<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X53n0861">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 861 三支比量義鈔</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 861 三支比量義鈔</title>
			<author>唐 <name role="" type="person">玄奘</name>立　宋 延壽造　明 明昱鈔</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">53</idno>.<idno type="no">861</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">三支比量義鈔</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-11-28T08:16:06">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0953c" n="0953c"/>
<lb ed="X" n="0953c01"/>
<lb ed="X" n="0953c02"/>
<lb ed="X" n="0953c03"/>
<lb ed="X" n="0953c04"/>
<lb ed="X" n="0953c05"/><cb:docNumber>No. 861</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0953c06"/><lb ed="R087" n="0171a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>三支比量義鈔</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0953c07"/>
<lb ed="X" n="0953c08"/><lb ed="R087" n="0171a02"/><byline cb:type="other">唐三藏法師　<name role="" type="person">玄奘</name>　立</byline>
<lb ed="X" n="0953c09"/><lb ed="R087" n="0171a03"/><byline cb:type="other"><name role="" type="person">永明寺</name>主　延壽　造</byline>
<lb ed="X" n="0953c10"/><lb ed="R087" n="0171a04"/><byline cb:type="author">西蜀沙門　明昱　鈔</byline>
<lb ed="X" n="0953c11"/><lb ed="R087" n="0171a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0953c1101">眞唯識量者。此量卽大唐三藏。於中印土曲女城。戒
<lb ed="X" n="0953c12"/><lb ed="R087" n="0171a06"/>日王。與設十八日無遮大會。廣召五天竺國解法義
<lb ed="X" n="0953c13"/><lb ed="R087" n="0171a07"/>沙門婆羅門等。幷及小乘外道。而爲對敵。立一比量。
<lb ed="X" n="0953c14"/><lb ed="R087" n="0171a08"/>書在金牌。經十八日。無有一人敢破斥者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0953c15"/><lb ed="R087" n="0171a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0953c1501">按本傳云。大師名振五天。有東印土鳩摩羅王。三
<lb ed="X" n="0953c16"/><lb ed="R087" n="0171a10"/>遣書達戒賢法師。欲迎供奉。初云。弟子願見支那
<lb ed="X" n="0953c17"/><lb ed="R087" n="0171a11"/>大德。乞師遣臨。慰我欽恩。次云。必願垂顧。勿復致
<lb ed="X" n="0953c18"/><lb ed="R087" n="0171a12"/>違。二書不報。三發書云。弟子凡夫。喜怒無恒。因聞
<lb ed="X" n="0953c19"/><lb ed="R087" n="0171a13"/>外國僧名。身心歡喜。堅求一面。若再不來。弟子分
<lb ed="X" n="0953c20"/><lb ed="R087" n="0171a14"/>是惡人。恐興夙染。又當整理象軍。踏<name role="" type="person">那爛陀寺</name>使
<lb ed="X" n="0953c21"/><lb ed="R087" n="0171a15"/>碎如塵。此言如日。師好試看。戒賢法師得書。謂奘
<lb ed="X" n="0953c22"/><lb ed="R087" n="0171a16"/>師曰。彼王善心素薄。況境內佛法未甚流行。自聞
<lb ed="X" n="0953c23"/><lb ed="R087" n="0171a17"/>仁名。故深發意。若違不去。或有魔事。是宜隨順。勿
<lb ed="X" n="0953c24"/><lb ed="R087" n="0171a18"/>憚小勞。奘師如命。辭師與使俱往。及與王會。一見
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0954a" n="0954a"/>
<lb ed="X" n="0954a01"/><lb ed="R087" n="0171b01"/>甚喜。延入內宮供養月餘。<name role="" type="person">戒日王</name>知。發使語鳩摩
<lb ed="X" n="0954a02"/><lb ed="R087" n="0171b02"/>羅王。急送支那僧來。王曰。我頭可得。法師不可得
<lb ed="X" n="0954a03"/><lb ed="R087" n="0171b03"/>也。<name role="" type="person">戒日王</name>怒。更遣責曰。頭可得者。卽付使來。鳩摩
<lb ed="X" n="0954a04"/><lb ed="R087" n="0171b04"/>羅王。深懼言失。卽命象軍二萬乘。水軍三萬載共
<lb ed="X" n="0954a05"/><lb ed="R087" n="0171b05"/>師同發。泝<name role="" type="person">殑伽河</name>以赴王所。王出境迎師。深生慶
<lb ed="X" n="0954a06"/><lb ed="R087" n="0171b06"/>慰。躬陳珍膳。作樂散花。復請云。聞師作制惡見論
<lb ed="X" n="0954a07"/><lb ed="R087" n="0171b07"/>何在。奘師卽出所立比量與王。王觀。歡喜讚歎不
<lb ed="X" n="0954a08"/><lb ed="R087" n="0171b08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0954a0801" n="0954a0801"/><anchor xml:id="beg0954a0801" n="0954a0801"/>已<anchor xml:id="end0954a0801"/>。然後遍示百寮。及諸淨行。尋謂師曰。此立甚正。
<lb ed="X" n="0954a09"/><lb ed="R087" n="0171b09"/>弟子及諸師並皆信伏。但思餘國小乘外道。尙守
<lb ed="X" n="0954a10"/><lb ed="R087" n="0171b10"/>愚迷。欲於曲女城。作一勝會。集諸國義學。觀法師
<lb ed="X" n="0954a11"/><lb ed="R087" n="0171b11"/>高論立敵同許。取信當世。師爲何如。法師然之。遂
<lb ed="X" n="0954a12"/><lb ed="R087" n="0171b12"/>聞諸國。定日建會。奘師共王。自冬初逆<name role="" type="person">殑伽河</name>而
<lb ed="X" n="0954a13"/><lb ed="R087" n="0171b13"/>上。至臘盡。方到會所。先有五印土十八國王。幷大
<lb ed="X" n="0954a14"/><lb ed="R087" n="0171b14"/>小乘僧三千餘人。婆羅門及尼乾外道二千餘人。
<lb ed="X" n="0954a15"/><lb ed="R087" n="0171b15"/><name role="" type="person">那爛陀寺</name>千餘僧。普集<anchor xml:id="nkr_note_add_0954a1501" n="0954a1501"/><anchor xml:id="beg0954a1501" n="0954a1501"/>已<anchor xml:id="end0954a1501"/>久。斯皆博蘊文義。富贍
<lb ed="X" n="0954a16"/><lb ed="R087" n="0171b16"/>辯才。思聽法音。咸來赴會。兼有侍從象輿能旛。雲
<lb ed="X" n="0954a17"/><lb ed="R087" n="0171b17"/>興霧湧。雖六齊之擧袂成帷。三吳之揮汗如雨。未
<lb ed="X" n="0954a18"/><lb ed="R087" n="0171b18"/>足方其盛也。王遣內外施設食器等畢。別設寶狀。
<lb ed="X" n="0954a19"/><lb ed="R087" n="0172a01"/>請奘師坐爲論主。稱揚大乘。叙作論意。仍請戒賢
<lb ed="X" n="0954a20"/><lb ed="R087" n="0172a02"/>法師讀示大衆。別寫一本。懸於門外。竟十八日。無
<lb ed="X" n="0954a21"/><lb ed="R087" n="0172a03"/>人發論。王擧奘師袈裟遍唱曰。支那法師。立大乘
<lb ed="X" n="0954a22"/><lb ed="R087" n="0172a04"/>義。破諸異見。自十八日來。無敢論者。汝宜知之。一
<lb ed="X" n="0954a23"/><lb ed="R087" n="0172a05"/>衆歡喜。皆稱奘師爲大乘天。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0954a24"/><lb ed="R087" n="0172a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0954a2401">故因明疏云且如大師。周游西域。學滿將還。時戒日
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0954b" n="0954b"/>
<lb ed="X" n="0954b01"/><lb ed="R087" n="0172a07"/>王。王五印土。爲設十八日無遮大會。令大師立義。徧
<lb ed="X" n="0954b02"/><lb ed="R087" n="0172a08"/>諸天竺。揀選賢良。皆集會所。遣外道小乘。競生難詰。
<lb ed="X" n="0954b03"/><lb ed="R087" n="0172a09"/>大師立量。無敢對揚者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0954b04"/><lb ed="R087" n="0172a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0954b0401">此引基法師所作因明疏。以證前事也。然大師立
<lb ed="X" n="0954b05"/><lb ed="R087" n="0172a11"/>量。正如日光旣出。螢燭奪明。致使左道亂正之徒。
<lb ed="X" n="0954b06"/><lb ed="R087" n="0172a12"/>結舌吞聲。守文疑理之輩。絕議沉思。其在因明之
<lb ed="X" n="0954b07"/><lb ed="R087" n="0172a13"/>力歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0954b08"/><lb ed="R087" n="0172a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0954b0801">大師立唯識比量云。眞故極成色是有法。定不離眼
<lb ed="X" n="0954b09"/><lb ed="R087" n="0172a15"/>識宗。因云自許初三攝眼所不攝故。同喩如眼識合
<lb ed="X" n="0954b10"/><lb ed="R087" n="0172a16"/>云。諸初三攝眼所不攝故者。皆不離眼識。同喩如眼
<lb ed="X" n="0954b11"/><lb ed="R087" n="0172a17"/>識。異喩如眼根。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0954b12"/><lb ed="R087" n="0172a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0954b1201">眞故極成四字。是寄言簡過之辭。下文自釋。色之
<lb ed="X" n="0954b13"/><lb ed="R087" n="0172b01"/>一字。正是有法。以前陳有法。名爲宗依。定不離眼
<lb ed="X" n="0954b14"/><lb ed="R087" n="0172b02"/>識者。是後陳宗體。以推有法之色。原爲眼識自證
<lb ed="X" n="0954b15"/><lb ed="R087" n="0172b03"/>分所變。旣從識變。本不離識。故立宗云。定不離眼
<lb ed="X" n="0954b16"/><lb ed="R087" n="0172b04"/>識。因云。自許初三攝眼所不攝故者。是能成立法
<lb ed="X" n="0954b17"/><lb ed="R087" n="0172b05"/>名因。謂所立之宗色不離識。則宗之因。唯除眼根
<lb ed="X" n="0954b18"/><lb ed="R087" n="0172b06"/>是顯色不離識義。攝者。持也。謂根塵識三。各有六
<lb ed="X" n="0954b19"/><lb ed="R087" n="0172b07"/>界。言初三攝者。且取眼家三界。眼所不攝者。謂眼
<lb ed="X" n="0954b20"/><lb ed="R087" n="0172b08"/>根不攝。以眼識不見眼根。是許離義。唯取二界。以
<lb ed="X" n="0954b21"/><lb ed="R087" n="0172b09"/>顯色識不離。同喩如眼識者。謂眼謂見分緣色時
<lb ed="X" n="0954b22"/><lb ed="R087" n="0172b10"/>親取色體。是不離義。喩宗中眼識自證分。與所變
<lb ed="X" n="0954b23"/><lb ed="R087" n="0172b11"/>色不離。合云下。合成宗體。合則先因次宗。然後引
<lb ed="X" n="0954b24"/><lb ed="R087" n="0172b12"/>喩。以成比量軌式。異喩如眼根者。是因中眼所不
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0954c" n="0954c"/>
<lb ed="X" n="0954c01"/><lb ed="R087" n="0172b13"/>攝之眼根。以識不見眼根。是遠離義。異於同品宗
<lb ed="X" n="0954c02"/><lb ed="R087" n="0172b14"/>因喩中色識皆不相離。故名異喩。聲香味觸若爲
<lb ed="X" n="0954c03"/><lb ed="R087" n="0172b15"/>有法宗依。宗體因喩。取法同前。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0954c04"/><lb ed="R087" n="0172b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0954c0401">問。何不合自許之言。答非是正因。但是因初寄言簡
<lb ed="X" n="0954c05"/><lb ed="R087" n="0172b17"/>過。亦非小乘不許。大乘自許。因於有法上轉。三支皆
<lb ed="X" n="0954c06"/><lb ed="R087" n="0172b18"/>是共故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0954c07"/><lb ed="R087" n="0173a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0954c0701">由大乘宗。自許有他方佛色。故以自許之言。寄於
<lb ed="X" n="0954c08"/><lb ed="R087" n="0173a02"/>因初。用簡有法中差別相違過。故云亦非小乘不
<lb ed="X" n="0954c09"/><lb ed="R087" n="0173a03"/>許。大乘自許。以初三攝眼所不攝因。大小乘共許
<lb ed="X" n="0954c10"/><lb ed="R087" n="0173a04"/>故。因於有法上轉。三支皆是共故者。謂初三攝因
<lb ed="X" n="0954c11"/><lb ed="R087" n="0173a05"/>宗喩皆共。於定離眼識色。非定離眼識色俱轉。是
<lb ed="X" n="0954c12"/><lb ed="R087" n="0173a06"/>因有不定過故。着自許之言。簡此過耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0954c13"/><lb ed="R087" n="0173a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0954c1301">初明宗因。後申問答。初文有二。初辯宗。次解因。且初
<lb ed="X" n="0954c14"/><lb ed="R087" n="0173a08"/>宗前陳言。眞故極成色五箇字。色之一字。正是有法。
<lb ed="X" n="0954c15"/><lb ed="R087" n="0173a09"/>餘之四字。但是防過。且初眞故二字防過者。簡其世
<lb ed="X" n="0954c16"/><lb ed="R087" n="0173a10"/>間相違過。及違敎等過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0954c17"/><lb ed="R087" n="0173a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0954c1701">將釋比量。先自分科以明章法。且初宗前陳言者。
<lb ed="X" n="0954c18"/><lb ed="R087" n="0173a12"/>釋成色字爲前陳有法。餘皆防過。且初眞故下。明
<lb ed="X" n="0954c19"/><lb ed="R087" n="0173a13"/>所簡之過有二。下文自釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0954c20"/><lb ed="R087" n="0173a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0954c2001">外人問云。世間淺近。生而知之色離識有。今者大乘
<lb ed="X" n="0954c21"/><lb ed="R087" n="0173a15"/>立色不離眼識。以不共世間共所知故。比量何不犯
<lb ed="X" n="0954c22"/><lb ed="R087" n="0173a16"/>世間相違過。答。夫立比量。有自他共。隨其所應。各有
<lb ed="X" n="0954c23"/><lb ed="R087" n="0173a17"/>標簡。若自比量。自許言簡。若他比量。汝執言簡。若共
<lb ed="X" n="0954c24"/><lb ed="R087" n="0173a18"/>比量。勝義言簡。今此共比量。有所簡別。眞故之言。表
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0955a" n="0955a"/>
<lb ed="X" n="0955a01"/><lb ed="R087" n="0173b01"/>依勝義。卽依四種勝義諦中。體用顯現諦立。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0955a02"/><lb ed="R087" n="0173b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0955a0201">此問世間相違之過。答以眞故言簡。言四種勝義
<lb ed="X" n="0955a03"/><lb ed="R087" n="0173b03"/>者。簡非四種世俗故。四世俗者。一世間世俗。謂甁
<lb ed="X" n="0955a04"/><lb ed="R087" n="0173b04"/>盆軍林等。二道理世俗。謂蘊處界等。三證得世俗。
<lb ed="X" n="0955a05"/><lb ed="R087" n="0173b05"/>謂預流等。四安立世俗。謂二空理。勝義四者。一體
<lb ed="X" n="0955a06"/><lb ed="R087" n="0173b06"/>用顯現諦。謂蘊處等。有實體性。過初世俗。說名勝
<lb ed="X" n="0955a07"/><lb ed="R087" n="0173b07"/>義。隨事差別。說名蘊等。各有作用。故名顯現。二因
<lb ed="X" n="0955a08"/><lb ed="R087" n="0173b08"/>果差別諦。謂苦集等。智斷證修。因果差別。三依門
<lb ed="X" n="0955a09"/><lb ed="R087" n="0173b09"/>顯實諦。謂二空理。過俗證得。故名勝義。依空能證。
<lb ed="X" n="0955a10"/><lb ed="R087" n="0173b10"/>以顯於實。故名依門。四廢詮談旨諦。謂一眞如。體
<lb ed="X" n="0955a11"/><lb ed="R087" n="0173b11"/>妙離言。<anchor xml:id="nkr_note_add_0955a1101" n="0955a1101"/><anchor xml:id="beg0955a1101" n="0955a1101"/>已<anchor xml:id="end0955a1101"/>名勝義。今依初義者。以根塵識。各有體
<lb ed="X" n="0955a12"/><lb ed="R087" n="0173b12"/>用顯現義故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0955a13"/><lb ed="R087" n="0173b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0955a1301">問。不違世間非學。卽可爾。又如世尊於小乘阿含經。
<lb ed="X" n="0955a14"/><lb ed="R087" n="0173b14"/>亦許色離識有。學者小乘。共計心外有其實境。豈不
<lb ed="X" n="0955a15"/><lb ed="R087" n="0173b15"/>違於阿含等敎。學者小乘。答。但依大乘殊勝義立。不
<lb ed="X" n="0955a16"/><lb ed="R087" n="0173b16"/>違小乘之敎。學者世間之失。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0955a17"/><lb ed="R087" n="0173b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0955a1701">復問違敎等過。亦答以眞故言簡。佛說色離識有。
<lb ed="X" n="0955a18"/><lb ed="R087" n="0173b18"/>元爲小機。彼於客塵主空得解。爲說心境兩分。未
<lb ed="X" n="0955a19"/><lb ed="R087" n="0174a01"/>達能所相見本空。不言心境不二。今依大乘勝義。
<lb ed="X" n="0955a20"/><lb ed="R087" n="0174a02"/>故不相違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0955a21"/><lb ed="R087" n="0174a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0955a2101">問。眞故之言。簡世間。及違敎等過。極成二字。簡何過
<lb ed="X" n="0955a22"/><lb ed="R087" n="0174a04"/>耶。答。置極成言。簡兩般不極成色。小乘二十部中。除
<lb ed="X" n="0955a23"/><lb ed="R087" n="0174a05"/>一說部。說假部。說出世部。雞胤部等四。餘十六部。皆
<lb ed="X" n="0955a24"/><lb ed="R087" n="0174a06"/>許最後身菩薩染汙色。及佛有漏色。大乘不許。是一
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0955b" n="0955b"/>
<lb ed="X" n="0955b01"/><lb ed="R087" n="0174a07"/>般不極成色。大乘說他方佛色。及佛無漏色。經部雖
<lb ed="X" n="0955b02"/><lb ed="R087" n="0174a08"/>許他方佛色。而不許是無漏。餘十九部皆不許有。幷
<lb ed="X" n="0955b03"/><lb ed="R087" n="0174a09"/>前兩般不極成色。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0955b04"/><lb ed="R087" n="0174a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0955b0401">結前眞故之言。但簡宗體上違敎等過。復問極成
<lb ed="X" n="0955b05"/><lb ed="R087" n="0174a11"/>二字。所簡何過。答。以極成言。簡兩宗不極成色。是
<lb ed="X" n="0955b06"/><lb ed="R087" n="0174a12"/>簡宗依上違宗之失。二十部者。佛滅度後。百有餘
<lb ed="X" n="0955b07"/><lb ed="R087" n="0174a13"/>年。佛法大衆初破<note place="inline">破卽分也</note>。因龍象。邊鄙。多聞。大德。四
<lb ed="X" n="0955b08"/><lb ed="R087" n="0174a14"/>衆共議無常。苦。空。無我。涅槃寂靜。五事不同。分爲
<lb ed="X" n="0955b09"/><lb ed="R087" n="0174a15"/>兩部。一大衆部。二上座部。從大衆部。流出八部。共
<lb ed="X" n="0955b10"/><lb ed="R087" n="0174a16"/>根本有九部。一大衆部。二一說部。三說出世部。四
<lb ed="X" n="0955b11"/><lb ed="R087" n="0174a17"/>雞胤部。五多聞部。六說假部。七<name role="" type="person">制多山</name>部。八西山
<lb ed="X" n="0955b12"/><lb ed="R087" n="0174a18"/>部。九北山部。從上座部。分爲兩部。一說一切有部。
<lb ed="X" n="0955b13"/><lb ed="R087" n="0174b01"/>二卽上座部。轉名雪山部。從說一切有部。展轉流
<lb ed="X" n="0955b14"/><lb ed="R087" n="0174b02"/>出九部。共前根本兩部。成十一部。一說一切有部。
<lb ed="X" n="0955b15"/><lb ed="R087" n="0174b03"/>二雪山部。三犢子部。四法上部。五賢胄部。六正量
<lb ed="X" n="0955b16"/><lb ed="R087" n="0174b04"/>部。七密林山部。八化地部。九法藏部。十飮光部。十
<lb ed="X" n="0955b17"/><lb ed="R087" n="0174b05"/>一經量部。共前九部。爲二十部。除一說等四部。餘
<lb ed="X" n="0955b18"/><lb ed="R087" n="0174b06"/>十六部。許菩薩染汙色佛有漏色者。說一切有部
<lb ed="X" n="0955b19"/><lb ed="R087" n="0174b07"/>云。阿羅漢。猶受故業。佛與二乘。解脫無異。應言菩
<lb ed="X" n="0955b20"/><lb ed="R087" n="0174b08"/>薩猶是異生。諸結未斷。是執菩薩染汙色。及佛有
<lb ed="X" n="0955b21"/><lb ed="R087" n="0174b09"/>漏色的意。經部不許佛無漏色者。彼執多與說一
<lb ed="X" n="0955b22"/><lb ed="R087" n="0174b10"/>切有部同。此皆小乘許者。大乘不許。而大乘許者。
<lb ed="X" n="0955b23"/><lb ed="R087" n="0174b11"/>小乘不許。故置極成言。簡此兩般不極成色。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0955b24"/><lb ed="R087" n="0174b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0955b2401">若不言極成。但言眞故色是有法。定不離眼識是宗。
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0955c" n="0955c"/>
<lb ed="X" n="0955c01"/><lb ed="R087" n="0174b13"/>且言色時。許之不許。盡包有法之中。在前小乘許者。
<lb ed="X" n="0955c02"/><lb ed="R087" n="0174b14"/>大乘不許。今若立爲唯識。便犯一分自所別不極成。
<lb ed="X" n="0955c03"/><lb ed="R087" n="0174b15"/>亦犯一分違敎之失。又大乘許者。小乘不許。今立爲
<lb ed="X" n="0955c04"/><lb ed="R087" n="0174b16"/>有法。卽犯他一分所別不極成。及至擧初三攝眼所
<lb ed="X" n="0955c05"/><lb ed="R087" n="0174b17"/>不攝因。便犯自他隨一一分所依不成。前陳無極成
<lb ed="X" n="0955c06"/><lb ed="R087" n="0174b18"/>色爲所依故。今具簡此四般。故置極成言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0955c07"/><lb ed="R087" n="0175a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0955c0701">結成極成二字所簡之外。餘一切色圓滿成就。是
<lb ed="X" n="0955c08"/><lb ed="R087" n="0175a02"/>謂極成。大小乘宗。各不許者。是帶所別不極成過。
<lb ed="X" n="0955c09"/><lb ed="R087" n="0175a03"/>故云。若不言極成。但言眞故色等。則前許與不許
<lb ed="X" n="0955c10"/><lb ed="R087" n="0175a04"/>帶過之色。盡包有法色中。將何簡別。在前下。明犯
<lb ed="X" n="0955c11"/><lb ed="R087" n="0175a05"/>二種過。以自大乘不許之色。立爲唯識。是犯自不
<lb ed="X" n="0955c12"/><lb ed="R087" n="0175a06"/>許一分所別不極成過。亦犯一分違自敎失。又大
<lb ed="X" n="0955c13"/><lb ed="R087" n="0175a07"/>乘下。謂小乘不許之色。立爲唯識。則犯他不許一
<lb ed="X" n="0955c14"/><lb ed="R087" n="0175a08"/>分所別不極成過。及至下。謂擧因合成宗體時。總
<lb ed="X" n="0955c15"/><lb ed="R087" n="0175a09"/>收自他不許之色。便犯自他隨一一分所依不極
<lb ed="X" n="0955c16"/><lb ed="R087" n="0175a10"/>成之過。以無極成色爲所依。則四過理不可免。今
<lb ed="X" n="0955c17"/><lb ed="R087" n="0175a11"/>置極成兩言。簡此四般過也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0955c18"/><lb ed="R087" n="0175a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0955c1801">問。極成二字。簡其兩宗不極成色。未審三藏立何色
<lb ed="X" n="0955c19"/><lb ed="R087" n="0175a13"/>爲唯識。答。除二宗不極成色外。取立敵共許餘一切
<lb ed="X" n="0955c20"/><lb ed="R087" n="0175a14"/>色。總爲唯識故因明疏云。立二所餘共許諸色。爲唯
<lb ed="X" n="0955c21"/><lb ed="R087" n="0175a15"/>識故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0955c22"/><lb ed="R087" n="0175a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0955c2201">結前<anchor xml:id="nkr_note_add_0955c2201" n="0955c2201"/><anchor xml:id="beg0955c2201" n="0955c2201"/>已<anchor xml:id="end0955c2201"/>簡。復問何色立爲唯識。答云。除二不極成
<lb ed="X" n="0955c23"/><lb ed="R087" n="0175a17"/>外。餘一切色。皆共許立故。因明下。引證立所餘色
<lb ed="X" n="0955c24"/><lb ed="R087" n="0175a18"/>爲唯識義。<anchor xml:id="nkr_note_add_0955c2401" n="0955c2401"/><anchor xml:id="beg0955c2401" n="0955c2401"/>已<anchor xml:id="end0955c2401"/>上宗前陳言竟。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0956a" n="0956a"/>
<lb ed="X" n="0956a01"/><lb ed="R087" n="0175b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0956a0101">宗後陳言。定不離眼轉。是極成能別。問。何不犯能別
<lb ed="X" n="0956a02"/><lb ed="R087" n="0175b02"/>不極成過。且小乘誰許色不離於眼識。答。今此是有
<lb ed="X" n="0956a03"/><lb ed="R087" n="0175b03"/>法宗依。但他宗中有不離義便得。以小乘許眼識緣
<lb ed="X" n="0956a04"/><lb ed="R087" n="0175b04"/>色。親取其體。有不離義。兼許眼識當體。亦不離眼識。
<lb ed="X" n="0956a05"/><lb ed="R087" n="0175b05"/>故無能別不極成過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0956a06"/><lb ed="R087" n="0175b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0956a0601">牒比量中。所成立之宗體。顯是極成能別。復申問
<lb ed="X" n="0956a07"/><lb ed="R087" n="0175b07"/>答。以明立宗之意。謂小乘不許色不離識。則所立
<lb ed="X" n="0956a08"/><lb ed="R087" n="0175b08"/>不離眼識之宗。是不極成。答意。謂小乘說色離眼
<lb ed="X" n="0956a09"/><lb ed="R087" n="0175b09"/>識者。色是比量有法宗依。未合宗體。無所簡別。小
<lb ed="X" n="0956a10"/><lb ed="R087" n="0175b10"/>乘唯於本質色推。故說離識。大乘意許是相分色。
<lb ed="X" n="0956a11"/><lb ed="R087" n="0175b11"/>故定不離。但他下。明小乘宗有不離義。便得將言
<lb ed="X" n="0956a12"/><lb ed="R087" n="0175b12"/>就意立宗。兼許下。謂小乘許眼識。本有爲體。緣色
<lb ed="X" n="0956a13"/><lb ed="R087" n="0175b13"/>爲用。以緣色時。不離其體。縱不緣色。亦不離用。彼
<lb ed="X" n="0956a14"/><lb ed="R087" n="0175b14"/>旣兩許不離。故定不離眼識之宗。無有能別不極
<lb ed="X" n="0956a15"/><lb ed="R087" n="0175b15"/>成過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0956a16"/><lb ed="R087" n="0175b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0956a1601">問。旣許眼識取所緣色。有不相離義。後合成宗體。應
<lb ed="X" n="0956a17"/><lb ed="R087" n="0175b17"/>有相扶過耶。答。無相扶失。今大乘<anchor xml:id="nkr_note_add_0956a1701" n="0956a1701"/><anchor xml:id="beg0956a1701" n="0956a1701"/>但<anchor xml:id="end0956a1701"/>取境不離心。外
<lb ed="X" n="0956a18"/><lb ed="R087" n="0175b18"/>無實境。若前陳後陳和合爲宗了。立者卽許。敵者不
<lb ed="X" n="0956a19"/><lb ed="R087" n="0176a01"/>許。立敵共諍。名爲宗體。此中但諍言陳。未推意許。辯
<lb ed="X" n="0956a20"/><lb ed="R087" n="0176a02"/>宗竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0956a21"/><lb ed="R087" n="0176a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0956a2101">問意。謂小乘宗有不離義。大乘立定不離眼識宗。
<lb ed="X" n="0956a22"/><lb ed="R087" n="0176a04"/>是爲相扶之過。答意。謂大乘爲明唯識之旨。故說
<lb ed="X" n="0956a23"/><lb ed="R087" n="0176a05"/>心外無境。若將前陳後陳和合。立敵共諍。是爲宗
<lb ed="X" n="0956a24"/><lb ed="R087" n="0176a06"/>體。以彼唯在本質色上推明。故云但諍言陳。未明
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0956b" n="0956b"/>
<lb ed="X" n="0956b01"/><lb ed="R087" n="0176a07"/>大乘意許相分色。故云未推意許。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0956b02"/><lb ed="R087" n="0176a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0956b0201">次辯因者。有二。初明正因。次辯寄言簡過。且初正因
<lb ed="X" n="0956b03"/><lb ed="R087" n="0176a09"/>言初三攝者。十八界中三六界。皆取初之一界也。卽
<lb ed="X" n="0956b04"/><lb ed="R087" n="0176a10"/>眼根界。眼識界。色境界。是十八界中初三界也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0956b05"/><lb ed="R087" n="0176a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0956b0501">將釋此因。亦先分科以明次第詳辯。且初下。釋前
<lb ed="X" n="0956b06"/><lb ed="R087" n="0176a12"/>半因。三六界者。根塵識三。各有六法。六各分疆。故
<lb ed="X" n="0956b07"/><lb ed="R087" n="0176a13"/>名爲界。卽眼耳鼻舌身意六根。色聲香味觸法六
<lb ed="X" n="0956b08"/><lb ed="R087" n="0176a14"/>塵。識隨根塵。亦有六名。皆取初之一界者。於根取
<lb ed="X" n="0956b09"/><lb ed="R087" n="0176a15"/>眼根界。於塵取色塵界。於識取眼識界。故云是十
<lb ed="X" n="0956b10"/><lb ed="R087" n="0176a16"/>八界中初三界也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0956b11"/><lb ed="R087" n="0176a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0956b1101">問。設不言初三攝。<anchor xml:id="nkr_note_add_0956b1101" n="0956b1101"/><anchor xml:id="beg0956b1101" n="0956b1101"/>但<anchor xml:id="end0956b1101"/>言眼所不攝。復有何過。答。有二
<lb ed="X" n="0956b12"/><lb ed="R087" n="0176a18"/>過。一不定過。二違自敎過。且不定過者若立量云。眞
<lb ed="X" n="0956b13"/><lb ed="R087" n="0176b01"/>故極成色。定不離眼識。因云眼所不攝。喩如眼識。卽
<lb ed="X" n="0956b14"/><lb ed="R087" n="0176b02"/>眼所不攝因濶。向異喩後五三上轉。皆是眼所不攝
<lb ed="X" n="0956b15"/><lb ed="R087" n="0176b03"/>故。被外人出不定過云。爲如眼識眼所不攝。眼識不
<lb ed="X" n="0956b16"/><lb ed="R087" n="0176b04"/>離眼識。證極成色不離眼識耶。爲如後五三。亦是眼
<lb ed="X" n="0956b17"/><lb ed="R087" n="0176b05"/>所不攝。後五三定離眼識。却證汝極成色定離眼識
<lb ed="X" n="0956b18"/><lb ed="R087" n="0176b06"/>耶。問。今大乘言後五三亦不離眼識得不。答。設大乘
<lb ed="X" n="0956b19"/><lb ed="R087" n="0176b07"/>許後五三亦不離眼識。免犯不定。便違自宗。大乘宗
<lb ed="X" n="0956b20"/><lb ed="R087" n="0176b08"/>說後五三定離眼識故。故置初三攝半因。遮後五三
<lb ed="X" n="0956b21"/><lb ed="R087" n="0176b09"/>非初三攝故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0956b22"/><lb ed="R087" n="0176b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0956b2201">因有後半初半。和合成就圓滿無過。苟闕其一。衆
<lb ed="X" n="0956b23"/><lb ed="R087" n="0176b11"/>過生焉。故論主問答。以辯其詳。設不言下。問答顯
<lb ed="X" n="0956b24"/><lb ed="R087" n="0176b12"/>過且不定下。標定三支。卽眼下。出半因之過。被外
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0956c" n="0956c"/>
<lb ed="X" n="0956c01"/><lb ed="R087" n="0176b13"/>人下。牒定同品。爲如眼識者。是同喩眼識。眼所不
<lb ed="X" n="0956c02"/><lb ed="R087" n="0176b14"/>攝者。根識各別故。眼識不離眼識者。謂同喩眼識
<lb ed="X" n="0956c03"/><lb ed="R087" n="0176b15"/>不離後陳眼識。證極成色不離眼識者。以同喩眼
<lb ed="X" n="0956c04"/><lb ed="R087" n="0176b16"/>識。證成前陳有法之色。亦不離後陳眼識。爲如後
<lb ed="X" n="0956c05"/><lb ed="R087" n="0176b17"/>五三下。申相違量。顯因有不定過。後五三者。卽耳
<lb ed="X" n="0956c06"/><lb ed="R087" n="0176b18"/>鼻舌身意。各有根塵識之三。亦是眼所不攝者。謂
<lb ed="X" n="0956c07"/><lb ed="R087" n="0177a01"/>後五三界。不同初三界。故亦不攝。後五三定離眼
<lb ed="X" n="0956c08"/><lb ed="R087" n="0177a02"/>識者。謂後五三與初三界中眼識決定相離。却證
<lb ed="X" n="0956c09"/><lb ed="R087" n="0177a03"/>汝極成色定離眼識者。以異喩後五三。定離眼識
<lb ed="X" n="0956c10"/><lb ed="R087" n="0177a04"/>證成極成色亦定離眼識。是因於同品異品共轉。
<lb ed="X" n="0956c11"/><lb ed="R087" n="0177a05"/>爲不定過。問。今大乘下。意謂旣立萬法唯識。決不
<lb ed="X" n="0956c12"/><lb ed="R087" n="0177a06"/>以後五三爲離識有。故答云。設許不離。免犯不定。
<lb ed="X" n="0956c13"/><lb ed="R087" n="0177a07"/>便違自宗。以大乘宗說後五三。宗離眼識故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0956c14"/><lb ed="R087" n="0177a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0956c1401">問。但言初三攝。不言眼所不攝。復有何過。答。亦犯二
<lb ed="X" n="0956c15"/><lb ed="R087" n="0177a09"/>過。一不定過。二法自相決定相違過。且不定者。若立
<lb ed="X" n="0956c16"/><lb ed="R087" n="0177a10"/>量云。眞故極成色。定不離眼識。因云初三攝。喩如眼
<lb ed="X" n="0956c17"/><lb ed="R087" n="0177a11"/>識。卽初三攝因濶。向異喩眼根上轉。出不定云。爲如
<lb ed="X" n="0956c18"/><lb ed="R087" n="0177a12"/>眼識初三攝。眼識不離眼識。證極成色不離眼識耶。
<lb ed="X" n="0956c19"/><lb ed="R087" n="0177a13"/>爲如眼根亦初三攝。眼根非定不離眼識。證汝極成
<lb ed="X" n="0956c20"/><lb ed="R087" n="0177a14"/>色非定不離眼識耶。問。何不言定離。而言非定不離。
<lb ed="X" n="0956c21"/><lb ed="R087" n="0177a15"/>答。大乘眼根望於眼識。非定卽離。且非離者。根因識
<lb ed="X" n="0956c22"/><lb ed="R087" n="0177a16"/>果。以同時故。卽是非離也。又色心各別。名非卽故。今
<lb ed="X" n="0956c23"/><lb ed="R087" n="0177a17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0956c2301" n="0956c2301"/><anchor xml:id="beg0956c2301" n="0956c2301"/>但<anchor xml:id="end0956c2301"/>言非定不離。二犯法自相決定相違過者。言法自
<lb ed="X" n="0956c24"/><lb ed="R087" n="0177a18"/>相者。卽宗後陳法之自相。言決定相違者。卽因違於
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0957a" n="0957a"/>
<lb ed="X" n="0957a01"/><lb ed="R087" n="0177b01"/>宗也。外人申相違量云。眞故極成色是有法。非不離
<lb ed="X" n="0957a02"/><lb ed="R087" n="0177b02"/>眼識宗。因云初三攝故。喩如眼根。卽外人將前量異
<lb ed="X" n="0957a03"/><lb ed="R087" n="0177b03"/>喩爲同喩。將同喩爲異喩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0957a04"/><lb ed="R087" n="0177b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0957a0401">謂前唯用後半因。<anchor xml:id="nkr_note_add_0957a0401" n="0957a0401"/><anchor xml:id="beg0957a0401" n="0957a0401"/>已<anchor xml:id="end0957a0401"/>犯二過。今若唯用前半因。其
<lb ed="X" n="0957a05"/><lb ed="R087" n="0177b05"/>過者何。故答云。亦犯二過。且不定下。標定三支。卽
<lb ed="X" n="0957a06"/><lb ed="R087" n="0177b06"/>初三下。明因有不定過。爲如眼識下。牒定同品。謂
<lb ed="X" n="0957a07"/><lb ed="R087" n="0177b07"/>同喩眼識。是初三攝中眼識。同喩眼識不離後陳
<lb ed="X" n="0957a08"/><lb ed="R087" n="0177b08"/>眼識。則證極成色亦不離後陳眼識。爲如眼根下。
<lb ed="X" n="0957a09"/><lb ed="R087" n="0177b09"/>申相違量。顯因有不定過。謂異喩眼根。亦是初三
<lb ed="X" n="0957a10"/><lb ed="R087" n="0177b10"/>攝中所攝。根識各別。非定不離。故云眼根非定不
<lb ed="X" n="0957a11"/><lb ed="R087" n="0177b11"/>離後陳眼識。則證極成色。非定不離後陳眼識。以
<lb ed="X" n="0957a12"/><lb ed="R087" n="0177b12"/>初三攝因。同品異品俱轉。是不定過。問。何不言定
<lb ed="X" n="0957a13"/><lb ed="R087" n="0177b13"/>離下。辯相違量中非定不離義。原大乘眼根望於
<lb ed="X" n="0957a14"/><lb ed="R087" n="0177b14"/>眼識。有二義差別。謂非定卽。非定離。因果同時。是
<lb ed="X" n="0957a15"/><lb ed="R087" n="0177b15"/>非離義。色心各別是非卽義。故於卽離。但言非定
<lb ed="X" n="0957a16"/><lb ed="R087" n="0177b16"/>者。二義相關。二犯法自相下。釋第二種過。外人申
<lb ed="X" n="0957a17"/><lb ed="R087" n="0177b17"/>相違量者。以前所立之宗爲定不離眼識。今以非
<lb ed="X" n="0957a18"/><lb ed="R087" n="0177b18"/>定不離眼識爲宗。是相違義。前量以眼根爲異喩。
<lb ed="X" n="0957a19"/><lb ed="R087" n="0178a01"/>今以眼根爲同喩。亦是相違。異喩旣轉爲同喩。則
<lb ed="X" n="0957a20"/><lb ed="R087" n="0178a02"/>同喩亦得爲異喩。雖則宗喩俱有同異相違。此中
<lb ed="X" n="0957a21"/><lb ed="R087" n="0178a03"/>唯顯初三攝因濶。與後陳法之自相決定相違也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0957a22"/><lb ed="R087" n="0178a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0957a2201">問。得成法自相相違耶。答。非眞能破。夫法自相相違
<lb ed="X" n="0957a23"/><lb ed="R087" n="0178a05"/>之量。須立者同無異有。敵者同有異無。方成法自相
<lb ed="X" n="0957a24"/><lb ed="R087" n="0178a06"/>相違。今立敵兩家。同喩有。異喩有。故非眞法自相相
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0957b" n="0957b"/>
<lb ed="X" n="0957b01"/><lb ed="R087" n="0178a07"/>違過。問。旣非法自相相違。作決定相違不定過得不。
<lb ed="X" n="0957b02"/><lb ed="R087" n="0178a08"/>答。亦非。夫決定相違不定過。立敵共諍一有法。因喩
<lb ed="X" n="0957b03"/><lb ed="R087" n="0178a09"/>各異。皆具三相。徧是宗法性。同品定有性。異品徧無
<lb ed="X" n="0957b04"/><lb ed="R087" n="0178a10"/>性。但互不生其正智。兩家猶豫。不能定成一宗。名決
<lb ed="X" n="0957b05"/><lb ed="R087" n="0178a11"/>定相違不定過。今眞故極成色雖是共諍一有法。因
<lb ed="X" n="0957b06"/><lb ed="R087" n="0178a12"/>且是共。又各闕第三相。故非決定相違不定過。問。旣
<lb ed="X" n="0957b07"/><lb ed="R087" n="0178a13"/>無此過。何以因明疏云。犯法自相相違決定過。答。但
<lb ed="X" n="0957b08"/><lb ed="R087" n="0178a14"/>是疏主縱筆之勢。是前共不定過中分出。是似法自
<lb ed="X" n="0957b09"/><lb ed="R087" n="0178a15"/>相相違決定過。非眞有故。有此所因。故置初三攝眼
<lb ed="X" n="0957b10"/><lb ed="R087" n="0178a16"/>所不攝。更互簡諸不定。及相違等過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0957b11"/><lb ed="R087" n="0178a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0957b1101">原似比量。總三十三過。因具十四。此過於彼。名同
<lb ed="X" n="0957b12"/><lb ed="R087" n="0178a18"/>義異。故論主發問。以辯眞僞。夫法自相下。釋因明
<lb ed="X" n="0957b13"/><lb ed="R087" n="0178b01"/>四相違中第一種過。言同無異有者。謂立者同品
<lb ed="X" n="0957b14"/><lb ed="R087" n="0178b02"/>無因。異品有因。同有異無者。謂敵者同品有因。異
<lb ed="X" n="0957b15"/><lb ed="R087" n="0178b03"/>品無因。今立敵下。釋成此過非眞。同喩有異喩有
<lb ed="X" n="0957b16"/><lb ed="R087" n="0178b04"/>者。謂同喩異喩共以初三攝爲因。問。旣非下。轉微
<lb ed="X" n="0957b17"/><lb ed="R087" n="0178b05"/>別過。夫決定下。釋因明六不定中第六種過。今眞
<lb ed="X" n="0957b18"/><lb ed="R087" n="0178b06"/>故下。顯此過非眞。言各闕第三相者。謂闕異品徧
<lb ed="X" n="0957b19"/><lb ed="R087" n="0178b07"/>無性。以根識二法各爲同品。無異品體。故云各闕
<lb ed="X" n="0957b20"/><lb ed="R087" n="0178b08"/>第三。問。旣無此過下。釋因明疏主之過悞。以遵先
<lb ed="X" n="0957b21"/><lb ed="R087" n="0178b09"/>輩。故<anchor xml:id="nkr_note_add_0957b2101" n="0957b2101"/><anchor xml:id="beg0957b2101" n="0957b2101"/>但<anchor xml:id="end0957b2101"/>言縱筆之勢。言共不定分出者。是從因明
<lb ed="X" n="0957b22"/><lb ed="R087" n="0178b10"/>不定六中。第一種過分出。以非眞過。故云相似。有
<lb ed="X" n="0957b23"/><lb ed="R087" n="0178b11"/>此所因者。謂有唯將初半後半爲因。致有如是四
<lb ed="X" n="0957b24"/><lb ed="R087" n="0178b12"/>過。故置圓滿成就之因。更互簡之。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0957c" n="0957c"/>
<lb ed="X" n="0957c01"/><lb ed="R087" n="0178b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0957c0101">次明寄言簡過者。問。因初自許之言何用。答。緣三藏
<lb ed="X" n="0957c02"/><lb ed="R087" n="0178b14"/>量中犯有法差別相違過。因明之法。量若有過。許着
<lb ed="X" n="0957c03"/><lb ed="R087" n="0178b15"/>言遮。今三藏量旣有此過。故置自許言遮。問。何得有
<lb ed="X" n="0957c04"/><lb ed="R087" n="0178b16"/>此過耶。答。謂三藏量有法中。言雖不帶。意許諳含。緣
<lb ed="X" n="0957c05"/><lb ed="R087" n="0178b17"/>大乘宗有兩般色。有離眼識本質色。有不離眼識相
<lb ed="X" n="0957c06"/><lb ed="R087" n="0178b18"/>分色。若離眼識色。小乘卽許。若不離眼識色。小乘不
<lb ed="X" n="0957c07"/><lb ed="R087" n="0179a01"/>許。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0957c08"/><lb ed="R087" n="0179a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0957c0801"><anchor xml:id="nkr_note_add_0957c0801" n="0957c0801"/><anchor xml:id="beg0957c0801" n="0957c0801"/>已<anchor xml:id="end0957c0801"/>辯正因。當辯寄言簡過。故論主牒科發問。以明
<lb ed="X" n="0957c09"/><lb ed="R087" n="0179a03"/>著言遮過之意。有法差別相違過者。卽因明四相
<lb ed="X" n="0957c10"/><lb ed="R087" n="0179a04"/>違中第四種過。以有法有差別二義。則因與彼相
<lb ed="X" n="0957c11"/><lb ed="R087" n="0179a05"/>違。問。何得有此過下。釋成有法差別義。言諳含者。
<lb ed="X" n="0957c12"/><lb ed="R087" n="0179a06"/>諳。知也。卽意許義。謂意中自許。不發於言。謂之諳
<lb ed="X" n="0957c13"/><lb ed="R087" n="0179a07"/>含。本質色者。卽諸根身。及於器界。謂眼意緣時。託
<lb ed="X" n="0957c14"/><lb ed="R087" n="0179a08"/>彼爲質。變影爲相。以彼本有。說名本質。故說本質
<lb ed="X" n="0957c15"/><lb ed="R087" n="0179a09"/>離於眼識。相分色者。卽託前本質。變影爲相。眼識
<lb ed="X" n="0957c16"/><lb ed="R087" n="0179a10"/>緣色時。於自證體上。雖變相緣。以是現量。親得境
<lb ed="X" n="0957c17"/><lb ed="R087" n="0179a11"/>體。不起分別。故於本質唯得相分。名親非緣。以變
<lb ed="X" n="0957c18"/><lb ed="R087" n="0179a12"/>相故。隔越本質名踈所緣。又相分色。與能緣識。同
<lb ed="X" n="0957c19"/><lb ed="R087" n="0179a13"/>一體生。故說相分不離眼識。小乘志在本質。故不
<lb ed="X" n="0957c20"/><lb ed="R087" n="0179a14"/>許色不離眼識。殊不知卽本質。亦從無始以來一
<lb ed="X" n="0957c21"/><lb ed="R087" n="0179a15"/>切衆生共相所變。豈離心有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0957c22"/><lb ed="R087" n="0179a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0957c2201">今三藏量云。眞故極成色是有法。若望言陳自相。是
<lb ed="X" n="0957c23"/><lb ed="R087" n="0179a17"/>立敵共許色。及擧初三攝眼所不攝因。亦但成立共
<lb ed="X" n="0957c24"/><lb ed="R087" n="0179a18"/>許色不離於眼識。若望三藏意中所許。但立相分色。
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0958a" n="0958a"/>
<lb ed="X" n="0958a01"/><lb ed="R087" n="0179b01"/>不離眼識。將初三攝眼所不攝因。成立有法上意之
<lb ed="X" n="0958a02"/><lb ed="R087" n="0179b02"/>差別相分色。定不離眼識。故因明疏云。謂眞故極成
<lb ed="X" n="0958a03"/><lb ed="R087" n="0179b03"/>色。是有法自相。定不離眼識色。是法自相。定離眼識
<lb ed="X" n="0958a04"/><lb ed="R087" n="0179b04"/>色非定離眼識色。是有法差別。立者意許是不離眼
<lb ed="X" n="0958a05"/><lb ed="R087" n="0179b05"/>識色。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0958a06"/><lb ed="R087" n="0179b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0958a0601">論主推明三藏量中言陳意許之義。謂若望言陳
<lb ed="X" n="0958a07"/><lb ed="R087" n="0179b07"/>自相。唯是立敵共許本質色爲前陳。及至擧因合
<lb ed="X" n="0958a08"/><lb ed="R087" n="0179b08"/>成宗體。亦是成立共許本質色不離眼識。是爲立
<lb ed="X" n="0958a09"/><lb ed="R087" n="0179b09"/>敵共許一有法以成宗體。若望三藏意許。但將此
<lb ed="X" n="0958a10"/><lb ed="R087" n="0179b10"/>因成立有法上意許差別一分相分色。定不離眼
<lb ed="X" n="0958a11"/><lb ed="R087" n="0179b11"/>識。故因明疏下。引證前陳有法有差別義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0958a12"/><lb ed="R087" n="0179b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0958a1201">問。外人出三藏量有法相違過時。自許之言。如何遮
<lb ed="X" n="0958a13"/><lb ed="R087" n="0179b13"/>得。答。待外人申違量時。將自許二字。出外人量不定
<lb ed="X" n="0958a14"/><lb ed="R087" n="0179b14"/>過。外量旣自帶過。更有何理。能顯得三藏量中有法
<lb ed="X" n="0958a15"/><lb ed="R087" n="0179b15"/>差別相違過耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0958a16"/><lb ed="R087" n="0179b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0958a1601">問答以明互相帶過。不得成眞能破義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0958a17"/><lb ed="R087" n="0179b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0958a1701">問。小乘申違量行相如何。答。小乘云。乍觀立者言陳
<lb ed="X" n="0958a18"/><lb ed="R087" n="0179b18"/>自相。三支無過。及推所立。元是諳含。若於有法上意
<lb ed="X" n="0958a19"/><lb ed="R087" n="0180a01"/>之差別。將因喩成立有法上意許相分色不離眼識
<lb ed="X" n="0958a20"/><lb ed="R087" n="0180a02"/>者。卽眼識不得爲同喩。且如眼識。無不離色。以一切
<lb ed="X" n="0958a21"/><lb ed="R087" n="0180a03"/>色皆離眼識故。旣離眼識。不得爲同喩。便成異喩。卽
<lb ed="X" n="0958a22"/><lb ed="R087" n="0180a04"/>初三等因。却向異喩眼識上轉。故論云。同品無處。不
<lb ed="X" n="0958a23"/><lb ed="R087" n="0180a05"/>成立者之宗。異品有處。反成敵者相違宗義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0958a24"/><lb ed="R087" n="0180a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0958a2401">此中問答。明小乘將申相違量時。推尋前量帶過
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0958b" n="0958b"/>
<lb ed="X" n="0958b01"/><lb ed="R087" n="0180a07"/>有無。然後可成能破。謂乍觀言陳。三支無過。及推
<lb ed="X" n="0958b02"/><lb ed="R087" n="0180a08"/>所成立之宗。知含有過。若將因喩成立相分色不
<lb ed="X" n="0958b03"/><lb ed="R087" n="0180a09"/>離眼識。卽不得以眼識爲同喩。且如眼識。無不離
<lb ed="X" n="0958b04"/><lb ed="R087" n="0180a10"/>色者。眼耳二識。離中取境。色與眼識。決定相離。離
<lb ed="X" n="0958b05"/><lb ed="R087" n="0180a11"/>則不得爲同喩。反成異喩。卽前量因。却向異喩眼
<lb ed="X" n="0958b06"/><lb ed="R087" n="0180a12"/>識上轉。故論云下。引證差別相違義。以初三等因。
<lb ed="X" n="0958b07"/><lb ed="R087" n="0180a13"/>旣向異喩中轉。則同品處無。是爲差別相違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0958b08"/><lb ed="R087" n="0180a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0958b0801">卽小乘不改立者之因。申相違量云。眞故極成色是
<lb ed="X" n="0958b09"/><lb ed="R087" n="0180a15"/>有法。非不離眼識宗。因云初三攝眼所不攝故。同喩
<lb ed="X" n="0958b10"/><lb ed="R087" n="0180a16"/>如眼識。合云。諸初三攝眼所不攝故者。皆非不離眼
<lb ed="X" n="0958b11"/><lb ed="R087" n="0180a17"/>識。同喩如眼識。言非者無也。小乘云。無不離眼識色
<lb ed="X" n="0958b12"/><lb ed="R087" n="0180a18"/>卽遮三藏意許相分色是無也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0958b13"/><lb ed="R087" n="0180b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0958b1301">小乘相違量中。不改前因。及前同喩。<anchor xml:id="nkr_note_add_0958b1301" n="0958b1301"/><anchor xml:id="beg0958b1301" n="0958b1301"/>但<anchor xml:id="end0958b1301"/>以非不離
<lb ed="X" n="0958b14"/><lb ed="R087" n="0180b02"/>眼識之宗。與前宗相違。則因喩隨之。是爲因中不
<lb ed="X" n="0958b15"/><lb ed="R087" n="0180b03"/>定相違過也。眞故下。正申相違量。言非下。釋成與
<lb ed="X" n="0958b16"/><lb ed="R087" n="0180b04"/>前量相違。名有法差別相違因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0958b17"/><lb ed="R087" n="0180b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0958b1701">所以三藏預著自許之言句。取他方佛色。却與外人
<lb ed="X" n="0958b18"/><lb ed="R087" n="0180b06"/>量作不定過。出過云。爲如眼識。是初三攝眼所不攝。
<lb ed="X" n="0958b19"/><lb ed="R087" n="0180b07"/>眼識非不離眼識色。證汝極成色非不離眼識色耶。
<lb ed="X" n="0958b20"/><lb ed="R087" n="0180b08"/>爲如我自許他方佛色。亦是初三攝眼所不攝。他方
<lb ed="X" n="0958b21"/><lb ed="R087" n="0180b09"/>佛色。是不離眼識色。却證汝極成色是不離眼識耶。
<lb ed="X" n="0958b22"/><lb ed="R087" n="0180b10"/>外人相違量。旣犯共中他不定過。明知非眞能破也。
<lb ed="X" n="0958b23"/><lb ed="R087" n="0180b11"/>三藏量。却成眞能立也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0958b24"/><lb ed="R087" n="0180b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0958b2401">此將自許之言。相違小乘量中有不定過。他方佛
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0958c" n="0958c"/>
<lb ed="X" n="0958c01"/><lb ed="R087" n="0180b13"/>色。原是大乘自許。旣屬大乘。亦是不離眼識色。卽
<lb ed="X" n="0958c02"/><lb ed="R087" n="0180b14"/>將初三等因。成立他方佛色不離眼識。與彼初三
<lb ed="X" n="0958c03"/><lb ed="R087" n="0180b15"/>等因。成立眼識非不離眼識色。是相違義。亦是因
<lb ed="X" n="0958c04"/><lb ed="R087" n="0180b16"/>明六不定中第一種過。爲如眼識下。牒小乘相違
<lb ed="X" n="0958c05"/><lb ed="R087" n="0180b17"/>量。爲如我自許下。大乘自立與彼相違量。彼自帶
<lb ed="X" n="0958c06"/><lb ed="R087" n="0180b18"/>過。則能破非眞。彼旣非眞。三藏量却成眞能立也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0958c07"/><lb ed="R087" n="0181a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0958c0701">問。因中若不言自許。空將他方佛色與外人相違量
<lb ed="X" n="0958c08"/><lb ed="R087" n="0181a02"/>作不定過。有何不可。答。若空將他方佛色。不言自許
<lb ed="X" n="0958c09"/><lb ed="R087" n="0181a03"/>者。卽他小乘不許。犯一分他隨一過。他不許此一分
<lb ed="X" n="0958c10"/><lb ed="R087" n="0181a04"/>他方佛色在初三攝眼所不攝因中故。故因明疏云。
<lb ed="X" n="0958c11"/><lb ed="R087" n="0181a05"/>若不言自許。卽不得以他方佛色而爲不定。此言便
<lb ed="X" n="0958c12"/><lb ed="R087" n="0181a06"/>有隨一過故。問。何不待外人申違量後。著自許言。何
<lb ed="X" n="0958c13"/><lb ed="R087" n="0181a07"/>要預前著耶。答。臨時恐難。所以先防。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0958c14"/><lb ed="R087" n="0181a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0958c1401">此中問答以明自許之言。著與不著之意。若不著
<lb ed="X" n="0958c15"/><lb ed="R087" n="0181a09"/>自許之言於因初。卽不得以他方佛色與小乘相
<lb ed="X" n="0958c16"/><lb ed="R087" n="0181a10"/>違。以彼不許他方佛色在因中。卽犯四不成中第
<lb ed="X" n="0958c17"/><lb ed="R087" n="0181a11"/>二種過。由彼不許。是謂隨一不成之過。故因明疏
<lb ed="X" n="0958c18"/><lb ed="R087" n="0181a12"/>云下。引證不言自許。必有隨一過故。問。何不待外
<lb ed="X" n="0958c19"/><lb ed="R087" n="0181a13"/>人下。徵明先防爲要。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0958c20"/><lb ed="R087" n="0181a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0958c2001">次申問答者。一問眞故二字。<anchor xml:id="nkr_note_add_0958c2001" n="0958c2001"/><anchor xml:id="beg0958c2001" n="0958c2001"/>已<anchor xml:id="end0958c2001"/>簡違敎過。何故前陳
<lb ed="X" n="0958c21"/><lb ed="R087" n="0181a15"/>宗依上。若不著極成言。又有違宗之失。答。眞故二字。
<lb ed="X" n="0958c22"/><lb ed="R087" n="0181a16"/>但簡宗體上違敎過。不簡宗依上違宗。若極成二字。
<lb ed="X" n="0958c23"/><lb ed="R087" n="0181a17"/>卽簡宗依上違宗等過也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0958c24"/><lb ed="R087" n="0181a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0958c2401">由前寄言所簡之過。於宗體宗依混淆。恐學者難
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0959a" n="0959a"/>
<lb ed="X" n="0959a01"/><lb ed="R087" n="0181b01"/>辯。故論主重申問答詳明。眞故二字。但簡宗體上
<lb ed="X" n="0959a02"/><lb ed="R087" n="0181b02"/>違敎過者。前量立色定不離眼識以爲宗體。而世
<lb ed="X" n="0959a03"/><lb ed="R087" n="0181b03"/>間淺近。生而知之。色離識有。阿含經中。亦許色離
<lb ed="X" n="0959a04"/><lb ed="R087" n="0181b04"/>識有。是違世間。及違敎過。色離識有。關於宗體色
<lb ed="X" n="0959a05"/><lb ed="R087" n="0181b05"/>不離識。今以眞故勝義簡之。故云但簡宗體上違
<lb ed="X" n="0959a06"/><lb ed="R087" n="0181b06"/>敎等過。極成二字。卽簡宗依上違宗等過者。前陳
<lb ed="X" n="0959a07"/><lb ed="R087" n="0181b07"/>有法色爲宗依。所言色者。總包菩薩染汙色。及佛
<lb ed="X" n="0959a08"/><lb ed="R087" n="0181b08"/>有漏色。他方佛色。佛無漏色。小乘不許。卽犯他一
<lb ed="X" n="0959a09"/><lb ed="R087" n="0181b09"/>分所別不極成。大乘不許。卽犯自一分所別不極
<lb ed="X" n="0959a10"/><lb ed="R087" n="0181b10"/>成。總收兩宗。卽犯自他隨一一分所依不極成。<anchor xml:id="nkr_note_add_0959a1001" n="0959a1001"/><anchor xml:id="beg0959a1001" n="0959a1001"/>已<anchor xml:id="end0959a1001"/>
<lb ed="X" n="0959a11"/><lb ed="R087" n="0181b11"/>上四色。關於眞故之色。今以極成二字簡之。故云
<lb ed="X" n="0959a12"/><lb ed="R087" n="0181b12"/>卽簡宗依上違宗等過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0959a13"/><lb ed="R087" n="0181b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0959a1301">問。後陳眼識。與同喩眼識何別。答言後陳眼識雖同。
<lb ed="X" n="0959a14"/><lb ed="R087" n="0181b14"/>意許各別。後陳眼識。意許是自證分。同喩眼識。意許
<lb ed="X" n="0959a15"/><lb ed="R087" n="0181b15"/>是見分。卽見不離自證分故。如同宗中相分不離自
<lb ed="X" n="0959a16"/><lb ed="R087" n="0181b16"/>證分也。問。若爾。何不立量云。相分是有法。定不離自
<lb ed="X" n="0959a17"/><lb ed="R087" n="0181b17"/>證分是宗。因云初三攝眼所不攝故。同喩如見分。答。
<lb ed="X" n="0959a18"/><lb ed="R087" n="0181b18"/>小乘不許有四分故。恐犯隨一等過。故<anchor xml:id="nkr_note_add_0959a1801" n="0959a1801"/><anchor xml:id="beg0959a1801" n="0959a1801"/>但<anchor xml:id="end0959a1801"/>言眼識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0959a19"/><lb ed="R087" n="0182a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0959a1901">由前量中宗體同喩俱名眼識。恐學者不知名同
<lb ed="X" n="0959a20"/><lb ed="R087" n="0182a02"/>義異。故有此問。謂八種識。各有四分。各有所緣境。
<lb ed="X" n="0959a21"/><lb ed="R087" n="0182a03"/>名爲相分。各有能緣心。名爲見分。見分各有現量
<lb ed="X" n="0959a22"/><lb ed="R087" n="0182a04"/>果體。名自證分。自證分各有現量果體。名證自證
<lb ed="X" n="0959a23"/><lb ed="R087" n="0182a05"/>分。後陳眼識。名自證分者。以是眼家果體。相見二
<lb ed="X" n="0959a24"/><lb ed="R087" n="0182a06"/>分從體變現而能了別。故自證分名爲眼識。同喩
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0959b" n="0959b"/>
<lb ed="X" n="0959b01"/><lb ed="R087" n="0182a07"/>眼識名見分者。以是眼家能緣之心。能了境故。亦
<lb ed="X" n="0959b02"/><lb ed="R087" n="0182a08"/>名眼識。今據見相二分俱不離彼自證分體。故依
<lb ed="X" n="0959b03"/><lb ed="R087" n="0182a09"/>相分爲有法。兼取自證分立宗。卽以見分爲喩。若
<lb ed="X" n="0959b04"/><lb ed="R087" n="0182a10"/>爾下。徵明小乘不許四分。不得以四分之名立宗。
<lb ed="X" n="0959b05"/><lb ed="R087" n="0182a11"/>故於後陳。同喩。俱言眼識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0959b06"/><lb ed="R087" n="0182a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0959b0601">問。此量言陳立得何色耶。答。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0959b0601" n="0959b0601"/><anchor xml:id="beg0959b0601" n="0959b0601"/>但<anchor xml:id="end0959b0601"/>望言陳。卽相質二
<lb ed="X" n="0959b07"/><lb ed="R087" n="0182a13"/>色皆成不得。若將意就言。卽立得相分色也。又解。若
<lb ed="X" n="0959b08"/><lb ed="R087" n="0182a14"/>小乘未徵問前。卽將言就意立。若大乘答後。卽將意
<lb ed="X" n="0959b09"/><lb ed="R087" n="0182a15"/>就言立也。問。旣分相分本質兩種色。便是不極成故。
<lb ed="X" n="0959b10"/><lb ed="R087" n="0182a16"/>前陳何言極成色耶。相分非共許故。答。若望言陳有
<lb ed="X" n="0959b11"/><lb ed="R087" n="0182a17"/>法自相立敵共許色。故著極成。若相分色。是大乘意
<lb ed="X" n="0959b12"/><lb ed="R087" n="0182a18"/>許。何關言陳自相寧有不極成乎。諸鈔皆云不得分
<lb ed="X" n="0959b13"/><lb ed="R087" n="0182b01"/>開者。非也。若爾。小乘執佛有漏色。大乘佛無漏色。等
<lb ed="X" n="0959b14"/><lb ed="R087" n="0182b02"/>在於前陳。若不分開。應名極成色耶。彼旣不爾。此云
<lb ed="X" n="0959b15"/><lb ed="R087" n="0182b03"/>何然。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0959b16"/><lb ed="R087" n="0182b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0959b1601">此中問答明前量中所立宗依之色。言相質二色
<lb ed="X" n="0959b17"/><lb ed="R087" n="0182b05"/>皆成不得者。謂於言陳色時。色之一字。於眼識上
<lb ed="X" n="0959b18"/><lb ed="R087" n="0182b06"/>非不遠離。故不得成定不離眼識之宗。是明共諍
<lb ed="X" n="0959b19"/><lb ed="R087" n="0182b07"/>言陳時。若將意就言立相分色者。謂將意許相分
<lb ed="X" n="0959b20"/><lb ed="R087" n="0182b08"/>之色。就於言陳本質色立。此明<anchor xml:id="nkr_note_add_0959b2001" n="0959b2001"/><anchor xml:id="beg0959b2001" n="0959b2001"/>已<anchor xml:id="end0959b2001"/>立意許時。又解
<lb ed="X" n="0959b21"/><lb ed="R087" n="0182b09"/>下。重明言陳意許。未徵問前。立者將言就意。似立
<lb ed="X" n="0959b22"/><lb ed="R087" n="0182b10"/>言陳。大乘答後。敵者知意就言。却成意許。旣分相
<lb ed="X" n="0959b23"/><lb ed="R087" n="0182b11"/>分下。問色有二種。便是有法不極成。何言前陳爲
<lb ed="X" n="0959b24"/><lb ed="R087" n="0182b12"/>極成色。相分非共許故者。謂犯隨一不極成過。若
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0959c" n="0959c"/>
<lb ed="X" n="0959c01"/><lb ed="R087" n="0182b13"/>望下。答明言陳自相。當著極成。以簡兩宗不許之
<lb ed="X" n="0959c02"/><lb ed="R087" n="0182b14"/>色。若是大乘自許相分。不涉言陳。自極成矣。諸鈔
<lb ed="X" n="0959c03"/><lb ed="R087" n="0182b15"/>皆云不得分開者。謂因明鈔中。不許分開本質相
<lb ed="X" n="0959c04"/><lb ed="R087" n="0182b16"/>分。此非理也。若爾者。牒上不分之意。謂若不分。卽
<lb ed="X" n="0959c05"/><lb ed="R087" n="0182b17"/>如小乘執佛色有漏。大乘明佛色無漏。一等在有
<lb ed="X" n="0959c06"/><lb ed="R087" n="0182b18"/>法中。若亦不分。豈總收爲極成色耶。彼之極成與
<lb ed="X" n="0959c07"/><lb ed="R087" n="0183a01"/>不極成。旣不許不分。此相質二色。云何然也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0959c08"/><lb ed="R087" n="0183a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0959c0801">問。今談宗顯性。云何廣引三支比量之文。答。諸佛說
<lb ed="X" n="0959c09"/><lb ed="R087" n="0183a03"/>法。尙依俗諦。況三支比量。理貫五明。以破立爲宗。言
<lb ed="X" n="0959c10"/><lb ed="R087" n="0183a04"/>生智了爲體。摧凡小之異執。定佛法之綱宗。所以敎
<lb ed="X" n="0959c11"/><lb ed="R087" n="0183a05"/>無智而不圓。木非繩而靡直。比之可以生誠信。伏邪
<lb ed="X" n="0959c12"/><lb ed="R087" n="0183a06"/>倒之疑心。量之可以定眞詮。杜狂愚之妄說。故得正
<lb ed="X" n="0959c13"/><lb ed="R087" n="0183a07"/>法之輪永轉。唯識之旨廣行。則事有顯理之功。言有
<lb ed="X" n="0959c14"/><lb ed="R087" n="0183a08"/>定<g ref="#CB15131">邦</g>之力。如慈恩大師云。因明論者。元唯佛說。文廣
<lb ed="X" n="0959c15"/><lb ed="R087" n="0183a09"/>義散。備在衆經。故地持論云。菩薩求法。當於何求。當
<lb ed="X" n="0959c16"/><lb ed="R087" n="0183a10"/>於一切五明處求。求因明者。爲破邪論。安立正道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0959c17"/><lb ed="R087" n="0183a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0959c1701">永明大師。深窮性相。精覈禪宗。觀諸時彥。各崇其
<lb ed="X" n="0959c18"/><lb ed="R087" n="0183a12"/>尙。立宗以統之。故此問云。談宗顯性。乃宗鏡之旨。
<lb ed="X" n="0959c19"/><lb ed="R087" n="0183a13"/>比量之文。乃宗鏡錄中所引餘論。答中。謂世尊說
<lb ed="X" n="0959c20"/><lb ed="R087" n="0183a14"/>法。皆談宗顯性。尙依俗諦而演。比量之理。貫攝五
<lb ed="X" n="0959c21"/><lb ed="R087" n="0183a15"/>明。則眞俗兼具。豈非談宗顯性乎。五明者。內明。因
<lb ed="X" n="0959c22"/><lb ed="R087" n="0183a16"/>明。聲明。醫方明。工巧明。以破立下。釋因明之體用。
<lb ed="X" n="0959c23"/><lb ed="R087" n="0183a17"/>所以下。喩因明之力用。比之下。以法合喩。故得下。
<lb ed="X" n="0959c24"/><lb ed="R087" n="0183a18"/>顯因明之效騐。如慈恩下。皆證前義。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0960a" n="0960a"/>
<lb ed="X" n="0960a01"/><lb ed="R087" n="0183b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0960a0101">劫初足目。創標眞似。爰曁<name role="" type="person">世親</name>。再陳軌式。雖紀綱<anchor xml:id="nkr_note_add_0960a0101" n="0960a0101"/><anchor xml:id="beg0960a0101" n="0960a0101"/>已<anchor xml:id="end0960a0101"/>
<lb ed="X" n="0960a02"/><lb ed="R087" n="0183b02"/>列。而幽致未分。故使賓主對揚。猶疑立破之則。有陳
<lb ed="X" n="0960a03"/><lb ed="R087" n="0183b03"/>那菩薩。是稱命世。賢劫千佛之一佛也。匿跡巖藪。棲
<lb ed="X" n="0960a04"/><lb ed="R087" n="0183b04"/>巒等持。觀述作之利害。審文義之繁約。於時巖谷振
<lb ed="X" n="0960a05"/><lb ed="R087" n="0183b05"/>吼。雲霞變彩。山神捧菩薩足。高數百尺。唱言。佛說因
<lb ed="X" n="0960a06"/><lb ed="R087" n="0183b06"/>明。玄妙難究。如來滅後。大義淪絕。今幸福智攸邈。深
<lb ed="X" n="0960a07"/><lb ed="R087" n="0183b07"/>達聖旨。因明論道。願請重弘。菩薩乃放神光。照燭機
<lb ed="X" n="0960a08"/><lb ed="R087" n="0183b08"/>感。時彼南印土按達羅國王。見放光明。疑入金剛喩
<lb ed="X" n="0960a09"/><lb ed="R087" n="0183b09"/>定。請證無學果。菩薩曰。入定觀察。將釋深經。心期大
<lb ed="X" n="0960a10"/><lb ed="R087" n="0183b10"/>覺。非願小果。王言。無學果者。諸聖攸仰。請尊速證。菩
<lb ed="X" n="0960a11"/><lb ed="R087" n="0183b11"/>薩撫之。欲遂王請。<name role="" type="person">妙吉祥</name>菩薩。因彈指警曰。何捨大
<lb ed="X" n="0960a12"/><lb ed="R087" n="0183b12"/>心。方興小志。爲廣利益者。當轉慈氏所說瑜伽。匡正
<lb ed="X" n="0960a13"/><lb ed="R087" n="0183b13"/>頹綱。可製因明。重成規矩。陳那敬受指誨。奉以周旋。
<lb ed="X" n="0960a14"/><lb ed="R087" n="0183b14"/>於是覃思研精。乃作因明正理門論。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0960a15"/><lb ed="R087" n="0183b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0960a1501">足目者。始標眞似兩門之論師也。龍樹云。如是過
<lb ed="X" n="0960a16"/><lb ed="R087" n="0183b16"/>類。足目所說。多分說爲似能破性。<name role="" type="person">世親</name>軌式。亦不
<lb ed="X" n="0960a17"/><lb ed="R087" n="0183b17"/>出眞似兩門。義散諸論。未集成編。陳那下。述菩薩
<lb ed="X" n="0960a18"/><lb ed="R087" n="0183b18"/>造論之由。至於山神捧足唱言。國王疑定請證。文
<lb ed="X" n="0960a19"/><lb ed="R087" n="0184a01"/>殊彈指誡警。證之此論。功非小果。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0960a20"/><lb ed="R087" n="0184a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0960a2001">正理者。諸法本眞之體義。門者。權衡照解之所由。又
<lb ed="X" n="0960a21"/><lb ed="R087" n="0184a03"/>瑜伽論云。云何名因明處。爲於觀察義中諸所有事。
<lb ed="X" n="0960a22"/><lb ed="R087" n="0184a04"/>所建立法。名觀察義。能隨順法。名諸所有事。諸所有
<lb ed="X" n="0960a23"/><lb ed="R087" n="0184a05"/>事。卽是因明爲因。照明觀察義故。且如外道執聲爲
<lb ed="X" n="0960a24"/><lb ed="R087" n="0184a06"/>常。若不以量比破之。何由破執。如外道立量云。聲是
<pb ed="X" xml:id="X53.0861.0960b" n="0960b"/>
<lb ed="X" n="0960b01"/><lb ed="R087" n="0184a07"/>有法。定常爲宗。因云所作性故。同喩如虗空。所以虗
<lb ed="X" n="0960b02"/><lb ed="R087" n="0184a08"/>空非所作性。則因上不轉。引喩不齊。立聲爲常不成。
<lb ed="X" n="0960b03"/><lb ed="R087" n="0184a09"/>若佛法中。聲是無常。立量云。聲是有法。定無常爲宗。
<lb ed="X" n="0960b04"/><lb ed="R087" n="0184a10"/>因云所作性故。同喩如甁盆。異喩如虗空等。是知若
<lb ed="X" n="0960b05"/><lb ed="R087" n="0184a11"/>無此量。曷能顯正摧邪。所以實際理地。不受一塵。佛
<lb ed="X" n="0960b06"/><lb ed="R087" n="0184a12"/>事門中。不捨一法。若欲學諸佛方便。須具菩薩徧行。
<lb ed="X" n="0960b07"/><lb ed="R087" n="0184a13"/>一一洞明。方成大化。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0960b08"/><lb ed="R087" n="0184a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0960b0801">正理者下。釋正理門三字。又瑜伽下。引論釋因明
<lb ed="X" n="0960b09"/><lb ed="R087" n="0184a15"/>二字。所建立法名觀察義者。爲所成立之宗。能隨
<lb ed="X" n="0960b10"/><lb ed="R087" n="0184a16"/>順法名諸所有事者。爲前陳有法。卽是因明爲因
<lb ed="X" n="0960b11"/><lb ed="R087" n="0184a17"/>照明觀察義故者。正釋因明二字。因明爲因者。以
<lb ed="X" n="0960b12"/><lb ed="R087" n="0184a18"/>三支爲因。能生照明觀察諸義之智爲果。智卽明
<lb ed="X" n="0960b13"/><lb ed="R087" n="0184b01"/>義。故名因明。且如下。擧例。明外宗執常帶過。若佛
<lb ed="X" n="0960b14"/><lb ed="R087" n="0184b02"/>下。顯大乘立量爲眞能破。實際理地。常寂光也。廓
<lb ed="X" n="0960b15"/><lb ed="R087" n="0184b03"/>然無象。故不受一塵。佛事門中。利生道也。萬行斯
<lb ed="X" n="0960b16"/><lb ed="R087" n="0184b04"/>備。故不捨一法。菩薩徧行。卽是五明。洞達五明。行
<lb ed="X" n="0960b17"/><lb ed="R087" n="0184b05"/>方周徧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0960b18"/><lb ed="R087" n="0184b06"/>
<lb ed="X" n="0960b19"/><lb ed="R087" n="0184b07"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>三支比量義鈔<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0954a0801" to="#end0954a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0954a1501" to="#end0954a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0955a1101" to="#end0955a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0955c2201" to="#end0955c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0955c2401" to="#end0955c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0956a1701" to="#end0956a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0956b1101" to="#end0956b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0956c2301" to="#end0956c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0957a0401" to="#end0957a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0957b2101" to="#end0957b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0957c0801" to="#end0957c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0958b1301" to="#end0958b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0958c2001" to="#end0958c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0959a1001" to="#end0959a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0959a1801" to="#end0959a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0959b0601" to="#end0959b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0959b2001" to="#end0959b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0960a0101" to="#end0960a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0954a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0954a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0954a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0954a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0955a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0955a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0955c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0955c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0955c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0955c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0956a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0956a1701">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0956b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0956b1101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0956c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0956c2301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0957a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0957a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0957b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0957b2101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0957c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0957c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0958b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0958b1301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0958c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0958c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0959a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0959a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0959a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0959a1801">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0959b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0959b0601">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0959b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0959b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0960a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0960a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>