<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X56n0921">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 921 摩訶止觀義例纂要</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 921 摩訶止觀義例纂要</title>
			<author>宋 從義撰</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>6卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">56</idno>.<idno type="no">921</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">摩訶止觀義例纂要</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識，CBETA 提供基本句讀</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>基本句讀</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15156">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15156</charName>
				<mapping cb:dec="998196" type="PUA">U+F3B34</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7891</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>碑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*((白-日+田)/廾)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16818">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16818</charName>
				<mapping cb:dec="999858" type="PUA">U+F41B2</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2DBE1</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>氂</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[氂-未+牛]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17157">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17157</charName>
				<mapping cb:dec="1000197" type="PUA">U+F4305</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2B45F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+言]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-05-25T15:06:58">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0001a" n="0001a"/>
<lb ed="X" n="0001a01"/>
<lb ed="X" n="0001a02"/><cb:docNumber>No. 921</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0001a03"/><lb ed="R099" n="0567a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>止觀義例纂要卷第一<note place="inline">幷序</note></cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0001a04"/>
<lb ed="X" n="0001a05"/><lb ed="R099" n="0567a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">序</cb:mulu><p xml:id="pX56p0001a0501">摩訶止觀者。法華之妙行也。止觀義例者。妙行之輪
<lb ed="X" n="0001a06"/><lb ed="R099" n="0567a03"/>輗也。傳止觀之道而不明義例者。則妙行傾覆也。昔
<lb ed="X" n="0001a07"/><lb ed="R099" n="0567a04"/>天台智者稟之於靈嶽。悟之於道場。說之於玉泉。付
<lb ed="X" n="0001a08"/><lb ed="R099" n="0567a05"/>之於章安。自章安至荆谿。師資道契。德音莫違。後以
<lb ed="X" n="0001a09"/><lb ed="R099" n="0567a06"/>淸涼僻見。逆路論興。背我天台。朋他賢首。抑根本之
<lb ed="X" n="0001a10"/><lb ed="R099" n="0567a07"/>純妙以爲漸圓。揚枝末之兼麤名爲頓頓。紊瀆化源。
<lb ed="X" n="0001a11"/><lb ed="R099" n="0567a08"/>尤誤羣學。故法華之妙行或幾乎隱矣。噫。道之未喪
<lb ed="X" n="0001a12"/><lb ed="R099" n="0567a09"/>存乎哲匠。是以荆谿尊者嘅茲詭亂。乃作輔行傳弘
<lb ed="X" n="0001a13"/><lb ed="R099" n="0567a10"/>決及義例等文。息蕩僻見。昭顯妙行。於是迷津識濟。
<lb ed="X" n="0001a14"/><lb ed="R099" n="0567a11"/>佛乘載脂。故摩訶止觀由荆谿而大振於世也。人到
<lb ed="X" n="0001a15"/><lb ed="R099" n="0567a12"/>于今咸受其賜。然輔行則披其細目。義例乃結其大
<lb ed="X" n="0001a16"/><lb ed="R099" n="0567a13"/>科。意令學者推此條例。討論輔行。研修止觀。會通妙
<lb ed="X" n="0001a17"/><lb ed="R099" n="0567a14"/>乘。運衆寶之大車遊於四方。直至道場耳。故知傳止
<lb ed="X" n="0001a18"/><lb ed="R099" n="0567a15"/>觀之道而不明義例者。則妙行傾覆也。余以元豐三
<lb ed="X" n="0001a19"/><lb ed="R099" n="0567a16"/>年歲次庚申遷居安固寶積敎院。明年休夏將啓止
<lb ed="X" n="0001a20"/><lb ed="R099" n="0567a17"/>觀。而門人請曰。夫金剛錍者。點示有情之性徧。不隔
<lb ed="X" n="0001a21"/><lb ed="R099" n="0567a18"/>於艸木瓦石。明無情之有性也。而寓言記<anchor xml:id="nkr_note_add_0001a2101" n="0001a2101"/><anchor xml:id="beg0001a2101" n="0001a2101"/>已<anchor xml:id="end0001a2101"/>解之十
<lb ed="X" n="0001a22"/><lb ed="R099" n="0567b01"/>不二門者。收攝法華之十妙。顯一部之經旨。令妙理
<lb ed="X" n="0001a23"/><lb ed="R099" n="0567b02"/>以昭明也。而圓通記<anchor xml:id="nkr_note_add_0001a2301" n="0001a2301"/><anchor xml:id="beg0001a2301" n="0001a2301"/>已<anchor xml:id="end0001a2301"/>釋之。止觀義例者。總括止觀
<lb ed="X" n="0001a24"/><lb ed="R099" n="0567b03"/>之文。粹明所傳之心印。皎在於目前也。而未聞有記。
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0001b" n="0001b"/>
<lb ed="X" n="0001b01"/><lb ed="R099" n="0567b04"/>況數百年以來斯文存而不講。今雖欲學止觀。仍患
<lb ed="X" n="0001b02"/><lb ed="R099" n="0567b05"/>關節靡通。敢希指授。用袪暗滯。余聞此請。遂無以辭。
<lb ed="X" n="0001b03"/><lb ed="R099" n="0567b06"/>於是乃詳究文勢出科一貼。尋以講閱事煩。未遑申
<lb ed="X" n="0001b04"/><lb ed="R099" n="0567b07"/>剖。逮七年甲子歲莫春月上巳日始暇纂集止觀輔
<lb ed="X" n="0001b05"/><lb ed="R099" n="0567b08"/>行綱要之文。隨科對顯。至中秋下弦乃得畢功。旣而
<lb ed="X" n="0001b06"/><lb ed="R099" n="0567b09"/>題曰纂要。又復均成六卷。因爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0001001" n="0001001"/>訓於門人之請。乃廣
<lb ed="X" n="0001b07"/><lb ed="R099" n="0567b10"/>建立一家之道。吾宗後學不可以輕視也。</p>
<lb ed="X" n="0001b08"/><lb ed="R099" n="0567b11"/><byline cb:type="author">永嘉沙門釋　<note place="inline">從義</note>　撰</byline></cb:div>
<lb ed="X" n="0001b09"/><lb ed="R099" n="0567b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">初總題</cb:mulu><p xml:id="pX56p0001b0901">釋止觀義例。文爲二。初總題。又爲二。初所述題目。具
<lb ed="X" n="0001b10"/><lb ed="R099" n="0567b13"/>存應云摩訶止觀。今文雖則但擧止觀。亦兼摩訶。故
<lb ed="X" n="0001b11"/><lb ed="R099" n="0567b14"/>輔行云。止觀二字無非摩訶。卽是一心三止三觀之
<lb ed="X" n="0001b12"/><lb ed="R099" n="0567b15"/>止觀也。故知總攬一部以爲首題。故始自大意。終于
<lb ed="X" n="0001b13"/><lb ed="R099" n="0567b16"/>旨歸。無非摩訶之止觀也。是則題名爲總。十章爲別
<lb ed="X" n="0001b14"/><lb ed="R099" n="0567b17"/>矣。言義例者。義謂止觀之所以也。例謂比例。類例。條
<lb ed="X" n="0001b15"/><lb ed="R099" n="0567b18"/>例也。是故欲明摩訶止觀佛乘所以。須知七例。如下
<lb ed="X" n="0001b16"/><lb ed="R099" n="0568a01"/>所列七義是也。然此七義皆有其例。非循胸臆輙自
<lb ed="X" n="0001b17"/><lb ed="R099" n="0568a02"/>構立。是則若迷七例之文。將何以明止觀之行。將何
<lb ed="X" n="0001b18"/><lb ed="R099" n="0568a03"/>以袪邪僻之計。</p>
<lb ed="X" n="0001b19"/><lb ed="R099" n="0568a04"/><p xml:id="pX56p0001b1901">次能撰人名。天台卽所棲之處。沙門乃出家之號。湛
<lb ed="X" n="0001b20"/><lb ed="R099" n="0568a05"/>然是述者之名。天台沙門釋義如常。按梁肅撰荆谿
<lb ed="X" n="0001b21"/><lb ed="R099" n="0568a06"/><g ref="#CB15156">碑</g>云。公諱湛然。姓戚氏。世居晉陵之荆谿。人尊其敎。
<lb ed="X" n="0001b22"/><lb ed="R099" n="0568a07"/>因以爲號。旣居天台。故今乃云天台沙門。輔行云毗
<lb ed="X" n="0001b23"/><lb ed="R099" n="0568a08"/>陵沙門者。此從本郡爲名也。述者著述也。亦循也。作
<lb ed="X" n="0001b24"/><lb ed="R099" n="0568a09"/>者謂之聖。述者謂之明。今荆谿但述先聖之道而不
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0001c" n="0001c"/>
<lb ed="X" n="0001c01"/><lb ed="R099" n="0568a10"/>自作焉。亦猶仲尼述而不作也。</p>
<lb ed="X" n="0001c02"/><lb ed="R099" n="0568a11"/><p xml:id="pX56p0001c0201">次別文爲二。初列七例之名。第者次也。一者數之始
<lb ed="X" n="0001c03"/><lb ed="R099" n="0568a12"/>也。第二至第七。皆是次第增前之數耳。</p>
<lb ed="X" n="0001c04"/><lb ed="R099" n="0568a13"/><p xml:id="pX56p0001c0401">所傳部別者。天台傳南嶽三種止觀。一漸次。二不定。
<lb ed="X" n="0001c05"/><lb ed="R099" n="0568a14"/>三圓頓。今此摩訶止觀一部。於三種中別在圓頓也。
<lb ed="X" n="0001c06"/><lb ed="R099" n="0568a15"/>又輔行云。一一部中非無傍正。如次第禪門正明次
<lb ed="X" n="0001c07"/><lb ed="R099" n="0568a16"/>第。傍亦具二。文雖未終亦有其意。非漏非無漏。卽頓
<lb ed="X" n="0001c08"/><lb ed="R099" n="0568a17"/>文也。修發不同一十六句。卽不定也<note place="inline">一有漏。卽十善四禪等。二無漏。
<lb ed="X" n="0001c09"/><lb ed="R099" n="0568a18"/>卽九想八念等。三亦有漏亦無漏。卽六妙門十六特勝等。四非有漏非無漏。卽法華三昧等。修發十六者。一約
<lb ed="X" n="0001c10"/><lb ed="R099" n="0568b01"/>止門明四修。二約觀門明四修。一事。二理。三事理。四非事理。一一修中各有四種發禪不定。是故合有一十六
<lb ed="X" n="0001c11"/><lb ed="R099" n="0568b02"/>種發禪不定云云</note>。六妙門中正明不定。傍亦具二。圓頓卽頓。
<lb ed="X" n="0001c12"/><lb ed="R099" n="0568b03"/>相生卽漸<note place="inline">六妙門中開爲十門。第二謂之相生。第九謂之圓觀</note>。今圓頓文亦兼
<lb ed="X" n="0001c13"/><lb ed="R099" n="0568b04"/>餘二。傍雖兼二。今從正明圓頓而說。是故謂之所傳
<lb ed="X" n="0001c14"/><lb ed="R099" n="0568b05"/>部別耳。旣云天台傳於南嶽三種止觀。故知人爲能
<lb ed="X" n="0001c15"/><lb ed="R099" n="0568b06"/>傳。法爲所傳。所傳通三。今則別在圓頓止觀耳。又輔
<lb ed="X" n="0001c16"/><lb ed="R099" n="0568b07"/>行釋別序中云。師資所承。三部不同。頓對餘二。故名
<lb ed="X" n="0001c17"/><lb ed="R099" n="0568b08"/>爲別。故知三中別在圓頓。名爲所傳部別也。所依正
<lb ed="X" n="0001c18"/><lb ed="R099" n="0568b09"/>敎者。無敎之行。冥如夜遊。是故妙行必依正敎。正敎
<lb ed="X" n="0001c19"/><lb ed="R099" n="0568b10"/>則簡邪敎故也。故輔行題下註云。行何所弘。非衆敎
<lb ed="X" n="0001c20"/><lb ed="R099" n="0568b11"/>不立所依。旣乃名爲正敎。當知能依則是妙行也。依
<lb ed="X" n="0001c21"/><lb ed="R099" n="0568b12"/>正消釋者。下文牒名乃云文義當知。文義卽是所依
<lb ed="X" n="0001c22"/><lb ed="R099" n="0568b13"/>正敎之文義也。消者盡也。釋者散也解也。春秋左傳
<lb ed="X" n="0001c23"/><lb ed="R099" n="0568b14"/>序云。若江海之浸。膏澤之潤。渙然氷釋。怡然理順。然
<lb ed="X" n="0001c24"/><lb ed="R099" n="0568b15"/>後爲得也。大章總別者。止觀正說。開爲十章。始自大
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0002a" n="0002a"/>
<lb ed="X" n="0002a01"/><lb ed="R099" n="0568b16"/>意。終至旨歸。而輔行云。於十章中大意爲總。餘八是
<lb ed="X" n="0002a02"/><lb ed="R099" n="0568b17"/>別。總別亦是廣略之義。故止觀云。大意略。八章廣。旨
<lb ed="X" n="0002a03"/><lb ed="R099" n="0568b18"/>歸非廣非略。故輔行第四云<note place="inline">現行印本</note>。前分別中名爲廣
<lb ed="X" n="0002a04"/><lb ed="R099" n="0569a01"/>略。亦云總別。總別二文互相映顯。故前文云。生起五
<lb ed="X" n="0002a05"/><lb ed="R099" n="0569a02"/>略。顯於十廣。故今下文解釋大章總別例中<anchor xml:id="nkr_note_add_0002a0501" n="0002a0501"/><anchor xml:id="beg0002a0501" n="0002a0501"/>但<anchor xml:id="end0002a0501"/>云廣
<lb ed="X" n="0002a06"/><lb ed="R099" n="0569a03"/>略。卽此意也。心境釋疑者。心乃對色而立。境乃望觀
<lb ed="X" n="0002a07"/><lb ed="R099" n="0569a04"/>得名。以心而爲所觀之境。故云心境也。又心名則局。
<lb ed="X" n="0002a08"/><lb ed="R099" n="0569a05"/>境名則通。以陰入界色心等法通名所觀之境故也。
<lb ed="X" n="0002a09"/><lb ed="R099" n="0569a06"/>料簡問答袪滯達觀。故云釋疑也。解行相資者。下文
<lb ed="X" n="0002a10"/><lb ed="R099" n="0569a07"/>牒名乃云行解相資。語雖翻轉。意亦無他。但是文體
<lb ed="X" n="0002a11"/><lb ed="R099" n="0569a08"/>前後互擧耳。故止觀云。前六重依修多羅以開妙解。
<lb ed="X" n="0002a12"/><lb ed="R099" n="0569a09"/>今依妙解以立正行。膏明相賴。目足更資。輔行云。膏
<lb ed="X" n="0002a13"/><lb ed="R099" n="0569a10"/>堪續明以譬觀行。明能然膏以譬觀解。目能導足以
<lb ed="X" n="0002a14"/><lb ed="R099" n="0569a11"/>譬止解。足能達目以譬止行。雙擧兩譬。同喩二法。相
<lb ed="X" n="0002a15"/><lb ed="R099" n="0569a12"/>之與更。賴之與資。綺文互異。意必相通。賴者藉也。資
<lb ed="X" n="0002a16"/><lb ed="R099" n="0569a13"/>者益也。故知若無六章妙解。行不能成。喩疑顯正者。
<lb ed="X" n="0002a17"/><lb ed="R099" n="0569a14"/>曉訓名喩。迷惑曰疑。昭示爲顯。離邪爲正。註云。有題
<lb ed="X" n="0002a18"/><lb ed="R099" n="0569a15"/>云破迷者請改者。謂有艸剏之本。第七例題目云。破
<lb ed="X" n="0002a19"/><lb ed="R099" n="0569a16"/>迷者請改之。云喩疑顯正也。故知此文乃是重修潤
<lb ed="X" n="0002a20"/><lb ed="R099" n="0569a17"/>色之本也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002a21"/><lb ed="R099" n="0569a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">次釋七例</cb:mulu><p xml:id="pX56p0002a2101">次釋七例之義。文爲七。</p><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">初釋所傳部別例</cb:mulu><head>初釋所傳部別例</head><p xml:id="pX56p0002a2117" cb:place="inline">文爲二。初
<lb ed="X" n="0002a22"/><lb ed="R099" n="0569b01"/>牒名。次總指下釋義。文爲三。初總明所傳唯在圓頓。
<lb ed="X" n="0002a23"/><lb ed="R099" n="0569b02"/>部謂部帙。言圓頓者從本爲名。若從第三改治題目
<lb ed="X" n="0002a24"/><lb ed="R099" n="0569b03"/>應云摩訶。又復第三改治題目雖云摩訶。至於標列
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0002b" n="0002b"/>
<lb ed="X" n="0002b01"/><lb ed="R099" n="0569b04"/>三止觀名。亦乃但云圓頓而<anchor xml:id="nkr_note_add_0002b0101" n="0002b0101"/><anchor xml:id="beg0002b0101" n="0002b0101"/>已<anchor xml:id="end0002b0101"/>。今從此意故云圓頓。
<lb ed="X" n="0002b02"/><lb ed="R099" n="0569b05"/>言佛乘者。卽是經云。各賜諸子等一大車。其車高廣
<lb ed="X" n="0002b03"/><lb ed="R099" n="0569b06"/>衆寶莊校等也。言正行者。卽此佛乘。大白牛車名爲
<lb ed="X" n="0002b04"/><lb ed="R099" n="0569b07"/>正行。簡異邪行壞驢之車也。言大體者。猶大綱也。傍
<lb ed="X" n="0002b05"/><lb ed="R099" n="0569b08"/>雖兼二。正在圓頓。淸涼何得斥爲漸圓。輒於三外別
<lb ed="X" n="0002b06"/><lb ed="R099" n="0569b09"/>立頓頓邪。</p>
<lb ed="X" n="0002b07"/><lb ed="R099" n="0569b10"/><p xml:id="pX56p0002b0701">次大意下釋疑。正示圓頓之相。大綱體格雖是圓頓。
<lb ed="X" n="0002b08"/><lb ed="R099" n="0569b11"/>而僻解者尙多昏迷。故須釋疑以示其相。於中爲二。
<lb ed="X" n="0002b09"/><lb ed="R099" n="0569b12"/>初釋疑又爲二。初正釋疑。謂有疑云。若乃總指一部
<lb ed="X" n="0002b10"/><lb ed="R099" n="0569b13"/>以爲圓頓佛乘。何故大意文初有數處以三止觀結
<lb ed="X" n="0002b11"/><lb ed="R099" n="0569b14"/>邪。故茲釋云。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0002b1101" n="0002b1101"/><anchor xml:id="beg0002b1101" n="0002b1101"/>但<anchor xml:id="end0002b1101"/>汎爾傍兼借名結義耳。非謂<note place="inline">今文誤作
<lb ed="X" n="0002b12"/><lb ed="R099" n="0569b15"/>爲字</note>卽爲三種行相也。是故當知正意但在圓頓而<anchor xml:id="nkr_note_add_0002b1201" n="0002b1201"/><anchor xml:id="beg0002b1201" n="0002b1201"/>已<anchor xml:id="end0002b1201"/>。
<lb ed="X" n="0002b13"/><lb ed="R099" n="0569b16"/>大意有五。一發大心。二修大行。三感大果。四裂大網。
<lb ed="X" n="0002b14"/><lb ed="R099" n="0569b17"/>五歸大處。初發心中文自有三。初方言。次簡非。後顯
<lb ed="X" n="0002b15"/><lb ed="R099" n="0569b18"/>是。簡非中云。又聖說多端。或次說或不次說。或具說
<lb ed="X" n="0002b16"/><lb ed="R099" n="0570a01"/>或不具說。乃至云如是等種種互相成顯。還以三止
<lb ed="X" n="0002b17"/><lb ed="R099" n="0570a02"/>觀結之。可以意知。又以一止觀結之云。發菩提心卽
<lb ed="X" n="0002b18"/><lb ed="R099" n="0570a03"/>是觀。邪僻心息卽是止。下文旣云故用三一收束結
<lb ed="X" n="0002b19"/><lb ed="R099" n="0570a04"/>撮。故今乃引一止觀結之之文也。於顯是中文復有
<lb ed="X" n="0002b20"/><lb ed="R099" n="0570a05"/>三。初約四諦中云上來所說旣多。今以三種止觀結
<lb ed="X" n="0002b21"/><lb ed="R099" n="0570a06"/>之。次約四弘中以一止觀結之云。若解此心。任運達
<lb ed="X" n="0002b22"/><lb ed="R099" n="0570a07"/>於止觀。無發無礙卽是觀。其性寂滅卽是止。後約六
<lb ed="X" n="0002b23"/><lb ed="R099" n="0570a08"/>卽中亦有以一止觀結文<note place="inline">如下所辨</note>。次修大行中明四種
<lb ed="X" n="0002b24"/><lb ed="R099" n="0570a09"/>三昧。第四三昧中有四。一約諸經。二約諸善。三約諸
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0002c" n="0002c"/>
<lb ed="X" n="0002c01"/><lb ed="R099" n="0570a10"/>惡。四約諸無記。於四科文後乃用三種止觀結云。復
<lb ed="X" n="0002c02"/><lb ed="R099" n="0570a11"/>次但約最後善<note place="inline">通相善惡展轉相望。唯圓爲善。圓居最後。故云最後善也</note>明隨自
<lb ed="X" n="0002c03"/><lb ed="R099" n="0570a12"/>意。此是次第意。若善惡俱明隨自意。卽是頓意。若約
<lb ed="X" n="0002c04"/><lb ed="R099" n="0570a13"/>襵牒之善<note place="inline">襵牒善者。非前兩收。不出前兩。起空屬空。起有屬有</note>明隨自意。此則
<lb ed="X" n="0002c05"/><lb ed="R099" n="0570a14"/>不定意。大意有五。今云文初者。卽指第一發大心。第
<lb ed="X" n="0002c06"/><lb ed="R099" n="0570a15"/>二修大行文也。言數處者。卽三處也。如向所引。仲尼
<lb ed="X" n="0002c07"/><lb ed="R099" n="0570a16"/>云。加我數年學易則可以無大過矣。數年卽三年也。
<lb ed="X" n="0002c08"/><lb ed="R099" n="0570a17"/>故知數處卽三處也。輔行云。感應文多。須以三結。文
<lb ed="X" n="0002c09"/><lb ed="R099" n="0570a18"/>義若狹。但以一結。如下四弘六卽。或但以三結。具如
<lb ed="X" n="0002c10"/><lb ed="R099" n="0570b01"/>下文顯是四諦及四三昧<note place="inline">應云第四三昧文末也</note>。或時三一並
<lb ed="X" n="0002c11"/><lb ed="R099" n="0570b02"/>略。如下三略。或時三一俱用。卽如今文。一則是通。三
<lb ed="X" n="0002c12"/><lb ed="R099" n="0570b03"/>則是別。通謂通三。別謂各一。不見此意多生異端。問。
<lb ed="X" n="0002c13"/><lb ed="R099" n="0570b04"/>何故須以止觀結之。答。此之三法通冠一切。今此五
<lb ed="X" n="0002c14"/><lb ed="R099" n="0570b05"/>略其文徧通。故處處文以三一結。又復此部通名止
<lb ed="X" n="0002c15"/><lb ed="R099" n="0570b06"/>觀。凡諸文義莫非止觀。不可見此結止觀名。咸謂並
<lb ed="X" n="0002c16"/><lb ed="R099" n="0570b07"/>是修行之法。如六卽中理及名字皆止觀結<note place="inline">應更加於觀行･
<lb ed="X" n="0002c17"/><lb ed="R099" n="0570b08"/>相似。如下辨之</note>。及今文中但結感應。豈更別判三外之一。是
<lb ed="X" n="0002c18"/><lb ed="R099" n="0570b09"/>知理敎行果發心感應無非止觀故也。又復此部雖
<lb ed="X" n="0002c19"/><lb ed="R099" n="0570b10"/>通名止觀。從釋名去文相區分。不復更用三文結之
<lb ed="X" n="0002c20"/><lb ed="R099" n="0570b11"/><note place="inline">雖云不用三止觀結。亦有用於一止觀結。如第三卷偏圓五科用一止觀以結權實。又復妙境文末亦云歷一
<lb ed="X" n="0002c21"/><lb ed="R099" n="0570b12"/>切法無非漸頓不定。輔行云。前大意中於一圓頓結示三種止觀之相。今妙境中收三止觀同一圓頓云云</note>。
<lb ed="X" n="0002c22"/><lb ed="R099" n="0570b13"/>又云。故但結文成三止觀。何得卽以修行釋之。又云。
<lb ed="X" n="0002c23"/><lb ed="R099" n="0570b14"/>況復結文非修行相。不須更以圓漸爲妨。言汎爾者。
<lb ed="X" n="0002c24"/><lb ed="R099" n="0570b15"/>汎者浮也。爾者語辭也。浮汎通漫未爲指的故也。借
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0003a" n="0003a"/>
<lb ed="X" n="0003a01"/><lb ed="R099" n="0570b16"/>者假借暫用也。非謂卽爲三種行相者。且對兼二通
<lb ed="X" n="0003a02"/><lb ed="R099" n="0570b17"/>言之耳。其實但非餘二行相。以圓頓行相正是此部
<lb ed="X" n="0003a03"/><lb ed="R099" n="0570b18"/>故也。又復結文亦非便是圓頓行相。何則。以圓頓行
<lb ed="X" n="0003a04"/><lb ed="R099" n="0571a01"/>相須具二十五方便及十境十乘正修故也。豈但結
<lb ed="X" n="0003a05"/><lb ed="R099" n="0571a02"/>文便以爲足乎。故云非謂卽爲三種行相也。</p>
<lb ed="X" n="0003a06"/><lb ed="R099" n="0571a03"/><p xml:id="pX56p0003a0601">以大意下。次明所以。準上可知。言文略者。卽五略也。
<lb ed="X" n="0003a07"/><lb ed="R099" n="0571a04"/>今正指前二略。卽發心修行也。言意廣者。意該九廣
<lb ed="X" n="0003a08"/><lb ed="R099" n="0571a05"/>也。故輔行云。撮下九廣以爲五略。示九章旨故云大
<lb ed="X" n="0003a09"/><lb ed="R099" n="0571a06"/>意。又九章皆大略述彼意故云大意。故此五略皆以
<lb ed="X" n="0003a10"/><lb ed="R099" n="0571a07"/>大爲名。故止觀云。初釋大意。囊括始終。冠戴初後。故
<lb ed="X" n="0003a11"/><lb ed="R099" n="0571a08"/>輔行云。感應文多須以三結。文義若狹但以一結。撮
<lb ed="X" n="0003a12"/><lb ed="R099" n="0571a09"/>者手取也。</p>
<lb ed="X" n="0003a13"/><lb ed="R099" n="0571a10"/><p xml:id="pX56p0003a1301">次應知下。正示圓頓之相。文爲二。初總示。是故當知。
<lb ed="X" n="0003a14"/><lb ed="R099" n="0571a11"/>文雖兼二借名結義。部中正意獨在圓頓。</p>
<lb ed="X" n="0003a15"/><lb ed="R099" n="0571a12"/><p xml:id="pX56p0003a1501">故序中下。次引證。文爲三。初引序文爲二。初正引文。
<lb ed="X" n="0003a16"/><lb ed="R099" n="0571a13"/>言序中云者。誤也。此文元出正說止觀料簡中耳。故
<lb ed="X" n="0003a17"/><lb ed="R099" n="0571a14"/>止觀正說料簡中問云。略指大意。同異云何。答。通則
<lb ed="X" n="0003a18"/><lb ed="R099" n="0571a15"/>名異意同。別則略指三門。大意在一頓。又此料簡旣
<lb ed="X" n="0003a19"/><lb ed="R099" n="0571a16"/>是章安將正說大意對序中辨差。略釋三種止觀之
<lb ed="X" n="0003a20"/><lb ed="R099" n="0571a17"/>門而爲料簡。是故亦可謂之序中云也。委引輔行具
<lb ed="X" n="0003a21"/><lb ed="R099" n="0571a18"/>如下文。以略冠廣下。次明廣略無異。大意是略。餘八
<lb ed="X" n="0003a22"/><lb ed="R099" n="0571b01"/>是廣。大意五略旣在一頓。以略冠廣豈可殊塗。冠者
<lb ed="X" n="0003a23"/><lb ed="R099" n="0571b02"/>首飾也。謂以大意冠十章首。故止觀云。初釋大意。囊
<lb ed="X" n="0003a24"/><lb ed="R099" n="0571b03"/>括始終。冠戴初後。又云。生起五略。顯於十廣。是故大
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0003b" n="0003b"/>
<lb ed="X" n="0003b01"/><lb ed="R099" n="0571b04"/>意五略與下十廣。皆是正明圓頓也。</p>
<lb ed="X" n="0003b02"/><lb ed="R099" n="0571b05"/><p xml:id="pX56p0003b0201">次引示處文者。此示處文。正是章安序中文也。故云
<lb ed="X" n="0003b03"/><lb ed="R099" n="0571b06"/>次第禪門合三十卷。今之十軸是<name role="" type="person">大莊嚴寺</name>法愼私
<lb ed="X" n="0003b04"/><lb ed="R099" n="0571b07"/>記。不定文者。如六妙門。以不定意歷十二禪等<note place="inline">十二禪者。
<lb ed="X" n="0003b05"/><lb ed="R099" n="0571b08"/>謂四禪。四空。四無量乃至六度等</note>。此是陳尙書令毛喜請智者出此
<lb ed="X" n="0003b06"/><lb ed="R099" n="0571b09"/>文也。圓頓文者。如今所引。輔行云。次示三文部別處
<lb ed="X" n="0003b07"/><lb ed="R099" n="0571b10"/>所。所傳之法不出此三。凡欲修行爲依何部。是故應
<lb ed="X" n="0003b08"/><lb ed="R099" n="0571b11"/>示部別處所。圓頓文者。卽是今文。章安自說所記也。
<lb ed="X" n="0003b09"/><lb ed="R099" n="0571b12"/><name role="" type="person">玉泉寺</name>在荆州。泉色如玉因以名焉。</p>
<lb ed="X" n="0003b10"/><lb ed="R099" n="0571b13"/><p xml:id="pX56p0003b1001">三引下文爲二。初總示下文皆爲顯實。初序中文旣
<lb ed="X" n="0003b11"/><lb ed="R099" n="0571b14"/>在圓頓。自從下去正說諸文。莫不皆以三敎次第思
<lb ed="X" n="0003b12"/><lb ed="R099" n="0571b15"/>議相待。顯於絕待圓頓一實。是則序及正說皆正明
<lb ed="X" n="0003b13"/><lb ed="R099" n="0571b16"/>圓頓也。次別擧大車文義證成止觀。明陰境十乘文
<lb ed="X" n="0003b14"/><lb ed="R099" n="0571b17"/>畢乃引法華大車以譬十法。故云大車文中也。以思
<lb ed="X" n="0003b15"/><lb ed="R099" n="0571b18"/>議相待等而爲僕從者。止觀云。對治助道廣攝諸法
<lb ed="X" n="0003b16"/><lb ed="R099" n="0572a01"/><note place="inline">攝法如下引之</note>。名又多僕從而侍衛之。文句云。譬方便波羅
<lb ed="X" n="0003b17"/><lb ed="R099" n="0572a02"/>蜜能屈曲隨人給侍。使令衆魔外道二乘小行皆隨
<lb ed="X" n="0003b18"/><lb ed="R099" n="0572a03"/>方便智用。故淨名云。皆吾侍也。實相妙理以爲車體
<lb ed="X" n="0003b19"/><lb ed="R099" n="0572a04"/>者。止觀云。觀念念心無非法性實相。是名等一大車。
<lb ed="X" n="0003b20"/><lb ed="R099" n="0572a05"/>徹三諦源。名之爲高。收十法界。名之爲廣。無漏妙觀
<lb ed="X" n="0003b21"/><lb ed="R099" n="0572a06"/>以爲白牛者。止觀云。四念處慧破除八倒之黑。名駕
<lb ed="X" n="0003b22"/><lb ed="R099" n="0572a07"/>以白牛。文句云。譬無漏般若能導諦緣度一切萬行
<lb ed="X" n="0003b23"/><lb ed="R099" n="0572a08"/>到薩婆若。白是色本。卽與本淨無漏相應。自餘諸法
<lb ed="X" n="0003b24"/><lb ed="R099" n="0572a09"/>皆莊嚴具者。止觀云。無量道品名衆寶莊校。文句云。
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0003c" n="0003c"/>
<lb ed="X" n="0003c01"/><lb ed="R099" n="0572a10"/>譬萬行修飾也。周帀欄楯等。今不具引。故文句中章
<lb ed="X" n="0003c02"/><lb ed="R099" n="0572a11"/>安私謂云。諸法實相正是車體。一切衆寶莊校。皆莊
<lb ed="X" n="0003c03"/><lb ed="R099" n="0572a12"/>嚴具耳。又文句先分科云。叙車體中。先叙高廣。次明
<lb ed="X" n="0003c04"/><lb ed="R099" n="0572a13"/>白牛。後明儐從。文句記云。準對三德。應車體中分正
<lb ed="X" n="0003c05"/><lb ed="R099" n="0572a14"/>及緣。對牛爲了。此則義當修二性一。一復具三。高廣
<lb ed="X" n="0003c06"/><lb ed="R099" n="0572a15"/>不二。又輔行云。理性車體。具度資成。白牛觀照。又云。
<lb ed="X" n="0003c07"/><lb ed="R099" n="0572a16"/>其車高廣不思議境也<note place="inline">車體</note>。幰蓋慈悲。寶繩交絡卽發
<lb ed="X" n="0003c08"/><lb ed="R099" n="0572a17"/>心也。安置丹枕。枕有內外。若車內枕。休息衆行。卽安
<lb ed="X" n="0003c09"/><lb ed="R099" n="0572a18"/>心也。若車外枕。或動或靜。動靜只是通塞義也<note place="inline">具度</note>。破
<lb ed="X" n="0003c10"/><lb ed="R099" n="0572b01"/>塞存通。卽塞而通。其疾如風。卽破無明是破徧義也。
<lb ed="X" n="0003c11"/><lb ed="R099" n="0572b02"/>始自白牛終至平正。道品義也<note place="inline">白牛</note>。又多僕從。卽正助
<lb ed="X" n="0003c12"/><lb ed="R099" n="0572b03"/>也<note place="inline">僕從</note>。遊於四方。卽次位也。安忍離著在次位之初。安
<lb ed="X" n="0003c13"/><lb ed="R099" n="0572b04"/>忍只是忍於五品違順二境。令入六根離愛。只是離
<lb ed="X" n="0003c14"/><lb ed="R099" n="0572b05"/>六根中相似法愛。又次位者。只是行之所階。恐行者
<lb ed="X" n="0003c15"/><lb ed="R099" n="0572b06"/>生濫。故於次位中別出五品六根淸淨勸勵行者。令
<lb ed="X" n="0003c16"/><lb ed="R099" n="0572b07"/>離障離愛。故知前七正明車體及以具度<note place="inline">亦兼白牛</note>。後三
<lb ed="X" n="0003c17"/><lb ed="R099" n="0572b08"/>只是乘之所涉。若無所涉。運義不成。是故十法通名
<lb ed="X" n="0003c18"/><lb ed="R099" n="0572b09"/>大乘也。</p>
<lb ed="X" n="0003c19"/><lb ed="R099" n="0572b10"/><p xml:id="pX56p0003c1901">三故知下。結示部別。如上擧例。故知此部於三種止
<lb ed="X" n="0003c20"/><lb ed="R099" n="0572b11"/>觀中別在圓頓佛乘妙行。此外更無頓頓之他趣也。
<lb ed="X" n="0003c21"/><lb ed="R099" n="0572b12"/>趣謂旨趣。更無別立頓頓旨趣故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003c22"/><lb ed="R099" n="0572b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第二所依正敎例</cb:mulu><head>○第二所依正敎例</head>
<lb ed="X" n="0003c23"/><lb ed="R099" n="0572b14"/><p xml:id="pX56p0003c2301">文爲二。初牒名。次釋義。文爲二。初明所依正敎通乎
<lb ed="X" n="0003c24"/><lb ed="R099" n="0572b15"/>一代。散者。分也布也徧也。該者。備也兼也。代者。年也
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0004a" n="0004a"/>
<lb ed="X" n="0004a01"/><lb ed="R099" n="0572b16"/>更也。雖義立三十年爲一代。今但取代更之。說卽釋
<lb ed="X" n="0004a02"/><lb ed="R099" n="0572b17"/>迦五十年中說法自爲一代。異於過未諸佛故也。謂
<lb ed="X" n="0004a03"/><lb ed="R099" n="0572b18"/>今止觀一部徧散分布廣引諸文。備該釋迦五十年
<lb ed="X" n="0004a04"/><lb ed="R099" n="0573a01"/>中一代五時之敎法也。故輔行題下註云。行何所弘。
<lb ed="X" n="0004a05"/><lb ed="R099" n="0573a02"/>非衆敎不立。</p>
<lb ed="X" n="0004a06"/><lb ed="R099" n="0573a03"/><p xml:id="pX56p0004a0601">次明文意唯在法華･涅槃。文爲二。初總明。雖則散引
<lb ed="X" n="0004a07"/><lb ed="R099" n="0573a04"/>該乎一代。然而文體綱格正意唯歸二經。一依法華。
<lb ed="X" n="0004a08"/><lb ed="R099" n="0573a05"/>本迹二門開顯實相。故釋籤云。本迹二門皆歸實相
<lb ed="X" n="0004a09"/><lb ed="R099" n="0573a06"/><note place="inline">本地長壽且置未論</note>。二依涅槃。重扶戒律助顯常住。以此法華･
<lb ed="X" n="0004a10"/><lb ed="R099" n="0573a07"/>涅槃二經判味同時咸皆開顯。無非醍醐一味故也。
<lb ed="X" n="0004a11"/><lb ed="R099" n="0573a08"/>故法華云大王之饍。涅槃云醍醐之味。法華開三敎
<lb ed="X" n="0004a12"/><lb ed="R099" n="0573a09"/>之權顯一乘之實。名大王饍。涅槃點劣淺之三修是
<lb ed="X" n="0004a13"/><lb ed="R099" n="0573a10"/>勝常樂我。名醍醐味。王饍醍醐味無差別。顯實勝修
<lb ed="X" n="0004a14"/><lb ed="R099" n="0573a11"/>時無側影。所以二經時味元同。大綱雖爾。細辨不然。
<lb ed="X" n="0004a15"/><lb ed="R099" n="0573a12"/>文句記云。判味同時而部有異。約理名別咸歸常住。
<lb ed="X" n="0004a16"/><lb ed="R099" n="0573a13"/>約機彼稱捃拾。約法彼存三權。論意彼帶律儀。語證
<lb ed="X" n="0004a17"/><lb ed="R099" n="0573a14"/>彼兼小果。受益彼無廣記。說時長短永殊。談常過未
<lb ed="X" n="0004a18"/><lb ed="R099" n="0573a15"/>不同。論譬大陣殘黨。現瑞表彰各別。破執難易不同。
<lb ed="X" n="0004a19"/><lb ed="R099" n="0573a16"/>領解近遠迹乖。述成被根不等。用治生死不同。付囑
<lb ed="X" n="0004a20"/><lb ed="R099" n="0573a17"/>有下有此。得茲十六餘略可知。失斯同異講授殊難。
<lb ed="X" n="0004a21"/><lb ed="R099" n="0573a18"/>豈唯二經餘亦不易。具如大部補注之中註解此之
<lb ed="X" n="0004a22"/><lb ed="R099" n="0573b01"/>十六同異。學者知之。</p>
<lb ed="X" n="0004a23"/><lb ed="R099" n="0573b02"/><p xml:id="pX56p0004a2301">次所以下。別示。文爲二。初明始末皆依法華而爲正
<lb ed="X" n="0004a24"/><lb ed="R099" n="0573b03"/>行。文爲五。初擧名體偏圓。依法華名體。文爲二。初明
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0004b" n="0004b"/>
<lb ed="X" n="0004b01"/><lb ed="R099" n="0573b04"/>依法喩之名。上文謂之一依法華本迹顯實。其義如
<lb ed="X" n="0004b02"/><lb ed="R099" n="0573b05"/>何。故茲乃示其所以也。故止觀十章中第二釋止觀
<lb ed="X" n="0004b03"/><lb ed="R099" n="0573b06"/>名分爲四科。一相待。二絕待。三會異。四通三德。故云
<lb ed="X" n="0004b04"/><lb ed="R099" n="0573b07"/>釋名論待論絕也。此卽止觀之行用於法華別題之
<lb ed="X" n="0004b05"/><lb ed="R099" n="0573b08"/>中。待絕二妙之法也。輔行云。判今法華唯具二妙。所
<lb ed="X" n="0004b06"/><lb ed="R099" n="0573b09"/>謂待絕。所言待者。唯有待麤成妙。更無待妙成麤。若
<lb ed="X" n="0004b07"/><lb ed="R099" n="0573b10"/>以迹望本亦可互形。若以部望部一向唯妙。今約法
<lb ed="X" n="0004b08"/><lb ed="R099" n="0573b11"/>華迹理復置互形。所以玄文待絕俱稱爲妙。故以部
<lb ed="X" n="0004b09"/><lb ed="R099" n="0573b12"/>敎相望復有橫豎。望前四時名爲豎待。圓望三敎名
<lb ed="X" n="0004b10"/><lb ed="R099" n="0573b13"/>爲橫待。此文旣依法華經意。而釋名等大槩準彼。相
<lb ed="X" n="0004b11"/><lb ed="R099" n="0573b14"/>待是麤。義當待麤論妙。絕待是妙。義當開麤論妙。此
<lb ed="X" n="0004b12"/><lb ed="R099" n="0573b15"/>二亦名廢麤開麤。故法華中唯論二妙。更無非待非
<lb ed="X" n="0004b13"/><lb ed="R099" n="0573b16"/>絕之名。彼爲判敎。故待之與絕同稱爲妙。今此相待
<lb ed="X" n="0004b14"/><lb ed="R099" n="0573b17"/>則判爲麤。唯明絕觀。無部可待。則無豎待。無敎可望。
<lb ed="X" n="0004b15"/><lb ed="R099" n="0573b18"/>名無橫待。故唯一絕以爲能詮。雖立相待以顯絕待。
<lb ed="X" n="0004b16"/><lb ed="R099" n="0574a01"/>尙無於絕何待之有。爲詮三德故假名絕。借相待名
<lb ed="X" n="0004b17"/><lb ed="R099" n="0574a02"/>判爲思議。故唯絕待方稱爲妙。所以思議境後佛界
<lb ed="X" n="0004b18"/><lb ed="R099" n="0574a03"/>雖妙。居九界末通名爲麤。故並判云非今所用。次與
<lb ed="X" n="0004b19"/><lb ed="R099" n="0574a04"/>不次意亦如是。故次第意但云衍門。用通用別但云
<lb ed="X" n="0004b20"/><lb ed="R099" n="0574a05"/>似通似別。雖云不用。正約思議明不思議。開於所待
<lb ed="X" n="0004b21"/><lb ed="R099" n="0574a06"/>以成能絕。卽是今文妙觀意也。釋名下去諸意皆然。
<lb ed="X" n="0004b22"/><lb ed="R099" n="0574a07"/>所以釋名論待論絕。體相唯論次與不次。攝法六義。
<lb ed="X" n="0004b23"/><lb ed="R099" n="0574a08"/>偏圓五門。亦復如是。雖無部會可以對論。還借敎味
<lb ed="X" n="0004b24"/><lb ed="R099" n="0574a09"/>以顯圓妙。境境十觀只應唯妙。尙寄橫豎顯非橫豎。
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0004c" n="0004c"/>
<lb ed="X" n="0004c01"/><lb ed="R099" n="0574a10"/>故知一部之文。共成圓乘開權妙觀。豈指一句別謂
<lb ed="X" n="0004c02"/><lb ed="R099" n="0574a11"/>高深。若其然者何殊體踏<note place="inline">云云</note>。言乃至偏圓文中者。
<lb ed="X" n="0004c03"/><lb ed="R099" n="0574a12"/>略於體相攝法也。偏圓一科自分爲五。一大小。二半
<lb ed="X" n="0004c04"/><lb ed="R099" n="0574a13"/>滿。三偏圓。四漸頓。五權實。於權實中乃云。權是權謀
<lb ed="X" n="0004c05"/><lb ed="R099" n="0574a14"/>暫用還廢。實是實錄究竟旨歸。立權略爲三意。一爲
<lb ed="X" n="0004c06"/><lb ed="R099" n="0574a15"/>實施權。二開權顯實。三廢權顯實。如法華中蓮華三
<lb ed="X" n="0004c07"/><lb ed="R099" n="0574a16"/>譬。諸佛卽一大事出世。元爲圓頓一實止觀而施三
<lb ed="X" n="0004c08"/><lb ed="R099" n="0574a17"/>權止觀。權非本意意亦不在權外。只開三權止觀而
<lb ed="X" n="0004c09"/><lb ed="R099" n="0574a18"/>顯圓頓一實止觀。爲實施權。實今<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c0901" n="0004c0901"/><anchor xml:id="beg0004c0901" n="0004c0901"/>已<anchor xml:id="end0004c0901"/>立。開權顯實。權
<lb ed="X" n="0004c10"/><lb ed="R099" n="0574b01"/>卽是<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c1001" n="0004c1001"/><anchor xml:id="beg0004c1001" n="0004c1001"/>實<anchor xml:id="end0004c1001"/>。無權可論。是故廢權顯實。權廢實存。暫用釋
<lb ed="X" n="0004c11"/><lb ed="R099" n="0574b02"/>名。其義爲允。故云具引蓮華三喩釋名也。輔行云。暫
<lb ed="X" n="0004c12"/><lb ed="R099" n="0574b03"/>用法華釋名之文來此以釋權實之名。問。蓮華三喩
<lb ed="X" n="0004c13"/><lb ed="R099" n="0574b04"/>喩於施開。廢等三法爲是同體爲是異體。若云異體。
<lb ed="X" n="0004c14"/><lb ed="R099" n="0574b05"/>何故不以麤華爲喩。而言非同體方便無以施開邪。
<lb ed="X" n="0004c15"/><lb ed="R099" n="0574b06"/>若云同體。何故乃云爲蓮故華。華掩於實。及開麤顯
<lb ed="X" n="0004c16"/><lb ed="R099" n="0574b07"/>妙邪。答。若乃不曉如來權巧及以機情。則於諸文任
<lb ed="X" n="0004c17"/><lb ed="R099" n="0574b08"/>運壅滯。將何以顯一家大旨。今約如來權巧明之。則
<lb ed="X" n="0004c18"/><lb ed="R099" n="0574b09"/>是蓮華喩於妙法。故施開等無非同體。復約衆生機
<lb ed="X" n="0004c19"/><lb ed="R099" n="0574b10"/>情辨之。則於如來爲實施權。是華掩於實。華開蓮現。
<lb ed="X" n="0004c20"/><lb ed="R099" n="0574b11"/>是開麤顯妙。是則異體乃約衆生機情強覆。若於如
<lb ed="X" n="0004c21"/><lb ed="R099" n="0574b12"/>來方便本一。何曾異實。所以爲蓮故華。是卽實之權。
<lb ed="X" n="0004c22"/><lb ed="R099" n="0574b13"/>華開蓮現。是卽權之實。故昔施今開。於佛無非體內。
<lb ed="X" n="0004c23"/><lb ed="R099" n="0574b14"/>由是乃云同體方便施開等也。但昔機情覆悕慕近
<lb ed="X" n="0004c24"/><lb ed="R099" n="0574b15"/>果判爲體外。故說施權名爲異體。然機熟須開。開彼
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0005a" n="0005a"/>
<lb ed="X" n="0005a01"/><lb ed="R099" n="0574b16"/>能覆祐彼近謂名之爲開。開何所開。卽彼能覆。所以
<lb ed="X" n="0005a02"/><lb ed="R099" n="0574b17"/>謂之開麤顯妙。麤旣開顯名之爲妙。故說開顯亦名
<lb ed="X" n="0005a03"/><lb ed="R099" n="0574b18"/>同體。施權乃是異體之義。約機雖爾於佛不然。所以
<lb ed="X" n="0005a04"/><lb ed="R099" n="0575a01"/>施開唯一同體。輪王解髻喩意可識。故佛輪王見諸
<lb ed="X" n="0005a05"/><lb ed="R099" n="0575a02"/>大士。應破大惑獲大智勳。乃於眞寶法界之頂開解
<lb ed="X" n="0005a06"/><lb ed="R099" n="0575a03"/>同體善巧權髻。賜與實相明珠記莂。若得斯旨諸文
<lb ed="X" n="0005a07"/><lb ed="R099" n="0575a04"/>可知。他不見之。妄生建立。誠堪悲矣。</p>
<lb ed="X" n="0005a08"/><lb ed="R099" n="0575a05"/><p xml:id="pX56p0005a0801">顯體下。次明用實相之體。此卽止觀十章之中第三
<lb ed="X" n="0005a09"/><lb ed="R099" n="0575a06"/>體相一章。故云顯體也。彼體相文自分四科。一敎相。
<lb ed="X" n="0005a10"/><lb ed="R099" n="0575a07"/>二眼智。三境界。四得失。次明用章意。云法華疏用四
<lb ed="X" n="0005a11"/><lb ed="R099" n="0575a08"/>一明實。今以四科顯體可以相類。輔行云。前釋名中
<lb ed="X" n="0005a12"/><lb ed="R099" n="0575a09"/>旣用玄文待絕二妙。故今顯體還用疏中四一顯實。
<lb ed="X" n="0005a13"/><lb ed="R099" n="0575a10"/>實不異彼。是故用之。此四一名本出光宅<note place="inline">法華文句云。舊云四
<lb ed="X" n="0005a14"/><lb ed="R099" n="0575a11"/>一謂果一人一敎一因一</note>。今家和舊亦作四一。數同名異。不全同
<lb ed="X" n="0005a15"/><lb ed="R099" n="0575a12"/>舊。舊云果一。今云理一。若無理印則同魔說。舊云因
<lb ed="X" n="0005a16"/><lb ed="R099" n="0575a13"/>一今云行一。同語則單。行通因果。人敎二一與舊不
<lb ed="X" n="0005a17"/><lb ed="R099" n="0575a14"/>殊。玄文復以十妙而爲十一。今且依四以對四章。是
<lb ed="X" n="0005a18"/><lb ed="R099" n="0575a15"/>故經云。爲令衆生開佛知見。取所知見而爲理一。但
<lb ed="X" n="0005a19"/><lb ed="R099" n="0575a16"/>敎菩薩卽是人一。常爲一事卽是行一。爲衆生說卽
<lb ed="X" n="0005a20"/><lb ed="R099" n="0575a17"/>是敎一。疏釋理一約能知見。又爲四釋。謂四智四門
<lb ed="X" n="0005a21"/><lb ed="R099" n="0575a18"/>四位觀心。能所相對四章義足。智是眼智。門是敎相。
<lb ed="X" n="0005a22"/><lb ed="R099" n="0575b01"/>觀心只是稟敎證智。次位只是眼智所階以契於理
<lb ed="X" n="0005a23"/><lb ed="R099" n="0575b02"/><note place="inline">云云</note>。今云具用光宅四一者。此有二意。一者爲對上
<lb ed="X" n="0005a24"/><lb ed="R099" n="0575b03"/>文蓮華三喩。故今乃云光宅四一。二者四一之言本
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0005b" n="0005b"/>
<lb ed="X" n="0005b01"/><lb ed="R099" n="0575b04"/>出光宅。今且從舊爲語。故云光宅四一耳。其實今家
<lb ed="X" n="0005b02"/><lb ed="R099" n="0575b05"/>所明四一與舊稍異也。須知人旣稟敎修行以契於
<lb ed="X" n="0005b03"/><lb ed="R099" n="0575b06"/>理。是故理一卽是實相。今云四一者通擧能所耳。其
<lb ed="X" n="0005b04"/><lb ed="R099" n="0575b07"/>實但取所知見理爲理一也。爲行正體者。卽前文云。
<lb ed="X" n="0005b05"/><lb ed="R099" n="0575b08"/>實相妙理以爲車體也。此體高廣衆寶莊校則異邪
<lb ed="X" n="0005b06"/><lb ed="R099" n="0575b09"/>空。故云正體耳。故與前文正行大體不可一槩也。</p>
<lb ed="X" n="0005b07"/><lb ed="R099" n="0575b10"/><p xml:id="pX56p0005b0701">況諸境下。次擧正觀果報。依法華大車文爲二。初明
<lb ed="X" n="0005b08"/><lb ed="R099" n="0575b11"/>諸境十乘正觀。以大車爲喩。又爲二。初正明陰等諸
<lb ed="X" n="0005b09"/><lb ed="R099" n="0575b12"/>境皆明十乘。乘乘皆以大車爲喩。廣如止觀。今不煩
<lb ed="X" n="0005b10"/><lb ed="R099" n="0575b13"/>錄。略如上文引陰境中十乘大車。自下九境準例可
<lb ed="X" n="0005b11"/><lb ed="R099" n="0575b14"/>識。何須具引邪。故生起下。次引證生起。文末者。止觀
<lb ed="X" n="0005b12"/><lb ed="R099" n="0575b15"/>明觀陰境十乘自分爲二。初法。次喩<note place="inline">卽大車也</note>。初法爲六。
<lb ed="X" n="0005b13"/><lb ed="R099" n="0575b16"/>初列十法。次生起。三擧喩。四稱歎。五廣解。六總結。今
<lb ed="X" n="0005b14"/><lb ed="R099" n="0575b17"/>此卽是第四稱歎。故是第二生起文末。以隔第三擧
<lb ed="X" n="0005b15"/><lb ed="R099" n="0575b18"/>譬之文故云末耳。言生起者。止觀云。旣自達妙境卽
<lb ed="X" n="0005b16"/><lb ed="R099" n="0576a01"/>起誓悲他。次作行塡願。願行旣巧破無不徧。徧破之
<lb ed="X" n="0005b17"/><lb ed="R099" n="0576a02"/>中精識通塞令道品進行。又用助開道。道中之位<anchor xml:id="nkr_note_add_0005b1701" n="0005b1701"/><anchor xml:id="beg0005b1701" n="0005b1701"/>己<anchor xml:id="end0005b1701"/>
<lb ed="X" n="0005b18"/><lb ed="R099" n="0576a03"/>他皆識安忍內外榮辱。莫著中道法愛。故得疾入菩
<lb ed="X" n="0005b19"/><lb ed="R099" n="0576a04"/>薩位。第三擧譬者。譬如毗首羯磨。造得勝堂不疎不
<lb ed="X" n="0005b20"/><lb ed="R099" n="0576a05"/>密<note place="inline">云云</note>。總稱歎者。通歎十乘也。輔行云。十法旣是法
<lb ed="X" n="0005b21"/><lb ed="R099" n="0576a06"/>華所乘。是故還用法華文歎。若約迹說。卽指大通智
<lb ed="X" n="0005b22"/><lb ed="R099" n="0576a07"/>勝佛時以爲積劫。寂滅道場以爲妙悟。若約本門。指
<lb ed="X" n="0005b23"/><lb ed="R099" n="0576a08"/>我本行菩薩道時以爲積劫。本成佛時以爲妙悟。本
<lb ed="X" n="0005b24"/><lb ed="R099" n="0576a09"/>迹二門只是永悟此之十法。身子等者。寂場欲說物
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0005c" n="0005c"/>
<lb ed="X" n="0005c01"/><lb ed="R099" n="0576a10"/>機未宜。恐其墮苦更施方便。四十餘年種種調熟。至
<lb ed="X" n="0005c02"/><lb ed="R099" n="0576a11"/>法華會初略開權。動執生疑殷勤三請。五千起去方
<lb ed="X" n="0005c03"/><lb ed="R099" n="0576a12"/>無枝葉。點示四一演五佛章。被上根人名爲法說。中
<lb ed="X" n="0005c04"/><lb ed="R099" n="0576a13"/>根未解猶希譬喩。下根器劣復待因緣。佛意聯緜在
<lb ed="X" n="0005c05"/><lb ed="R099" n="0576a14"/>茲十法。故十法文末皆譬大車。今文所憑意在於此。
<lb ed="X" n="0005c06"/><lb ed="R099" n="0576a15"/>惑者未見。尙指華嚴。唯知華嚴圓頓之名。而昧彼部
<lb ed="X" n="0005c07"/><lb ed="R099" n="0576a16"/>兼帶之說。全失法華絕待之意。貶挫妙敎獨顯之能。
<lb ed="X" n="0005c08"/><lb ed="R099" n="0576a17"/>驗迹本二文。檢五時之說。圓極不謬何須致疑。是故
<lb ed="X" n="0005c09"/><lb ed="R099" n="0576a18"/>結曰正在茲乎。</p><p xml:id="pX56p0005c0907" cb:place="inline">次是知下。結示行成尅獲大果。言是
<lb ed="X" n="0005c10"/><lb ed="R099" n="0576b01"/>知者。由是而知也。常坐等四。行儀雖異。所依實相無
<lb ed="X" n="0005c11"/><lb ed="R099" n="0576b02"/>有差別。良以實相乃是所緣安樂之法。四種三昧乃
<lb ed="X" n="0005c12"/><lb ed="R099" n="0576b03"/>是能緣安樂之行。故止觀云。四行爲緣。觀心籍緣調
<lb ed="X" n="0005c13"/><lb ed="R099" n="0576b04"/>直。故名四種三昧妙行。若成則證實相。證實相<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c1301" n="0005c1301"/><anchor xml:id="beg0005c1301" n="0005c1301"/>已<anchor xml:id="end0005c1301"/>。所
<lb ed="X" n="0005c14"/><lb ed="R099" n="0576b05"/>獲依報名爲大果。故文句釋安樂行品題云。夫安樂
<lb ed="X" n="0005c15"/><lb ed="R099" n="0576b06"/>者卽大涅槃。從果立名也。行者卽涅槃道。從因得名
<lb ed="X" n="0005c16"/><lb ed="R099" n="0576b07"/>也。絓七方便麤因麤果皆非安樂行。獨此妙因妙果
<lb ed="X" n="0005c17"/><lb ed="R099" n="0576b08"/>名安樂行也。所獲依報名爲大果者。卽是第八果報
<lb ed="X" n="0005c18"/><lb ed="R099" n="0576b09"/>章也。夏終闕緣雖卽不說。準望五略卽感大果是也。
<lb ed="X" n="0005c19"/><lb ed="R099" n="0576b10"/>輔行云。言果報者在實報土。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0005001" n="0005001"/>從報果爲名故。實報無
<lb ed="X" n="0005c20"/><lb ed="R099" n="0576b11"/>障礙土。必出方便有餘之外。卽是初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c2001" n="0005c2001"/><anchor xml:id="beg0005c2001" n="0005c2001"/>已<anchor xml:id="end0005c2001"/>上法身所
<lb ed="X" n="0005c21"/><lb ed="R099" n="0576b12"/>居。尙非初住生身得忍菩薩所居。豈是住前生身及
<lb ed="X" n="0005c22"/><lb ed="R099" n="0576b13"/>七方便人所居邪。初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c2201" n="0005c2201"/><anchor xml:id="beg0005c2201" n="0005c2201"/>已<anchor xml:id="end0005c2201"/>上法身爲正報。實報土爲
<lb ed="X" n="0005c23"/><lb ed="R099" n="0576b14"/>依報。故云所獲依報也。</p>
<lb ed="X" n="0005c24"/><lb ed="R099" n="0576b15"/><p xml:id="pX56p0005c2401">三擧起敎不出令他開示悟入。大章起敎卽是五略
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0006a" n="0006a"/>
<lb ed="X" n="0006a01"/><lb ed="R099" n="0576b16"/>裂大網耳。輔行云。對揚利物名爲起敎。令他除疑名
<lb ed="X" n="0006a02"/><lb ed="R099" n="0576b17"/>爲裂網。起敎本爲除他疑網是故同也。故止觀裂網
<lb ed="X" n="0006a03"/><lb ed="R099" n="0576b18"/>文云。若欲外益衆生逗機設敎者。隨人堪任稱彼而
<lb ed="X" n="0006a04"/><lb ed="R099" n="0577a01"/>說。乃至成佛化物之時。或爲法王。說漸頓法。乃至或
<lb ed="X" n="0006a05"/><lb ed="R099" n="0577a02"/>爲十法界像對揚發起<note place="inline">云云</note>。輔行釋化他不思議境
<lb ed="X" n="0006a06"/><lb ed="R099" n="0577a03"/>云。然此爲他。與後起敎其義不同。彼唯實報八相被
<lb ed="X" n="0006a07"/><lb ed="R099" n="0577a04"/>物。發起權實施開廢等<note place="inline">云云</note>。旣云外益衆生。發起權
<lb ed="X" n="0006a08"/><lb ed="R099" n="0577a05"/>實施開廢等。當知只是爲令衆生開示悟入佛之知
<lb ed="X" n="0006a09"/><lb ed="R099" n="0577a06"/>見。若約位說。則以十住･十行･十向･十地次第對於開
<lb ed="X" n="0006a10"/><lb ed="R099" n="0577a07"/>示悟入。文句云。爲令衆生開示悟入佛之知見。不論
<lb ed="X" n="0006a11"/><lb ed="R099" n="0577a08"/>佛果自知自見。若偏語佛果卽失衆生。若語衆生則
<lb ed="X" n="0006a12"/><lb ed="R099" n="0577a09"/>無佛知見。故不可偏取。前三敎行人雖是衆生。未有
<lb ed="X" n="0006a13"/><lb ed="R099" n="0577a10"/>佛眼佛智故。不能知見實相。圓敎四位亦是衆生。又
<lb ed="X" n="0006a14"/><lb ed="R099" n="0577a11"/>分得佛眼佛智。則衆生義成。知見義亦成<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0006a15"/><lb ed="R099" n="0577a12"/><p xml:id="pX56p0006a1501">四擧旨歸不出三法秘藏。大章旨歸卽是五略歸大
<lb ed="X" n="0006a16"/><lb ed="R099" n="0577a13"/>處也。言旨歸者。文旨所趣也。旨者自向三德也。歸者
<lb ed="X" n="0006a17"/><lb ed="R099" n="0577a14"/>引他同入三德也。又自入名歸。令他入名旨。言三軌
<lb ed="X" n="0006a18"/><lb ed="R099" n="0577a15"/>者。眞性･觀照･資成。此三只是一大乘法耳。經云。十方
<lb ed="X" n="0006a19"/><lb ed="R099" n="0577a16"/>諦求更無餘乘。唯一佛乘。一佛乘者卽具三軌。三一
<lb ed="X" n="0006a20"/><lb ed="R099" n="0577a17"/>圓融不可思議。名之爲妙。妙卽是法。法卽是妙。故云
<lb ed="X" n="0006a21"/><lb ed="R099" n="0577a18"/>妙法也。軌名軌範。還是三法可軌範耳。斯乃妙位所
<lb ed="X" n="0006a22"/><lb ed="R099" n="0577b01"/>住之法也。故妙經方便品云。當知是妙法。諸佛之秘
<lb ed="X" n="0006a23"/><lb ed="R099" n="0577b02"/>要。又神力品云。如來一切秘要之藏。故知妙法卽是
<lb ed="X" n="0006a24"/><lb ed="R099" n="0577b03"/>秘要之藏也。釋籤云。具含三千。通攝三德。故名爲藏。
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0006b" n="0006b"/>
<lb ed="X" n="0006b01"/><lb ed="R099" n="0577b04"/>爾前非器不授斯要。又涅槃經哀歎品云。云何名爲
<lb ed="X" n="0006b02"/><lb ed="R099" n="0577b05"/>秘密之藏。猶如伊字三點。若並則不成伊。縱亦不成。
<lb ed="X" n="0006b03"/><lb ed="R099" n="0577b06"/>如<name role="" type="person">摩醯首羅</name>面上三目乃得成伊。三點若別亦不成
<lb ed="X" n="0006b04"/><lb ed="R099" n="0577b07"/>伊。我亦如是。解脫之法亦非涅槃。如來之身亦非涅
<lb ed="X" n="0006b05"/><lb ed="R099" n="0577b08"/>槃。摩訶般若亦非涅槃。三法各異亦非涅槃。我今安
<lb ed="X" n="0006b06"/><lb ed="R099" n="0577b09"/>住如是三法。爲衆生故名入涅槃。如世伊字。章安釋
<lb ed="X" n="0006b07"/><lb ed="R099" n="0577b10"/>云。若約昔敎隱故名秘。覆故名藏。謂無常等覆於常
<lb ed="X" n="0006b08"/><lb ed="R099" n="0577b11"/>等。令常等隱。名秘密藏。今經開敝如月處空淸淨顯
<lb ed="X" n="0006b09"/><lb ed="R099" n="0577b12"/>露。不如昔敎。但以正法微妙不可思議。絕名離相。衆
<lb ed="X" n="0006b10"/><lb ed="R099" n="0577b13"/>生不解。名爲秘密。法界包含攝一切法。用不可盡。名
<lb ed="X" n="0006b11"/><lb ed="R099" n="0577b14"/>之爲藏。今釋秘密藏文爲三。一譬三點。二譬三目。三
<lb ed="X" n="0006b12"/><lb ed="R099" n="0577b15"/>合以三德。此之三文。一往而言是從事入理。三點是
<lb ed="X" n="0006b13"/><lb ed="R099" n="0577b16"/>文字。此約言敎。三目是天眼。此約修行。三德是佛師。
<lb ed="X" n="0006b14"/><lb ed="R099" n="0577b17"/>此卽約理。又是佛印印於敎行。凡有言說與此相應。
<lb ed="X" n="0006b15"/><lb ed="R099" n="0577b18"/>卽秘密敎。修習相應是秘密行。證得相應是秘密理。
<lb ed="X" n="0006b16"/><lb ed="R099" n="0578a01"/>故約三釋稱敎行理。初三點中言伊字者。外國有新
<lb ed="X" n="0006b17"/><lb ed="R099" n="0578a02"/>舊兩伊。舊伊橫豎斷絕相離。借此況彼。橫如列火。豎
<lb ed="X" n="0006b18"/><lb ed="R099" n="0578a03"/>如點水。各不相續不橫不同。列火不豎。不同點水。應
<lb ed="X" n="0006b19"/><lb ed="R099" n="0578a04"/>如此方草下字相。細畫相連是新伊相。舊伊可譬。昔
<lb ed="X" n="0006b20"/><lb ed="R099" n="0578a05"/>敎三德。法身本有。般若修成。入無餘<anchor xml:id="nkr_note_add_0006b2001" n="0006b2001"/><anchor xml:id="beg0006b2001" n="0006b2001"/>已<anchor xml:id="end0006b2001"/>方是解脫。無
<lb ed="X" n="0006b21"/><lb ed="R099" n="0578a06"/>復身智。如豎點水縱而相離。又約身約智分得有餘
<lb ed="X" n="0006b22"/><lb ed="R099" n="0578a07"/>解脫。橫一時有三法各異。如橫列火各不相關。新伊
<lb ed="X" n="0006b23"/><lb ed="R099" n="0578a08"/>字者。譬今敎三德。法身卽照亦卽自在。名一爲三。三
<lb ed="X" n="0006b24"/><lb ed="R099" n="0578a09"/>無別體。故不是橫。非前非後故是非縱。一卽三如大
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0006c" n="0006c"/>
<lb ed="X" n="0006c01"/><lb ed="R099" n="0578a10"/>點。三卽一如細畫。而三而一而一而三。不可一三說。
<lb ed="X" n="0006c02"/><lb ed="R099" n="0578a11"/>不可一三思。故名不可思議。不可思議者卽非三非
<lb ed="X" n="0006c03"/><lb ed="R099" n="0578a12"/>一。名秘密藏。如世伊字<note place="inline">云云</note>。次約三目釋者。摩醯首
<lb ed="X" n="0006c04"/><lb ed="R099" n="0578a13"/>羅居色界頂。統領大千。一面三目三目一面。不可單
<lb ed="X" n="0006c05"/><lb ed="R099" n="0578a14"/>言。一三縱橫若並若別。能嚴天顏作世界主。徹照三
<lb ed="X" n="0006c06"/><lb ed="R099" n="0578a15"/>千。若不縱橫。嚴主照世一切皆成。三德亦爾。縱橫並
<lb ed="X" n="0006c07"/><lb ed="R099" n="0578a16"/>別祕藏不成。不縱不橫祕藏乃成。次約三德釋祕密
<lb ed="X" n="0006c08"/><lb ed="R099" n="0578a17"/>藏者。果地衆德但言三者。蓋擧略兼諸。法身之身非
<lb ed="X" n="0006c09"/><lb ed="R099" n="0578a18"/>色非無色。非色故不可以形相見。非無色故不可以
<lb ed="X" n="0006c10"/><lb ed="R099" n="0578b01"/>心想知。雖非色而色充滿十方。雖非非色亦可尋求。
<lb ed="X" n="0006c11"/><lb ed="R099" n="0578b02"/>卽法身德。般若德者。非知。非字。亦非不知非不字<note place="inline">云
<lb ed="X" n="0006c12"/><lb ed="R099" n="0578b03"/>云</note>。解脫德者。非縛。非脫。非縛而縛。非脫而脫<note place="inline">云云</note>。我
<lb ed="X" n="0006c13"/><lb ed="R099" n="0578b04"/>今安住下。結成祕密藏也。安住三法。此結三德入大
<lb ed="X" n="0006c14"/><lb ed="R099" n="0578b05"/>涅槃。結祕密藏如世伊字。是結三點。文略不結天･目。
<lb ed="X" n="0006c15"/><lb ed="R099" n="0578b06"/>然佛常安住三法。而言我今者。蓋隨緣宜。故云爲衆
<lb ed="X" n="0006c16"/><lb ed="R099" n="0578b07"/>生故名入涅槃也。輔行云。三軌妙故故云妙法。華嚴
<lb ed="X" n="0006c17"/><lb ed="R099" n="0578b08"/>法界。淨名解脫。不共般若。與夫涅槃三德祕藏。一體
<lb ed="X" n="0006c18"/><lb ed="R099" n="0578b09"/>無殊。若識此意。今文可了。十方佛法在一刹那。</p>
<lb ed="X" n="0006c19"/><lb ed="R099" n="0578b10"/><p xml:id="pX56p0006c1901">五所以下。總結。始謂釋名。末謂旨歸。九廣旣爾。五略
<lb ed="X" n="0006c20"/><lb ed="R099" n="0578b11"/>準知。行通因果。前七爲因。第八爲果。果滿敎他。他機
<lb ed="X" n="0006c21"/><lb ed="R099" n="0578b12"/>我應。自他同歸滅理眞性。濟行之敎有宗。顯敎之行
<lb ed="X" n="0006c22"/><lb ed="R099" n="0578b13"/>符理。是故十章皆是法華之妙行也。</p>
<lb ed="X" n="0006c23"/><lb ed="R099" n="0578b14"/><p xml:id="pX56p0006c2301">次明一部全用涅槃而爲扶助。文爲三。初明末代須
<lb ed="X" n="0006c24"/><lb ed="R099" n="0578b15"/>用扶助。扶者持也。助者佐也。佛說涅槃自有二意。一
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0007a" n="0007a"/>
<lb ed="X" n="0007a01"/><lb ed="R099" n="0578b16"/>爲未熟者更說四敎具談佛性。令具眞常入大涅槃。
<lb ed="X" n="0007a02"/><lb ed="R099" n="0578b17"/>故名捃拾敎。二爲末代鈍根於佛法中起斷滅見。夭
<lb ed="X" n="0007a03"/><lb ed="R099" n="0578b18"/>傷慧命。亡失法身。設三種權扶一圓實。故名扶律談
<lb ed="X" n="0007a04"/><lb ed="R099" n="0579a01"/>常敎。今此卽是第二意也。故妙玄云。涅槃爲末代凡
<lb ed="X" n="0007a05"/><lb ed="R099" n="0579a02"/>夫見思病重。定執一實。誹謗方便。雖服甘露不能卽
<lb ed="X" n="0007a06"/><lb ed="R099" n="0579a03"/>事而眞。傷命早夭。故扶戒定慧顯大涅槃。釋籤云。事
<lb ed="X" n="0007a07"/><lb ed="R099" n="0579a04"/>戒事定。前三敎慧並爲扶<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007001" n="0007001"/>車之法。具如止觀對治助
<lb ed="X" n="0007a08"/><lb ed="R099" n="0579a05"/>開中說。今時行者。或一向尙理。則謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0007a0801" n="0007a0801"/><anchor xml:id="beg0007a0801" n="0007a0801"/>己<anchor xml:id="end0007a0801"/>均聖及執實
<lb ed="X" n="0007a09"/><lb ed="R099" n="0579a06"/>謗權。或一向尙事。則推功高位及謗實許權。旣處末
<lb ed="X" n="0007a10"/><lb ed="R099" n="0579a07"/>代不思聖旨。其誰不墮斯之二失。如來滅後名爲末
<lb ed="X" n="0007a11"/><lb ed="R099" n="0579a08"/>代。不悟圓常名爲根鈍。旣於佛法起斷滅見。遂捨毗
<lb ed="X" n="0007a12"/><lb ed="R099" n="0579a09"/>尼訶棄戒律。復謂如來定入涅槃。夭傷慧命亡失法
<lb ed="X" n="0007a13"/><lb ed="R099" n="0579a10"/>身。若無三敎之權。寧助一乘之實。故廣明持戒委示
<lb ed="X" n="0007a14"/><lb ed="R099" n="0579a11"/>眞常。正助相須乘戒俱急。則法身嚴顯慧命昭然。故
<lb ed="X" n="0007a15"/><lb ed="R099" n="0579a12"/>正行進趣而不傾覆者。良由助道又多僕從而侍衛
<lb ed="X" n="0007a16"/><lb ed="R099" n="0579a13"/>之故也。是則正行及以助道相添資益。方能乘此大
<lb ed="X" n="0007a17"/><lb ed="R099" n="0579a14"/>白牛車。遊於四方直至道場。乘名運載斯之謂矣。以
<lb ed="X" n="0007a18"/><lb ed="R099" n="0579a15"/>在穢土須說贖命爲捃拾故。扶律說常令久住故。兼
<lb ed="X" n="0007a19"/><lb ed="R099" n="0579a16"/>權明實助發實故。帶實用權顯權力故。言贖命者。準
<lb ed="X" n="0007a20"/><lb ed="R099" n="0579a17"/>四念處乃是贖於藏通之命。別圓自有常住之命。故
<lb ed="X" n="0007a21"/><lb ed="R099" n="0579a18"/>非所論。故止觀明對治助開中云。根利無遮。根利有
<lb ed="X" n="0007a22"/><lb ed="R099" n="0579b01"/>遮。根鈍無遮。皆不須助。若根鈍遮重。以根鈍故不能
<lb ed="X" n="0007a23"/><lb ed="R099" n="0579b02"/>卽開三解脫門。以遮重故牽破觀心。爲是義故應須
<lb ed="X" n="0007a24"/><lb ed="R099" n="0579b03"/>治道對破遮障。則得安隱入解脫門。然助道無量。今
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0007b" n="0007b"/>
<lb ed="X" n="0007b01"/><lb ed="R099" n="0579b04"/>約六度以治六蔽。修三昧時。慳貪忽起當用檀捨。破
<lb ed="X" n="0007b02"/><lb ed="R099" n="0579b05"/>戒心起當用尸羅<note place="inline">云云</note>。所以須用助道。治者如二萬
<lb ed="X" n="0007b03"/><lb ed="R099" n="0579b06"/>億佛所繫珠中忘。大乘卽不以大化。更六百劫以小
<lb ed="X" n="0007b04"/><lb ed="R099" n="0579b07"/>起之。令怖畏生死漸向父舍。故知應借小助大<note place="inline">六百劫如
<lb ed="X" n="0007b05"/><lb ed="R099" n="0579b08"/>補註中示</note>。又佛初欲大化。諸佛不印。若思方便卽稱善哉。
<lb ed="X" n="0007b06"/><lb ed="R099" n="0579b09"/>佛有<anchor xml:id="nkr_note_add_0007b0601" n="0007b0601"/><anchor xml:id="beg0007b0601" n="0007b0601"/>本<anchor xml:id="end0007b0601"/>願令衆如我。豈惜大乘。事不獲<anchor xml:id="nkr_note_add_0007b0602" n="0007b0602"/><anchor xml:id="beg0007b0602" n="0007b0602"/>已<anchor xml:id="end0007b0602"/>。逗機對治
<lb ed="X" n="0007b07"/><lb ed="R099" n="0579b10"/>助道開門。且聲聞小行尙自珍敬木叉。大士兼懷寧
<lb ed="X" n="0007b08"/><lb ed="R099" n="0579b11"/>不精持戒品。世以不持爲大。則大小俱亡。信此土機
<lb ed="X" n="0007b09"/><lb ed="R099" n="0579b12"/>緣咸迷大小。具如止觀最初方便持戒淸淨中。事理
<lb ed="X" n="0007b10"/><lb ed="R099" n="0579b13"/>雙美方堪向道。豈入道者令事虧邪。故五篇七聚菩
<lb ed="X" n="0007b11"/><lb ed="R099" n="0579b14"/>薩重輕不可微犯。方稱涅槃顧命之意。何以故。出家
<lb ed="X" n="0007b12"/><lb ed="R099" n="0579b15"/>菩薩具足堅持毗尼篇聚。大乘敎意一切皆然。故涅
<lb ed="X" n="0007b13"/><lb ed="R099" n="0579b16"/>槃中五篇七聚並是出家菩薩律儀。況受食･受藥禁
<lb ed="X" n="0007b14"/><lb ed="R099" n="0579b17"/>性重之由。持鉢･持衣杜譏嫌之本。譏嫌性重等護無
<lb ed="X" n="0007b15"/><lb ed="R099" n="0579b18"/>偏。迹混聲聞。眞菩薩也。但爲元期出苦判屬小宗。豈
<lb ed="X" n="0007b16"/><lb ed="R099" n="0580a01"/>可背彼受持稱爲大道。世云。大乘不須持戒者。斯言
<lb ed="X" n="0007b17"/><lb ed="R099" n="0580a02"/>謬矣。涅槃經云。如人七寶不出外用名之爲藏。其人
<lb ed="X" n="0007b18"/><lb ed="R099" n="0580a03"/>所以藏積此寶。爲未來故。所謂糓貴賊來侵國。値遇
<lb ed="X" n="0007b19"/><lb ed="R099" n="0580a04"/>惡王爲用贖命。財難得時乃當出用。諸佛祕藏亦復
<lb ed="X" n="0007b20"/><lb ed="R099" n="0580a05"/>如是。爲未來世諸惡比丘畜不淨物。爲四衆說如來
<lb ed="X" n="0007b21"/><lb ed="R099" n="0580a06"/>畢竟入於涅槃。讀誦外典不敎佛經。如是等惡出現
<lb ed="X" n="0007b22"/><lb ed="R099" n="0580a07"/>世時。爲滅諸惡爲說是經。是經若滅佛法則滅。若消
<lb ed="X" n="0007b23"/><lb ed="R099" n="0580a08"/>此文應有單複兩義。所言複者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007002" n="0007002"/>諸乘及戒。若言不許
<lb ed="X" n="0007b24"/><lb ed="R099" n="0580a09"/>畜八不淨。此是戒門事門。若說如來畢竟涅槃及遮
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0007c" n="0007c"/>
<lb ed="X" n="0007c01"/><lb ed="R099" n="0580a10"/>外典。此是乘門理門。以彼經<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007003" n="0007003"/><g ref="#CB17157">𫑟</g>前後諸文並皆扶事
<lb ed="X" n="0007c02"/><lb ed="R099" n="0580a11"/>以談常理。若末代中諸惡比丘破戒說於如來無常
<lb ed="X" n="0007c03"/><lb ed="R099" n="0580a12"/>及讀誦外典。則並無乘戒。失常住命。賴由此經扶律
<lb ed="X" n="0007c04"/><lb ed="R099" n="0580a13"/>說常。則乘戒具足。故號此經爲贖常住命之重寶也。
<lb ed="X" n="0007c05"/><lb ed="R099" n="0580a14"/>所言單者唯約戒門。彼經扶律。律是贖常住命之重
<lb ed="X" n="0007c06"/><lb ed="R099" n="0580a15"/>寶也。是則法華雖<anchor xml:id="nkr_note_add_0007c0601" n="0007c0601"/><anchor xml:id="beg0007c0601" n="0007c0601"/>已<anchor xml:id="end0007c0601"/>顯實。而涅槃中復須施權扶其
<lb ed="X" n="0007c07"/><lb ed="R099" n="0580a16"/>戒律以護圓常。是故涅槃五支十戒事理具足。乘戒
<lb ed="X" n="0007c08"/><lb ed="R099" n="0580a17"/>無虧。正助相須。其若是也。</p>
<lb ed="X" n="0007c09"/><lb ed="R099" n="0580a18"/><p xml:id="pX56p0007c0901">佛化下。次擧佛化爲況。扶律談常慧命斯永。佛化尙
<lb ed="X" n="0007c10"/><lb ed="R099" n="0580b01"/>爾今何不然。尙者。庶幾也。</p>
<lb ed="X" n="0007c11"/><lb ed="R099" n="0580b02"/><p xml:id="pX56p0007c1101">三故扶下。總結同致實相之理。不遷不變名之爲常。
<lb ed="X" n="0007c12"/><lb ed="R099" n="0580b03"/>故涅槃中扶律談常以用助顯。今經實相而推其功
<lb ed="X" n="0007c13"/><lb ed="R099" n="0580b04"/>能在彼涅槃矣。傍助之功旣在於彼。是故正用法華
<lb ed="X" n="0007c14"/><lb ed="R099" n="0580b05"/>顯實。妙行佛乘原其意趣。蓋顯圓實常住不變。二經
<lb ed="X" n="0007c15"/><lb ed="R099" n="0580b06"/>齊致。同一醍醐耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007c16"/><lb ed="R099" n="0580b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第三依正消釋例</cb:mulu><head>○第三依正消釋例</head><p xml:id="pX56p0007c1609" cb:place="inline">文爲三。</p><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">初牒名</cb:mulu><head>初牒名</head><p xml:id="pX56p0007c1615" cb:place="inline">分科。詳者審也。
<lb ed="X" n="0007c17"/><lb ed="R099" n="0580b08"/>究者窮也。文之所以故云文義。體謂體式。亦體格也
<lb ed="X" n="0007c18"/><lb ed="R099" n="0580b09"/>勢謂形勢。亦氣勢也。又勢分也。分別異同炳然可見。
<lb ed="X" n="0007c19"/><lb ed="R099" n="0580b10"/>名之爲相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007c20"/><lb ed="R099" n="0580b11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">次一者下隨科釋義</cb:mulu><head>次一者下隨科釋義</head><p xml:id="pX56p0007c2009" cb:place="inline">文爲二。</p><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">初詳究文義</cb:mulu><head>初詳究文義</head><p xml:id="pX56p0007c2017" cb:place="inline">又爲二。</p><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">初詳究文義</cb:mulu><head>初
<lb ed="X" n="0007c21"/><lb ed="R099" n="0580b12"/>詳究文義</head><p xml:id="pX56p0007c2105" cb:place="inline">爲十。</p><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">初明引證通局者</cb:mulu><head>初明引證通局者</head><p xml:id="pX56p0007c2114" cb:place="inline">此卽序中引證三
<lb ed="X" n="0007c22"/><lb ed="R099" n="0580b13"/>種止觀之文也。法華開顯部雖一實。然而文中先叙
<lb ed="X" n="0007c23"/><lb ed="R099" n="0580b14"/>昔敎以爲所開。故所開爲權。能開爲實。若乃局定引
<lb ed="X" n="0007c24"/><lb ed="R099" n="0580b15"/>證圓頓。一實止觀則引實文。故引文云。正直捨方便。
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0008a" n="0008a"/>
<lb ed="X" n="0008a01"/><lb ed="R099" n="0580b16"/>但說無上道。此證頓也。通者通塗也。方便者權也。如
<lb ed="X" n="0008a02"/><lb ed="R099" n="0580b17"/>引法華證漸不定者。引經云。如是之人應以此法漸
<lb ed="X" n="0008a03"/><lb ed="R099" n="0580b18"/>入佛慧。此證漸也。又引經云。若不信此法。於餘深法
<lb ed="X" n="0008a04"/><lb ed="R099" n="0581a01"/>中示敎利喜。此證不定也。輔行云。旣非華嚴敎人。又
<lb ed="X" n="0008a05"/><lb ed="R099" n="0581a02"/>非諸敎入頓。起自鹿苑。中涉二味。故名爲漸。不信等
<lb ed="X" n="0008a06"/><lb ed="R099" n="0581a03"/>者。若不信頓且用餘深圓敎。非餘而是深也。別敎是
<lb ed="X" n="0008a07"/><lb ed="R099" n="0581a04"/>餘亦復是深。藏通是餘而非深也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008001" n="0008001"/>若未被會於餘於
<lb ed="X" n="0008a08"/><lb ed="R099" n="0581a05"/>深。或信不信故名不定。漸與不定並從昔說。來至法
<lb ed="X" n="0008a09"/><lb ed="R099" n="0581a06"/>華無復二名。捨方便者。約廢權邊。故無上道卽是立
<lb ed="X" n="0008a10"/><lb ed="R099" n="0581a07"/>實也。所引四味文之與部者。部雖非妙。文有權實。引
<lb ed="X" n="0008a11"/><lb ed="R099" n="0581a08"/>證通局準向思之。其意可解故云亦然。故引華嚴云。
<lb ed="X" n="0008a12"/><lb ed="R099" n="0581a09"/>譬如日出先照高山。此證頓也。次照幽谷。此證漸也。
<lb ed="X" n="0008a13"/><lb ed="R099" n="0581a10"/>次照平地。此證不定也。乃至引大經云。從牛出乳等。
<lb ed="X" n="0008a14"/><lb ed="R099" n="0581a11"/>此證漸也。又引置毒乳中乳卽殺人等。此證不定也。
<lb ed="X" n="0008a15"/><lb ed="R099" n="0581a12"/>又引。雪山有草名曰忍辱。牛若食者卽得醍醐。此證
<lb ed="X" n="0008a16"/><lb ed="R099" n="0581a13"/>頓也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008a17"/><lb ed="R099" n="0581a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">次明汎引流類者</cb:mulu><head>次明汎引流類者</head><p xml:id="pX56p0008a1708" cb:place="inline">此亦序中引證之文。又是汎引流
<lb ed="X" n="0008a18"/><lb ed="R099" n="0581a15"/>類也卽是通塗。汎引漸頓不定敎相之名。類同漸頓
<lb ed="X" n="0008a19"/><lb ed="R099" n="0581a16"/>不定止觀之義耳。淨名云。始坐佛樹力降魔者。漸也。
<lb ed="X" n="0008a20"/><lb ed="R099" n="0581a17"/>佛以一音演說法。衆生隨類各得解者。不定也。說法
<lb ed="X" n="0008a21"/><lb ed="R099" n="0581a18"/>不有亦不無者。頓也。法華以異方便者。卽應以此法
<lb ed="X" n="0008a22"/><lb ed="R099" n="0581b01"/>漸入佛慧也。言借用者。卽汎引也。輔行云。皆是借敎
<lb ed="X" n="0008a23"/><lb ed="R099" n="0581b02"/>以證於觀。義勢相似豈可全同。若攬敎成觀復非碩
<lb ed="X" n="0008a24"/><lb ed="R099" n="0581b03"/>異。又云。此三止觀名字雖似。八敎中三其相永別。彼
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0008b" n="0008b"/>
<lb ed="X" n="0008b01"/><lb ed="R099" n="0581b04"/>八敎中指華嚴爲頓。鹿苑<anchor xml:id="nkr_note_add_0008b0101" n="0008b0101"/><anchor xml:id="beg0008b0101" n="0008b0101"/>已<anchor xml:id="end0008b0101"/>去爲漸。不定寄在四味
<lb ed="X" n="0008b02"/><lb ed="R099" n="0581b05"/>之中。下料簡中但是借名。又云。讀者至此應知頓等
<lb ed="X" n="0008b03"/><lb ed="R099" n="0581b06"/>三觀與八敎中頓等三異。以彼八敎<anchor xml:id="nkr_note_add_0008b0301" n="0008b0301"/><anchor xml:id="beg0008b0301" n="0008b0301"/>但<anchor xml:id="end0008b0301"/>在乳等四時
<lb ed="X" n="0008b04"/><lb ed="R099" n="0581b07"/>敎故。今此三文俱緣頓理。故三止觀對三根性。事雖
<lb ed="X" n="0008b05"/><lb ed="R099" n="0581b08"/>差殊同緣頓理。離圓敎外無別根性。當知此三並依
<lb ed="X" n="0008b06"/><lb ed="R099" n="0581b09"/>圓理。分此三行名三根性。是故漸次不同於別。有人
<lb ed="X" n="0008b07"/><lb ed="R099" n="0581b10"/>云是別者。都不見文旨。須知頓人行解俱頓。漸人解
<lb ed="X" n="0008b08"/><lb ed="R099" n="0581b11"/>頓行漸。不定解頓行或漸頓。行相雖別何妨三同。雖
<lb ed="X" n="0008b09"/><lb ed="R099" n="0581b12"/>曰三同何妨行別。故知此三知圓理同而行相小別。
<lb ed="X" n="0008b10"/><lb ed="R099" n="0581b13"/>當知南嶽唯授天台圓頓之理。約行須以漸･不定助。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008b11"/><lb ed="R099" n="0581b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">三明借名申義者</cb:mulu><head>三明借名申義者</head><p xml:id="pX56p0008b1108" cb:place="inline">止觀第六從假入空破法徧文末
<lb ed="X" n="0008b12"/><lb ed="R099" n="0581b15"/>明開權云。若爾。何用前來種種分別。但凡情暗鈍不
<lb ed="X" n="0008b13"/><lb ed="R099" n="0581b16"/>說不知。先誘開之後入正道。故法華云。雖說種種道。
<lb ed="X" n="0008b14"/><lb ed="R099" n="0581b17"/>其實爲一乘。若得此意。終日分別無所分別。涅槃名
<lb ed="X" n="0008b15"/><lb ed="R099" n="0581b18"/>爲復有一行是如來行。法華名爲正直捨方便但說
<lb ed="X" n="0008b16"/><lb ed="R099" n="0582a01"/>無上道。大品名爲一切種智知一切法。淨名稱爲入
<lb ed="X" n="0008b17"/><lb ed="R099" n="0582a02"/>詹蔔林不嗅餘香。華嚴稱爲法界。卽是圓敎四門意
<lb ed="X" n="0008b18"/><lb ed="R099" n="0582a03"/>也。輔行云。若爾下。開權也。先徵起。次正開。三引證。若
<lb ed="X" n="0008b19"/><lb ed="R099" n="0582a04"/>爾。只應引法華文以證顯實。何須復引大品･淨名。答。
<lb ed="X" n="0008b20"/><lb ed="R099" n="0582a05"/>彼部中實不殊法華。所顯實同故得爲證。旣引法華
<lb ed="X" n="0008b21"/><lb ed="R099" n="0582a06"/>開諸權<anchor xml:id="nkr_note_add_0008b2101" n="0008b2101"/><anchor xml:id="beg0008b2101" n="0008b2101"/>已<anchor xml:id="end0008b2101"/>。淨名･大品何權不開。故開彼權還入彼實。
<lb ed="X" n="0008b22"/><lb ed="R099" n="0582a07"/>卽是法華權意本意也。今謂約敎顯實雖則是同。約
<lb ed="X" n="0008b23"/><lb ed="R099" n="0582a08"/>部乃成兼帶之異。旣引彼爲證。故知乃是借於權名
<lb ed="X" n="0008b24"/><lb ed="R099" n="0582a09"/>申於實義。以此正是開會引證之文故也。引淨名文。
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0008c" n="0008c"/>
<lb ed="X" n="0008c01"/><lb ed="R099" n="0582a10"/>本是天女訶身子文。故知乃是引於方等斥奪之名。
<lb ed="X" n="0008c02"/><lb ed="R099" n="0582a11"/>申今開權絕待之義也。引餘三時類此可知者。淨名
<lb ed="X" n="0008c03"/><lb ed="R099" n="0582a12"/>旣是斥奪之名。當知大品卽是融通之語。華嚴乃是
<lb ed="X" n="0008c04"/><lb ed="R099" n="0582a13"/>隔小之談。文句記云。華嚴法界隔彼聲聞。斯之謂矣。
<lb ed="X" n="0008c05"/><lb ed="R099" n="0582a14"/>約圓敎雖實。約兼別仍權。旣引彼爲證。當知乃是借
<lb ed="X" n="0008c06"/><lb ed="R099" n="0582a15"/>彼權名申今實義。是故於彼卽是兼但對帶。於今卽
<lb ed="X" n="0008c07"/><lb ed="R099" n="0582a16"/>成開會廢等。文中不引第二鹿苑。而今言三時兼但
<lb ed="X" n="0008c08"/><lb ed="R099" n="0582a17"/>等者。乃是文勢相帶來耳。又前序中引華嚴云。娑伽
<lb ed="X" n="0008c09"/><lb ed="R099" n="0582a18"/>羅龍車軸雨海。引淨名云。入詹蔔林不嗅餘香。引大
<lb ed="X" n="0008c10"/><lb ed="R099" n="0582b01"/>品云。以一切種智知一切法。當學般若以證圓頓止
<lb ed="X" n="0008c11"/><lb ed="R099" n="0582b02"/>觀。且圓頓止觀豈非開權絕待之義邪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008c12"/><lb ed="R099" n="0582b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">四明借喩轉譬者</cb:mulu><head>四明借喩轉譬者</head><p xml:id="pX56p0008c1208" cb:place="inline">止觀第四卷<note place="inline">現行印本</note>正修之初云。以
<lb ed="X" n="0008c13"/><lb ed="R099" n="0582b04"/>觀觀昏卽昏而朗。以止止散卽散而寂。如豬揩金山。
<lb ed="X" n="0008c14"/><lb ed="R099" n="0582b05"/>衆流入海。薪熾於火。風益求羅耳。輔行云。如豬揩下。
<lb ed="X" n="0008c15"/><lb ed="R099" n="0582b06"/>爲依解起行。立譬譬向寂照之止觀也。上二譬止。下
<lb ed="X" n="0008c16"/><lb ed="R099" n="0582b07"/>二譬觀。謂動散倍增彌益止寂。昏暗彌盛倍益觀明。
<lb ed="X" n="0008c17"/><lb ed="R099" n="0582b08"/>豬揩譬止行。大論釋忍度中云。若人加惡。如豬揩金
<lb ed="X" n="0008c18"/><lb ed="R099" n="0582b09"/>山。金體益眞。今譬安忍三障四魔轉增其寂。又第二
<lb ed="X" n="0008c19"/><lb ed="R099" n="0582b10"/>卷體相中引盲人問乳等譬。輔行云。此中四譬譬執
<lb ed="X" n="0008c20"/><lb ed="R099" n="0582b11"/>者迷名。經文本譬外計邪常。諸文引用並同經意。此
<lb ed="X" n="0008c21"/><lb ed="R099" n="0582b12"/>文借用其意稍異。雖異彼文理亦無失。依義不依語。
<lb ed="X" n="0008c22"/><lb ed="R099" n="0582b13"/>是故轉用。何者。貝聲雖虗體是實故。可喩有門。米粖
<lb ed="X" n="0008c23"/><lb ed="R099" n="0582b14"/>柔輭可喩空門。雪有非有是故可喩亦空亦有。鶴飛
<lb ed="X" n="0008c24"/><lb ed="R099" n="0582b15"/>在空而不住空。是故可喩非空非有。物類而以者。以
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0009a" n="0009a"/>
<lb ed="X" n="0009a01"/><lb ed="R099" n="0582b16"/>字誤也。應作<anchor xml:id="nkr_note_add_0009a0101" n="0009a0101"/><anchor xml:id="beg0009a0101" n="0009a0101"/>已<anchor xml:id="end0009a0101"/>字。<anchor xml:id="nkr_note_add_0009a0102" n="0009a0102"/><anchor xml:id="beg0009a0102" n="0009a0102"/>已<anchor xml:id="end0009a0102"/>者止也。火譬瞋者。如云瞋恚之
<lb ed="X" n="0009a02"/><lb ed="R099" n="0582b17"/>火也。譬智者。如云智慧之火也。用照則暗不生。用燒
<lb ed="X" n="0009a03"/><lb ed="R099" n="0582b18"/>則物不生。形謂形相。紅赤性謂自性。熾熱體謂體質。
<lb ed="X" n="0009a04"/><lb ed="R099" n="0583a01"/>用謂燒照。火旣轉用爲譬不定。地水風等轉用亦然。
<lb ed="X" n="0009a05"/><lb ed="R099" n="0583a02"/>故淨名疏云。但經論隨緣。或時火譬貪欲。水譬瞋恚。
<lb ed="X" n="0009a06"/><lb ed="R099" n="0583a03"/>風亦不定。今一往從多。故如前對之。通則何所不譬
<lb ed="X" n="0009a07"/><lb ed="R099" n="0583a04"/><note place="inline">云云</note>。言如前對之者。疏前文云。因中四分者。一往分
<lb ed="X" n="0009a08"/><lb ed="R099" n="0583a05"/>別。三毒對三大疾。三處等起。故名等分。生地大病。貪
<lb ed="X" n="0009a09"/><lb ed="R099" n="0583a06"/>欲對水。經云。愛河洄澓沒衆生。無明所盲不能出。愛
<lb ed="X" n="0009a10"/><lb ed="R099" n="0583a07"/>能潤業。如水潤生。瞋恚對火。瞋心一起燒滅善根。愚
<lb ed="X" n="0009a11"/><lb ed="R099" n="0583a08"/>癡對風。以愚癡故則有四倒。經云。四倒暴風能偃山
<lb ed="X" n="0009a12"/><lb ed="R099" n="0583a09"/>夷<anchor xml:id="nkr_note_orig_0009001" n="0009001"/>岩。地具三分。如水火風俱集一身。故以對之。又由
<lb ed="X" n="0009a13"/><lb ed="R099" n="0583a10"/>四分感成報身。卽有生老病死。故下文云。有生死卽
<lb ed="X" n="0009a14"/><lb ed="R099" n="0583a11"/>有病。此患亦由四分而生。如瑞應云。貪欲致老。瞋恚
<lb ed="X" n="0009a15"/><lb ed="R099" n="0583a12"/>致病。愚癡致死。義推應云等分致生<note place="inline">云云</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009a16"/><lb ed="R099" n="0583a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">五明傍引辨異</cb:mulu><head>五明傍引辨異</head><p xml:id="pX56p0009a1607" cb:place="inline">中云。若證漸初及偏小等。則名義兼
<lb ed="X" n="0009a17"/><lb ed="R099" n="0583a14"/>借者。以此二論但是漸初偏小三藏空有二門故也。
<lb ed="X" n="0009a18"/><lb ed="R099" n="0583a15"/>如止觀第六破思假位中引成論明十六心。正是初
<lb ed="X" n="0009a19"/><lb ed="R099" n="0583a16"/>果位。異部明十六心是修道位。輔行云。成論之外並
<lb ed="X" n="0009a20"/><lb ed="R099" n="0583a17"/>屬異部。諸阿毗曇並明見道在十五心。如信法二行
<lb ed="X" n="0009a21"/><lb ed="R099" n="0583a18"/>文初者。止觀第五安心文中明凡師敎他安心中明
<lb ed="X" n="0009a22"/><lb ed="R099" n="0583b01"/>他機有二種。一信行。二法行。引薩婆多明此二人位
<lb ed="X" n="0009a23"/><lb ed="R099" n="0583b02"/>在見道。因聞入者是爲信行。因思入者是爲法行。曇
<lb ed="X" n="0009a24"/><lb ed="R099" n="0583b03"/>無德云。位在方便。自見法少。憑聞力多。後時要須聞
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0009b" n="0009b"/>
<lb ed="X" n="0009b01"/><lb ed="R099" n="0583b04"/>法得悟。名爲信行。憑聞力少。自見法多。後時要須思
<lb ed="X" n="0009b02"/><lb ed="R099" n="0583b05"/>惟得悟。名爲法行。若見道中無相心利一發卽眞。那
<lb ed="X" n="0009b03"/><lb ed="R099" n="0583b06"/>得判於信法之別。然數據行成。論據根性。各有所以
<lb ed="X" n="0009b04"/><lb ed="R099" n="0583b07"/>不得相非。今師遠討源由。久劫聽學。久劫坐禪。得爲
<lb ed="X" n="0009b05"/><lb ed="R099" n="0583b08"/>信法種子。世世熏習則成根性。各於聞思而得開悟。
<lb ed="X" n="0009b06"/><lb ed="R099" n="0583b09"/>輔行云。汎引二論以出同異。非用論意。彼在小宗各
<lb ed="X" n="0009b07"/><lb ed="R099" n="0583b10"/>依一門。未爲通方徧被之道。如毗曇云。鈍名信行。利
<lb ed="X" n="0009b08"/><lb ed="R099" n="0583b11"/>名法行<note place="inline">云云</note>。數人卽是薩婆多師。是則止觀信法文
<lb ed="X" n="0009b09"/><lb ed="R099" n="0583b12"/>初<anchor xml:id="nkr_note_add_0009b0901" n="0009b0901"/><anchor xml:id="beg0009b0901" n="0009b0901"/>但<anchor xml:id="end0009b0901"/>引數人及成論耳。而輔行中方引毗曇故也。五
<lb ed="X" n="0009b10"/><lb ed="R099" n="0583b13"/>陰王數同時異時者。止觀第四<note place="inline">現行印本。下去第數準此思之</note>觀陰
<lb ed="X" n="0009b11"/><lb ed="R099" n="0583b14"/>入界文初云。數人說五陰同時。識是心王。四陰是數。
<lb ed="X" n="0009b12"/><lb ed="R099" n="0583b15"/>約有門明義。故王數相扶而起。論人說識先了別。次
<lb ed="X" n="0009b13"/><lb ed="R099" n="0583b16"/>受領納。想取相皃。行起違從。色由行感。約空門明義
<lb ed="X" n="0009b14"/><lb ed="R099" n="0583b17"/>故次第相生。輔行云。兼示二論不同之相<note place="inline">云云</note>。此亦
<lb ed="X" n="0009b15"/><lb ed="R099" n="0583b18"/>但擧數人成論耳。但爲辨異非借名義者。卽兼示二
<lb ed="X" n="0009b16"/><lb ed="R099" n="0584a01"/>論不同之相。及汎引二論以出同異。非用論意也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009b17"/><lb ed="R099" n="0584a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">六明開總出別</cb:mulu><head>六明開總出別</head><p xml:id="pX56p0009b1707" cb:place="inline">中言本文者。四悉本文出乎大論。五
<lb ed="X" n="0009b18"/><lb ed="R099" n="0584a03"/>味本文出乎大經。三假本文通於大小。故止觀第五
<lb ed="X" n="0009b19"/><lb ed="R099" n="0584a04"/>破見假中引瓔珞經及釋論･成論等明三假之義。二
<lb ed="X" n="0009b20"/><lb ed="R099" n="0584a05"/>空本文出乎大品及大論等。言義含者。總含於別也。
<lb ed="X" n="0009b21"/><lb ed="R099" n="0584a06"/>言開合者。卽總別也。言義徧者。總旣含別。故派總明
<lb ed="X" n="0009b22"/><lb ed="R099" n="0584a07"/>別則開合義徧也。四悉五味三假二空所出本文。其義
<lb ed="X" n="0009b23"/><lb ed="R099" n="0584a08"/>總含意趣該攝。故止觀中派總明別種種說之義徧
<lb ed="X" n="0009b24"/><lb ed="R099" n="0584a09"/>一切。如四悉檀。或約一法或約諸法。或約有無或約
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0009c" n="0009c"/>
<lb ed="X" n="0009c01"/><lb ed="R099" n="0584a10"/>事理。或指世界爲第一義或指第一義爲世界。或約
<lb ed="X" n="0009c02"/><lb ed="R099" n="0584a11"/>一人或約多人。信法安心種種不同<note place="inline">云云</note>。或約相生
<lb ed="X" n="0009c03"/><lb ed="R099" n="0584a12"/>明五味或漸或頓及不定等<note place="inline">云云</note>。或約心明三假。或
<lb ed="X" n="0009c04"/><lb ed="R099" n="0584a13"/>約色明三假及依正大小等<note place="inline">云云</note>。或約理觀明性相
<lb ed="X" n="0009c05"/><lb ed="R099" n="0584a14"/>本自二空。或約事觀明性相推檢二空。於二空中復
<lb ed="X" n="0009c06"/><lb ed="R099" n="0584a15"/>論生法二空及十八空等<note place="inline">云云</note>。一一皆有開合之義。
<lb ed="X" n="0009c07"/><lb ed="R099" n="0584a16"/>言諸門者卽四門也。言諸敎者卽四敎也。敎敎四門。
<lb ed="X" n="0009c08"/><lb ed="R099" n="0584a17"/>四四十六。門門之中四悉五味三假二空一一皆有
<lb ed="X" n="0009c09"/><lb ed="R099" n="0584a18"/>開合之義。是故謂之莫不咸然。此乃但可總知綱格。
<lb ed="X" n="0009c10"/><lb ed="R099" n="0584b01"/>不煩一一具擧。止觀下去準此思之可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009c11"/><lb ed="R099" n="0584b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">七明引用宗要</cb:mulu><head>七明引用宗要</head><p xml:id="pX56p0009c1107" cb:place="inline">中言如法華等者。迹門開權顯實。本
<lb ed="X" n="0009c12"/><lb ed="R099" n="0584b03"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0009002" n="0009002"/>本開迹顯本。此卽法華一部宗主要義也。般若融通
<lb ed="X" n="0009c13"/><lb ed="R099" n="0584b04"/>濤汰加被空生。身子說共不共般若等。卽是般若宗
<lb ed="X" n="0009c14"/><lb ed="R099" n="0584b05"/>主要義也。方等淨名會中彈斥聲聞菩薩。及以經云。
<lb ed="X" n="0009c15"/><lb ed="R099" n="0584b06"/>佛以一音演說法。衆生隨類各得解。皆謂世尊同其
<lb ed="X" n="0009c16"/><lb ed="R099" n="0584b07"/>語。斯則神力不共法等。卽是方等淨名宗主要義也。
<lb ed="X" n="0009c17"/><lb ed="R099" n="0584b08"/>故今止觀隨便或引一句兩句。當知乃是得彼諸經
<lb ed="X" n="0009c18"/><lb ed="R099" n="0584b09"/>一部文心。是以破古立<anchor xml:id="nkr_note_orig_0009003" n="0009003"/>念皆不失於經部之旨也。言
<lb ed="X" n="0009c19"/><lb ed="R099" n="0584b10"/>文心者。如妙玄序王<note place="inline">去聲</note>中章安釋云。蓋序王者。叙經
<lb ed="X" n="0009c20"/><lb ed="R099" n="0584b11"/>玄意。玄意述於文心。文心莫過迹本。仰觀斯旨衆義
<lb ed="X" n="0009c21"/><lb ed="R099" n="0584b12"/>泠然。釋籤云。一部始終不出二門<note place="inline">迹本</note>。是故二門以文
<lb ed="X" n="0009c22"/><lb ed="R099" n="0584b13"/>心立號。如止觀發心初云。積聚精要名之爲心。今之
<lb ed="X" n="0009c23"/><lb ed="R099" n="0584b14"/>法聚以本迹爲要。如釋妙字本迹各十。本迹二體其
<lb ed="X" n="0009c24"/><lb ed="R099" n="0584b15"/>理不殊<note place="inline">云云</note>。故知經心不過本迹<note place="inline">云云</note>。法華文心旣
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0010a" n="0010a"/>
<lb ed="X" n="0010a01"/><lb ed="R099" n="0584b16"/>爾。方等般若凖知。旣得經文之心。故不失部中之旨
<lb ed="X" n="0010a02"/><lb ed="R099" n="0584b17"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010a03"/><lb ed="R099" n="0584b18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">八明引用儒道者</cb:mulu><head>八明引用儒道者</head><p xml:id="pX56p0010a0308" cb:place="inline">卽儒流･道流也<note place="inline">漢書九流如補注中</note>。道流之
<lb ed="X" n="0010a04"/><lb ed="R099" n="0585a01"/>言攝於此方老莊幷西方外道也。若破若立等者。明
<lb ed="X" n="0010a05"/><lb ed="R099" n="0585a02"/>出世故須破。順世俗故且立。又暫借其言故云立。不
<lb ed="X" n="0010a06"/><lb ed="R099" n="0585a03"/>用其意故云破。如此則引用不違於釋氏之本宗也。
<lb ed="X" n="0010a07"/><lb ed="R099" n="0585a04"/>故止觀第六明世間法藥中引周孔五常。又云我遣
<lb ed="X" n="0010a08"/><lb ed="R099" n="0585a05"/>三聖化彼眞丹。禮義前開大小乘經然後可信。又止
<lb ed="X" n="0010a09"/><lb ed="R099" n="0585a06"/>觀觀三攝法之中第六攝一切敎中云。若觀心僻越
<lb ed="X" n="0010a10"/><lb ed="R099" n="0585a07"/>順無明流。則有一切諸惡敎起。所謂僧佉･衛世九十
<lb ed="X" n="0010a11"/><lb ed="R099" n="0585a08"/>五種邪見敎生。亦有諸善敎起。五行六甲陰陽八卦
<lb ed="X" n="0010a12"/><lb ed="R099" n="0585a09"/>五經子史。世智無道名敎皆從心起。輔行釋<anchor xml:id="nkr_note_add_0010a1201" n="0010a1201"/><anchor xml:id="beg0010a1201" n="0010a1201"/>已<anchor xml:id="end0010a1201"/>然後
<lb ed="X" n="0010a13"/><lb ed="R099" n="0585a10"/>乃云。今爲略知世法同異。不煩廣出。意在總知悉從
<lb ed="X" n="0010a14"/><lb ed="R099" n="0585a11"/>心起。又如止觀安心文中輔行釋云。說法之相。隨有
<lb ed="X" n="0010a15"/><lb ed="R099" n="0585a12"/>相應卽便引用。或儒或小。又釋止觀云。以一其意。引
<lb ed="X" n="0010a16"/><lb ed="R099" n="0585a13"/>老子云。天得一以淸。地得一以寧。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0010001" n="0010001"/>侯王得一以爲天
<lb ed="X" n="0010a17"/><lb ed="R099" n="0585a14"/>下正。老子之意但以陰陽之道以爲天地得一。合君
<lb ed="X" n="0010a18"/><lb ed="R099" n="0585a15"/>臣之道以爲候王得一。今廢彼理。但借彼名以詮今
<lb ed="X" n="0010a19"/><lb ed="R099" n="0585a16"/>理。苦集得一謂滅諦。因緣得一謂無明。滅則行滅等。
<lb ed="X" n="0010a20"/><lb ed="R099" n="0585a17"/>六蔽得一謂至彼岸。凡引俗典例皆如此。不以名似
<lb ed="X" n="0010a21"/><lb ed="R099" n="0585a18"/>將爲義同者。豈可以彼天得一以淸等名似今苦集
<lb ed="X" n="0010a22"/><lb ed="R099" n="0585b01"/>得一等言。便將以爲其義是同乎。深不可矣。又止觀
<lb ed="X" n="0010a23"/><lb ed="R099" n="0585b02"/>云。今時多有誇談莊老。以道可道非常道均齊佛法
<lb ed="X" n="0010a24"/><lb ed="R099" n="0585b03"/>不可說示。檢校道理邪正懸絕。愚者所信智者所嗤。
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0010b" n="0010b"/>
<lb ed="X" n="0010b01"/><lb ed="R099" n="0585b04"/>又如止觀第十明諸見過失中云。周弘政釋三玄云。
<lb ed="X" n="0010b02"/><lb ed="R099" n="0585b05"/>易判八卦陰陽吉凶。此約有明玄。老子虗融。此約無
<lb ed="X" n="0010b03"/><lb ed="R099" n="0585b06"/>明玄。莊子自然。約有無明玄。自外枝派源祖出此。今
<lb ed="X" n="0010b04"/><lb ed="R099" n="0585b07"/>且約此明得失。禮制仁義衛身安國。若不行用滅族
<lb ed="X" n="0010b05"/><lb ed="R099" n="0585b08"/>亡家。<anchor xml:id="nkr_note_add_0010b0501" n="0010b0501"/><anchor xml:id="beg0010b0501" n="0010b0501"/>但<anchor xml:id="end0010b0501"/>現世立德。不言招後世報<note place="inline">云云</note>。粗<note place="inline">徂古切</note>。麤<anchor xml:id="nkr_note_orig_0010002" n="0010002"/>毗
<lb ed="X" n="0010b06"/><lb ed="R099" n="0585b09"/>也。存謂略辨異同。略謂不在委細。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010b07"/><lb ed="R099" n="0585b10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">九明借名略義</cb:mulu><head>九明借名略義</head><p xml:id="pX56p0010b0707" cb:place="inline">中云借名者。借名示相也。略義者。不
<lb ed="X" n="0010b08"/><lb ed="R099" n="0585b11"/>委釋義也。止觀第三明攝法中有六。謂理惑智行位
<lb ed="X" n="0010b09"/><lb ed="R099" n="0585b12"/>敎。又止觀第六明從空入假破法徧中有三。一知病。
<lb ed="X" n="0010b10"/><lb ed="R099" n="0585b13"/>二識藥。三授藥。識藥中略爲三。一世間法藥。二出世
<lb ed="X" n="0010b11"/><lb ed="R099" n="0585b14"/>間法藥。三出世間上上法藥。世間法藥卽五戒十善。
<lb ed="X" n="0010b12"/><lb ed="R099" n="0585b15"/>出世法藥始自一道增數至十。乃至無量等。出世間
<lb ed="X" n="0010b13"/><lb ed="R099" n="0585b16"/>上上法藥亦約增數從一至十。乃至恒沙等。此則但
<lb ed="X" n="0010b14"/><lb ed="R099" n="0585b17"/>是借名示相而<anchor xml:id="nkr_note_add_0010b1401" n="0010b1401"/><anchor xml:id="beg0010b1401" n="0010b1401"/>已<anchor xml:id="end0010b1401"/>。若更委悉開釋如上。法門義理紙
<lb ed="X" n="0010b15"/><lb ed="R099" n="0585b18"/>數千萬尙不可盡。是故謂之太成繁廣。略指上下準
<lb ed="X" n="0010b16"/><lb ed="R099" n="0586a01"/>例可知者。如初攝一切理中云。理是諦。法如上。開合
<lb ed="X" n="0010b17"/><lb ed="R099" n="0586a02"/>偏圓不同<note place="inline">指上體相四科中第三境界中諸境離合</note>。又攝一切智中云。諸
<lb ed="X" n="0010b18"/><lb ed="R099" n="0586a03"/>智離合如前所說<note place="inline">亦指境界中諸離離合</note>。又攝一切行中明慧
<lb ed="X" n="0010b19"/><lb ed="R099" n="0586a04"/>行･行行。乃至四弘十八不共及四無畏等。輔行云。十
<lb ed="X" n="0010b20"/><lb ed="R099" n="0586a05"/>八不共法至下助道中說。三三昧三解脫至第七卷
<lb ed="X" n="0010b21"/><lb ed="R099" n="0586a06"/>說。六度如隨自意及助道中說。故云略指上下準例
<lb ed="X" n="0010b22"/><lb ed="R099" n="0586a07"/>可知也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010b23"/><lb ed="R099" n="0586a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">十明準例用義</cb:mulu><head>十明準例用義</head><p xml:id="pX56p0010b2307" cb:place="inline">中云。如敎證二道本在別敎者。如妙
<lb ed="X" n="0010b24"/><lb ed="R099" n="0586a09"/>玄明一諦境中。引地持明地相明義。說相似法<note place="inline">約行敎道</note>。
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0010c" n="0010c"/>
<lb ed="X" n="0010c01"/><lb ed="R099" n="0586a10"/>地實明義說眞實法<note place="inline">約行證道</note>。又敎門方便卽敎道明義
<lb ed="X" n="0010c02"/><lb ed="R099" n="0586a11"/><note place="inline">約說敎道</note>。說所證法卽證道明義<note place="inline">約說證道</note>。釋籤云。地相謂地
<lb ed="X" n="0010c03"/><lb ed="R099" n="0586a12"/>前迴向位中。道觀雙流地相現前。登地<anchor xml:id="nkr_note_add_0010c0301" n="0010c0301"/><anchor xml:id="beg0010c0301" n="0010c0301"/>已<anchor xml:id="end0010c0301"/>去明眞實
<lb ed="X" n="0010c04"/><lb ed="R099" n="0586a13"/>法。稱爲地實。初地卽是初住故也。又敎門等者。依敎
<lb ed="X" n="0010c05"/><lb ed="R099" n="0586a14"/>道義以四悉檀說登地法名爲敎道。故知初地<anchor xml:id="nkr_note_add_0010c0501" n="0010c0501"/><anchor xml:id="beg0010c0501" n="0010c0501"/>已<anchor xml:id="end0010c0501"/>上
<lb ed="X" n="0010c06"/><lb ed="R099" n="0586a15"/>仍存敎道。若說十地<anchor xml:id="nkr_note_add_0010c0601" n="0010c0601"/><anchor xml:id="beg0010c0601" n="0010c0601"/>已<anchor xml:id="end0010c0601"/>證之法卽證道也。凡釋別義
<lb ed="X" n="0010c07"/><lb ed="R099" n="0586a16"/>多用此意。具如止觀第三記。輔行云。前之兩敎敎證
<lb ed="X" n="0010c08"/><lb ed="R099" n="0586a17"/>俱權。圓敎敎證俱皆是實。此並易明。但別敎中敎權
<lb ed="X" n="0010c09"/><lb ed="R099" n="0586a18"/>證實。意稍難曉人多迷之。使此別敎其義壅隔。是故
<lb ed="X" n="0010c10"/><lb ed="R099" n="0586b01"/>今家借用地論敎證二道以消別門<note place="inline">云云</note>。今則通用
<lb ed="X" n="0010c11"/><lb ed="R099" n="0586b02"/>等者。卽準例用義也。故止觀第二<note place="inline">舊本在第三</note>明體相四
<lb ed="X" n="0010c12"/><lb ed="R099" n="0586b03"/>科中第四明得失中云。若圓望別。別敎敎道兩得<note place="inline">兩得
<lb ed="X" n="0010c13"/><lb ed="R099" n="0586b04"/>卽是自行化他</note>。俱是思議。何以故。敎門方便<note place="inline">云云</note>。若證道者
<lb ed="X" n="0010c14"/><lb ed="R099" n="0586b05"/>卽不思議也。若圓敎敎證俱不思議。何故爾。至理無
<lb ed="X" n="0010c15"/><lb ed="R099" n="0586b06"/>說。爲緣四說但有假名。假名之名名卽無生。是故敎
<lb ed="X" n="0010c16"/><lb ed="R099" n="0586b07"/>證俱不可思議也。輔行解釋如向略引。又輔行釋第
<lb ed="X" n="0010c17"/><lb ed="R099" n="0586b08"/>五偏圓中明四敎各有觀敎行證中云。前之二敎四
<lb ed="X" n="0010c18"/><lb ed="R099" n="0586b09"/>法俱權。別敎則三權證實。圓敎則四法俱實。又云。敎
<lb ed="X" n="0010c19"/><lb ed="R099" n="0586b10"/>證之名亦可通圓。未入初住名爲敎道。若破無明方
<lb ed="X" n="0010c20"/><lb ed="R099" n="0586b11"/>云證道。若判權實與別不同。借於地義以釋圓義。故
<lb ed="X" n="0010c21"/><lb ed="R099" n="0586b12"/>四念處云。別敎唯斷。敎道說故。圓具二意。敎道云斷。
<lb ed="X" n="0010c22"/><lb ed="R099" n="0586b13"/>證道不斷。是故當知敎證二道雖則本在別敎。今則
<lb ed="X" n="0010c23"/><lb ed="R099" n="0586b14"/>通塗用之。正通於圓。傍通前二。又復皆有約證約說。
<lb ed="X" n="0010c24"/><lb ed="R099" n="0586b15"/>證是行證。說是說敎。行證必有行敎。說敎豈無說證。
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0011a" n="0011a"/>
<lb ed="X" n="0011a01"/><lb ed="R099" n="0586b16"/>綺文互彰。是故謂之約證約說耳。</p>
<lb ed="X" n="0011a02"/><lb ed="R099" n="0586b17"/><p xml:id="pX56p0011a0201">準望三觀立三止者。卽準例用義也。止觀體相四科
<lb ed="X" n="0011a03"/><lb ed="R099" n="0586b18"/>中初明敎相中明三止云。一體眞止。二方便隨緣止。
<lb ed="X" n="0011a04"/><lb ed="R099" n="0587a01"/>三息二邊分別止。此三止名。雖未見經論。映望三觀
<lb ed="X" n="0011a05"/><lb ed="R099" n="0587a02"/>隨義立名。釋論云。菩薩依隨經敎爲作名字。名爲法
<lb ed="X" n="0011a06"/><lb ed="R099" n="0587a03"/>施。立名無咎。若能尋經得名。卽懸合此義也。言三觀
<lb ed="X" n="0011a07"/><lb ed="R099" n="0587a04"/>者。卽瓔珞經次第三觀也。故體眞止。望從假入空觀
<lb ed="X" n="0011a08"/><lb ed="R099" n="0587a05"/>而立。方便隨緣止。望從空入假觀而立。息二邊分別
<lb ed="X" n="0011a09"/><lb ed="R099" n="0587a06"/>止。望中道第一義觀而立。所言等者。如第四三昧中
<lb ed="X" n="0011a10"/><lb ed="R099" n="0587a07"/>歷精進善引舊云。精進無別體。但督衆行義。而推之
<lb ed="X" n="0011a11"/><lb ed="R099" n="0587a08"/>應有別體。例無明通入衆使更別有無明。今且寄誦
<lb ed="X" n="0011a12"/><lb ed="R099" n="0587a09"/>經勤<g ref="#CB15081">䇿</g>其心以擬精進。此卽準例無明通別而用精
<lb ed="X" n="0011a13"/><lb ed="R099" n="0587a10"/>進通別之義也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0011a14"/><lb ed="R099" n="0587a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">次詳究文相</cb:mulu><head>次詳究文相</head><p xml:id="pX56p0011a1406" cb:place="inline">文爲二。初標科。次一者下。解釋。文爲十。</p>
<lb ed="X" n="0011a15"/><lb ed="R099" n="0587a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">初明隨相開合</cb:mulu><head>初明隨相開合</head><p xml:id="pX56p0011a1507" cb:place="inline">言隨相者。如文所列隨事隨理等是
<lb ed="X" n="0011a16"/><lb ed="R099" n="0587a13"/>也。言開合者。開則廣說。合則略示。一家立義文相皆
<lb ed="X" n="0011a17"/><lb ed="R099" n="0587a14"/>然者。卽三觀等皆如是也。初約三觀明事理等者。事
<lb ed="X" n="0011a18"/><lb ed="R099" n="0587a15"/>謂小乘隨事而觀。理謂大乘隨理而觀。亦可謂之眞
<lb ed="X" n="0011a19"/><lb ed="R099" n="0587a16"/>如唯識事理二觀。法謂觀法。名謂觀名。行謂觀行。證
<lb ed="X" n="0011a20"/><lb ed="R099" n="0587a17"/>謂親證。自謂自行。他謂化他。隨此開合故云通用。三
<lb ed="X" n="0011a21"/><lb ed="R099" n="0587a18"/>觀旣爾。四敎四悉等例之可知。然須結撮勿使浮濫。
<lb ed="X" n="0011a22"/><lb ed="R099" n="0587b01"/>等者謂雖開拓寬廣無窮。皆悉通用。然而必須收束
<lb ed="X" n="0011a23"/><lb ed="R099" n="0587b02"/>結撮。莫令三觀及四敎等文相汎濫而無所歸。若不
<lb ed="X" n="0011a24"/><lb ed="R099" n="0587b03"/>如此。是則徵召三觀等文無所憑託。建立妙行不能
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0011b" n="0011b"/>
<lb ed="X" n="0011b01"/><lb ed="R099" n="0587b04"/>施設矣。若得今意者。卽隨相開合之意也。本文淺深
<lb ed="X" n="0011b02"/><lb ed="R099" n="0587b05"/>者。卽三觀四敎等本文有小大偏圓淺深也。則者法
<lb ed="X" n="0011b03"/><lb ed="R099" n="0587b06"/>也。卽淺深是法則也。縱<note place="inline">卽容切</note>廣<note place="inline">去聲</note>者。南北曰縱。東西
<lb ed="X" n="0011b04"/><lb ed="R099" n="0587b07"/>曰廣。涯<note place="inline">五佳切</note>者水際也。又魚羈切。水畔也。卷<note place="inline">居轉切</note>。合
<lb ed="X" n="0011b05"/><lb ed="R099" n="0587b08"/>也收束也。</p><p xml:id="pX56p0011b0505" cb:place="inline">示一心則卷權歸實者。開權顯實則融萬
<lb ed="X" n="0011b06"/><lb ed="R099" n="0587b09"/>法不出於刹那也。從被物則開實出權者。爲實施權
<lb ed="X" n="0011b07"/><lb ed="R099" n="0587b10"/>則分一道而成於無量也。此如文句釋方便品。寄言
<lb ed="X" n="0011b08"/><lb ed="R099" n="0587b11"/>歎中。前實後權乃是從實而舒權。絕言歎中前權後
<lb ed="X" n="0011b09"/><lb ed="R099" n="0587b12"/>實乃是卷權歸實耳。行謂十乘觀行。儀謂四種三昧。
<lb ed="X" n="0011b10"/><lb ed="R099" n="0587b13"/>智謂一心三智。導者引也。若無智導引則不能前進。
<lb ed="X" n="0011b11"/><lb ed="R099" n="0587b14"/>故駕以白牛。良由於此也。蕩謂遣蕩也。若作盪字卽
<lb ed="X" n="0011b12"/><lb ed="R099" n="0587b15"/>滌盪也。相著之言必兼三惑。纖者細也微也。毫者毛
<lb ed="X" n="0011b13"/><lb ed="R099" n="0587b16"/>也<g ref="#CB16818">𭯡</g>也。遺者失也。不遺卽不失也。諸敎因果者。圓敎
<lb ed="X" n="0011b14"/><lb ed="R099" n="0587b17"/>則有眞似兩因分滿二果。前之三敎思之可知。歷謂
<lb ed="X" n="0011b15"/><lb ed="R099" n="0587b18"/>經歷次第也。然者語助也。言始終者。在因名始至果
<lb ed="X" n="0011b16"/><lb ed="R099" n="0588a01"/>爲終。因果理同。故始終無二也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0011b17"/><lb ed="R099" n="0588a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">次明結示處所</cb:mulu><head>次明結示處所者</head><p xml:id="pX56p0011b1706" cb:place="inline">處卽所也。一往分之。例餘陰入在
<lb ed="X" n="0011b18"/><lb ed="R099" n="0588a03"/>破徧文末。及豎破法徧有六處示妙。卽結示處所也。
<lb ed="X" n="0011b19"/><lb ed="R099" n="0588a04"/>妙境中明說敎大體等。卽立本文意也。究而詳之。結
<lb ed="X" n="0011b20"/><lb ed="R099" n="0588a05"/>示處所。亦名立本文意也。</p><p xml:id="pX56p0011b2011" cb:place="inline">例餘陰入在破徧文末者。
<lb ed="X" n="0011b21"/><lb ed="R099" n="0588a06"/>止觀第七卷初<note place="inline">現行印本</note>破法徧文末云。前來所說但觀
<lb ed="X" n="0011b22"/><lb ed="R099" n="0588a07"/>識陰作如此說。餘四陰亦如是。十二入･十八界亦如
<lb ed="X" n="0011b23"/><lb ed="R099" n="0588a08"/>是。是名觀陰界入破法徧竟。輔行問云。應在第七卷
<lb ed="X" n="0011b24"/><lb ed="R099" n="0588a09"/>末明十乘竟。例餘陰入皆修十乘。何故於此卽例餘
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0011c" n="0011c"/>
<lb ed="X" n="0011c01"/><lb ed="R099" n="0588a10"/>邪。答。以義便故。從初至此單約識心。從此<anchor xml:id="nkr_note_add_0011c0101" n="0011c0101"/><anchor xml:id="beg0011c0101" n="0011c0101"/>已<anchor xml:id="end0011c0101"/>去乃至
<lb ed="X" n="0011c02"/><lb ed="R099" n="0588a11"/>離愛。具約五陰方成法相。故通塞中旣檢校諦緣。諦
<lb ed="X" n="0011c03"/><lb ed="R099" n="0588a12"/>緣必須具足五陰道品念處。不可獨明一識陰故。正
<lb ed="X" n="0011c04"/><lb ed="R099" n="0588a13"/>助只是助於道品。下三只是明於觀陰次位耳。故須
<lb ed="X" n="0011c05"/><lb ed="R099" n="0588a14"/>於此例餘陰入。將餘陰入共爲觀境。又輔行第八云。
<lb ed="X" n="0011c06"/><lb ed="R099" n="0588a15"/>欲融諸法示觀境徧。是故下文例餘界入。</p>
<lb ed="X" n="0011c07"/><lb ed="R099" n="0588a16"/><p xml:id="pX56p0011c0701">豎破法徧有六處示妙者。止觀云。次明破法徧爲三。
<lb ed="X" n="0011c08"/><lb ed="R099" n="0588a17"/>一無生門。從始至終盡其源底。豎破法徧。二歷諸法
<lb ed="X" n="0011c09"/><lb ed="R099" n="0588a18"/>門。當門從始至終盡其源底。橫破法徧。三橫豎不二。
<lb ed="X" n="0011c10"/><lb ed="R099" n="0588b01"/>從始至終盡其源底。非橫非豎破法徧。豎<anchor xml:id="nkr_note_add_0011c1001" n="0011c1001"/><anchor xml:id="beg0011c1001" n="0011c1001"/>則<anchor xml:id="end0011c1001"/>論高。橫
<lb ed="X" n="0011c11"/><lb ed="R099" n="0588b02"/>則論廣。橫豎不二則非橫非豎。輔行云。隨文見者奈
<lb ed="X" n="0011c12"/><lb ed="R099" n="0588b03"/>何迷深。故一家釋義前總次別。後還結撮歸於元意。
<lb ed="X" n="0011c13"/><lb ed="R099" n="0588b04"/>故示讀者。預於文前遙點六處結撮要意。一破見位
<lb ed="X" n="0011c14"/><lb ed="R099" n="0588b05"/>後<note place="inline">止觀云。體假入空結成止觀義者。諸見輪息一受不退永寂然名爲止。達見無性性空相空名爲觀。乃至
<lb ed="X" n="0011c15"/><lb ed="R099" n="0588b06"/>云是爲無生門通於止觀。亦是止觀成無生門。從假入空破見惑徧竟。輔行云。體假下。次以止觀結之。見息入
<lb ed="X" n="0011c16"/><lb ed="R099" n="0588b07"/>空名止。達見二空名觀。通結前來一切諸見悉達卽空。此是第一節示妙旨也</note>。二破思位後
<lb ed="X" n="0011c17"/><lb ed="R099" n="0588b08"/><note place="inline">止觀云。若就圓敎破思假位者。初破見假正是初信。從第二信至第七信是破思假。八信至十信斷習盡。華嚴
<lb ed="X" n="0011c18"/><lb ed="R099" n="0588b09"/>云。初發心時正習一時俱盡。無有餘界外正習未盡。此乃界內正習盡耳。華嚴云。初發心<anchor xml:id="nkr_note_add_0011c1801" n="0011c1801"/><anchor xml:id="beg0011c1801" n="0011c1801"/>已<anchor xml:id="end0011c1801"/>過於牟尼。卽此意
<lb ed="X" n="0011c19"/><lb ed="R099" n="0588b10"/>也。云何過正習俱盡。八相作佛此則齊矣。三觀圓修此則過勝也。輔行云。此是第二番示文圓旨也</note>。三
<lb ed="X" n="0011c20"/><lb ed="R099" n="0588b11"/>四門料簡中<note place="inline">止觀云。上無生門破假。若得其意者乃是圓敎之門。非方便門也。所以稱爲破
<lb ed="X" n="0011c21"/><lb ed="R099" n="0588b12"/>法徧。輔行云。上無生下。總結用門本意。此言依無生門者。卽前大經圓無生門豎破見思。卽豎而非橫豎皆攝
<lb ed="X" n="0011c22"/><lb ed="R099" n="0588b13"/>一切。若只豎破未涉餘惑。若得元意本在圓融。故於此中具列諸門破見思位。先簡後會。故圓四門皆達見思
<lb ed="X" n="0011c23"/><lb ed="R099" n="0588b14"/>卽是法界並具三諦。恐人迷旨。故於此中卽示門意。若得意者。終日次第意非次第。故云非方便門。此卽第三
<lb ed="X" n="0011c24"/><lb ed="R099" n="0588b15"/>示文旨歸也</note>。四出假利益位<note place="inline">止觀云。二明入假利益者。菩薩本不貴空而修空。本爲衆
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0012a" n="0012a"/>
<lb ed="X" n="0012a01"/><lb ed="R099" n="0588b16"/>生而修空。不貴空故不住。爲益衆生故須出。故有從眞起應法眼稱機。輔行云。欲明出假眞實利益。必在別圓
<lb ed="X" n="0012a02"/><lb ed="R099" n="0588b17"/>初地初住。此是第四示文妙旨。故知明益正示文意。故此法眼必非地前。以不思議假而爲法眼耳</note>。五
<lb ed="X" n="0012a03"/><lb ed="R099" n="0588b18"/>結破法徧文後<note place="inline">止觀云。前觀法重沓旣多。恐人迷故。約二觀後結破法徧也。輔行云。前觀
<lb ed="X" n="0012a04"/><lb ed="R099" n="0589a01"/>法下示結徧意。結徧應在中道文後。如何於此預明破徧。但後文明徧理數而然。只恐見前空假二觀觀法重
<lb ed="X" n="0012a05"/><lb ed="R099" n="0589a02"/>杳。迷於文旨。言文旨者。向之重沓不出一心。故於此中且先略示。見思尙乃卽是法性。豈有塵沙在見思外。豈
<lb ed="X" n="0012a06"/><lb ed="R099" n="0589a03"/>有無明在二觀後。三惑旣卽三觀必融。此是第五示文旨也</note>。六修中觀文初<note place="inline">止觀云。生
<lb ed="X" n="0012a07"/><lb ed="R099" n="0589a04"/>不生卽不生生。亦卽不生不生。自卽不自。亦非自非不自。不生生卽生不生。亦是不生不生。他卽非他。亦非他
<lb ed="X" n="0012a08"/><lb ed="R099" n="0589a05"/>非不他。不生不生卽生不生。亦是不生生。亦是不雙非。亦是不雙照。輔行云。生不生更牒前從假入空。卽不生
<lb ed="X" n="0012a09"/><lb ed="R099" n="0589a06"/>生等。是述文意。自卽不自等者。重述前文次第行意。意本在於不次第也。依文次第空是自行。卽此自行卽是
<lb ed="X" n="0012a10"/><lb ed="R099" n="0589a07"/>化他。卽非自他。不生生更牒前出假。不生不生引後八中假中二文。比入空說可以意得。故以三文展轉相卽
<lb ed="X" n="0012a11"/><lb ed="R099" n="0589a08"/>使空成妙空。乃至假中成妙假中。此卽第六示文旨也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0012a12"/><lb ed="R099" n="0589a09"/><p xml:id="pX56p0012a1201">頻此六文。殷勤指的顯露彰灼。讀者尙昏儻沈密隱
<lb ed="X" n="0012a13"/><lb ed="R099" n="0589a10"/>映。如何取解。此仍不論標章指意等。直指文內有此
<lb ed="X" n="0012a14"/><lb ed="R099" n="0589a11"/>六重耳。</p>
<lb ed="X" n="0012a15"/><lb ed="R099" n="0589a12"/><p xml:id="pX56p0012a1501">妙境中明說敎大體者。不思議境中有三。若性德境
<lb ed="X" n="0012a16"/><lb ed="R099" n="0589a13"/>乃眞如觀。理卽本自二空也。若修德境乃唯識歷事。
<lb ed="X" n="0012a17"/><lb ed="R099" n="0589a14"/>卽推檢八空也<note place="inline">事理二觀知之者寡。此且總示。淺識聞之不須驚心。具如下文廣明淵旨</note>。
<lb ed="X" n="0012a18"/><lb ed="R099" n="0589a15"/>是故自他共離。性相俱不可得。若化他境有因緣故。
<lb ed="X" n="0012a19"/><lb ed="R099" n="0589a16"/>亦可得作自他共離逗物而說。故止觀云。當知第一
<lb ed="X" n="0012a20"/><lb ed="R099" n="0589a17"/>義中一法不可得。況三千法。世諦中一心尙具無量
<lb ed="X" n="0012a21"/><lb ed="R099" n="0589a18"/>法。況三千邪。雖四句冥寂。慈悲憐愍。於無名相中假
<lb ed="X" n="0012a22"/><lb ed="R099" n="0589b01"/>名相說。佛旨盡淨不在因緣共離。卽世諦是第一義
<lb ed="X" n="0012a23"/><lb ed="R099" n="0589b02"/>也。若得此意俱不可說俱可說。若隨便宜。應言無明
<lb ed="X" n="0012a24"/><lb ed="R099" n="0589b03"/>法法性生一切法。如眠法法心則有一切夢事。心與
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0012b" n="0012b"/>
<lb ed="X" n="0012b01"/><lb ed="R099" n="0589b04"/>緣合則三種世間三千相性皆從心起。輔行云。若隨
<lb ed="X" n="0012b02"/><lb ed="R099" n="0589b05"/>下。敎門大體逗物雖用適時之變。佛出世意。敎門大
<lb ed="X" n="0012b03"/><lb ed="R099" n="0589b06"/>體皆是因緣和合乃生諸法。故今復依大體而說。故
<lb ed="X" n="0012b04"/><lb ed="R099" n="0589b07"/>云無明法法性。無明是暗法來法。於法性如丹。是藥
<lb ed="X" n="0012b05"/><lb ed="R099" n="0589b08"/>法來法。於銅等因緣和合有成金用。是則無明爲緣。
<lb ed="X" n="0012b06"/><lb ed="R099" n="0589b09"/>法性爲因。明暗和合能生諸法<note place="inline">云云</note>。故知說敎大體
<lb ed="X" n="0012b07"/><lb ed="R099" n="0589b10"/>卽化他不思議境四性生法中第三共生耳。以單眞
<lb ed="X" n="0012b08"/><lb ed="R099" n="0589b11"/>不立。獨妄難成。眞妄和合方有所爲故也。</p>
<lb ed="X" n="0012b09"/><lb ed="R099" n="0589b12"/><p xml:id="pX56p0012b0901">發心中則約圓斥偏者。止觀云。若但拔苦因不拔苦
<lb ed="X" n="0012b10"/><lb ed="R099" n="0589b13"/>果。此誓雜毒故須觀空。若偏觀空則不見衆生可度。
<lb ed="X" n="0012b11"/><lb ed="R099" n="0589b14"/>是名著空者。諸佛所不化。若偏見衆生可度。卽墮愛
<lb ed="X" n="0012b12"/><lb ed="R099" n="0589b15"/>見大悲。非解脫道。今則非毒非僞故名爲眞。非空邊
<lb ed="X" n="0012b13"/><lb ed="R099" n="0589b16"/>非有邊故名爲正。故云眞正發菩提心也。輔行云。重
<lb ed="X" n="0012b14"/><lb ed="R099" n="0589b17"/>釋誓相兼斥偏小。初斥三藏。次若偏下。斥於通敎鈍
<lb ed="X" n="0012b15"/><lb ed="R099" n="0589b18"/>根菩薩。次若偏見下。斥別敎敎道亦兼通敎。出假菩
<lb ed="X" n="0012b16"/><lb ed="R099" n="0590a01"/>薩未得眞應。猶同見愛二觀。猶爲無明所縛。名非解
<lb ed="X" n="0012b17"/><lb ed="R099" n="0590a02"/>脫。今則下。正明中道。故雙非毒僞。</p>
<lb ed="X" n="0012b18"/><lb ed="R099" n="0590a03"/><p xml:id="pX56p0012b1801">安心中義開三種者。於其圓頓一心止觀。復更義開
<lb ed="X" n="0012b19"/><lb ed="R099" n="0590a04"/>三種止觀故也。故止觀云。若就三番止觀則三百八
<lb ed="X" n="0012b20"/><lb ed="R099" n="0590a05"/>十四。又一心止觀復有六十四。合五百一十二。輔行
<lb ed="X" n="0012b21"/><lb ed="R099" n="0590a06"/>云。若就下。更歷三種止觀以結前數。言若就者。別立
<lb ed="X" n="0012b22"/><lb ed="R099" n="0590a07"/>之辭。文雖唯頓。若更別約次第三觀。則一一各有百
<lb ed="X" n="0012b23"/><lb ed="R099" n="0590a08"/>二十八。故著若就之言。次第三合。故立一心。依前重
<lb ed="X" n="0012b24"/><lb ed="R099" n="0590a09"/>擧。故云又耳。人見三番之後更云一心。便謂頓等三
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0012c" n="0012c"/>
<lb ed="X" n="0012c01"/><lb ed="R099" n="0590a10"/>止觀外更立一心。謂此一心不關前頓。今安心者。依
<lb ed="X" n="0012c02"/><lb ed="R099" n="0590a11"/>前妙境及前妙願故。前文云。須行塡願則願行相稱。
<lb ed="X" n="0012c03"/><lb ed="R099" n="0590a12"/>故向安心若總若別並是圓頓。塡圓頓願。更開對於
<lb ed="X" n="0012c04"/><lb ed="R099" n="0590a13"/>次第三觀。一一觀中皆具前來一百二十八。對本一
<lb ed="X" n="0012c05"/><lb ed="R099" n="0590a14"/>心乃成四番一百二十八。合五百一十二。人不見之
<lb ed="X" n="0012c06"/><lb ed="R099" n="0590a15"/>妄生穿鑿。</p>
<lb ed="X" n="0012c07"/><lb ed="R099" n="0590a16"/><p xml:id="pX56p0012c0701">道品中不出念處者。四種道品中卽相生道品也。故
<lb ed="X" n="0012c08"/><lb ed="R099" n="0590a17"/>止觀云。道品有四。一當分。二相攝。三約位。四相生。第
<lb ed="X" n="0012c09"/><lb ed="R099" n="0590a18"/>四相生正是調適。如修念處能生正勤。正勤發如意
<lb ed="X" n="0012c10"/><lb ed="R099" n="0590b01"/>足。如意足生五根。五根生五<anchor xml:id="nkr_note_orig_0012001" n="0012001"/>正生七力七覺。七覺入
<lb ed="X" n="0012c11"/><lb ed="R099" n="0590b02"/>八正。是爲道品善巧調適。又云。深觀念處是坐道場。
<lb ed="X" n="0012c12"/><lb ed="R099" n="0590b03"/>勤觀念處名四正勤<note place="inline">云云</note>。大論云。四念處中。四種精
<lb ed="X" n="0012c13"/><lb ed="R099" n="0590b04"/>進名四正勤。四種定心名四如意足。五善根生名爲
<lb ed="X" n="0012c14"/><lb ed="R099" n="0590b05"/>五根。五根增長名爲五力。分別四念處道用名爲七
<lb ed="X" n="0012c15"/><lb ed="R099" n="0590b06"/>覺。四念處安隱道中行名爲正道。故知初心行道。用
<lb ed="X" n="0012c16"/><lb ed="R099" n="0590b07"/>三十七品調養止觀四種三昧。入菩薩位。輔行云。大
<lb ed="X" n="0012c17"/><lb ed="R099" n="0590b08"/>論下引證。道品並在念處。是故道品初心並修。</p>
<lb ed="X" n="0012c18"/><lb ed="R099" n="0590b09"/><p xml:id="pX56p0012c1801">通塞中元治能執者。止觀云。若不執觀空智慧。則能
<lb ed="X" n="0012c19"/><lb ed="R099" n="0590b10"/>破不如所破。但破塞存通。若同外道愛著觀空智慧。
<lb ed="X" n="0012c20"/><lb ed="R099" n="0590b11"/>宜以四句徧破能破如所破。令衆塞得通。輔行云。雖
<lb ed="X" n="0012c21"/><lb ed="R099" n="0590b12"/>不愛著能破之觀。而猶愛著所破之惑。故云若不愛
<lb ed="X" n="0012c22"/><lb ed="R099" n="0590b13"/>著觀空智慧則能破不如所破。是故但用破徧破惑。
<lb ed="X" n="0012c23"/><lb ed="R099" n="0590b14"/>故前破徧。但用能破破於所破。猶未悟者。必於能所
<lb ed="X" n="0012c24"/><lb ed="R099" n="0590b15"/>心生塞著。於能生著。觀法雖正。著心同邪。是故須破。
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0013a" n="0013a"/>
<lb ed="X" n="0013a01"/><lb ed="R099" n="0590b16"/>故云愛著觀空智慧。是故須以四句三假破能著心。
<lb ed="X" n="0013a02"/><lb ed="R099" n="0590b17"/>使無立處。破能著智如所破惑。故云能破如所破也。
<lb ed="X" n="0013a03"/><lb ed="R099" n="0590b18"/>次位中勸修五悔者。止觀云。圓敎次位於菩薩境中
<lb ed="X" n="0013a04"/><lb ed="R099" n="0591a01"/>應廣分別。但彼證今修。故須略辨。若四種三昧修習
<lb ed="X" n="0013a05"/><lb ed="R099" n="0591a02"/>方便。通如上說。唯法華別約六時五悔重作方便。今
<lb ed="X" n="0013a06"/><lb ed="R099" n="0591a03"/>就五悔明其位相。先知逆順十心而繫緣實相是第
<lb ed="X" n="0013a07"/><lb ed="R099" n="0591a04"/>一懺。常懺悔無不懺時。但心理微密觀用輕疎。黑惡
<lb ed="X" n="0013a08"/><lb ed="R099" n="0591a05"/>覆障卒難開曉。重運身口助發意業。使疾相應。更加
<lb ed="X" n="0013a09"/><lb ed="R099" n="0591a06"/>五悔耳。懺名陳露先惡。悔名改往修來。勸請者名爲
<lb ed="X" n="0013a10"/><lb ed="R099" n="0591a07"/>祈求。聲聞自度。直懺<anchor xml:id="nkr_note_add_0013a1001" n="0013a1001"/><anchor xml:id="beg0013a1001" n="0013a1001"/>己<anchor xml:id="end0013a1001"/>罪<note place="inline">淨名疏云。二乘爲涅槃。但急斷結。不懺宿罪。身子罪
<lb ed="X" n="0013a11"/><lb ed="R099" n="0591a08"/>故不見淨土。菩薩達煩惱性。不怱怱斷結急取涅槃。但以懺悔爲先。淨諸功德。故螺髻見淨。卽此意也</note>。
<lb ed="X" n="0013a12"/><lb ed="R099" n="0591a09"/>菩薩愍衆行道。故須勸請。隨喜者名爲慶。彼佛旣三
<lb ed="X" n="0013a13"/><lb ed="R099" n="0591a10"/>轉法輪利益衆生。我助彼喜。迴向者迴衆善向菩提。
<lb ed="X" n="0013a14"/><lb ed="R099" n="0591a11"/>發願者誓也。若無誓願如牛無御。若能勤行五悔方
<lb ed="X" n="0013a15"/><lb ed="R099" n="0591a12"/>便助開觀門。一心三諦豁爾開明。正信堅固無能移
<lb ed="X" n="0013a16"/><lb ed="R099" n="0591a13"/>動。名隨喜心。卽初品弟子位也<note place="inline">云云</note>。安忍無著但在
<lb ed="X" n="0013a17"/><lb ed="R099" n="0591a14"/>進功者。輔行云。安忍只是忍於五品違順二境令入
<lb ed="X" n="0013a18"/><lb ed="R099" n="0591a15"/>六根<note place="inline">違卽是惡。順卽是善。故止觀云。那得薄證片禪卽以爲喜。纔見少惡便以爲憂。輔行云。文擧片禪少
<lb ed="X" n="0013a19"/><lb ed="R099" n="0591a16"/>惡爲違順之端。故知違順未堪不應領衆。故名譽等外障是輭賊。當用外三術。一莫受莫著。二縮德露玭。三一
<lb ed="X" n="0013a20"/><lb ed="R099" n="0591a17"/>擧萬里。煩惱等內障是強賊。當用內三術。謂卽空假中也</note>。離愛只是離六根中相
<lb ed="X" n="0013a21"/><lb ed="R099" n="0591a18"/>似法愛。又次位者。只是行之所階。恐行者生濫。故於
<lb ed="X" n="0013a22"/><lb ed="R099" n="0591b01"/>次位中別出五品六根淸淨勸勵行者。令離障離愛。
<lb ed="X" n="0013a23"/><lb ed="R099" n="0591b02"/>旣云離障離愛。故知只是進功。故安忍違順進功六
<lb ed="X" n="0013a24"/><lb ed="R099" n="0591b03"/>根離相似法愛。進功初住。入住<anchor xml:id="nkr_note_add_0013a2401" n="0013a2401"/><anchor xml:id="beg0013a2401" n="0013a2401"/>已<anchor xml:id="end0013a2401"/>去今所不論。故諸
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0013b" n="0013b"/>
<lb ed="X" n="0013b01"/><lb ed="R099" n="0591b04"/>經論初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0013b0101" n="0013b0101"/><anchor xml:id="beg0013b0101" n="0013b0101"/>已<anchor xml:id="end0013b0101"/>去多明輔佛化他之相。不復委悉論於
<lb ed="X" n="0013b02"/><lb ed="R099" n="0591b05"/>自行。搜者求也索也。宗者本也。源者水原也。宗源卽
<lb ed="X" n="0013b03"/><lb ed="R099" n="0591b06"/>是處所及立本文意也。識者知也。大綱者網上之大
<lb ed="X" n="0013b04"/><lb ed="R099" n="0591b07"/>繩也。大綱卽宗源。網目卽諸文。整者正也齊也。存者
<lb ed="X" n="0013b05"/><lb ed="R099" n="0591b08"/>在也立也。釋籤云。網中之要莫若綱維。維者繫也。白
<lb ed="X" n="0013b06"/><lb ed="R099" n="0591b09"/>虎通云。大者爲綱。小者爲紀。綱者張也。紀者理也。張
<lb ed="X" n="0013b07"/><lb ed="R099" n="0591b10"/>理上下整齊一倫。若羅網之有綱紀而萬目齊張也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0013b08"/><lb ed="R099" n="0591b11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">三明事理傍正</cb:mulu><head>三明事理傍正</head><p xml:id="pX56p0013b0807" cb:place="inline">中云。如四三昧。正爲顯理。傍兼治重
<lb ed="X" n="0013b09"/><lb ed="R099" n="0591b12"/>者。四種三昧。能緣雖異。所緣無別。是故乃名正爲顯
<lb ed="X" n="0013b10"/><lb ed="R099" n="0591b13"/>理。故輔行云。四種三昧所歷事別。若能觀觀無非一
<lb ed="X" n="0013b11"/><lb ed="R099" n="0591b14"/>心。所顯之理無非三諦。期心悟理名之爲正。重障自
<lb ed="X" n="0013b12"/><lb ed="R099" n="0591b15"/>除名之爲傍。重障不出四重五逆。故常坐三昧觀於
<lb ed="X" n="0013b13"/><lb ed="R099" n="0591b16"/>三道。觀業重者無出五逆。又半行半坐三昧中方等
<lb ed="X" n="0013b14"/><lb ed="R099" n="0591b17"/>懺云。犯沙彌戒乃至大比丘戒。若不還生無有是處。
<lb ed="X" n="0013b15"/><lb ed="R099" n="0591b18"/>卽懺業道文也。法華懺云。七衆犯戒。欲一彈指頃除
<lb ed="X" n="0013b16"/><lb ed="R099" n="0592a01"/>滅罪者。應當修習此法華經隨自意三昧。諸經行法。
<lb ed="X" n="0013b17"/><lb ed="R099" n="0592a02"/>如請觀音及七佛神呪經･虗空藏經等。莫不皆爲滅
<lb ed="X" n="0013b18"/><lb ed="R099" n="0592a03"/>除重業。如十法界正示理具傍識淺深者。陰境十乘
<lb ed="X" n="0013b19"/><lb ed="R099" n="0592a04"/>第一觀心。是不思議境中先明思議十法界邐迆淺
<lb ed="X" n="0013b20"/><lb ed="R099" n="0592a05"/>深。卽傍識淺深也。次明不思議境。於一念中理具三
<lb ed="X" n="0013b21"/><lb ed="R099" n="0592a06"/>千。卽正示理具也。如識次位正爲簡濫傍爲通經者。
<lb ed="X" n="0013b22"/><lb ed="R099" n="0592a07"/>止觀中明三藏次位竟。乃云此敎初淺尙有次位。豈
<lb ed="X" n="0013b23"/><lb ed="R099" n="0592a08"/>有凡夫造心卽言上位。此非上慢推與誰乎<note place="inline">由是言之。暗證
<lb ed="X" n="0013b24"/><lb ed="R099" n="0592a09"/>叨濫。非適今也</note>。輔行云。此敎下。斥濫也。此科<note place="inline">次位</note>正爲簡濫故
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0013c" n="0013c"/>
<lb ed="X" n="0013c01"/><lb ed="R099" n="0592a10"/>來。是故須斥。三藏旣爾。通別圓三豈不然乎。故云正
<lb ed="X" n="0013c02"/><lb ed="R099" n="0592a11"/>爲簡濫也。止觀又云。今有十意融通佛法。一明道理
<lb ed="X" n="0013c03"/><lb ed="R099" n="0592a12"/>寂絕亡離不可思議。二明敎門綱格。頓漸祕密不定
<lb ed="X" n="0013c04"/><lb ed="R099" n="0592a13"/>藏通別圓。三明經論矛盾。以四悉意開結融滯。四明
<lb ed="X" n="0013c05"/><lb ed="R099" n="0592a14"/>巧破執著。單複具足無言盡淨。五明結正法門。對當
<lb ed="X" n="0013c06"/><lb ed="R099" n="0592a15"/>行位權實大小賢聖不濫。六明於一法門。縱橫無礙
<lb ed="X" n="0013c07"/><lb ed="R099" n="0592a16"/>綸緖次第。七明開章科段。鈎鎻相承生起可愛。八明
<lb ed="X" n="0013c08"/><lb ed="R099" n="0592a17"/>帖釋經文婉轉繡媚。總用如上方法隨語消釋。義順
<lb ed="X" n="0013c09"/><lb ed="R099" n="0592a18"/>而文當。九明翻譯華梵。十明一一句偈如聞而修入
<lb ed="X" n="0013c10"/><lb ed="R099" n="0592b01"/>心成觀。今言傍爲通經者。卽十意中第八帖釋經文
<lb ed="X" n="0013c11"/><lb ed="R099" n="0592b02"/>也。又十意中第六結正法門權實大小。賢聖不濫。卽
<lb ed="X" n="0013c12"/><lb ed="R099" n="0592b03"/>正爲簡濫也。破古爲傍者。則顯立今爲正也。文不可
<lb ed="X" n="0013c13"/><lb ed="R099" n="0592b04"/>廢者。若不存於古師之謬。將何以顯今家之正。是以
<lb ed="X" n="0013c14"/><lb ed="R099" n="0592b05"/>破古文不可廢必須存之。蓋以非顯是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0013c15"/><lb ed="R099" n="0592b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">四明文偏意圓</cb:mulu><head>四明文偏意圓</head><p xml:id="pX56p0013c1507" cb:place="inline">中言。如以三止觀結於諸文等者。如
<lb ed="X" n="0013c16"/><lb ed="R099" n="0592b07"/>前備引。言文偏者。卽漸次不定也。言意圓者。正意爲
<lb ed="X" n="0013c17"/><lb ed="R099" n="0592b08"/>明圓頓也。故前文云。以大意中文略意廣。故用三一
<lb ed="X" n="0013c18"/><lb ed="R099" n="0592b09"/>收束結撮。應知部內意唯在頓也。及五略中所用三
<lb ed="X" n="0013c19"/><lb ed="R099" n="0592b10"/>敎諸境<note place="inline">陰等十境</note>十乘縱橫。偏小等者。亦如前引。故前文
<lb ed="X" n="0013c20"/><lb ed="R099" n="0592b11"/>云。下文雖有四敎八敎。思議不思議。相待絕待。皆爲
<lb ed="X" n="0013c21"/><lb ed="R099" n="0592b12"/>顯於圓頓一實也。三種止觀皆緣實相等者。漸次不
<lb ed="X" n="0013c22"/><lb ed="R099" n="0592b13"/>定旣皆緣實相。當知漸等其文雖偏厥意乃圓也。又
<lb ed="X" n="0013c23"/><lb ed="R099" n="0592b14"/>止觀第一發心中約四弘顯。是引證三諦之後釋疑。
<lb ed="X" n="0013c24"/><lb ed="R099" n="0592b15"/>文云。若爾云何復言遊心法界如虗空。又言無明明
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0014a" n="0014a"/>
<lb ed="X" n="0014a01"/><lb ed="R099" n="0592b16"/>者卽畢竟空。此擧空爲言端。空卽不空。亦卽非空非
<lb ed="X" n="0014a02"/><lb ed="R099" n="0592b17"/>不空<note place="inline">云云</note>。輔行云。若爾下。釋疑。疑云若具三諦華嚴
<lb ed="X" n="0014a03"/><lb ed="R099" n="0592b18"/>云何但言如空。及大品中云畢竟空。此擧下。釋疑也。
<lb ed="X" n="0014a04"/><lb ed="R099" n="0593a01"/>文偏意圓不應偏難。空卽具三故云空卽不空等。何
<lb ed="X" n="0014a05"/><lb ed="R099" n="0593a02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0014a0501" n="0014a0501"/><anchor xml:id="beg0014a0501" n="0014a0501"/>但<anchor xml:id="end0014a0501"/>空爾。假中亦然。具如下文喩疑顯正例中辨之<note place="inline">云
<lb ed="X" n="0014a06"/><lb ed="R099" n="0593a03"/>云</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014a07"/><lb ed="R099" n="0593a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">五明廣略有無</cb:mulu><head>五明廣略有無</head><p xml:id="pX56p0014a0707" cb:place="inline">中云。如發心中顯數則廣而文相略
<lb ed="X" n="0014a08"/><lb ed="R099" n="0593a05"/>者。五略第一發大心中列於十種。一推種種理。二覩
<lb ed="X" n="0014a09"/><lb ed="R099" n="0593a06"/>種種相。三覩種種神通。四聞種種法。五遊種種土。六
<lb ed="X" n="0014a10"/><lb ed="R099" n="0593a07"/>覩種種衆。七見修種種行。八見種種法滅。九見種種
<lb ed="X" n="0014a11"/><lb ed="R099" n="0593a08"/>過。十見他受種種苦。此乃卽是顯數則廣也。於十科
<lb ed="X" n="0014a12"/><lb ed="R099" n="0593a09"/>中<anchor xml:id="nkr_note_add_0014a1201" n="0014a1201"/><anchor xml:id="beg0014a1201" n="0014a1201"/>但<anchor xml:id="end0014a1201"/>約四敎粗釋前四。故云而文相略也。又於十科
<lb ed="X" n="0014a13"/><lb ed="R099" n="0593a10"/>中但釋前四。後六略無。指例而<anchor xml:id="nkr_note_add_0014a1301" n="0014a1301"/><anchor xml:id="beg0014a1301" n="0014a1301"/>已<anchor xml:id="end0014a1301"/>。故云其淨土徒衆
<lb ed="X" n="0014a14"/><lb ed="R099" n="0593a11"/>修行法滅受苦起過等。發心例前可解。不復委記。故
<lb ed="X" n="0014a15"/><lb ed="R099" n="0593a12"/>云而文相略也。後十法中文相則廣而顯數略者。卽
<lb ed="X" n="0014a16"/><lb ed="R099" n="0593a13"/>後第七正修十乘。第二發心中委明依境發菩提心
<lb ed="X" n="0014a17"/><lb ed="R099" n="0593a14"/>及以圓斥偏等。故云文相則廣也。不列十科。故云而
<lb ed="X" n="0014a18"/><lb ed="R099" n="0593a15"/>顯數略也。修大行中事儀則廣而十法略等者。輔行
<lb ed="X" n="0014a19"/><lb ed="R099" n="0593a16"/>云。所言常坐乃至非行非坐者。約身儀爲名也。修大
<lb ed="X" n="0014a20"/><lb ed="R099" n="0593a17"/>行中旣委明此。故云事儀則廣也。然四種三昧若從
<lb ed="X" n="0014a21"/><lb ed="R099" n="0593a18"/>法爲名。常坐名一行。常行名佛立。半行半坐名方等
<lb ed="X" n="0014a22"/><lb ed="R099" n="0593b01"/>法華。非行非坐名隨自意。輔行釋常坐三昧中云。此
<lb ed="X" n="0014a23"/><lb ed="R099" n="0593b02"/>去乃至非行非坐。並粗準本經示觀門之語。縱有似
<lb ed="X" n="0014a24"/><lb ed="R099" n="0593b03"/>於十觀之相。而文並約略。未可以辨觀法始終。初發
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0014b" n="0014b"/>
<lb ed="X" n="0014b01"/><lb ed="R099" n="0593b04"/>大心及下三略亦復如是。故此五章但名大意。此文
<lb ed="X" n="0014b02"/><lb ed="R099" n="0593b05"/>謹依兩經粗列<note place="inline">文殊問･文殊說兩般若經</note>。語簡意遠不可謬判。若
<lb ed="X" n="0014b03"/><lb ed="R099" n="0593b06"/>欲消釋。必善下文十乘觀法方可離謬。若據下文無
<lb ed="X" n="0014b04"/><lb ed="R099" n="0593b07"/>四行相。則下文成略。今據觀法十乘未周。則此中成
<lb ed="X" n="0014b05"/><lb ed="R099" n="0593b08"/>略。是故五略從觀略邊不從於事。後三大章大意中
<lb ed="X" n="0014b06"/><lb ed="R099" n="0593b09"/>有等者。後三卽是第八果報。第九起敎。第十旨歸也。
<lb ed="X" n="0014b07"/><lb ed="R099" n="0593b10"/>大意中有卽是第三感大果。第四裂大網。第五歸大
<lb ed="X" n="0014b08"/><lb ed="R099" n="0593b11"/>處也。輔行問云。大章起敎五略。裂網云何得同。答。對
<lb ed="X" n="0014b09"/><lb ed="R099" n="0593b12"/>揚利物名爲起敎。令他除疑名爲裂網。起敎本爲除
<lb ed="X" n="0014b10"/><lb ed="R099" n="0593b13"/>他疑網。是故同也。起敎旣與裂網是同。果報旨歸豈
<lb ed="X" n="0014b11"/><lb ed="R099" n="0593b14"/>可異於感果歸處。故知後三大章大意中則有也。廣
<lb ed="X" n="0014b12"/><lb ed="R099" n="0593b15"/>解中無者<note place="inline">五略九廣</note>。止觀序云。雖樂說不窮。纔至見境。法
<lb ed="X" n="0014b13"/><lb ed="R099" n="0593b16"/>輪停轉。後分弗宣。輔行云。時逼夏終。雖闕餘文。行門
<lb ed="X" n="0014b14"/><lb ed="R099" n="0593b17"/>非要。略中<anchor xml:id="nkr_note_add_0014b1401" n="0014b1401"/><anchor xml:id="beg0014b1401" n="0014b1401"/>已<anchor xml:id="end0014b1401"/>具。足表期心。卽大章第七開爲十境。至
<lb ed="X" n="0014b15"/><lb ed="R099" n="0593b18"/>第七境餘不復宣。後三大章及餘三境。託緣不終。餘
<lb ed="X" n="0014b16"/><lb ed="R099" n="0594a01"/>文雖略準上可知。增上慢境。如禪境云。無所知人得
<lb ed="X" n="0014b17"/><lb ed="R099" n="0594a02"/>此謂爲無生忍。四禪比丘謂爲四果。後之兩境只是
<lb ed="X" n="0014b18"/><lb ed="R099" n="0594a03"/>兩敎二乘。三敎菩薩具在體相攝法偏圓等文及諸
<lb ed="X" n="0014b19"/><lb ed="R099" n="0594a04"/>境中可思議內。後三大章亦準五略後之三略。其文
<lb ed="X" n="0014b20"/><lb ed="R099" n="0594a05"/>雖闕於義<anchor xml:id="nkr_note_add_0014b2001" n="0014b2001"/><anchor xml:id="beg0014b2001" n="0014b2001"/>已<anchor xml:id="end0014b2001"/>足。故託夏末以爲闕緣。信行圓乘於茲
<lb ed="X" n="0014b21"/><lb ed="R099" n="0594a06"/>罷唱。故云法輪停轉。被行略周餘止不說。故云後分
<lb ed="X" n="0014b22"/><lb ed="R099" n="0594a07"/>弗宣。十種境界正觀中有等者。大章第七正修止觀
<lb ed="X" n="0014b23"/><lb ed="R099" n="0594a08"/>中先列十境以爲所觀。一陰界入。二煩惱。三病患。四
<lb ed="X" n="0014b24"/><lb ed="R099" n="0594a09"/>業相。五魔事。六禪定。七諸見。八上慢。九二乘。十菩薩。
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0014c" n="0014c"/>
<lb ed="X" n="0014c01"/><lb ed="R099" n="0594a10"/>雖互略無義必通具者。輔行云。常坐觀三道。常行觀
<lb ed="X" n="0014c02"/><lb ed="R099" n="0594a11"/>佛相好。方等觀尊容道具。法華觀六牙白象。隨自意
<lb ed="X" n="0014c03"/><lb ed="R099" n="0594a12"/>歷善惡無記。並是所歷事別。且所歷之事豈非陰入。
<lb ed="X" n="0014c04"/><lb ed="R099" n="0594a13"/>以凡夫無始未曾離陰。故陰入現前餘九待發。故四
<lb ed="X" n="0014c05"/><lb ed="R099" n="0594a14"/>三昧義必通具十種境界。又輔行釋常坐三昧云。於
<lb ed="X" n="0014c06"/><lb ed="R099" n="0594a15"/>此文中然以義推十乘略足。法界等名卽妙境也。爲
<lb ed="X" n="0014c07"/><lb ed="R099" n="0594a16"/>化衆生卽發心也。繫緣一念卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0014001" n="0014001"/>安心也。觀於三道卽
<lb ed="X" n="0014c08"/><lb ed="R099" n="0594a17"/>破徧也。歷一切法卽通塞也。而修佛道卽道品也。觀
<lb ed="X" n="0014c09"/><lb ed="R099" n="0594a18"/>於業苦卽助道也。識觀不濫卽次位也。次位之中兼
<lb ed="X" n="0014c10"/><lb ed="R099" n="0594b01"/>於餘二<note place="inline">安忍･離愛</note>下。三三昧意止觀文附事雖略。若以義
<lb ed="X" n="0014c11"/><lb ed="R099" n="0594b02"/>說準此可知。又發心中文相雖略義必通具。故須委
<lb ed="X" n="0014c12"/><lb ed="R099" n="0594b03"/>明依境發心及以圓斥偏等。又十法中顯數雖略義
<lb ed="X" n="0014c13"/><lb ed="R099" n="0594b04"/>必通具。亦須委顯十種之數也。輔行問云。應先起誓
<lb ed="X" n="0014c14"/><lb ed="R099" n="0594b05"/>後觀妙境。何故境後方云發心。答。境前非不發心。具
<lb ed="X" n="0014c15"/><lb ed="R099" n="0594b06"/>如五略中意。今發重爲成觀。故須緣理益他也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014c16"/><lb ed="R099" n="0594b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">六明文行不同</cb:mulu><head>六明文行不同</head><p xml:id="pX56p0014c1607" cb:place="inline">中云。如十境十乘生起次第者。止觀
<lb ed="X" n="0014c17"/><lb ed="R099" n="0594b08"/>云。陰境在初具於二義。一者現前。二者依經。大品云。
<lb ed="X" n="0014c18"/><lb ed="R099" n="0594b09"/>聲聞依四念處行道。菩薩初觀色乃至一切種智。因
<lb ed="X" n="0014c19"/><lb ed="R099" n="0594b10"/>觀陰果動煩惱因。大分俱觀致有病患。因觀三境則
<lb ed="X" n="0014c20"/><lb ed="R099" n="0594b11"/>生諸業。惡業欲滅魔懼出境則生魔事。若過魔事則
<lb ed="X" n="0014c21"/><lb ed="R099" n="0594b12"/>有功德故生禪定。禪有觀支邪慧猛利故生諸見。見
<lb ed="X" n="0014c22"/><lb ed="R099" n="0594b13"/>心暫息未得謂得故生上慢。見慢旣靜小習忽起故
<lb ed="X" n="0014c23"/><lb ed="R099" n="0594b14"/>生二乘。若憶本願雖不墮小則生菩薩。輔行云。由觀
<lb ed="X" n="0014c24"/><lb ed="R099" n="0594b15"/>陰入生下九境。能所相扶次第出生而成十意。然此
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0015a" n="0015a"/>
<lb ed="X" n="0015a01"/><lb ed="R099" n="0594b16"/>生起且附文相。一家著述。凡立章門無不生起。若依
<lb ed="X" n="0015a02"/><lb ed="R099" n="0594b17"/>下文十境互發。則無復次第。止觀云。旣自達妙境卽
<lb ed="X" n="0015a03"/><lb ed="R099" n="0594b18"/>起誓悲他。次作行塡願。願行旣巧破無不徧。徧破之
<lb ed="X" n="0015a04"/><lb ed="R099" n="0595a01"/>中精識通塞令道品進行。又用助開道。道中之位<anchor xml:id="nkr_note_add_0015a0401" n="0015a0401"/><anchor xml:id="beg0015a0401" n="0015a0401"/>己<anchor xml:id="end0015a0401"/>
<lb ed="X" n="0015a05"/><lb ed="R099" n="0595a02"/>他皆識安忍內外榮辱。莫著中道法愛。故得疾入菩
<lb ed="X" n="0015a06"/><lb ed="R099" n="0595a03"/>薩位。輔行云。生起次第今文可見。四念處中以初四
<lb ed="X" n="0015a07"/><lb ed="R099" n="0595a04"/>法皆共成於上求下化。故彼文云。上求不思議境。觀
<lb ed="X" n="0015a08"/><lb ed="R099" n="0595a05"/>於煩惱卽是菩提。於此煩惱上求菩提。無別求也。生
<lb ed="X" n="0015a09"/><lb ed="R099" n="0595a06"/>死涅槃亦復如是。爲欲下化應須發心。卽發弘誓。我
<lb ed="X" n="0015a10"/><lb ed="R099" n="0595a07"/>以何法上求下化。應須安心莊嚴上求。以此定慧能
<lb ed="X" n="0015a11"/><lb ed="R099" n="0595a08"/>度衆生。名爲下化。若無上果下化不成。故知果成由
<lb ed="X" n="0015a12"/><lb ed="R099" n="0595a09"/>於破徧。若破不徧須識通塞。下去生起與今文同。以
<lb ed="X" n="0015a13"/><lb ed="R099" n="0595a10"/>此而觀前之四法用無前後。通塞等三成就前四。次
<lb ed="X" n="0015a14"/><lb ed="R099" n="0595a11"/>位等三以判前七。能善用者十如指掌。今文但列十
<lb ed="X" n="0015a15"/><lb ed="R099" n="0595a12"/>境十乘生起次第。而不說其無復次第異同之相。故
<lb ed="X" n="0015a16"/><lb ed="R099" n="0595a13"/>今乃引輔行之文以顯今文耳。十禪淺深者。止觀禪
<lb ed="X" n="0015a17"/><lb ed="R099" n="0595a14"/>境中列十種禪。一根本四禪。二十六特勝。三通明。四
<lb ed="X" n="0015a18"/><lb ed="R099" n="0595a15"/>九想。五八背捨。六大不淨。七慈心。八因緣。九念佛。十
<lb ed="X" n="0015a19"/><lb ed="R099" n="0595a16"/>神通。又云次明深淺不同者。四禪是根本暗證味禪。
<lb ed="X" n="0015a20"/><lb ed="R099" n="0595a17"/>凡聖通共薄修卽得。特勝少有觀慧。不味不暗證。橫
<lb ed="X" n="0015a21"/><lb ed="R099" n="0595a18"/>對念處。豎對根本。故先味次淨。通明觀慧證相深細。
<lb ed="X" n="0015a22"/><lb ed="R099" n="0595b01"/>細次於總。此三同是根本實觀。治惑力弱。九想正是
<lb ed="X" n="0015a23"/><lb ed="R099" n="0595b02"/>假想初門。前鋒伏欲故次列之。九想但厭患外境未
<lb ed="X" n="0015a24"/><lb ed="R099" n="0595b03"/>治其心。故次背捨。背捨雖破內外貪欲。總而未別。緣
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0015b" n="0015b"/>
<lb ed="X" n="0015b01"/><lb ed="R099" n="0595b04"/>中不得自在。故次明大不淨。破依正貪也。雖總別治
<lb ed="X" n="0015b02"/><lb ed="R099" n="0595b05"/>貪。未修大福德。故次慈心。雖內治重貪。外修福德。不
<lb ed="X" n="0015b03"/><lb ed="R099" n="0595b06"/>入因緣則非世間正見。故次因緣。三世輪轉無主無
<lb ed="X" n="0015b04"/><lb ed="R099" n="0595b07"/>我。成世正見。雖世正見。緣底下因人福力微弱。次緣
<lb ed="X" n="0015b05"/><lb ed="R099" n="0595b08"/>上果福力廣大。雖前來諸定未有力用轉變自在。故
<lb ed="X" n="0015b06"/><lb ed="R099" n="0595b09"/>次神通。輔行云。次明深淺者。卽是十門生起次第。初
<lb ed="X" n="0015b07"/><lb ed="R099" n="0595b10"/>明根本。何故特勝次根本來。乃至神通次念佛來。前
<lb ed="X" n="0015b08"/><lb ed="R099" n="0595b11"/>淺後深故云深淺。亦名十門各有來意。豎破法徧文
<lb ed="X" n="0015b09"/><lb ed="R099" n="0595b12"/>雖次第行必隨人者。謂豎破法徧之文。雖則先空次
<lb ed="X" n="0015b10"/><lb ed="R099" n="0595b13"/>假後中。若論其行。必須隨人以寄次第顯不次第故
<lb ed="X" n="0015b11"/><lb ed="R099" n="0595b14"/>也。故下卽云豎破元爲顯於不二。然則雖爲顯於不
<lb ed="X" n="0015b12"/><lb ed="R099" n="0595b15"/>二。何妨約於文相次第。所以又云或隨豎次入何障
<lb ed="X" n="0015b13"/><lb ed="R099" n="0595b16"/>於理。卽不障於眞俗中道三諦之理也。此則雖有橫
<lb ed="X" n="0015b14"/><lb ed="R099" n="0595b17"/>豎而非橫豎。雖非橫豎而橫而豎。故雖次第而不次
<lb ed="X" n="0015b15"/><lb ed="R099" n="0595b18"/>第。雖不次第而次第宛然也。十禪何必自淺階深者。
<lb ed="X" n="0015b16"/><lb ed="R099" n="0596a01"/>重徵上文。十禪淺深未必全爾。亦是行必隨人前後
<lb ed="X" n="0015b17"/><lb ed="R099" n="0596a02"/>無在也。而止觀中乃云深淺者。且附文相生起次第
<lb ed="X" n="0015b18"/><lb ed="R099" n="0596a03"/>耳。然雖前後無在。不妨生起次第。故下卽云。自淺階
<lb ed="X" n="0015b19"/><lb ed="R099" n="0596a04"/>深妙觀斯在。斯者此也。在者存也。階者級也。梯也如
<lb ed="X" n="0015b20"/><lb ed="R099" n="0596a05"/>梯之等差也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015b21"/><lb ed="R099" n="0596a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">七明待絕前後</cb:mulu><head>七明待絕前後</head><p xml:id="pX56p0015b2107" cb:place="inline">中云。若約敎相必先待後絕者。先約
<lb ed="X" n="0015b22"/><lb ed="R099" n="0596a07"/>相待判妙異麤。次約絕待開麤是妙。此二亦名廢麤
<lb ed="X" n="0015b23"/><lb ed="R099" n="0596a08"/>開麤。判今法華唯具二妙。法華<anchor xml:id="nkr_note_add_0015b2301" n="0015b2301"/><anchor xml:id="beg0015b2301" n="0015b2301"/>已<anchor xml:id="end0015b2301"/>前雖有圓實都無
<lb ed="X" n="0015b24"/><lb ed="R099" n="0596a09"/>待絕。問。待絕俱絕方名爲絕。何故謂之待絕二邪。答。
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0015c" n="0015c"/>
<lb ed="X" n="0015c01"/><lb ed="R099" n="0596a10"/>若明絕待故須俱絕。若明經意故須雙明。經意雖雙。
<lb ed="X" n="0015c02"/><lb ed="R099" n="0596a11"/>理無異趣。以此俱絕對前稱待。所待未會會方名絕。
<lb ed="X" n="0015c03"/><lb ed="R099" n="0596a12"/>是故法華得二妙名。由待知妙妙體是絕。絕亦無寄
<lb ed="X" n="0015c04"/><lb ed="R099" n="0596a13"/>妙體無二。若論道理待絕俱時者。待絕旣是廢麤開
<lb ed="X" n="0015c05"/><lb ed="R099" n="0596a14"/>麤。釋籤乃問開廢何別。答。約法乃開時卽廢。約喩必
<lb ed="X" n="0015c06"/><lb ed="R099" n="0596a15"/>義須先開。若爾法喩差違何成喩法。答。據理似與喩
<lb ed="X" n="0015c07"/><lb ed="R099" n="0596a16"/>有違。據事似先開後廢。如先示方便卽是眞實。旣識
<lb ed="X" n="0015c08"/><lb ed="R099" n="0596a17"/>實<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c0801" n="0015c0801"/><anchor xml:id="beg0015c0801" n="0015c0801"/>已<anchor xml:id="end0015c0801"/>永不用權。若約理者開廢俱時。開時<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c0802" n="0015c0802"/><anchor xml:id="beg0015c0802" n="0015c0802"/>已<anchor xml:id="end0015c0802"/>廢故也。
<lb ed="X" n="0015c09"/><lb ed="R099" n="0596a18"/>止觀旣是法華妙行。所以釋名論待論絕。又輔行釋
<lb ed="X" n="0015c10"/><lb ed="R099" n="0596b01"/>偏圓五科權實中云。問。玄文諸義並先開後廢。如向
<lb ed="X" n="0015c11"/><lb ed="R099" n="0596b02"/>所引何故先廢後開<note place="inline">止觀之中先廢後開</note>。答。玄文約喩。如世蓮
<lb ed="X" n="0015c12"/><lb ed="R099" n="0596b03"/>華必先開後落。此從法便故先廢後開。旣廢權<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c1201" n="0015c1201"/><anchor xml:id="beg0015c1201" n="0015c1201"/>已<anchor xml:id="end0015c1201"/>實
<lb ed="X" n="0015c13"/><lb ed="R099" n="0596b04"/>則可見義之如開。又此廢文與彼稍異。彼約法華廢
<lb ed="X" n="0015c14"/><lb ed="R099" n="0596b05"/>前權部權敎。復須開前權部權敎。今約諸文展轉相
<lb ed="X" n="0015c15"/><lb ed="R099" n="0596b06"/>廢。猶似未開故在開前。今具二義故廢在前。又廢同
<lb ed="X" n="0015c16"/><lb ed="R099" n="0596b07"/>於待。開同於絕。待前絕後未失常規。故知若順蓮華
<lb ed="X" n="0015c17"/><lb ed="R099" n="0596b08"/>三喩。則須先施次開後廢。若唯論妙法。則先待次絕。
<lb ed="X" n="0015c18"/><lb ed="R099" n="0596b09"/>故開廢次第及待絕前後義在於此。又釋籤云。若不
<lb ed="X" n="0015c19"/><lb ed="R099" n="0596b10"/>論待無以明絕。若明待<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c1901" n="0015c1901"/><anchor xml:id="beg0015c1901" n="0015c1901"/>已<anchor xml:id="end0015c1901"/>卽指所待是於能絕。能絕
<lb ed="X" n="0015c20"/><lb ed="R099" n="0596b11"/>亦絕方名爲絕。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015c21"/><lb ed="R099" n="0596b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">八明破會不同</cb:mulu><head>八明破會不同</head><p xml:id="pX56p0015c2107" cb:place="inline">中云。若依化儀必先破次會等者。此
<lb ed="X" n="0015c22"/><lb ed="R099" n="0596b13"/>文可解。故今偏圓借彼釋名。次第則別者。卽前所謂
<lb ed="X" n="0015c23"/><lb ed="R099" n="0596b14"/>乃至偏圓文中具引蓮華三喩釋名也。止觀輔行如
<lb ed="X" n="0015c24"/><lb ed="R099" n="0596b15"/>前備引。玄文判敎。凡有釋義破旣居先。今文借用三
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0016a" n="0016a"/>
<lb ed="X" n="0016a01"/><lb ed="R099" n="0596b16"/>喩釋名。破乃在後。是故謂之次第則別。何者。以由先
<lb ed="X" n="0016a02"/><lb ed="R099" n="0596b17"/>施次開後廢。後廢卽是破義故也。故此與前待前絕
<lb ed="X" n="0016a03"/><lb ed="R099" n="0596b18"/>後不可雷同矣。故文句引光宅釋開方便門示眞實
<lb ed="X" n="0016a04"/><lb ed="R099" n="0597a01"/>相云。昔鹿苑機雜。盛說三藏。未明一理。爾時以權隱
<lb ed="X" n="0016a05"/><lb ed="R099" n="0597a02"/>實。一理爲權敎所閉。今王城赴大機顯於眞實。眞實
<lb ed="X" n="0016a06"/><lb ed="R099" n="0597a03"/>旣顯則廢除昔敎。昔敎被廢故方便門開。一理旣彰
<lb ed="X" n="0016a07"/><lb ed="R099" n="0597a04"/>則眞實相顯。章安斥云。此解乃是破於方便非開方
<lb ed="X" n="0016a08"/><lb ed="R099" n="0597a05"/>便。以此證之。廢權卽是破權義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016a09"/><lb ed="R099" n="0597a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">九明行解不同</cb:mulu><head>九明行解不同</head><p xml:id="pX56p0016a0907" cb:place="inline">中云。如五略生起者。止觀云。云何發
<lb ed="X" n="0016a10"/><lb ed="R099" n="0597a07"/>大心衆生昏倒不自覺知。勸令醒悟上求下化。雖復
<lb ed="X" n="0016a11"/><lb ed="R099" n="0597a08"/>發心。望路不動永無達期。勸牢強精進行四種三昧。
<lb ed="X" n="0016a12"/><lb ed="R099" n="0597a09"/>雖不求梵天梵天自應。稱揚妙報慰悅其心。種種經
<lb ed="X" n="0016a13"/><lb ed="R099" n="0597a10"/>論開人眼目。融通經論解結出籠。若知法界無有始
<lb ed="X" n="0016a14"/><lb ed="R099" n="0597a11"/>終。豁然大朗無礙自在。生起五略顯於十廣。良以五
<lb ed="X" n="0016a15"/><lb ed="R099" n="0597a12"/>十不出自行因果化他能所故也。分別十章者。止觀
<lb ed="X" n="0016a16"/><lb ed="R099" n="0597a13"/>云。分別者。十章功德如囊中有寶。不探示人人無見
<lb ed="X" n="0016a17"/><lb ed="R099" n="0597a14"/>者。今十章幾眞幾俗幾非眞非俗。幾聖說默非說非
<lb ed="X" n="0016a18"/><lb ed="R099" n="0597a15"/>默。乃至云幾橫豎非橫豎。如是等自在作問。輔行云。
<lb ed="X" n="0016a19"/><lb ed="R099" n="0597a16"/>始從眞俗。終至橫豎。略以十門分別十章。引證破古。
<lb ed="X" n="0016a20"/><lb ed="R099" n="0597a17"/>問答料簡者。料簡卽是分別十章文後料簡一科也。
<lb ed="X" n="0016a21"/><lb ed="R099" n="0597a18"/>彼料簡中最初問云。略指大意同異云何<note place="inline">云云</note>。引證
<lb ed="X" n="0016a22"/><lb ed="R099" n="0597b01"/>破古卽是序中引證三種止觀及釋疑之文。故疑者
<lb ed="X" n="0016a23"/><lb ed="R099" n="0597b02"/>云。諸法寂滅相不可以言宣<note place="inline">云云</note>。破云但引一邊不
<lb ed="X" n="0016a24"/><lb ed="R099" n="0597b03"/>見其二<note place="inline">云云</note>。又引證破古問答料簡。亦非一向局在
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0016b" n="0016b"/>
<lb ed="X" n="0016b01"/><lb ed="R099" n="0597b04"/>序中。應須徧該一部始終。尋之可見不煩委示。多爲
<lb ed="X" n="0016b02"/><lb ed="R099" n="0597b05"/>生解者。以止觀云。前六重依修多羅以開妙解故也。
<lb ed="X" n="0016b03"/><lb ed="R099" n="0597b06"/>若爾。引證破古等且須約於開解之文<note place="inline">云云</note>。若十法總
<lb ed="X" n="0016b04"/><lb ed="R099" n="0597b07"/>別乃至專在於行者。以止觀云。今依妙解以立正行
<lb ed="X" n="0016b05"/><lb ed="R099" n="0597b08"/>故也。十法總別。十境互發。十境發相。至下大章總別
<lb ed="X" n="0016b06"/><lb ed="R099" n="0597b09"/>例中具引示之。十禪離合者。離者開也。止觀禪境中
<lb ed="X" n="0016b07"/><lb ed="R099" n="0597b10"/>云。此十門<note place="inline">十門卽是十禪</note>與五門十五門但有開合之異耳。
<lb ed="X" n="0016b08"/><lb ed="R099" n="0597b11"/>開五爲十者。開數息出特勝･通明。開不淨出背捨･大
<lb ed="X" n="0016b09"/><lb ed="R099" n="0597b12"/>不淨･慈心･因緣･守本。念佛門。毗曇名界方便。禪經名
<lb ed="X" n="0016b10"/><lb ed="R099" n="0597b13"/>念佛。此亦守本。神通約九禪上。發不專據一法。輔行
<lb ed="X" n="0016b11"/><lb ed="R099" n="0597b14"/>云。五門卽是五停門也。十五門者。於五停門各開爲
<lb ed="X" n="0016b12"/><lb ed="R099" n="0597b15"/>三故成十五。止觀云。合十五爲十者。數息･不淨各有
<lb ed="X" n="0016b13"/><lb ed="R099" n="0597b16"/>三則不合。慈心有三<anchor xml:id="nkr_note_add_0016b1301" n="0016b1301"/><anchor xml:id="beg0016b1301" n="0016b1301"/>但<anchor xml:id="end0016b1301"/>合爲一。卽衆生慈也。沒其二
<lb ed="X" n="0016b14"/><lb ed="R099" n="0597b17"/>名者。禪是門戶詮次事法。法緣是二乘入理觀。無緣
<lb ed="X" n="0016b15"/><lb ed="R099" n="0597b18"/>是大乘入理觀。沒理去二存事唯一。若開者卽屬二
<lb ed="X" n="0016b16"/><lb ed="R099" n="0598a01"/>乘菩薩兩境。攝因緣亦三門。三世輪轉麤。果報一念
<lb ed="X" n="0016b17"/><lb ed="R099" n="0598a02"/>細。細故附理。麤故屬事。沒細存麤但稱三世門也。念
<lb ed="X" n="0016b18"/><lb ed="R099" n="0598a03"/>佛亦三。但取念應佛耳。神通但取五通。若但取五門。
<lb ed="X" n="0016b19"/><lb ed="R099" n="0598a04"/>有所不收。若取十五。義濫於理。是故簡理開事。雖開
<lb ed="X" n="0016b20"/><lb ed="R099" n="0598a05"/>合不同各有其意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016b21"/><lb ed="R099" n="0598a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">十明擧例從略</cb:mulu><head>十明擧例從略</head><p xml:id="pX56p0016b2105" cb:place="inline">中云。如道品攝法假。中空例等者。以
<lb ed="X" n="0016b22"/><lb ed="R099" n="0598a07"/>一例字通結道品攝法假中空也。又亦可云例破餘
<lb ed="X" n="0016b23"/><lb ed="R099" n="0598a08"/>陰也。今且從於初意消文。止觀調道品中云。諸道諦
<lb ed="X" n="0016b24"/><lb ed="R099" n="0598a09"/>三十七品。今不具記<note place="inline">前三敎道諦也</note>。<anchor xml:id="nkr_note_add_0016b2401" n="0016b2401"/><anchor xml:id="beg0016b2401" n="0016b2401"/>但<anchor xml:id="end0016b2401"/>明無作道諦三十七
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0016c" n="0016c"/>
<lb ed="X" n="0016c01"/><lb ed="R099" n="0598a10"/>品成於一心三觀之義。又於無作三十七道品中。但
<lb ed="X" n="0016c02"/><lb ed="R099" n="0598a11"/>釋一界四念處。餘九法界但云亦復如是。輔行云。先
<lb ed="X" n="0016c03"/><lb ed="R099" n="0598a12"/>約一界次以九例。此卽擧例從略也。止觀攝法中。初
<lb ed="X" n="0016c04"/><lb ed="R099" n="0598a13"/>攝一切理。指前諸諦開合。次攝一切智。亦指前文諸
<lb ed="X" n="0016c05"/><lb ed="R099" n="0598a14"/>智開合。乃至攝一切敎中。但略擧其名數而<anchor xml:id="nkr_note_add_0016c0501" n="0016c0501"/><anchor xml:id="beg0016c0501" n="0016c0501"/>已<anchor xml:id="end0016c0501"/>。此卽
<lb ed="X" n="0016c06"/><lb ed="R099" n="0598a15"/>擧例從略也。止觀破法徧文末料簡云。問。入假中有
<lb ed="X" n="0016c07"/><lb ed="R099" n="0598a16"/>因緣。入空何意無。答。入空亦有。略故不說耳。何者。謂
<lb ed="X" n="0016c08"/><lb ed="R099" n="0598a17"/>爲解脫故。爲脫他故。爲慧命故。爲無漏故。爲法位故。
<lb ed="X" n="0016c09"/><lb ed="R099" n="0598a18"/>夫生死縛著勞我精神。非空不解。自旣有縛。能解他
<lb ed="X" n="0016c10"/><lb ed="R099" n="0598b01"/>縛無有是處。爲脫他故應須入空。賢聖以慧爲命。慧
<lb ed="X" n="0016c11"/><lb ed="R099" n="0598b02"/>命非空不立。諸神通中無漏通勝。爲勝神通故應須
<lb ed="X" n="0016c12"/><lb ed="R099" n="0598b03"/>入空。又法位非慧不入。空慧能速入法位。入空因緣
<lb ed="X" n="0016c13"/><lb ed="R099" n="0598b04"/>甚多。例後故說五耳。輔行云。自脫同大悲。脫他同本
<lb ed="X" n="0016c14"/><lb ed="R099" n="0598b05"/>誓。慧命同利智。無漏同方便。法位同精進<note place="inline">同謂同於入假</note>。一
<lb ed="X" n="0016c15"/><lb ed="R099" n="0598b06"/>一細會令義相當。假在空後故云例後。欲以前後一
<lb ed="X" n="0016c16"/><lb ed="R099" n="0598b07"/>例五緣故亦五耳。故今謂之假中空例<note place="inline">中字但是語助而<anchor xml:id="nkr_note_add_0016c1601" n="0016c1601"/><anchor xml:id="beg0016c1601" n="0016c1601"/>已<anchor xml:id="end0016c1601"/></note>。此
<lb ed="X" n="0016c17"/><lb ed="R099" n="0598b08"/>卽擧例從略也。破餘陰餘使餘品以例初品者。止觀
<lb ed="X" n="0016c18"/><lb ed="R099" n="0598b09"/>破法徧文末云。前來所說但觀識陰作如此說。餘四
<lb ed="X" n="0016c19"/><lb ed="R099" n="0598b10"/>陰亦如是。十二入･十八界亦如是。所以不言例初陰
<lb ed="X" n="0016c20"/><lb ed="R099" n="0598b11"/>者。以五陰之次色陰在初故也。又爲止觀以十二入･
<lb ed="X" n="0016c21"/><lb ed="R099" n="0598b12"/>十八界例於五陰故也。餘使餘品者。若通而言之。品
<lb ed="X" n="0016c22"/><lb ed="R099" n="0598b13"/>亦無使。故法界次第中以見思二惑名九十八使<note place="inline">使以
<lb ed="X" n="0016c23"/><lb ed="R099" n="0598b14"/>驅役爲義。以能驅役心神流轉三界故也。品者類也衆庶也</note>。今從別說。故分使品
<lb ed="X" n="0016c24"/><lb ed="R099" n="0598b15"/>以對見思。是故止觀破見假中但名八十八使。破思
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0017a" n="0017a"/>
<lb ed="X" n="0017a01"/><lb ed="R099" n="0598b16"/>假中乃云八十一品。若破見惑例餘使者。如破單四
<lb ed="X" n="0017a02"/><lb ed="R099" n="0598b17"/>見中有見八十八使。旣乃如上次破。其餘無見･亦有
<lb ed="X" n="0017a03"/><lb ed="R099" n="0598b18"/>亦無見･非有非無見等八十八使。亦例前可知。今文
<lb ed="X" n="0017a04"/><lb ed="R099" n="0599a01"/>不言以例初使者。以單四見等皆具八十八使故也。
<lb ed="X" n="0017a05"/><lb ed="R099" n="0599a02"/>破思惑餘品言以例初品者。止觀明破貪欲云。初品
<lb ed="X" n="0017a06"/><lb ed="R099" n="0599a03"/>旣爾後八品亦然。又云。破貪欲九品旣爾。破瞋癡慢
<lb ed="X" n="0017a07"/><lb ed="R099" n="0599a04"/>九品亦然。例自可解不復委記。輔行云。初品下明餘
<lb ed="X" n="0017a08"/><lb ed="R099" n="0599a05"/>品亦有三假。例初品說。破貪下餘使亦例。若準此文。
<lb ed="X" n="0017a09"/><lb ed="R099" n="0599a06"/>使亦是品。以例初品卽是初使也。相續相待以例因
<lb ed="X" n="0017a10"/><lb ed="R099" n="0599a07"/>成者。此亦是破思假中之文也。初約因成假破竟。次
<lb ed="X" n="0017a11"/><lb ed="R099" n="0599a08"/>破相續相待。文中但云例前可解。又云相續相待亦
<lb ed="X" n="0017a12"/><lb ed="R099" n="0599a09"/>如是。則細尋廣意以申餘文等者。總結擧例從略之
<lb ed="X" n="0017a13"/><lb ed="R099" n="0599a10"/>意也。謂雖擧例從略。然則必須細尋上文廣意以申
<lb ed="X" n="0017a14"/><lb ed="R099" n="0599a11"/>餘之略文。爲避煩文是故擧例。不可專廣暗於略文。
<lb ed="X" n="0017a15"/><lb ed="R099" n="0599a12"/>故須以廣而申於略。歷一一法須先思之。是故臨文
<lb ed="X" n="0017a16"/><lb ed="R099" n="0599a13"/>方乃不昧觀行妙旨。若十法成觀者。輔行云。觀法非
<lb ed="X" n="0017a17"/><lb ed="R099" n="0599a14"/>十對根有殊。雖復根殊但是一不思議觀。觀不思議
<lb ed="X" n="0017a18"/><lb ed="R099" n="0599a15"/>境乃至離愛不離境故。故此十觀文十義十。根三意
<lb ed="X" n="0017a19"/><lb ed="R099" n="0599a16"/>二分遠近故。近期初住遠在極果。又次位下三雖非
<lb ed="X" n="0017a20"/><lb ed="R099" n="0599a17"/>觀法。並由觀力相從名觀故名十觀。又備此十令觀
<lb ed="X" n="0017a21"/><lb ed="R099" n="0599a18"/>可成。故名成觀亦名成乘。思之可見。但於陰入委識
<lb ed="X" n="0017a22"/><lb ed="R099" n="0599b01"/>根由者。觀陰入境明十乘妙觀。始從第四卷中終至
<lb ed="X" n="0017a23"/><lb ed="R099" n="0599b02"/>第八卷<note place="inline">現行印本</note>。卽是委悉識其根由也。識謂別識。根
<lb ed="X" n="0017a24"/><lb ed="R099" n="0599b03"/>謂根本。由謂端由。餘九待發方可設觀者。止觀云。陰
<pb ed="X" xml:id="X56.0921.0017b" n="0017b"/>
<lb ed="X" n="0017b01"/><lb ed="R099" n="0599b04"/>入一境常自現前。若發不發恒得爲觀。餘九境發可
<lb ed="X" n="0017b02"/><lb ed="R099" n="0599b05"/>爲觀。不發何所觀。故九境中但分別境者。謂止觀中
<lb ed="X" n="0017b03"/><lb ed="R099" n="0599b06"/>但是委悉分別煩惱病患等九境相狀也。境下十觀
<lb ed="X" n="0017b04"/><lb ed="R099" n="0599b07"/>不細委分者。謂止觀中觀下九境十乘妙觀。若望觀
<lb ed="X" n="0017b05"/><lb ed="R099" n="0599b08"/>陰十乘妙觀。則下九境十乘妙觀稍是簡略也。但隨
<lb ed="X" n="0017b06"/><lb ed="R099" n="0599b09"/>境轉照非關廣說者。卽是辨於九境十乘簡略之意
<lb ed="X" n="0017b07"/><lb ed="R099" n="0599b10"/>也。所以九境十乘簡略者。意明但是隨下九境發時。
<lb ed="X" n="0017b08"/><lb ed="R099" n="0599b11"/>便將上文陰境之中十乘妙觀轉用照了而<anchor xml:id="nkr_note_add_0017b0801" n="0017b0801"/><anchor xml:id="beg0017b0801" n="0017b0801"/>已<anchor xml:id="end0017b0801"/>。故不
<lb ed="X" n="0017b09"/><lb ed="R099" n="0599b12"/>委示之。非關廣說也。擧例從略不其然乎。</p></cb:div></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0017b10"/><lb ed="R099" n="0599b13"/>
<lb ed="X" n="0017b11"/><lb ed="R099" n="0599b14"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>止觀義例纂要卷第一</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></cb:div></cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0001a2101" to="#end0001a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0001a2301" to="#end0001a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0002a0501" to="#end0002a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0002b0101" to="#end0002b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0002b1101" to="#end0002b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0002b1201" to="#end0002b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004c0901" to="#end0004c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004c1001" to="#end0004c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">實</lem><rdg wit="#wit.orig">貫</rdg></app>
<app from="#beg0005b1701" to="#end0005b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005c1301" to="#end0005c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005c2001" to="#end0005c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005c2201" to="#end0005c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006b2001" to="#end0006b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007a0801" to="#end0007a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007b0601" to="#end0007b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">本</lem><rdg wit="#wit.orig">木</rdg></app>
<app from="#beg0007b0602" to="#end0007b0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007c0601" to="#end0007c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0008b0101" to="#end0008b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0008b0301" to="#end0008b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0008b2101" to="#end0008b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0009a0101" to="#end0009a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0009a0102" to="#end0009a0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0009b0901" to="#end0009b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0010a1201" to="#end0010a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0010b0501" to="#end0010b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0010b1401" to="#end0010b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0010c0301" to="#end0010c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0010c0501" to="#end0010c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0010c0601" to="#end0010c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0011c0101" to="#end0011c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0011c1001" to="#end0011c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">則</lem><rdg wit="#wit.orig">前</rdg></app>
<app from="#beg0011c1801" to="#end0011c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0013a1001" to="#end0013a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0013a2401" to="#end0013a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0013b0101" to="#end0013b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0014a0501" to="#end0014a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0014a1201" to="#end0014a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0014a1301" to="#end0014a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0014b1401" to="#end0014b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0014b2001" to="#end0014b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015a0401" to="#end0015a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015b2301" to="#end0015b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015c0801" to="#end0015c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015c0802" to="#end0015c0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015c1201" to="#end0015c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015c1901" to="#end0015c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0016b1301" to="#end0016b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0016b2401" to="#end0016b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0016c0501" to="#end0016c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0016c1601" to="#end0016c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0017b0801" to="#end0017b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0001001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001001">訓疑詶</note>
<note n="0005001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0005001">本文無從等六字</note>
<note n="0007001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007001">車本文作事</note>
<note n="0007002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007002">諸疑謂</note>
<note n="0007003" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007003"><g ref="#CB17157">𫑟</g>疑中</note>
<note n="0008001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008001">若本文作昔</note>
<note n="0009001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0009001">岩疑壑</note>
<note n="0009002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0009002">本疑門</note>
<note n="0009003" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0009003">念疑今</note>
<note n="0010001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0010001">侯本文作君次同</note>
<note n="0010002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0010002">毗疑略</note>
<note n="0012001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0012001">正生七力疑力五力生</note>
<note n="0014001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0014001">安心本文作止觀</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0001a2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0001a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0001a2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0001a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0002a0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0002a0501">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0002b0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0002b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0002b1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0002b1101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0002b1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0002b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004c0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0004c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004c1001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0004c1001">實【CB】，貫【卍續】</note>
<note n="0005b1701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0005b1701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005c1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0005c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005c2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0005c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005c2201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0005c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006b2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0006b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007a0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0007a0801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007b0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0007b0601">本【CB】，木【卍續】</note>
<note n="0007b0602" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0007b0602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007c0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0007c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0008b0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0008b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0008b0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0008b0301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0008b2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0008b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0009a0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0009a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0009a0102" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0009a0102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0009b0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0009b0901">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0010a1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0010a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0010b0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0010b0501">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0010b1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0010b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0010c0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0010c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0010c0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0010c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0010c0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0010c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0011c0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0011c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0011c1001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0011c1001">則【CB】，前【卍續】</note>
<note n="0011c1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0011c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0013a1001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0013a1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0013a2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0013a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0013b0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0013b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0014a0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0014a0501">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0014a1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0014a1201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0014a1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0014a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0014b1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0014b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0014b2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0014b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015a0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0015a0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015b2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0015b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015c0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0015c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015c0802" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0015c0802">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015c1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0015c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015c1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0015c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0016b1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0016b1301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0016b2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0016b2401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0016c0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0016c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0016c1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0016c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0017b0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0017b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>