七由是所立□與能依之名者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879a07"/><lb ed="R087" n="0074a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0879a0701">雖未審決。且分不相離性爲所立。不與能依所依
<lb ed="X" n="0879a08"/><lb ed="R087" n="0074a02"/>名。應亦無失。疏意云。□所許實非攝者。唯他宗中
<lb ed="X" n="0879a09"/><lb ed="R087" n="0074a03"/>四大種內。非無有實然非實亦是實□差別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879a10"/><lb ed="R087" n="0074a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0879a1001">疏如違他現非違自敎者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879a11"/><lb ed="R087" n="0074a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0879a1101">如佛法對勝論云。地水火三。非眼所見。彼宗自謂
<lb ed="X" n="0879a12"/><lb ed="R087" n="0074a06"/>現所見故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879a13"/><lb ed="R087" n="0074a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0879a1301">疏如唯違自現<anchor xml:id="nkr_note_orig_0879002" n="0879002"/>及能別不成者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879a14"/><lb ed="R087" n="0074a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0879a1401">如大乘對一切有。除佛定心所緣眼根。是我由宗
<lb ed="X" n="0879a15"/><lb ed="R087" n="0074a09"/>許定心緣眼等故。他宗不許我卽兩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879a16"/><lb ed="R087" n="0074a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0879a1601">疏八合有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0879003" n="0879003"/>四句者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879a17"/><lb ed="R087" n="0074a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0879a1701">初四除第九。二四除第三。四四中除第一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879a18"/><lb ed="R087" n="0074a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0879a1801">疏此論所說現量相違有四過等者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879a19"/><lb ed="R087" n="0074a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0879a1901">此指論中作法過論。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879a20"/><lb ed="R087" n="0074a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0879a2001">疏皆有自他俱者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879a21"/><lb ed="R087" n="0074a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0879a2101">俱卽自他俱違。不俱卽自他俱不違也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879a22"/><lb ed="R087" n="0074a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0879a2201">疏如以自現相對<anchor xml:id="nkr_note_orig_0879004" n="0879004"/>爲句。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879a23"/><lb ed="R087" n="0074a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0879a2301">此中應言二四句全分一分也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879a24"/><lb ed="R087" n="0074a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0879a2401">疏或同異宗者。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0879b" n="0879b"/>
<lb ed="X" n="0879b01"/><lb ed="R087" n="0074b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0879b0101">此因同彼異品因也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879b02"/><lb ed="R087" n="0074b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0879b0201">疏云無因依有法有法通有無者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879b03"/><lb ed="R087" n="0074b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0879b0301">餘處復云無因不得成有。成有彼約所成之法。此
<lb ed="X" n="0879b04"/><lb ed="R087" n="0074b04"/>約因云非佛語所不攝。亦許發智非佛語不。答且
<lb ed="X" n="0879b05"/><lb ed="R087" n="0074b05"/>除發智故。有後後有難難等言。且發智論。自許佛
<lb ed="X" n="0879b06"/><lb ed="R087" n="0074b06"/>說者。此擧彼宗。一分陳義。擬作不定過。又言餘小
<lb ed="X" n="0879b07"/><lb ed="R087" n="0074b07"/>乘者卽除故。彼宗一分說之者。餘一切小乘宗及
<lb ed="X" n="0879b08"/><lb ed="R087" n="0074b08"/>大乘者。共許發智論是集佛語。而非佛說。亦非外
<lb ed="X" n="0879b09"/><lb ed="R087" n="0074b09"/>道六足攝。故言兩俱極成。非佛不攝也。非佛語者
<lb ed="X" n="0879b10"/><lb ed="R087" n="0074b10"/>卽外道六足等。又言是非佛語攝。此言非佛語。非
<lb ed="X" n="0879b11"/><lb ed="R087" n="0074b11"/>是外道六足等名非佛語。佛語佛顯不定。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879b12"/><lb ed="R087" n="0074b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0879b1201">疏因犯一分兩俱不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879b13"/><lb ed="R087" n="0074b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0879b1301">意顯發智入宗一分。及大乘者。俱不許彼非佛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0879005" n="0879005"/>□
<lb ed="X" n="0879b14"/><lb ed="R087" n="0074b14"/>不攝。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0879006" n="0879006"/>豈汝大乘。許非佛語不攝。豈汝大乘許非佛
<lb ed="X" n="0879b15"/><lb ed="R087" n="0074b15"/>語耶。□解兩俱等者。文前大引發智。以爲不定。卽
<lb ed="X" n="0879b16"/><lb ed="R087" n="0074b16"/>是此因。於有法攝發智爲宗。因有兩俱不成。此因
<lb ed="X" n="0879b17"/><lb ed="R087" n="0074b17"/>乃於發智上無前後相違者。意云前約非佛語所
<lb ed="X" n="0879b18"/><lb ed="R087" n="0074b18"/>不攝言。非外道語之所攝。於發智上有。後約是佛
<lb ed="X" n="0879b19"/><lb ed="R087" n="0075a01"/>語故。發智上無不相違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879b20"/><lb ed="R087" n="0075a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0879b2001">疏爲如自許發智者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879b21"/><lb ed="R087" n="0075a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0879b2101">如大乘自許一分不許及大乘兩俱極俱極成非
<lb ed="X" n="0879b22"/><lb ed="R087" n="0075a04"/>是外道六足所攝。不說名非佛語。與前釋義殊。是
<lb ed="X" n="0879b23"/><lb ed="R087" n="0075a05"/>一因言。含此二義。所望有異。隨應出過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879b24"/><lb ed="R087" n="0075a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0879b2401">疏如於角決定於牛有疑者。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0879c" n="0879c"/>
<lb ed="X" n="0879c01"/><lb ed="R087" n="0075a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0879c0101">此卽所別決定。能別有疑。有人隔墻見角。決知牛
<lb ed="X" n="0879c02"/><lb ed="R087" n="0075a08"/>角爲望爲牛戴。後或於火定煙有疑者。卽是能別
<lb ed="X" n="0879c03"/><lb ed="R087" n="0075a09"/>定。所別不定。如言煙下有火。立火見於火故。決定
<lb ed="X" n="0879c04"/><lb ed="R087" n="0075a10"/>對敵申宗。自生心疑預。謂烟是火家之相。今旣對
<lb ed="X" n="0879c05"/><lb ed="R087" n="0075a11"/>敵申宗。俱於烟上起疑。不相火上生疑也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879c06"/><lb ed="R087" n="0075a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0879c0601">疏若等俱疑卽是兩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0879007" n="0879007"/>俱不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0879008" n="0879008"/>成極成等者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879c07"/><lb ed="R087" n="0075a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0879c0701">上兩俱言。含於二義。謂能所別及自他俱。下兩俱
<lb ed="X" n="0879c08"/><lb ed="R087" n="0075a14"/>言亦卽能所別俱。俱不極者。及自他也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879c09"/><lb ed="R087" n="0075a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0879c0901">疏前似宗但說所依無等至有體猶預俱不成者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879c10"/><lb ed="R087" n="0075a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0879c1001">意云。前據無體。不說猶預不成。疑決異故。今說有
<lb ed="X" n="0879c11"/><lb ed="R087" n="0075a17"/>有體故有。猶預不成。猶者犬也。預者前也。猶如犬
<lb ed="X" n="0879c12"/><lb ed="R087" n="0075a18"/>子在於前行。至於岐路。以待人故。今時猶預。亦該
<lb ed="X" n="0879c13"/><lb ed="R087" n="0075b01"/>如是。至於雲烟露等不決定。故名猶預。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879c14"/><lb ed="R087" n="0075b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0879c1401">疏答因雖三相唯初一相等至名不成者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879c15"/><lb ed="R087" n="0075b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0879c1501">此擧例也。言餘宗具者。現量等也。言合二建宗者。
<lb ed="X" n="0879c16"/><lb ed="R087" n="0075b04"/>此釋能別所得成宗名。翻此宗得不成之名也。言
<lb ed="X" n="0879c17"/><lb ed="R087" n="0075b05"/>成宗義疎者。舊釋宗具言故。但名不定。相違者。因
<lb ed="X" n="0879c18"/><lb ed="R087" n="0075b06"/>後二相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879c19"/><lb ed="R087" n="0075b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0879c1901">疏云諸有皆不共者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879c20"/><lb ed="R087" n="0075b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0879c2001">意明凡是不共因言諸有也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879c21"/><lb ed="R087" n="0075b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0879c2101">疏如山<anchor xml:id="nkr_note_orig_0879009" n="0879009"/>野<anchor xml:id="nkr_note_orig_0879010" n="0879010"/>草者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0879c22"/><lb ed="R087" n="0075b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0879c2201">此喩可解。意明其不共因。雖不屬同異品。然有隨
<lb ed="X" n="0879c23"/><lb ed="R087" n="0075b11"/>成一宗之義。其量如何。且如立聲常宗。所聞於甁
<lb ed="X" n="0879c24"/><lb ed="R087" n="0075b12"/>並無。其空雖是宗之同品。然是因之異法。若有取
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0880a" n="0880a"/>
<lb ed="X" n="0880a01"/><lb ed="R087" n="0075b13"/>彼甁爲異喩。返顯常無常。故云不定。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880a02"/><lb ed="R087" n="0075b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0880a0201">疏離繫親子至我有命等者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880a03"/><lb ed="R087" n="0075b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0880a0301">是彼苗<g ref="#CB00509">𧜟</g>故。凡言親子聲是無命。不能增長。如胡
<lb ed="X" n="0880a04"/><lb ed="R087" n="0075b16"/>瓜等緣樹上難。故言無命。返此卽心有命。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880a05"/><lb ed="R087" n="0075b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0880a0501">疏然俱可得一義相違者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880a06"/><lb ed="R087" n="0075b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0880a0601">謂有一義能與彼違不容有。故是猶預。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880a07"/><lb ed="R087" n="0076a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0880a0701">疏所生皆合一能生皆離多者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880a08"/><lb ed="R087" n="0076a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0880a0801">意能生皆有父母。所生之子唯一。乃至少分地。子
<lb ed="X" n="0880a09"/><lb ed="R087" n="0076a03"/>唯一微。父母容多。問子微不越因量者。爲子越一。
<lb ed="X" n="0880a10"/><lb ed="R087" n="0076a04"/>父母爲總敵父母。解云唯識中。破彼許通二釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880a11"/><lb ed="R087" n="0076a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0880a1101">疏不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0880001A" n="0880001A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0880001A" n="0880001A"/>如同勝論<anchor xml:id="nkr_note_orig_0880001B" n="0880001B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0880001B" n="0880001B"/>聲性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880a12"/><lb ed="R087" n="0076a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0880a1201">意簡兩宗聲性差別。其義如何。且二聲論。聲有二。
<lb ed="X" n="0880a13"/><lb ed="R087" n="0076a07"/>一如大乘眞如。二有宗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0880002" n="0880002"/>攝滅。問勝論宗其聲性者。
<lb ed="X" n="0880a14"/><lb ed="R087" n="0076a08"/>卽同異更不別立。卽同異性。遍一切法上聲。業等
<lb ed="X" n="0880a15"/><lb ed="R087" n="0076a09"/>爲性。是宗法有法猶預因。望猶預。如厨等中。立敵
<lb ed="X" n="0880a16"/><lb ed="R087" n="0076a10"/>智因。如何說是猶預能立成不。此中汎問答也。問
<lb ed="X" n="0880a17"/><lb ed="R087" n="0076a11"/>前句數初云。因猶預非喩。指如厨中等。何故又如
<lb ed="X" n="0880a18"/><lb ed="R087" n="0076a12"/>厨等中。成猶預也。答據喩上不疑於煙。但因或斷。
<lb ed="X" n="0880a19"/><lb ed="R087" n="0076a13"/>今約似能立中因。有猶預喩。設不疑亦無猶預。如
<lb ed="X" n="0880a20"/><lb ed="R087" n="0076a14"/>相違決定中言。此二亦是猶預也。答意可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880a21"/><lb ed="R087" n="0076a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0880a2101">疏此他比量相違決定者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880a22"/><lb ed="R087" n="0076a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0880a2201">意說。雖自立是前比量。相違決定。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880a23"/><lb ed="R087" n="0076a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0880a2301">疏無二自他若二自他俱<anchor xml:id="nkr_note_orig_0880003" n="0880003"/>眞破彼非似立故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880a24"/><lb ed="R087" n="0076a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0880a2401">意云。相違決定必須一自他及共。論中是其共也。
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0880b" n="0880b"/>
<lb ed="X" n="0880b01"/><lb ed="R087" n="0076b01"/>若二自俱眞能立至三相具足立自義。若二他俱
<lb ed="X" n="0880b02"/><lb ed="R087" n="0076b02"/>眞能破三相。今云破他故。並非者也。立卽相違不
<lb ed="X" n="0880b03"/><lb ed="R087" n="0076b03"/>定也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880b04"/><lb ed="R087" n="0076b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0880b0401">疏自共比中諸自不定及共不定是不定過者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880b05"/><lb ed="R087" n="0076b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0880b0501">問共中因有於他異品轉。何非不定。答不共許故。
<lb ed="X" n="0880b06"/><lb ed="R087" n="0076b06"/>若爾望自異品。亦不共許。何共中爲不定也。答若
<lb ed="X" n="0880b07"/><lb ed="R087" n="0076b07"/>五比量。於自異轉。卽相違自宗成過也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880b08"/><lb ed="R087" n="0076b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0880b0801">疏與相違法而爲自故者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880b09"/><lb ed="R087" n="0076b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0880b0901">如立常宗無常相違。名宗相違。其所作性而無常
<lb ed="X" n="0880b10"/><lb ed="R087" n="0076b10"/>爲因。名相違。依主釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880b11"/><lb ed="R087" n="0076b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0880b1101">疏如無違法至定無有故者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880b12"/><lb ed="R087" n="0076b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0880b1201">無違法者。謂所作因或無常宗。離諸過故。名無相
<lb ed="X" n="0880b13"/><lb ed="R087" n="0076b13"/>違。法相違<anchor xml:id="nkr_note_orig_0880004" n="0880004"/>亦爾者。卽所作性因。成若常宗。違無常
<lb ed="X" n="0880b14"/><lb ed="R087" n="0076b14"/>之宗。亦無過失。故言相違亦爾也。相違所成法。無
<lb ed="X" n="0880b15"/><lb ed="R087" n="0076b15"/>定無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0880005" n="0880005"/>者故者。卽異喩也。宗因不有也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880b16"/><lb ed="R087" n="0076b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0880b1601">疏問有因返宗不順因義<anchor xml:id="nkr_note_orig_0880006" n="0880006"/>等名相違者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880b17"/><lb ed="R087" n="0076b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0880b1701">此問意云。常與無常兩宗相違。返與彼爲因。名相
<lb ed="X" n="0880b18"/><lb ed="R087" n="0076b18"/>違因。所作非作。二因相返。與彼爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0880007" n="0880007"/>宗名相違。此問
<lb ed="X" n="0880b19"/><lb ed="R087" n="0077a01"/>與前不同。前據宗因相違。返而爲難也。答意可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880b20"/><lb ed="R087" n="0077a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0880b2001">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0880008" n="0880008"/>一自性謂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0880009" n="0880009"/>我若有若無所成立者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880b21"/><lb ed="R087" n="0077a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0880b2101">據有成其差。然立言我是有。意本立我。不亦成有。
<lb ed="X" n="0880b22"/><lb ed="R087" n="0077a04"/>故說有無名所成立自性者也。然敎小異因明。望
<lb ed="X" n="0880b23"/><lb ed="R087" n="0077a05"/>雜集也。因明據言詮中。比量安立。局自體者。名自
<lb ed="X" n="0880b24"/><lb ed="R087" n="0077a06"/>相也。如聲不通甁上比量。心所安立貫他上共相
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0880c" n="0880c"/>
<lb ed="X" n="0880c01"/><lb ed="R087" n="0077a07"/>如見無常等也。此之二種現量智緣。總名自相。雜
<lb ed="X" n="0880c02"/><lb ed="R087" n="0077a08"/>集等中法據爾體。而說色等。名自相。若名共相詮
<lb ed="X" n="0880c03"/><lb ed="R087" n="0077a09"/>所不及。現量心緣。總名自義。亦有別者。前據局通。
<lb ed="X" n="0880c04"/><lb ed="R087" n="0077a10"/>後依先後。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880c05"/><lb ed="R087" n="0077a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0880c0501">疏如立聲無常宗常聲之上等至非彼緣性等者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880c06"/><lb ed="R087" n="0077a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0880c0601">此中作法影略擧者。常無常中。各有差別也。非常
<lb ed="X" n="0880c07"/><lb ed="R087" n="0077a13"/>互爲差別也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880c08"/><lb ed="R087" n="0077a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0880c0801">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0880010" n="0880010"/>床座通二者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880c09"/><lb ed="R087" n="0077a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0880c0901">法師云。此將錯。應云<anchor xml:id="nkr_note_orig_0880011" n="0880011"/>准積也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880c10"/><lb ed="R087" n="0077a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0880c1001">疏眼等唯爲實他受用等至唯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0880012A" n="0880012A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0880012A" n="0880012A"/>彼假<anchor xml:id="nkr_note_orig_0880012B" n="0880012B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0880012B" n="0880012B"/>他用者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880c11"/><lb ed="R087" n="0077a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0880c1101">卽逆次結上二解也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880c12"/><lb ed="R087" n="0077a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0880c1201">疏勝義七十者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880c13"/><lb ed="R087" n="0077b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0880c1301">卽<name role="" type="person">世親</name>菩薩將欲義破彼。惡言他宗故。此論釋金
<lb ed="X" n="0880c14"/><lb ed="R087" n="0077b02"/>七十釋本義。幷爲勝義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880c15"/><lb ed="R087" n="0077b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0880c1501">疏有漏者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880c16"/><lb ed="R087" n="0077b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0880c1601">有於二釋。一卽色能有彼能緣煩惱。能緣緣煩惱。
<lb ed="X" n="0880c17"/><lb ed="R087" n="0077b05"/>爲所有也。二云由煩惱發業。盛於色等。卽漏所起
<lb ed="X" n="0880c18"/><lb ed="R087" n="0077b06"/>有漏也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880c19"/><lb ed="R087" n="0077b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0880c1901">疏空有聲空。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880c20"/><lb ed="R087" n="0077b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0880c2001">非有離之外無別能有。聲不無故。亦有聲也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880c21"/><lb ed="R087" n="0077b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0880c2101">疏以其<anchor xml:id="nkr_note_orig_0880013" n="0880013"/>同喩亦犯能立不成者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880c22"/><lb ed="R087" n="0077b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0880c2201">謂以無實爲因。同異喩不能有於和合。和合句義。
<lb ed="X" n="0880c23"/><lb ed="R087" n="0077b11"/>卽無實也。故言能立不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0880c24"/><lb ed="R087" n="0077b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0880c2401">疏亦不遍者。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0881a" n="0881a"/>
<lb ed="X" n="0881a01"/><lb ed="R087" n="0077b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0881a0101">謂有無實因不遍有法。立者不許有法。有於和合
<lb ed="X" n="0881a02"/><lb ed="R087" n="0077b14"/>句義。敵者不許。卽實非無之有性。有於和合。故言
<lb ed="X" n="0881a03"/><lb ed="R087" n="0077b15"/>因亦不遍也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881a04"/><lb ed="R087" n="0077b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0881a0401">疏乍似唯有於至一一皆有者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881a05"/><lb ed="R087" n="0077b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0881a0501">若言有無實因。乍似唯有實句之中。父母本微時。
<lb ed="X" n="0881a06"/><lb ed="R087" n="0077b18"/>方等無實。不能有子微<anchor xml:id="nkr_note_add_0881a0601" n="0881a0601"/><anchor xml:id="beg0881a0601" n="0881a0601"/>已<anchor xml:id="end0881a0601"/>去一一實也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881a07"/><lb ed="R087" n="0078a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0881a0701">疏旣以離實有性而性同品亦是宗中所立法者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881a08"/><lb ed="R087" n="0078a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0881a0801">意云。立者比量云。有性有法。非實德業。是宗中法。
<lb ed="X" n="0881a09"/><lb ed="R087" n="0078a03"/>立者意許非實德業。卽是離實大有性也。故此有
<lb ed="X" n="0881a10"/><lb ed="R087" n="0078a04"/>性是所立法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881a11"/><lb ed="R087" n="0078a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0881a1101">疏答彼宗意許等至是違自相者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881a12"/><lb ed="R087" n="0078a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0881a1201">此說意云。離實有性。望意許邊。是於差別言有。卽
<lb ed="X" n="0881a13"/><lb ed="R087" n="0078a07"/>同離實有。違此意許。離實有自相。且無同有法之
<lb ed="X" n="0881a14"/><lb ed="R087" n="0078a08"/>言。豈不合於卽離。何但違離實有性自相。卽許無
<lb ed="X" n="0881a15"/><lb ed="R087" n="0078a09"/>耶。答卽實有性。唯在敵許故。違意許之時。自相卽
<lb ed="X" n="0881a16"/><lb ed="R087" n="0078a10"/>無也。不同眼等他用之宗。彼立者許他用言中。八
<lb ed="X" n="0881a17"/><lb ed="R087" n="0078a11"/>於眞假。且意許立眞因。返成假故。是差別因也。以
<lb ed="X" n="0881a18"/><lb ed="R087" n="0078a12"/>一分法自相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881a19"/><lb ed="R087" n="0078a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0881a1901">疏無德無動作者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881a20"/><lb ed="R087" n="0078a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0881a2001">意明大有非德業。依無細分者。有體是一。不如同
<lb ed="X" n="0881a21"/><lb ed="R087" n="0078a15"/>異有別也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881a22"/><lb ed="R087" n="0078a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0881a2201">疏一有同詮緣因者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881a23"/><lb ed="R087" n="0078a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0881a2301">實德業三同有一。故名爲有。以此爲因。起同緣智
<lb ed="X" n="0881a24"/><lb ed="R087" n="0078a18"/>也。如小乘立同分者也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0881b" n="0881b"/>
<lb ed="X" n="0881b01"/><lb ed="R087" n="0078b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0881b0101">疏意許差別爲有緣性至詮言乃別故彼不取者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881b02"/><lb ed="R087" n="0078b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0881b0201">謂同異性也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881b03"/><lb ed="R087" n="0078b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0881b0301">疏有無之有者從同異性<anchor xml:id="nkr_note_add_0881b0301" n="0881b0301"/><anchor xml:id="beg0881b0301" n="0881b0301"/>已<anchor xml:id="end0881b0301"/>來有者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881b04"/><lb ed="R087" n="0078b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0881b0401">總是有無之有。意說有性卽有能緣性。不言有是
<lb ed="X" n="0881b05"/><lb ed="R087" n="0078b05"/>大有。所以五頂立量難云。有性應非作有性。有緣
<lb ed="X" n="0881b06"/><lb ed="R087" n="0078b06"/>性有一實故。如同異性。此量必然更煩。如加改云。
<lb ed="X" n="0881b07"/><lb ed="R087" n="0078b07"/>有法自相相違者。必自宗無此有法。方可與他作
<lb ed="X" n="0881b08"/><lb ed="R087" n="0078b08"/>相違因。所別極成。定無此過。若與他相違過者。違
<lb ed="X" n="0881b09"/><lb ed="R087" n="0078b09"/>自宗故。大有緣性。雖同大有。同異詮言各別立者。
<lb ed="X" n="0881b10"/><lb ed="R087" n="0078b10"/>定立大有有緣性故。彼不取同異有緣性。爲有法
<lb ed="X" n="0881b11"/><lb ed="R087" n="0078b11"/>差別。屬古師。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881b12"/><lb ed="R087" n="0078b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0881b1201">疏義竅定者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881b13"/><lb ed="R087" n="0078b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0881b1301">意云。義作大有非有緣性也。恐有過故。論文中略
<lb ed="X" n="0881b14"/><lb ed="R087" n="0078b14"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881b15"/><lb ed="R087" n="0078b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0881b1501">疏問如聲論言聲應非作聲有緣性等至有法差別
<lb ed="X" n="0881b16"/><lb ed="R087" n="0078b16"/>相違者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881b17"/><lb ed="R087" n="0078b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0881b1701">此中意謂。佛法對彼立聲無常。卽聲論與佛法。作
<lb ed="X" n="0881b18"/><lb ed="R087" n="0078b18"/>有法差別相違也。問佛法豈亦意許其聲作有□
<lb ed="X" n="0881b19"/><lb ed="R087" n="0079a01"/>性。解云亦許其聲耳所緣性。又答中言應非擊發。
<lb ed="X" n="0881b20"/><lb ed="R087" n="0079a02"/>寄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0881001" n="0881001"/>唯此知之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881b21"/><lb ed="R087" n="0079a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0881b2101">疏軌法師唐興者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881b22"/><lb ed="R087" n="0079a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0881b2201">卽紛洲溫城縣寺名也。西方河者。卽彼名倚倚服
<lb ed="X" n="0881b23"/><lb ed="R087" n="0079a05"/>也。泀慈舟者。爾雅云。順流爲<g ref="#CB00403">㳂</g>。逆流爲泝。流裁流。
<lb ed="X" n="0881b24"/><lb ed="R087" n="0079a06"/>爲詞文爲亂騫者。立斬也。羽軄慮此上二字。並是
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0881c" n="0881c"/>
<lb ed="X" n="0881c01"/><lb ed="R087" n="0079a07"/>鳥飛意也。夫正因者等者。疏理門論云。但由法故。
<lb ed="X" n="0881c02"/><lb ed="R087" n="0079a08"/>成其法者。初法者是因法也。後法者宗中法。問觀
<lb ed="X" n="0881c03"/><lb ed="R087" n="0079a09"/>此答詞。乍似不答所問。然致疏主意異。彼徵詞廣
<lb ed="X" n="0881c04"/><lb ed="R087" n="0079a10"/>申因義。初汎說因相。後方正答。長讀可知。故下文
<lb ed="X" n="0881c05"/><lb ed="R087" n="0079a11"/>云。故此四因不違四六。正結答也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881c06"/><lb ed="R087" n="0079a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0881c0601">疏有法之上別義者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881c07"/><lb ed="R087" n="0079a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0881c0701">此中意云。言陳有性。卽是有法自相。立者意離實
<lb ed="X" n="0881c08"/><lb ed="R087" n="0079a14"/>大有卽法上義差別義。卽名爲法。問此離實大有。
<lb ed="X" n="0881c09"/><lb ed="R087" n="0079a15"/>豈非是有法差別。如何得於法名。疏彼此所諍。宗
<lb ed="X" n="0881c10"/><lb ed="R087" n="0079a16"/>上三相。卽四相違中。下三因所成宗也。宗上餘三
<lb ed="X" n="0881c11"/><lb ed="R087" n="0079a17"/>者。卽餘三因也。疏立順因正破。乃相違不定因。立
<lb ed="X" n="0881c12"/><lb ed="R087" n="0079a18"/>者將自宗。卽是正。雖異品轉。且一往言破。乃相違
<lb ed="X" n="0881c13"/><lb ed="R087" n="0079b01"/>者。謂敵者將彼立者之因破之。宗乃相違也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881c14"/><lb ed="R087" n="0079b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0881c1401">疏故改他能立之同喩故者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881c15"/><lb ed="R087" n="0079b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0881c1501">謂改勝論本比量中同異性同喩。爲其異喩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881c16"/><lb ed="R087" n="0079b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0881c1601">疏此四非必相違者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881c17"/><lb ed="R087" n="0079b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0881c1701">意云。不必一因違四。方是相違。二兩亦是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881c18"/><lb ed="R087" n="0079b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0881c1801">疏此上所說兩俱不成者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881c19"/><lb ed="R087" n="0079b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0881c1901">此望同喩上。立敵不許有此因也。如何指虗空爲
<lb ed="X" n="0881c20"/><lb ed="R087" n="0079b08"/>喩說所作。立敵俱不成也。下文□□有兩俱不成
<lb ed="X" n="0881c21"/><lb ed="R087" n="0079b09"/>必無不定等者。彼望於宗。有法上無此因也。如聲
<lb ed="X" n="0881c22"/><lb ed="R087" n="0079b10"/>常眼所見性。卽闕相立不定相違。要初相有初相
<lb ed="X" n="0881c23"/><lb ed="R087" n="0079b11"/>不成。故言無不定等也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0881c24"/><lb ed="R087" n="0079b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0881c2401">疏若無所邊害者。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0882a" n="0882a"/>
<lb ed="X" n="0882a01"/><lb ed="R087" n="0079b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882a0101">此正因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882a02"/><lb ed="R087" n="0079b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882a0201">疏不定相違並於宗有多是宗法者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882a03"/><lb ed="R087" n="0079b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882a0301">卽釋上正與似因也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882a04"/><lb ed="R087" n="0079b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882a0401">疏依增立但此五者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882a05"/><lb ed="R087" n="0079b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882a0501">意言。似喩立中。據過勝立。於無合非勝故。所以不
<lb ed="X" n="0882a06"/><lb ed="R087" n="0079b18"/>立。望其眞喩。合結非勝。總非立也。以似翻亦不立。
<lb ed="X" n="0882a07"/><lb ed="R087" n="0080a01"/>約勝過故。立無合倒合也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882a08"/><lb ed="R087" n="0080a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882a0801">疏若據合顯等至是因過者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882a09"/><lb ed="R087" n="0080a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882a0901">此中意說。若以心心所法爲同喩。此無礙且是不
<lb ed="X" n="0882a10"/><lb ed="R087" n="0080a04"/>定過。餘可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882a11"/><lb ed="R087" n="0080a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882a1101">疏隨一不成至擧喩如業佛法不許者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882a12"/><lb ed="R087" n="0080a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882a1201">此約彼宗。身語二業。是有貿礙礙。據此業聲。亦包
<lb ed="X" n="0882a13"/><lb ed="R087" n="0080a07"/>三業。且取一分隨一之過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882a14"/><lb ed="R087" n="0080a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882a1401">疏猶預不成准前亦有二今喩亦二者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882a15"/><lb ed="R087" n="0080a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882a1501">同其隨過亦有四句。以不答准理。應今約顯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882a16"/><lb ed="R087" n="0080a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882a1601">疏或同喩者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882a17"/><lb ed="R087" n="0080a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882a1701">此卽例餘俱同及心果喩句故知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882a18"/><lb ed="R087" n="0080a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882a1801">疏若所立因喩相似喩依因不依等者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882a19"/><lb ed="R087" n="0080a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882a1901">此中意說。因喩望宗。俱能立故言相似。喩旣依其
<lb ed="X" n="0882a20"/><lb ed="R087" n="0080a14"/>所立因。亦喩非依有法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882a21"/><lb ed="R087" n="0080a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882a2101">疏雙依有法及法如俱不成者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882a22"/><lb ed="R087" n="0080a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882a2201">卽能所二別俱不成也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882a23"/><lb ed="R087" n="0080a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882a2301">疏所別不無宗耶者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882a24"/><lb ed="R087" n="0080a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882a2401">此是結他之辭。若無所別。豈不是無宗耶也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0882b" n="0882b"/>
<lb ed="X" n="0882b01"/><lb ed="R087" n="0080b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882b0101">疏理門但擧有喩所依等至法略不明者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882b02"/><lb ed="R087" n="0080b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882b0201">意明。此廣彼略。理門<anchor xml:id="nkr_note_add_0882b0201" n="0882b0201"/><anchor xml:id="beg0882b0201" n="0882b0201"/>但<anchor xml:id="end0882b0201"/>旣俱不說無但故。兩俱隨
<lb ed="X" n="0882b03"/><lb ed="R087" n="0080b03"/>一義。彼亦不有。又言唯此有無簡者。卽此論文有
<lb ed="X" n="0882b04"/><lb ed="R087" n="0080b04"/>無雙說。四義亦成。有卽初二兩俱隨。餘義可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882b05"/><lb ed="R087" n="0080b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882b0501">疏宗因俱有體無俱不成有三十六者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882b06"/><lb ed="R087" n="0080b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882b0601">與共宗因。有解非能共無俱不成。非共宗因有體。
<lb ed="X" n="0882b07"/><lb ed="R087" n="0080b07"/>亦共宗因有體。亦共無俱不成。第四翻此。此約共
<lb ed="X" n="0882b08"/><lb ed="R087" n="0080b08"/>宗有體無俱不成者。旣作四句。對自他無俱不成
<lb ed="X" n="0882b09"/><lb ed="R087" n="0080b09"/>亦爾。餘准知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882b10"/><lb ed="R087" n="0080b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882b1001">疏然此亦有兩俱二立平等及非有者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882b11"/><lb ed="R087" n="0080b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882b1101">此意明前四句。各有四句。言初二者。唯許所依。餘
<lb ed="X" n="0882b12"/><lb ed="R087" n="0080b12"/>各通二。有及非有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882b13"/><lb ed="R087" n="0080b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882b1301">疏一自隨一二俱不成等至取爲同喩者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882b14"/><lb ed="R087" n="0080b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882b1401">此明一類外道。許有虗空而非變者及以作業對
<lb ed="X" n="0882b15"/><lb ed="R087" n="0080b15"/>他無空。卽是自有俱不成也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882b16"/><lb ed="R087" n="0080b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882b1601">疏有互闕無並不成者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882b17"/><lb ed="R087" n="0080b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882b1701">此釋且據宗因有體之喩。若通詮者。卽有妨矣。爲
<lb ed="X" n="0882b18"/><lb ed="R087" n="0080b18"/>前破智所依。無時是無俱云。雖有所立。可非所能
<lb ed="X" n="0882b19"/><lb ed="R087" n="0081a01"/>依不成。若准此釋。疏主許中有無也。過約分說亦
<lb ed="X" n="0882b20"/><lb ed="R087" n="0081a02"/>得過乎。若准舊文。古卽無妨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882b21"/><lb ed="R087" n="0081a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882b2101">疏古叙他救聲云等至不似因亦不得成者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882b22"/><lb ed="R087" n="0081a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882b2201">卽軌法師叙量救前。應言汝正量云。聲是所作。擧
<lb ed="X" n="0882b23"/><lb ed="R087" n="0081a05"/>爲喩甁卽杖等作。聲卽咽之所作。不似聲因。尙得
<lb ed="X" n="0882b24"/><lb ed="R087" n="0081a06"/>成喩。何妨空上無爲。是遮聲因。遮悉得成喩。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0882c" n="0882c"/>
<lb ed="X" n="0882c01"/><lb ed="R087" n="0081a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882c0101">疏卽救破云至亦得成喩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882c02"/><lb ed="R087" n="0081a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882c0201">此軌法師竪自破他救。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882c03"/><lb ed="R087" n="0081a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882c0301">疏望自應隨一分不成過者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882c04"/><lb ed="R087" n="0081a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882c0401">小乘望大種。自應具隨一。卽大乘唯遮他隨一過。
<lb ed="X" n="0882c05"/><lb ed="R087" n="0081a11"/>無俱不成者。旣作四句。對自他無俱。不成亦爾。餘
<lb ed="X" n="0882c06"/><lb ed="R087" n="0081a12"/>准知。因有隨一。幷闕所依者。以大乘不立虗空<anchor xml:id="nkr_note_orig_0882001" n="0882001"/>旣
<lb ed="X" n="0882c07"/><lb ed="R087" n="0081a13"/>旣是非有。其因亦是所依不成。於一法中。望別分
<lb ed="X" n="0882c08"/><lb ed="R087" n="0081a14"/>過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882c09"/><lb ed="R087" n="0081a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882c0901">疏龜毛無表故成者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882c10"/><lb ed="R087" n="0081a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882c1001">謂智成宗不。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882c11"/><lb ed="R087" n="0081a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882c1101">疏亦有自相相違者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882c12"/><lb ed="R087" n="0081a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882c1201">卽作比量三虗空非作故。猶如擇滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882c13"/><lb ed="R087" n="0081b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882c1301">疏言可非能立闕不成者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882c14"/><lb ed="R087" n="0081b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882c1401">此智淸之詞。非可非者。卽是非也。言有二者。卽能
<lb ed="X" n="0882c15"/><lb ed="R087" n="0081b03"/>所立也。意難得此宗且繁剩也。旣有須□單闕。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882c16"/><lb ed="R087" n="0081b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882c1601">疏可非能立闕不成過者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882c17"/><lb ed="R087" n="0081b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882c1701">俱故成宗不也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882c18"/><lb ed="R087" n="0081b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882c1801">疏理門云前是遮詮者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882c19"/><lb ed="R087" n="0081b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882c1901">卽喩初也。發智稱其前。遮詮卽是悉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882c20"/><lb ed="R087" n="0081b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882c2001">疏若說合說言喩上別義者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882c21"/><lb ed="R087" n="0081b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882c2101">合言諸所者作合。卽喩上別義。非正正體。二者者
<lb ed="X" n="0882c22"/><lb ed="R087" n="0081b10"/>卽第三也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882c23"/><lb ed="R087" n="0081b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0882c2301">疏初二合四者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0882c24"/><lb ed="R087" n="0081b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0882c2401">卽初偏無。是第三六者。卽俱不成也。有中分四。無
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0883a" n="0883a"/>
<lb ed="X" n="0883a01"/><lb ed="R087" n="0081b13"/>中有二。餘二除猶所依義。如前說通論。初三總有
<lb ed="X" n="0883a02"/><lb ed="R087" n="0081b14"/>十四。帖後二過成十六也。各分自他。共成四十八。
<lb ed="X" n="0883a03"/><lb ed="R087" n="0081b15"/>若准舊疏。無中開四。成五十四。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883a04"/><lb ed="R087" n="0081b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883a0401">疏如立我無許諦擇故等者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883a05"/><lb ed="R087" n="0081b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883a0501">此無同品但招。異品作過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883a06"/><lb ed="R087" n="0081b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883a0601">疏維摩云如無煙之火等至今據顯相故無違者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883a07"/><lb ed="R087" n="0082a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883a0701">意云。准彼經翻是火法。煙何今言極煙。然非有處。
<lb ed="X" n="0883a08"/><lb ed="R087" n="0082a02"/>且無其煙。故今文云。經顯相火皆烟。故不違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883a09"/><lb ed="R087" n="0082a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883a0901">疏前望二宗等者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883a10"/><lb ed="R087" n="0082a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883a1001">前望有無二宗故俱不成。後據別有宗也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883a11"/><lb ed="R087" n="0082a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883a1101">疏立有異卽不遣若無必遣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883a12"/><lb ed="R087" n="0082a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883a1201">此約所中能別有無宗不然。所以論有無。疏或於
<lb ed="X" n="0883a13"/><lb ed="R087" n="0082a07"/>六俱不遣中或不開。故知但說有俱四不成。不說
<lb ed="X" n="0883a14"/><lb ed="R087" n="0082a08"/>無俱不遣。以無必遣故。前似同中。無俱有二。謂兩
<lb ed="X" n="0883a15"/><lb ed="R087" n="0082a09"/>俱隨一。二別分三。謂自他共。旣不立無故滅六。疏
<lb ed="X" n="0883a16"/><lb ed="R087" n="0082a10"/>此有何故。答現比眞量別定是非。似旣非量。寧比
<lb ed="X" n="0883a17"/><lb ed="R087" n="0082a11"/>量攝故過是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883a18"/><lb ed="R087" n="0082a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883a1801">疏非比極成現所有量者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883a19"/><lb ed="R087" n="0082a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883a1901">是有法非現量者。非比者。是簡過之爲法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883a20"/><lb ed="R087" n="0082a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883a2001">疏現量內有者意言現外所有量准外道宗卽至敎
<lb ed="X" n="0883a21"/><lb ed="R087" n="0082a15"/>譬現量有者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883a22"/><lb ed="R087" n="0082a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883a2201">意等是現之外。所有據大乘卽比量。是後比量是
<lb ed="X" n="0883a23"/><lb ed="R087" n="0082a17"/>後比量中。言比所有准可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883a24"/><lb ed="R087" n="0082a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883a2401">疏又助難言外道量至餘不立故者。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0883b" n="0883b"/>
<lb ed="X" n="0883b01"/><lb ed="R087" n="0082b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883b0101">此中意說。佛法自宗許至敎量。仍現似攝。喩等佛
<lb ed="X" n="0883b02"/><lb ed="R087" n="0082b02"/>宗先無外道量云。非比極成現所量。此之有法。比
<lb ed="X" n="0883b03"/><lb ed="R087" n="0082b03"/>量現量之。外道擧至敎等所有量故。望佛法一分
<lb ed="X" n="0883b04"/><lb ed="R087" n="0082b04"/>不成。疏中猶云能別一分。不法師自此疑。問外何
<lb ed="X" n="0883b05"/><lb ed="R087" n="0082b05"/>法須云二耶。答據實二皆成。現比外有量。爲無同
<lb ed="X" n="0883b06"/><lb ed="R087" n="0082b06"/>喩。故更互成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883b07"/><lb ed="R087" n="0082b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883b0701">疏有叙外難云等至以得自相者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883b08"/><lb ed="R087" n="0082b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883b0801">此卽自難言。若他反難等至如何難乘者。卽擧外
<lb ed="X" n="0883b09"/><lb ed="R087" n="0082b09"/>難也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883b10"/><lb ed="R087" n="0082b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883b1001">疏今問此難爲因明等者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883b11"/><lb ed="R087" n="0082b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883b1101">此問佛法難外所由。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883b12"/><lb ed="R087" n="0082b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883b1201">疏卽不得言假智等救者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883b13"/><lb ed="R087" n="0082b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883b1301">意前師旣得經中自相。以難於他不合受。此難以
<lb ed="X" n="0883b14"/><lb ed="R087" n="0082b14"/>假智。詮不得。經中得自相故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883b15"/><lb ed="R087" n="0082b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883b1501">疏若據外宗彼非假智得自相故者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883b16"/><lb ed="R087" n="0082b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883b1601">意外宗得自者。許非假智。前師所依。此智以難於
<lb ed="X" n="0883b17"/><lb ed="R087" n="0082b17"/>彼說。從依經自共相難者。卽是經中所說色。色等
<lb ed="X" n="0883b18"/><lb ed="R087" n="0082b18"/>言離得自相名也。據彼經說。其還以煖爲相也。卽
<lb ed="X" n="0883b19"/><lb ed="R087" n="0083a01"/>非假智及詮得之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883b20"/><lb ed="R087" n="0083a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883b2001">疏自相且不離串者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883b21"/><lb ed="R087" n="0083a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883b2101">外道旣云言詮得火自相。此言卽在串。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883b22"/><lb ed="R087" n="0083a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883b2201">疏現量心緣至可分有體者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883b23"/><lb ed="R087" n="0083a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883b2301">此分字扶同音讀也。言體者。不依言詮。自相有體
<lb ed="X" n="0883b24"/><lb ed="R087" n="0083a06"/>也。今破云。言有太寬失。二三俱自性。分別自性。卽
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0883c" n="0883c"/>
<lb ed="X" n="0883c01"/><lb ed="R087" n="0083a07"/>五識故。三中隨念且定心俱。豈非現也。故後得智
<lb ed="X" n="0883c02"/><lb ed="R087" n="0083a08"/>及五識中。有隨念自性也。准七攝三分別。七分別
<lb ed="X" n="0883c03"/><lb ed="R087" n="0083a09"/>中。唯除意比分別三智。餘有現量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883c04"/><lb ed="R087" n="0083a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883c0401">疏定心緣因等至卽是彼智者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883c05"/><lb ed="R087" n="0083a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883c0501">問無漏後得智豈不敎。答佛果中。緣名言及三世。
<lb ed="X" n="0883c06"/><lb ed="R087" n="0083a12"/>是彼智也。問佛智旣證法性如何稱。答法性雖後
<lb ed="X" n="0883c07"/><lb ed="R087" n="0083a13"/>證智。無中立有。故幷是假也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883c08"/><lb ed="R087" n="0083a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883c0801">疏無恒變者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883c09"/><lb ed="R087" n="0083a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883c0901">恒不變俱。是於常爲無。此二卽無常。問法及有法。
<lb ed="X" n="0883c10"/><lb ed="R087" n="0083a16"/>因三相等。令無體。如何心緣。答雖無體。而有其義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883c11"/><lb ed="R087" n="0083a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883c1101">疏毛輪者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883c12"/><lb ed="R087" n="0083a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883c1201">毛卽輪也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883c13"/><lb ed="R087" n="0083b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883c1301">疏由是成前擧所說力者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883c14"/><lb ed="R087" n="0083b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883c1401">由合無常與作性。不相違返故。成別立者。擧所說
<lb ed="X" n="0883c15"/><lb ed="R087" n="0083b03"/>宗。有其功力。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883c16"/><lb ed="R087" n="0083b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883c1601">疏卽亦顯彼故此攝盡者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883c17"/><lb ed="R087" n="0083b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883c1701">意明顯示此言攝二破也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883c18"/><lb ed="R087" n="0083b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883c1801">疏緣假卽依智性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883c19"/><lb ed="R087" n="0083b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883c1901">卽和合假。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883c20"/><lb ed="R087" n="0083b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883c2001">疏餘境分者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883c21"/><lb ed="R087" n="0083b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883c2101">甁盆四塵之餘故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883c22"/><lb ed="R087" n="0083b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0883c2201">疏卽能破言提彼似破起亦所作者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883c23"/><lb ed="R087" n="0083b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0883c2301">卽約能生所生。分二作也。前能所二破也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0883c24"/><lb ed="R087" n="0083b13"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>因明疏抄</cb:jhead></cb:juan>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0884a" n="0884a"/>
<lb ed="X" n="0884a01"/>
<lb ed="X" n="0884a02"/>
<lb ed="X" n="0884a03"/>
<lb ed="X" n="0884a04"/><lb ed="R087" n="0083b15"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX53p0884a0401">于時享保九歲在甲辰四月嘉辰。承師命而挍之。
<lb ed="X" n="0884a05"/><lb ed="R087" n="0083b16"/>舊本字畫不分明。殊疑者傍附鄙懷以正之。後見
<lb ed="X" n="0884a06"/><lb ed="R087" n="0083b17"/>撿餘本。而詳是非焉。</p>
<lb ed="X" n="0884a07"/><lb ed="R087" n="0083b18"/><p xml:id="pX53p0884a0701">胤兼<note place="inline">十八歲</note></p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0884a08"/>
<lb ed="X" n="0884a09"/>
<lb ed="X" n="0884a10"/>
<lb ed="X" n="0884a11"/>
<lb ed="X" n="0884a12"/>
<lb ed="X" n="0884a13"/>
<lb ed="X" n="0884a14"/>
<lb ed="X" n="0884a15"/>
<lb ed="X" n="0884a16"/>
<lb ed="X" n="0884a17"/>
<lb ed="X" n="0884a18"/>
<lb ed="X" n="0884a19"/>
<lb ed="X" n="0884a20"/>
<lb ed="X" n="0884a21"/>
<lb ed="X" n="0884a22"/>
<lb ed="X" n="0884a23"/>
<lb ed="X" n="0884a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0884b" n="0884b"/>
<lb ed="X" n="0884b01"/>
<lb ed="X" n="0884b02"/>
<lb ed="X" n="0884b03"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="1">因明入正理論略抄</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0884001" n="0884001"/>〔因明入正理論略抄〕</head>
<lb ed="X" n="0884b04"/>
<lb ed="X" n="0884b05"/><p xml:id="pX53p0884b0501"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0884002" n="0884002"/></p>
<lb ed="X" n="0884b06"/><p xml:id="pX53p0884b0601"><note place="inline">1</note>之□述□□□<anchor xml:id="nkr_note_orig_0884003" n="0884003"/></p>
<lb ed="X" n="0884b07"/><p xml:id="pX53p0884b0701"><note place="inline">2</note>通人之□観譬□□<anchor xml:id="nkr_note_orig_0884004" n="0884004"/></p>
<lb ed="X" n="0884b08"/><p xml:id="pX53p0884b0801"><note place="inline">3</note>今<anchor xml:id="nkr_note_orig_0884005" n="0884005"/>将釈一論。略作三門。第一□<anchor xml:id="nkr_note_orig_0884006" n="0884006"/></p>
<lb ed="X" n="0884b09"/><p xml:id="pX53p0884b0901"><note place="inline">4</note>論題<anchor xml:id="nkr_note_orig_0884007" n="0884007"/>目。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0884008" n="0884008"/>第三分文解釈言□<anchor xml:id="nkr_note_orig_0884009" n="0884009"/></p>
<lb ed="X" n="0884b10"/><p xml:id="pX53p0884b1001"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0884010" n="0884010"/>藏<note place="inline">5</note>聖敎広弁生死涅槃因果。若□<anchor xml:id="nkr_note_orig_0884011" n="0884011"/></p>
<lb ed="X" n="0884b11"/><p xml:id="pX53p0884b1101"><note place="inline">6</note>道之內□故。曰內明也。二者。因明。謂広說
<lb ed="X" n="0884b12"/>能<anchor xml:id="nkr_note_orig_0884012" n="0884012"/>立</p>
<lb ed="X" n="0884b13"/><p xml:id="pX53p0884b1301"><note place="inline">7</note>摧邪顕正之楷模。以生了之明因。契眞宗之□
<lb ed="X" n="0884b14"/>理<anchor xml:id="nkr_note_orig_0884013" n="0884013"/></p>
<lb ed="X" n="0884b15"/><p xml:id="pX53p0884b1501"><note place="inline">8</note>也。三者声明。謂說男声女声之流。非男非女
<lb ed="X" n="0884b16"/>之類。或明八<note place="inline">9</note>転解箋。或以六釈訓名。広弁諸
<lb ed="X" n="0884b17"/>声。号声明也。四者医方明。<note place="inline">10</note>謂說病因病相救
<lb ed="X" n="0884b18"/>療方策。故号医方明也。五者工巧明。<note place="inline">11</note>謂說工
<lb ed="X" n="0884b19"/>巧技術之法。卽書算印数之<g ref="#CB12017">䡄</g>模。広述斯事。
<lb ed="X" n="0884b20"/>故<note place="inline">12</note>曰工巧明也。此論卽五明中因明所摂也。</p>
<lb ed="X" n="0884b21"/><p xml:id="pX53p0884b2101">第二釈論題目者。此論一部有其両名。一者
<lb ed="X" n="0884b22"/>因明。<note place="inline">13</note>卽是諸論之通名。二者入正理。卽是此
<lb ed="X" n="0884b23"/>論之別号。云通名者。<note place="inline">14</note>且<anchor xml:id="nkr_note_orig_0884014" n="0884014"/>西方內道外道総有一
<lb ed="X" n="0884b24"/>百余部。皆申立破之義。総号因明。<note place="inline">15</note>雖是五明
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0884c" n="0884c"/>
<lb ed="X" n="0884c01"/>之中別名。仍是一明之中通号也。言因明者所
<lb ed="X" n="0884c02"/>以也。<note place="inline">16</note>如立声無常。有何所以。得知無常。三
<lb ed="X" n="0884c03"/>相等因。卽是無常所以<note place="inline">17</note>故也。又。因言者所待
<lb ed="X" n="0884c04"/>也。謂無常之理。要待因方顕故也。了宗<note place="inline">18</note>之智。
<lb ed="X" n="0884c05"/>要待因方生故也。</p>
<lb ed="X" n="0884c06"/><p xml:id="pX53p0884c0601"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0884015" n="0884015"/>今言因者顕二種因。一正取了因。正顕<note place="inline">19</note>無常
<lb ed="X" n="0884c07"/>理故。二兼取生因。通生敵論解宗智故。</p>
<lb ed="X" n="0884c08"/><p xml:id="pX53p0884c0801">生因了因。各<note place="inline">20</note>有三種。謂言義智。釈此三因
<lb ed="X" n="0884c09"/>及明兼正。如疏中述。故言因也。</p>
<lb ed="X" n="0884c10"/><p xml:id="pX53p0884c1001"><note place="inline">21</note>言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0884016" n="0884016"/>明者。西方両釈。一云。因卽是明。故号
<lb ed="X" n="0884c11"/>因明。卽持業釈也。由因<note place="inline">22</note>能顕無常理故。二云。
<lb ed="X" n="0884c12"/>因家明故。名曰因明。卽依主釈也。此中有二
<lb ed="X" n="0884c13"/><note place="inline">23</note>大徳。各承三藏解不同。一云。無常果智。明
<lb ed="X" n="0884c14"/>解宗理。是因<note place="inline">24</note>家明。故曰因明。一云。無常正
<lb ed="X" n="0884c15"/>理本成。明顕由因力故。今顕因<note place="inline">25</note>家明。故名曰
<lb ed="X" n="0884c16"/>因明。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0885a" n="0885a"/>
<lb ed="X" n="0885a01"/><p xml:id="pX53p0885a0101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0885017" n="0885017"/>今総合爲一解云。了宗之智。明解是<note place="inline">26</note>成。生
<lb ed="X" n="0885a02"/>因之明也。無常之理。明顕是成。了因之明也。
<lb ed="X" n="0885a03"/>卽顕生了二果<note place="inline">27</note>明。是成生了二因之明也。</p>
<lb ed="X" n="0885a04"/><p xml:id="pX53p0885a0401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0885018" n="0885018"/>問。喩亦能顕宗及生敵論智。何故<note place="inline">28</note>不言喩明。
<lb ed="X" n="0885a05"/>乃說因明耶。</p>
<lb ed="X" n="0885a06"/><p xml:id="pX53p0885a0601">答。因是其主。喩是其助。就主爲名。<note place="inline">29</note>不言
<lb ed="X" n="0885a07"/>喩明也。又解。若言因明亦摂彼喩。二喩皆是
<lb ed="X" n="0885a08"/>三因摂故。<note place="inline">30</note>若言喩明。不顕三相。二喩唯論後
<lb ed="X" n="0885a09"/>二相故。</p>
<lb ed="X" n="0885a10"/><p xml:id="pX53p0885a1001"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0885019" n="0885019"/>言入正理者。是別名也。<note place="inline">31</note>入是方便悟入之義。
<lb ed="X" n="0885a11"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0885020" n="0885020"/>言正理者。因明釈中。有其三解。一云。陳那
<lb ed="X" n="0885a12"/><note place="inline">32</note>所造大因明論。名正理門。何故名爲正理門耶。
<lb ed="X" n="0885a13"/>西方解云。宗是<note place="inline">33</note>其正立論崇重。以爲正故。因
<lb ed="X" n="0885a14"/>是其理。是彼正理宗所以理<note place="inline">34</note>故。喩是其門。由
<lb ed="X" n="0885a15"/>能通顕眞宗理故。又解云。智因是正。由彼正
<lb ed="X" n="0885a16"/><note place="inline">35</note>解三相義故。義因是理。義卽理故。言因是門。
<lb ed="X" n="0885a17"/>通顕義故。彼<note place="inline">36</note>論広明正理門故。名正理門也。
<lb ed="X" n="0885a18"/>今。<name role="" type="person">商羯羅</name>主。爲正理論文句難<note place="inline">37</note>解故造論。若
<lb ed="X" n="0885a19"/>学斯論。卽能悟入正理也。論文句故言入正理
<lb ed="X" n="0885a20"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0885a21"/><p xml:id="pX53p0885a2101"><note place="inline">38</note>一云。由学此論。卽能悟入大因明論所詮正
<lb ed="X" n="0885a22"/>理。故云入正理也。</p>
<lb ed="X" n="0885a23"/><p xml:id="pX53p0885a2301">一云。<note place="inline">39</note>由学此論。卽能以三相之因悟入諸仏
<lb ed="X" n="0885a24"/>所說無常空等正理。故<note place="inline">40</note>云入正理也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0885b" n="0885b"/>
<lb ed="X" n="0885b01"/><p xml:id="pX53p0885b0101">此解通別両名並是三藏伝西方釈也。余解如
<lb ed="X" n="0885b02"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0885021" n="0885021"/><note place="inline">41</note>疏中釈。此不繁述。</p>
<lb ed="X" n="0885b03"/><p xml:id="pX53p0885b0301"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0885022" n="0885022"/>言<name role="" type="person">商羯羅</name>主菩薩者。<name role="" type="person">商羯羅</name>主。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0885023" n="0885023"/>如疏<note place="inline">42</note>中釈
<lb ed="X" n="0885b04"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0885024" n="0885024"/>菩薩者略有三解。一云。菩提者。此云覚也。
<lb ed="X" n="0885b05"/>薩埵者。此云有情也。<note place="inline">43</note>謂。菩薩緣菩提。爲所
<lb ed="X" n="0885b06"/>求之境。緣薩埵。爲所救之境。並是従境爲<note place="inline">44</note>名。
<lb ed="X" n="0885b07"/>二云。菩薩有情。緣菩提故名覚有情。卽従所
<lb ed="X" n="0885b08"/>求果及能<note place="inline">45</note>求者爲名也。三者。薩埵以勇猛爲義。
<lb ed="X" n="0885b09"/>謂勇猛求菩提故。卽従<note place="inline">46</note>境及用爲名也。今。菩
<lb ed="X" n="0885b10"/>薩者略去提埵二字故也。</p>
<lb ed="X" n="0885b11"/><p xml:id="pX53p0885b1101"><note place="inline">47</note>就第二<note place="inline">？</note>判<note place="inline">？</note>文解釈中。広如疏述。就疏中無去
<lb ed="X" n="0885b12"/>略。助解云。能<note place="inline">48</note>立之義西方釈有四種。一眞能
<lb ed="X" n="0885b13"/>立。謂三支無過是也。二<note place="inline">49</note>眞似能立。謂相違決
<lb ed="X" n="0885b14"/>定是也。具三相辺。名之爲眞。爲敵<note place="inline">50</note>量乖反。
<lb ed="X" n="0885b15"/>名之爲似故也。三似能立。謂余不定及相違因
<lb ed="X" n="0885b16"/><note place="inline">51</note>幷喩過等是也。四似似能立。謂四不成因過是
<lb ed="X" n="0885b17"/>也。遍宗法因。正<note place="inline">52</note>是能立之主。若闕此相卽是
<lb ed="X" n="0885b18"/>似立之中似也。</p>
<lb ed="X" n="0885b19"/><p xml:id="pX53p0885b1901">今。言能立者。但<note place="inline">53</note>是四中眞能立也。後三並
<lb ed="X" n="0885b20"/>是似立所収。</p>
<lb ed="X" n="0885b21"/><p xml:id="pX53p0885b2101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0885025" n="0885025"/>能破之中。義亦有四。一眞<note place="inline">54</note>能破。謂斥失当
<lb ed="X" n="0885b22"/>過。自量無失故。言眞能破。二眞似能破。<note place="inline">55</note>謂
<lb ed="X" n="0885b23"/>当過而斥。所以<g ref="#CB00379">称</g>眞。自不免<anchor xml:id="nkr_note_add_0885b2301" n="0885b2301"/><anchor xml:id="beg0885b2301" n="0885b2301"/>僭<anchor xml:id="end0885b2301"/>。故名爲似。
<lb ed="X" n="0885b24"/>此卽相違決定<note place="inline">56</note>過也。三似能破。謂無過妄斥。
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0885c" n="0885c"/>
<lb ed="X" n="0885c01"/>名之爲似。如所作相似等是。四<note place="inline">57</note>似似能破。謂
<lb ed="X" n="0885c02"/>無過妄斥。名之爲似。自量復更有失。名爲似
<lb ed="X" n="0885c03"/>似。<note place="inline">58</note>此卽同法相似等是。</p>
<lb ed="X" n="0885c04"/><p xml:id="pX53p0885c0401">問。論文旣言宗等多言名爲能立。<note place="inline">59</note>卽顕言因
<lb ed="X" n="0885c05"/>是其能立。何故智義。非能立耶。</p>
<lb ed="X" n="0885c06"/><p xml:id="pX53p0885c0601">答。有解云。智<note place="inline">60</note>因是初。言因是中。義因是
<lb ed="X" n="0885c07"/>後。挙中可以顕其初後。亦是能<note place="inline">61</note>立故也。今解
<lb ed="X" n="0885c08"/>云。由智発言。由言詮義。俱益（？）所成理。実<note place="inline">62</note>三
<lb ed="X" n="0885c09"/>種皆名能立。以言勝故。偏說之。何以得知。
<lb ed="X" n="0885c10"/>且如未立義。<note place="inline">63</note>前雖有智義。其宗未立。発言対
<lb ed="X" n="0885c11"/>敵。其義方成。故知言因<note place="inline">64</note>約勝說也。</p>
<lb ed="X" n="0885c12"/><p xml:id="pX53p0885c1201">問。何以得知。智之<g ref="#CB18805">与</g>義且能立耶。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0886a" n="0886a"/>
<lb ed="X" n="0886a01"/><p xml:id="pX53p0886a0101">答。准下文釈能<note place="inline">65</note>立体中。因有三相。旣是義
<lb ed="X" n="0886a02"/>因。故智義亦是其能立。又。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0886026" n="0886026"/>准<note place="inline">66</note>対法論能立有
<lb ed="X" n="0886a03"/>下現比二量。□□其中。故知智因亦是能立也。</p>
<lb ed="X" n="0886a04"/><p xml:id="pX53p0886a0401">又。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0886027" n="0886027"/><note place="inline">67</note>疏中云。古師以一切諸法自性差別。総
<lb ed="X" n="0886a05"/>爲一聚。爲所成立<note place="inline">68</note>於中別隨自意所許。取一
<lb ed="X" n="0886a06"/>自性及一差別。合之爲宗。宗旣<note place="inline">69</note>合彼総中別法。
<lb ed="X" n="0886a07"/>合非別故。故是能立。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0886028" n="0886028"/>陳那以宗望因喩。故是
<lb ed="X" n="0886a08"/><note place="inline">70</note>所立。</p>
<lb ed="X" n="0886a09"/><p xml:id="pX53p0886a0901">若作此解。古師義者。理恐不然。豈可一切
<lb ed="X" n="0886a10"/>自性差別皆<note place="inline">71</note>此宗。因之所成立卽一能立。又。
<lb ed="X" n="0886a11"/>若合法爲能立者。宗之所立<note place="inline">72</note>爲合爲離。若言合
<lb ed="X" n="0886a12"/>者。何殊能立。若言離者。何益所成。<note place="inline">73</note><g ref="#CB18767">⧈</g><g ref="#CB18767">⧈</g><g ref="#CB18767">⧈</g>
<lb ed="X" n="0886a13"/><g ref="#CB18767">⧈</g>。皆成過失。故知不得作此解也。</p>
<lb ed="X" n="0886a14"/><p xml:id="pX53p0886a1401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0886029" n="0886029"/>今解。古師言声<g ref="#CB18805">与</g><note place="inline">74</note>無常。本不相離。敵論不
<lb ed="X" n="0886a15"/>解。妄謂爲常。今。立論者以彼宗云<note place="inline">75</note>顕和合理。
<lb ed="X" n="0886a16"/>能顕之言名爲能立。所顕之義爲所立。<note place="inline">76</note>陳那云。
<lb ed="X" n="0886a17"/>声無常言。但顕所立。非正能立。又。爲因喩
<lb ed="X" n="0886a18"/>所成立故。亦<note place="inline">77</note>非能立也。</p>
<lb ed="X" n="0886a19"/><p xml:id="pX53p0886a1901">問。古師若救言。必是其能立。<note place="inline">宗。</note>以宗因喩三
<lb ed="X" n="0886a20"/>言隨一<note place="inline">78</note>摂故。<note place="inline">因。</note>如因喩言。<note place="inline">同喩。</note>法非能立者。必
<lb ed="X" n="0886a21"/>非三言所摂。猶如余言。<note place="inline">異喩。</note><note place="inline">79</note>若作此救如何解釈。</p>
<lb ed="X" n="0886a22"/><p xml:id="pX53p0886a2201">答。応作相違決定過云。宗支定非<note place="inline">80</note>能立之言。
<lb ed="X" n="0886a23"/>宗。以不詮因相故。因。如能立言。<note place="inline">同喩。</note>法
<lb ed="X" n="0886a24"/>是能立言者。<note place="inline">81</note>定詮因相。如因喩言。<note place="inline">異喩。</note>若
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0886b" n="0886b"/>
<lb ed="X" n="0886b01"/>直難云。因喩所詮是能立。能詮之言<note place="inline">82</note>亦能立。
<lb ed="X" n="0886b02"/>宗之所詮旣所立。能詮之言亦所立。故不得言
<lb ed="X" n="0886b03"/>宗能立也。</p>
<lb ed="X" n="0886b04"/><p xml:id="pX53p0886b0401"><note place="inline">83</note>問。旣取所等因喩名爲能立。何<anchor xml:id="nkr_note_orig_0886030" n="0886030"/>故論云。由
<lb ed="X" n="0886b05"/>宗因喩多言。開示<note place="inline">84</note>未了義耶。</p>
<lb ed="X" n="0886b06"/><p xml:id="pX53p0886b0601">答。由宗之因喩。開曉問者未了義。故無有
<lb ed="X" n="0886b07"/>過。</p>
<lb ed="X" n="0886b08"/><p xml:id="pX53p0886b0801"><note place="inline">85</note>問。宗若非能立者。何故論文。解能立体中
<lb ed="X" n="0886b09"/>釈宗耶。</p>
<lb ed="X" n="0886b10"/><p xml:id="pX53p0886b1001">答。爲解<note place="inline">86</note>能立之所立故。又対所立弁能立故。
<lb ed="X" n="0886b11"/>故解能立。便釈所立也。</p>
<lb ed="X" n="0886b12"/><p xml:id="pX53p0886b1201"><note place="inline">87</note>問。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0886031" n="0886031"/>解宗依中。何故不言極成所別極成法。
<lb ed="X" n="0886b13"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0886032" n="0886032"/>乃言極成有<note place="inline">88</note>法極成能別。</p>
<lb ed="X" n="0886b14"/><p xml:id="pX53p0886b1401">答。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0886033" n="0886033"/>有二釈如疏中。今。更助釈言。所言極
<lb ed="X" n="0886b15"/>成有<note place="inline">89</note>法者。卽顕能別。亦名爲法。言極成能別
<lb ed="X" n="0886b16"/>者。卽顕有法。亦名<note place="inline">90</note>所別。故彰略成挙顕有両
<lb ed="X" n="0886b17"/>名也。</p>
<lb ed="X" n="0886b18"/><p xml:id="pX53p0886b1801">問。何故。要挙此二。顕有<note place="inline">91</note>両名耶。</p>
<lb ed="X" n="0886b19"/><p xml:id="pX53p0886b1901">答。有法宗依。亦因依。通二法依。挙有法
<lb ed="X" n="0886b20"/>能別。唯。<note place="inline">92</note>是宗中法。恐濫因法。挙能別故。
<lb ed="X" n="0886b21"/>要挙此二。顕二名也。</p>
<lb ed="X" n="0886b22"/><p xml:id="pX53p0886b2201">問。声<note place="inline">93</note>上能別者若極成。卽有相符極成過。
<lb ed="X" n="0886b23"/>若取余法上極成。卽有<note place="inline">94</note>非声能別過。有何義說
<lb ed="X" n="0886b24"/>極成耶。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0887a" n="0887a"/>
<lb ed="X" n="0887a01"/><p xml:id="pX53p0887a0101">答。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0887034" n="0887034"/>西方因明釈。中有<note place="inline">95</note>両師。一解云。声上
<lb ed="X" n="0887a02"/>無常。是別無常。余法無常。是総無常。<note place="inline">96</note>以総
<lb ed="X" n="0887a03"/>合別。総極成故。別亦可成。故対声論。能別
<lb ed="X" n="0887a04"/>極成。<note place="inline">97</note>若対数論。立声滅壞。若総若別。皆不
<lb ed="X" n="0887a05"/>極成也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0887035" n="0887035"/>一師云。如立<note place="inline">98</note>宗時。能別雖未極成。
<lb ed="X" n="0887a06"/>以立喩時。必極成。約当說現。故言極<note place="inline">99</note>成。若
<lb ed="X" n="0887a07"/>対数論。立声滅壞。若当若現。俱不極成。故
<lb ed="X" n="0887a08"/>極成<note place="inline">100</note>言。依斯義說。</p>
<lb ed="X" n="0887a09"/><p xml:id="pX53p0887a0901">問。解因初相。何故但以有法之上極成法。
<lb ed="X" n="0887a10"/>成立<note place="inline">101</note>有法上不極成法。不以有法成有法及成法。
<lb ed="X" n="0887a11"/>不以法成法有<note place="inline">102</note>法耶。</p>
<lb ed="X" n="0887a12"/><p xml:id="pX53p0887a1201">答。皆是不成因故也。有法成因者。若卽用
<lb ed="X" n="0887a13"/>此。有法卽<note place="inline">103</note>是所立。成能立過。旣立爲宗。復
<lb ed="X" n="0887a14"/>立爲因。故是両俱不成<note place="inline">104</note>過也。若以余有法。成
<lb ed="X" n="0887a15"/>此有法者。旣離此有法。亦非因初相也。<note place="inline">105</note>有法
<lb ed="X" n="0887a16"/>成法。不成因者。且如法及有法和合爲宗。二
<lb ed="X" n="0887a17"/>種俱是因<note place="inline">106</note>所成立。復指有法。以之爲因。卽是
<lb ed="X" n="0887a18"/>所立成能立過。亦是両<note place="inline">107</note>俱不成過也。以法成有
<lb ed="X" n="0887a19"/>法不成因者。先極成因。必須依極成<note place="inline">108</note>有法。其
<lb ed="X" n="0887a20"/>有法旣不共許。故是所依不成過也。故但可以
<lb ed="X" n="0887a21"/>極成<note place="inline">109</note>之法成有法上不極成法。故理門論云。</p>
<lb ed="X" n="0887a22"/><lg type="regular" xml:id="lgX53p0887a2201"><l>有法不成於有法</l><l>及法<note place="inline">110</note>此非成有法</l>
<lb ed="X" n="0887a23"/><l>但由法故成於法</l><l>如是成立於有法</l></lg>
<lb ed="X" n="0887a24"/><p xml:id="pX53p0887a2401">准此論<note place="inline">111</note>文。故知但以法成法也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0887b" n="0887b"/>
<lb ed="X" n="0887b01"/><p xml:id="pX53p0887b0101">問。若有法不得成有法者。何故因<note place="inline">112</note>事生比量。
<lb ed="X" n="0887b02"/>以彼因有法成立火有法耶。</p>
<lb ed="X" n="0887b03"/><p xml:id="pX53p0887b0301">答。以此処<g ref="#CB18767">⧈</g>焑相<note place="inline">113</note>応義成立。此中<g ref="#CB18767">⧈</g>火相応
<lb ed="X" n="0887b04"/>義。旣以此処爲有法。用両種相<note place="inline">114</note>応義爲法。並
<lb ed="X" n="0887b05"/>是以法成法。亦無有過。此義亦依理門論說。</p>
<lb ed="X" n="0887b06"/><p xml:id="pX53p0887b0601">問。<note place="inline">115</note>無常声宗法。法及有法。合爲宗。所作
<lb ed="X" n="0887b07"/>亦是声家法。何<note place="inline">116</note>故不取以爲因耶。</p>
<lb ed="X" n="0887b08"/><p xml:id="pX53p0887b0801">答。敵論不許。不相離法及有法合爲宗。<note place="inline">117</note>以
<lb ed="X" n="0887b09"/>法成立其法。故別取所作以爲因。</p>
<lb ed="X" n="0887b10"/><p xml:id="pX53p0887b1001">問。何故論文解同品中。<note place="inline">118</note>不汎明有因。解異
<lb ed="X" n="0887b11"/>品中汎說無因耶。</p>
<lb ed="X" n="0887b12"/><p xml:id="pX53p0887b1201">答。因於同品不遍。亦是<note place="inline">119</note>第二相。故解不明
<lb ed="X" n="0887b13"/>有因。異品遍無。方是第三相。故解異法<note place="inline">120</note>說無因。</p>
<lb ed="X" n="0887b14"/><p xml:id="pX53p0887b1401">問。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0887036" n="0887036"/>西方諸師解勤発義。一師以精進<g ref="#CB18767">⧈</g>爲勤。
<lb ed="X" n="0887b15"/>一<note place="inline">121</note>師以作意<g ref="#CB18767">⧈</g>爲勤。何者正耶。</p>
<lb ed="X" n="0887b16"/><p xml:id="pX53p0887b1601">答。作意者正通三性故。前<note place="inline">122</note>解不正。甁等応
<lb ed="X" n="0887b17"/>皆勤発故。</p>
<lb ed="X" n="0887b18"/><p xml:id="pX53p0887b1801">又。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0887037" n="0887037"/>疏中解九句。所列宗因。並是陳<note place="inline">123</note>那所說。
<lb ed="X" n="0887b19"/>故理門云。</p>
<lb ed="X" n="0887b20"/><p xml:id="pX53p0887b2001">如是九種二頌所摂。</p>
<lb ed="X" n="0887b21"/><lg type="regular" xml:id="lgX53p0887b2101"><l>常無常勤勇</l><l>恒住<note place="inline">124</note>堅牢性</l><l>非勤遷不変</l>
<lb ed="X" n="0887b22"/><l>由所量等九</l><l>所量作無常</l><l>作性<note place="inline">125</note>聞勇発</l>
<lb ed="X" n="0887b23"/><l>無常勇無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0887038" n="0887038"/>触</l><l>依常性等九</l></lg>
<lb ed="X" n="0887b24"/><p xml:id="pX53p0887b2401">此二頌中。初一<note place="inline">126</note>頌顕九宗。後一頌明九因。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0887c" n="0887c"/>
<lb ed="X" n="0887c01"/><p xml:id="pX53p0887c0101">問。此九句中。第四句云。声常。所<note place="inline">127</note>作性故。
<lb ed="X" n="0887c02"/>其因於同品遍無。於異品甁等有。於兔角等無。
<lb ed="X" n="0887c03"/><note place="inline">128</note>応是第六句。何故乃是。第四句耶。若是第四
<lb ed="X" n="0887c04"/>句者。陳那何<note place="inline">129</note>故破古師。常異無常異品之義自
<lb ed="X" n="0887c05"/>立。兔角是異品収。<note place="inline">130</note>若是異品。此因応非第四
<lb ed="X" n="0887c06"/>句摂。<g ref="#CB18767">⧈</g><g ref="#CB18767">⧈</g>相違。如何会釈。</p>
<lb ed="X" n="0887c07"/><p xml:id="pX53p0887c0701"><note place="inline">131</note>答。若通依有体無体異品第六不殊。今約有
<lb ed="X" n="0887c08"/>体異品說故。是<note place="inline">132</note>第四句也。</p>
<lb ed="X" n="0887c09"/><p xml:id="pX53p0887c0901">又。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0887039" n="0887039"/>疏中判九句。第二第八是正因収。第四
<lb ed="X" n="0887c10"/>第六是<note place="inline">133</note>相違因。余之五句是不定摂。此亦依彼
<lb ed="X" n="0887c11"/>陳那所說。故理門論云。</p>
<lb ed="X" n="0887c12"/><p xml:id="pX53p0887c1201"><note place="inline">134</note>如是分別。說名爲因相違不定。故本頌言。
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0888a" n="0888a"/>
<lb ed="X" n="0888a01"/>於同有及二　<note place="inline">135</note>在異無是因　翻此名相違　所余
<lb ed="X" n="0888a02"/>皆不定。</p>
<lb ed="X" n="0888a03"/><p xml:id="pX53p0888a0301">問。第二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0888040" n="0888040"/><note place="inline">→</note>第八是正因<note place="inline">136</note>収。且如不成因。亦於
<lb ed="X" n="0888a04"/>同有。異無。応是正因耶。</p>
<lb ed="X" n="0888a05"/><p xml:id="pX53p0888a0501">答。因遍宗<note place="inline">137</note>法。方論九句。旣不成因。何用
<lb ed="X" n="0888a06"/>同有異無之相。故非第二第<note place="inline">138</note>八所収。</p>
<lb ed="X" n="0888a07"/><p xml:id="pX53p0888a0701">問。相違決定。及法差別相違因等。亦是第
<lb ed="X" n="0888a08"/>二第八<note place="inline">139</note>所収。応是正因耶。</p>
<lb ed="X" n="0888a09"/><p xml:id="pX53p0888a0901">答。正因必是第二第八所収。不說第二<note place="inline">140</note>第八
<lb ed="X" n="0888a10"/>皆正因摂。約此義說亦不<note place="inline">←</note>相違。</p>
<lb ed="X" n="0888a11"/><p xml:id="pX53p0888a1101">論<anchor xml:id="nkr_note_orig_0888041" n="0888041"/><note place="inline">→</note>云。是無常<note place="inline">←</note>等因緣。<note place="inline">141</note>云等者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0888042" n="0888042"/>等無我苦空
<lb ed="X" n="0888a12"/>也。乃至云。声亦無我苦空。所作性故。<note place="inline">142</note>猶如
<lb ed="X" n="0888a13"/>甁等者。此亦不然。若離所作。故是苦。顕声
<lb ed="X" n="0888a14"/>所作亦是<note place="inline">143</note>苦。亦可聖道等所作非是苦。顕声所
<lb ed="X" n="0888a15"/>作非苦耶。乃至成空。<note place="inline">144</note>亦不定過。故知不得定
<lb ed="X" n="0888a16"/>作此判<note place="inline">？</note>。但可於中。必具三相者。等之<note place="inline">145</note>不得定
<lb ed="X" n="0888a17"/>判<note place="inline">？</note>等苦空也。</p>
<lb ed="X" n="0888a18"/><p xml:id="pX53p0888a1801">又。解喩。論云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0888043" n="0888043"/>謂於是処。顕因同品<note place="inline">146</note>決定
<lb ed="X" n="0888a19"/>有性。</p>
<lb ed="X" n="0888a20"/><p xml:id="pX53p0888a2001">疏解<anchor xml:id="nkr_note_orig_0888044" n="0888044"/><note place="inline">→</note>云。処謂有法。顕謂顕說。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0888045" n="0888045"/>因謂遍宗法
<lb ed="X" n="0888a21"/>因。同<note place="inline">147</note>品謂<g ref="#CB18805">与</g>此因相似。非謂宗同名同品也。
<lb ed="X" n="0888a22"/>決定有性者。謂<note place="inline">148</note>決定有所立<note place="inline">←</note><anchor xml:id="nkr_note_orig_0888046" n="0888046"/>法性。若作此解。
<lb ed="X" n="0888a23"/>理卽不然。因同品言。可顕甁<note place="inline">149</note>上所作決定有性。
<lb ed="X" n="0888a24"/>文中不顕。云何知是甁上無常。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0888b" n="0888b"/>
<lb ed="X" n="0888b01"/><p xml:id="pX53p0888b0101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0888047" n="0888047"/><note place="inline">150</note>若言以下指体。文言。謂若所作。卽是顕因
<lb ed="X" n="0888b02"/>同品。見彼無常。卽<note place="inline">151</note>是決定有性。拠下次第知
<lb ed="X" n="0888b03"/>上必然者。此亦不然。懸解旣先言。<note place="inline">152</note>是処指体。
<lb ed="X" n="0888b04"/>何因復說如甁。故知不得以下次第。顕上亦然。</p>
<lb ed="X" n="0888b05"/><p xml:id="pX53p0888b0501">又。<note place="inline">153</note>宗同品旣不取無常。其因同品云何乃取
<lb ed="X" n="0888b06"/>所作。又。作此解違<note place="inline">154</note>理門論故。彼論云。</p>
<lb ed="X" n="0888b07"/><p xml:id="pX53p0888b0701">由<anchor xml:id="nkr_note_orig_0888048" n="0888048"/><note place="inline">→</note>如是說。能顕示因同品定有。異品<note place="inline">155</note>遍無。
<lb ed="X" n="0888b08"/>非顚倒<note place="inline">←</note>說。</p>
<lb ed="X" n="0888b09"/><p xml:id="pX53p0888b0901">准此文故知。同喩顕因同品定有性。異法<note place="inline">156</note>喩
<lb ed="X" n="0888b10"/>因異品遍無性。故知不得作此解也。</p>
<lb ed="X" n="0888b11"/><p xml:id="pX53p0888b1101">応解云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0888049" n="0888049"/>若於是処者。<note place="inline">157</note>謂於甁等処也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0888050" n="0888050"/>顕謂
<lb ed="X" n="0888b12"/>說也。顕說何事。謂顕因也。顕因何相。顕<note place="inline">158</note>第
<lb ed="X" n="0888b13"/>二同品定有性也。若作此解。不違論文。亦無
<lb ed="X" n="0888b14"/>如上所有過<note place="inline">159</note>失也。</p>
<lb ed="X" n="0888b15"/><p xml:id="pX53p0888b1501"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0888051" n="0888051"/>疏中有人解。陳那以声所作無常。能同外甁
<lb ed="X" n="0888b16"/>所作無常。<note place="inline">160</note>但取能同爲喩体者。広破如疏中述。</p>
<lb ed="X" n="0888b17"/><p xml:id="pX53p0888b1701">今更助難云。若取<note place="inline">161</note>能同。爲喩体者。卽遍宗
<lb ed="X" n="0888b18"/>法因及声所立宗法。応卽是喩。<note place="inline">162</note>若是喩云<g ref="#CB18767">⧈</g>応。
<lb ed="X" n="0888b19"/>宗因喩等応無差別。</p>
<lb ed="X" n="0888b20"/><p xml:id="pX53p0888b2001">又解。無常旣爲<note place="inline">163</note>喩体。応是所立不成過収。
<lb ed="X" n="0888b21"/>若言正立声無常時。名爲宗<note place="inline">164</note>法。立声所作。証
<lb ed="X" n="0888b22"/>無常時。名遍宗法。卽以声所作無常外同甁<note place="inline">165</note>所
<lb ed="X" n="0888b23"/>作之時。名爲喩体。何得難言宗因喩等全無差
<lb ed="X" n="0888b24"/>別。又。<note place="inline">166</note>声所作無常。正同甁所作無常時。其
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0888c" n="0888c"/>
<lb ed="X" n="0888c01"/>声無常。亦卽極成。何得判<note place="inline">167</note>云。立不成者。卽
<lb ed="X" n="0888c02"/>応同品定有性。体不取甁上所作<note place="inline">168</note>無常。取甁上
<lb ed="X" n="0888c03"/>所作無常爲第二相。此相卽是同品之体。故知
<lb ed="X" n="0888c04"/>喩<note place="inline">169</note>体不取能同也。又結能立体中。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0888052" n="0888052"/>論云。</p>
<lb ed="X" n="0888c05"/><p xml:id="pX53p0888c0501">若是所作見彼無常。<note place="inline">170</note>如甁等者。是隨同品言。</p>
<lb ed="X" n="0888c06"/><p xml:id="pX53p0888c0601"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0888053" n="0888053"/><note place="inline">→</note>疏解云。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0889a" n="0889a"/>
<lb ed="X" n="0889a01"/><p xml:id="pX53p0889a0101">此結同喩也。甁上所作<g ref="#CB18805">与</g><note place="inline">171</note>声所作同故。知名
<lb ed="X" n="0889a02"/>同品。甁等無常隨此同品故。云隨同品。<note place="inline">172</note>由甁
<lb ed="X" n="0889a03"/>無常隨同品故。卽顕声無常。亦隨所作因<note place="inline">←</note>也。
<lb ed="X" n="0889a04"/>或<anchor xml:id="nkr_note_orig_0889054" n="0889054"/><note place="inline">→</note>可声<note place="inline">173</note>上所作無常。隨甁所作無常故。名隨同
<lb ed="X" n="0889a05"/>品<note place="inline">←</note>也。</p>
<lb ed="X" n="0889a06"/><p xml:id="pX53p0889a0601">今更助解云。<note place="inline">174</note>同法喩言。是顕所作因。隨逐
<lb ed="X" n="0889a07"/>宗之同品処有。卽是<note place="inline">175</note>顕因同品定有性之言。若
<lb ed="X" n="0889a08"/>作此解。卽顕因第二相文幷同喩文<note place="inline">176</note>及此結文。
<lb ed="X" n="0889a09"/>皆相隨順不乖違也。</p>
<lb ed="X" n="0889a10"/><p xml:id="pX53p0889a1001"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0889055" n="0889055"/><note place="inline">→</note>論云。若是其常。見非所作。<note place="inline">177</note>如虚空者。是
<lb ed="X" n="0889a11"/>遠離<note place="inline">←</note>言。</p>
<lb ed="X" n="0889a12"/><p xml:id="pX53p0889a1201"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0889056" n="0889056"/><note place="inline">→</note>疏解云。此結異喩。無所立無<note place="inline">178</note>常宗処。遠離
<lb ed="X" n="0889a13"/>能立所作因<note place="inline">←</note>也。</p>
<lb ed="X" n="0889a14"/><p xml:id="pX53p0889a1401">今更助解云。同法喩旣顕因。<note place="inline">179</note>隨逐宗之同品。
<lb ed="X" n="0889a15"/>異法喩応顕因。遠離宗之異品。卽顕異<note place="inline">180</note>品遍無
<lb ed="X" n="0889a16"/>性也。応解。無所立無常宗処所作之因遠離也。
<lb ed="X" n="0889a17"/>解<note place="inline">181</note>結能立中広計文。</p>
<lb ed="X" n="0889a18"/><p xml:id="pX53p0889a1801"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0889057" n="0889057"/><note place="inline">→</note>疏中問答云。問。唯三能立無異義成。<note place="inline">182</note>能立
<lb ed="X" n="0889a19"/>唯三。無同得立。答。同喩順成無同闕助。異
<lb ed="X" n="0889a20"/>法止濫無<note place="inline">183</note>異濫除。故不類也。外道亦具有唯立
<lb ed="X" n="0889a21"/>異喩。以三義証。斥<note place="inline">184</note>破此計也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0889058" n="0889058"/>如広百<note place="inline">←</note>論。</p>
<lb ed="X" n="0889a22"/><p xml:id="pX53p0889a2201">問。此唯順広百論文。仍違<anchor xml:id="nkr_note_orig_0889059A" n="0889059A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0889059A" n="0889059A"/>摂大乗論。無性
<lb ed="X" n="0889a23"/><note place="inline">185</note>摂論第一卷解。不共不有証文云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0889059B" n="0889059B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0889059B" n="0889059B"/><note place="inline">→</note>不共無明。
<lb ed="X" n="0889a24"/>於五識中。無容<note place="inline">186</note>得有。是処無有能対治故。若
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0889b" n="0889b"/>
<lb ed="X" n="0889b01"/>処有能治。必定有所<note place="inline">←</note>治。准此<note place="inline">187</note>文卽是唯以異喩
<lb ed="X" n="0889b02"/>成宗。如何会釈。</p>
<lb ed="X" n="0889b03"/><p xml:id="pX53p0889b0301">答。論師定異。不可和会。<note place="inline">188</note>今不相違。於二
<lb ed="X" n="0889b04"/>敎中。且明百論以不違其三相因故。摂大<note place="inline">189</note>乗論。
<lb ed="X" n="0889b05"/>若有第二相。何因不作同法喩耶。若無第二相
<lb ed="X" n="0889b06"/>不作同喩者。<note place="inline">190</note>所聞性因唯作異喩。其義応成。
<lb ed="X" n="0889b07"/>若無同品不作同喩。無不定<note place="inline">191</note>過者。無同品故。
<lb ed="X" n="0889b08"/>名同品無。亦是不共不定之過。又。此異喩先
<lb ed="X" n="0889b09"/><note place="inline">192</note>說無因。後述無宗。卽是似異喩中倒離之過。
<lb ed="X" n="0889b10"/>何妨不作同喩。<note place="inline">193</note>亦是過也。故且明百論所說。</p>
<lb ed="X" n="0889b11"/><p xml:id="pX53p0889b1101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0889060" n="0889060"/>解似宗中。明比量相違。疏云。且<anchor xml:id="nkr_note_orig_0889061" n="0889061"/><note place="inline">→</note><note place="inline">194</note>如薩婆多
<lb ed="X" n="0889b12"/>対大乗云。現在諸法。独有力用。取後果有実
<lb ed="X" n="0889b13"/>体故。<note place="inline">195</note>如過未等。卽此宗義。違共比量。違共
<lb ed="X" n="0889b14"/>比量者。云現在諸法定有力用<note place="inline">196</note>取等流果。世所
<lb ed="X" n="0889b15"/>摂故。如過未<note place="inline">←</note>等。</p>
<lb ed="X" n="0889b16"/><p xml:id="pX53p0889b1601">問。独有力用。形何法耶。諸師<note place="inline">197</note>解云。形過
<lb ed="X" n="0889b17"/>未說。以過去未来。不取等流果故者俱亦不然。
<lb ed="X" n="0889b18"/>此<note place="inline">198</note>比量通三藏所說。豈可判此。無過之宗。違
<lb ed="X" n="0889b19"/>有過比量。名比<note place="inline">199</note>量相違。何者且如大乗小乗旣
<lb ed="X" n="0889b20"/>在諸法形。彼過未実有。<note place="inline">200</note>独取等流果義。豈可
<lb ed="X" n="0889b21"/>以此正義。違不取果。不正比量。<note place="inline">201</note>名比量相違。
<lb ed="X" n="0889b22"/>且如論挙甁等。是常不正之義。違初無後無<note place="inline">202</note>正
<lb ed="X" n="0889b23"/>比量因故。是比量相違所収。故知不得以正義
<lb ed="X" n="0889b24"/>違不正<note place="inline">203</note>比量。名比量相違也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0889c" n="0889c"/>
<lb ed="X" n="0889c01"/><p xml:id="pX53p0889c0101">若爾三藏。何故挙此。解比量相違耶。</p>
<lb ed="X" n="0889c02"/><p xml:id="pX53p0889c0201">答。<note place="inline">204</note>今解三藏意云。現在諸法。離因緣扶助。
<lb ed="X" n="0889c03"/>独有力用取<note place="inline">205</note>等流果。如是方名不正之宗。違大
<lb ed="X" n="0889c04"/>小乗因緣扶助取果之<note place="inline">206</note>義故。是比量相違所摂也。
<lb ed="X" n="0889c05"/>其所違三比量如何。前所說但宗<note place="inline">207</note>意云。現在諸
<lb ed="X" n="0889c06"/>法。離因緣扶助。定無力用取等流果也。<note place="inline">208</note>若作
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0890a" n="0890a"/>
<lb ed="X" n="0890a01"/>此解。卽顕<note place="inline">？</note>邪宗違正比量妙<g ref="#CB18767">⧈</g>內敎善順因明也。</p>
<lb ed="X" n="0890a02"/><p xml:id="pX53p0890a0201"><note place="inline">209</note>論<anchor xml:id="nkr_note_orig_0890062" n="0890062"/>云。是遣諸法自相門故。</p>
<lb ed="X" n="0890a03"/><p xml:id="pX53p0890a0301"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0890063" n="0890063"/><note place="inline">→</note>疏云。何故違彼現量等五是宗<note place="inline">210</note>過者。以此五
<lb ed="X" n="0890a04"/>宗是遣諸法自相門故。謂声是諸法自相。其声
<lb ed="X" n="0890a05"/><note place="inline">211</note>自相爲耳等所聞。通生耳識。卽所聞義。名之
<lb ed="X" n="0890a06"/>爲門。今言<note place="inline">212</note>声非所聞者。不失声之自相。但遣
<lb ed="X" n="0890a07"/>所聞之門。故成過也。<note place="inline">213</note>余四種過類此可<note place="inline">←</note>知。</p>
<lb ed="X" n="0890a08"/><p xml:id="pX53p0890a0801">更有大徳解云。此中五過。不違有法。但遣
<lb ed="X" n="0890a09"/><note place="inline">214</note>於法。故名爲法。法之体相。名爲自相。門者
<lb ed="X" n="0890a10"/>方便。義謂自立宗。<note place="inline">215</note>如說声非所聞。卽是遣違。
<lb ed="X" n="0890a11"/>声上所聞法自相方便也。</p>
<lb ed="X" n="0890a12"/><p xml:id="pX53p0890a1201">今解云。卽<note place="inline">216</note>此五種法自相爲相違義之所遮遣
<lb ed="X" n="0890a13"/>故。言是遣諸法自相門<note place="inline">217</note>故也。何者且如声非所
<lb ed="X" n="0890a14"/>聞宗。卽爲立敵耳識現量所聞相違<note place="inline">218</note>之義。遣非
<lb ed="X" n="0890a15"/>所聞法自相也。甁等是常宗。卽爲初無後無。
<lb ed="X" n="0890a16"/>三相<note place="inline">219</note>之因所顕無常相違之義遣常法自相也。勝
<lb ed="X" n="0890a17"/>論立声爲常。<note place="inline">220</note>卽爲自敎說声無常相違之義遣常
<lb ed="X" n="0890a18"/>法自相也。懷兔非月等宗。卽爲世間多人共許
<lb ed="X" n="0890a19"/>是月。相違之義。遣非月自<note place="inline">222</note>相也。我母是石女
<lb ed="X" n="0890a20"/>宗。卽亦爲我母。相違之義。遣石女法自相也。
<lb ed="X" n="0890a21"/><note place="inline">223</note>此並依彼大因明說。彼論初自分明解不法具引
<lb ed="X" n="0890a22"/><note place="inline">224</note>此。旣是聖敎自判不<g ref="#CB18767">⧈</g>更作余釈也。</p>
<lb ed="X" n="0890a23"/><p xml:id="pX53p0890a2301">解不成因中。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0890064" n="0890064"/>疏中引余人解不<note place="inline">225</note>成言。以不能
<lb ed="X" n="0890a24"/>成宗故。名不成因。法師破云。若以不能成宗
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0890b" n="0890b"/>
<lb ed="X" n="0890b01"/>故名<note place="inline">226</note>不成者。所聞性因亦不能成宗。応是不成
<lb ed="X" n="0890b02"/>因。旣是成因故<note place="inline">227</note>立因体不成故。名不成也。</p>
<lb ed="X" n="0890b03"/><p xml:id="pX53p0890b0301">若作此破者。彼若救云。所聞性因。<note place="inline">228</note>唯不得
<lb ed="X" n="0890b04"/>作同喩。成宗亦得作量喩反顕。不得言不能成
<lb ed="X" n="0890b05"/><note place="inline">229</note>宗。其不成因必定不能成宗故不成名不成也。
<lb ed="X" n="0890b06"/>若作此<note place="inline">230</note>救彼義並成。故不得約所聞因難也。</p>
<lb ed="X" n="0890b07"/><p xml:id="pX53p0890b0701">今更助破云。若以不能成<note place="inline">231</note>宗故名不成者。其
<lb ed="X" n="0890b08"/>法自相相違因。同品非有故不得作同<note place="inline">232</note>喩順成。
<lb ed="X" n="0890b09"/>異品有因故不得作異喩反顕。応不成宗名不成
<lb ed="X" n="0890b10"/>因。<note place="inline">233</note>雖不成宗由遍宗法故是極成因約因体不成
<lb ed="X" n="0890b11"/>名不<note place="inline">234</note>成也。</p>
<lb ed="X" n="0890b12"/><p xml:id="pX53p0890b1201">又。疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0890065" n="0890065"/><note place="inline">→</note>中解隨一不成名云。言隨一者。此不
<lb ed="X" n="0890b13"/>成中含其三種。<note place="inline">235</note>或有因唯自不成非他。或有因
<lb ed="X" n="0890b14"/>唯他不成非自。或有因或自或他更互不成。今
<lb ed="X" n="0890b15"/>此中但是唯他不成。非自不成。是此不<note place="inline">237</note>成摂名
<lb ed="X" n="0890b16"/>隨一不成。非謂此之一因。卽是自他互不<note place="inline">←</note>成。</p>
<lb ed="X" n="0890b17"/><p xml:id="pX53p0890b1701">准此<note place="inline">238</note>疏文。卽是不成中含三不成。三中隨一。
<lb ed="X" n="0890b18"/>故名隨一。若作此解。<note place="inline">239</note>理不必然。難云。若以
<lb ed="X" n="0890b19"/>三不成中隨一故名隨一者。亦応四不成<note place="inline">240</note>中隨一
<lb ed="X" n="0890b20"/>故。両俱不成。亦名隨一。若言一不成中含容
<lb ed="X" n="0890b21"/>三。三中隨一<note place="inline">241</note>者名隨一者亦可両俱不成含容二。
<lb ed="X" n="0890b22"/>二中隨一名隨一。言<note place="inline">242</note>二者謂全分一分等也。旣
<lb ed="X" n="0890b23"/>有斯過故。知不得作此解也。</p>
<lb ed="X" n="0890b24"/><p xml:id="pX53p0890b2401">今解云。<note place="inline">243</note>且如両俱不成。由立敵俱不成故。
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0890c" n="0890c"/>
<lb ed="X" n="0890c01"/>知隨一不成。由隨一人不許<note place="inline">244</note>故名隨一也。</p>
<lb ed="X" n="0890c02"/><p xml:id="pX53p0890c0201">解猶予不成中。</p>
<lb ed="X" n="0890c03"/><p xml:id="pX53p0890c0301"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0890066" n="0890066"/>論云。爲成大種和合火有。</p>
<lb ed="X" n="0890c04"/><p xml:id="pX53p0890c0401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0890067" n="0890067"/><note place="inline">→</note><note place="inline">245</note>疏云。河水爲水大。河岸爲地大。於中有風
<lb ed="X" n="0890c05"/>爲風大。又山等中若有<note place="inline">246</note>河無河之処有性四大。
<lb ed="X" n="0890c06"/>故云大種和<note place="inline">←</note>合也。</p>
<lb ed="X" n="0890c07"/><p xml:id="pX53p0890c0701">若作此解。理亦<note place="inline">247</note>不然。以烟成火。豈従河水
<lb ed="X" n="0890c08"/>岸等爲大種和合耶。又。以烟成火。豈論<note place="inline">248</note>性四
<lb ed="X" n="0890c09"/>大和合火耶。故知不得作此解也。</p>
<lb ed="X" n="0890c10"/><p xml:id="pX53p0890c1001">今解云。火有二種。一者<note place="inline">249</note>大種和合事火如火
<lb ed="X" n="0890c11"/>聚中有地大等共和合故。二者性火如<note place="inline">250</note>彼木中有
<lb ed="X" n="0890c12"/>火性故。爲簡性火故。知大種和合火也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0891a" n="0891a"/>
<lb ed="X" n="0891a01"/><p xml:id="pX53p0891a0101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0891068" n="0891068"/>解不定<note place="inline">251</note>過不共文中。</p>
<lb ed="X" n="0891a02"/><p xml:id="pX53p0891a0201">論云。常無常品皆離此因。常無常外。余非
<lb ed="X" n="0891a03"/>有故。</p>
<lb ed="X" n="0891a04"/><p xml:id="pX53p0891a0401"><note place="inline">252</note>疏解云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0891069" n="0891069"/><note place="inline">→</note>此釈義也。此中常宗以虚空等爲其
<lb ed="X" n="0891a05"/>同品。以甁等<note place="inline">253</note>爲其異品。其所聞義遍皆非有亀
<lb ed="X" n="0891a06"/>毛等無摂入無常品中。<note place="inline">254</note>復不可言更於余法有此
<lb ed="X" n="0891a07"/>因義。以爲同喩。以余常無常<note place="inline">255</note>二品法外。更無
<lb ed="X" n="0891a08"/>非常非無常第三<note place="inline">←</note>品故。</p>
<lb ed="X" n="0891a09"/><p xml:id="pX53p0891a0901">若作此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0891070" n="0891070"/>理釈恐不然。<note place="inline">256</note>且如亀毛等。若有能立
<lb ed="X" n="0891a10"/>所聞之因及有所立常住之義。爲同<note place="inline">257</note>法喩乖不共
<lb ed="X" n="0891a11"/>義可須遮防。旣無能立所立二法。云何立彼。
<lb ed="X" n="0891a12"/>以爲<note place="inline">258</note>同喩。故知此解不<g ref="#CB18767">⧈</g>斯論。若言亀毛非常
<lb ed="X" n="0891a13"/>非無常恐爲不同<note place="inline">259</note>非異品爲遮此。故作此說也。
<lb ed="X" n="0891a14"/>旣不乖不共之義。何須此中遮之。<note place="inline">260</note>若言雖不乖
<lb ed="X" n="0891a15"/>不共。何広遮余品<g ref="#CB18767">⧈</g>何故前解共中不遮要<note place="inline">261</note>至不
<lb ed="X" n="0891a16"/>共方遮耶。</p>
<lb ed="X" n="0891a17"/><p xml:id="pX53p0891a1701">又。上句云。常無常品皆離此因。正解不共。
<lb ed="X" n="0891a18"/>下句<note place="inline">262</note>挙言。常無常外余非有故。旣是遮余品。
<lb ed="X" n="0891a19"/>不釈上不共之句<note place="inline">263</note>故言旣是釈上句詞故。須言余
<lb ed="X" n="0891a20"/>非有耶。旣有斯過故。知不得作<note place="inline">264</note>此解也。</p>
<lb ed="X" n="0891a21"/><p xml:id="pX53p0891a2101">今解云。常無常品皆離此因者。正釈不共義。
<lb ed="X" n="0891a22"/>常無常外余<note place="inline">265</note>非有故。釈成不共也。云何釈成。
<lb ed="X" n="0891a23"/>且如問言。何故常無常品皆離此<note place="inline">266</note>因耶。釈成云。
<lb ed="X" n="0891a24"/>如声論師対仏弟子立一切<g ref="#CB18767">⧈</g>声皆是常。因云<note place="inline">267</note>所
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0891b" n="0891b"/>
<lb ed="X" n="0891b01"/>聞性故。除宗以外仏法敵論常無常品是宗余故
<lb ed="X" n="0891b02"/>非有所聞<note place="inline">268</note>因也。</p>
<lb ed="X" n="0891b03"/><p xml:id="pX53p0891b0301">此解卽顕余宗已外余常無常非有所聞性因故
<lb ed="X" n="0891b04"/>言常無常<note place="inline">269</note>外余非有故也。若作此解卽是釈上句
<lb ed="X" n="0891b05"/>成不共義也。</p>
<lb ed="X" n="0891b06"/><p xml:id="pX53p0891b0601">又。疏中問答<note place="inline">270</note>云。問。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0891071" n="0891071"/><note place="inline">→</note>所量通二品。遍属異
<lb ed="X" n="0891b07"/>品不定収。所聞同雖無不属異<note place="inline">271</note>品非不<note place="inline">←</note>定。広如
<lb ed="X" n="0891b08"/>疏說。答。此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0891072" n="0891072"/><note place="inline">→</note>因唯属有法之声。不通同異故是
<lb ed="X" n="0891b09"/><note place="inline">272</note>不定。又。如山中草木無的所属然有属此人彼
<lb ed="X" n="0891b10"/>人之義卽名<note place="inline">273</note>不定。今。此所聞性因亦爾。不在
<lb ed="X" n="0891b11"/>余品。若在余品。卽容通在同異品<note place="inline">274</note>義故。是不
<lb ed="X" n="0891b12"/><note place="inline">←</note>定。</p>
<lb ed="X" n="0891b13"/><p xml:id="pX53p0891b1301">若作此釈理恐不然。山中草木雖無的属。然
<lb ed="X" n="0891b14"/><note place="inline">275</note>有可属此。彼人故許草木有不定義。所聞性因
<lb ed="X" n="0891b15"/>唯属<note place="inline">276</note>声宗。意不通同異二品。云何同彼解不定
<lb ed="X" n="0891b16"/>耶。故知不得作此釈<note place="inline">277</note>也。若爾不共不通同異。
<lb ed="X" n="0891b17"/>如何同共解不定耶。</p>
<lb ed="X" n="0891b18"/><p xml:id="pX53p0891b1801">今解云。共過通<note place="inline">278</note>彼同異品俱爲同法。是因不
<lb ed="X" n="0891b19"/>共不通同異品。名異法成<note place="inline">279</note>不定。何者且如共過
<lb ed="X" n="0891b20"/>通彼同品異品故卽以広虚空甁<note place="inline">280</note>等爲其同法。成
<lb ed="X" n="0891b21"/>常無常故是因不共之因。不通同異品<note place="inline">281</note>中故。重
<lb ed="X" n="0891b22"/>以色等虚空爲異法故。亦顕常無常是不定也。</p>
<lb ed="X" n="0891b23"/><p xml:id="pX53p0891b2301"><note place="inline">282</note>若用此難。応云。色等是無常。色等非所聞。
<lb ed="X" n="0891b24"/>顕声有所聞。声卽<note place="inline">283</note>是常住。亦可虚空是常住。
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0891c" n="0891c"/>
<lb ed="X" n="0891c01"/>虚空非所聞。顕声有所聞。<note place="inline">284</note>声応是無常住。准
<lb ed="X" n="0891c02"/>此難故。知共過約同有異有爲同法故。順<note place="inline">285</note>成不
<lb ed="X" n="0891c03"/>定。不共過約同無異無爲異故。反顕成猶予也。</p>
<lb ed="X" n="0891c04"/><p xml:id="pX53p0891c0401">又。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0891073" n="0891073"/><note place="inline">→</note><note place="inline">286</note>疏中問答云。問。如立宗云。一切声是
<lb ed="X" n="0891c05"/>常。因云。以是声故。常無<note place="inline">287</note>常品皆離此因。常
<lb ed="X" n="0891c06"/>無常外余復非有。亦応唯是不共過耶。答声<note place="inline">288</note>是
<lb ed="X" n="0891c07"/>有法。常是法。立因乃云。以是声故。此因是
<lb ed="X" n="0891c08"/>所立有<note place="inline">289</note>法除有法外更無別義。非宗法故。非不
<lb ed="X" n="0891c09"/>定摂。但是俱不成<note place="inline">←</note>過。</p>
<lb ed="X" n="0891c10"/><p xml:id="pX53p0891c1001"><note place="inline">290</note>此解<g ref="#CB18805">与</g>理門論同。卽是有法不得成有法。</p>
<lb ed="X" n="0891c11"/><p xml:id="pX53p0891c1101">又。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0891074" n="0891074"/>疏中解。所聞性<note place="inline">291</note>因是他不共。以声論師
<lb ed="X" n="0891c12"/>対仏弟子立此因。故望自旣是三<note place="inline">292</note>相具足。望他
<lb ed="X" n="0891c13"/>卽是除声以外無所聞因。故唯他不共過者。<note place="inline">293</note>理
<lb ed="X" n="0891c14"/>亦不然。且如他方仏声等旣是異品。其所聞性
<lb ed="X" n="0891c15"/>因於彼旣有。<note place="inline">294</note>何得名爲他不共也。若爾云何名
<lb ed="X" n="0891c16"/>爲不共。</p>
<lb ed="X" n="0891c17"/><p xml:id="pX53p0891c1701">今解云。望共同品<note place="inline">295</note>異品中無名爲不共。雖此
<lb ed="X" n="0891c18"/>仏法対声論師立所聞性因。<note place="inline">296</note>旣於他方仏声上有。
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0892a" n="0892a"/>
<lb ed="X" n="0892a01"/>故知亦共同異品無名爲不共。疏制<note place="inline">297</note>爲自不共者
<lb ed="X" n="0892a02"/>非也。</p>
<lb ed="X" n="0892a03"/><p xml:id="pX53p0892a0301">解相違決定文中。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0892075" n="0892075"/>論云。此二皆是猶予因。
<lb ed="X" n="0892a04"/><note place="inline">298</note>故俱名不定。</p>
<lb ed="X" n="0892a05"/><p xml:id="pX53p0892a0501">疏解云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0892076" n="0892076"/><note place="inline">→</note>此結過也。問。声勝二論比量皆成
<lb ed="X" n="0892a06"/>何<note place="inline">299</note>故復云。皆是猶予。答。此二比量。雖無余
<lb ed="X" n="0892a07"/>過。然其証人結衆<note place="inline">300</note>卽理之是非。謂彼疑云。一
<lb ed="X" n="0892a08"/>有法声其宗互反因喩各立。何正何<note place="inline">301</note>邪。故俱猶
<lb ed="X" n="0892a09"/>予。名爲不定<note place="inline">←</note>者。如眞能立無有過。先敵不疑。
<lb ed="X" n="0892a10"/><note place="inline">302</note>亦応邪衆証人疑故。是猶予因。故知不得以衆
<lb ed="X" n="0892a11"/>疑。判爲不定也。</p>
<lb ed="X" n="0892a12"/><p xml:id="pX53p0892a1201"><note place="inline">303</note>今解云。声勝二論。雖各立義。然彼此因。
<lb ed="X" n="0892a13"/>立敵皆信。各具三相。<note place="inline">304</note>言中雖復確立自宗。然
<lb ed="X" n="0892a14"/>心皆爲彼此因惑故。言此二皆猶予因。<note place="inline">305</note>非約邪
<lb ed="X" n="0892a15"/>衆。証義人心解不定也。何者。且如勝論心猶
<lb ed="X" n="0892a16"/>予云。爲如<note place="inline">306</note>我所作性因立敵皆許具三相故。能
<lb ed="X" n="0892a17"/>証声無常耶。爲如他所聞<note place="inline">307</note>性因。立敵皆許是三
<lb ed="X" n="0892a18"/>相故。能証声常耶。</p>
<lb ed="X" n="0892a19"/><p xml:id="pX53p0892a1901">又。声論師心猶予云。<note place="inline">308</note>爲如我所聞性因。立
<lb ed="X" n="0892a20"/>敵皆許。具三相能証声常耶。爲如他所作<note place="inline">309</note>之因。
<lb ed="X" n="0892a21"/>立敵皆許具三相。故能証声無常耶。故知但約
<lb ed="X" n="0892a22"/>立敵之心。<note place="inline">310</note>自猶予故。名不定也。</p>
<lb ed="X" n="0892a23"/><p xml:id="pX53p0892a2301">又。論文中先挙勝論宗因喩。後挙<note place="inline">311</note>声論宗因
<lb ed="X" n="0892a24"/>喩者。且依因明法。作相違決定難也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0892b" n="0892b"/>
<lb ed="X" n="0892b01"/><p xml:id="pX53p0892b0101">若依此因。難勢<note place="inline">312</note>用相違決定有二。一総約三
<lb ed="X" n="0892b02"/>相難。応云所作之因具三相。<note place="inline">313</note>声卽是無常。亦
<lb ed="X" n="0892b03"/>可所聞之因具三相。声応是常住。二別約<note place="inline">314</note>二喩
<lb ed="X" n="0892b04"/>難。難同喩云。甁有所作故無常。顕声所作亦
<lb ed="X" n="0892b05"/>無常亦可声性所聞是常住。顕声所聞卽是常。
<lb ed="X" n="0892b06"/>難異喩云。虚空是<note place="inline">316</note>常無所作。声有所作卽無常。
<lb ed="X" n="0892b07"/>亦可電等無常。非所聞声<note place="inline">317</note>旣所聞。応是常。若
<lb ed="X" n="0892b08"/>順此方応用斯難。</p>
<lb ed="X" n="0892b09"/><p xml:id="pX53p0892b0901">又。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0892077" n="0892077"/><note place="inline">→</note>疏中問答云。問。声<note place="inline">318</note>論定墮負。応是宗
<lb ed="X" n="0892b10"/>過収。如其離九失何成違現敎。答。<note place="inline">319</note>声論說声
<lb ed="X" n="0892b11"/>常住。耳等曽不恒聞。勝義雖簡宗非。約情終
<lb ed="X" n="0892b12"/><note place="inline">320</note>違現敎。此卽由言故無宗過。謂就勝義。声是
<lb ed="X" n="0892b13"/>常。拠情故理<note place="inline">321</note>不眞。謂違世間現敎二<note place="inline">←</note>量。</p>
<lb ed="X" n="0892b14"/><p xml:id="pX53p0892b1401">此中不応作問答。且如宗<note place="inline">322</note>過中現敎相違者。
<lb ed="X" n="0892b15"/>挙違自違共。現敎者說違他現敎非是<note place="inline">323</note>宗過。此
<lb ed="X" n="0892b16"/>中現敎卽是勝論所用唯違於他。正順宗義故知
<lb ed="X" n="0892b17"/>不<note place="inline">324</note>合作此問答。若爾。何故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0892078" n="0892078"/>理門言。</p>
<lb ed="X" n="0892b18"/><p xml:id="pX53p0892b1801">今於此中現敎力勝故。応依此<note place="inline">325</note>思求決定耶。</p>
<lb ed="X" n="0892b19"/><p xml:id="pX53p0892b1901">答。此文意說相違決定。旣不知誰是誰非。
<lb ed="X" n="0892b20"/><note place="inline">326</note>但観自家義<g ref="#CB18805">与</g>諸家現敎相用勝者思求決定。故
<lb ed="X" n="0892b21"/>作是說。<note place="inline">327</note>非是宗中現敎相違也。</p>
<lb ed="X" n="0892b22"/><p xml:id="pX53p0892b2201">又。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0892079" n="0892079"/>疏中問答云。問。具足三相。応是<note place="inline">328</note>正因。
<lb ed="X" n="0892b23"/>何故此中而言不定。答。<note place="inline">此疑未決不敢解之有通難者隨宜爲注也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0892b24"/><p xml:id="pX53p0892b2401">今解云。若具三<note place="inline">329</note>相非三相違。又不爲彼敵因
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0892c" n="0892c"/>
<lb ed="X" n="0892c01"/>所可是正因。雖具三相。仍<note place="inline">330</note>爲敵量乖反<g ref="#CB18767">⧈</g>。今
<lb ed="X" n="0892c02"/>彼此心惑。不知誰是誰非故。雖具三相而<note place="inline">331</note>名不
<lb ed="X" n="0892c03"/>定也。</p>
<lb ed="X" n="0892c04"/><p xml:id="pX53p0892c0401">解相違過中。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0892080" n="0892080"/>論云。謂法自相相違因。法差
<lb ed="X" n="0892c05"/>別相違因。有法自相相違因。有法差別相違因
<lb ed="X" n="0892c06"/>等。</p>
<lb ed="X" n="0892c07"/><p xml:id="pX53p0892c0701"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0892081" n="0892081"/><note place="inline">→</note>疏解云。此列名也。<note place="inline">333</note>宗有二種。一言顕宗。
<lb ed="X" n="0892c08"/>有二。一法自相。如無常等。二有法自相。如
<lb ed="X" n="0892c09"/><note place="inline">334</note>声等。二意許宗亦二。一法差別。謂於前法自
<lb ed="X" n="0892c10"/>相言宗之上有<note place="inline">335</note>自意許。如大乗唯識所変無常等。
<lb ed="X" n="0892c11"/>二有法差別謂於前有<note place="inline">336</note>法自相言宗之上有自意許
<lb ed="X" n="0892c12"/>大乗無漏声等。問。如大乗識変<note place="inline">337</note>声等応是差別。
<lb ed="X" n="0892c13"/>何故不說。答。識変声等是有法自相。以大乗
<lb ed="X" n="0892c14"/><note place="inline">338</note>声唯従識変無非変無非変者故也。其識変無常
<lb ed="X" n="0892c15"/>該電等故是法差<note place="inline">339</note><note place="inline">←</note>別。</p>
<lb ed="X" n="0892c16"/><p xml:id="pX53p0892c1601">此中。解識変無常爲法差別。理亦不然。何
<lb ed="X" n="0892c17"/>者且如因<note place="inline">340</note>違識変声等共言顕有法。卽識変声是
<lb ed="X" n="0892c18"/>有法自相。立因<note place="inline">341</note>違識変無常。亦共言顕法。何
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0893a" n="0893a"/>
<lb ed="X" n="0893a01"/>故識変無常非法自相耶。</p>
<lb ed="X" n="0893a02"/><p xml:id="pX53p0893a0201">若<note place="inline">342</note>疏該色等。故是法差別者言顕。無常亦該
<lb ed="X" n="0893a03"/>色等応非法自<note place="inline">343</note>相。故知共言顕者。雖該色上亦
<lb ed="X" n="0893a04"/>法自相。唯先意許者縦不該余。<note place="inline">344</note>亦法差別。故
<lb ed="X" n="0893a05"/>知不得作此解也。</p>
<lb ed="X" n="0893a06"/><p xml:id="pX53p0893a0601">今。更助解云。若識変無常。<note place="inline">345</note>是法自相。以
<lb ed="X" n="0893a07"/>更無非識変無常故。若耳識所変声上無常及<g ref="#CB18767">⧈</g>
<lb ed="X" n="0893a08"/><note place="inline">346</note>耶。意識等所変声上無常隨<g ref="#CB18767">⧈</g>一者卽所違無常
<lb ed="X" n="0893a09"/>是<note place="inline">347</note>法差別。以唯違意許。不共言顕故。</p>
<lb ed="X" n="0893a10"/><p xml:id="pX53p0893a1001">解法差別相違因中。<note place="inline">348</note>問。<g ref="#CB18767">⧈</g>積聚性因違無積
<lb ed="X" n="0893a11"/>聚他用。卽是法差別因。亦応所作性<note place="inline">349</note>因違一塵
<lb ed="X" n="0893a12"/>無常義。応是法差別相違因。何者。且如仏法
<lb ed="X" n="0893a13"/><note place="inline">350</note>対声論師立声無常。所作性故。譬如甁等。声
<lb ed="X" n="0893a14"/>論師<g ref="#CB18805">与</g>仏法。作<note place="inline">351</note>法差別相違因過云。声応非一
<lb ed="X" n="0893a15"/>塵無常。所作性故。譬如甁<note place="inline">352</note>等。以甁是四塵無
<lb ed="X" n="0893a16"/>常故也。</p>
<lb ed="X" n="0893a17"/><p xml:id="pX53p0893a1701">若立有此難。如何会釈。答積<note place="inline">353</note>聚性因望法自
<lb ed="X" n="0893a18"/>相。具足三相<g ref="#CB18805">与</g>法差別相違爲因。亦具三相<note place="inline">354</note>故
<lb ed="X" n="0893a19"/>是法差別相違因収。其所作因望法自相。具足
<lb ed="X" n="0893a20"/>三相<g ref="#CB18805">与</g><note place="inline">355</note>法差別相違非一塵無常爲因。於異品一
<lb ed="X" n="0893a21"/>塵無常電等<note place="inline">356</note>上有故非法差別相違因也。応反<g ref="#CB18805">与</g>
<lb ed="X" n="0893a22"/>作不定過云。爲如電等所<note place="inline">357</note>作性故是一塵無常耶。
<lb ed="X" n="0893a23"/>爲如甁等所作性故非一塵無常耶。</p>
<lb ed="X" n="0893a24"/><p xml:id="pX53p0893a2401"><note place="inline">358</note><anchor xml:id="nkr_note_orig_0893082" n="0893082"/>又。疏中。問曰。無積聚他所受用宗。数論
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0893b" n="0893b"/>
<lb ed="X" n="0893b01"/>自許通臥具上是<note place="inline">359</note>法差別。其仏弟子対数論師。
<lb ed="X" n="0893b02"/>立声滅壞。亦自許滅壞通燈<note place="inline">360</note>焰上。何故卽非法
<lb ed="X" n="0893b03"/>自相耶。若是法自相者能別応成。広答<note place="inline">361</note>此問如
<lb ed="X" n="0893b04"/>疏中解。</p>
<lb ed="X" n="0893b05"/><p xml:id="pX53p0893b0501">今更助一解云。言顕名自相。能別法極成。
<lb ed="X" n="0893b06"/>能別<note place="inline">362</note>不極成。所以非自相意許名差別。能別不
<lb ed="X" n="0893b07"/>須成縦彼他不許不<note place="inline">363</note>廃成差別。両義旣且不同。
<lb ed="X" n="0893b08"/>故不得作例也。有法自相相違文云。</p>
<lb ed="X" n="0893b09"/><p xml:id="pX53p0893b0901"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0893083" n="0893083"/><note place="inline">364</note>有性非実非徳非業。有一実故。有徳業故。
<lb ed="X" n="0893b10"/>如同異性。</p>
<lb ed="X" n="0893b11"/><p xml:id="pX53p0893b1101">問。此有<note place="inline">365</note>一異等因爲以三法別成三法。爲用
<lb ed="X" n="0893b12"/>三因共<note place="inline">？</note>亦三宗耶。</p>
<lb ed="X" n="0893b13"/><p xml:id="pX53p0893b1301">答。以三法<note place="inline">366</note>別成三法。如有一実因成非実法
<lb ed="X" n="0893b14"/>有徳業因別成。非法非<note place="inline">367</note>業法。何以得立。且如
<lb ed="X" n="0893b15"/>宗云。非実非徳非業三法旣異。故知因<note place="inline">368</note>言有一
<lb ed="X" n="0893b16"/>実等各成一法也。</p>
<lb ed="X" n="0893b17"/><p xml:id="pX53p0893b1701"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0893084" n="0893084"/><note place="inline">→</note>若言三因共成三法者。一一皆有一分<note place="inline">369</note>重成己
<lb ed="X" n="0893b18"/>立過。何者。且如有一実因。弟子亦信非徳非
<lb ed="X" n="0893b19"/>業。若二<note place="inline">370</note>能成非徳非業。弟子旣信。何須重成。
<lb ed="X" n="0893b20"/>有徳之因。弟子亦信非実<note place="inline">371</note>非業。若亦能成非実
<lb ed="X" n="0893b21"/>非業。弟子旣信。何須重成。有業之<note place="inline">372</note>因弟子亦
<lb ed="X" n="0893b22"/>信。非実非業。若亦能成。非実非徳。弟子旣
<lb ed="X" n="0893b23"/>信。何<note place="inline">373</note>須重成。故以三因渾成三法。一一皆有
<lb ed="X" n="0893b24"/>一分。重成己立<note place="inline">←</note>過也。故<note place="inline">374</note>知三因各立一法也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0893c" n="0893c"/>
<lb ed="X" n="0893c01"/><p xml:id="pX53p0893c0101">問。数論一解不許眼等爲仮他用。由因喩<note place="inline">375</note>力
<lb ed="X" n="0893c02"/>成立眼等。爲仮他用。雖違眞他用。以仮他替
<lb ed="X" n="0893c03"/>眞他故。因名<note place="inline">376</note>違差別不名違自相。亦可五頂許
<lb ed="X" n="0893c04"/>有。唯離実。弟子難有非<note place="inline">377</note>離実。以彼卽替離有。
<lb ed="X" n="0893c05"/>応違有法差別収。</p>
<lb ed="X" n="0893c06"/><p xml:id="pX53p0893c0601">答。数論雖違眞<note place="inline">378</note>他用自有仮他替眞他因違差
<lb ed="X" n="0893c07"/>別非自相。五頂違彼離<note place="inline">379</note>実有。自無卽替体。離
<lb ed="X" n="0893c08"/>爲因違自相非差別。何者。且如臥具<note place="inline">380</note>共許。爲
<lb ed="X" n="0893c09"/>仮他用因喩力故成立眼等仮他用爲自有仮他替
<lb ed="X" n="0893c10"/>眞他故因名違差別。同異共許非離実有。亦非
<lb ed="X" n="0893c11"/>卽<note place="inline">382</note>実有。由因喩力故。成立有性。非離実有旣
<lb ed="X" n="0893c12"/>自無卽実有替<note place="inline">383</note>離実有。故因名違自相也。</p>
<lb ed="X" n="0893c13"/><p xml:id="pX53p0893c1301">問。有性有一実有性。非同異<note place="inline">384</note>不得難。彼同
<lb ed="X" n="0893c14"/>異有一実同異。非同異何得同異有一実<note place="inline">385</note>同異非
<lb ed="X" n="0893c15"/>大有。例彼有性有一実有性非大有耶。</p>
<lb ed="X" n="0893c16"/><p xml:id="pX53p0893c1601">答。若以有性難<note place="inline">386</note>同異違共許故。不成難以彼
<lb ed="X" n="0893c17"/>同異難大有違他後成能<note place="inline">387</note>破也。</p>
<lb ed="X" n="0893c18"/><p xml:id="pX53p0893c1801">問。同異有一実徳業同異。非是離実有。例
<lb ed="X" n="0893c19"/>破有性有一<note place="inline">388</note>実徳業。有性不是離実有難破師主
<lb ed="X" n="0893c20"/>之有。亦可同異不是<note place="inline">389</note>卽実有。例彼有性有一実
<lb ed="X" n="0893c21"/>徳業。有性不是卽実有難破<note place="inline">390</note>弟子有耶。</p>
<lb ed="X" n="0893c22"/><p xml:id="pX53p0893c2201">答。共相違因者。以立論之因違立者之義故。
<lb ed="X" n="0893c23"/>唯難<note place="inline">391</note>師<g ref="#CB18767">⧈</g>之有。不明立者之因違敎者之義故不
<lb ed="X" n="0893c24"/>得破弟子之<note place="inline">392</note>有也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0894a" n="0894a"/>
<lb ed="X" n="0894a01"/><p xml:id="pX53p0894a0101">問。如声論師破仏法。所作比量云。声応是
<lb ed="X" n="0894a02"/>無常。声所<note place="inline">393</note>作性故。猶如甁等。此旣唯違立論
<lb ed="X" n="0894a03"/>有法自相相違。若言是者。一切<note place="inline">394</note>法因皆斯過。
<lb ed="X" n="0894a04"/>如何会釈。若言非者。此旣唯違立論有法<note place="inline">395</note>有何
<lb ed="X" n="0894a05"/>所以得知非耶。</p>
<lb ed="X" n="0894a06"/><p xml:id="pX53p0894a0601">答。応立作不定過云。爲如甁等所作性<note place="inline">396</note>故非
<lb ed="X" n="0894a07"/>無常。声証声所作性故。非無常声耶。爲如他
<lb ed="X" n="0894a08"/>方仏声所作性故是無常。声証声所作性故是無
<lb ed="X" n="0894a09"/>常声耶。</p>
<lb ed="X" n="0894a10"/><p xml:id="pX53p0894a1001">問。若<note place="inline">398</note>声論対勝論。所作因作此過失。旣除
<lb ed="X" n="0894a11"/>余極成有法外更無<note place="inline">399</note>不共許。声如何<g ref="#CB18805">与</g>他作不定
<lb ed="X" n="0894a12"/>過耶。</p>
<lb ed="X" n="0894a13"/><p xml:id="pX53p0894a1301">答。若有斯過。応更解云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0894085" n="0894085"/><note place="inline">→</note><note place="inline">400</note>共有法自相相違
<lb ed="X" n="0894a14"/>因。不得飜法作。若飜法作者。卽有難一切<note place="inline">401</note>因
<lb ed="X" n="0894a15"/>過。如言声応非無常是也。若不飜法。不違共
<lb ed="X" n="0894a16"/>許。破有法者是<note place="inline">402</note>有法自相相違因収。卽如有性
<lb ed="X" n="0894a17"/>応非有是<note place="inline">←</note>也。</p>
<lb ed="X" n="0894a18"/><p xml:id="pX53p0894a1801">若依此解。<note place="inline">403</note>但可言有性応非大有等。卽違他
<lb ed="X" n="0894a19"/>許之有不得言有性応<note place="inline">404</note>非離実離徳離業有。卽是
<lb ed="X" n="0894a20"/>以法飜有法作便成難一切因<note place="inline">405</note>過也。</p>
<lb ed="X" n="0894a21"/><p xml:id="pX53p0894a2101">又。更解云。若成立法方便顕有法者。卽須
<lb ed="X" n="0894a22"/><g ref="#CB18805">与</g>作有法自相相<note place="inline">406</note>違因過。如言有性非実等難。
<lb ed="X" n="0894a23"/>雖成立非実等法定異顕<note place="inline">407</note>離実等別有大有之法故。
<lb ed="X" n="0894a24"/>得<g ref="#CB18805">与</g>彼作彼作有法自相相違因過。若但成<note place="inline">408</note>法不
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0894b" n="0894b"/>
<lb ed="X" n="0894b01"/>異方便成有法者不合作者法自相相違因。卽如
<lb ed="X" n="0894b02"/>声<note place="inline">409</note>是無常等。但異成立無常之法。不是方便成
<lb ed="X" n="0894b03"/>立有法故。<note place="inline">410</note>不得作有法自相相違因。若強作者。
<lb ed="X" n="0894b04"/>卽是方便破一切因。何<note place="inline">411</note>名能破。</p>
<lb ed="X" n="0894b05"/><p xml:id="pX53p0894b0501">又。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0894086" n="0894086"/><note place="inline">→</note>疏中云。問。夫同異品。望宗法立。其
<lb ed="X" n="0894b06"/>有一実等因。<note place="inline">412</note>旣於同品同異性有。於其異品亀
<lb ed="X" n="0894b07"/>毛遍無。何故此中乃約<note place="inline">413</note>有法作相違<note place="inline">←</note>過。此中旣
<lb ed="X" n="0894b08"/>以亀毛爲異品。或是<g ref="#CB18767">⧈</g>人<g ref="#CB18767">⧈</g>。或是<note place="inline">414</note>疏主心<g ref="#CB18767">⧈</g>何
<lb ed="X" n="0894b09"/>者。且如非実等宗宜以卽実徳業爲其異品。其
<lb ed="X" n="0894b10"/>亀毛等非実非徳非業。云何乃取爲異品耶。故
<lb ed="X" n="0894b11"/>知<note place="inline">416</note>此言必定<g ref="#CB18767">⧈</g>也。</p>
<lb ed="X" n="0894b12"/><p xml:id="pX53p0894b1201">又。以此方難<g ref="#CB18767">⧈</g>顕四相違。法自相相違難云。
<lb ed="X" n="0894b13"/>所作<note place="inline">417</note>若於同品有可許能証声常住所作唯於異品
<lb ed="X" n="0894b14"/>転。</p>
<lb ed="X" n="0894b15"/><p xml:id="pX53p0894b1501">云何能<note place="inline">418</note>顕是其常法差別相違難云。臥具積聚
<lb ed="X" n="0894b16"/>性臥具爲他用例<note place="inline">419</note>眼積聚性。眼亦爲他用。顕彼
<lb ed="X" n="0894b17"/>眞他用亦可臥具積聚性<note place="inline">420</note>唯爲仮他用。例彼眼等
<lb ed="X" n="0894b18"/>積聚性。眼等唯爲仮他用。違彼眞他<note place="inline">421</note>用。有法
<lb ed="X" n="0894b19"/>自相相違因難云。同異有一実徳業同異非異等。
<lb ed="X" n="0894b20"/><note place="inline">422</note>例彼有性有実徳業有性非実等。亦可同異有一
<lb ed="X" n="0894b21"/>実<note place="inline">423</note>徳業同異非大有。例彼有性有一実徳業。有
<lb ed="X" n="0894b22"/>性非大有。有<note place="inline">424</note>法差別相違難云。同異有一実等
<lb ed="X" n="0894b23"/>因。同異非実等。例彼有<note place="inline">425</note>性有一実等。因有性
<lb ed="X" n="0894b24"/>非実等。亦可同異有一実等因同異不<note place="inline">426</note>作有緣性。
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0894c" n="0894c"/>
<lb ed="X" n="0894c01"/>例彼有性有一実等因有性不作有緣性。</p>
<lb ed="X" n="0894c02"/><p xml:id="pX53p0894c0201">問。復三<note place="inline">427</note>相違旣約有同喩中爲難応是喩過。
<lb ed="X" n="0894c03"/>何故乃說相違<note place="inline">428</note>因耶。</p>
<lb ed="X" n="0894c04"/><p xml:id="pX53p0894c0401">答。約義爲過。是相違因。不約言爲難故非
<lb ed="X" n="0894c05"/>喩過也。</p>
<lb ed="X" n="0894c06"/><p xml:id="pX53p0894c0601"><note place="inline">429</note>又。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0894087" n="0894087"/>疏中解無俱不成中云。若声論救云。声
<lb ed="X" n="0894c07"/>上無<g ref="#CB04237">𠵨</g>取遮及<note place="inline">430</note>表虚空喩上唯取其遮。或空<g ref="#CB18805">与</g>声
<lb ed="X" n="0894c08"/>唯遮非表。作<note place="inline">431</note>此救者不闕能立有余大徳不許此。
<lb ed="X" n="0894c09"/>故立破云。如疏中述。此両宗<note place="inline">432</note>義。何者正耶。
<lb ed="X" n="0894c10"/>答。余師義正。順理敎故。依疏主解。有違理
<lb ed="X" n="0894c11"/><note place="inline">433</note>敎失。言違理者。有義宗因同法喩体具取遮表
<lb ed="X" n="0894c12"/>遮余表。<note place="inline">434</note>此顕有義故。無義宗因同法喩体。唯
<lb ed="X" n="0894c13"/>取其遮。不取表<note place="inline">435</note>者。是無義故。若虚空喩是無
<lb ed="X" n="0894c14"/>義喩。可許唯遮不闕能立。旣<note place="inline">436</note>取虚空。爲有義
<lb ed="X" n="0894c15"/>喩故。空無碍。何得唯遮。又。声甁上所作能
<lb ed="X" n="0894c16"/>立是有義法。不可唯遮。声空之上無質碍法旣
<lb ed="X" n="0894c17"/>証<note place="inline">437</note>有義。如何非表故。不取表違理失也。</p>
<lb ed="X" n="0894c18"/><p xml:id="pX53p0894c1801">言違敎者。理門論云。<note place="inline">439</note>前取遮表。後唯取遮。
<lb ed="X" n="0894c19"/>解云。有義比量喩中前同法喩。<note place="inline">440</note>有義故具取遮
<lb ed="X" n="0894c20"/>表。後異法喩異二立故。許取遮故依彼論。<note place="inline">441</note>此
<lb ed="X" n="0894c21"/>論亦云。此中常言表非無常非所作言表無所作。
<lb ed="X" n="0894c22"/>旣<note place="inline">442</note>有義喩論取遮表故取遮。違敎失也。</p>
<lb ed="X" n="0894c23"/><p xml:id="pX53p0894c2301">問。薩婆多対無空論者。立空是常。非所作
<lb ed="X" n="0894c24"/>故。敵論非作不許有表。此因<note place="inline">444</note>応有隨一不成耶。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0895a" n="0895a"/>
<lb ed="X" n="0895a01"/><p xml:id="pX53p0895a0101">答。旣用非作爲有義因故。対無空<note place="inline">445</note>是隨一不
<lb ed="X" n="0895a02"/>過也。</p>
<lb ed="X" n="0895a03"/>
<lb ed="X" n="0895a04"/><p xml:id="pX53p0895a0401"><note place="inline">446</note>因明入正理論略抄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0895a05"/>
<lb ed="X" n="0895a06"/>
<lb ed="X" n="0895a07"/>
<lb ed="X" n="0895a08"/>
<lb ed="X" n="0895a09"/>
<lb ed="X" n="0895a10"/>
<lb ed="X" n="0895a11"/>
<lb ed="X" n="0895a12"/>
<lb ed="X" n="0895a13"/>
<lb ed="X" n="0895a14"/>
<lb ed="X" n="0895a15"/>
<lb ed="X" n="0895a16"/>
<lb ed="X" n="0895a17"/>
<lb ed="X" n="0895a18"/>
<lb ed="X" n="0895a19"/>
<lb ed="X" n="0895a20"/>
<lb ed="X" n="0895a21"/>
<lb ed="X" n="0895a22"/>
<lb ed="X" n="0895a23"/>
<lb ed="X" n="0895a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0895b" n="0895b"/>
<lb ed="X" n="0895b01"/>
<lb ed="X" n="0895b02"/>
<lb ed="X" n="0895b03"/>
<lb ed="X" n="0895b04"/>
<lb ed="X" n="0895b05"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="1">因明入正理論後疏</cb:mulu><head>因明入正理論後疏</head>
<lb ed="X" n="0895b06"/>
<lb ed="X" n="0895b07"/><p xml:id="pX53p0895b0701"><note place="inline">01</note>因明入正理論後疏</p><byline cb:type="author">慈門寺沙門淨眼<g ref="#CB18810">続</g>撰</byline>
<lb ed="X" n="0895b08"/><p xml:id="pX53p0895b0801"><note place="inline">02</note>論云。如是等似宗因喩言非正能立。</p>
<lb ed="X" n="0895b09"/><p xml:id="pX53p0895b0901">述曰。上来別解法。<note place="inline">03</note>此卽総結也。総指前過。
<lb ed="X" n="0895b10"/>故稱如是。所言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0895001" n="0895001"/>等者。略有三釋。一云。<note place="inline">04</note>似宗
<lb ed="X" n="0895b11"/>因喩。是其総名。三十三過是其別稱。挙総等
<lb ed="X" n="0895b12"/>別。故稱等<note place="inline">05</note>也。一云。此中且約声等辯過。雖
<lb ed="X" n="0895b13"/>声色等辯失皆然。挙此<note place="inline">06</note>等餘。故言等也。一云。
<lb ed="X" n="0895b14"/>三十三種摂過不周。且如宗中有犯一犯多<note place="inline">07</note>等。
<lb ed="X" n="0895b15"/>不成因中有全分一分等。不定因中有自共他共
<lb ed="X" n="0895b16"/>等。相違因<note place="inline">08</note>中有違三違四等。喩過之中有両俱
<lb ed="X" n="0895b17"/>隨一等。今旦挙此一連。<note place="inline">09</note>等餘多例。故稱等也。</p>
<lb ed="X" n="0895b18"/><p xml:id="pX53p0895b1801">旣所顕之理有過。能詮之言稱似。故<note place="inline">10</note>似宗因
<lb ed="X" n="0895b19"/>喩非正能立也。</p>
<lb ed="X" n="0895b20"/><p xml:id="pX53p0895b2001">論云。復次爲自開悟。当知唯有現<note place="inline">11</note>比二量者。</p>
<lb ed="X" n="0895b21"/><p xml:id="pX53p0895b2101">述曰。上来已解眞似能立。自下復次解頌中
<lb ed="X" n="0895b22"/>眞<note place="inline">12</note>似二量。</p>
<lb ed="X" n="0895b23"/><p xml:id="pX53p0895b2301">問。論中先明眞似立破。後辯眞似二量。何
<lb ed="X" n="0895b24"/>故長行解<note place="inline">13</note>釋誦<g ref="#CB18767">⧈</g>偈文。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0895c" n="0895c"/>
<lb ed="X" n="0895c01"/><p xml:id="pX53p0895c0101">答言。依類結解。就義便自悟悟他是結<note place="inline">14</note>言之
<lb ed="X" n="0895c02"/>義類。解眞似量。籍二立以言興也。故釋其比
<lb ed="X" n="0895c03"/>量中云。<note place="inline">15</note><anchor xml:id="nkr_note_orig_0895002" n="0895002"/><note place="inline">→</note>相有三種。如前以<note place="inline">←</note>說。解似比量中云。
<lb ed="X" n="0895c04"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0895003" n="0895003"/><note place="inline">→</note>似因多種、如前已<note place="inline">←</note>說。故知長<note place="inline">16</note>行解義便也。又
<lb ed="X" n="0895c05"/>解長行之中言。明內有眞似之量。外有正<note place="inline">17</note>似之
<lb ed="X" n="0895c06"/>言。若不誦其偈文。不顕內外。問先相由也。
<lb ed="X" n="0895c07"/>集論<anchor xml:id="nkr_note_orig_0895004" n="0895004"/>云。能立<note place="inline">18</note>有八。現比等量。亦入其中。故
<lb ed="X" n="0895c08"/>知長行爲顕內外徳先相由也。</p>
<lb ed="X" n="0895c09"/><p xml:id="pX53p0895c0901"><note place="inline">19</note>将釋論文。先解現比二量義。略作三門分別。
<lb ed="X" n="0895c10"/>一明立二量意。<note place="inline">20</note>二釋二量名。三出二量体。言
<lb ed="X" n="0895c11"/>立二量意者。依西方諸師。立<note place="inline">21</note>量数不同。且如
<lb ed="X" n="0895c12"/>数論師及<name role="" type="person">世親</name>菩薩等。立有三量。一者現量。
<lb ed="X" n="0895c13"/><note place="inline">22</note>謂量現境。二者比量。謂籍三相比決而知。三
<lb ed="X" n="0895c14"/>者聖敎量。謂<note place="inline">23</note>籍聖人言敎方知。如無色界等。
<lb ed="X" n="0895c15"/>若不因聖敎。何以得知。故<note place="inline">24</note>離現比之外別立聖
<lb ed="X" n="0895c16"/>敎量也。或有立其四量。謂卽於前三量<note place="inline">25</note>之外。
<lb ed="X" n="0895c17"/>別立譬喩量。如世說言。山中有野牛。餘人問
<lb ed="X" n="0895c18"/>言。野牛如何。<note place="inline">26</note>彼卽答云。如似家牛。但角細
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0896a" n="0896a"/>
<lb ed="X" n="0896a01"/>異。故與家牛異。此旣応譬<note place="inline">27</note>卽解。不因三相而
<lb ed="X" n="0896a02"/>知。故離前三立此量也。或有立其五量。<note place="inline">28</note>謂卽
<lb ed="X" n="0896a03"/>於前四量之外。更立義准量。如言声是無常。
<lb ed="X" n="0896a04"/>所作<note place="inline">29</note>性故。諸所作者皆是無常。譬如甁等。若
<lb ed="X" n="0896a05"/>是其常。必無所作。<note place="inline">30</note>如虚空等。因此比量。卽
<lb ed="X" n="0896a06"/>知無常。義准亦知無我。諸無常者<note place="inline">31</note>必無我故。
<lb ed="X" n="0896a07"/>故離前四立此量也。或有立其六量。謂卽於前
<lb ed="X" n="0896a08"/>五量<note place="inline">32</note>之外。別立有性量。如言房中有物。開門
<lb ed="X" n="0896a09"/>見物果。如所言旣稱<note place="inline">33</note>有爲量。有故離前五立此
<lb ed="X" n="0896a10"/>量也。或有立其七量。謂卽於<note place="inline">34</note>前六量之外。別
<lb ed="X" n="0896a11"/>立無性之量。如言房中無物。開門見無果。如
<lb ed="X" n="0896a12"/><note place="inline">35</note>所言旣稱無而量無。故離前六量外別立此量也。
<lb ed="X" n="0896a13"/>或有立<note place="inline">36</note>其八量。謂卽於前七量之外別立呼召量。
<lb ed="X" n="0896a14"/>如呼牛<anchor xml:id="nkr_note_add_0896a1401" n="0896a1401"/><anchor xml:id="beg0896a1401" n="0896a1401"/>牛<anchor xml:id="end0896a1401"/>至召<note place="inline">37</note>馬<anchor xml:id="nkr_note_add_0896a1402" n="0896a1402"/><anchor xml:id="beg0896a1402" n="0896a1402"/>馬<anchor xml:id="end0896a1402"/>来。旣稱呼而成。故離前七
<lb ed="X" n="0896a15"/>量外立此量也。</p>
<lb ed="X" n="0896a16"/><p xml:id="pX53p0896a1601">若依陳那<note place="inline">38</note>及<name role="" type="person">商羯羅</name>主菩薩等。唯立二量。一
<lb ed="X" n="0896a17"/>名現量。二者比量。何因<note place="inline">39</note>唯立二量。爲一切諸
<lb ed="X" n="0896a18"/>法有二種相。一者自相。二者共相。量<note place="inline">40</note>自相者。
<lb ed="X" n="0896a19"/>名爲現量。量共相者。名爲比量。聖敎量等。
<lb ed="X" n="0896a20"/>皆量共<note place="inline">41</note>相。故離比量。更不立餘。</p>
<lb ed="X" n="0896a21"/><p xml:id="pX53p0896a2101">若爲別知立餘量者。別知諸法定<note place="inline">42</note>唯有八。今
<lb ed="X" n="0896a22"/>據総摂立其現比故。彼八種此二所収。故理門
<lb ed="X" n="0896a23"/>論云。
<lb ed="X" n="0896a24"/>爲<note place="inline">43</note>自開悟唯有現量及與比量。彼声喩等摂在此
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0896b" n="0896b"/>
<lb ed="X" n="0896b01"/>中。故唯<note place="inline">44</note>二量。由此能了自共相故。非離此二
<lb ed="X" n="0896b02"/>別有所量。爲了知彼更立<note place="inline">45</note>餘量。</p>
<lb ed="X" n="0896b03"/><p xml:id="pX53p0896b0301">此文但約散心分自共相爲二量境也。言自相
<lb ed="X" n="0896b04"/>共相<note place="inline">46</note>者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0896005" n="0896005"/>汎論自共。有其三種。一者處自相。
<lb ed="X" n="0896b05"/>卽如色處不該餘處。故<note place="inline">47</note>言處自相。苦空無常等。
<lb ed="X" n="0896b06"/>通色心等皆有。故稱共相。二事<note place="inline">48</note>自相。卽處自
<lb ed="X" n="0896b07"/>相中靑黃等別事不同。名事自相。総色自相<note place="inline">49</note>轉
<lb ed="X" n="0896b08"/>名共相。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0896006" n="0896006"/>三自相自相。卽於前事自相之中。旦
<lb ed="X" n="0896b09"/>如眼識所<note place="inline">50</note>緣之靑。現所緣者。不通餘靑。亦不
<lb ed="X" n="0896b10"/>爲名言之所詮及卽是<note place="inline">51</note>靑自相中之自相。前事自
<lb ed="X" n="0896b11"/>相等。転名共相。爲名言等之所<note place="inline">52</note>及故。是假共
<lb ed="X" n="0896b12"/>相。且於色處作此宣說。雖例餘。亦有如此三
<lb ed="X" n="0896b13"/><note place="inline">53</note>自共相。雖處旣爾。於界及蘊隨其所応他此分
<lb ed="X" n="0896b14"/>別。</p>
<lb ed="X" n="0896b15"/><p xml:id="pX53p0896b1501">今言自<note place="inline">54</note>相者。但取第三自相自相。不爲名言
<lb ed="X" n="0896b16"/>所及者。爲現量境。言共<note place="inline">55</note>相者。但爲名言所詮。
<lb ed="X" n="0896b17"/>假共相者。爲比量境。</p>
<lb ed="X" n="0896b18"/><p xml:id="pX53p0896b1801">問。處之與事定<note place="inline">56</note>非五識現量所得耶。</p>
<lb ed="X" n="0896b19"/><p xml:id="pX53p0896b1901">答。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0896007" n="0896007"/>自相自相中。處事卽爲現量所得。総<note place="inline">57</note>處
<lb ed="X" n="0896b20"/>総事。非五識境。爲此偏約<anchor xml:id="nkr_note_add_0896b2001" n="0896b2001"/><anchor xml:id="beg0896b2001" n="0896b2001"/>自相自相<anchor xml:id="end0896b2001"/>說也。故
<lb ed="X" n="0896b21"/>理門論云。</p>
<lb ed="X" n="0896b22"/><p xml:id="pX53p0896b2201">由不共<note place="inline">58</note>緣。現現別転。故名現量。</p>
<lb ed="X" n="0896b23"/><p xml:id="pX53p0896b2301">問。若爾者何因對法論云。問於一一根<note place="inline">59</note>門種
<lb ed="X" n="0896b24"/>種之境界。但現在前。於此多境。爲有多識。
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0896c" n="0896c"/>
<lb ed="X" n="0896c01"/>次第而起。爲俱<note place="inline">60</note>起耶。</p>
<lb ed="X" n="0896c02"/><p xml:id="pX53p0896c0201">答。唯有一識。種種行相俱時而<anchor xml:id="nkr_note_orig_0896008" n="0896008"/>起。此文旣
<lb ed="X" n="0896c03"/>違別転之義。<note place="inline">61</note>如何會釋。答。雖同時取行相各
<lb ed="X" n="0896c04"/>別。不総相緣故無有過。</p>
<lb ed="X" n="0896c05"/><p xml:id="pX53p0896c0501"><note place="inline">62</note>又。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0896009" n="0896009"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0896009" n="0896009"/>瑜伽論菩薩地云。隨事取隨如取。不作
<lb ed="X" n="0896c06"/>此念。此事此如何者。謂<note place="inline">63</note>隨事取者緣依他性誤
<lb ed="X" n="0896c07"/>得。隨如取者。緣円成実性眞得。其現<note place="inline">64</note>量観內
<lb ed="X" n="0896c08"/>證。離言故不分別此事此如也。</p>
<lb ed="X" n="0896c09"/><p xml:id="pX53p0896c0901">又。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0896010" n="0896010"/>對法論云。不待<note place="inline">65</note>名言此餘根境。是実有
<lb ed="X" n="0896c10"/>義。謂待名言此餘根境。是假有義。</p>
<lb ed="X" n="0896c11"/><p xml:id="pX53p0896c1101"><note place="inline">66</note>又。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0896011" n="0896011"/>法花経云。諸法寂滅相。不可以言宣。
<lb ed="X" n="0896c12"/>以方便力故。爲五比丘<note place="inline">67</note>說。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0897a" n="0897a"/>
<lb ed="X" n="0897a01"/><p xml:id="pX53p0897a0101">又。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0897012" n="0897012"/>大小因明論皆云。此中現量。謂無分別。
<lb ed="X" n="0897a02"/>若有正知於色<note place="inline">68</note>等義。離名種等所有分別。現現
<lb ed="X" n="0897a03"/>別転。故名現量。</p>
<lb ed="X" n="0897a04"/><p xml:id="pX53p0897a0401">准上経論。<note place="inline">69</note>実法不爲名言所詮。復言現量緣
<lb ed="X" n="0897a05"/>離言境。故知自相是離言<note place="inline">70</note>境。名言所及旣是假
<lb ed="X" n="0897a06"/>有。復言比量緣假共相。故知共<note place="inline">71</note>相是言詮境。
<lb ed="X" n="0897a07"/>此卽是第一釋立二量意。</p>
<lb ed="X" n="0897a08"/><p xml:id="pX53p0897a0801"><note place="inline">72</note>第二釋二量名者。初釋現量。後釋比量。言
<lb ed="X" n="0897a09"/>現量者。理門論及<note place="inline">73</note>入正理論皆云。現現別転。
<lb ed="X" n="0897a10"/>故名現量。諸大徳等略有三釋。</p>
<lb ed="X" n="0897a11"/><p xml:id="pX53p0897a1101">一云。同時<note place="inline">74</note>心王及心所法。各自現影不同故。
<lb ed="X" n="0897a12"/>言現現別轉。此釋恐不當。其理<note place="inline">75</note>先釋現量名心
<lb ed="X" n="0897a13"/>不得該於比量。其比量上亦有同時心王心所各
<lb ed="X" n="0897a14"/><note place="inline">76</note>自現影別轉之義。故知此解不當也。</p>
<lb ed="X" n="0897a15"/><p xml:id="pX53p0897a1501">一云。五識依現在根量度<note place="inline">77</note>五塵等。故言現現
<lb ed="X" n="0897a16"/>別転。此卽依現之量。名爲現量。卽依仕釋也。
<lb ed="X" n="0897a17"/><note place="inline">78</note>此亦不當理。此釋亦該於比量。具如意識起比
<lb ed="X" n="0897a18"/>量時。亦依現在末<note place="inline">79</note>那爲根。応名現量。若依小
<lb ed="X" n="0897a19"/>乗可作是釋。以彼唯依過去意根。若爾<note place="inline">80</note>大乗意
<lb ed="X" n="0897a20"/>識亦通依過去意根。何故唯約末那而生此難。
<lb ed="X" n="0897a21"/>若爾<note place="inline">81</note>五識亦依過去意根。応不名爲依現之量。
<lb ed="X" n="0897a22"/>若言五識雖依過去<note place="inline">82</note>而就不共五根爲名。故依現
<lb ed="X" n="0897a23"/>者亦応意識畢竟不得名爲現<note place="inline">83</note>量。<note place="inline">宗。</note>以依意根
<lb ed="X" n="0897a24"/>故。<note place="inline">因。</note>諸依意根者皆非現量。猶如比量。<note place="inline">同
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0897b" n="0897b"/>
<lb ed="X" n="0897b01"/>喩。</note>是<note place="inline">84</note>故不得以依現故名爲現量。故此解不當
<lb ed="X" n="0897b02"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0897b03"/><p xml:id="pX53p0897b0301">一云。現在五識量現<note place="inline">85</note>五塵。故言現現別転名
<lb ed="X" n="0897b04"/>爲現量。此卽現是量。名爲現量。卽<note place="inline">86</note>持業釋也。
<lb ed="X" n="0897b05"/>此釋亦不當理。該比量故。意識比知烟下火時。
<lb ed="X" n="0897b06"/>豈非現<note place="inline">87</note>在。此亦応名現卽是量。故此解亦不當
<lb ed="X" n="0897b07"/>理也。</p>
<lb ed="X" n="0897b08"/><p xml:id="pX53p0897b0801">今解云。色等諸<note place="inline">88</note>法一々自相不爲共相之所覆。
<lb ed="X" n="0897b09"/>故各<anchor xml:id="nkr_note_add_0897b0901" n="0897b0901"/><anchor xml:id="beg0897b0901" n="0897b0901"/>各<anchor xml:id="end0897b0901"/>顕現故名現現。五識等識於<note place="inline">89</note>顕現境各別
<lb ed="X" n="0897b10"/>転。故言現現別転。此卽量現之量。故名現量。
<lb ed="X" n="0897b11"/>此<note place="inline">90</note>卽依仕釋也。</p>
<lb ed="X" n="0897b12"/><p xml:id="pX53p0897b1201">又釋。現量之心取二境分明顕現勝過比量。
<lb ed="X" n="0897b13"/>故稱<note place="inline">91</note>現現別転也。此現卽是量。故名現量。此
<lb ed="X" n="0897b14"/>卽持業釋也。此別転言<note place="inline">92</note>且據散說。若約定論。
<lb ed="X" n="0897b15"/>総緣亦得此如後說。</p>
<lb ed="X" n="0897b16"/><p xml:id="pX53p0897b1601">言比量者。不能親<note place="inline">93</note>證。数度而知。此卽是量。
<lb ed="X" n="0897b17"/>故稱比量。此卽持業釋也。此卽第二<note place="inline">94</note>釋二量名。</p>
<lb ed="X" n="0897b18"/><p xml:id="pX53p0897b1801">第三出二量体者。於中有三。一約定散出体。
<lb ed="X" n="0897b19"/>二約<note place="inline">95</note>八識明性。三約四分及能量量果等分別。</p>
<lb ed="X" n="0897b20"/><p xml:id="pX53p0897b2001">初約定散出体者。一切<note place="inline">96</note>定心皆是現量。以取
<lb ed="X" n="0897b21"/>境明白故。理門論云。諸修定者。離敎分別。
<lb ed="X" n="0897b22"/><note place="inline">97</note>皆是現量。故知定心皆是現量。</p>
<lb ed="X" n="0897b23"/><p xml:id="pX53p0897b2301">問。定心緣無常苦等共<note place="inline">98</note>相之境。爲是現量。
<lb ed="X" n="0897b24"/>爲是比量。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0897c" n="0897c"/>
<lb ed="X" n="0897c01"/><p xml:id="pX53p0897c0101">答。依西方諸師。有両釋不同。一<note place="inline">99</note>上古諸師
<lb ed="X" n="0897c02"/>釋云。無勝方便緣苦無常等果是正證。故非證
<lb ed="X" n="0897c03"/>量。復<note place="inline">100</note>正体智證得苦等眞如。眞如非一非多。
<lb ed="X" n="0897c04"/>但緣一眞如。故是自相境。亦<note place="inline">101</note>是現量。准此釋
<lb ed="X" n="0897c05"/>順決擇分定心及後得智緣假共相。亦非現量<note place="inline">102</note>也。
<lb ed="X" n="0897c06"/>二戒賢師釋云。若約散心分自共相是二量境。
<lb ed="X" n="0897c07"/>若約定心<note place="inline">103</note>緣自緣共。皆現量収。</p>
<lb ed="X" n="0897c08"/><p xml:id="pX53p0897c0801">今評二釋。後解爲正。若依前釋。卽違<note place="inline">104</note>敎理。
<lb ed="X" n="0897c09"/>瑜伽論說定心是知摂。又云。見知是現量。覚
<lb ed="X" n="0897c10"/><note place="inline">105</note>是比量。聞是敎量。若說定心通現比量。應說
<lb ed="X" n="0897c11"/>定心通覚知摂。及現比<note place="inline">106</note>収。此卽違敎也。又。
<lb ed="X" n="0897c12"/>諸仏種智。爲唯現量。爲通比耶。若唯現量。
<lb ed="X" n="0897c13"/><note place="inline">107</note>應不緣甁衣軍林舍宅等。何名種智。若許緣者。
<lb ed="X" n="0897c14"/>卽是緣假<note place="inline">108</note>共相。何名現量。若通比量者。諸佛
<lb ed="X" n="0897c15"/>種智<g ref="#CB18767">⧈</g>明覚照。定可比<note place="inline">109</note>度方乃決知故。佛之心
<lb ed="X" n="0897c16"/>不通比量。一切諸佛無不定心。佛心緣假。旣
<lb ed="X" n="0897c17"/><note place="inline">110</note>唯現量。故知餘定不通比量。此卽違理也。由
<lb ed="X" n="0897c18"/>此故知。後釋爲正<note place="inline">111</note>耳。</p>
<lb ed="X" n="0897c19"/><p xml:id="pX53p0897c1901">問。若依後釋。定心緣假共相。亦名現量者。
<lb ed="X" n="0897c20"/>何故此論釋似現<note place="inline">112</note>量中云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0897013" n="0897013"/>由彼於義不似自相爲
<lb ed="X" n="0897c21"/>境界故。名似現量。</p>
<lb ed="X" n="0897c22"/><p xml:id="pX53p0897c2201">答。散心闇弱<note place="inline">113</note>取境俘識緣假共相。必由比知
<lb ed="X" n="0897c23"/>妄。謂現證故非眞量。定心<note place="inline">114</note>明白深取所緣。縦
<lb ed="X" n="0897c24"/>取共相。必由現證。論約散說。亦不相違。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0898a" n="0898a"/>
<lb ed="X" n="0898a01"/><p xml:id="pX53p0898a0101"><note place="inline">115</note>問。論文旣云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0898014" n="0898014"/><note place="inline">→</note>諸修定者。離敎分別。皆是
<lb ed="X" n="0898a02"/>現量<note place="inline">←</note>者。佛心旣是定心<note place="inline">116</note>說法必緣其敎。定心不
<lb ed="X" n="0898a03"/>離其敎。応非現量所収。</p>
<lb ed="X" n="0898a04"/><p xml:id="pX53p0898a0401">答。佛心緣敎<note place="inline">117</note>唯<g ref="#CB18767">⧈</g><g ref="#CB18767">⧈</g><g ref="#CB18767">⧈</g>。非是籍言。方緣定
<lb ed="X" n="0898a05"/>境。故知望定境。終是離敎<note place="inline">118</note>也。若約散心分別
<lb ed="X" n="0898a06"/>現量等。卽通現量比量及非量也。此卽是<note place="inline">119</note>約定
<lb ed="X" n="0898a07"/>散分別現比二量。</p>
<lb ed="X" n="0898a08"/><p xml:id="pX53p0898a0801">第二約八識辨体者。眼等五識及阿<note place="inline">120</note>賴耶識。
<lb ed="X" n="0898a09"/>若定若散。若因若果。若漏若無漏。皆現量摂。
<lb ed="X" n="0898a10"/>以離名<note place="inline">121</note>言種類分別。證自相境故。</p>
<lb ed="X" n="0898a11"/><p xml:id="pX53p0898a1101">問。五識煩悩與無明俱旣違境起。<note place="inline">122</note>何名現量。</p>
<lb ed="X" n="0898a12"/><p xml:id="pX53p0898a1201">答。煩悩自緣順遠境起<g ref="#CB18767">⧈</g>。不違色等。謂非
<lb ed="X" n="0898a13"/>色等違<note place="inline">123</note>順遠辺自是無明稱色等辺。<g ref="#CB18767">⧈</g>是現量。
<lb ed="X" n="0898a14"/>末那散位見分<note place="inline">124</note>唯是非量。自證證自證分一向現
<lb ed="X" n="0898a15"/>量。以內緣離分別故。若<note place="inline">125</note>在定位。一向現量。
<lb ed="X" n="0898a16"/>平等性智唯內證故。</p>
<lb ed="X" n="0898a17"/><p xml:id="pX53p0898a1701">第六意識。若在定位。<note place="inline">126</note>一向現量。若在散位。
<lb ed="X" n="0898a18"/>與率爾五識同時任運緣境。是現量<note place="inline">127</note>摂。以離名
<lb ed="X" n="0898a19"/>言種類分別緣自相境故。若起聞思両慧稱境比
<lb ed="X" n="0898a20"/><note place="inline">128</note>知。意識見分是比量摂。以比度心緣共相故。
<lb ed="X" n="0898a21"/>若自證分證<note place="inline">129</note>自證分。是現量摂。以內緣故。若
<lb ed="X" n="0898a22"/>起人法二執之心。見分唯是<note place="inline">130</note>非量所摂。自證證
<lb ed="X" n="0898a23"/>自證分現量所収。以內緣故。此中八識旣如此
<lb ed="X" n="0898a24"/>判<note place="inline">131</note>同時心所一唯識論。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0898b" n="0898b"/>
<lb ed="X" n="0898b01"/><p xml:id="pX53p0898b0101">第三約四分及能量所量量果分別者。<note place="inline">132</note>於中有
<lb ed="X" n="0898b02"/>二。初約諸大小乗廃立四分。後正約四分分別。</p>
<lb ed="X" n="0898b03"/><p xml:id="pX53p0898b0301"><note place="inline">133</note>就初廃立四分中。総有六義不同。初義如二
<lb ed="X" n="0898b04"/>十部小乗之中正量部中。<note place="inline">134</note>唯立見分。不立相分。
<lb ed="X" n="0898b05"/>何以得知。旦如餘十九部。緣境之時。皆言於
<lb ed="X" n="0898b06"/><note place="inline">135</note>心起境行相。緣行相心卽名行解。行相卽當大
<lb ed="X" n="0898b07"/>乗相分。行解卽當<note place="inline">136</note>大乗見分。若如正量部。緣
<lb ed="X" n="0898b08"/>心外境。応緣其境不起行相。故知有<note place="inline">137</note>見而無相
<lb ed="X" n="0898b09"/>分。大乗破云。眼識必定不能緣色<note place="inline">宗。</note>以不作
<lb ed="X" n="0898b10"/>色行相<note place="inline">138</note>故。<note place="inline">因。</note>諸不作色行相者。皆不能緣色。
<lb ed="X" n="0898b11"/>猶如耳識<note place="inline">同喩。</note>旣有此過。<note place="inline">139</note>故知緣境心有行相。</p>
<lb ed="X" n="0898b12"/><p xml:id="pX53p0898b1201">第二唯相分不立見分。如大乗中淸辯<note place="inline">140</note>菩薩說。
<lb ed="X" n="0898b13"/>緣境時但似境起。卽是能緣非離似境。更有見
<lb ed="X" n="0898b14"/>分。名爲能<note place="inline">141</note>緣。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0898015" n="0898015"/>唯識論中破此義云。</p>
<lb ed="X" n="0898b15"/><p xml:id="pX53p0898b1501">若心心所。無能緣相。応不能緣。如虗空<note place="inline">142</note>等。
<lb ed="X" n="0898b16"/>或虗空等応亦能緣。</p>
<lb ed="X" n="0898b17"/><p xml:id="pX53p0898b1701">准斯論文。此義非正也。</p>
<lb ed="X" n="0898b18"/><p xml:id="pX53p0898b1801">第三相見<note place="inline">143</note>俱不立。如安慧菩薩唯立識自体。
<lb ed="X" n="0898b19"/>是依他起。相見二分。是遍計<note place="inline">144</note>所執。以正智證。
<lb ed="X" n="0898b20"/>如不作能緣所緣解。故爲此安慧菩薩言。八識
<lb ed="X" n="0898b21"/>相見<note place="inline">145</note>皆是遍計所執所摂。自證分是依他起所収。
<lb ed="X" n="0898b22"/>護法菩薩等破云。若<note place="inline">146</note>爾諸佛後得智心亦有身土
<lb ed="X" n="0898b23"/>等相分。能緣身土等見分。亦応諸<note place="inline">147</note>佛未遣遍計
<lb ed="X" n="0898b24"/>執心。諸佛旣遣執心。由有相見分等。故知相
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0898c" n="0898c"/>
<lb ed="X" n="0898c01"/>見非<note place="inline">148</note>遍計所執也。</p>
<lb ed="X" n="0898c02"/><p xml:id="pX53p0898c0201">第四相見俱立。如無着菩薩及難陀菩薩等。
<lb ed="X" n="0898c03"/>並立<note place="inline">149</note>有相見二分。故摂大乗論本<anchor xml:id="nkr_note_orig_0898016" n="0898016"/>云。</p>
<lb ed="X" n="0898c04"/><p xml:id="pX53p0898c0401">復次云何安立。如是諸識成唯<note place="inline">150</note>識性。略由三
<lb ed="X" n="0898c05"/>相。一由唯識無有義故。二由二性有相有見二
<lb ed="X" n="0898c06"/>識別<note place="inline">151</note>故。三由種種行相而生起故。</p>
<lb ed="X" n="0898c07"/><p xml:id="pX53p0898c0701">准此文故知無著菩薩立相見二<note place="inline">152</note>分。</p>
<lb ed="X" n="0898c08"/><p xml:id="pX53p0898c0801">又経<anchor xml:id="nkr_note_orig_0898017" n="0898017"/>云。</p>
<lb ed="X" n="0898c09"/><p xml:id="pX53p0898c0901">一切唯有覚　所覚義皆無　能覚所覚分　各
<lb ed="X" n="0898c10"/>自然而転。</p>
<lb ed="X" n="0898c11"/><p xml:id="pX53p0898c1101"><note place="inline">153</note>此文旣云。能覚所覚分。各自然而転。故知
<lb ed="X" n="0898c12"/>有其相見二分。</p>
<lb ed="X" n="0898c13"/><p xml:id="pX53p0898c1301"><note place="inline">154</note>第五陳那菩薩立有三分。彼云。相分爲所緣。
<lb ed="X" n="0898c14"/>見爲能緣。其見分<note place="inline">155</note>旣不能自緣。応無有量果。
<lb ed="X" n="0898c15"/>又見分若無能緣。量果応不<g ref="#CB18767">⧈</g><note place="inline">156</note><g ref="#CB18767">⧈</g><g ref="#CB18767">⧈</g>所處事故。
<lb ed="X" n="0898c16"/>応別立自證分。謂相分爲所量。見分爲能<note place="inline">157</note>量。
<lb ed="X" n="0898c17"/>自證分爲量果。故陳那菩薩所造集量論<anchor xml:id="nkr_note_orig_0898018" n="0898018"/>云。</p>
<lb ed="X" n="0898c18"/><p xml:id="pX53p0898c1801"><note place="inline">158</note>似境相所量　能取相自證　卽能量及果　此
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0899a" n="0899a"/>
<lb ed="X" n="0899a01"/>三体無別。</p>
<lb ed="X" n="0899a02"/><p xml:id="pX53p0899a0201">解云。似境相所量是<note place="inline">159</note>相分。能取相是見分。
<lb ed="X" n="0899a03"/>自證是自證分。卽能量明見分爲能<note place="inline">160</note>量。量果明
<lb ed="X" n="0899a04"/>自證分爲量果。此三体無別明不離識也。</p>
<lb ed="X" n="0899a05"/><p xml:id="pX53p0899a0501">第六<note place="inline">161</note>立有四分了。則是親光菩薩及護法菩薩
<lb ed="X" n="0899a06"/>等義。彼立云。如以見分<note place="inline">162</note>無能緣立有自證分義。
<lb ed="X" n="0899a07"/>亦以自證分無能緣故須立證自證<note place="inline">163</note>分。故彼引経
<lb ed="X" n="0899a08"/>文<anchor xml:id="nkr_note_orig_0899019" n="0899019"/>云。</p>
<lb ed="X" n="0899a09"/><p xml:id="pX53p0899a0901">衆生心二性　內外一切分　所取能取纏　見
<lb ed="X" n="0899a10"/>種種<note place="inline">164</note>差別。</p>
<lb ed="X" n="0899a11"/><p xml:id="pX53p0899a1101">解云。衆生心二性者。心有能緣所緣。或外
<lb ed="X" n="0899a12"/>分或內分二性故也。<note place="inline">165</note>內外一切分者。相分見分
<lb ed="X" n="0899a13"/>爲外分。相分体外故稱外。見分緣外<note place="inline">166</note>故稱外。
<lb ed="X" n="0899a14"/>自證證自是內分。若体若緣俱是內故。內分外
<lb ed="X" n="0899a15"/>分俱非<note place="inline">167</note>一故。稱一切分也。所取能取纏者。爲
<lb ed="X" n="0899a16"/>所取能取纏縛心故也。見種種<note place="inline">168</note>差別者。於能緣
<lb ed="X" n="0899a17"/>中見分取境。或現或比或量非量種非一故。稱
<lb ed="X" n="0899a18"/><note place="inline">169</note>見種種差別也。據此経文立四分義。</p>
<lb ed="X" n="0899a19"/><p xml:id="pX53p0899a1901">問。若以自證分無能緣故。<note place="inline">170</note>立證自證分者。
<lb ed="X" n="0899a20"/>亦応證自證無能緣故。須立第五分。如是<note place="inline">171</note>便有
<lb ed="X" n="0899a21"/>無窮之過。</p>
<lb ed="X" n="0899a22"/><p xml:id="pX53p0899a2201">答。證自證分緣自證分時。自證分有其<note place="inline">172</note>両用
<lb ed="X" n="0899a23"/>一緣見分用。二有却緣證自證分用故。不須立
<lb ed="X" n="0899a24"/>第五分也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0899b" n="0899b"/>
<lb ed="X" n="0899b01"/><p xml:id="pX53p0899b0101"><note place="inline">173</note>問。若爾見分亦有両用。一緣相分。二緣自
<lb ed="X" n="0899b02"/>證。応不須立第四分<note place="inline">174</note>也。</p>
<lb ed="X" n="0899b03"/><p xml:id="pX53p0899b0301"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0899020" n="0899020"/>問。若爾見分緣相分。却緣自證分。卽有同
<lb ed="X" n="0899b04"/>一時一分亦是量<note place="inline">175</note>非量過。何者且如見分起我法
<lb ed="X" n="0899b05"/>執時。不能稱其相分解故。故<note place="inline">176</note>非是量。復能却
<lb ed="X" n="0899b06"/>緣自證也。卽是其量。豈可一分於一時中<note place="inline">177</note>亦量
<lb ed="X" n="0899b07"/>非量。爲避此過。見分不得却緣自證也。若自
<lb ed="X" n="0899b08"/>證分緣見<note place="inline">178</note>分時。亦是其量緣證自證分亦是其量。
<lb ed="X" n="0899b09"/>所以自證得再緣也。</p>
<lb ed="X" n="0899b10"/><p xml:id="pX53p0899b1001"><note place="inline">179</note>問。若爾見分起非量時可不許再緣。正是量
<lb ed="X" n="0899b11"/>時。応得再緣耶。</p>
<lb ed="X" n="0899b12"/><p xml:id="pX53p0899b1201"><note place="inline">180</note>答。見分假令是量不妨或是比量所摂。若緣
<lb ed="X" n="0899b13"/>自證分定是<note place="inline">181</note>現量。豈可一分亦名現比。若自證
<lb ed="X" n="0899b14"/>分緣見分時及緣證自俱<note place="inline">182</note>現量。所以自證得再緣
<lb ed="X" n="0899b15"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0899b16"/><p xml:id="pX53p0899b1601">問。若彼見分是比量時。不許<note place="inline">183</note>再緣五識転耶。
<lb ed="X" n="0899b17"/>旣是現量応得再緣耶。</p>
<lb ed="X" n="0899b18"/><p xml:id="pX53p0899b1801">答。見分相分俱名<note place="inline">184</note>外分。自證證自是內外分
<lb ed="X" n="0899b19"/>収。見分体。雖是內。緣外故稱外分。若<note place="inline">185</note>許見
<lb ed="X" n="0899b20"/>分緣彼自證。卽有緣內緣外通自證分。緣見分
<lb ed="X" n="0899b21"/>及緣證自<note place="inline">186</note>證分時。俱是緣內故。自證分通再緣
<lb ed="X" n="0899b22"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0899b23"/><p xml:id="pX53p0899b2301">問。此之四分。爲同種生。<note place="inline">187</note>爲別種生耶。</p>
<lb ed="X" n="0899b24"/><p xml:id="pX53p0899b2401">答。有本質相分與見分別種生。無本質相<note place="inline">188</note>分
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0899c" n="0899c"/>
<lb ed="X" n="0899c01"/>與見分同種。起見分自證證自證分。據用分三。
<lb ed="X" n="0899c02"/>據体是一。<note place="inline">189</note>同是識界。若是心所同是法界。故
<lb ed="X" n="0899c03"/>同種生。若別種生卽有同時<note place="inline">190</note>同類之識。三体並
<lb ed="X" n="0899c04"/>起過也。</p>
<lb ed="X" n="0899c05"/><p xml:id="pX53p0899c0501">問。若三分同体。何因自体重緣自<note place="inline">191</note>体。如刀
<lb ed="X" n="0899c06"/>不自割。多力不能自負。云何自心重緣自体。</p>
<lb ed="X" n="0899c07"/><p xml:id="pX53p0899c0701">答。心用<note place="inline">192</note>微細不可以世事。趣比況之。且如
<lb ed="X" n="0899c08"/>世間燈光照物。亦有自明何<note place="inline">193</note>廃心。雖了境亦有
<lb ed="X" n="0899c09"/>自緣之義也。此卽明其廃立四分也。</p>
<lb ed="X" n="0899c10"/><p xml:id="pX53p0899c1001">自下第二<note place="inline">194</note>正明分別現比二量及能量果果等義。
<lb ed="X" n="0899c11"/>先明二量。後明能量等。</p>
<lb ed="X" n="0899c12"/><p xml:id="pX53p0899c1201"><note place="inline">195</note>明二量者。此四分中相分一向是二量所量。
<lb ed="X" n="0899c13"/>非是量体。見分一<note place="inline">196</note>種。若是意識。通其現量比
<lb ed="X" n="0899c14"/>量及非量。如前以說意識。自證<note place="inline">197</note>分證自證分皆
<lb ed="X" n="0899c15"/>是現量。其末那識散心見分一向非量。散<note place="inline">198</note>心自
<lb ed="X" n="0899c16"/>證證自證分及平等性智相応見分自證分證自證
<lb ed="X" n="0899c17"/>分一<note place="inline">199</note>向是其現量所摂。其五識及賴耶見分自證
<lb ed="X" n="0899c18"/>證自證分一切<note place="inline">200</note>皆是現量所摂。此卽是其明四分
<lb ed="X" n="0899c19"/>出二量体也。</p>
<lb ed="X" n="0899c20"/><p xml:id="pX53p0899c2001">次約四分。<note place="inline">201</note>辯能量所量及量果等分別者。相
<lb ed="X" n="0899c21"/>分一向是所量。見分唯<note place="inline">202</note>通能量所量不通量果。
<lb ed="X" n="0899c22"/>自證證自證分通能量所量及<note place="inline">203</note>量果也。且如相分
<lb ed="X" n="0899c23"/>是所量。見分是能量。自證分是量果。<note place="inline">204</note>見分是
<lb ed="X" n="0899c24"/>所量。自證分是能量。證自證分是量果。自證
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0900a" n="0900a"/>
<lb ed="X" n="0900a01"/>分<note place="inline">205</note>是所量。證自證分是能量。自證分是<note place="inline">206</note>量果。
<lb ed="X" n="0900a02"/>證自證分是所量。自證分是能量。證自證分是
<lb ed="X" n="0900a03"/>量果也。</p>
<lb ed="X" n="0900a04"/><p xml:id="pX53p0900a0401">上来。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0900021" n="0900021"/>総約<note place="inline">207</note>八識明其四分。出二量体。辯能
<lb ed="X" n="0900a05"/>量所量量果分別。准其心王旣<note place="inline">208</note>然同時心所等亦
<lb ed="X" n="0900a06"/>爾。</p>
<lb ed="X" n="0900a07"/><p xml:id="pX53p0900a0701">上来正明二量義。</p>
<lb ed="X" n="0900a08"/><p xml:id="pX53p0900a0801"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0900022" n="0900022"/>就解論文中分之爲<note place="inline">209</note>二。初明立二量意。二正
<lb ed="X" n="0900a09"/>解眞似二量。</p>
<lb ed="X" n="0900a10"/><p xml:id="pX53p0900a1001">言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0900023" n="0900023"/><note place="inline">→</note>復次爲自開悟當知。<note place="inline">210</note>唯有現比二<note place="inline">←</note>量者。此
<lb ed="X" n="0900a11"/>卽明立二量意也。謂凡<g ref="#CB18767">⧈</g>悟他。先論<note place="inline">211</note>自覚。覚
<lb ed="X" n="0900a12"/>之道不過二量。由證自相共相境故。遮声喩等
<lb ed="X" n="0900a13"/>所有<note place="inline">212</note>餘量。故稱唯有現比量也。</p>
<lb ed="X" n="0900a14"/><p xml:id="pX53p0900a1401">論曰。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0900024" n="0900024"/>此中現量。謂無分別者。</p>
<lb ed="X" n="0900a15"/><p xml:id="pX53p0900a1501"><note place="inline">213</note>述曰。自下正明眞似二量。於中有二。初明
<lb ed="X" n="0900a16"/>眞量。後有分別下<note place="inline">214</note>明似量。就眞量中有二。初
<lb ed="X" n="0900a17"/>釋二量。後於二量中下出二量果。<note place="inline">215</note>就前文中。
<lb ed="X" n="0900a18"/>復分爲二。初解現量。後解比量。</p>
<lb ed="X" n="0900a19"/><p xml:id="pX53p0900a1901">解現量中。先総<note place="inline">216</note>出現量体。後別解釋。此卽
<lb ed="X" n="0900a20"/>総出現量体也。言此中者。或簡持<note place="inline">217</note>義起論端義。
<lb ed="X" n="0900a21"/>此如前解。言無分別者。正出現量体。且如五
<lb ed="X" n="0900a22"/>識<note place="inline">218</note>取五境界。離名言等所有分別故。理門<anchor xml:id="nkr_note_orig_0900025" n="0900025"/>云。</p>
<lb ed="X" n="0900a23"/><p xml:id="pX53p0900a2301">有法非一相　根非<note place="inline">219</note>一切行　唯內證離言　是
<lb ed="X" n="0900a24"/>色根境界。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0900b" n="0900b"/>
<lb ed="X" n="0900b01"/><p xml:id="pX53p0900b0101">二率爾五識同緣意識及<note place="inline">220</note>第八識亦離名等一心
<lb ed="X" n="0900b02"/>有分別故。理門<anchor xml:id="nkr_note_orig_0900026" n="0900026"/>云。</p>
<lb ed="X" n="0900b03"/><p xml:id="pX53p0900b0301">意地亦有離諸分別唯<note place="inline">221</note>證行転。</p>
<lb ed="X" n="0900b04"/><p xml:id="pX53p0900b0401">三一切自證分。四者一切定心名離分別故。
<lb ed="X" n="0900b05"/>理門論<anchor xml:id="nkr_note_orig_0900027" n="0900027"/>云。</p>
<lb ed="X" n="0900b06"/><p xml:id="pX53p0900b0601">又。<note place="inline">222</note>於貪等諸自證分。諸修定者離分別。皆
<lb ed="X" n="0900b07"/>是現量。</p>
<lb ed="X" n="0900b08"/><p xml:id="pX53p0900b0801">此顕<note place="inline">223</note>分別之心。猶如動水增減所緣。不名現
<lb ed="X" n="0900b09"/>量無分別心。譬於明鏡<note place="inline">224</note>稱可所取。故名現量。</p>
<lb ed="X" n="0900b10"/><p xml:id="pX53p0900b1001">論云。若有正智者。</p>
<lb ed="X" n="0900b11"/><p xml:id="pX53p0900b1101">述曰。此下別解。文中<note place="inline">225</note>有四。此卽出無分別
<lb ed="X" n="0900b12"/>体。謂五識等心及心所。皆名正智。以<g ref="#CB18767">⧈</g><g ref="#CB18767">⧈</g>故
<lb ed="X" n="0900b13"/><note place="inline">226</note>総名正智也。</p>
<lb ed="X" n="0900b14"/><p xml:id="pX53p0900b1401">論曰。於色等義者。</p>
<lb ed="X" n="0900b15"/><p xml:id="pX53p0900b1501">述曰。此卽第二出所量境。<note place="inline">227</note>色者是眼識所量。
<lb ed="X" n="0900b16"/>等者等取声等。是耳等識所量故也。<note place="inline">228</note>能益智等
<lb ed="X" n="0900b17"/>故名爲我乃至苦無常等。是定心等現量所量。
<lb ed="X" n="0900b18"/><note place="inline">229</note>此中且約散心。但說色等自相境也。</p>
<lb ed="X" n="0900b19"/><p xml:id="pX53p0900b1901">論曰。離名種等所有分<note place="inline">230</note>別者。</p>
<lb ed="X" n="0900b20"/><p xml:id="pX53p0900b2001">述曰。此卽第三釋無分別義。謂若現量必離
<lb ed="X" n="0900b21"/>名言<note place="inline">231</note>種類等所有分別。離名言分別者。謂若待
<lb ed="X" n="0900b22"/>名言取諸法者。皆<note place="inline">232</note>非現量。緣共相故。言離種
<lb ed="X" n="0900b23"/>種分別者。種類有二。謂有情種<note place="inline">233</note>類。法種類。
<lb ed="X" n="0900b24"/>有情種類者。卽有情上同異句義。法種類者。
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0900c" n="0900c"/>
<lb ed="X" n="0900c01"/>卽<note place="inline">234</note>諸法上同異句義。又種類有二。謂総種類。
<lb ed="X" n="0900c02"/>別種類。総種<note place="inline">235</note>類者。卽大有句與一切諸法種類。
<lb ed="X" n="0900c03"/>作其通体故。別種類者卽同<note place="inline">236</note>異句與一切諸法種
<lb ed="X" n="0900c04"/>類。作其別体故。此等皆是勝論宗說。又種<note place="inline">237</note>類
<lb ed="X" n="0900c05"/>者。卽是諸法假種類也。若依如是種類分別緣
<lb ed="X" n="0900c06"/>境界者。<note place="inline">238</note>皆非現量。以假種類是共相故。若実
<lb ed="X" n="0900c07"/>種類妄計度故。<note place="inline">239</note>等者。等取甁等。假智乃至所
<lb ed="X" n="0900c08"/>餘緣假分別。皆非現量也。</p>
<lb ed="X" n="0900c09"/><p xml:id="pX53p0900c0901"><note place="inline">240</note>論曰。現現別転故名現量者。</p>
<lb ed="X" n="0900c10"/><p xml:id="pX53p0900c1001">述曰。此卽第四釋名結義。現現<note place="inline">241</note>別転者。如
<lb ed="X" n="0900c11"/>前来中解也。</p>
<lb ed="X" n="0900c12"/><p xml:id="pX53p0900c1201">論曰。言比量者。謂藉衆相而観於<note place="inline">242</note>義。</p>
<lb ed="X" n="0900c13"/><p xml:id="pX53p0900c1301">述曰。此下第二解比量。文中有二。初約義
<lb ed="X" n="0900c14"/>総明。後指事<note place="inline">243</note>別解。此卽約義明也。謂藉衆相
<lb ed="X" n="0900c15"/>卽是比因。謂緣三相之智。<note place="inline">244</note>是比解無常智之因
<lb ed="X" n="0900c16"/>也。而観於義者。卽是比果。謂解無常<note place="inline">245</note>之智。
<lb ed="X" n="0900c17"/>是緣三相智之果也。</p>
<lb ed="X" n="0900c18"/><p xml:id="pX53p0900c1801">論曰。相有三種。如前已說者。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0901a" n="0901a"/>
<lb ed="X" n="0901a01"/><p xml:id="pX53p0901a0101"><note place="inline">246</note>述曰。此下指事別解。文中有二。初解衆相
<lb ed="X" n="0901a02"/>顕因所観義。後<note place="inline">247</note>解藉相観義。正明指事。此卽
<lb ed="X" n="0901a03"/>初也。謂所藉衆相有其三<note place="inline">248</note>種。卽遍是宗法等。
<lb ed="X" n="0901a04"/>如前解能立因中已說也。</p>
<lb ed="X" n="0901a05"/><p xml:id="pX53p0901a0501">論曰。由彼爲因於<note place="inline">249</note>所比義有正智生。了知有
<lb ed="X" n="0901a06"/>火或無常等。是名比量者。</p>
<lb ed="X" n="0901a07"/><p xml:id="pX53p0901a0701"><note place="inline">250</note>述曰。此卽解藉相観義正明指事也。西國因
<lb ed="X" n="0901a08"/>明釋論中<note place="inline">251</note>有三師。解此文不同。一云。由彼爲
<lb ed="X" n="0901a09"/>因者。顕由彼言說爲因也。<note place="inline">252</note>於所比義者。明三
<lb ed="X" n="0901a10"/>相義因也。有正智生者。辯緣相智因。卽<note place="inline">253</note>是比
<lb ed="X" n="0901a11"/>量体也。了知有火或無常等者。顕比量果。文
<lb ed="X" n="0901a12"/>中挙<note place="inline">254</note>果顕因故。一處合說也。結文可解。一云。
<lb ed="X" n="0901a13"/>於所比義者。顕無常<note place="inline">255</note>等義也。有正智生者。卽
<lb ed="X" n="0901a14"/>是果智。了知有火等者。出果智<note place="inline">256</note>体。此中唯挙
<lb ed="X" n="0901a15"/>果智。言顕因智爲比量体也。一云。乃至有<note place="inline">257</note>正
<lb ed="X" n="0901a16"/>智生者。如初師說。了知有火等者。重顕因智
<lb ed="X" n="0901a17"/>相。謂因智<note place="inline">258</note>円満故。了智有火等也。</p>
<lb ed="X" n="0901a18"/><p xml:id="pX53p0901a1801">今釋由彼爲因者。謂因智由用彼<note place="inline">259</note>三相言義爲
<lb ed="X" n="0901a19"/>解。顕無常等因卽解前文。謂藉衆相也。於所
<lb ed="X" n="0901a20"/>比義<note place="inline">260</note>者。解上所観無常等義。有正智生者。顕
<lb ed="X" n="0901a21"/>能観果智体。了知<note place="inline">261</note>有火或無常等者。正顕果智
<lb ed="X" n="0901a22"/>観義之相。此四句卽解上。而<note place="inline">262</note>観於義。此卽因
<lb ed="X" n="0901a23"/>智果智。皆是比量。然理門論云。</p>
<lb ed="X" n="0901a24"/><p xml:id="pX53p0901a2401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0901028" n="0901028"/>比度因<note place="inline">263</note>故俱名比量。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0901b" n="0901b"/>
<lb ed="X" n="0901b01"/><p xml:id="pX53p0901b0101">西國諸師義一。抑此論挙果顕因。然理門論
<lb ed="X" n="0901b02"/>中。<note place="inline">264</note>陳那自會<anchor xml:id="nkr_note_orig_0901029" n="0901029"/><note place="inline">→</note>云。</p>
<lb ed="X" n="0901b03"/><p xml:id="pX53p0901b0301">何故此中與前現量別異建立爲現二門。此<note place="inline">265</note>處
<lb ed="X" n="0901b04"/>亦応於其比果說爲比量。彼處亦応於其現因說
<lb ed="X" n="0901b05"/>爲<note place="inline">266</note>現量俱不遮<note place="inline">←</note>止。</p>
<lb ed="X" n="0901b06"/><p xml:id="pX53p0901b0601">准此文故知。不須言挙因果顕因也。</p>
<lb ed="X" n="0901b07"/><p xml:id="pX53p0901b0701"><note place="inline">267</note>問。旣不遮止。何故現偏說果比属論因耶。</p>
<lb ed="X" n="0901b08"/><p xml:id="pX53p0901b0801">答。現量果結<note place="inline">268</note>比量因<g ref="#CB18767">⧈</g>約勝就<g ref="#CB18767">⧈</g>故偏說耳。</p>
<lb ed="X" n="0901b09"/><p xml:id="pX53p0901b0901">問。何故論文已說了知有<note place="inline">269</note>火說。復言或無常
<lb ed="X" n="0901b10"/>等耶。</p>
<lb ed="X" n="0901b11"/><p xml:id="pX53p0901b1101">答言顕比量。有二種。一因事<note place="inline">270</note>生比量。亦名
<lb ed="X" n="0901b12"/>現量生比量。二因言生比量。亦名比量生<note place="inline">271</note>比量。
<lb ed="X" n="0901b13"/>見烟比知有火。卽因事生比量也。眼識先量烟。
<lb ed="X" n="0901b14"/><note place="inline">272</note>意識比知火。卽現量生比量也。聞他成立声無
<lb ed="X" n="0901b15"/>常言復方<note place="inline">273</note>比解。此卽因言生比量也。由立論比
<lb ed="X" n="0901b16"/>量力故。敵者比知無<note place="inline">274</note>常。此卽比量生比量也。
<lb ed="X" n="0901b17"/>言顕因事因言二種比量故。云<note place="inline">275</note>了知有火或無常
<lb ed="X" n="0901b18"/>等也。故理門論云。此有二種。謂於所比。審
<lb ed="X" n="0901b19"/><note place="inline">276</note>観察智従現量生或比量生。
<lb ed="X" n="0901b20"/>准此文故知顕二比量也。</p>
<lb ed="X" n="0901b21"/><p xml:id="pX53p0901b2101"><note place="inline">277</note>論曰。於二量中。卽智名果。是證相故者。</p>
<lb ed="X" n="0901b22"/><p xml:id="pX53p0901b2201">述曰。上来解二量訖。<note place="inline">278</note>自下出二量果。文中
<lb ed="X" n="0901b23"/>有二。初出二量果。後釋伏難。此卽出二<note place="inline">279</note>量果
<lb ed="X" n="0901b24"/>也。謂二量中智最爲勝。同聚心等総就智名。
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0901c" n="0901c"/>
<lb ed="X" n="0901c01"/>智之見<note place="inline">280</note>分名爲能量。智自證分名曰量果。見分
<lb ed="X" n="0901c02"/>自證用別体同故<note place="inline">281</note>言卽智名爲果也。是證相故者。
<lb ed="X" n="0901c03"/>現比二量如其次第。是證自<note place="inline">282</note>相共相境故也。</p>
<lb ed="X" n="0901c04"/><p xml:id="pX53p0901c0401">問。阿賴耶識旣無別境。云何同聚総就智名
<lb ed="X" n="0901c05"/><note place="inline">283</note>耶。</p>
<lb ed="X" n="0901c06"/><p xml:id="pX53p0901c0601">答。據実二量。未必以智爲名。今顕立破之
<lb ed="X" n="0901c07"/>無故。約智爲論。</p>
<lb ed="X" n="0901c08"/><p xml:id="pX53p0901c0801"><note place="inline">284</note>論曰。如有作用。而顕現故。亦名爲量者。</p>
<lb ed="X" n="0901c09"/><p xml:id="pX53p0901c0901">述曰。此釋伏難也。難云。<note place="inline">285</note>若取心外境。可
<lb ed="X" n="0901c10"/>使名爲量。旣唯取自心応不名爲量。今論主<note place="inline">286</note>爲
<lb ed="X" n="0901c11"/>解云。此中名量者。非如<g ref="#CB18767">⧈</g><g ref="#CB18767">⧈</g>物。舒光照物等
<lb ed="X" n="0901c12"/>実有作用。但<note place="inline">287</note>譬如明鏡現衆色像。鏡不至質。
<lb ed="X" n="0901c13"/>質不入鏡。現彰以質故。名爲<note place="inline">288</note>照心。緣於境亦
<lb ed="X" n="0901c14"/>復如是。心不至境。境不入心。心似境現。似
<lb ed="X" n="0901c15"/>有作用。假名<note place="inline">289</note>爲量故。理門云。又於此中無別
<lb ed="X" n="0901c16"/>量果。以卽此体似義生故。似有用故。<note place="inline">290</note>假說爲
<lb ed="X" n="0901c17"/>量。</p>
<lb ed="X" n="0901c18"/><p xml:id="pX53p0901c1801">論曰。有分別智。於義異転。名似現量者。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0902a" n="0902a"/>
<lb ed="X" n="0902a01"/><p xml:id="pX53p0902a0101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0902030" n="0902030"/>述曰。<note place="inline">291</note>上来釋眞量訖。此下解似量。文中有
<lb ed="X" n="0902a02"/>二。初釋似現。後解似比。此卽解<note place="inline">292</note>似現也。文
<lb ed="X" n="0902a03"/>中有二。初総解。後別釋。此卽総解也。以名
<lb ed="X" n="0902a04"/>言等分別緣<note place="inline">293</note>故名有分別。不以自相爲境界。故
<lb ed="X" n="0902a05"/>名於義異転也。</p>
<lb ed="X" n="0902a06"/><p xml:id="pX53p0902a0601">論曰。謂諸<note place="inline">294</note>有智了甁衣等分別而生者。</p>
<lb ed="X" n="0902a07"/><p xml:id="pX53p0902a0701">述曰。此下別解。文中有二。初解上<note place="inline">295</note>有分別
<lb ed="X" n="0902a08"/>智。後解上於義異転。此卽初也。謂諸凡夫外
<lb ed="X" n="0902a09"/>道所有邪<note place="inline">296</note>知以甁衣名言種類假立分別了甁衣等
<lb ed="X" n="0902a10"/>分別而生甁衣。是<note place="inline">297</note>假四塵合成分別之心。妄謂
<lb ed="X" n="0902a11"/>眼見分故。名似現量也。</p>
<lb ed="X" n="0902a12"/><p xml:id="pX53p0902a1201">論曰。由彼<note place="inline">298</note>於義不以自相爲境界故。名似現
<lb ed="X" n="0902a13"/>量者。</p>
<lb ed="X" n="0902a14"/><p xml:id="pX53p0902a1401">述曰。此解上於義異<note place="inline">299</note>転也。謂由彼分別之心
<lb ed="X" n="0902a15"/>於境界義。不以実自相爲境界。乃用甁<note place="inline">300</note>衣等假
<lb ed="X" n="0902a16"/>共相爲境界。故名似現量也。此約散心說。以
<lb ed="X" n="0902a17"/>佛之心亦緣<note place="inline">301</note>假故。</p>
<lb ed="X" n="0902a18"/><p xml:id="pX53p0902a1801">論曰。若似因智爲先所起諸似義智名似比量
<lb ed="X" n="0902a19"/>者。</p>
<lb ed="X" n="0902a20"/><p xml:id="pX53p0902a2001">述曰。<note place="inline">302</note>此下解似比量。文中有二。初総出体。
<lb ed="X" n="0902a21"/>後別解釋。此卽総出体也。謂<note place="inline">303</note>若似因智爲先者。
<lb ed="X" n="0902a22"/>顕似比之因智也。所起諸似義智者。明似比之
<lb ed="X" n="0902a23"/><note place="inline">304</note>果智也。若因智若果智。総名似比量也。</p>
<lb ed="X" n="0902a24"/><p xml:id="pX53p0902a2401">論曰。似因多種如先<note place="inline">305</note>以說者。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0902b" n="0902b"/>
<lb ed="X" n="0902b01"/><p xml:id="pX53p0902b0101">述曰。此下別解也。文中有二。初解似因。
<lb ed="X" n="0902b02"/>後正解似比。此卽初<note place="inline">306</note>也。謂似因十四種。如前
<lb ed="X" n="0902b03"/>似立中已說也。</p>
<lb ed="X" n="0902b04"/><p xml:id="pX53p0902b0401">論曰。用彼爲因。於似所比諸有<note place="inline">307</note>智生。不能
<lb ed="X" n="0902b05"/>正解。名似比量者。</p>
<lb ed="X" n="0902b06"/><p xml:id="pX53p0902b0601">述曰。此卽正解似比也。言用彼爲<note place="inline">308</note>因者。謂
<lb ed="X" n="0902b07"/>似因智。用彼似因言義爲解顕常等之因。此卽
<lb ed="X" n="0902b08"/>解似比之<note place="inline">309</note>因智也。言於似所比者。謂果智所観
<lb ed="X" n="0902b09"/>常等也。諸有智生。謂似比<note place="inline">310</note>果智生也。不能生
<lb ed="X" n="0902b10"/>解者。釋似果智相。謂非常法妄作常。解由<note place="inline">311</note>非
<lb ed="X" n="0902b11"/>眞故。名似比量也。</p>
<lb ed="X" n="0902b12"/><p xml:id="pX53p0902b1201">若准前文。重有三釋翻前可知。</p>
<lb ed="X" n="0902b13"/><p xml:id="pX53p0902b1301">論曰。復<note place="inline">312</note>次若正顕示能立過失說名能破者。</p>
<lb ed="X" n="0902b14"/><p xml:id="pX53p0902b1401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0902031" n="0902031"/>述曰。上来已解眞似二量。<note place="inline">313</note>卽釋頌中現量與
<lb ed="X" n="0902b15"/>比量及似。唯自悟訖。従此以下解前頌中眞<note place="inline">314</note>能
<lb ed="X" n="0902b16"/>破及似能破。文中有二。初解眞破。後釋似破。
<lb ed="X" n="0902b17"/>解眞破中有二。<note place="inline">315</note>初総釋能破名体。二謂初下指
<lb ed="X" n="0902b18"/>事廣釋。此卽初也。謂若能正顕<note place="inline">316</note>示他似能立中
<lb ed="X" n="0902b19"/>所有過失。卽說此是眞能破也。</p>
<lb ed="X" n="0902b20"/><p xml:id="pX53p0902b2001">又。能破有四。一<note place="inline">317</note>眞能破。謂斥失當過。自
<lb ed="X" n="0902b21"/>量無瑕故。言眞能破。二眞似破。<note place="inline">318</note>謂當過而斥。
<lb ed="X" n="0902b22"/>所以稱眞。自不免愆故。名爲似。此卽相違決
<lb ed="X" n="0902b23"/>定過<note place="inline">319</note>也。三似能破。謂無過妄斥。自雖無咎而
<lb ed="X" n="0902b24"/>有極義之愆。所以稱<note place="inline">320</note>似。卽如所作相似等是也。
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0902c" n="0902c"/>
<lb ed="X" n="0902c01"/>四似<anchor xml:id="nkr_note_add_0902c0101" n="0902c0101"/><anchor xml:id="beg0902c0101" n="0902c0101"/>似<anchor xml:id="end0902c0101"/>能破。謂無過妄斥。已稱其似自量<note place="inline">321</note>有瑕
<lb ed="X" n="0902c02"/>是以言著似名。此卽同法相似等是也。</p>
<lb ed="X" n="0902c03"/><p xml:id="pX53p0902c0301">今爲簡後三故稱。<note place="inline">322</note>若正顕示等也。或可爲簡
<lb ed="X" n="0902c04"/>後二。以相違決定。望顕他過辺<note place="inline">323</note>亦得稱眞也。</p>
<lb ed="X" n="0902c05"/><p xml:id="pX53p0902c0501">論曰。謂初能立缺減過性者。</p>
<lb ed="X" n="0902c06"/><p xml:id="pX53p0902c0601">述曰。此下指事<note place="inline">324</note>廣釋。文中有二。初明所破
<lb ed="X" n="0902c07"/>之過。後正解能破之言。就所破中<note place="inline">325</note>有二。初明
<lb ed="X" n="0902c08"/>缺減失。後顕三十三過。此卽明缺減過<anchor xml:id="nkr_note_orig_0902032" n="0902032"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0902c09"/><p xml:id="pX53p0902c0901">何者西方有<note place="inline">326</note>両釋不同。一<name role="" type="person">世親</name>已前諸師釋云。
<lb ed="X" n="0902c10"/>宗因喩中隨有所闕名爲<note place="inline">327</note>缺減。総有六句。闕一
<lb ed="X" n="0902c11"/>有三句。如有宗因無喩是一。有宗喩無<note place="inline">328</note>因是一。
<lb ed="X" n="0902c12"/>有因喩無宗是一。闕二有三句。如有宗無因喩
<lb ed="X" n="0902c13"/>是一。<note place="inline">329</note>有因無宗喩是一。有喩無宗因是一。故
<lb ed="X" n="0902c14"/>有六句也。</p>
<lb ed="X" n="0902c15"/><p xml:id="pX53p0902c1501">若闕宗<note place="inline">330</note>因喩三。名爲一者。応有七句。爲三
<lb ed="X" n="0902c16"/>無総非能立。何得名闕<note place="inline">331</note>故。不取闕三也。</p>
<lb ed="X" n="0902c17"/><p xml:id="pX53p0902c1701">二陳那菩薩云。宗非能立。唯於因三相中隨
<lb ed="X" n="0902c18"/>有所<note place="inline">332</note>闕名缺減也。此亦有六句。於三相中闕一
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0903a" n="0903a"/>
<lb ed="X" n="0903a01"/>有三句。闕二有三句。<note place="inline">333</note>等可准前作。亦有大徳
<lb ed="X" n="0903a02"/>云。陳那約因同異喩三中隨有所闕名<note place="inline">334</note>缺減者。
<lb ed="X" n="0903a03"/>此恐不然。眞性有爲空等比量定無異喩。豈名
<lb ed="X" n="0903a04"/>闕一<note place="inline">335</note>過。故約三相不得有闕一也。</p>
<lb ed="X" n="0903a05"/><p xml:id="pX53p0903a0501">問。若爾此比量旣無異品。応闕異<note place="inline">336</note>品無相何
<lb ed="X" n="0903a06"/>得作此釋耶。</p>
<lb ed="X" n="0903a07"/><p xml:id="pX53p0903a0701">答。無異品故。必無異喩。因因不<g ref="#CB18767">⧈</g>行<note place="inline">337</note>故有
<lb ed="X" n="0903a08"/>第三相也。</p>
<lb ed="X" n="0903a09"/><p xml:id="pX53p0903a0901">論曰。立宗過性。不成因性。不定因性。相
<lb ed="X" n="0903a10"/>違因性<note place="inline">338</note>及喩過性者。</p>
<lb ed="X" n="0903a11"/><p xml:id="pX53p0903a1101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0903033" n="0903033"/>述曰。此顕三十三過。謂宗九過。不成過。
<lb ed="X" n="0903a12"/>不定六過。<note place="inline">339</note>相違四過及喩十過也。</p>
<lb ed="X" n="0903a13"/><p xml:id="pX53p0903a1301">論曰。顕示此言開曉問者。故名能破者。</p>
<lb ed="X" n="0903a14"/><p xml:id="pX53p0903a1401"><note place="inline">340</note>述曰。此卽正顕能破之言也。謂能顕示如前
<lb ed="X" n="0903a15"/>過失善能開曉耶。立<note place="inline">341</note>之問以言顕示故稱顕示。
<lb ed="X" n="0903a16"/>此言名能破也。</p>
<lb ed="X" n="0903a17"/><p xml:id="pX53p0903a1701">論曰。若不実顕能立<note place="inline">342</note>過言名似能破者。</p>
<lb ed="X" n="0903a18"/><p xml:id="pX53p0903a1801">述曰。此下解似能破。文中有二。初総解名
<lb ed="X" n="0903a19"/>義。<note place="inline">343</note>二指事別解。此卽初也。謂若不能実顕示
<lb ed="X" n="0903a20"/>他能立過失。如此之言<note place="inline">344</note>名似能破。此卽是四能
<lb ed="X" n="0903a21"/>破中似能破及似似能破也。</p>
<lb ed="X" n="0903a22"/><p xml:id="pX53p0903a2201">論曰。謂於円満<note place="inline">345</note>能立。顕示缺減性言。於無
<lb ed="X" n="0903a23"/>過宗有過宗言。於成就因。不成因<note place="inline">346</note>言。於決定
<lb ed="X" n="0903a24"/>因不定因言。於不相違因相違因言。於無過喩
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0903b" n="0903b"/>
<lb ed="X" n="0903b01"/>有<note place="inline">347</note>過喩言者。</p>
<lb ed="X" n="0903b02"/><p xml:id="pX53p0903b0201">述曰。此下指事別解。文中有三。初指事別
<lb ed="X" n="0903b03"/>解。二<note place="inline">348</note>如是下修已総結。三以不能顕下重釋似
<lb ed="X" n="0903b04"/>能破所以。此卽初也。謂於<note place="inline">349</note>宗等円満。或三相
<lb ed="X" n="0903b05"/>具足之中妄說闕一闕二等缺減之言。於<note place="inline">350</note>宗無九
<lb ed="X" n="0903b06"/>過之處妄說有過宗言於無四不成。成就因中妄
<lb ed="X" n="0903b07"/>說<note place="inline">351</note>不成因言。於無六不定決定因中妄說不定因
<lb ed="X" n="0903b08"/>言。於無四相<note place="inline">352</note>違因中妄說相違因言。於無十過
<lb ed="X" n="0903b09"/>喩中妄說有過喩言也。</p>
<lb ed="X" n="0903b10"/><p xml:id="pX53p0903b1001"><note place="inline">353</note>論曰。如是言說似能破者。</p>
<lb ed="X" n="0903b11"/><p xml:id="pX53p0903b1101">述曰。此卽修已総結也。謂如是妄顕之<note place="inline">354</note>言名
<lb ed="X" n="0903b12"/>似能破也。</p>
<lb ed="X" n="0903b13"/><p xml:id="pX53p0903b1301">論曰。以不能顕他宗過失彼無過故者。</p>
<lb ed="X" n="0903b14"/><p xml:id="pX53p0903b1401"><note place="inline">355</note>述曰。此卽重釋似破所以也。謂所以名爲似
<lb ed="X" n="0903b15"/>能破者。以不能顕示他<note place="inline">356</note>宗之中過失故名似破也。
<lb ed="X" n="0903b16"/>何以不能顕他過失彼無過故所以不<note place="inline">357</note>顕。彼令彼
<lb ed="X" n="0903b17"/>宗中有過而於因等妄言有過者亦名彼無過故也。</p>
<lb ed="X" n="0903b18"/><p xml:id="pX53p0903b1801"><note place="inline">358</note>此論餘義並皆是具足。唯有似破文中総略。
<lb ed="X" n="0903b19"/>若依餘論。更有十四<note place="inline">359</note>過類等義。釋其似破。此
<lb ed="X" n="0903b20"/>論旣無。亦須略分別之。十四過類者。依<note place="inline">360</note>正理
<lb ed="X" n="0903b21"/>門論。陳那菩薩多分依彼大梵天王化身足目仙
<lb ed="X" n="0903b22"/>人之所說也。<note place="inline">361</note>此卽是釋似能破義。論其過類乃
<lb ed="X" n="0903b23"/>有無量。撮其綱例不過十<note place="inline">362</note>四。何故說此名似能
<lb ed="X" n="0903b24"/>破。理門論<anchor xml:id="nkr_note_orig_0903034" n="0903034"/>云。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0903c" n="0903c"/>
<lb ed="X" n="0903c01"/><p xml:id="pX53p0903c0101">由彼多分於善比量爲迷惑<note place="inline">363</note>他而施設故。</p>
<lb ed="X" n="0903c02"/><p xml:id="pX53p0903c0201">言善比量者。略挙二条。約此二条作法而<anchor xml:id="nkr_note_add_0903c0201" n="0903c0201"/><anchor xml:id="beg0903c0201" n="0903c0201"/>已<anchor xml:id="end0903c0201"/>。
<lb ed="X" n="0903c03"/>准<note place="inline">364</note>此於餘類例可知。隨其所應名宗<g ref="#CB18767">⧈</g>異。言二
<lb ed="X" n="0903c04"/>量者。且如內道<note place="inline">365</note>対声論師立。</p>
<lb ed="X" n="0903c05"/><p xml:id="pX53p0903c0501">声是無常<note place="inline">宗</note>。所作性故<note place="inline">因</note>。諸所作者皆是<note place="inline">366</note>無
<lb ed="X" n="0903c06"/>常。譬如甁等<note place="inline">同喩</note>。若是其常必非所作。如虚
<lb ed="X" n="0903c07"/>空等<note place="inline">異喩</note>。</p>
<lb ed="X" n="0903c08"/><p xml:id="pX53p0903c0801"><note place="inline">367</note>又。對唯立詮弁声常者云。內<g ref="#CB18767">⧈</g><g ref="#CB18767">⧈</g>声必是無
<lb ed="X" n="0903c09"/>常<note place="inline">宗</note>。勤<note place="inline">368</note>勇無間所発<note place="inline">因</note>。諸勤勇者皆是無常。
<lb ed="X" n="0903c10"/>譬如甁等<note place="inline">同喩</note>。若是<note place="inline">369</note>其常必非勤発。譬如虚空
<lb ed="X" n="0903c11"/>等<note place="inline">異喩</note>。</p>
<lb ed="X" n="0903c12"/><p xml:id="pX53p0903c1201">是名二量。由此二量。宗因<note place="inline">370</note>喩等皆是缺減。</p>
<lb ed="X" n="0903c13"/><p xml:id="pX53p0903c1301">又。宗無九過。因無十四過。喩無十過。旣
<lb ed="X" n="0903c14"/>無過<note place="inline">371</note>失名善能立耶。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0903035" n="0903035"/>敵論者離三十三過失之外。
<lb ed="X" n="0903c15"/>妄作相似過類。誹<note place="inline">372</note>謗正義故名似破。此諸過類
<lb ed="X" n="0903c16"/>若委細解釋。稍涉煩言。<note place="inline">373</note>挙其梗綱。錄其文意。
<lb ed="X" n="0903c17"/>且於一一過中。先標過類之名。次挙相<note place="inline">374</note>似之類。
<lb ed="X" n="0903c18"/>後述正解。顕難非眞。言十四者。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0904a" n="0904a"/>
<lb ed="X" n="0904a01"/><p xml:id="pX53p0904a0101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0904036" n="0904036"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0904036" n="0904036"/><note place="inline">375</note>一同法相似過類。</p>
<lb ed="X" n="0904a02"/><p xml:id="pX53p0904a0201"><note place="inline">376</note>甁有所作故無常。顕声所作亦無常。亦可空
<lb ed="X" n="0904a03"/>有無碍故是<note place="inline">377</note>常。顕声無碍亦是常。</p>
<lb ed="X" n="0904a04"/><p xml:id="pX53p0904a0401"><note place="inline">378</note>正解云。我以所作證無常。無有所作非無常。
<lb ed="X" n="0904a05"/>汝以無碍證声<note place="inline">379</note>常。楽等無碍應是常。</p>
<lb ed="X" n="0904a06"/><p xml:id="pX53p0904a0601"><note place="inline">380</note>二異法相似過類。</p>
<lb ed="X" n="0904a07"/><p xml:id="pX53p0904a0701"><note place="inline">381</note>虚空是常。無所作。声有所作卽無常。亦可
<lb ed="X" n="0904a08"/>甁是無常<note place="inline">382</note>有質碍。声旣無碍應是常。</p>
<lb ed="X" n="0904a09"/><p xml:id="pX53p0904a0901"><note place="inline">383</note>正解云。一切常法皆非作。可顕所作證無常。
<lb ed="X" n="0904a10"/>無常不必皆質<note place="inline">384</note>碍。不顕無碍證声常。</p>
<lb ed="X" n="0904a11"/><p xml:id="pX53p0904a1101"><note place="inline">385</note>三分別相似過類。</p>
<lb ed="X" n="0904a12"/><p xml:id="pX53p0904a1201"><note place="inline">386</note>声若焼等同於甁。可使無常亦同甁。甁之焼
<lb ed="X" n="0904a13"/>等不同声。云<note place="inline">387</note>何無常以例声。</p>
<lb ed="X" n="0904a14"/><p xml:id="pX53p0904a1401"><note place="inline">388</note>正解云。声甁焼等異不許斉無常。亦可声性
<lb ed="X" n="0904a15"/>與声殊。<note place="inline">389</note>不詳斉常住。</p>
<lb ed="X" n="0904a16"/><p xml:id="pX53p0904a1601"><note place="inline">390</note>四無異相似過類<note place="inline">於中有三　初是古師　次是陳那　後是古師</note>。</p>
<lb ed="X" n="0904a17"/><p xml:id="pX53p0904a1701"><note place="inline">391</note>初云。声甁斉所作無常。亦例同。亦可。所
<lb ed="X" n="0904a18"/>作貫声甁焼等<note place="inline">392</note>應無異。<note place="inline">従初過類至此過類皆是似不共不定及相違決定過。</note></p>
<lb ed="X" n="0904a19"/><p xml:id="pX53p0904a1901"><note place="inline">393</note>二云。所作與無常一種非畢竟両法斉生滅。
<lb ed="X" n="0904a20"/>宗因応不殊。<note place="inline">394</note><note place="inline">此似不成過也。</note></p>
<lb ed="X" n="0904a21"/><p xml:id="pX53p0904a2101">三云。甁上無常順所立。卽以所作證無常。亦
<lb ed="X" n="0904a22"/>可甁<note place="inline">395</note>之焼見違所成所作令声有焼見。<note place="inline">此似相違過也。</note></p>
<lb ed="X" n="0904a23"/><p xml:id="pX53p0904a2301"><note place="inline">396</note>正解初難云。所作無常爲喩体。法喩再處必
<lb ed="X" n="0904a24"/>斉同。不<note place="inline">397</note>以甁等爲同喩。云何焼等令無異。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0904b" n="0904b"/>
<lb ed="X" n="0904b01"/><p xml:id="pX53p0904b0101"><note place="inline">398</note>解第二難云。両法雜取成宗因可言二立無差
<lb ed="X" n="0904b02"/>異宗<note place="inline">399</note>滅因生成二立。何得說言全不殊。</p>
<lb ed="X" n="0904b03"/><p xml:id="pX53p0904b0301"><note place="inline">400</note>解第三難云。成立無常具三相。所作可得顕
<lb ed="X" n="0904b04"/>無常。成<note place="inline">401</note>立焼見不決定。所作何能證焼見。</p>
<lb ed="X" n="0904b05"/><p xml:id="pX53p0904b0501"><note place="inline">402</note>五可得相似過類。<note place="inline">於中有二。</note></p>
<lb ed="X" n="0904b06"/><p xml:id="pX53p0904b0601"><note place="inline">403</note>初云。電等非勤発餘因可得證其滅。声雖是
<lb ed="X" n="0904b07"/>勤発。<note place="inline">404</note>何得用此顕無常。<note place="inline">此似不定過也。</note></p>
<lb ed="X" n="0904b08"/><p xml:id="pX53p0904b0801"><note place="inline">405</note>二云。一切無常皆所作。遍所立故成能立。
<lb ed="X" n="0904b09"/>電等無常非<note place="inline">406</note>勤発不遍所立不成因。<note place="inline">此似不成因過也。</note></p>
<lb ed="X" n="0904b10"/><p xml:id="pX53p0904b1001"><note place="inline">407</note>正解初難云。本以勤発證無常。不得勤発非
<lb ed="X" n="0904b11"/>無常。不<note place="inline">408</note>言無常必勤発。何妨電滅有餘因。</p>
<lb ed="X" n="0904b12"/><p xml:id="pX53p0904b1201"><note place="inline">409</note>解後難云。若立一切滅壞義。不遍所立不成
<lb ed="X" n="0904b13"/>因。唯<note place="inline">410</note>立声上有無常。何妨電等非勤発。</p>
<lb ed="X" n="0904b14"/><p xml:id="pX53p0904b1401"><note place="inline">411</note>六猶豫相似過類。<note place="inline">於中有二。</note></p>
<lb ed="X" n="0904b15"/><p xml:id="pX53p0904b1501"><note place="inline">412</note>初云。無常含生顕或顕或是生。宗法旣不定。
<lb ed="X" n="0904b16"/>勤発<note place="inline">413</note>成何義。<note place="inline">此似不定過也。</note></p>
<lb ed="X" n="0904b17"/><p xml:id="pX53p0904b1701"><note place="inline">414</note>二云。勤発含生顕或顕或是生。其因旣猶豫。
<lb ed="X" n="0904b18"/>何能<note place="inline">415</note>證宗義。<note place="inline">此似不成過也。</note></p>
<lb ed="X" n="0904b19"/><p xml:id="pX53p0904b1901"><note place="inline">416</note>正解初難云。勤発若於常亦有。可使說此是
<lb ed="X" n="0904b20"/>猶因。生<note place="inline">417</note>顕旣許斉無常。如何此因成不定。</p>
<lb ed="X" n="0904b21"/><p xml:id="pX53p0904b2101"><note place="inline">418</note>解後難云。生顕不俱成滅壞。可使二種是猶
<lb ed="X" n="0904b22"/>因両法<note place="inline">419</note>皆得顕無常。如何說此成猶豫。</p>
<lb ed="X" n="0904b23"/><p xml:id="pX53p0904b2301"><note place="inline">420</note>七義准相似過類。</p>
<lb ed="X" n="0904b24"/><p xml:id="pX53p0904b2401"><note place="inline">421</note>声是勤勇発。声卽是無常。電旣非勤発。應
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0905a" n="0905a"/>
<lb ed="X" n="0905a01"/>當体<note place="inline">422</note>是常。非勤翻於勤非勤不定有勤旣反非勤。
<lb ed="X" n="0905a02"/>云何<note place="inline">423</note>定無常。<note place="inline">此似顚倒不定過也。</note></p>
<lb ed="X" n="0905a03"/><p xml:id="pX53p0905a0301"><note place="inline">424</note>正解云。非勤通常無常品。可許非勤不定常
<lb ed="X" n="0905a04"/>勤発<note place="inline">425</note>不通常更転云何不許定無常。</p>
<lb ed="X" n="0905a05"/><p xml:id="pX53p0905a0501"><note place="inline">426</note>八至不至相似過類。</p>
<lb ed="X" n="0905a06"/><p xml:id="pX53p0905a0601"><note place="inline">427</note>能立之因。爲至所立。名能立爲不至耶。若
<lb ed="X" n="0905a07"/>爾何失。二俱<note place="inline">428</note>有過。若至所立名能立者。應無
<lb ed="X" n="0905a08"/>能立。</p>
<lb ed="X" n="0905a09"/><p xml:id="pX53p0905a0901">難云。如池至於<note place="inline">429</note>海。名海不名池。因旣至所
<lb ed="X" n="0905a10"/>成。不得名能立。</p>
<lb ed="X" n="0905a11"/><p xml:id="pX53p0905a1101">又。難云。所立<note place="inline">430</note>若極成。何用因相至所立不
<lb ed="X" n="0905a12"/>極成。因應無所至。<note place="inline">431</note>若不至名能立者。難云。
<lb ed="X" n="0905a13"/>因若至所成。可使名能立。旣不<note place="inline">432</note>至所成。應非
<lb ed="X" n="0905a14"/>是能立。<note place="inline">此於言惠因是似因闕望於義因是似不成也。</note></p>
<lb ed="X" n="0905a15"/><p xml:id="pX53p0905a1501"><note place="inline">433</note>正解云。解至難。如燈光至所照。能照所照
<lb ed="X" n="0905a16"/>殊。因雖至<note place="inline">434</note>所立。何妨能立所立異。解不至難。
<lb ed="X" n="0905a17"/>如慈石不至鐵而<note place="inline">435</note>能吸於鐵。何妨因不至所立而
<lb ed="X" n="0905a18"/>能立所立。又返難云。<note place="inline">436</note>此因至不至卽說名因闕
<lb ed="X" n="0905a19"/>餘因至不至。應皆不成因。當<note place="inline">437</note>知卽是謗一切因。
<lb ed="X" n="0905a20"/>何名能破。又汝<g ref="#CB18767">⧈</g>言。應成自害以於<note place="inline">438</note>汝自立因
<lb ed="X" n="0905a21"/>中亦有此失故。又應返問言。汝破我義爲至我
<lb ed="X" n="0905a22"/><note place="inline">439</note>義。名爲能破爲不至許耶。若至我義名能破者。
<lb ed="X" n="0905a23"/><note place="inline">440</note>難云。如池至於海不得名爲池。旣至所破義不
<lb ed="X" n="0905a24"/>得名能破。</p>
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0905b" n="0905b"/>
<lb ed="X" n="0905b01"/><p xml:id="pX53p0905b0101"><note place="inline">441</note>又難。汝許我義立。何須更相破。汝旣不許
<lb ed="X" n="0905b02"/>我義成。汝破應<note place="inline">442</note>當無所立。若不至我義。名能
<lb ed="X" n="0905b03"/>破者。難云。若至我義破<note place="inline">443</note>我義。可使名能破。
<lb ed="X" n="0905b04"/>本来不至於我義。應不名能破故。汝所<note place="inline">444</note>言有自
<lb ed="X" n="0905b05"/>害過。</p>
<lb ed="X" n="0905b06"/><p xml:id="pX53p0905b0601"><note place="inline">445</note>九無因相似過類。</p>
<lb ed="X" n="0905b07"/><p xml:id="pX53p0905b0701"><note place="inline">446</note>能立之因。爲在無常前名爲因。爲在無常後
<lb ed="X" n="0905b08"/>名爲因。爲<note place="inline">447</note>與無常俱名之爲因。若在無常前名
<lb ed="X" n="0905b09"/>爲因者。</p>
<lb ed="X" n="0905b10"/><p xml:id="pX53p0905b1001"><note place="inline">448</note>難云。若有無常義対果可成因。無常義旣無。
<lb ed="X" n="0905b11"/>其因應<note place="inline">449</note>不立。若在無常後名爲因者。難云。無
<lb ed="X" n="0905b12"/>常義不立可<note place="inline">450</note>須能立因。宗義旣先成。其因復何
<lb ed="X" n="0905b13"/>用。若與無常同<note place="inline">451</note>時名爲因者。難云。如牛両角
<lb ed="X" n="0905b14"/>同時有不得名果名有<note place="inline">452</note>果。能立無常時不別。何
<lb ed="X" n="0905b15"/>得名因名有因。<note place="inline">此於言惠因是似因闕望於義因是似不成也。</note></p>
<lb ed="X" n="0905b16"/><p xml:id="pX53p0905b1601"><note place="inline">453</note>正解。解宗前宗俱無因難。過現若無現在果。
<lb ed="X" n="0905b17"/>可使宗<note place="inline">454</note>前宗俱不成因。過現許有現在果。何廃
<lb ed="X" n="0905b18"/>宗前宗俱復<note place="inline">455</note>有因。解宗後無因難。唯據相生說
<lb ed="X" n="0905b19"/>名因。後法不得生前<note place="inline">456</note>果。亦說相顕以明證。何
<lb ed="X" n="0905b20"/>妨宗後得有因。又返難云。<note place="inline">457</note>所作之因有三難。
<lb ed="X" n="0905b21"/>卽說是無因。一切餘因有三難。應皆不成<note place="inline">458</note>證。
<lb ed="X" n="0905b22"/>當知卽是謗一切因。何名能破。又汝所言有自
<lb ed="X" n="0905b23"/>害<note place="inline">459</note>過。以於汝自立因中亦有此失故。又應返問
<lb ed="X" n="0905b24"/>言汝破我義。爲<note place="inline">460</note>在我義前。名爲能破。爲當在
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0905c" n="0905c"/>
<lb ed="X" n="0905c01"/>後爲俱時耶。若在我義<note place="inline">461</note>前名能破者。難云。若
<lb ed="X" n="0905c02"/>有所破義対彼所破名能破。未有<note place="inline">462</note>所破義対何辨
<lb ed="X" n="0905c03"/>能破。若在我義後者。難云。我義若<note place="inline">463</note>不立汝破
<lb ed="X" n="0905c04"/>名能破。我義旣已成。汝破非能破。若與我義
<lb ed="X" n="0905c05"/>同<note place="inline">464</note>時名者。難云。如牛両角同時有不名能破及
<lb ed="X" n="0905c06"/>所破。我與<note place="inline">465</note>汝破旣同時不名能破及所破故。汝
<lb ed="X" n="0905c07"/>所言有自害過。</p>
<lb ed="X" n="0905c08"/><p xml:id="pX53p0905c0801"><note place="inline">466</note>十無說相似過類。</p>
<lb ed="X" n="0905c09"/><p xml:id="pX53p0905c0901"><note place="inline">467</note>立因言所作。声卽是無常。立宗未說因。声
<lb ed="X" n="0905c10"/>應是常<note place="inline">468</note>住。<note place="inline">此似不成或似因闕也。</note></p>
<lb ed="X" n="0905c11"/><p xml:id="pX53p0905c1101"><note place="inline">469</note>正解云。唯立言因名所作。未說所作可無因。
<lb ed="X" n="0905c12"/>立宗之<note place="inline">470</note>時有義因。何得言声是常住。</p>
<lb ed="X" n="0905c13"/><p xml:id="pX53p0905c1301"><note place="inline">471</note>十一無生相似過類。</p>
<lb ed="X" n="0905c14"/><p xml:id="pX53p0905c1401"><note place="inline">472</note>已生之声。有勤発可使是無常。未生之声。
<lb ed="X" n="0905c15"/>非勤発。應<note place="inline">473</note>當是常住。<note place="inline">此似不成過亦似不定義准分故。</note></p>
<lb ed="X" n="0905c16"/><p xml:id="pX53p0905c1601"><note place="inline">474</note>正解不成難云。若於<anchor xml:id="nkr_note_add_0905c1601" n="0905c1601"/><anchor xml:id="beg0905c1601" n="0905c1601"/>已<anchor xml:id="end0905c1601"/>生未生立宗義不遍未<note place="inline">475</note>生
<lb ed="X" n="0905c17"/>不成因。唯約已生立無常。何得言因不成就。</p>
<lb ed="X" n="0905c18"/><p xml:id="pX53p0905c1801"><note place="inline">476</note>解不定難。同品遍有是正因。未生無因。可
<lb ed="X" n="0905c19"/>常住同品<note place="inline">477</note>不遍亦正因。何妨未起是無常。</p>
<lb ed="X" n="0905c20"/><p xml:id="pX53p0905c2001"><note place="inline">478</note>十二所作相似過類。</p>
<lb ed="X" n="0905c21"/><p xml:id="pX53p0905c2101"><note place="inline">479</note>甁之所作異於声。甁可是無常。声之所作不
<lb ed="X" n="0905c22"/>同甁。何得<note place="inline">480</note>是無常。<note place="inline">此似甁所作於声上無。是似不成。声所作於甁無。是似相違。若於
<lb ed="X" n="0905c23"/>常亦無是似不共。若於喩上無是似能立不成過也。</note></p>
<lb ed="X" n="0905c24"/><p xml:id="pX53p0905c2401"><note place="inline">481</note>正解云。若以別義立比量。可使汝破成能破。
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0906a" n="0906a"/>
<lb ed="X" n="0906a01"/>但取総法成<note place="inline">482</note>立義。當知汝難卽非眞。又返難云。
<lb ed="X" n="0906a02"/><note place="inline">483</note>分別此因有此過。不許此因證無常。分別餘因
<lb ed="X" n="0906a03"/>有此難。不許<note place="inline">484</note>餘因顕宗義。</p>
<lb ed="X" n="0906a04"/><p xml:id="pX53p0906a0401"><note place="inline">485</note>十三生過相似過類。</p>
<lb ed="X" n="0906a05"/><p xml:id="pX53p0906a0501"><note place="inline">486</note>声上有無常。待因方乃顕。亦應甁上有滅壞
<lb ed="X" n="0906a06"/>無因義<note place="inline">487</note>不成。<note place="inline">此似喩中所立不成過。</note></p>
<lb ed="X" n="0906a07"/><p xml:id="pX53p0906a0701"><note place="inline">488</note>正解云。声上無常不共許。待因方極成。甁
<lb ed="X" n="0906a08"/>上滅壞<note place="inline">489</note>両俱成。何須藉因顕。</p>
<lb ed="X" n="0906a09"/><p xml:id="pX53p0906a0901"><note place="inline">490</note>十四常住相似過類。</p>
<lb ed="X" n="0906a10"/><p xml:id="pX53p0906a1001"><note place="inline">491</note>生滅遷於声卽立声無常。恒與常合。應當是
<lb ed="X" n="0906a11"/>常<note place="inline">492</note>住。<note place="inline">此似宗中比量相違過。</note></p>
<lb ed="X" n="0906a12"/><p xml:id="pX53p0906a1201"><note place="inline">493</note>正解云。據声起盡立無常。唯顕其生滅不說
<lb ed="X" n="0906a13"/>体恒<note place="inline">494</note>生滅合。云何言是常。</p>
<lb ed="X" n="0906a14"/><p xml:id="pX53p0906a1401"><note place="inline">495</note>良爲此論無文略弁<g ref="#CB04974">麁</g>相。其委細具在理門。
<lb ed="X" n="0906a15"/>此卽略明<note place="inline">496</note>似能破訖。上来総是依據正解釋頌文
<lb ed="X" n="0906a16"/>第八門義訖。</p>
<lb ed="X" n="0906a17"/><p xml:id="pX53p0906a1701"><note place="inline">497</note>論曰。旦止斯事者。</p>
<lb ed="X" n="0906a18"/><p xml:id="pX53p0906a1801">述曰。就依標別解分中有三。初如是総<note place="inline">498</note>摂諸
<lb ed="X" n="0906a19"/>論要義者。顕標勝用。二此中宗等下卽依標正
<lb ed="X" n="0906a20"/>解。此<note place="inline">499</note>云且止斯事者。卽是第三抑解顕略也。
<lb ed="X" n="0906a21"/>謂抑其廣解顕此論<note place="inline">500</note>略也。</p>
<lb ed="X" n="0906a22"/><p xml:id="pX53p0906a2201"><note place="inline">501</note>論曰。已宣少句義。爲始立方隅。其簡理非
<lb ed="X" n="0906a23"/>理。妙辨於餘處。</p>
<lb ed="X" n="0906a24"/><p xml:id="pX53p0906a2401"><note place="inline">502</note>述曰。此一部論文有三分。初一行頌名総標
<pb ed="X" xml:id="X53.0855.0906b" n="0906b"/>
<lb ed="X" n="0906b01"/>綱要分。二如是下<note place="inline">503</note>長行名依標別解分。三此一
<lb ed="X" n="0906b02"/>行頌名結略示廣分。謂上来已宣<note place="inline">504</note>八門両悟少分
<lb ed="X" n="0906b03"/>之義。旦爲始学之徒。今識方隅而<anchor xml:id="nkr_note_add_0906b0301" n="0906b0301"/><anchor xml:id="beg0906b0301" n="0906b0301"/>已<anchor xml:id="end0906b0301"/>。此卽<note place="inline">505</note>結
<lb ed="X" n="0906b04"/>此論略也。於其中間所有顕此論之正理斥餘論
<lb ed="X" n="0906b05"/>之非理。<note place="inline">506</note>或解眞立等正理。釋似立等。非理妙
<lb ed="X" n="0906b06"/>辯說。更在餘集量<note place="inline">507</note>理門等中。此卽示餘論廣也。</p>
<lb ed="X" n="0906b07"/>
<lb ed="X" n="0906b08"/><p xml:id="pX53p0906b0801"><note place="inline">508</note>因明入正理論後疏</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0870c0101" to="#end0870c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0870c1701" to="#end0870c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0872a1901" to="#end0872a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0872a1902" to="#end0872a1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0872a2001" to="#end0872a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0872b0901" to="#end0872b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0872b1601" to="#end0872b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0872b1602" to="#end0872b1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0872b1701" to="#end0872b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0873b0701" to="#end0873b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0873b0801" to="#end0873b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0873b1701" to="#end0873b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0874a0101" to="#end0874a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0874a0201" to="#end0874a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0874a0801" to="#end0874a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0877b1501" to="#end0877b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0878b0701" to="#end0878b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0878b1601" to="#end0878b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0879a0101" to="#end0879a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0881a0601" to="#end0881a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0881b0301" to="#end0881b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0882b0201" to="#end0882b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0885b2301" to="#end0885b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">僭</lem><rdg wit="#wit.orig">僣</rdg></app>
<app from="#beg0896a1401" to="#end0896a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">牛</lem><rdg wit="#wit.orig">々</rdg></app>
<app from="#beg0896a1402" to="#end0896a1402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">馬</lem><rdg wit="#wit.orig">々</rdg></app>
<app from="#beg0896b2001" to="#end0896b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">自相自相</lem><rdg wit="#wit.orig">自々相々</rdg></app>
<app from="#beg0897b0901" to="#end0897b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">各</lem><rdg wit="#wit.orig">々</rdg></app>
<app from="#beg0902c0101" to="#end0902c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">似</lem><rdg wit="#wit.orig">々</rdg></app>
<app from="#beg0903c0201" to="#end0903c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">己</rdg></app>
<app from="#beg0905c1601" to="#end0905c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">己</rdg></app>
<app from="#beg0906b0301" to="#end0906b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">己</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0880001A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0880001A">現流本無如字</note>
<note n="0880001B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0880001B">現流本無聲性二字</note>
<note n="0880012A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0880012A">現流本無彼字</note>
<note n="0880012B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0880012B">現流本無他字</note>
<note n="0889059A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0889059A">無性釈《摂大乘論釈》卷第一（大正･31･384a-b）次ニ本文ヲアゲレパ次ノ如シ。</note>
<note n="0889059B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0889059B">「不共無明当說其相。謂能障碍眞智生愚。此於五識無容說有。是処無有能対治。若処有能治。此処有所治」</note>
<note n="0896009" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0896009">《瑜伽師地論》卷三六（大･30･487b）「又諸菩薩由能深入法無我智。於一切法離言自性。如実知已。達無少法及少品類可起分別。唯取其事。唯取眞如。不作是念。此是唯事。是唯眞如。」</note>
<note n="0904036" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0904036">以下ニツイテハ《因明論疏明灯抄》卷六末（大･68･433a-434c）及ピ《因明大疏抄》卷四十一（大･68･771c-776b）参照。（CBETA 按：本頁校注欄內容延續自 p0903 校注符號[35]，但此頁內文中缺相對應之校注符號[36]，故將此校注條目置於本頁內文之首。）<table cols="2"><row><cell>正理門論</cell><cell>集量論</cell></row><row><cell>1 同法相似</cell><cell>7 同法相似</cell></row><row><cell>2 異法相似</cell><cell>8 異法相似</cell></row><row><cell>3 分別相似</cell><cell>9 分別相似</cell></row><row><cell>4 無異相似</cell><cell>10 無異相似</cell></row><row><cell>5 可得相似</cell><cell>11 可得相似</cell></row><row><cell>6 猶予相似</cell><cell>12 猶予相似</cell></row><row><cell>7 義准相似</cell><cell>13 義准相似</cell></row><row><cell>8 至非至相似</cell><cell>1 至不至相似</cell></row><row><cell>9 無因相似</cell><cell>2 非因相似</cell></row><row><cell>10 無說相似</cell><cell>4 無說相似</cell></row><row><cell>11 無生相似</cell><cell>5 無生相似</cell></row><row><cell>12 所作相似</cell><cell>6 果相似</cell></row><row><cell>13 生過相似</cell><cell>14 成相似</cell></row><row><cell>14 常住相似</cell><cell>3 常住相似</cell></row></table></note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0870002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0870002">咸疑盛</note>
<note n="0870003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0870003">孝疑老</note>
<note n="0871001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0871001">准一作唯</note>
<note n="0871002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0871002">智字疑剩</note>
<note n="0871003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0871003">現流本無隨字</note>
<note n="0872001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0872001">現流本無又字</note>
<note n="0872002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0872002">但作俱</note>
<note n="0872003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0872003">有現流本作具</note>
<note n="0873001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0873001">敗現流本作發</note>
<note n="0873002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0873002">通現流本作過</note>
<note n="0873003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0873003">體現流本作解</note>
<note n="0873004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0873004">亦現流本作名</note>
<note n="0873005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0873005">唯下現流本有悟字</note>
<note n="0873006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0873006">自下有非字</note>
<note n="0873007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0873007">虧現流本作缺</note>
<note n="0874001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0874001">法現流本作結</note>
<note n="0874002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0874002">立敵現流本作敵論</note>
<note n="0874003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0874003">次現流本作論</note>
<note n="0874004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0874004">亦現流本作六</note>
<note n="0874005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0874005">申下現流本有因字</note>
<note n="0875001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0875001">所下現流本有立說名字四字</note>
<note n="0875002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0875002">無成字</note>
<note n="0875003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0875003">成下現流本有卽字</note>
<note n="0875004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0875004">客疑容</note>
<note n="0875005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0875005">雖疑誰</note>
<note n="0875006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0875006">及下現流本有是字</note>
<note n="0875007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0875007">現流本無相字</note>
<note n="0875008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0875008">攝下現流本有在字</note>
<note n="0875009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0875009">等字疑剩</note>
<note n="0875010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0875010">二下現流本有於字</note>
<note n="0875011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0875011">有下現流本有性字</note>
<note n="0875012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0875012">中上現流本有因字</note>
<note n="0875013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0875013">有下有性字</note>
<note n="0876001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0876001">宗現流本作字</note>
<note n="0876002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0876002">隨字疑剩</note>
<note n="0876003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0876003">言下現流本有義字</note>
<note n="0876004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0876004">各作名</note>
<note n="0876005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0876005">法下現流本有之字</note>
<note n="0877001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0877001">上現流本作亦</note>
<note n="0877002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0877002">煙下現流本有之與二字</note>
<note n="0877003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0877003">卽字疑剩</note>
<note n="0877004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0877004">現流本無爲字</note>
<note n="0877005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0877005">三下有種字</note>
<note n="0877006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0877006">說下現流本有聲字</note>
<note n="0877007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0877007">牢下現流本有性及二字</note>
<note n="0877008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0877008">變下有此字</note>
<note n="0877009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0877009">个現流本作箇</note>
<note n="0877010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0877010">且下現流本有闕字</note>
<note n="0877011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0877011">有下現流本有法自二字</note>
<note n="0877012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0877012">答下現流本有以字</note>
<note n="0877013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0877013">意字疑剩</note>
<note n="0877014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0877014">聲下現流本有言字</note>
<note n="0877015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0877015">攝疑擇</note>
<note n="0878001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0878001">敵現流本作類</note>
<note n="0878002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0878002">法下現流本有而字</note>
<note n="0878003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0878003">有等三字疑衍</note>
<note n="0878004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0878004">不疑下</note>
<note n="0878005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0878005">而字更勘</note>
<note n="0878006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0878006">勤上現流本有此字</note>
<note n="0878007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0878007">如下現流本有其字</note>
<note n="0878008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0878008">上下有兩字</note>
<note n="0878009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0878009">現流本無同品二字</note>
<note n="0878010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0878010">佛現流本作比</note>
<note n="0878011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0878011">解疑緣</note>
<note n="0878012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0878012">乃字更勘</note>
<note n="0878013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0878013">薩下現流本有染汙二字</note>
<note n="0878014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0878014">□疑愛</note>
<note n="0878015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0878015">何下現流本有可字</note>
<note n="0878016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0878016">別現流本作簡</note>
<note n="0878017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0878017">又等四字作謂我能</note>
<note n="0879001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0879001">依下現流本有之字</note>
<note n="0879002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0879002">及下現流本有他字</note>
<note n="0879003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0879003">四下現流本有四字</note>
<note n="0879004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0879004">爲下現流本有四字</note>
<note n="0879005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0879005">□疑語</note>
<note n="0879006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0879006">豈等十字疑衍文</note>
<note n="0879007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0879007">俱下現流本有俱字</note>
<note n="0879008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0879008">無成字</note>
<note n="0879009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0879009">野下現流本有多有二字</note>
<note n="0879010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0879010">草下有木字</note>
<note n="0880001A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0880001A">現流本無如等三字</note>
<note n="0880001B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0880001B">現流本無如等三字</note>
<note n="0880002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0880002">攝疑擇</note>
<note n="0880003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0880003">眞下現流本有立字</note>
<note n="0880004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0880004">亦爾一作品</note>
<note n="0880005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0880005">者疑有</note>
<note n="0880006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0880006">等現流本作因</note>
<note n="0880007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0880007">宗下疑脫應字</note>
<note n="0880008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0880008">現流本無一字</note>
<note n="0880009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0880009">我下有自性法自性五字</note>
<note n="0880010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0880010">床現流本作牀</note>
<note n="0880011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0880011">准疑唯</note>
<note n="0880012A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0880012A">現流本無彼他二字</note>
<note n="0880012B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0880012B">現流本無彼他二字</note>
<note n="0880013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0880013">現流本無同字</note>
<note n="0881001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0881001">唯疑准</note>
<note n="0882001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0882001">旣疑故</note>
<note n="0884001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0884001">原本ハPelliot Chinois No. 2063。日本武邑尙邦氏ノ解読ニヨル校訂ト註ヲ附ス。原本ハ表題ヲ闕クモ校訂者ノ檢証ヲ参考トシテ今表題ヲ附ス。<g ref="#CB18834">󴦒</g></note>
<note n="0884002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0884002">初メノ部分ニ欠落アリ，現存部分ノ欠損ハ□デ示シ，判読デキナカツタ不明瞭ナ文字ハ<g ref="#CB18767">⧈</g>ヲ置ク。()ハ<g ref="#CB18925">写</g>本ノ行数ヲ示ス。</note>
<note n="0884003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0884003">続イテ約十九字ノ欠損アリ。</note>
<note n="0884004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0884004">続イテ約十七字ノ欠損アリ。</note>
<note n="0884005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0884005">論ノ分科ヲ示シ，三門アルコトヲイウ。</note>
<note n="0884006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0884006">続イテ約十三字ノ欠損アリ。</note>
<note n="0884007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0884007">第二門ハ論ノ題目ノ解釈デアルコト。</note>
<note n="0884008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0884008">第三門ノ分文解釈ヲ示ス。</note>
<note n="0884009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0884009">コレニ続イテ約十三字ノ欠損アリ。</note>
<note n="0884010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0884010">自下五明ヲ明スニ內明因明声明医方明工巧明ノ順ニヨッテ說ク。</note>
<note n="0884011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0884011">続イテ約九字ノ欠損アリ。</note>
<note n="0884012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0884012">続イテ約六字ノ欠損アリ。</note>
<note n="0884013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0884013">続イテ四字ノ欠損アリ。</note>
<note n="0884014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0884014">眼法師云。西方內道外道一百余部。皆申立破之義。総号因明─明燈抄卷一本（大正･68･214a）（同･232a）</note>
<note n="0884015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0884015">因ニ生了ノ二因アルコトヲ明ス。</note>
<note n="0884016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0884016">明ニツイテ因卽明ノ持業釈ト因之明ノ依主釈ノアルコトヲ明ス。</note>
<note n="0885017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0885017">生因之明，了因之明ノ二義ヲ說ク。</note>
<note n="0885018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0885018">以下問答料簡。</note>
<note n="0885019" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0885019">入正理ヲ解ス，初メニ正理ニツイテ述ベル。</note>
<note n="0885020" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0885020">正理ノ三解。</note>
<note n="0885021" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0885021">疏ハ誰ノモノカ明了デナイガ，他ノトコロノ使イ方カラスレパ文軌疏ト思ワレル。イマ文軌ノ疏ニヨレパ次ノ文ヲ指ス。所言因明入正理論者。因以利果爲義。未生之智令生。明以鑒照爲功。未顯之義令顯。顯者文<g ref="#CB00379">称</g>正理。生者題標爲入。此卽入<g ref="#CB18805">与</g>正理俱是果名。若因若明並爲因<g ref="#CB00379">称</g>。生果親賴多言。因名卽兼収義智。顯果正由鑒達。明号亦傍及義言。果旣体非多言。入正理唯収智義。論者評也。卽評以八門。論以両悟。以言尽理故<g ref="#CB00379">称</g>爲論。故云因明入正理論。─（因明入論荘厳疏二左）</note>
<note n="0885022" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0885022">著者ヲ示ス。</note>
<note n="0885023" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0885023"><name role="" type="person">商羯羅</name>主菩薩造者。大自在天化身接物形。如骨鏁号此以<name role="" type="person">商羯羅</name>。時人慕之。図形敬事。論主誕応。因祈此天。遂主此天以爲厥号。此卽以<name role="" type="person">商羯羅</name>爲主名<name role="" type="person">商羯羅</name>主也。</note>
<note n="0885024" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0885024">菩薩ニツイテ三義ヲ出ス。</note>
<note n="0885025" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0885025">能破ニツイテ。</note>
<note n="0886026" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0886026">阿毘達磨集論卷七─能成立有八種。一立宗二立因三立喩四合五結六現量七比量八聖敎量。（大正･31･693b）</note>
<note n="0886027" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0886027">文軌ノ疏ヲ指ス。古師以諸法自性差別。総爲一聚爲所成立。於中別随自意所許取一自性及一差別合之爲宗。宗旣合彼総中別法。合非別故。故是能立。─（荘厳疏卷一･五左）コノ文軌疏ノ意味ヲ慈恩ノ因明大疏デハ能立ニツイテノ第二釈トシテ「二云。諸法総集自性差別。若敎若理俱是所立。論俱名義。随応有故。総中一分，対敵所申。若言若義。自性差別。俱名爲宗。卽名能立。雖此対宗。亦是所立。能立総故，得能立名。故陳那等宗名所立。<g ref="#CB18805">与</g>瑜伽等理不相違。瑜伽等不說宗非一向唯能立故。」ト述ベル。明灯抄デハコノ第二釈ヲ文軌師ノ所伝トイッテイル。</note>
<note n="0886028" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0886028">荘厳疏卷一。一陳那以宗望其因喩。卽是所立トアリ、コノ文ハ文軌疏ノ文デアル。</note>
<note n="0886029" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0886029">註釈者自身ノ理解ヲ示ス。コレヲ淨眼ノ理解トシテミル時，因明大疏ノ第一釈ト比較シテミルコトガデキル。明灯抄ハ大疏ノ第一釈ヲ淨眼ノモノトシテイルカラデアル。因ニソコニハ次ノ如ク述ベラレテイル。「一ニ云ワク。宗ノ言ノ所詮ノ義ヲ所立トナス。故ニ瑜伽論第十五ニ云ク。所成立ノ義ニ二種アリ。一ニハ自性，二ニハ差別ナリ。能成立ノ法ニ八種アリト。コノ宗ノ能詮ノ言ト及ピ因等ノ言ト義トヲミナ能立トナズク。ソノ宗ノ言ハ因喩ニ成ゼラルルガ故ニ，マタ所立ナリトイエドモ，カシコニ次ニオイテ說ク。何ガ故ゾ先ニ宗ヲ立ツルヤ。先ニ自ノ愛楽スルトコロノ宗ノ義ヲ顯示。センガタメナリ。故ニマタ所立ナレドモ定ンデ所立ナルノミニハ非ズ。能ク義ヲ成ズルガ故ニ。猶因ガ所成ニ対スルガ故ニ但ダ能立ト名ズクルガ如シ。宗ノ所詮ノ義ノミ定ンデ唯ダ所立ナルヲモッテ，独リ所成トナズク。」</note>
<note n="0886030" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0886030">論トハ《因明入正理論》ヲイウ。コノ本文ハ「由宗因喩多言。開示諸有問者未了義故」ト具ニノベラレル。</note>
<note n="0886031" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0886031">宗依ニツイテ問答スル。</note>
<note n="0886032" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0886032">《入正理論》ノ本文ニ「此中宗者。謂極成有法極成能別差別性故」トアルノヲイウ。</note>
<note n="0886033" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0886033">文軌ノ《因明入正理論疏》卷一ニ次ノ如ク說イテイルモノヲ指ス。「問。何不彰所別及法。乃挙有法及能別。答。設依此挙。還有一難。又釈。能別別於他。有法能有他。勝故偏彰。所別爲他別法不能有他。劣故不挙也。」</note>
<note n="0887034" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0887034">以下ニ述ベラレル西方ノ因明家ノ二師ノ說ニツイテハ，因明大疏抄卷二五（大正･68･627a･b）ニ要義抄下ノ引用トシテ淨眼疏ニアリト指摘シテ述ベラレテイル。「問。調度云声上無常若此現有者相符。若此当有者不極成。意何。答。此纂主難淨眼師所挙之西方二師釈中初師釈之調。非是纂主正義。何者。西方二師中初師云。声上無常是別無常。余法無常是総無常。以総合別。総極成別亦可成。故対声論能別極成。<note place="inline">已上淨眼疏文</note>」</note>
<note n="0887035" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0887035">「眼師挙西方第二師釈云。如立宗時。顯別雖未極成。以立喩時必極成故。約当說現故言極成。<note place="inline">已上</note>」</note>
<note n="0887036" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0887036">文軌疏「勤勇者或云是精進或云是作意」—〔因明入論荘厳疏卷一，十九左〕〔明灯抄卷十一引用，大正･68･500b〕「淨眼師云。精進局善。作意通三性。故取作意。爲正也。」〔明灯抄卷十一，大正･68･500b〕</note>
<note n="0887037" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0887037">文軌疏卷一〔荘厳疏卷一，二十右～二十一右〕</note>
<note n="0887038" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0887038"><g ref="#CB18925">写</g>本ニ誤字アリ，原文ニヨッテ改ム。</note>
<note n="0887039" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0887039">註37ニ順ズ。</note>
<note n="0888040" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0888040">明灯抄ニ引用（大正･68･272b）「淨眼疏云」大疏抄卷十ニ明灯抄カラ引用スル（大正･68･487a）</note>
<note n="0888041" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0888041">入正理論ノ本文ハ「是無常等因」トアリ緣ノ文字ハナイ。誤字ト考エラレル。</note>
<note n="0888042" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0888042">等ハ等取デアルベキデアル。</note>
<note n="0888043" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0888043">入正理論ノ本文デハ「謂」→「若」トアル。</note>
<note n="0888044" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0888044">文軌疏卷一〔＝荘厳疏卷一･二十二左〕</note>
<note n="0888045" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0888045">荘厳疏＝因者謂卽徧是宗法因。</note>
<note n="0888046" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0888046">引用文ノ最後ニ「也」ノ字アリ。</note>
<note n="0888047" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0888047">入正理論ノ「若所作見彼無常。譬如甁等」トアル文ヲ指ス（同法ノ說明中ノ文）以下ノ文章ハ次ノ文軌疏ノ文ヲ引用シ，コレヲ批判シテイルノデアル。卽チ文軌疏ニ「此下指体。初正指体。後挙所依。此卽正指体也。謂若所作。卽前顯因同品也。見彼無常。卽前決定有性也。…」トアルモノヲイウ。</note>
<note n="0888048" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0888048">因明正理門論ノ喩ノ說明ノ中ノ同法異法ノ部分ニ「何ノ理由ニヨッテ同喩ニツイテハ“因ハ宗ニ随逐セラル”トイイ，異喩ニツイテハ，“宗ニシテ無ナラパ因ハ有ナラズト說イテ，因ニシテ無ナラパ宗同品ハ有ナラズ”ト說カナイカ」トイウ問ニ対スル答エトシテ出サレタモノデアル。</note>
<note n="0888049" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0888049">同法ノ說明ノ中ノ「若於是処」ヲ指ス。</note>
<note n="0888050" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0888050">前註ノ次ニ「顯因同品決定有性」トアル中ノ顯ヲイウ。</note>
<note n="0888051" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0888051">入荘厳疏卷一･二十五丁右ニ陳那ノ主張トシテ「陳那但所作無常以爲喩体。不取四塵。」ト述ベテイル。ココノ一連ノ文章ヲサシテ「広破如疏中述」トイッタト思ワレル。</note>
<note n="0888052" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0888052">入正理論</note>
<note n="0888053" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0888053">文軌疏（入荘厳疏卷二･一右）。明燈抄卷三本ニ軌師云トシテ引用サレル。「此結同喩也。甁上所作<g ref="#CB18805">与</g>声所作同故名同品。甁上。無常随此同品。故云随同品。由甁無常随同品故。卽顯声無常亦随所作因也。」</note>
<note n="0889054" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0889054">明燈抄第三本（大正･68･303b）ニ入正理論ノ「結同喩」ノ三釈ノ中，第三釈トシテ「声上所作無常。随甁所作無常。名随同品」ト述ベルモノニ一致シテイル。</note>
<note n="0889055" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0889055">能立ノ意義ノ說明ノ入正理論ノ本文。</note>
<note n="0889056" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0889056">文軌疏「此結異喩…所作因也」（入荘厳疏卷二･一丁左）</note>
<note n="0889057" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0889057">能立ヲ結スル文「唯此三分說名能立」ニツイテノ解釈ノ中デ文軌疏ニ問答ガアル。イマ、ソレヲイウ。入荘厳疏卷二ノ三右ノ終リカラノ文。本文中，問ノ中「能立唯三無同得立」ノ「得」ハ入荘厳疏デハ「宗」トナッテイル。</note>
<note n="0889058" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0889058">広百論ハ護法ノ《大乘広百論釈論》卷第一ノ文ヲ指ス。（大正･30･188a）「復次有余執言。唯異法喩。卽名能立。異法遍故。比量本爲遮余義故。現見遮相所雑糅綠能顯義故。爲定此義。<note place="inline">云云</note>」</note>
<note n="0889059A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0889059A">無性釈《摂大乘論釈》卷第一（大正･31･384a-b）次ニ本文ヲアゲレパ次ノ如シ。「不共無明当說其相。謂能障碍眞智生愚。此於五識無容說有。是処無有能対治。若処有能治。此処有所治」</note>
<note n="0889059B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0889059B">無性釈《摂大乘論釈》卷第一（大正･31･384a-b）次ニ本文ヲアゲレパ次ノ如シ。「不共無明当說其相。謂能障碍眞智生愚。此於五識無容說有。是処無有能対治。若処有能治。此処有所治」</note>
<note n="0889060" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0889060">比量相違ニツイテ明ス。</note>
<note n="0889061" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0889061">コノ疏ノ引用ニツイテハ文軌疏ノ本文ト相違ガアル。次ニ本文ヲアゲル。「比量亦有自他及共。如小乘対大乘立義云。現在諸法独有力用取等流果。如此立宗違自比量。違自比量者現在諸法定無力用取等流果有実体故。如過未等。卽此宗義違他比量。違他比量者。現在諸法定義力用取等流果非実有故。猶如過未等。卽此宗義違共比量。違共比量者。現在諸法定無力用取等流果。世所摂故。猶如過未等。」以上ノ中傍点ノトコロガイマノ<g ref="#CB18925">写</g>本ト一致スル。全体カラミルト、コノ<g ref="#CB18925">写</g>本ハ二行ヲ欠イテイルヨウニ思ワレル。</note>
<note n="0890062" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0890062">入正理論（似宗ノ終リノ文デ九過ノ中ノ五過ヲ釈スル文）</note>
<note n="0890063" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0890063">文軌疏（入荘厳疏）卷二･十二右，明灯抄四未（大正･68･339c）ニ引用。</note>
<note n="0890064" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0890064">不成ノ意味ニツイテ文軌ノ主張ヲアゲテ，ソノ難ヲアゲ明ラカニスル。明灯抄十七（大正･68･541c）ニ文軌疏一トシテ引用シテイル。イマ入荘厳疏ニヨルニ卷二･十三右ニ「何故名不成等者。若所立因於其宗上俱不許有。或随一不許。或復猶予。或無宗所依。如此之因名爲不成。如宗過中俱不成等。此卽因体名不成也。若言因体不能成宗名不成者。不然。如所聞性因不能成宗。然非四種不成所摂。何得言不成宗故名不成耶。」ト。サラニ明灯抄ニハ文軌意トシテ「但約因体自不成義名爲不成。」トコレヲ明ラカニシテイル。</note>
<note n="0890065" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0890065">文軌疏卷一。（入荘厳疏，卷二･十五右─左）引用中「含其三種」ノ其ハ具トナッテイル。</note>
<note n="0890066" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0890066">猶予不成ニツイテ。</note>
<note n="0890067" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0890067">文軌疏一（入荘厳疏卷二･十七左）</note>
<note n="0891068" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0891068">不共不定ニツイテ明ス。</note>
<note n="0891069" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0891069">文軌疏（但シ二卷本，Stein No. 2437）</note>
<note n="0891070" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0891070">理釈→釈理ト修正スベキデアロウ。</note>
<note n="0891071" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0891071">文軌疏（同上，Stein No. 2437）</note>
<note n="0891072" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0891072">文軌疏（同上，Stein No. 2437）</note>
<note n="0891073" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0891073">文軌疏（同上，Stein No. 2437）</note>
<note n="0891074" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0891074">文軌疏（同上，Stein No. 2437）ノ主旨ヲ述ベル。コノ意マタ大疏抄十九ニ「文軌疏見他不定如何」トアリ，サテニ「文軌疏云。此卽是他不共過。以声論師対仏弟子。立此比量。声論自許声外大有同異亦是所聞。敵論仏弟子不許也。」トモアル。</note>
<note n="0892075" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0892075">相違決定ニツイテ明ス。</note>
<note n="0892076" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0892076">文軌疏（但シ二卷本，Stein No. 2437）</note>
<note n="0892077" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0892077">文軌疏（同上，Stein No. 2437）</note>
<note n="0892078" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0892078">正理門論ノ相違決定ノ文。</note>
<note n="0892079" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0892079">文軌疏（同上，Stein No. 2437）大疏抄二十。（大正･68･569a）ニ引用。</note>
<note n="0892080" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0892080">入正理論中四相違ヲアグ</note>
<note n="0892081" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0892081">文軌疏（入荘厳疏卷三･六右─左）大疏抄三十四卷（大正･68･713b-c）</note>
<note n="0893082" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0893082">文軌疏（入荘厳疏卷三十五右）大疏抄三十（大正･68･683c）</note>
<note n="0893083" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0893083">入正理論ノ有法自相々違ノ文。</note>
<note n="0893084" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0893084">以下，大疏抄二七（大正･68･652c）ニ「淨眼師云」トシテ引用サレテイル。</note>
<note n="0894085" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0894085">明灯抄三本（大正･68･317c）</note>
<note n="0894086" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0894086">文軌疏（入荘厳疏卷三･十左）大疏抄二十八ニ「文軌疏二云。」トシテ引用サレテイル（大正･68･661c）</note>
<note n="0894087" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0894087">以下ノ文軌疏ノ問題ニツイテハ明灯抄卷六本ニ詳シク述ベテイル（大正･68･403-405）</note>
<note n="0895001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0895001">参照ノ文アリ。《明灯抄》卷六（大正･68･412b—）「等者相伝三釈。一云。似宗因喩。是其総名。三十三三過卽是別<g ref="#CB00379">称</g>。挙総等別。故說等言。二云。此中旦約声等作法。准例応知余法亦爾。等余法量。故說等言。三云。且如宗中。有犯一多不成。因有違多違一。喩亦有両俱随一。如是別過。幷略不論。今総顯非。故言等也。」《大疏抄》三七（大正･68･743a）ニ《明灯抄》ノ文トシテ引用シテイル。</note>
<note n="0895002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0895002">「相有三種。如前已說」＝入正理論ノ本文。</note>
<note n="0895003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0895003">「似因多種。如先已說」＝入正理論ノ本文。</note>
<note n="0895004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0895004">《大乘阿毘達磨集論》卷七—能成立有八種。一立宗二立因三立喩四合五結六現量七比量八聖敎量。（大正･31･693b）《雑集論》卷十六（大･31･771b）モ同ジ。</note>
<note n="0896005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0896005">自共相ノ意味ニツイテハ《明灯抄》二本（大･68･242c）ニ文軌ノ說ヲ述ベ「淨眼師等亦同此說」トイッテ，次ノ如ク示シテイル。「自共相者。一切諸法。皆離名言。言所不及。唯証智知此爲自相。若爲名言所詮顯者。此爲共相。」</note>
<note n="0896006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0896006"><g ref="#CB18925">写</g>本デハ「相自」トアリ，「自」ノ片ニ返点ノ印シアリ，ソレニシタガッテ「自相」ト<g ref="#CB18925">写</g>シタ。</note>
<note n="0896007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0896007">《明灯抄》卷二本（大･68･243a）ニ「淨眼云」トシテ次ノ如ク引用スル。「自相自相中。処事則爲現量境。総処総事。非五識境。五識之境。不可言故。旣言総処総事。非五識境。明知前総別自相。是仮智之所得也。」</note>
<note n="0896008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0896008">《大乘阿毘達磨集論》卷二（大･31･703a）</note>
<note n="0896009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0896009">《瑜伽師地論》卷三六（大･30･487b）「又諸菩薩由能深入法無我智。於一切法離言自性。如実知巳。達無少法及少品類可起分別。唯取其事。唯取眞如。不作是念。此是唯事。是唯眞如。」</note>
<note n="0896010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0896010">《大乘阿毘達磨集論》卷二（大･31･667a）—「蘊界処中云何実有……謂待名言。此余根境。是実有義。……云何仮有。……謂待名言。此余根境。是仮有義。……」</note>
<note n="0896011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0896011">《妙法蓮華経》卷二（大･9･10a）</note>
<note n="0897012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0897012">《因明入正理論》ノ本文。《正理門論》デハ「若有智於色等境。遠離一切種類名言仮立無異諸門分別。由不共緣現現別転故名現量」トアル。</note>
<note n="0897013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0897013">《因明入正理論》ノ本文。</note>
<note n="0898014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0898014">《因明入正理論》ノ本文。</note>
<note n="0898015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0898015">《成唯識論》卷二ノ文。<name role="" type="person">法隆寺</name>刊本ノ28頁。註ニコレハ安慧淸弁ノ能緣ノ見ナシトスルヲ破スト示サレテイル。</note>
<note n="0898016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0898016">《摂大乘論本》（大･31･138c）ノ文ナリ。</note>
<note n="0898017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0898017">《成唯識論》卷二（<name role="" type="person">法隆寺</name>刊本）28頁。註ニハ《厚厳経》ノ文ノ引用ト示ス。</note>
<note n="0898018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0898018">《成唯識論》卷二ニ三分說ノ根拠トシテ引用サレル。シカシ《集量論》ノチベット訳本文デハ，直チニソウト考エラレナイ。</note>
<note n="0899019" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0899019">《成唯識論》卷二（<name role="" type="person">法隆寺</name>刊本）30頁，契経伽他トシテ引用サレル。《仏地経論》卷三（大･26･303b）カラノ引用。</note>
<note n="0899020" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0899020">問→答？</note>
<note n="0900021" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0900021"><g ref="#CB18925">写</g>本＝約総</note>
<note n="0900022" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0900022">以下ニ論文ニツイテ詳解スル。</note>
<note n="0900023" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0900023">《因明入正理論》ノ本文。</note>
<note n="0900024" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0900024">《因明入正理論》ノ本文。</note>
<note n="0900025" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0900025">《因明正理門論》五識ノ現量ヲ明ス文。《集量論》〈現量品〉ノ偈—dharmiṇo 'neka-rūpasya nendriyāt sarvathā gatiḥ, svasaṁ-vedyam anirdeśyaṁ rūpam indriya-gocaraḥ.</note>
<note n="0900026" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0900026">《因明正理門論》意識ノ現量ヲ示ス。—mānasaṁ cārtha-rāgādi-svasaṁvittir akal-pikā.</note>
<note n="0900027" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0900027">貪等ノ自証ノ現量，修定者ノ現量ヲ示ス。《正理門論》ノ本文。</note>
<note n="0901028" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0901028">《因明正理門論》ニハ「是近及遠比度因故俱名比量」トアリ，「是ノ近ノ遠トハ比度ノ因ナルガ故ニ，俱ニ比量ト名ク」トヨミ，次イデ，「此ハ作具ト作者トニヨリテ說クナリ」トアル中「比度因故俱名比量」ノ文ノミヲ出シテ示シタノデアル。</note>
<note n="0901029" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0901029">《因明正理門論》ハ，因モ果モ共ニ現量比量ト<g ref="#CB00379">称</g>シウルコトヲ述ベルノデアル。</note>
<note n="0902030" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0902030">以下，似量ヲ明カス。似現量ト似比量トデアル。</note>
<note n="0902031" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0902031">以下ハ能破ニツイテ述ベル。眞能破ト似能破ニワカッテ說示スル。</note>
<note n="0902032" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0902032">一般ニ欠減過トハ三支中，イズレカ一支ヲ欠ク場合トシテ考エラレルガ，三支中一支ヲ欠ケパ，論証式ソノモノガ成立シナイノデ，ソレヲ過失トイエルカ問題デアル。</note>
<note n="0903033" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0903033">三十三過（宗九，因十四，喩十）ヲ名ノミ表示ス。</note>
<note n="0903034" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0903034">《因明正理門論》「彼ノ多分ハ善比量ニ於テ他（立者）ヲ迷惑センガタメニ，而モ施設スルニ由ルガ故ナリ」</note>
<note n="0903035" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0903035">《因明入正理論》デハ三十三過ヲ示スガ，陳那ノ《因明正理門論》デモ，《集量論》デモ，十四過程ヲ說イテイル。ソレハ陳那ガ似能破ヲ重要視シタコトヲ示シテイル。コ，ニ次ニアゲル十四過ハ《因明正理門論》ノソレデアルガ《集量論》ニハ，少々趣キヲ異ニシテイル。順序モ不同デアル。次ニ順序ニツイテ両者ヲ比較スルト次頁ノ如クデアル。</note>
<note n="0904036" resp="#resp2" place="foot" type="orig" target="#nkr_note_orig_0904036">以下ニツイテハ《因明論疏明灯抄》卷六末（大･68･433a-434c）及ピ《因明大疏抄》卷四十一（大･68･771c-776b）参照。</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0870c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0870c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0870c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0870c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0872a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0872a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0872a1902" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0872a1902">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0872a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0872a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0872b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0872b0901">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0872b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0872b1601">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0872b1602" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0872b1602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0872b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0872b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0873b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0873b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0873b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0873b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0873b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0873b1701">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0874a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0874a0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0874a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0874a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0874a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0874a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0877b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0877b1501">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0878b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0878b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0878b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0878b1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0879a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0879a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0881a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0881a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0881b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0881b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0882b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0882b0201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0885b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0885b2301">僭【CB】，僣【卍續】</note>
<note n="0896a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0896a1401">牛【CB】，々【卍續】</note>
<note n="0896a1402" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0896a1402">馬【CB】，々【卍續】</note>
<note n="0896b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0896b2001">自相自相【CB】，自々相々【卍續】</note>
<note n="0897b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0897b0901">各【CB】，々【卍續】</note>
<note n="0902c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0902c0101">似【CB】，々【卍續】</note>
<note n="0903c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0903c0201">已【CB】，己【卍續】</note>
<note n="0905c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0905c1601">已【CB】，己【卍續】</note>
<note n="0906b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0906b0301">已【CB】，己【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>