<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X56n0928">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 928 十不二門文心解</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 928 十不二門文心解</title>
			<author>宋 仁岳述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">56</idno>.<idno type="no">928</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">十不二門文心解</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識，CBETA 提供基本句讀</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>基本句讀</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB04518">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04518</charName>
				<mapping cb:dec="987558" type="PUA">U+F11A6</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4407</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>吻</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[月*曶]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17156">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17156</charName>
				<mapping cb:dec="1000196" type="PUA">U+F4304</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2C267</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+韓]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-05-25T15:07:07">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone n="1" unit="juan"/>
<pb n="0340a" ed="X" xml:id="X56.0928.0340a"/>
<lb n="0340a01" ed="X"/>
<lb n="0340a02" ed="X"/>
<lb n="0340a03" ed="X"/>
<lb n="0340a04" ed="X"/>
<lb n="0340a05" ed="X"/><cb:docNumber>No. 928</cb:docNumber>
<lb n="0340a06" ed="X"/><lb n="0171a01" ed="R100"/><cb:juan n="1" fun="open"><cb:mulu n="1" type="卷"/><cb:jhead>十不二門文心解</cb:jhead></cb:juan>
<lb n="0340a07" ed="X"/>
<lb n="0340a08" ed="X"/><lb n="0171a02" ed="R100"/><byline cb:type="author">沙門　仁岳　述</byline>
<lb n="0340a09" ed="X"/><lb n="0171a03" ed="R100"/><cb:div><p xml:id="pX56p0340a0901">玄義申經。記釋玄義文<anchor xml:id="nkr_note_add_0340a0901" n="0340a0901"/><anchor xml:id="beg0340a0901" n="0340a0901"/>已<anchor xml:id="end0340a0901"/>三矣。詎假染筆以四其
<lb n="0340a10" ed="X"/><lb n="0171a04" ed="R100"/>說。良由妙法難解。圓宗牢通。在乎上智文若過矣。
<lb n="0340a11" ed="X"/><lb n="0171a05" ed="R100"/>至於中人猶若不及。歷觀荆谿著撰。尤得意於十
<lb n="0340a12" ed="X"/><lb n="0171a06" ed="R100"/>門。辭實體要。覽之使人見佛慧之淵乎。且釋者數
<lb n="0340a13" ed="X"/><lb n="0171a07" ed="R100"/>家。莫能一貫。義學之士未免持疑。故因講次輙復
<lb n="0340a14" ed="X"/><lb n="0171a08" ed="R100"/>箋解。矢石之論者得以辨之。帝虎之訛者亦以正
<lb n="0340a15" ed="X"/><lb n="0171a09" ed="R100"/>之。豈曰無考。蓋率由先訓也。章安云。玄意述於文
<lb n="0340a16" ed="X"/><lb n="0171a10" ed="R100"/>心。文心莫過迹本。十門旣接迹本。今解遂以文心
<lb n="0340a17" ed="X"/><lb n="0171a11" ed="R100"/>命題。分節科目具在別紙。</p>
<lb n="0340a18" ed="X"/><lb n="0171a12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0340a1801">然此迹門。談其因果及以自他。</p></cb:div>
<lb n="0340a19" ed="X"/><lb n="0171a13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0340a1901">迹者望本爲名。皆從喩立也。如人從本處則有行
<lb n="0340a20" ed="X"/><lb n="0171a14" ed="R100"/>來之迹。故因其迹以通其本。塵點劫前成佛之事
<lb n="0340a21" ed="X"/><lb n="0171a15" ed="R100"/>猶本處也。華嚴<anchor xml:id="nkr_note_add_0340a2101" n="0340a2101"/><anchor xml:id="beg0340a2101" n="0340a2101"/>已<anchor xml:id="end0340a2101"/>降設敎之相猶行迹也。法華旣
<lb n="0340a22" ed="X"/><lb n="0171a16" ed="R100"/>開近顯遠。如來<anchor xml:id="nkr_note_add_0340a2201" n="0340a2201"/><anchor xml:id="beg0340a2201" n="0340a2201"/>已<anchor xml:id="end0340a2201"/>因迹通本。今智者談迹中諸法
<lb n="0340a23" ed="X"/><lb n="0171a17" ed="R100"/>以成十妙。十妙不出因果自他。因謂境智行位。果
<lb n="0340a24" ed="X"/><lb n="0171a18" ed="R100"/>謂三法。自卽能化。他卽所化。感應具能所。神通說
<pb n="0340b" ed="X" xml:id="X56.0928.0340b"/>
<lb n="0340b01" ed="X"/><lb n="0171b01" ed="R100"/>法是能化。眷屬利益是所化也。他釋前五妙爲自。
<lb n="0340b02" ed="X"/><lb n="0171b02" ed="R100"/>後五妙爲他。此不應爾。以自他不二門正從感應
<lb n="0340b03" ed="X"/><lb n="0171b03" ed="R100"/>等立。雖玄義約前五爲自因果。後五爲他能所。建
<lb n="0340b04" ed="X"/><lb n="0171b04" ed="R100"/>言有異未必例同。</p></cb:div>
<lb n="0340b05" ed="X"/><lb n="0171b05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0340b0501">使一代敎門融通入妙。</p></cb:div>
<lb n="0340b06" ed="X"/><lb n="0171b06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0340b0601">理境乃至利益旣是敎下所詮之法。故開法妙則
<lb n="0340b07" ed="X"/><lb n="0171b07" ed="R100"/>使敎融。敎何所融。融其情耳。</p></cb:div>
<lb n="0340b08" ed="X"/><lb n="0171b08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0340b0801">故凡諸義釋皆約四敎及以五味。意在開敎悉入醍
<lb n="0340b09" ed="X"/><lb n="0171b09" ed="R100"/>醐。</p></cb:div>
<lb n="0340b10" ed="X"/><lb n="0171b10" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0340b1001">約敎簡於其法。體則三麤一妙。約味辯於其化。意
<lb n="0340b11" ed="X"/><lb n="0171b11" ed="R100"/>則四麤一妙。此相待判也。若判餘經。<anchor xml:id="nkr_note_add_0340b1101" n="0340b1101"/><anchor xml:id="beg0340b1101" n="0340b1101"/>但<anchor xml:id="end0340b1101"/>用四敎於
<lb n="0340b12" ed="X"/><lb n="0171b12" ed="R100"/>義卽足。若釋法華。不辯五味其旨永失。言開敎入
<lb n="0340b13" ed="X"/><lb n="0171b13" ed="R100"/>醍醐者。卽開前四味三敎入醍醐純圓之敎。此絕
<lb n="0340b14" ed="X"/><lb n="0171b14" ed="R100"/>待判也。</p></cb:div>
<lb n="0340b15" ed="X"/><lb n="0171b15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0340b1501">觀心乃是敎行樞機。</p></cb:div>
<lb n="0340b16" ed="X"/><lb n="0171b16" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0340b1601">觀者圓修三觀。心者通指四陰。文句記云。創心修
<lb n="0340b17" ed="X"/><lb n="0171b17" ed="R100"/>觀莫不皆以第六王數爲發觀之始。縱使觀境圓
<lb n="0340b18" ed="X"/><lb n="0171b18" ed="R100"/>融不二。其如麤惑尙未先落。乃至未淨六根<anchor xml:id="nkr_note_add_0340b1801" n="0340b1801"/><anchor xml:id="beg0340b1801" n="0340b1801"/>已<anchor xml:id="end0340b1801"/>來。
<lb n="0340b19" ed="X"/><lb n="0172a01" ed="R100"/>未離王數。應知理性如火。四陰如燧。三觀如鑽。火
<lb n="0340b20" ed="X"/><lb n="0172a02" ed="R100"/>非燧而無寄。燧非鑽而不燃。故理無所存徧在於
<lb n="0340b21" ed="X"/><lb n="0172a03" ed="R100"/>事。卽事顯理者其唯觀心乎。樞機者。易曰。言行君
<lb n="0340b22" ed="X"/><lb n="0172a04" ed="R100"/>子之樞機。樞謂戶樞。機謂弩牙。戶樞之轉。弩牙之
<lb n="0340b23" ed="X"/><lb n="0172a05" ed="R100"/>發。皆爲要也。譬敎之所歸。行之所由。要在觀心。下
<lb n="0340b24" ed="X"/><lb n="0172a06" ed="R100"/>文云。若了一念十方三世諸佛之法本迹非遙。敎
<pb n="0340c" ed="X" xml:id="X56.0928.0340c"/>
<lb n="0340c01" ed="X"/><lb n="0172a07" ed="R100"/>之要也。又云。衆生心因旣具三軌。此因成果名三
<lb n="0340c02" ed="X"/><lb n="0172a08" ed="R100"/>涅槃。行之要也。</p></cb:div>
<lb n="0340c03" ed="X"/><lb n="0172a09" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0340c0301">仍且略點寄在諸說。或存或沒非部正意。</p></cb:div>
<lb n="0340c04" ed="X"/><lb n="0172a10" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0340c0401">寄猶附也。諸說之後有附法一相及附事相義明
<lb n="0340c05" ed="X"/><lb n="0172a11" ed="R100"/>觀心者。皆略點示耳。存沒者。且如境妙七科四諦
<lb n="0340c06" ed="X"/><lb n="0172a12" ed="R100"/>十二因緣則存。二諦三諦等則沒。以玄義正釋經
<lb n="0340c07" ed="X"/><lb n="0172a13" ed="R100"/>題廣談化意。非約行之宗故。</p></cb:div>
<lb n="0340c08" ed="X"/><lb n="0172a14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0340c0801">故縱有施設託事附法。</p></cb:div>
<lb n="0340c09" ed="X"/><lb n="0172a15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0340c0901">止觀義例云。夫觀心者義唯三種。一者從行。唯於
<lb n="0340c10" ed="X"/><lb n="0172a16" ed="R100"/>萬境觀一心。萬境雖殊。妙觀理等。如觀陰等卽其
<lb n="0340c11" ed="X"/><lb n="0172a17" ed="R100"/>意也。二約法相。如約四諦五行之文入一念心以
<lb n="0340c12" ed="X"/><lb n="0172a18" ed="R100"/>爲圓觀。三託事相。如王舍耆山名從事立。借事爲
<lb n="0340c13" ed="X"/><lb n="0172b01" ed="R100"/>觀以導執情。如方等･普賢其例可識。今十妙中託
<lb n="0340c14" ed="X"/><lb n="0172b02" ed="R100"/>事卽感應神通等。附法卽義例所指。然此二觀皆
<lb n="0340c15" ed="X"/><lb n="0172b03" ed="R100"/>備。學者卽聞而修。故玄義云。觀心十妙卽得行用。
<lb n="0340c16" ed="X"/><lb n="0172b04" ed="R100"/>不如貧人數果頭實。又記云。隨聞一句接事成理。
<lb n="0340c17" ed="X"/><lb n="0172b05" ed="R100"/>不待觀境方名修觀。近人謂事法二觀不通修者。
<lb n="0340c18" ed="X"/><lb n="0172b06" ed="R100"/>無乃相反乎。雖義例中有破邪師依十二部經觀
<lb n="0340c19" ed="X"/><lb n="0172b07" ed="R100"/>心之文。但由此師偏指一句兩句以爲頓頓。十境
<lb n="0340c20" ed="X"/><lb n="0172b08" ed="R100"/>十乘以爲漸頓。是故破之。若於託附之文以廣決
<lb n="0340c21" ed="X"/><lb n="0172b09" ed="R100"/>略。何往不通。故文句記釋王舍耆山觀後云。應於
<lb n="0340c22" ed="X"/><lb n="0172b10" ed="R100"/>此中辨方便正修。簡境及心等。苟不通修。何須簡
<lb n="0340c23" ed="X"/><lb n="0172b11" ed="R100"/>辨。</p></cb:div>
<lb n="0340c24" ed="X"/><lb n="0172b12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0340c2401">或辯十觀列名而<anchor xml:id="nkr_note_add_0340c2401" n="0340c2401"/><anchor xml:id="beg0340c2401" n="0340c2401"/>已<anchor xml:id="end0340c2401"/>。</p></cb:div>
<pb n="0341a" ed="X" xml:id="X56.0928.0341a"/>
<lb n="0341a01" ed="X"/><lb n="0172b13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341a0101">位妙中五品十信皆有十觀。斯乃泛論。約行之相
<lb n="0341a02" ed="X"/><lb n="0172b14" ed="R100"/>正由辯位。故但列名也。</p></cb:div>
<lb n="0341a03" ed="X"/><lb n="0172b15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0341a0301">所明理境智行位法能化所化意在能詮。詮中咸妙。</p></cb:div>
<lb n="0341a04" ed="X"/><lb n="0172b16" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341a0401">能詮之文該乎一化。詮中咸妙功在法華。</p></cb:div>
<lb n="0341a05" ed="X"/><lb n="0172b17" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0341a0501">爲辨詮內始末自他故具演十妙。搜括一化出世大
<lb n="0341a06" ed="X"/><lb n="0172b18" ed="R100"/>意罄無不盡。</p></cb:div>
<lb n="0341a07" ed="X"/><lb n="0173a01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341a0701">始因末果自他如前。是故不談十妙攝法不周。不
<lb n="0341a08" ed="X"/><lb n="0173a02" ed="R100"/>論一化示妙不徧。言其廣則河沙無以喩其法。語
<lb n="0341a09" ed="X"/><lb n="0173a03" ed="R100"/>其要則指掌可以觀其妙。斯是三昧發旋總持。不
<lb n="0341a10" ed="X"/><lb n="0173a04" ed="R100"/>同文字之師尋經安布。</p></cb:div>
<lb n="0341a11" ed="X"/><lb n="0173a05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0341a1101">故不可不了十妙大綱。</p></cb:div>
<lb n="0341a12" ed="X"/><lb n="0173a06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341a1201">群經如網。十妙如綱。故攬爲所觀。故先勸此解。</p></cb:div>
<lb n="0341a13" ed="X"/><lb n="0173a07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0341a1301">故撮十妙爲觀法大體。</p></cb:div>
<lb n="0341a14" ed="X"/><lb n="0173a08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341a1401">十妙之法唯極果之所究盡。若不用爲觀體。於<anchor xml:id="nkr_note_add_0341a1401" n="0341a1401"/><anchor xml:id="beg0341a1401" n="0341a1401"/>己<anchor xml:id="end0341a1401"/>
<lb n="0341a15" ed="X"/><lb n="0173a09" ed="R100"/>徒施。觀體者何。卽下文一念三千等是。</p></cb:div>
<lb n="0341a16" ed="X"/><lb n="0173a10" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0341a1601">若解迹妙。本妙非遙。應知但是離合異耳。因果義一
<lb n="0341a17" ed="X"/><lb n="0173a11" ed="R100"/>自他何殊。</p></cb:div>
<lb n="0341a18" ed="X"/><lb n="0173a12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341a1801">玄義云。迹中因開而果合。合習果報果爲三法妙。
<lb n="0341a19" ed="X"/><lb n="0173a13" ed="R100"/>本中因合而果開。因合者束境智行位爲一本。因
<lb n="0341a20" ed="X"/><lb n="0173a14" ed="R100"/>妙也。果開者開習果出報果。離三法妙爲國土涅
<lb n="0341a21" ed="X"/><lb n="0173a15" ed="R100"/>槃壽命三妙也。感應等五妙名同迹門。</p></cb:div>
<lb n="0341a22" ed="X"/><lb n="0173a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0341a2201">故下文云。本迹雖殊不思議一。</p></cb:div>
<lb n="0341a23" ed="X"/><lb n="0173a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341a2301">語出叡公九徹。肇亦承之。彼第六本迹無生徹云。
<lb n="0341a24" ed="X"/><lb n="0173a18" ed="R100"/>多寶爲本。釋迦爲迹。本旣不滅迹豈有生。本迹雖
<pb n="0341b" ed="X" xml:id="X56.0928.0341b"/>
<lb n="0341b01" ed="X"/><lb n="0173b01" ed="R100"/>殊不思議一。今家但借其語不用其事。故下本門
<lb n="0341b02" ed="X"/><lb n="0173b02" ed="R100"/>云。非今所明。久遠之本無以垂於<anchor xml:id="nkr_note_add_0341b0201" n="0341b0201"/><anchor xml:id="beg0341b0201" n="0341b0201"/>已<anchor xml:id="end0341b0201"/>說之迹。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0341b0202" n="0341b0202"/><anchor xml:id="beg0341b0202" n="0341b0202"/>已<anchor xml:id="end0341b0202"/>
<lb n="0341b03" ed="X"/><lb n="0173b03" ed="R100"/>說之迹豈顯今本。本迹雖殊等。</p></cb:div>
<lb n="0341b04" ed="X"/><lb n="0173b04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0341b0401">況體宗用祇是自他因果法故。況復敎相祇是分別
<lb n="0341b05" ed="X"/><lb n="0173b05" ed="R100"/>前之四章。使前四章與諸文永異。</p></cb:div>
<lb n="0341b06" ed="X"/><lb n="0173b06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341b0601">玄義云。釋名通論自行化他。體非自非他。宗是自
<lb n="0341b07" ed="X"/><lb n="0173b07" ed="R100"/>行。用是化他。敎相分別自他。又云。釋名通論因果。
<lb n="0341b08" ed="X"/><lb n="0173b08" ed="R100"/>顯體非因非果。宗自因果。用敎他因果。敎相分別
<lb n="0341b09" ed="X"/><lb n="0173b09" ed="R100"/>上法耳。問。體旣雙非。今那況指。答。若尅論實相。則
<lb n="0341b10" ed="X"/><lb n="0173b10" ed="R100"/>名敎宗用並非其類也。若通論所依。則自他因果
<lb n="0341b11" ed="X"/><lb n="0173b11" ed="R100"/>皆由此立也。故大乘因果皆是實相。三千理滿自
<lb n="0341b12" ed="X"/><lb n="0173b12" ed="R100"/>乃益他。當知其體卽諸法之本也。又迹門境妙卽
<lb n="0341b13" ed="X"/><lb n="0173b13" ed="R100"/>體之異名。玄義復以自因收之。今意亦爾。</p></cb:div>
<lb n="0341b14" ed="X"/><lb n="0173b14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0341b1401">若曉斯旨則敎有歸。</p></cb:div>
<lb n="0341b15" ed="X"/><lb n="0173b15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341b1501">若曉十妙貫徹五章。敎法雖多<anchor xml:id="nkr_note_add_0341b1501" n="0341b1501"/><anchor xml:id="beg0341b1501" n="0341b1501"/>但<anchor xml:id="end0341b1501"/>以自心妙境觀
<lb n="0341b16" ed="X"/><lb n="0173b16" ed="R100"/>之。其歸一揆。</p></cb:div>
<lb n="0341b17" ed="X"/><lb n="0173b17" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0341b1701">一期縱橫。</p></cb:div>
<lb n="0341b18" ed="X"/><lb n="0173b18" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341b1801">能仁出世爲一期。五味相生故縱。四敎各被故橫。</p></cb:div>
<lb n="0341b19" ed="X"/><lb n="0174a01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0341b1901">不出一念三千世間卽空假中。</p></cb:div>
<lb n="0341b20" ed="X"/><lb n="0174a02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341b2001">一念者能造之心也。三千世間者所造之法也。在
<lb n="0341b21" ed="X"/><lb n="0174a03" ed="R100"/>理則心性本具。在事則因緣所生。卽空故一相不
<lb n="0341b22" ed="X"/><lb n="0174a04" ed="R100"/>存。卽假故諸法皆立。卽中故妙絕無寄。此三卽一。
<lb n="0341b23" ed="X"/><lb n="0174a05" ed="R100"/>體不可分也。卽一而三。相不可混也。三皆名諦。爲
<lb n="0341b24" ed="X"/><lb n="0174a06" ed="R100"/>不思議境。全境發觀。爲不思議智。雖發觀之始皆
<pb n="0341c" ed="X" xml:id="X56.0928.0341c"/>
<lb n="0341c01" ed="X"/><lb n="0174a07" ed="R100"/>依王數。苟順凡情尙無並慮。何三千之可具乎。今
<lb n="0341c02" ed="X"/><lb n="0174a08" ed="R100"/>反常情方合妙理。介爾有心。心體卽具。具卽是假。
<lb n="0341c03" ed="X"/><lb n="0174a09" ed="R100"/>假卽空中。妙法之門不遠而入矣。或問三千世間
<lb n="0341c04" ed="X"/><lb n="0174a10" ed="R100"/>爲只心具。色亦具耶。答曰。心性卽色。色性卽心。心
<lb n="0341c05" ed="X"/><lb n="0174a11" ed="R100"/>色一如無復別體。彼彼法界何局唯心。故四念處
<lb n="0341c06" ed="X"/><lb n="0174a12" ed="R100"/>云。非但唯識亦乃唯色唯聲唯香唯味等。又輔行
<lb n="0341c07" ed="X"/><lb n="0174a13" ed="R100"/>云。從事則分情與非情。從理則無情非情別。是故
<lb n="0341c08" ed="X"/><lb n="0174a14" ed="R100"/>情具。無情亦然。當知色心不出三千。三千但是俗
<lb n="0341c09" ed="X"/><lb n="0174a15" ed="R100"/>諦。若論互具並由卽眞。故記云。俗則百界千如。眞
<lb n="0341c10" ed="X"/><lb n="0174a16" ed="R100"/>則同居一念。若但指俗事不論眞理。何但外色不
<lb n="0341c11" ed="X"/><lb n="0174a17" ed="R100"/>具。抑亦內心不融。故止觀明世人取著一念不具
<lb n="0341c12" ed="X"/><lb n="0174a18" ed="R100"/>三千。輔行云。能了妄念無一異相。達此無相具足
<lb n="0341c13" ed="X"/><lb n="0174b01" ed="R100"/>三千。今謂眞如隨緣變造三千。想澄爲色。知覺爲
<lb n="0341c14" ed="X"/><lb n="0174b02" ed="R100"/>心。若望眞如俱非卽離。非卽故皆是幻有。非離故
<lb n="0341c15" ed="X"/><lb n="0174b03" ed="R100"/>無非一性。性旣無外。豈有此具彼不具耶。誠由因
<lb n="0341c16" ed="X"/><lb n="0174b04" ed="R100"/>通易知果隔難顯。心爲造法之本。譬如畫師之手。
<lb n="0341c17" ed="X"/><lb n="0174b05" ed="R100"/>故諸敎所明具法多指歸心。往人未明。乃生異執
<lb n="0341c18" ed="X"/><lb n="0174b06" ed="R100"/>難曰。有情心具則能隨緣變造十界。無情旣具胡
<lb n="0341c19" ed="X"/><lb n="0174b07" ed="R100"/>不起善作惡造十界耶。釋曰。若言造十。灼然唯心。
<lb n="0341c20" ed="X"/><lb n="0174b08" ed="R100"/>今言具十。須於一塵一念不前不後而論具耳。若
<lb n="0341c21" ed="X"/><lb n="0174b09" ed="R100"/>非卽理安得頓收。以緣生之心。難法性之色。不知
<lb n="0341c22" ed="X"/><lb n="0174b10" ed="R100"/>其可也。或復以不輕唯禮四衆。涅槃唯記有心偏
<lb n="0341c23" ed="X"/><lb n="0174b11" ed="R100"/>計心具者。斯是人情。何關佛性理。章安明一念具
<lb n="0341c24" ed="X"/><lb n="0174b12" ed="R100"/>十法界云。法性自爾非作所成。亦何必對境覺知
<pb n="0342a" ed="X" xml:id="X56.0928.0342a"/>
<lb n="0342a01" ed="X"/><lb n="0174b13" ed="R100"/>異乎木石然後爲具耶。</p></cb:div>
<lb n="0342a02" ed="X"/><lb n="0174b14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0342a0201">理境乃至利益咸爾。</p></cb:div>
<lb n="0342a03" ed="X"/><lb n="0174b15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0342a0301">境妙卽性德三千空假中也。智行依此而修。位法
<lb n="0342a04" ed="X"/><lb n="0174b16" ed="R100"/>由此而證。感應等五從三千空中起三千化事。十
<lb n="0342a05" ed="X"/><lb n="0174b17" ed="R100"/>妙雖廣。三諦無殊。三諦非遙。一念卽是。</p></cb:div>
<lb n="0342a06" ed="X"/><lb n="0174b18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0342a0601">則止觀十乘成今自行因果。起敎一章成今化他能
<lb n="0342a07" ed="X"/><lb n="0175a01" ed="R100"/>所。</p></cb:div>
<lb n="0342a08" ed="X"/><lb n="0175a02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0342a0801">十乘初觀不思議境。境爲所觀卽理境也。觀爲能
<lb n="0342a09" ed="X"/><lb n="0175a03" ed="R100"/>觀卽智行也。上根一觀卽入位法。中根未悟更修
<lb n="0342a10" ed="X"/><lb n="0175a04" ed="R100"/>餘乘或二或七。下根障重須具十法。輔行云。觀法
<lb n="0342a11" ed="X"/><lb n="0175a05" ed="R100"/>非十對根有殊。雖復根殊但是一不思議觀觀不
<lb n="0342a12" ed="X"/><lb n="0175a06" ed="R100"/>思議境。應知止觀十章前六是十乘之解。果報是
<lb n="0342a13" ed="X"/><lb n="0175a07" ed="R100"/>三法之相。旨歸是息化之理。今故不言。但擧正觀
<lb n="0342a14" ed="X"/><lb n="0175a08" ed="R100"/>成前五妙。及指起敎成後五妙。然起敎一章雖廣
<lb n="0342a15" ed="X"/><lb n="0175a09" ed="R100"/>文不說。準望五略卽裂大網是也。舊云。裂網之文
<lb n="0342a16" ed="X"/><lb n="0175a10" ed="R100"/>泛論生起雖在果後化他。細尋其意多明初心自
<lb n="0342a17" ed="X"/><lb n="0175a11" ed="R100"/>行。故文云種種經論開人眼目。執此疑彼是一非
<lb n="0342a18" ed="X"/><lb n="0175a12" ed="R100"/>諸。今融通經論解結出籠。豈非始行能裂他網。又
<lb n="0342a19" ed="X"/><lb n="0175a13" ed="R100"/>文云若人善用止觀觀心。則內慧明了通達漸頓
<lb n="0342a20" ed="X"/><lb n="0175a14" ed="R100"/>諸敎等。豈非自行起敎。故知能修起敎之觀則能
<lb n="0342a21" ed="X"/><lb n="0175a15" ed="R100"/>成就應機說法之用。若云但修十乘果用自顯者。
<lb n="0342a22" ed="X"/><lb n="0175a16" ed="R100"/>則合云十乘成今化他耳。今謂不然。若自裂網則
<lb n="0342a23" ed="X"/><lb n="0175a17" ed="R100"/>通初心。若裂他網須至果後。故輔行釋化他不思
<lb n="0342a24" ed="X"/><lb n="0175a18" ed="R100"/>議境云。初心依理生解爲他說者。與起敎不同。此
<pb n="0342b" ed="X" xml:id="X56.0928.0342b"/>
<lb n="0342b01" ed="X"/><lb n="0175b01" ed="R100"/>唯實報八相被物發起權實施開廢等。何得云始
<lb n="0342b02" ed="X"/><lb n="0175b02" ed="R100"/>行能裂他網乎。抑又起敎之言須起八敎徧逗群
<lb n="0342b03" ed="X"/><lb n="0175b03" ed="R100"/>機而反用自裂之文作自行起敎者。不亦謬濫乎。
<lb n="0342b04" ed="X"/><lb n="0175b04" ed="R100"/>又令修起敎之觀成說法之用。不許但修十乘果
<lb n="0342b05" ed="X"/><lb n="0175b05" ed="R100"/>用自顯者。且輔行云。若不善用不思議觀觀不思
<lb n="0342b06" ed="X"/><lb n="0175b06" ed="R100"/>議境。何由可裂執敎大疑。豈非<anchor xml:id="nkr_note_add_0342b0601" n="0342b0601"/><anchor xml:id="beg0342b0601" n="0342b0601"/>但<anchor xml:id="end0342b0601"/>是修十乘耶。況
<lb n="0342b07" ed="X"/><lb n="0175b07" ed="R100"/>今文云理境乃至利益咸爾。故知起敎更無異塗。
<lb n="0342b08" ed="X"/><lb n="0175b08" ed="R100"/>若謂十乘不該果用。後之五妙更須別修。是則衆
<lb n="0342b09" ed="X"/><lb n="0175b09" ed="R100"/>寶之車翻同壞驢之運。但以起敎之義正明感應
<lb n="0342b10" ed="X"/><lb n="0175b10" ed="R100"/>等事。彼此相顯故曰成今。止觀云。起敎一章轉其
<lb n="0342b11" ed="X"/><lb n="0175b11" ed="R100"/>自心利益於他。輔行云。自證妙理稱機說法。敎由
<lb n="0342b12" ed="X"/><lb n="0175b12" ed="R100"/>機生故云起敎。</p></cb:div>
<lb n="0342b13" ed="X"/><lb n="0175b13" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0342b1301">則彼此昭著法華行成。</p></cb:div>
<lb n="0342b14" ed="X"/><lb n="0175b14" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0342b1401">彼觀此敎二說交映。其猶目足互相資成。則法華
<lb n="0342b15" ed="X"/><lb n="0175b15" ed="R100"/>三昧由斯可入矣。</p></cb:div>
<lb n="0342b16" ed="X"/><lb n="0175b16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0342b1601">使功不唐捐所詮可識。</p></cb:div>
<lb n="0342b17" ed="X"/><lb n="0175b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0342b1701">以敎資觀故功不唐捐。以觀成敎故所詮可識。</p></cb:div>
<lb n="0342b18" ed="X"/><lb n="0175b18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0342b1801">故更以十門收攝十妙。</p></cb:div>
<lb n="0342b19" ed="X"/><lb n="0176a01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0342b1901">述作之意不逾二焉。一爲攝敎成觀。卽前文云故
<lb n="0342b20" ed="X"/><lb n="0176a02" ed="R100"/>撮十妙爲觀法大體。二爲觀略知廣。卽後文云使
<lb n="0342b21" ed="X"/><lb n="0176a03" ed="R100"/>一部經旨皎在目前。然其後意亦成前意。故十門
<lb n="0342b22" ed="X"/><lb n="0176a04" ed="R100"/>竟復總結云令觀行可識。</p></cb:div>
<lb n="0342b23" ed="X"/><lb n="0176a05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0342b2301">何者。爲實施權則不二而二。開權顯實則二而不二。</p></cb:div>
<lb n="0342b24" ed="X"/><lb n="0176a06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0342b2401">出世本懷唯爲一實。物機未熟故說三權。在理雖
<pb n="0342c" ed="X" xml:id="X56.0928.0342c"/>
<lb n="0342c01" ed="X"/><lb n="0176a07" ed="R100"/>融於敎且隔。故云不二而二。法華開顯理敎齊均。
<lb n="0342c02" ed="X"/><lb n="0176a08" ed="R100"/>卽指三權無非一實。實復何有假名一乘。故云二
<lb n="0342c03" ed="X"/><lb n="0176a09" ed="R100"/>而不二。</p></cb:div>
<lb n="0342c04" ed="X"/><lb n="0176a10" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0342c0401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0342001" n="0342001"/>法旣敎部咸開成妙。故此十門不二爲目。</p></cb:div>
<lb n="0342c05" ed="X"/><lb n="0176a11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0342c0501">妙名不可思議。不二乃妙之異名。門名能通。通於
<lb n="0342c06" ed="X"/><lb n="0176a12" ed="R100"/>所通。當以觀行爲能。心性爲所。何者。玄義迹門之
<lb n="0342c07" ed="X"/><lb n="0176a13" ed="R100"/>後判前十妙權實。凡有所說皆名爲麤。唯取悟理
<lb n="0342c08" ed="X"/><lb n="0176a14" ed="R100"/>方名爲妙。荆谿於是明觀法大體。故建茲十門。儻
<lb n="0342c09" ed="X"/><lb n="0176a15" ed="R100"/>三觀不修則十門仍塞。舊云。十妙法相該愽學者
<lb n="0342c10" ed="X"/><lb n="0176a16" ed="R100"/>難入。此文撮要徑。顯彼意。以略顯廣。以易顯難。義
<lb n="0342c11" ed="X"/><lb n="0176a17" ed="R100"/>立能通所通者。尙失於能況得其所。</p></cb:div>
<lb n="0342c12" ed="X"/><lb n="0176a18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0342c1201">一一門下以六卽檢之。</p></cb:div>
<lb n="0342c13" ed="X"/><lb n="0176b01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0342c1301">十門所詮咸歸不二。三千事異故六。空中理同故
<lb n="0342c14" ed="X"/><lb n="0176b02" ed="R100"/>卽。然則門門之下皆有理卽不二。乃至究竟不二。
<lb n="0342c15" ed="X"/><lb n="0176b03" ed="R100"/>以此檢之。不生上慢。不自下屈。</p></cb:div>
<lb n="0342c16" ed="X"/><lb n="0176b04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0342c1601">本文<anchor xml:id="nkr_note_add_0342c1601" n="0342c1601"/><anchor xml:id="beg0342c1601" n="0342c1601"/>已<anchor xml:id="end0342c1601"/>廣引誠證。此下<anchor xml:id="nkr_note_add_0342c1602" n="0342c1602"/><anchor xml:id="beg0342c1602" n="0342c1602"/>但<anchor xml:id="end0342c1602"/>直申一理。使一部經旨皎
<lb n="0342c17" ed="X"/><lb n="0176b05" ed="R100"/>在目前。</p></cb:div>
<lb n="0342c18" ed="X"/><lb n="0176b06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0342c1801">迹門之初廣引法華證成十妙。所以爲生信也。今
<lb n="0342c19" ed="X"/><lb n="0176b07" ed="R100"/>但撮其梗槩。直指十妙權實之法歸乎一心。是使
<lb n="0342c20" ed="X"/><lb n="0176b08" ed="R100"/>學者覧斯妙文明了經旨。</p></cb:div>
<lb n="0342c21" ed="X"/><lb n="0176b09" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0342c2101">一者色心不二門。二者內外不二門。三者修性不二
<lb n="0342c22" ed="X"/><lb n="0176b10" ed="R100"/>門。四者因果不二門。五者染淨不二門。六者依正不
<lb n="0342c23" ed="X"/><lb n="0176b11" ed="R100"/>二門。七者自他不二門。八者三業不二門。九者權實
<lb n="0342c24" ed="X"/><lb n="0176b12" ed="R100"/>不二門。十者受潤不二門。</p></cb:div>
<pb n="0343a" ed="X" xml:id="X56.0928.0343a"/>
<lb n="0343a01" ed="X"/><lb n="0176b13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343a0101">十門名義亦復不出因果自他。前四從因至果。後
<lb n="0343a02" ed="X"/><lb n="0176b14" ed="R100"/>六以自化他。生起倫次下文備矣。</p></cb:div>
<lb n="0343a03" ed="X"/><lb n="0176b15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343a0301">是中第一從境妙立名。</p></cb:div>
<lb n="0343a04" ed="X"/><lb n="0176b16" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343a0401">色心二法是一切世出世法之根本。能生一切法。
<lb n="0343a05" ed="X"/><lb n="0176b17" ed="R100"/>能攝一切法。是故以此二法收彼七境。</p></cb:div>
<lb n="0343a06" ed="X"/><lb n="0176b18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343a0601">第二第三從智行立名。</p></cb:div>
<lb n="0343a07" ed="X"/><lb n="0177a01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343a0701">境分內外者。乃發智起行之所由也。修卽智行。性
<lb n="0343a08" ed="X"/><lb n="0177a02" ed="R100"/>卽前境。由修照性故此屬焉。</p></cb:div>
<lb n="0343a09" ed="X"/><lb n="0177a03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343a0901">第四從位法立名。</p></cb:div>
<lb n="0343a10" ed="X"/><lb n="0177a04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343a1001">因該五卽之位。果通分滿之法。記云。位妙若立。實
<lb n="0343a11" ed="X"/><lb n="0177a05" ed="R100"/>通因果。爲對三法且從因說。又云。三法屬果。義可
<lb n="0343a12" ed="X"/><lb n="0177a06" ed="R100"/>通因。卽指初住爲因。妙覺爲果也。他釋位是住前
<lb n="0343a13" ed="X"/><lb n="0177a07" ed="R100"/>所歷故屬因法。是登住分證故屬果。今文正示初
<lb n="0343a14" ed="X"/><lb n="0177a08" ed="R100"/>心觀體所以唯指初住爲果。正與止觀文同。以彼
<lb n="0343a15" ed="X"/><lb n="0177a09" ed="R100"/>感大果只是初住故也。今謂不爾。且因果門中義
<lb n="0343a16" ed="X"/><lb n="0177a10" ed="R100"/>開六卽。又云幻因旣滿鏡像果圓。染淨門云分眞
<lb n="0343a17" ed="X"/><lb n="0177a11" ed="R100"/>垂迹十界亦然。乃至果成等彼百界。此等豈非因
<lb n="0343a18" ed="X"/><lb n="0177a12" ed="R100"/>該五卽果通分滿耶。而欲例同止觀唯指分果。其
<lb n="0343a19" ed="X"/><lb n="0177a13" ed="R100"/>可得乎。應知彼感大果蓋示行人當報之相。故且
<lb n="0343a20" ed="X"/><lb n="0177a14" ed="R100"/>言其初也。今明三法乃是佛地<anchor xml:id="nkr_note_add_0343a2001" n="0343a2001"/><anchor xml:id="beg0343a2001" n="0343a2001"/>已<anchor xml:id="end0343a2001"/>證之德。故須顯
<lb n="0343a21" ed="X"/><lb n="0177a15" ed="R100"/>其終也。豈以果法太高使乖於初心觀體耶。</p></cb:div>
<lb n="0343a22" ed="X"/><lb n="0177a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343a2201">第五第六第七從感應神通立名。</p></cb:div>
<lb n="0343a23" ed="X"/><lb n="0177a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343a2301">染淨二法所以對辨者。爲示染體攝於淨用也。淨
<lb n="0343a24" ed="X"/><lb n="0177a18" ed="R100"/>用之事屬乎應通。應通之相在乎依正。此爲能化
<pb n="0343b" ed="X" xml:id="X56.0928.0343b"/>
<lb n="0343b01" ed="X"/><lb n="0177b01" ed="R100"/>必對所化。故有自他。自卽應通。他卽機感。</p></cb:div>
<lb n="0343b02" ed="X"/><lb n="0177b02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343b0201">第八第九從說法立名。</p></cb:div>
<lb n="0343b03" ed="X"/><lb n="0177b03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343b0301">說必三業俱運。法乃權實迭興。</p></cb:div>
<lb n="0343b04" ed="X"/><lb n="0177b04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343b0401">第十從眷屬利益立名。</p></cb:div>
<lb n="0343b05" ed="X"/><lb n="0177b05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343b0501">眷屬卽受化之人。利益卽蒙潤之相。</p></cb:div>
<lb n="0343b06" ed="X"/><lb n="0177b06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343b0601">一色心不二門者。且十如境乃至無諦。一一皆有總
<lb n="0343b07" ed="X"/><lb n="0177b07" ed="R100"/>別二意。總在一念。別分色心。</p></cb:div>
<lb n="0343b08" ed="X"/><lb n="0177b08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343b0801">色心萬法通論其理。一一法體無非是總。以由別
<lb n="0343b09" ed="X"/><lb n="0177b09" ed="R100"/>相唯心所生。如枝派之有根源。故的指一念而爲
<lb n="0343b10" ed="X"/><lb n="0177b10" ed="R100"/>總也。此中雙標則先總後別。下文各釋則先別後
<lb n="0343b11" ed="X"/><lb n="0177b11" ed="R100"/>總者。蓋非別無以明總。卽以生顯具之義也。問。十
<lb n="0343b12" ed="X"/><lb n="0177b12" ed="R100"/>如境乃至三諦可有總別。一實及無總別安在。答。
<lb n="0343b13" ed="X"/><lb n="0177b13" ed="R100"/>玄義雖說一無亦對事辨。故一諦中引涅槃。二諦
<lb n="0343b14" ed="X"/><lb n="0177b14" ed="R100"/>其實是一。無諦中引法華諸法常寂滅相。故知是
<lb n="0343b15" ed="X"/><lb n="0177b15" ed="R100"/>並就色心之境以顯一無之理。總別二意例亦有
<lb n="0343b16" ed="X"/><lb n="0177b16" ed="R100"/>焉。</p></cb:div>
<lb n="0343b17" ed="X"/><lb n="0177b17" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343b1701">何者。初十如中。相唯在色。性唯在心。體･力･作･緣義兼
<lb n="0343b18" ed="X"/><lb n="0177b18" ed="R100"/>心色。因･果唯心。報唯約色。</p></cb:div>
<lb n="0343b19" ed="X"/><lb n="0178a01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343b1901">不言本末究竟等者。本末只是前之九如。指所歸
<lb n="0343b20" ed="X"/><lb n="0178a02" ed="R100"/>處爲究竟等。歸處者三諦也。下文云。俗具色心。眞
<lb n="0343b21" ed="X"/><lb n="0178a03" ed="R100"/>中唯心。今正約俗諦而判。</p></cb:div>
<lb n="0343b22" ed="X"/><lb n="0178a04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343b2201">十二因緣。苦業兩兼。惑唯在心。</p></cb:div>
<lb n="0343b23" ed="X"/><lb n="0178a05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343b2301">問。前十如境報唯約色。今因緣境苦何兩兼。答。苦
<lb n="0343b24" ed="X"/><lb n="0178a06" ed="R100"/>報二名大同小異。報據酬因可云唯色。苦通三受
<pb n="0343c" ed="X" xml:id="X56.0928.0343c"/>
<lb n="0343c01" ed="X"/><lb n="0178a07" ed="R100"/>不可無心。然又報非無心。從習果受稱也。</p></cb:div>
<lb n="0343c02" ed="X"/><lb n="0178a08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343c0201">四諦則三兼色心。滅唯在心。</p></cb:div>
<lb n="0343c03" ed="X"/><lb n="0178a09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343c0301">滅以滅無爲義。若論所滅卽苦集二境色心兩亡
<lb n="0343c04" ed="X"/><lb n="0178a10" ed="R100"/>也。若論能滅卽道滅二智。以道有正助故兼於色。
<lb n="0343c05" ed="X"/><lb n="0178a11" ed="R100"/>滅唯約證故但屬心。</p></cb:div>
<lb n="0343c06" ed="X"/><lb n="0178a12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343c0601">二諦三諦皆俗具色心。眞中唯心。</p></cb:div>
<lb n="0343c07" ed="X"/><lb n="0178a13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343c0701">二諦有複俗之義。空雖在俗不可云色。今色且從
<lb n="0343c08" ed="X"/><lb n="0178a14" ed="R100"/>假爲言耳。然眞中二理本非色心。而心法虗通有
<lb n="0343c09" ed="X"/><lb n="0178a15" ed="R100"/>名無狀。由茲悟理故曰唯心。若下文唯心色之義
<lb n="0343c10" ed="X"/><lb n="0178a16" ed="R100"/>非同此例。</p></cb:div>
<lb n="0343c11" ed="X"/><lb n="0178a17" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343c1101">一實及無准此可見。</p></cb:div>
<lb n="0343c12" ed="X"/><lb n="0178a18" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343c1201">此謂眞中。</p></cb:div>
<lb n="0343c13" ed="X"/><lb n="0178b01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343c1301">旣知別<anchor xml:id="nkr_note_add_0343c1301" n="0343c1301"/><anchor xml:id="beg0343c1301" n="0343c1301"/>已<anchor xml:id="end0343c1301"/>攝別入總。一切諸法無非心性。</p></cb:div>
<lb n="0343c14" ed="X"/><lb n="0178b02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343c1401">七境色心緣起差別。若了心性差別同趣。止觀大
<lb n="0343c15" ed="X"/><lb n="0178b03" ed="R100"/>意云。隨緣不變故爲性。不變隨緣故爲心。是則卽
<lb n="0343c16" ed="X"/><lb n="0178b04" ed="R100"/>理之事名心。心生故一卽一切。卽事之理名性。性
<lb n="0343c17" ed="X"/><lb n="0178b05" ed="R100"/>融故一切卽一。須彌入芥子正顯於斯。當知此文
<lb n="0343c18" ed="X"/><lb n="0178b06" ed="R100"/>旣云攝別入總。祇是攝事入理。若乃理具三千本
<lb n="0343c19" ed="X"/><lb n="0178b07" ed="R100"/>非色心。何必令其攝別入總。下文一性無性三千
<lb n="0343c20" ed="X"/><lb n="0178b08" ed="R100"/>宛然等。卽是開總出別全理造事。不須更立兩重
<lb n="0343c21" ed="X"/><lb n="0178b09" ed="R100"/>總別也。問。舊云非謂約事論別以理爲總。今何違
<lb n="0343c22" ed="X"/><lb n="0178b10" ed="R100"/>之。答。此語偏矣。文句記指此爲事理不二門。豈非
<lb n="0343c23" ed="X"/><lb n="0178b11" ed="R100"/>理總而事別耶。但是指事卽理以理爲總。自異偏
<lb n="0343c24" ed="X"/><lb n="0178b12" ed="R100"/>指淸淨眞如。若只以事中一念爲總。豈有攝別之
<pb n="0344a" ed="X" xml:id="X56.0928.0344a"/>
<lb n="0344a01" ed="X"/><lb n="0178b13" ed="R100"/>義乎。如淨名疏釋須彌入芥子云。若得芥子眞性
<lb n="0344a02" ed="X"/><lb n="0178b14" ed="R100"/>之小能容須彌之大。得須彌眞性之大不礙芥子
<lb n="0344a03" ed="X"/><lb n="0178b15" ed="R100"/>之小。輔行云。然此眞性遍於法界。迷謂內外。悟唯
<lb n="0344a04" ed="X"/><lb n="0178b16" ed="R100"/>一心。是故四眼二智萬像森然。佛眼種智眞空冥
<lb n="0344a05" ed="X"/><lb n="0178b17" ed="R100"/>寂。今雖初觀豈令順迷。制心從理無非心性。由是
<lb n="0344a06" ed="X"/><lb n="0178b18" ed="R100"/>明之舊說訛矣。</p></cb:div>
<lb n="0344a07" ed="X"/><lb n="0179a01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0344a0701">一性無性三千宛然。</p></cb:div>
<lb n="0344a08" ed="X"/><lb n="0179a02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0344a0801">對別云一一復成待。待對俱絕是謂空中。空中之
<lb n="0344a09" ed="X"/><lb n="0179a03" ed="R100"/>體且非斷無。三千色心妙假斯立。應知心性之理
<lb n="0344a10" ed="X"/><lb n="0179a04" ed="R100"/>雖具三千。以未曾變造故所有假法同名空中也。
<lb n="0344a11" ed="X"/><lb n="0179a05" ed="R100"/>三千之事雖卽眞性。以全體起用。故所有空中皆
<lb n="0344a12" ed="X"/><lb n="0179a06" ed="R100"/>屬假法也。問。若據下文修性之義。<anchor xml:id="nkr_note_add_0344a1201" n="0344a1201"/><anchor xml:id="beg0344a1201" n="0344a1201"/>但<anchor xml:id="end0344a1201"/>云離謂修性
<lb n="0344a13" ed="X"/><lb n="0179a07" ed="R100"/>各三。合謂修二性一。若如向說事理之義。應云離
<lb n="0344a14" ed="X"/><lb n="0179a08" ed="R100"/>謂事理各三。合謂事一理二耶。答。實如所問。故玄
<lb n="0344a15" ed="X"/><lb n="0179a09" ed="R100"/>義明事理本迹則以實相眞諦爲理本。森羅俗諦
<lb n="0344a16" ed="X"/><lb n="0179a10" ed="R100"/>爲事迹。記云。卽指三千爲其森羅。又文句明事理
<lb n="0344a17" ed="X"/><lb n="0179a11" ed="R100"/>權實亦以諸法實相爲實理。如是相等爲權事。記
<lb n="0344a18" ed="X"/><lb n="0179a12" ed="R100"/>云。空中爲理。假法爲事。斯皆合義也。下文觀內外
<lb n="0344a19" ed="X"/><lb n="0179a13" ed="R100"/>二境各云卽空假中。豈非離義耶。當知若約諦境
<lb n="0344a20" ed="X"/><lb n="0179a14" ed="R100"/>而論。須合眞中爲理。俗但名事。若約順修對性而
<lb n="0344a21" ed="X"/><lb n="0179a15" ed="R100"/>辨。須合諦境爲一。分智行爲二。各有其致。學者詳
<lb n="0344a22" ed="X"/><lb n="0179a16" ed="R100"/>之。又復須曉三千之法定屬於假。空中之體斷非
<lb n="0344a23" ed="X"/><lb n="0179a17" ed="R100"/>數量。故止觀云。第一義中一法不可得。況三千法。
<lb n="0344a24" ed="X"/><lb n="0179a18" ed="R100"/>世諦中一心尙具無量法。況三千耶。又輔行云。三
<pb n="0344b" ed="X" xml:id="X56.0928.0344b"/>
<lb n="0344b01" ed="X"/><lb n="0179b01" ed="R100"/>諦無形俱不可見。然卽假法可寄事辨。人之多僻。
<lb n="0344b02" ed="X"/><lb n="0179b02" ed="R100"/>見諸文云三千空中。便謂空中亦有數量。競執理
<lb n="0344b03" ed="X"/><lb n="0179b03" ed="R100"/>體有差別者。幾許誤哉。殊不知約假以立空中。妄
<lb n="0344b04" ed="X"/><lb n="0179b04" ed="R100"/>認世諦而爲臻極。淨名記釋行於非道通達佛道
<lb n="0344b05" ed="X"/><lb n="0179b05" ed="R100"/>云。三千世間皆名非道。不離空中方名佛道。庶觀
<lb n="0344b06" ed="X"/><lb n="0179b06" ed="R100"/>此解用格前非。</p></cb:div>
<lb n="0344b07" ed="X"/><lb n="0179b07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0344b0701">當知心之色心。</p></cb:div>
<lb n="0344b08" ed="X"/><lb n="0179b08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0344b0801">上心字是總。下色心是別。前云一念。此單云心。皆
<lb n="0344b09" ed="X"/><lb n="0179b09" ed="R100"/>指心念之性也。</p></cb:div>
<lb n="0344b10" ed="X"/><lb n="0179b10" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0344b1001">卽心名變。變名爲造。造謂體用。</p></cb:div>
<lb n="0344b11" ed="X"/><lb n="0179b11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0344b1101">心性變造三千色心。卽全體起用也。變義從性。造
<lb n="0344b12" ed="X"/><lb n="0179b12" ed="R100"/>義從心。性非心而所變無因。心非性而能造無體。
<lb n="0344b13" ed="X"/><lb n="0179b13" ed="R100"/>變造相顯體用方成。他本云造謂體同者。誤。釋者
<lb n="0344b14" ed="X"/><lb n="0179b14" ed="R100"/>云。祇由理具方有事用。此事卽理。所以徧觀所造
<lb n="0344b15" ed="X"/><lb n="0179b15" ed="R100"/>唯見理具。故云造謂體同。若言體用但得從理變
<lb n="0344b16" ed="X"/><lb n="0179b16" ed="R100"/>事之談。而失指事卽理之義。今試辨之。且文中三
<lb n="0344b17" ed="X"/><lb n="0179b17" ed="R100"/>句皆迭相釋成耳。初卽心名變。乃成上心之色心
<lb n="0344b18" ed="X"/><lb n="0179b18" ed="R100"/>也。次以造釋變。後以用釋造。若不爾者則名謂二
<lb n="0344b19" ed="X"/><lb n="0180a01" ed="R100"/>字並無所以。責云失指事卽理之義者。上文攝別
<lb n="0344b20" ed="X"/><lb n="0180a02" ed="R100"/>入總。下文結示三諦。豈非其義耶。祇緣中間開總
<lb n="0344b21" ed="X"/><lb n="0180a03" ed="R100"/>出別。全理造事成三千色心。卽點此色心而爲三
<lb n="0344b22" ed="X"/><lb n="0180a04" ed="R100"/>諦。文理婉順何事固迷。</p></cb:div>
<lb n="0344b23" ed="X"/><lb n="0180a05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0344b2301">是則非色非心。</p></cb:div>
<lb n="0344b24" ed="X"/><lb n="0180a06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0344b2401">眞也。</p></cb:div>
<pb n="0344c" ed="X" xml:id="X56.0928.0344c"/>
<lb n="0344c01" ed="X"/><lb n="0180a07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0344c0101">而色而心。</p></cb:div>
<lb n="0344c02" ed="X"/><lb n="0180a08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0344c0201">俗也。</p></cb:div>
<lb n="0344c03" ed="X"/><lb n="0180a09" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0344c0301">唯色唯心。</p></cb:div>
<lb n="0344c04" ed="X"/><lb n="0180a10" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0344c0401">中也。一切法趣色趣心故謂之唯。</p></cb:div>
<lb n="0344c05" ed="X"/><lb n="0180a11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0344c0501">良由於此。</p></cb:div>
<lb n="0344c06" ed="X"/><lb n="0180a12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0344c0601">良。實也。此指理事之境也。由事卽理故色心本常。
<lb n="0344c07" ed="X"/><lb n="0180a13" ed="R100"/>由理卽事故變造無礙。後總結云如境本來具三。
<lb n="0344c08" ed="X"/><lb n="0180a14" ed="R100"/>義見於此。</p></cb:div>
<lb n="0344c09" ed="X"/><lb n="0180a15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0344c0901">故知但識一念。遍見<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c0901" n="0344c0901"/><anchor xml:id="beg0344c0901" n="0344c0901"/>己<anchor xml:id="end0344c0901"/>他生佛。</p></cb:div>
<lb n="0344c10" ed="X"/><lb n="0180a16" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0344c1001">還就總念示觀體之要。前明變造之用不逾生佛
<lb n="0344c11" ed="X"/><lb n="0180a17" ed="R100"/>之法。<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c1101" n="0344c1101"/><anchor xml:id="beg0344c1101" n="0344c1101"/>己<anchor xml:id="end0344c1101"/>造他造事雖有殊。但識一念三諦。三千遍
<lb n="0344c12" ed="X"/><lb n="0180a18" ed="R100"/>見。<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c1201" n="0344c1201"/><anchor xml:id="beg0344c1201" n="0344c1201"/>己<anchor xml:id="end0344c1201"/>他無二無別。言<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c1202" n="0344c1202"/><anchor xml:id="beg0344c1202" n="0344c1202"/>己<anchor xml:id="end0344c1202"/>他生佛者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c1203" n="0344c1203"/><anchor xml:id="beg0344c1203" n="0344c1203"/>己<anchor xml:id="end0344c1203"/>卽自心。他卽
<lb n="0344c13" ed="X"/><lb n="0180b01" ed="R100"/>生佛。爲顯他性各具生佛。故此言之。有本無生佛
<lb n="0344c14" ed="X"/><lb n="0180b02" ed="R100"/>二字者。誤。</p></cb:div>
<lb n="0344c15" ed="X"/><lb n="0180b03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0344c1501">他生他佛尙與心同。況<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c1501" n="0344c1501"/><anchor xml:id="beg0344c1501" n="0344c1501"/>己<anchor xml:id="end0344c1501"/>心生佛寧乖一念。故彼彼
<lb n="0344c16" ed="X"/><lb n="0180b04" ed="R100"/>境法差而不差。</p></cb:div>
<lb n="0344c17" ed="X"/><lb n="0180b05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0344c1701">境法卽三法權實所造也。</p></cb:div>
<lb n="0344c18" ed="X"/><lb n="0180b06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0344c1801">二內外不二門者。凡所觀境不出內外。</p></cb:div>
<lb n="0344c19" ed="X"/><lb n="0180b07" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0344c1901">他釋<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c1901" n="0344c1901"/><anchor xml:id="beg0344c1901" n="0344c1901"/>己<anchor xml:id="end0344c1901"/>心名內。生佛名外。前門自<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c1902" n="0344c1902"/><anchor xml:id="beg0344c1902" n="0344c1902"/>己<anchor xml:id="end0344c1902"/>色心雖<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c1903" n="0344c1903"/><anchor xml:id="beg0344c1903" n="0344c1903"/>已<anchor xml:id="end0344c1903"/>融
<lb n="0344c20" ed="X"/><lb n="0180b08" ed="R100"/>一。對外生佛尙成二法。故示<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c2001" n="0344c2001"/><anchor xml:id="beg0344c2001" n="0344c2001"/>己<anchor xml:id="end0344c2001"/>心三千攝彼生佛
<lb n="0344c21" ed="X"/><lb n="0180b09" ed="R100"/>以成不二也。原夫前門從境妙而立。此門約智行
<lb n="0344c22" ed="X"/><lb n="0180b10" ed="R100"/>而談。豈可境妙唯明心法。三千智行方明三無差
<lb n="0344c23" ed="X"/><lb n="0180b11" ed="R100"/>別。況復前門顯示一念遍見<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c2301" n="0344c2301"/><anchor xml:id="beg0344c2301" n="0344c2301"/>己<anchor xml:id="end0344c2301"/>他生佛。何忽尙成
<lb n="0344c24" ed="X"/><lb n="0180b12" ed="R100"/>二法之見耶。今詳究文義。祇以前門總在一念爲
<pb n="0345a" ed="X" xml:id="X56.0928.0345a"/>
<lb n="0345a01" ed="X"/><lb n="0180b13" ed="R100"/>內。別分色心爲外。前釋總別旣前別後總。今釋內
<lb n="0345a02" ed="X"/><lb n="0180b14" ed="R100"/>外亦先外後內。外觀云託彼依正色心。豈非指前
<lb n="0345a03" ed="X"/><lb n="0180b15" ed="R100"/>十如等七境色心耶。內觀云是則外法全爲心性。
<lb n="0345a04" ed="X"/><lb n="0180b16" ed="R100"/>豈非同前一切諸法無非心性耶。況一家敎觀以
<lb n="0345a05" ed="X"/><lb n="0180b17" ed="R100"/>理事爲內外。其文非一。如止觀不思議境破四性
<lb n="0345a06" ed="X"/><lb n="0180b18" ed="R100"/>中以法性爲內無明爲外。又輔行釋觀煩惱境中
<lb n="0345a07" ed="X"/><lb n="0181a01" ed="R100"/>云。理性爲內諸法爲外。又文句記釋如來入定履
<lb n="0345a08" ed="X"/><lb n="0181a02" ed="R100"/>歷法緣云。履歷卽歷事對境。法緣卽內緣眞理。又
<lb n="0345a09" ed="X"/><lb n="0181a03" ed="R100"/>涅槃疏釋十功德非內非外云。非眞故非內。非俗
<lb n="0345a10" ed="X"/><lb n="0181a04" ed="R100"/>故非外。斯等明據足顯此門所立之義也。應知內
<lb n="0345a11" ed="X"/><lb n="0181a05" ed="R100"/>外二境卽占察經中唯識眞如二種觀境也。彼經
<lb n="0345a12" ed="X"/><lb n="0181a06" ed="R100"/>云。學唯識觀者。於一切時處。隨身口意所有作業
<lb n="0345a13" ed="X"/><lb n="0181a07" ed="R100"/>悉當觀察。知唯是心。習眞如觀者。思惟心性無生
<lb n="0345a14" ed="X"/><lb n="0181a08" ed="R100"/>無滅。不住見聞覺知。永離一切分別之相。輔行云。
<lb n="0345a15" ed="X"/><lb n="0181a09" ed="R100"/>唯識歷事。眞如觀理。又曰觀於十界四運。義當占
<lb n="0345a16" ed="X"/><lb n="0181a10" ed="R100"/>察一切唯心。由是而知。彼之所觀卽今之二境也。
<lb n="0345a17" ed="X"/><lb n="0181a11" ed="R100"/>明矣。諸文有以生佛依正等爲內外者。隨義甄分
<lb n="0345a18" ed="X"/><lb n="0181a12" ed="R100"/>不可一準。此門消釋歷代不同。吾宗達人試與評
<lb n="0345a19" ed="X"/><lb n="0181a13" ed="R100"/>品。在理或當。能無從乎。</p></cb:div>
<lb n="0345a20" ed="X"/><lb n="0181a14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0345a2001">外謂託彼依正色心。</p></cb:div>
<lb n="0345a21" ed="X"/><lb n="0181a15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0345a2101">境也。</p></cb:div>
<lb n="0345a22" ed="X"/><lb n="0181a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0345a2201">卽空假中。</p></cb:div>
<lb n="0345a23" ed="X"/><lb n="0181a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0345a2301">觀也。他本作卽空卽中者。誤。</p></cb:div>
<lb n="0345a24" ed="X"/><lb n="0181a18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0345a2401">卽空假中。妙故色心體絕。</p></cb:div>
<pb n="0345b" ed="X" xml:id="X56.0928.0345b"/>
<lb n="0345b01" ed="X"/><lb n="0181b01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0345b0101">三觀冥理故云妙。色心卽性故云體絕。所言絕者。
<lb n="0345b02" ed="X"/><lb n="0181b02" ed="R100"/>非無體斷絕之義。如義例云。諸色心現時。如金銀
<lb n="0345b03" ed="X"/><lb n="0181b03" ed="R100"/>隱起。金處異名生。與金無前後。今觀隱起純是一
<lb n="0345b04" ed="X"/><lb n="0181b04" ed="R100"/>金。則異名體絕矣。他本<anchor xml:id="nkr_note_add_0345b0401" n="0345b0401"/><anchor xml:id="beg0345b0401" n="0345b0401"/>但<anchor xml:id="end0345b0401"/>云空中妙故心色體絕。
<lb n="0345b05" ed="X"/><lb n="0181b05" ed="R100"/>釋者謂此中但明空中二觀不言假觀者。以此門
<lb n="0345b06" ed="X"/><lb n="0181b06" ed="R100"/>正指前門卽假三千之心收彼外境。故此但以空
<lb n="0345b07" ed="X"/><lb n="0181b07" ed="R100"/>中亡之。令內體顯也。且前門云彼彼境法差而不
<lb n="0345b08" ed="X"/><lb n="0181b08" ed="R100"/>差。<anchor xml:id="nkr_note_add_0345b0801" n="0345b0801"/><anchor xml:id="beg0345b0801" n="0345b0801"/>已<anchor xml:id="end0345b0801"/>攝生佛亦示泯亡。如何至此方收外境始顯
<lb n="0345b09" ed="X"/><lb n="0181b09" ed="R100"/>內體耶。況復文云外謂託彼依正等。而今反顯於
<lb n="0345b10" ed="X"/><lb n="0181b10" ed="R100"/>內者。名義甚疎也。</p></cb:div>
<lb n="0345b11" ed="X"/><lb n="0181b11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0345b1101">唯一實性無空假中。</p></cb:div>
<lb n="0345b12" ed="X"/><lb n="0181b12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0345b1201">上文色心體絕。亡其事境也。今云唯一實性。顯於
<lb n="0345b13" ed="X"/><lb n="0181b13" ed="R100"/>諦理也。無空假中。泯乎觀照也。下文色心宛然等。
<lb n="0345b14" ed="X"/><lb n="0181b14" ed="R100"/>只是點示外境三諦淨相耳。</p></cb:div>
<lb n="0345b15" ed="X"/><lb n="0181b15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0345b1501">色心宛然。豁同眞淨。</p></cb:div>
<lb n="0345b16" ed="X"/><lb n="0181b16" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0345b1601">外境顯時。三諦皆離妄染之相。故曰眞淨。亦可空
<lb n="0345b17" ed="X"/><lb n="0181b17" ed="R100"/>中爲眞。假法爲淨。應知此義通於淺深。今意且約
<lb n="0345b18" ed="X"/><lb n="0181b18" ed="R100"/>住前而說。以記主用智妙對名字。行妙對觀行･相
<lb n="0345b19" ed="X"/><lb n="0182a01" ed="R100"/>似。此門旣從二妙而立。故未可濫同分眞淨相。然
<lb n="0345b20" ed="X"/><lb n="0182a02" ed="R100"/>又雖通住前。若據豁同眞淨之言。合是六根淨位。</p></cb:div>
<lb n="0345b21" ed="X"/><lb n="0182a03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0345b2101">無復衆生七方便異。不見國土淨穢差品。</p></cb:div>
<lb n="0345b22" ed="X"/><lb n="0182a04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0345b2201">此下釋成上義。衆生總示假名。七方便略擧正報
<lb n="0345b23" ed="X"/><lb n="0182a05" ed="R100"/>國土。通收依果卽三種世間也。斯等皆卽空中。故
<lb n="0345b24" ed="X"/><lb n="0182a06" ed="R100"/>云無異及不見也。</p></cb:div>
<pb n="0345c" ed="X" xml:id="X56.0928.0345c"/>
<lb n="0345c01" ed="X"/><lb n="0182a07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0345c0101">而帝網依正終自炳然。</p></cb:div>
<lb n="0345c02" ed="X"/><lb n="0182a08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0345c0201">空中卽假。如帝釋珠網光影交錯體相自分。有本
<lb n="0345c03" ed="X"/><lb n="0182a09" ed="R100"/>作終日炳然者。誤。如玄義云。諸大乘經雖明法界
<lb n="0345c04" ed="X"/><lb n="0182a10" ed="R100"/>平等。而菩薩行位終自炳然。</p></cb:div>
<lb n="0345c05" ed="X"/><lb n="0182a11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0345c0501">所言內者。先了外色心一念無念。唯內體三千卽空
<lb n="0345c06" ed="X"/><lb n="0182a12" ed="R100"/>假中。</p></cb:div>
<lb n="0345c07" ed="X"/><lb n="0182a13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0345c0701">心性何在。徧在色心。若欲觀內必先了外。內外雖
<lb n="0345c08" ed="X"/><lb n="0182a14" ed="R100"/>異實性本融。是故三千色心同居一念。念無念相
<lb n="0345c09" ed="X"/><lb n="0182a15" ed="R100"/>三諦現前。當知觀外三千亦見心性空中之理。觀
<lb n="0345c10" ed="X"/><lb n="0182a16" ed="R100"/>內心性亦見三千卽假之事。故義例云。本末相映
<lb n="0345c11" ed="X"/><lb n="0182a17" ed="R100"/>事理不二。輔行云。修三昧者於此二塗一不可廢。
<lb n="0345c12" ed="X"/><lb n="0182a18" ed="R100"/>甞試研覈止觀十境。初陰入界或唯觀理。下之九
<lb n="0345c13" ed="X"/><lb n="0182b01" ed="R100"/>境隨發而觀多是歷事。且初境中揀去界入。的就
<lb n="0345c14" ed="X"/><lb n="0182b02" ed="R100"/>識心觀不思議境。此屬於理。若例餘陰等遍修三
<lb n="0345c15" ed="X"/><lb n="0182b03" ed="R100"/>觀亦屬於事。義例云。修觀次第必先內心。內心若
<lb n="0345c16" ed="X"/><lb n="0182b04" ed="R100"/>淨。以此淨心歷一切法任運<g ref="#CB04518">䐇</g>合。若爾外觀必須
<lb n="0345c17" ed="X"/><lb n="0182b05" ed="R100"/>內心淨後方可修耶。此有二意。一者如義例所示。
<lb n="0345c18" ed="X"/><lb n="0182b06" ed="R100"/>卽不思議境後歷一切法是也。二者自有內心未
<lb n="0345c19" ed="X"/><lb n="0182b07" ed="R100"/>淨復修外觀。如破法遍末歷餘陰入界是也。故文
<lb n="0345c20" ed="X"/><lb n="0182b08" ed="R100"/>云。若總無明心未必是宜。更歷餘心等。問。所觀識
<lb n="0345c21" ed="X"/><lb n="0182b09" ed="R100"/>心及餘陰等。並是達事卽理。何故分對事理二觀
<lb n="0345c22" ed="X"/><lb n="0182b10" ed="R100"/>耶。答。識心未起分別之時。此與眞如內體彌近。其
<lb n="0345c23" ed="X"/><lb n="0182b11" ed="R100"/>用觀者如伐樹得根。故可唯達法性更不餘陰也。
<lb n="0345c24" ed="X"/><lb n="0182b12" ed="R100"/>餘陰旣是根塵和合所生之法。其用觀者如尋條
<pb n="0346a" ed="X" xml:id="X56.0928.0346a"/>
<lb n="0346a01" ed="X"/><lb n="0182b13" ed="R100"/>知本。故今專照起心四性叵得也。雖復體達若對
<lb n="0346a02" ed="X"/><lb n="0182b14" ed="R100"/>若起不出法界。此卽<anchor xml:id="nkr_note_add_0346a0201" n="0346a0201"/><anchor xml:id="beg0346a0201" n="0346a0201"/>已<anchor xml:id="end0346a0201"/>當從末從事而觀。應知內
<lb n="0346a03" ed="X"/><lb n="0182b15" ed="R100"/>心不起而<anchor xml:id="nkr_note_add_0346a0301" n="0346a0301"/><anchor xml:id="beg0346a0301" n="0346a0301"/>已<anchor xml:id="end0346a0301"/>。起則十界之中必屬一運。觀此一運
<lb n="0346a04" ed="X"/><lb n="0182b16" ed="R100"/>卽具十界百果千如。卽空卽中未必具足。推撿四
<lb n="0346a05" ed="X"/><lb n="0182b17" ed="R100"/>運方名唯識。況占察無四運之說。蓋今家依龍樹
<lb n="0346a06" ed="X"/><lb n="0182b18" ed="R100"/>觀道。爲防末代深計。故以正起之心形於三運委
<lb n="0346a07" ed="X"/><lb n="0183a01" ed="R100"/>悉而破。若了斯義。則內外二境事理二觀無相奪
<lb n="0346a08" ed="X"/><lb n="0183a02" ed="R100"/>倫。不同舊云內外各有二觀之相也。</p></cb:div>
<lb n="0346a09" ed="X"/><lb n="0183a03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346a0901">是則外法全爲心性。心性無外。攝無不周。</p></cb:div>
<lb n="0346a10" ed="X"/><lb n="0183a04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346a1001">輔行云。但觀理具俱破俱立。俱是法界。任運攝得
<lb n="0346a11" ed="X"/><lb n="0183a05" ed="R100"/>權實所觀。</p></cb:div>
<lb n="0346a12" ed="X"/><lb n="0183a06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346a1201">十方諸佛法界有情。性體無殊一切咸遍。</p></cb:div>
<lb n="0346a13" ed="X"/><lb n="0183a07" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346a1301">前明心性遍彼生佛。今例生佛之性互遍亦然。金
<lb n="0346a14" ed="X"/><lb n="0183a08" ed="R100"/>錍云。以無始來心體本遍故佛體遍。由生性遍是
<lb n="0346a15" ed="X"/><lb n="0183a09" ed="R100"/>則諸佛無異心。故復其性而<anchor xml:id="nkr_note_add_0346a1501" n="0346a1501"/><anchor xml:id="beg0346a1501" n="0346a1501"/>已<anchor xml:id="end0346a1501"/>矣。</p></cb:div>
<lb n="0346a16" ed="X"/><lb n="0183a10" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346a1601">誰云內外色心<anchor xml:id="nkr_note_add_0346a1601" n="0346a1601"/><anchor xml:id="beg0346a1601" n="0346a1601"/>己<anchor xml:id="end0346a1601"/>他。</p></cb:div>
<lb n="0346a17" ed="X"/><lb n="0183a11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346a1701">以理遣情。</p></cb:div>
<lb n="0346a18" ed="X"/><lb n="0183a12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346a1801">此則用向色心不二門成。</p></cb:div>
<lb n="0346a19" ed="X"/><lb n="0183a13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346a1901">用向總別二境。成今內外二境。</p></cb:div>
<lb n="0346a20" ed="X"/><lb n="0183a14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346a2001">三修性不二門者。性德只是界如一念。</p></cb:div>
<lb n="0346a21" ed="X"/><lb n="0183a15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346a2101">百界千如同居一念。理具常樂我淨。故名性德。</p></cb:div>
<lb n="0346a22" ed="X"/><lb n="0183a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346a2201">此內界如。三法具足。</p></cb:div>
<lb n="0346a23" ed="X"/><lb n="0183a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346a2301">界如卽空性般若。界如卽假性解脫。界如卽中性
<lb n="0346a24" ed="X"/><lb n="0183a18" ed="R100"/>法身。此卽前門內觀之境。故云此內。下文云理性
<pb n="0346b" ed="X" xml:id="X56.0928.0346b"/>
<lb n="0346b01" ed="X"/><lb n="0183b01" ed="R100"/>三德三諦三千。蓋指其義。</p></cb:div>
<lb n="0346b02" ed="X"/><lb n="0183b02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346b0201">性雖本爾。藉智起修。</p></cb:div>
<lb n="0346b03" ed="X"/><lb n="0183b03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346b0301">至理玄微非智莫顯。故依理起智。以智導行。二修
<lb n="0346b04" ed="X"/><lb n="0183b04" ed="R100"/>若立一性乃彰。他本云藉知曰修。釋者云知訓照
<lb n="0346b05" ed="X"/><lb n="0183b05" ed="R100"/>也。如妙樂記釋知法常無性云。知者照也。今觀智
<lb n="0346b06" ed="X"/><lb n="0183b06" ed="R100"/>者並荆谿之意。並不以知字爲修。故文句釋欲令
<lb n="0346b07" ed="X"/><lb n="0183b07" ed="R100"/>衆生咸得聞知。云聞知卽聞思二慧也。記云。旣有
<lb n="0346b08" ed="X"/><lb n="0183b08" ed="R100"/>二慧必入修慧。<anchor xml:id="nkr_note_add_0346b0801" n="0346b0801"/><anchor xml:id="beg0346b0801" n="0346b0801"/>但<anchor xml:id="end0346b0801"/>以知釋修未可全當。明文若此。
<lb n="0346b09" ed="X"/><lb n="0183b09" ed="R100"/>豈今著述特反其言乎。雖憑訓照之文。全皆非修
<lb n="0346b10" ed="X"/><lb n="0183b10" ed="R100"/>之義。親疎可驗。何苦諍鋒。彼又云。若言藉智起修
<lb n="0346b11" ed="X"/><lb n="0183b11" ed="R100"/>卽成行三是修。智三非修也。今恐斯難非理。智起
<lb n="0346b12" ed="X"/><lb n="0183b12" ed="R100"/>卽修誰此分隔。</p></cb:div>
<lb n="0346b13" ed="X"/><lb n="0183b13" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346b1301">由修照性。由性發修。</p></cb:div>
<lb n="0346b14" ed="X"/><lb n="0183b14" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346b1401">以智照於境則一性而三性。以境發於智則修二
<lb n="0346b15" ed="X"/><lb n="0183b15" ed="R100"/>而各三。</p></cb:div>
<lb n="0346b16" ed="X"/><lb n="0183b16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346b1601">在性則全修成性。起修則全性成修。</p></cb:div>
<lb n="0346b17" ed="X"/><lb n="0183b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346b1701">二修在性則般若･解脫全成法身一性。一性起修
<lb n="0346b18" ed="X"/><lb n="0183b18" ed="R100"/>則法身全成般若･解脫。</p></cb:div>
<lb n="0346b19" ed="X"/><lb n="0184a01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346b1901">性無所移。修常宛爾。</p></cb:div>
<lb n="0346b20" ed="X"/><lb n="0184a02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346b2001">性雖起修其體不動。修雖卽性其用彌彰。</p></cb:div>
<lb n="0346b21" ed="X"/><lb n="0184a03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346b2101">修又二種。順修･逆修。</p></cb:div>
<lb n="0346b22" ed="X"/><lb n="0184a04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346b2201">此門攝智行二妙。彼之修相不出二種。智妙中有
<lb n="0346b23" ed="X"/><lb n="0184a05" ed="R100"/>二十智。始從世智洎乎別敎佛智。皆逆修也。圓敎
<lb n="0346b24" ed="X"/><lb n="0184a06" ed="R100"/>五品至於妙覺。則順修也。行妙中約四敎明行。前
<pb n="0346c" ed="X" xml:id="X56.0928.0346c"/>
<lb n="0346c01" ed="X"/><lb n="0184a07" ed="R100"/>三是逆修。唯圓爲順。問。別敎佛智何名爲逆耶。答。
<lb n="0346c02" ed="X"/><lb n="0184a08" ed="R100"/>此約敎道悉是權施故。</p></cb:div>
<lb n="0346c03" ed="X"/><lb n="0184a09" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346c0301">順謂了性爲行。</p></cb:div>
<lb n="0346c04" ed="X"/><lb n="0184a10" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346c0401">五品<anchor xml:id="nkr_note_add_0346c0401" n="0346c0401"/><anchor xml:id="beg0346c0401" n="0346c0401"/>已<anchor xml:id="end0346c0401"/>上。卽三障之事。了三德之性。而爲行也。</p></cb:div>
<lb n="0346c05" ed="X"/><lb n="0184a11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346c0501">逆謂背性成迷。</p></cb:div>
<lb n="0346c06" ed="X"/><lb n="0184a12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346c0601">世智著有二乘。取空菩薩以二邊爲因。別佛以但
<lb n="0346c07" ed="X"/><lb n="0184a13" ed="R100"/>中爲果。皆背性也。</p></cb:div>
<lb n="0346c08" ed="X"/><lb n="0184a14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346c0801">迷了二心。心雖不二。</p></cb:div>
<lb n="0346c09" ed="X"/><lb n="0184a15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346c0901">心體卽理故二而不二。</p></cb:div>
<lb n="0346c10" ed="X"/><lb n="0184a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346c1001">逆順二性。性事但殊。</p></cb:div>
<lb n="0346c11" ed="X"/><lb n="0184a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346c1101">性變成事故不二而二。</p></cb:div>
<lb n="0346c12" ed="X"/><lb n="0184a18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346c1201">可由事不移心則令迷修成了。</p></cb:div>
<lb n="0346c13" ed="X"/><lb n="0184b01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346c1301">責於以理混事。</p></cb:div>
<lb n="0346c14" ed="X"/><lb n="0184b02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346c1401">故須一期迷了照性成修。</p></cb:div>
<lb n="0346c15" ed="X"/><lb n="0184b03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346c1501">一期猶一往也。故須一往且分迷了。變迷修而順
<lb n="0346c16" ed="X"/><lb n="0184b04" ed="R100"/>了修也。他本作一其。字誤。縱爲巧釋。終非文意。</p></cb:div>
<lb n="0346c17" ed="X"/><lb n="0184b05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346c1701">見性修心。二修俱泯。</p></cb:div>
<lb n="0346c18" ed="X"/><lb n="0184b06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346c1801">初住見性眞修體融。復何分於迷了之異乎。故文
<lb n="0346c19" ed="X"/><lb n="0184b07" ed="R100"/>句記云。若至初住。修性一合無復分張。今言俱泯。
<lb n="0346c20" ed="X"/><lb n="0184b08" ed="R100"/>由合性故也。</p></cb:div>
<lb n="0346c21" ed="X"/><lb n="0184b09" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346c2101">又曉順修對性有離有合。離謂修性各三。合謂修二
<lb n="0346c22" ed="X"/><lb n="0184b10" ed="R100"/>性一。</p></cb:div>
<lb n="0346c23" ed="X"/><lb n="0184b11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346c2301">玄義明智行二妙與前境妙一而論三。三而論一。
<lb n="0346c24" ed="X"/><lb n="0184b12" ed="R100"/>記曰。一謂涅槃。三謂三德。境是法身。智是般若。行
<pb n="0347a" ed="X" xml:id="X56.0928.0347a"/>
<lb n="0347a01" ed="X"/><lb n="0184b13" ed="R100"/>是解脫。當知祇一涅槃而論此三。又境卽理。三智
<lb n="0347a02" ed="X"/><lb n="0184b14" ed="R100"/>卽名字。三行卽觀行相似三也。當知九只是三。三
<lb n="0347a03" ed="X"/><lb n="0184b15" ed="R100"/>只是一。一尙無一豈有九三。</p></cb:div>
<lb n="0347a04" ed="X"/><lb n="0184b16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347a0401">修二各三。共發性三。</p></cb:div>
<lb n="0347a05" ed="X"/><lb n="0184b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347a0501">此釋離義也。卽以修六爲能發。性三爲所發。性三
<lb n="0347a06" ed="X"/><lb n="0184b18" ed="R100"/>旣爲三障所覆。故須修六顯發三德。德障雖一。發
<lb n="0347a07" ed="X"/><lb n="0185a01" ed="R100"/>覆且殊不分而分。修九之義於茲立矣。</p></cb:div>
<lb n="0347a08" ed="X"/><lb n="0185a02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347a0801">是則修雖具九。</p></cb:div>
<lb n="0347a09" ed="X"/><lb n="0185a03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347a0901">覆唯在性。發乃由修。以所從能。故云具九。</p></cb:div>
<lb n="0347a10" ed="X"/><lb n="0185a04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347a1001">九祇是三。</p></cb:div>
<lb n="0347a11" ed="X"/><lb n="0185a05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347a1101">性中智脫全成二修。修中法身卽是一性。義雖具
<lb n="0347a12" ed="X"/><lb n="0185a06" ed="R100"/>九。體祇是三。</p></cb:div>
<lb n="0347a13" ed="X"/><lb n="0185a07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347a1301">爲對性明修故合修爲二。</p></cb:div>
<lb n="0347a14" ed="X"/><lb n="0185a08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347a1401">此釋合義也。離旣各三。合何一二。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0347001" n="0347001"/>良修中法身其
<lb n="0347a15" ed="X"/><lb n="0185a09" ed="R100"/>性無作。故合修三<anchor xml:id="nkr_note_add_0347a1501" n="0347a1501"/><anchor xml:id="beg0347a1501" n="0347a1501"/>但<anchor xml:id="end0347a1501"/>名智行。亦應例云。爲對修明
<lb n="0347a16" ed="X"/><lb n="0185a10" ed="R100"/>性故合性爲一。以性中智脫非修勿功。故合性三
<lb n="0347a17" ed="X"/><lb n="0185a11" ed="R100"/>但名理境。</p></cb:div>
<lb n="0347a18" ed="X"/><lb n="0185a12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347a1801">二與一性如水爲波。</p></cb:div>
<lb n="0347a19" ed="X"/><lb n="0185a13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347a1901">一性起修。</p></cb:div>
<lb n="0347a20" ed="X"/><lb n="0185a14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347a2001">二亦無二亦如波水。</p></cb:div>
<lb n="0347a21" ed="X"/><lb n="0185a15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347a2101">二修卽性。</p></cb:div>
<lb n="0347a22" ed="X"/><lb n="0185a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347a2201">應知性指三障。是故具三。</p></cb:div>
<lb n="0347a23" ed="X"/><lb n="0185a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347a2301">陰入界<anchor xml:id="nkr_note_orig_0347002" n="0347002"/>共卽法身。貪恚癡性卽般若。業行繫縛卽
<lb n="0347a24" ed="X"/><lb n="0185a18" ed="R100"/>解脫。</p></cb:div>
<pb n="0347b" ed="X" xml:id="X56.0928.0347b"/>
<lb n="0347b01" ed="X"/><lb n="0185b01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347b0101">修從性成。成三法爾。</p></cb:div>
<lb n="0347b02" ed="X"/><lb n="0185b02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347b0201">性三如水具火性氷具水體。修三如火生於木冰
<lb n="0347b03" ed="X"/><lb n="0185b03" ed="R100"/>融於水。</p></cb:div>
<lb n="0347b04" ed="X"/><lb n="0185b04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347b0401">達無修性唯一妙乘。</p></cb:div>
<lb n="0347b05" ed="X"/><lb n="0185b05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347b0501">對性辨修皆是權巧。苟契神於不二。何修性之有
<lb n="0347b06" ed="X"/><lb n="0185b06" ed="R100"/>乎。如是乃能受賜大車悟入中道矣。</p></cb:div>
<lb n="0347b07" ed="X"/><lb n="0185b07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347b0701">無所分別。</p></cb:div>
<lb n="0347b08" ed="X"/><lb n="0185b08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347b0801">中道亦亡。</p></cb:div>
<lb n="0347b09" ed="X"/><lb n="0185b09" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347b0901">法界洞朗。</p></cb:div>
<lb n="0347b10" ed="X"/><lb n="0185b10" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347b1001">三諦俱照也。</p></cb:div>
<lb n="0347b11" ed="X"/><lb n="0185b11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347b1101">此由內外不二門成。</p></cb:div>
<lb n="0347b12" ed="X"/><lb n="0185b12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347b1201">因觀內外故有智行。</p></cb:div>
<lb n="0347b13" ed="X"/><lb n="0185b13" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347b1301">四因果不二門者。衆生心因旣具三軌。</p></cb:div>
<lb n="0347b14" ed="X"/><lb n="0185b14" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347b1401">玄義明性德三軌云。凡心一念具十法界。一一界
<lb n="0347b15" ed="X"/><lb n="0185b15" ed="R100"/>悉有三道性相體。卽是三軌性相體。</p></cb:div>
<lb n="0347b16" ed="X"/><lb n="0185b16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347b1601">此因成果名三涅槃。</p></cb:div>
<lb n="0347b17" ed="X"/><lb n="0185b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347b1701">文句明位中若研性德三法入於十信。名如是力
<lb n="0347b18" ed="X"/><lb n="0185b18" ed="R100"/>如是作。若入四十一地名如是因如是緣。若至佛
<lb n="0347b19" ed="X"/><lb n="0186a01" ed="R100"/>地名如是果如是報。初三名本。後三名末。初後同
<lb n="0347b20" ed="X"/><lb n="0186a02" ed="R100"/>是三德名究竟等。問。性中三軌但是性相體三。修
<lb n="0347b21" ed="X"/><lb n="0186a03" ed="R100"/>中因果唯有力作等七。然則十如是法修性互闕
<lb n="0347b22" ed="X"/><lb n="0186a04" ed="R100"/>耶。答。性具力作等。只是全修在性。修中性相體只
<lb n="0347b23" ed="X"/><lb n="0186a05" ed="R100"/>是發彼性三。理事相收十如無減。言三涅槃者卽
<lb n="0347b24" ed="X"/><lb n="0186a06" ed="R100"/>三德異名也。大經云。三德具足名大涅槃。故知性
<pb n="0347c" ed="X" xml:id="X56.0928.0347c"/>
<lb n="0347c01" ed="X"/><lb n="0186a07" ed="R100"/>圓方便皆具常樂我淨。</p></cb:div>
<lb n="0347c02" ed="X"/><lb n="0186a08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347c0201">因果無殊始終理一。</p></cb:div>
<lb n="0347c03" ed="X"/><lb n="0186a09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347c0301">因果俱三。始終不二。</p></cb:div>
<lb n="0347c04" ed="X"/><lb n="0186a10" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347c0401">若爾。因德<anchor xml:id="nkr_note_add_0347c0401" n="0347c0401"/><anchor xml:id="beg0347c0401" n="0347c0401"/>已<anchor xml:id="end0347c0401"/>具何不住因。</p></cb:div>
<lb n="0347c05" ed="X"/><lb n="0186a11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347c0501">據理難事。</p></cb:div>
<lb n="0347c06" ed="X"/><lb n="0186a12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347c0601">但由迷因。各自謂實。</p></cb:div>
<lb n="0347c07" ed="X"/><lb n="0186a13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347c0701">記云。方便諸乘皆悉不知無始藏理一心三法。故
<lb n="0347c08" ed="X"/><lb n="0186a14" ed="R100"/>各於一法少分起計並謂究竟。方便尙爾。況凡夫
<lb n="0347c09" ed="X"/><lb n="0186a15" ed="R100"/>乎。</p></cb:div>
<lb n="0347c10" ed="X"/><lb n="0186a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347c1001">若了迷性實唯住因。</p></cb:div>
<lb n="0347c11" ed="X"/><lb n="0186a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347c1101">金錍云。果佛具自他之因性。我心具諸佛之果德。
<lb n="0347c12" ed="X"/><lb n="0186a18" ed="R100"/>果上以佛眼佛智觀之則唯佛無生。因中若實慧
<lb n="0347c13" ed="X"/><lb n="0186b01" ed="R100"/>實眼冥符亦全生是佛。故知了性則無別修。</p></cb:div>
<lb n="0347c14" ed="X"/><lb n="0186b02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347c1401">故久研此因。因顯名果。</p></cb:div>
<lb n="0347c15" ed="X"/><lb n="0186b03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347c1501">此因者卽前衆生心因也。如大經以十二因緣爲
<lb n="0347c16" ed="X"/><lb n="0186b04" ed="R100"/>因性。記主指爲理性三因。故知果上祇顯此因。其
<lb n="0347c17" ed="X"/><lb n="0186b05" ed="R100"/>猶磨鏡發光。光非外得。</p></cb:div>
<lb n="0347c18" ed="X"/><lb n="0186b06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347c1801">祇緣因果理一。用此一理爲因。</p></cb:div>
<lb n="0347c19" ed="X"/><lb n="0186b07" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347c1901">卽觀心因而起修因。</p></cb:div>
<lb n="0347c20" ed="X"/><lb n="0186b08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347c2001">理顯無復果名。豈可仍存因號。因果旣泯。理性自亡。</p></cb:div>
<lb n="0347c21" ed="X"/><lb n="0186b09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347c2101">夫因果者取理之幻事。故得理而亡事。理性者取
<lb n="0347c22" ed="X"/><lb n="0186b10" ed="R100"/>證之假名。故得證而亡名。大論曰。佛坐道場時。不
<lb n="0347c23" ed="X"/><lb n="0186b11" ed="R100"/>得一法實。空拳誑小兒。誘度於一切。</p></cb:div>
<lb n="0347c24" ed="X"/><lb n="0186b12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347c2401">祇由亡智親疎致使迷成厚薄。</p></cb:div>
<pb n="0348a" ed="X" xml:id="X56.0928.0348a"/>
<lb n="0348a01" ed="X"/><lb n="0186b13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348a0101">上言泯亡且寄理顯。須知亡智通乎始終。祇由親
<lb n="0348a02" ed="X"/><lb n="0186b14" ed="R100"/>疎隨功涉位。如六卽位後之五卽。由亡智故所以
<lb n="0348a03" ed="X"/><lb n="0186b15" ed="R100"/>俱卽。由親疎故所以分五。他釋唯以初住爲親。相
<lb n="0348a04" ed="X"/><lb n="0186b16" ed="R100"/>似爲疎。又以親疎配屬利鈍。此不應爾。下文義開
<lb n="0348a05" ed="X"/><lb n="0186b17" ed="R100"/>六卽。何止分眞強分三惑。寧關利鈍。但約一人。五
<lb n="0348a06" ed="X"/><lb n="0186b18" ed="R100"/>卽迭論親疎。於義自允也。</p></cb:div>
<lb n="0348a07" ed="X"/><lb n="0187a01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348a0701">迷厚薄故強分三惑。</p></cb:div>
<lb n="0348a08" ed="X"/><lb n="0187a02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348a0801">圓人初緣實相。造境卽中。不斷而斷。本斷無明。以
<lb n="0348a09" ed="X"/><lb n="0187a03" ed="R100"/>由二惑任運先除。故說初信斷見。七信斷思等。其
<lb n="0348a10" ed="X"/><lb n="0187a04" ed="R100"/>實見思體是無明。故文句云。性德之理而爲通別
<lb n="0348a11" ed="X"/><lb n="0187a05" ed="R100"/>二惑之所染著。難可了知。記曰。二惑叵分故云難
<lb n="0348a12" ed="X"/><lb n="0187a06" ed="R100"/>了。今言強分蓋由此耳。</p></cb:div>
<lb n="0348a13" ed="X"/><lb n="0187a07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348a1301">義開六卽。</p></cb:div>
<lb n="0348a14" ed="X"/><lb n="0187a08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348a1401">記云。約理則證法無名。約事則不無諸位。今言義
<lb n="0348a15" ed="X"/><lb n="0187a09" ed="R100"/>開六卽其意也。</p></cb:div>
<lb n="0348a16" ed="X"/><lb n="0187a10" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348a1601">名智淺深。</p></cb:div>
<lb n="0348a17" ed="X"/><lb n="0187a11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348a1701">親疎從行。淺深約位。</p></cb:div>
<lb n="0348a18" ed="X"/><lb n="0187a12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348a1801">故知夢勤加功空名惑絕。</p></cb:div>
<lb n="0348a19" ed="X"/><lb n="0187a13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348a1901">勤加三智泯絕三惑。他釋引大論云。空<anchor xml:id="nkr_note_add_0348a1901" n="0348a1901"/><anchor xml:id="beg0348a1901" n="0348a1901"/>但<anchor xml:id="end0348a1901"/>有名而
<lb n="0348a20" ed="X"/><lb n="0187a14" ed="R100"/>無眞實。惑卽法性亦但有名。故用空名以喩惑妄。</p></cb:div>
<lb n="0348a21" ed="X"/><lb n="0187a15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348a2101">幻因旣滿。鏡像果圓。</p></cb:div>
<lb n="0348a22" ed="X"/><lb n="0187a16" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348a2201">因果位通。故以圓滿言之。所擧夢空幻像四喩者。
<lb n="0348a23" ed="X"/><lb n="0187a17" ed="R100"/>前三喩體不可得。後一喩任運所現。</p></cb:div>
<lb n="0348a24" ed="X"/><lb n="0187a18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348a2401">空像雖卽義同而空虗像實。</p></cb:div>
<pb n="0348b" ed="X" xml:id="X56.0928.0348b"/>
<lb n="0348b01" ed="X"/><lb n="0187b01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348b0101">體虗雖同。然空無形而像可見。以像望空虗復名
<lb n="0348b02" ed="X"/><lb n="0187b02" ed="R100"/>實。</p></cb:div>
<lb n="0348b03" ed="X"/><lb n="0187b03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348b0301">像實故稱理本有。</p></cb:div>
<lb n="0348b04" ed="X"/><lb n="0187b04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348b0401">喩理具三千果滿卽現。</p></cb:div>
<lb n="0348b05" ed="X"/><lb n="0187b05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348b0501">空虗故迷轉成性。</p></cb:div>
<lb n="0348b06" ed="X"/><lb n="0187b06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348b0601">喩無明轉故卽變爲明。他本云性成者。誤。</p></cb:div>
<lb n="0348b07" ed="X"/><lb n="0187b07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348b0701">是則不二而二立因果殊。二而不二始終體一。若謂
<lb n="0348b08" ed="X"/><lb n="0187b08" ed="R100"/>因異果。因亦非因。</p></cb:div>
<lb n="0348b09" ed="X"/><lb n="0187b09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348b0901">因不具德此非圓因。</p></cb:div>
<lb n="0348b10" ed="X"/><lb n="0187b10" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348b1001">曉果從因。因方尅果。</p></cb:div>
<lb n="0348b11" ed="X"/><lb n="0187b11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348b1101">果藉圓修方獲妙果。</p></cb:div>
<lb n="0348b12" ed="X"/><lb n="0187b12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348b1201">所以三千在理同名無明。</p></cb:div>
<lb n="0348b13" ed="X"/><lb n="0187b13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348b1301">果德三千在理名三道。法身爲苦。般若爲惑。解脫
<lb n="0348b14" ed="X"/><lb n="0187b14" ed="R100"/>爲業。今略言惑也。又無明是無住之本。業苦是所
<lb n="0348b15" ed="X"/><lb n="0187b15" ed="R100"/>立之法。今云在理。擧本攝末故也。</p></cb:div>
<lb n="0348b16" ed="X"/><lb n="0187b16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348b1601">三千果成咸稱常樂。</p></cb:div>
<lb n="0348b17" ed="X"/><lb n="0187b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348b1701">因理三千至果稱三德。苦成法身。惑成般若。業成
<lb n="0348b18" ed="X"/><lb n="0187b18" ed="R100"/>解脫。皆具四德。今略云二也。又常樂屬法身。淨屬
<lb n="0348b19" ed="X"/><lb n="0188a01" ed="R100"/>般若。我屬解脫。今云果成。擧體攝用故。</p></cb:div>
<lb n="0348b20" ed="X"/><lb n="0188a02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348b2001">三千無改。無明卽明。</p></cb:div>
<lb n="0348b21" ed="X"/><lb n="0188a03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348b2101">釋上句。以三千法性隨緣不變。故曰無改。</p></cb:div>
<lb n="0348b22" ed="X"/><lb n="0188a04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348b2201">三千並常。俱體俱用。</p></cb:div>
<lb n="0348b23" ed="X"/><lb n="0188a05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348b2301">釋下句。以三千全是法身之體二法之用。故曰並
<lb n="0348b24" ed="X"/><lb n="0188a06" ed="R100"/>常。此又從略耳。</p></cb:div>
<pb n="0348c" ed="X" xml:id="X56.0928.0348c"/>
<lb n="0348c01" ed="X"/><lb n="0188a07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348c0101">此以修性不二門成。</p></cb:div>
<lb n="0348c02" ed="X"/><lb n="0188a08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348c0201">修性爲因。因成名果。問。前修性門攝智行二妙。記
<lb n="0348c03" ed="X"/><lb n="0188a09" ed="R100"/>以智行對住前三卽。今以修性爲因亦合因屬住。
<lb n="0348c04" ed="X"/><lb n="0188a10" ed="R100"/>前果在初住。何故此門有因滿果圓之說。答。記云
<lb n="0348c05" ed="X"/><lb n="0188a11" ed="R100"/>今言行者多在住前。故知所對且據一往。又記云
<lb n="0348c06" ed="X"/><lb n="0188a12" ed="R100"/>若至初住名隨分果。又云境智行三歷六卽位以
<lb n="0348c07" ed="X"/><lb n="0188a13" ed="R100"/>至於果。故知他人唯指初住爲果者。局之甚也。</p></cb:div>
<lb n="0348c08" ed="X"/><lb n="0188a14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348c0801">五染淨不二門者。若識無始卽法性爲無明。故可了
<lb n="0348c09" ed="X"/><lb n="0188a15" ed="R100"/>今卽無明爲法性。</p></cb:div>
<lb n="0348c10" ed="X"/><lb n="0188a16" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348c1001">欲明染淨緣起。先示無始無住之本也。記云法性
<lb n="0348c11" ed="X"/><lb n="0188a17" ed="R100"/>卽無明。法性無住處。無明卽法性。無明無住處。無
<lb n="0348c12" ed="X"/><lb n="0188a18" ed="R100"/>明法性雖皆無住。而與一切諸法爲本。今旣示其
<lb n="0348c13" ed="X"/><lb n="0188b01" ed="R100"/>觀體。是故須了無明卽法性。以法性爲本。若識其
<lb n="0348c14" ed="X"/><lb n="0188b02" ed="R100"/>本。則所立一切染淨之法在乎刹那。</p></cb:div>
<lb n="0348c15" ed="X"/><lb n="0188b03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348c1501">法性之與無明。徧造諸法。名之爲染。</p></cb:div>
<lb n="0348c16" ed="X"/><lb n="0188b04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348c1601">法性隨無明。緣實造九界。皆是三道流轉。故名爲
<lb n="0348c17" ed="X"/><lb n="0188b05" ed="R100"/>染。而云與者。地論云。唯眞不生。單妄不成。眞妄和
<lb n="0348c18" ed="X"/><lb n="0188b06" ed="R100"/>合方有所爲。又圓人未破無明<anchor xml:id="nkr_note_add_0348c1801" n="0348c1801"/><anchor xml:id="beg0348c1801" n="0348c1801"/>已<anchor xml:id="end0348c1801"/>還。雖造佛界亦
<lb n="0348c19" ed="X"/><lb n="0188b07" ed="R100"/>名爲染。以今明淨法唯取果後應用也。故文句記
<lb n="0348c20" ed="X"/><lb n="0188b08" ed="R100"/>釋事理權實中。謂心意識等淨不淨業是染緣立
<lb n="0348c21" ed="X"/><lb n="0188b09" ed="R100"/>一切法。釋體用權實中。謂初住分果百界之用是
<lb n="0348c22" ed="X"/><lb n="0188b10" ed="R100"/>淨緣立一切法。記自指云。如染淨不二門明。</p></cb:div>
<lb n="0348c23" ed="X"/><lb n="0188b11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348c2301">無明之與法性。遍應衆緣。號之爲淨。</p></cb:div>
<lb n="0348c24" ed="X"/><lb n="0188b12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348c2401">無明感法性。應權造十界。並是果中勝用。故名爲
<pb n="0349a" ed="X" xml:id="X56.0928.0349a"/>
<lb n="0349a01" ed="X"/><lb n="0188b13" ed="R100"/>淨。亦云與者。輔行明聖人變化所造。亦令衆生變
<lb n="0349a02" ed="X"/><lb n="0188b14" ed="R100"/>心所見。又輔行云。自行由觀染因緣生。化他則以
<lb n="0349a03" ed="X"/><lb n="0188b15" ed="R100"/>淨因緣生。自他相對則以染淨和合因緣而生。此
<lb n="0349a04" ed="X"/><lb n="0188b16" ed="R100"/>中旣云遍應衆緣。正是染淨和合也。故知與字不
<lb n="0349a05" ed="X"/><lb n="0188b17" ed="R100"/>可闕之。他本無二與字者。恐往人不善其義妄有
<lb n="0349a06" ed="X"/><lb n="0188b18" ed="R100"/>除削耳。</p></cb:div>
<lb n="0349a07" ed="X"/><lb n="0189a01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349a0701">濁水淸水波濕無殊。淸濁雖卽由緣。</p></cb:div>
<lb n="0349a08" ed="X"/><lb n="0189a02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349a0801">淸濁二水皆由風故起於二波。染淨二體並由妄
<lb n="0349a09" ed="X"/><lb n="0189a03" ed="R100"/>故起於二用。</p></cb:div>
<lb n="0349a10" ed="X"/><lb n="0189a04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349a1001">而濁成本有。</p></cb:div>
<lb n="0349a11" ed="X"/><lb n="0189a05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349a1101">衆生無始唯有煩惱業苦而<anchor xml:id="nkr_note_add_0349a1101" n="0349a1101"/><anchor xml:id="beg0349a1101" n="0349a1101"/>已<anchor xml:id="end0349a1101"/>。</p></cb:div>
<lb n="0349a12" ed="X"/><lb n="0189a06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349a1201">濁雖本有而全體是淸。</p></cb:div>
<lb n="0349a13" ed="X"/><lb n="0189a07" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349a1301">三道全是理性三因。</p></cb:div>
<lb n="0349a14" ed="X"/><lb n="0189a08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349a1401">以二波理通。擧體是用。故三千因果俱名緣起。迷悟
<lb n="0349a15" ed="X"/><lb n="0189a09" ed="R100"/>緣起不離刹那。</p></cb:div>
<lb n="0349a16" ed="X"/><lb n="0189a10" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349a1601">合上濁水淸水波濕無殊。此攝事歸理也。無謂刹
<lb n="0349a17" ed="X"/><lb n="0189a11" ed="R100"/>那非眞是妄。</p></cb:div>
<lb n="0349a18" ed="X"/><lb n="0189a12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349a1801">刹那性常。緣起理一。</p></cb:div>
<lb n="0349a19" ed="X"/><lb n="0189a13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349a1901">合上二波理通擧體是用。此指理融事也。但合初
<lb n="0349a20" ed="X"/><lb n="0189a14" ed="R100"/>後。中間自明。</p></cb:div>
<lb n="0349a21" ed="X"/><lb n="0189a15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349a2101">一理之內而分淨穢。</p></cb:div>
<lb n="0349a22" ed="X"/><lb n="0189a16" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349a2201">卽就緣起理一之內。而分緣起淨穢之相。</p></cb:div>
<lb n="0349a23" ed="X"/><lb n="0189a17" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349a2301">別則六穢四淨。</p></cb:div>
<lb n="0349a24" ed="X"/><lb n="0189a18" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349a2401">此言十界當分也。</p></cb:div>
<pb n="0349b" ed="X" xml:id="X56.0928.0349b"/>
<lb n="0349b01" ed="X"/><lb n="0189b01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349b0101">通則十通淨穢。</p></cb:div>
<lb n="0349b02" ed="X"/><lb n="0189b02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349b0201">此言十界互具也。如章安問十界互相有爲因爲
<lb n="0349b03" ed="X"/><lb n="0189b03" ed="R100"/>果。答。俱相有因。果隔難顯因通易知。如慈童女以
<lb n="0349b04" ed="X"/><lb n="0189b04" ed="R100"/>地獄界發佛心等。他釋十界相望。地獄唯穢。佛界
<lb n="0349b05" ed="X"/><lb n="0189b05" ed="R100"/>唯淨。中八展轉。望下爲淨。望上爲穢。旣互有淨穢
<lb n="0349b06" ed="X"/><lb n="0189b06" ed="R100"/>故名爲通。其實八通。總擧言十。故知通義方是今
<lb n="0349b07" ed="X"/><lb n="0189b07" ed="R100"/>文染淨意也。則唯佛界名淨。九俱通染。今謂若如
<lb n="0349b08" ed="X"/><lb n="0189b08" ed="R100"/>是者。祇合云別則九穢一淨。通則十通淨穢。以謂
<lb n="0349b09" ed="X"/><lb n="0189b09" ed="R100"/>染淨與淨穢同故反顯別義。方是今意也。應知染
<lb n="0349b10" ed="X"/><lb n="0189b10" ed="R100"/>淨從迷悟體用而言。淨穢約凡聖界如而辨。在迷
<lb n="0349b11" ed="X"/><lb n="0189b11" ed="R100"/>以無明爲體。造九爲用。則淨穢界如皆悉染也。在
<lb n="0349b12" ed="X"/><lb n="0189b12" ed="R100"/>悟以法性爲體。造十爲用。則淨穢界如皆悉淨也。</p></cb:div>
<lb n="0349b13" ed="X"/><lb n="0189b13" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349b1301">故知刹那染體悉淨。</p></cb:div>
<lb n="0349b14" ed="X"/><lb n="0189b14" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349b1401">旣了十通淨穢。故知刹那無明染體悉同聖人法
<lb n="0349b15" ed="X"/><lb n="0189b15" ed="R100"/>性淨體。以法性任運具十界故。言刹那者。擧至促
<lb n="0349b16" ed="X"/><lb n="0189b16" ed="R100"/>之念也。如止觀云。無心而<anchor xml:id="nkr_note_add_0349b1601" n="0349b1601"/><anchor xml:id="beg0349b1601" n="0349b1601"/>已<anchor xml:id="end0349b1601"/>。介爾有心卽具三千。</p></cb:div>
<lb n="0349b17" ed="X"/><lb n="0189b17" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349b1701">三千未顯。驗體仍迷。</p></cb:div>
<lb n="0349b18" ed="X"/><lb n="0189b18" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349b1801">見思未破偏得迷名。爾雅云。仍。因也。</p></cb:div>
<lb n="0349b19" ed="X"/><lb n="0190a01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349b1901">故相似位成。六根徧照。</p></cb:div>
<lb n="0349b20" ed="X"/><lb n="0190a02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349b2001">七信<anchor xml:id="nkr_note_add_0349b2001" n="0349b2001"/><anchor xml:id="beg0349b2001" n="0349b2001"/>已<anchor xml:id="end0349b2001"/>上肉眼具五眼故。卽能遍照十界。乃至意
<lb n="0349b21" ed="X"/><lb n="0190a03" ed="R100"/>根亦爾。問。身根如何遍照。答。十界色像皆身中現。
<lb n="0349b22" ed="X"/><lb n="0190a04" ed="R100"/>又以普現三昧而化十界。卽其相也。當知六根徧
<lb n="0349b23" ed="X"/><lb n="0190a05" ed="R100"/>照。卽因果具十之義彰矣。章安謂因通果隔者。蓋
<lb n="0349b24" ed="X"/><lb n="0190a06" ed="R100"/>約前三卽爲言耳。</p></cb:div>
<pb n="0349c" ed="X" xml:id="X56.0928.0349c"/>
<lb n="0349c01" ed="X"/><lb n="0190a07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349c0101">照分十界。各具灼然。</p></cb:div>
<lb n="0349c02" ed="X"/><lb n="0190a08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349c0201">照旣似眞。十必成百。界兼假實。任運三千。請觀各
<lb n="0349c03" ed="X"/><lb n="0190a09" ed="R100"/>具灼然。以驗十通淨穢。</p></cb:div>
<lb n="0349c04" ed="X"/><lb n="0190a10" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349c0401">豈六根淨人謂十定十。</p></cb:div>
<lb n="0349c05" ed="X"/><lb n="0190a11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349c0501">以法師功德品文未委示十界互具之相。恐人定
<lb n="0349c06" ed="X"/><lb n="0190a12" ed="R100"/>謂。故此釋之。</p></cb:div>
<lb n="0349c07" ed="X"/><lb n="0190a13" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349c0701">分眞垂迹十界亦然。</p></cb:div>
<lb n="0349c08" ed="X"/><lb n="0190a14" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349c0801">相似徧照猶屬緣修。初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0349c0801" n="0349c0801"/><anchor xml:id="beg0349c0801" n="0349c0801"/>已<anchor xml:id="end0349c0801"/>上眞修體顯。證法身
<lb n="0349c09" ed="X"/><lb n="0190a15" ed="R100"/>之本。垂十界之迹。名不思議應也。</p></cb:div>
<lb n="0349c10" ed="X"/><lb n="0190a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349c1001">乃至果成等彼百界。</p></cb:div>
<lb n="0349c11" ed="X"/><lb n="0190a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349c1101">妙覺果成無別所顯。只是與彼理體百界究竟齊
<lb n="0349c12" ed="X"/><lb n="0190a18" ed="R100"/>等。他本作乃由果成者。誤。釋者云。由分證佛果故
<lb n="0349c13" ed="X"/><lb n="0190b01" ed="R100"/>能於百世界八相成道。今謂百界縱爾。等彼如何。
<lb n="0349c14" ed="X"/><lb n="0190b02" ed="R100"/>豈不以前文云三千未顯驗體仍迷。故約相似<anchor xml:id="nkr_note_add_0349c1401" n="0349c1401"/><anchor xml:id="beg0349c1401" n="0349c1401"/>已<anchor xml:id="end0349c1401"/>
<lb n="0349c15" ed="X"/><lb n="0190b03" ed="R100"/>來明乎體顯。故知等彼須指前文。況似位中云。照
<lb n="0349c16" ed="X"/><lb n="0190b04" ed="R100"/>分十界各具灼然。斯亦照前百界之相耳。又下文
<lb n="0349c17" ed="X"/><lb n="0190b05" ed="R100"/>云。三法只是證彼理三。百界成道諒非此意。</p></cb:div>
<lb n="0349c18" ed="X"/><lb n="0190b06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349c1801">故須初心而遮而照。</p></cb:div>
<lb n="0349c19" ed="X"/><lb n="0190b07" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349c1901">所顯百界雖推上位。能顯三觀要在初心。</p></cb:div>
<lb n="0349c20" ed="X"/><lb n="0190b08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349c2001">照故三千恒具。遮故法爾空中。</p></cb:div>
<lb n="0349c21" ed="X"/><lb n="0190b09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349c2101">三千是權。空中是實。卽法華諸法實相也。實相必
<lb n="0349c22" ed="X"/><lb n="0190b10" ed="R100"/>諸法故云恒具。諸法必實相故云法爾。蓋顯三觀
<lb n="0349c23" ed="X"/><lb n="0190b11" ed="R100"/>同時也。問。一家圓敎二諦。多以空假爲俗。中道爲
<lb n="0349c24" ed="X"/><lb n="0190b12" ed="R100"/>眞。何故權實復以假法爲權。空中爲實。答。眞俗約
<pb n="0350a" ed="X" xml:id="X56.0928.0350a"/>
<lb n="0350a01" ed="X"/><lb n="0190b13" ed="R100"/>中邊而辨。權實約事理而分。當知空者若望中道。
<lb n="0350a02" ed="X"/><lb n="0190b14" ed="R100"/>中旣絕待空猶對假。故屬俗諦。若望權法。權是建
<lb n="0350a03" ed="X"/><lb n="0190b15" ed="R100"/>立。法空須泯。亡故屬實相。然則不思議空。體卽中
<lb n="0350a04" ed="X"/><lb n="0190b16" ed="R100"/>道。以其名義涉於修成。是故同俗也。</p></cb:div>
<lb n="0350a05" ed="X"/><lb n="0190b17" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350a0501">終日雙亡。終日雙照。</p></cb:div>
<lb n="0350a06" ed="X"/><lb n="0190b18" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350a0601">此復亡前遮照。照前遮照亦顯同時。故云終日。如
<lb n="0350a07" ed="X"/><lb n="0191a01" ed="R100"/>文句云。非空假中照空假中。又如止觀云。非三而
<lb n="0350a08" ed="X"/><lb n="0191a02" ed="R100"/>三三而不三。複疎成妙其例非一。</p></cb:div>
<lb n="0350a09" ed="X"/><lb n="0191a03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350a0901">不動此念徧應無方。</p></cb:div>
<lb n="0350a10" ed="X"/><lb n="0191a04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350a1001">此念之體。廓周十界徹三際。果上徧應何莫由斯。
<lb n="0350a11" ed="X"/><lb n="0191a05" ed="R100"/>易曰。神無方而<anchor xml:id="nkr_note_add_0350a1101" n="0350a1101"/><anchor xml:id="beg0350a1101" n="0350a1101"/>易<anchor xml:id="end0350a1101"/>無體。<g ref="#CB17156">𬉧</g>康伯曰。不可以一方一體
<lb n="0350a12" ed="X"/><lb n="0191a06" ed="R100"/>明也。</p></cb:div>
<lb n="0350a13" ed="X"/><lb n="0191a07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350a1301">隨感而施。淨穢斯泯。</p></cb:div>
<lb n="0350a14" ed="X"/><lb n="0191a08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350a1401">施應由照。泯相由遮。</p></cb:div>
<lb n="0350a15" ed="X"/><lb n="0191a09" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350a1501">亡淨穢故以空以中。仍由空中轉染爲淨。</p></cb:div>
<lb n="0350a16" ed="X"/><lb n="0191a10" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350a1601">空中二觀。不獨亡於所造之法。抑亦轉於能造之
<lb n="0350a17" ed="X"/><lb n="0191a11" ed="R100"/>體。何者。無明非空中不轉。法性非空中不顯。非但
<lb n="0350a18" ed="X"/><lb n="0191a12" ed="R100"/>無明法性體性不二。空中二觀卽無明是。自非卽
<lb n="0350a19" ed="X"/><lb n="0191a13" ed="R100"/>惑成智。何由轉染爲淨。問。圓破無明只應中道。何
<lb n="0350a20" ed="X"/><lb n="0191a14" ed="R100"/>用於空。答。空是中觀之用。中是空觀之體。空無中
<lb n="0350a21" ed="X"/><lb n="0191a15" ed="R100"/>道未異偏眞。中道不空安能蕩相。是故諸文所說
<lb n="0350a22" ed="X"/><lb n="0191a16" ed="R100"/>中觀觀無明顯生法二空者。良由此也。問。假觀何
<lb n="0350a23" ed="X"/><lb n="0191a17" ed="R100"/>不轉染爲淨。答。假破塵沙。塵沙障事。事屬化他。非
<lb n="0350a24" ed="X"/><lb n="0191a18" ed="R100"/>自行迷理之惑。其實三觀修在一心。今就別論是
<pb n="0350b" ed="X" xml:id="X56.0928.0350b"/>
<lb n="0350b01" ed="X"/><lb n="0191b01" ed="R100"/>故唯二。</p></cb:div>
<lb n="0350b02" ed="X"/><lb n="0191b02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350b0201">由了染淨空中自亡。</p></cb:div>
<lb n="0350b03" ed="X"/><lb n="0191b03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350b0301">斷德爲了。智德爲亡。前明亡相則云淨穢。後明轉
<lb n="0350b04" ed="X"/><lb n="0191b04" ed="R100"/>義乃言染淨。若謂同者。那反其文。</p></cb:div>
<lb n="0350b05" ed="X"/><lb n="0191b05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350b0501">此以因果不二門成。</p></cb:div>
<lb n="0350b06" ed="X"/><lb n="0191b06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350b0601">因觀染體。果獲淨用。但前屬自行。此攝化他也。</p></cb:div>
<lb n="0350b07" ed="X"/><lb n="0191b07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350b0701">六依正不二門者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0350b0701" n="0350b0701"/><anchor xml:id="beg0350b0701" n="0350b0701"/>已<anchor xml:id="end0350b0701"/>證遮那。一體不二。</p></cb:div>
<lb n="0350b08" ed="X"/><lb n="0191b08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350b0801">法身所住名常寂光。法身非陰入之形。寂光無莊
<lb n="0350b09" ed="X"/><lb n="0191b09" ed="R100"/>嚴之相。淨名疏云。眞如佛性非身非土而說身土。
<lb n="0350b10" ed="X"/><lb n="0191b10" ed="R100"/>離身無土。離土無身。名身土者。一法。二義。今擧遮
<lb n="0350b11" ed="X"/><lb n="0191b11" ed="R100"/>那身必兼土。故曰一體不二。況毗盧遮那遍一切
<lb n="0350b12" ed="X"/><lb n="0191b12" ed="R100"/>處。當知一切諸法無非佛法。金錍云。一佛成道。法
<lb n="0350b13" ed="X"/><lb n="0191b13" ed="R100"/>界無非此佛之依正。一體不二又此義焉。</p></cb:div>
<lb n="0350b14" ed="X"/><lb n="0191b14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350b1401">良由無始一念三千。</p></cb:div>
<lb n="0350b15" ed="X"/><lb n="0191b15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350b1501">等彼百界。</p></cb:div>
<lb n="0350b16" ed="X"/><lb n="0191b16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350b1601">以三千中生･陰二千爲正。國土一千屬依。</p></cb:div>
<lb n="0350b17" ed="X"/><lb n="0191b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350b1701">大論立三種世間。謂衆生住處五陰也。衆生世間
<lb n="0350b18" ed="X"/><lb n="0191b18" ed="R100"/>卽於五陰實法之中假立名字妄生宰主。十界凡
<lb n="0350b19" ed="X"/><lb n="0192a01" ed="R100"/>聖無不依此三種世間造十如是法。</p></cb:div>
<lb n="0350b20" ed="X"/><lb n="0192a02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350b2001">依正旣居一心。一心豈分能所。雖無能所。依正宛然。</p></cb:div>
<lb n="0350b21" ed="X"/><lb n="0192a03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350b2101">遮那身土如鏡如器。三千依正如像如飯。鏡器常
<lb n="0350b22" ed="X"/><lb n="0192a04" ed="R100"/>一故無能所。像飯常異故云宛然。</p></cb:div>
<lb n="0350b23" ed="X"/><lb n="0192a05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350b2301">是則理性･名字･觀行<anchor xml:id="nkr_note_add_0350b2301" n="0350b2301"/><anchor xml:id="beg0350b2301" n="0350b2301"/>已<anchor xml:id="end0350b2301"/>有不二依正之相。</p></cb:div>
<lb n="0350b24" ed="X"/><lb n="0192a06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350b2401">擧此三位者。卽同前文三千未顯驗體仍迷。所言
<pb n="0350c" ed="X" xml:id="X56.0928.0350c"/>
<lb n="0350c01" ed="X"/><lb n="0192a07" ed="R100"/>相者。卽佛法界如是相也。</p></cb:div>
<lb n="0350c02" ed="X"/><lb n="0192a08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350c0201">故使自他因果相攝。</p></cb:div>
<lb n="0350c03" ed="X"/><lb n="0192a09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350c0301">自心因果及生佛因果常無間然。</p></cb:div>
<lb n="0350c04" ed="X"/><lb n="0192a10" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350c0401">但衆生在理。果雖未辨。一切莫非遮那妙境。</p></cb:div>
<lb n="0350c05" ed="X"/><lb n="0192a11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350c0501">問。此與前文理性等<anchor xml:id="nkr_note_add_0350c0501" n="0350c0501"/><anchor xml:id="beg0350c0501" n="0350c0501"/>已<anchor xml:id="end0350c0501"/>有不二依正之相何別。答。
<lb n="0350c06" ed="X"/><lb n="0192a12" ed="R100"/>前一向明理具。今徧指事造卽是妙境。如金錍云。
<lb n="0350c07" ed="X"/><lb n="0192a13" ed="R100"/>衆生自於佛依正中而生殊見。</p></cb:div>
<lb n="0350c08" ed="X"/><lb n="0192a14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350c0801">然應復了。諸佛法體非遍而遍。衆生理性非局而局。</p></cb:div>
<lb n="0350c09" ed="X"/><lb n="0192a15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350c0901">法體非遍約證云遍。理性非局隨情曰局。問。局義
<lb n="0350c10" ed="X"/><lb n="0192a16" ed="R100"/>可爾。法何不遍耶。答。理絕百非。何遍之有。蓋從迷
<lb n="0350c11" ed="X"/><lb n="0192a17" ed="R100"/>悟事說強分兩端。不二之性奚甞暫異。</p></cb:div>
<lb n="0350c12" ed="X"/><lb n="0192a18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350c1201">始終不改。大小無妨。</p></cb:div>
<lb n="0350c13" ed="X"/><lb n="0192b01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350c1301">此約生佛各辨。諸佛化他始終法體不改。衆生自
<lb n="0350c14" ed="X"/><lb n="0192b02" ed="R100"/>行始終理性不改。而皆大小依正無所妨礙。</p></cb:div>
<lb n="0350c15" ed="X"/><lb n="0192b03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350c1501">因果理同。依正何別。</p></cb:div>
<lb n="0350c16" ed="X"/><lb n="0192b04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350c1601">此約生佛合論。恐疑者云。諸佛大小無妨。固其然
<lb n="0350c17" ed="X"/><lb n="0192b05" ed="R100"/>矣。衆生旣局安得無妨。故此釋之。</p></cb:div>
<lb n="0350c18" ed="X"/><lb n="0192b06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350c1801">故淨穢之土。勝劣之身。</p></cb:div>
<lb n="0350c19" ed="X"/><lb n="0192b07" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350c1901">同居･方便･實報皆有淨穢之相。尊特爲勝。生身爲
<lb n="0350c20" ed="X"/><lb n="0192b08" ed="R100"/>劣。又通佛爲勝。藏佛爲劣。又丈六爲勝。隨類爲劣。
<lb n="0350c21" ed="X"/><lb n="0192b09" ed="R100"/>他釋淨謂寂光。穢謂塵國。勝謂法身。劣謂塵身。同
<lb n="0350c22" ed="X"/><lb n="0192b10" ed="R100"/>居雖有淨土。比寂光還穢。應身雖有勝應。比法身
<lb n="0350c23" ed="X"/><lb n="0192b11" ed="R100"/>還劣。今觀他意。旣寂光外唯言同居。必法身外但
<lb n="0350c24" ed="X"/><lb n="0192b12" ed="R100"/>論生身耳。是則佛佛之化用豈有三千依正耶。又
<pb n="0351a" ed="X" xml:id="X56.0928.0351a"/>
<lb n="0351a01" ed="X"/><lb n="0192b13" ed="R100"/>若通取方便･實報爲穢。尊特爲劣者。諸無此例。況
<lb n="0351a02" ed="X"/><lb n="0192b14" ed="R100"/>此中身土正談自在之相。安可以寂光爲淨法身
<lb n="0351a03" ed="X"/><lb n="0192b15" ed="R100"/>爲勝乎。</p></cb:div>
<lb n="0351a04" ed="X"/><lb n="0192b16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351a0401">塵身與法身量同。塵國與寂光無異。</p></cb:div>
<lb n="0351a05" ed="X"/><lb n="0192b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351a0501">身之與國皆言塵者。顯無數量也。如文句記云。寂
<lb n="0351a06" ed="X"/><lb n="0192b18" ed="R100"/>光旣徧。遮那亦等。諸身旣與法身量同。諸國亦與
<lb n="0351a07" ed="X"/><lb n="0193a01" ed="R100"/>寂光不異。以彼例此諸塵義同。非謂擧劣況勝。</p></cb:div>
<lb n="0351a08" ed="X"/><lb n="0193a02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351a0801">是則一一塵刹一切刹。一一塵身一切身。</p></cb:div>
<lb n="0351a09" ed="X"/><lb n="0193a03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351a0901">身刹化事。事旣卽理。理無礙故事亦無礙。良由諸
<lb n="0351a10" ed="X"/><lb n="0193a04" ed="R100"/>佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0351a1001" n="0351a1001"/><anchor xml:id="beg0351a1001" n="0351a1001"/>已<anchor xml:id="end0351a1001"/>得卽事之理。所以身刹重重互現。衆生但有
<lb n="0351a11" ed="X"/><lb n="0193a05" ed="R100"/>卽理之事。是故依正各各不融。問。衆生雖自不融。
<lb n="0351a12" ed="X"/><lb n="0193a06" ed="R100"/>何不見佛互現。答。是盲者過。非日月咎。故無明未
<lb n="0351a13" ed="X"/><lb n="0193a07" ed="R100"/>破縱生方便猶有障礙。若至實報非但見佛亦復
<lb n="0351a14" ed="X"/><lb n="0193a08" ed="R100"/>自融。仍須知此互<anchor xml:id="nkr_note_orig_0351001" n="0351001"/>具現之相。由無明未盡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0351002" n="0351002"/>見如是
<lb n="0351a15" ed="X"/><lb n="0193a09" ed="R100"/>事。無明若盡法身究顯則無彼此色相迭相見矣。
<lb n="0351a16" ed="X"/><lb n="0193a10" ed="R100"/>故文句記曰。若云塵刹重重相入。重重相有。重重
<lb n="0351a17" ed="X"/><lb n="0193a11" ed="R100"/>事等。重重說等。爲未了者以事顯理。</p></cb:div>
<lb n="0351a18" ed="X"/><lb n="0193a12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351a1801">廣狹勝劣難思議。</p></cb:div>
<lb n="0351a19" ed="X"/><lb n="0193a13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351a1901">國之廣狹旣卽寂光身之勝劣。旣卽法身故難思
<lb n="0351a20" ed="X"/><lb n="0193a14" ed="R100"/>議也。此結前二句。</p></cb:div>
<lb n="0351a21" ed="X"/><lb n="0193a15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351a2101">淨穢方所無窮盡。</p></cb:div>
<lb n="0351a22" ed="X"/><lb n="0193a16" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351a2201">淨穢方所亦必兼正報。旣一卽一切。故無窮盡也。
<lb n="0351a23" ed="X"/><lb n="0193a17" ed="R100"/>此結後二句。</p></cb:div>
<lb n="0351a24" ed="X"/><lb n="0193a18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351a2401">若非三千空假中。安能成茲自在用。</p></cb:div>
<pb n="0351b" ed="X" xml:id="X56.0928.0351b"/>
<lb n="0351b01" ed="X"/><lb n="0193b01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351b0101">應如染淨門云。故須初心而遮而照等。今但略示
<lb n="0351b02" ed="X"/><lb n="0193b02" ed="R100"/>非專理具而<anchor xml:id="nkr_note_add_0351b0201" n="0351b0201"/><anchor xml:id="beg0351b0201" n="0351b0201"/>已<anchor xml:id="end0351b0201"/>。由觀三千空中而證法身寂光。由
<lb n="0351b03" ed="X"/><lb n="0193b03" ed="R100"/>觀三千卽假而現塵身塵刹。</p></cb:div>
<lb n="0351b04" ed="X"/><lb n="0193b04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351b0401">如是方知生佛等。彼此事理互相收。</p></cb:div>
<lb n="0351b05" ed="X"/><lb n="0193b05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351b0501">前云故使自他因果相攝。言其理也。今云如是方
<lb n="0351b06" ed="X"/><lb n="0193b06" ed="R100"/>知等者。謂其證也。不思議理理則勝事故互相收。</p></cb:div>
<lb n="0351b07" ed="X"/><lb n="0193b07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351b0701">此以染淨不二門成。</p></cb:div>
<lb n="0351b08" ed="X"/><lb n="0193b08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351b0801">轉染爲淨。淨用之相故有依正。</p></cb:div>
<lb n="0351b09" ed="X"/><lb n="0193b09" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351b0901">七自他不二門者。隨機利他事乃憑本。本謂一性具
<lb n="0351b10" ed="X"/><lb n="0193b10" ed="R100"/>足自他。方至果位自卽益他。</p></cb:div>
<lb n="0351b11" ed="X"/><lb n="0193b11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351b1101">由性本不二。故事用相卽。</p></cb:div>
<lb n="0351b12" ed="X"/><lb n="0193b12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351b1201">如理性三德三諦三千。</p></cb:div>
<lb n="0351b13" ed="X"/><lb n="0193b13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351b1301">三千眞俗中皆名爲理俱。以不改爲性。此指果人
<lb n="0351b14" ed="X"/><lb n="0193b14" ed="R100"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0351b1401" n="0351b1401"/><anchor xml:id="beg0351b1401" n="0351b1401"/>已<anchor xml:id="end0351b1401"/>顯之性。故以三德三諦言之。記云。德若無諦德
<lb n="0351b15" ed="X"/><lb n="0193b15" ed="R100"/>無所依。諦若無德諦不得顯。故以修成之德顯於
<lb n="0351b16" ed="X"/><lb n="0193b16" ed="R100"/>理性之諦。今若不作此解。如何消釋下文。</p></cb:div>
<lb n="0351b17" ed="X"/><lb n="0193b17" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351b1701">自行唯在空中。利他三千赴物。</p></cb:div>
<lb n="0351b18" ed="X"/><lb n="0193b18" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351b1801">常在寂光。遍赴三土。</p></cb:div>
<lb n="0351b19" ed="X"/><lb n="0194a01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351b1901">物機無量不出三千。能應雖多不出十界。</p></cb:div>
<lb n="0351b20" ed="X"/><lb n="0194a02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351b2001">機應之相不出十界。十界之法不出三土。若曉此
<lb n="0351b21" ed="X"/><lb n="0194a03" ed="R100"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0351b2101" n="0351b2101"/><anchor xml:id="beg0351b2101" n="0351b2101"/>已<anchor xml:id="end0351b2101"/>方會下文不出寂光之意。何者。且十如是中報
<lb n="0351b22" ed="X"/><lb n="0194a04" ed="R100"/>最居末。六凡界報止在同居。兩敎二乘報在方便。
<lb n="0351b23" ed="X"/><lb n="0194a05" ed="R100"/>菩薩界報兼於二土。三藏同凡。通如二乘。別敎空
<lb n="0351b24" ed="X"/><lb n="0194a06" ed="R100"/>假亦齊方便。唯佛果報則屬實報。謂別圓修中地
<pb n="0351c" ed="X" xml:id="X56.0928.0351c"/>
<lb n="0351c01" ed="X"/><lb n="0194a07" ed="R100"/>住所感也。問。寂光何得無報耶。答。有二種。若自受
<lb n="0351c02" ed="X"/><lb n="0194a08" ed="R100"/>用則屬寂光。卽自行空中也。若他受用則屬實報。
<lb n="0351c03" ed="X"/><lb n="0194a09" ed="R100"/>卽利他赴物也。今論機應必須約他。但以實造爲
<lb n="0351c04" ed="X"/><lb n="0194a10" ed="R100"/>機權造爲應。義斯見矣。</p></cb:div>
<lb n="0351c05" ed="X"/><lb n="0194a11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351c0501">界界轉現不出一念。土土互生不出寂光。</p></cb:div>
<lb n="0351c06" ed="X"/><lb n="0194a12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351c0601">轉現卽十界機應正報之相也。互生卽三土機應
<lb n="0351c07" ed="X"/><lb n="0194a13" ed="R100"/>依報之相也。斯皆指事卽理。正明自他不二。問。轉
<lb n="0351c08" ed="X"/><lb n="0194a14" ed="R100"/>現互生合是能應。無記化化之用那通物機耶。答。
<lb n="0351c09" ed="X"/><lb n="0194a15" ed="R100"/>衆生身土亦是唯識變現隨緣發生。不定係於一
<lb n="0351c10" ed="X"/><lb n="0194a16" ed="R100"/>界一土。故言轉言互耳。他釋四土互生皆是果上
<lb n="0351c11" ed="X"/><lb n="0194a17" ed="R100"/>之用。意謂身旣現十土須生四。而不思佛身有相。
<lb n="0351c12" ed="X"/><lb n="0194a18" ed="R100"/>寂土無形。又若以寂土爲生。亦合以法身爲用也。</p></cb:div>
<lb n="0351c13" ed="X"/><lb n="0194b01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351c1301">衆生由理具三千故能感。諸佛由三千理滿故能應。</p></cb:div>
<lb n="0351c14" ed="X"/><lb n="0194b02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351c1401">理具三千以佛感佛。三千理滿以生應生。方諸挹
<lb n="0351c15" ed="X"/><lb n="0194b03" ed="R100"/>水陽燧引火。類同則相親。氣同則相合。</p></cb:div>
<lb n="0351c16" ed="X"/><lb n="0194b04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351c1601">應徧機徧欣赴不差。</p></cb:div>
<lb n="0351c17" ed="X"/><lb n="0194b05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351c1701">機發爲欣。應益爲赴。</p></cb:div>
<lb n="0351c18" ed="X"/><lb n="0194b06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351c1801">不然豈能如鏡現像。</p></cb:div>
<lb n="0351c19" ed="X"/><lb n="0194b07" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351c1901">普門玄義云。若依地人明闡提斷善盡爲阿梨耶
<lb n="0351c20" ed="X"/><lb n="0194b08" ed="R100"/>識所熏更能起善。梨耶卽無記無明善惡依持。爲
<lb n="0351c21" ed="X"/><lb n="0194b09" ed="R100"/>一切種子。闡提不斷無明無記故還生善。佛斷無
<lb n="0351c22" ed="X"/><lb n="0194b10" ed="R100"/>記無明盡無所可熏。故惡不復生。若欲以惡化物。
<lb n="0351c23" ed="X"/><lb n="0194b11" ed="R100"/>但作神通變現度衆生耳。此則作意方能起惡。如
<lb n="0351c24" ed="X"/><lb n="0194b12" ed="R100"/>人畫諸色像。非是任運如明鏡不動色像自形。可
<pb n="0352a" ed="X" xml:id="X56.0928.0352a"/>
<lb n="0352a01" ed="X"/><lb n="0194b13" ed="R100"/>是不思議理能應惡。若作意者與外道何異。</p></cb:div>
<lb n="0352a02" ed="X"/><lb n="0194b14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352a0201">鏡有現像之理。</p></cb:div>
<lb n="0352a03" ed="X"/><lb n="0194b15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352a0301">諸佛三千有起應之理。異乎作意神通也。</p></cb:div>
<lb n="0352a04" ed="X"/><lb n="0194b16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352a0401">形有生像之性。</p></cb:div>
<lb n="0352a05" ed="X"/><lb n="0194b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352a0501">衆生三千有致感之性。異乎梨耶所熏也。</p></cb:div>
<lb n="0352a06" ed="X"/><lb n="0194b18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352a0601">若一形對不能現像。則鏡理有窮。形事不通。</p></cb:div>
<lb n="0352a07" ed="X"/><lb n="0195a01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352a0701">若一衆生機發感動。諸佛不應。則理有所窮。感而
<lb n="0352a08" ed="X"/><lb n="0195a02" ed="R100"/>不通也。問。上句旣云形有生像之性。此中合云形
<lb n="0352a09" ed="X"/><lb n="0195a03" ed="R100"/>性不通。何謂形事耶。答。上據理性。今卽取事行。如
<lb n="0352a10" ed="X"/><lb n="0195a04" ed="R100"/>玄義明冥顯二機並由過現。善修三業方能感應。
<lb n="0352a11" ed="X"/><lb n="0195a05" ed="R100"/>豈可唯藉理具端拱待應乎。他本云形事未通釋
<lb n="0352a12" ed="X"/><lb n="0195a06" ed="R100"/>者。仍節此句屬於下文。非但喩義不全。亦乃文勢
<lb n="0352a13" ed="X"/><lb n="0195a07" ed="R100"/>不便。</p></cb:div>
<lb n="0352a14" ed="X"/><lb n="0195a08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352a1401">若形與鏡隔則容有是理。</p></cb:div>
<lb n="0352a15" ed="X"/><lb n="0195a09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352a1501">若機未交感則容有不應之理。問。如佛爲闡提說
<lb n="0352a16" ed="X"/><lb n="0195a10" ed="R100"/>法。將非無機亦能致應耶。答。玄義明闡提阿鼻不
<lb n="0352a17" ed="X"/><lb n="0195a11" ed="R100"/>斷性善亦可爲機。<anchor xml:id="nkr_note_add_0352a1701" n="0352a1701"/><anchor xml:id="beg0352a1701" n="0352a1701"/>但<anchor xml:id="end0352a1701"/>今正約顯機爲論。故非冥非
<lb n="0352a18" ed="X"/><lb n="0195a12" ed="R100"/>顯機不取也。</p></cb:div>
<lb n="0352a19" ed="X"/><lb n="0195a13" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352a1901">無有形對而不像者。若鏡未現像。由塵所遮。</p></cb:div>
<lb n="0352a20" ed="X"/><lb n="0195a14" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352a2001">理具三千未能顯應。由三惑所覆故。見思･無明障
<lb n="0352a21" ed="X"/><lb n="0195a15" ed="R100"/>自行空中。塵沙障利他三千。</p></cb:div>
<lb n="0352a22" ed="X"/><lb n="0195a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352a2201">去塵由人磨。現像非關磨者。</p></cb:div>
<lb n="0352a23" ed="X"/><lb n="0195a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352a2301">去惑雖由三觀。現應實唯心性。故麤垢先落則似
<lb n="0352a24" ed="X"/><lb n="0195a18" ed="R100"/>像<anchor xml:id="nkr_note_add_0352a2401" n="0352a2401"/><anchor xml:id="beg0352a2401" n="0352a2401"/>已<anchor xml:id="end0352a2401"/>彰。無明後除則眞應斯顯。</p></cb:div>
<pb n="0352b" ed="X" xml:id="X56.0928.0352b"/>
<lb n="0352b01" ed="X"/><lb n="0195b01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352b0101">以喩觀法大旨可知。</p></cb:div>
<lb n="0352b02" ed="X"/><lb n="0195b02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352b0201">觀字音觀察之觀。</p></cb:div>
<lb n="0352b03" ed="X"/><lb n="0195b03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352b0301">應知理雖自他具足。必藉緣了爲利他功。</p></cb:div>
<lb n="0352b04" ed="X"/><lb n="0195b04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352b0401">果上利他之用不出智斷二德。此但由因中修了
<lb n="0352b05" ed="X"/><lb n="0195b05" ed="R100"/>因故方獲智德。修緣因故乃成斷德。今推果從因。
<lb n="0352b06" ed="X"/><lb n="0195b06" ed="R100"/>意在觀行也。</p></cb:div>
<lb n="0352b07" ed="X"/><lb n="0195b07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352b0701">復由緣･了與性一合。</p></cb:div>
<lb n="0352b08" ed="X"/><lb n="0195b08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352b0801">緣･了二因不但能成利他之功。亦復自行。由茲顯
<lb n="0352b09" ed="X"/><lb n="0195b09" ed="R100"/>理。了因智慧正破三惑。緣因福德助顯三諦。二修
<lb n="0352b10" ed="X"/><lb n="0195b10" ed="R100"/>泯性故云一合。</p></cb:div>
<lb n="0352b11" ed="X"/><lb n="0195b11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352b1101">方能稱性施設萬端。則不起自性化無方所。此由依
<lb n="0352b12" ed="X"/><lb n="0195b12" ed="R100"/>正不二門成。</p></cb:div>
<lb n="0352b13" ed="X"/><lb n="0195b13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352b1301">三千依正若望自行空中<anchor xml:id="nkr_note_add_0352b1301" n="0352b1301"/><anchor xml:id="beg0352b1301" n="0352b1301"/>已<anchor xml:id="end0352b1301"/>屬於他。若望所赴物
<lb n="0352b14" ed="X"/><lb n="0195b14" ed="R100"/>機仍屬於自。</p></cb:div>
<lb n="0352b15" ed="X"/><lb n="0195b15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352b1501">八三業不二門者。於化他門事分三密。隨順物理得
<lb n="0352b16" ed="X"/><lb n="0195b16" ed="R100"/>名不同。</p></cb:div>
<lb n="0352b17" ed="X"/><lb n="0195b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352b1701">淨名記云。密者一一界中各具十故。不可以一界
<lb n="0352b18" ed="X"/><lb n="0195b18" ed="R100"/>測。不可以多界測。卽名爲密。又文句記曰。凡云三
<lb n="0352b19" ed="X"/><lb n="0196a01" ed="R100"/>密必約應化。自受用報平等法身何所論密。</p></cb:div>
<lb n="0352b20" ed="X"/><lb n="0196a02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352b2001">心輪鑒機。二輪設化。</p></cb:div>
<lb n="0352b21" ed="X"/><lb n="0196a03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352b2101">玄義明三輪示現之相。身輪示藥珠二身。藥喩可
<lb n="0352b22" ed="X"/><lb n="0196a04" ed="R100"/>畏破惡之形。珠喩可愛生善之狀。口輪示毒天二
<lb n="0352b23" ed="X"/><lb n="0196a05" ed="R100"/>毫。毒喩說破惡法。天喩說生善法。心輪示隨自他
<lb n="0352b24" ed="X"/><lb n="0196a06" ed="R100"/>意。隨自如珠如天。隨他如藥如毒。然而身輪本屬
<pb n="0352c" ed="X" xml:id="X56.0928.0352c"/>
<lb n="0352c01" ed="X"/><lb n="0196a07" ed="R100"/>前門。此門正在口密。文擧三者。相帶而明也。</p></cb:div>
<lb n="0352c02" ed="X"/><lb n="0196a08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352c0201">現身說法未曾毫差。</p></cb:div>
<lb n="0352c03" ed="X"/><lb n="0196a09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352c0301">身說無差必由心鑒。</p></cb:div>
<lb n="0352c04" ed="X"/><lb n="0196a10" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352c0401">在身分於眞應。</p></cb:div>
<lb n="0352c05" ed="X"/><lb n="0196a11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352c0501">眞卽法身。應兼勝劣。所以但言二身。蓋約相無相
<lb n="0352c06" ed="X"/><lb n="0196a12" ed="R100"/>分。不論報化之別。故自受用報同名眞身。他受用
<lb n="0352c07" ed="X"/><lb n="0196a13" ed="R100"/>報乃隨類化身。皆屬應攝。若據現身說法實唯應
<lb n="0352c08" ed="X"/><lb n="0196a14" ed="R100"/>身。今對眞身辨者。爲欲從應顯眞。相卽非相。以成
<lb n="0352c09" ed="X"/><lb n="0196a15" ed="R100"/>三業不二故也。</p></cb:div>
<lb n="0352c10" ed="X"/><lb n="0196a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352c1001">在法分於權實。</p></cb:div>
<lb n="0352c11" ed="X"/><lb n="0196a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352c1101">說前三敎七方便法皆名爲權。說圓敎唯一佛乘
<lb n="0352c12" ed="X"/><lb n="0196a18" ed="R100"/>法稱爲實。</p></cb:div>
<lb n="0352c13" ed="X"/><lb n="0196b01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352c1301">二身若異。何故乃云卽是法身。</p></cb:div>
<lb n="0352c14" ed="X"/><lb n="0196b02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352c1401">涅槃云。吾今此身卽是法身。法華云。微妙淨法身。
<lb n="0352c15" ed="X"/><lb n="0196b03" ed="R100"/>具相三十二。亦此義也。當知圓應皆卽眞身。前三
<lb n="0352c16" ed="X"/><lb n="0196b04" ed="R100"/>敎佛俱無是理。</p></cb:div>
<lb n="0352c17" ed="X"/><lb n="0196b05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352c1701">二說若乖。何故乃云皆成佛道。</p></cb:div>
<lb n="0352c18" ed="X"/><lb n="0196b06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352c1801">法華明布施持戒等皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0352c1801" n="0352c1801"/><anchor xml:id="beg0352c1801" n="0352c1801"/>已<anchor xml:id="end0352c1801"/>成佛道。乃至開方便門
<lb n="0352c19" ed="X"/><lb n="0196b07" ed="R100"/>示眞實相。並卽權顯實也。</p></cb:div>
<lb n="0352c20" ed="X"/><lb n="0196b08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352c2001">若唯法身應無垂世。</p></cb:div>
<lb n="0352c21" ed="X"/><lb n="0196b09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352c2101">通論之十界色像皆名垂世。別語之且是王宮丈
<lb n="0352c22" ed="X"/><lb n="0196b10" ed="R100"/>六身也。</p></cb:div>
<lb n="0352c23" ed="X"/><lb n="0196b11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352c2301">若唯佛道誰施三乘。</p></cb:div>
<lb n="0352c24" ed="X"/><lb n="0196b12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352c2401">兩敎二乘三敎菩薩正屬施權。以人天乘非出世
<pb n="0353a" ed="X" xml:id="X56.0928.0353a"/>
<lb n="0353a01" ed="X"/><lb n="0196b13" ed="R100"/>敎。故且略之。</p></cb:div>
<lb n="0353a02" ed="X"/><lb n="0196b14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353a0201">身尙無身。說必非說。身口平等。等彼意輪。</p></cb:div>
<lb n="0353a03" ed="X"/><lb n="0196b15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353a0301">上明應卽是法身<anchor xml:id="nkr_note_add_0353a0301" n="0353a0301"/><anchor xml:id="beg0353a0301" n="0353a0301"/>已<anchor xml:id="end0353a0301"/>融矣。權皆成實。但是所說<anchor xml:id="nkr_note_add_0353a0302" n="0353a0302"/><anchor xml:id="beg0353a0302" n="0353a0302"/>已<anchor xml:id="end0353a0302"/>
<lb n="0353a04" ed="X"/><lb n="0196b16" ed="R100"/>融。未顯能說無異。故今以身例說。以二例意。三皆
<lb n="0353a05" ed="X"/><lb n="0196b17" ed="R100"/>平等方名不二。</p></cb:div>
<lb n="0353a06" ed="X"/><lb n="0196b18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353a0601">心色一如不謀而化。</p></cb:div>
<lb n="0353a07" ed="X"/><lb n="0197a01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353a0701">三業卽法故一如。卽法而化故不謀。</p></cb:div>
<lb n="0353a08" ed="X"/><lb n="0197a02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353a0801">常冥至極。稱物施爲。</p></cb:div>
<lb n="0353a09" ed="X"/><lb n="0197a03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353a0901">法化俱時。欣赴無失。</p></cb:div>
<lb n="0353a10" ed="X"/><lb n="0197a04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353a1001">豈非百界一心。界界無非三業。界尙一念。三業豈殊。</p></cb:div>
<lb n="0353a11" ed="X"/><lb n="0197a05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353a1101">顯前果上三業不二本。由因中百界尙一心。以界
<lb n="0353a12" ed="X"/><lb n="0197a06" ed="R100"/>無別法唯是依正。三業但在正報而<anchor xml:id="nkr_note_add_0353a1201" n="0353a1201"/><anchor xml:id="beg0353a1201" n="0353a1201"/>已<anchor xml:id="end0353a1201"/>。界尙融一。
<lb n="0353a13" ed="X"/><lb n="0197a07" ed="R100"/>業豈定三。</p></cb:div>
<lb n="0353a14" ed="X"/><lb n="0197a08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353a1401">果用無虧因必稱果。若信因果。方知三密本有。</p></cb:div>
<lb n="0353a15" ed="X"/><lb n="0197a09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353a1501">若信因心而具果用。方知三密事乃憑本。有本若
<lb n="0353a16" ed="X"/><lb n="0197a10" ed="R100"/>信下無因果二字。義雖無損。語似不全。</p></cb:div>
<lb n="0353a17" ed="X"/><lb n="0197a11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353a1701">百界三業俱空假中。故使稱宜徧赴爲果。</p></cb:div>
<lb n="0353a18" ed="X"/><lb n="0197a12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353a1801">三觀功成。百界用顯。</p></cb:div>
<lb n="0353a19" ed="X"/><lb n="0197a13" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353a1901">一一應色一一言音。無不百界三業具足。</p></cb:div>
<lb n="0353a20" ed="X"/><lb n="0197a14" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353a2001">但擧應色言音而不云心者。以身口是赴物之相
<lb n="0353a21" ed="X"/><lb n="0197a15" ed="R100"/>故。又上云稱宜徧赴。卽心輪鑒機之義也。</p></cb:div>
<lb n="0353a22" ed="X"/><lb n="0197a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353a2201">化復作化。斯之謂歟。</p></cb:div>
<lb n="0353a23" ed="X"/><lb n="0197a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353a2301">地持處明九種大禪。菩薩成道轉法輪等並在其
<lb n="0353a24" ed="X"/><lb n="0197a18" ed="R100"/>中。第六一切行禪中有無記化。化禪卽化復作化
<pb n="0353b" ed="X" xml:id="X56.0928.0353b"/>
<lb n="0353b01" ed="X"/><lb n="0197b01" ed="R100"/>也。玄義云。不須作意故名無記。</p></cb:div>
<lb n="0353b02" ed="X"/><lb n="0197b02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353b0201">故一念凡心<anchor xml:id="nkr_note_add_0353b0201" n="0353b0201"/><anchor xml:id="beg0353b0201" n="0353b0201"/>已<anchor xml:id="end0353b0201"/>有理性三密相海。</p></cb:div>
<lb n="0353b03" ed="X"/><lb n="0197b03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353b0301">前云因必稱果。蓋明諸佛之本也。今云一念凡心。
<lb n="0353b04" ed="X"/><lb n="0197b04" ed="R100"/>正示衆生之德也。攝爲觀體諸門並然。學者臨文
<lb n="0353b05" ed="X"/><lb n="0197b05" ed="R100"/>無忘鄭重。理性三密者。如來藏云。一切衆生貪恚
<lb n="0353b06" ed="X"/><lb n="0197b06" ed="R100"/>癡中有如來身結跏趺坐。此語甚熟。而解者無幾。
<lb n="0353b07" ed="X"/><lb n="0197b07" ed="R100"/>靈味小亮云。生死之中本有眞神佛體萬德咸具。
<lb n="0353b08" ed="X"/><lb n="0197b08" ed="R100"/>而爲煩惱所覆。若能斷惑佛體自現。章安引古破
<lb n="0353b09" ed="X"/><lb n="0197b09" ed="R100"/>云。若言衆生身中<anchor xml:id="nkr_note_add_0353b0901" n="0353b0901"/><anchor xml:id="beg0353b0901" n="0353b0901"/>已<anchor xml:id="end0353b0901"/>有佛果。此則因中有果。食中
<lb n="0353b10" ed="X"/><lb n="0197b10" ed="R100"/>有糞。童女有兒等。此見講者不了一家談具之義。
<lb n="0353b11" ed="X"/><lb n="0197b11" ed="R100"/>往往有過靈味之說。指性善則謂二嚴<anchor xml:id="nkr_note_add_0353b1101" n="0353b1101"/><anchor xml:id="beg0353b1101" n="0353b1101"/>己<anchor xml:id="end0353b1101"/>著。點性
<lb n="0353b12" ed="X"/><lb n="0197b12" ed="R100"/>惡則謂三毒長存。計未出於自生。道何殊於常見。
<lb n="0353b13" ed="X"/><lb n="0197b13" ed="R100"/>傳習滋蔓傷如之何。應知三密相海乃是不思議
<lb n="0353b14" ed="X"/><lb n="0197b14" ed="R100"/>解脫妙用果上普現。四性推覓尙不可得。況因中
<lb n="0353b15" ed="X"/><lb n="0197b15" ed="R100"/>所具相貌奚陳。良以無明之心體卽是明<anchor xml:id="nkr_note_add_0353b1501" n="0353b1501"/><anchor xml:id="beg0353b1501" n="0353b1501"/>已<anchor xml:id="end0353b1501"/>有解
<lb n="0353b16" ed="X"/><lb n="0197b16" ed="R100"/>脫妙用之性。有非實有。無非斷無。雖撿之未形而
<lb n="0353b17" ed="X"/><lb n="0197b17" ed="R100"/>修之可發。請尋止觀不思議境三喩之文。當解其
<lb n="0353b18" ed="X"/><lb n="0197b18" ed="R100"/>理。</p></cb:div>
<lb n="0353b19" ed="X"/><lb n="0198a01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353b1901">一塵報色同在本理毗盧遮那。</p></cb:div>
<lb n="0353b20" ed="X"/><lb n="0198a02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353b2001">三密是遮那之用。遮那是三密之體。心色互擧二
<lb n="0353b21" ed="X"/><lb n="0198a03" ed="R100"/>必相兼。一塵報色者。此擧身業之至微也。身必兼
<lb n="0353b22" ed="X"/><lb n="0198a04" ed="R100"/>口。則三業俱妙。肇師曰。聖遠乎哉。體之卽神。</p></cb:div>
<lb n="0353b23" ed="X"/><lb n="0198a05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353b2301">方乃名爲三無差別。此以自他不二門成。</p></cb:div>
<lb n="0353b24" ed="X"/><lb n="0198a06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353b2401">以自化他必用三業。</p></cb:div>
<pb n="0353c" ed="X" xml:id="X56.0928.0353c"/>
<lb n="0353c01" ed="X"/><lb n="0198a07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353c0101">九權實不二門者。平等大慧常鑒法界。</p></cb:div>
<lb n="0353c02" ed="X"/><lb n="0198a08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353c0201">語出瓔珞。平等者。權實二智同時而照也。法界者。
<lb n="0353c03" ed="X"/><lb n="0198a09" ed="R100"/>二智所照權實之境也。若准餘文。實照空中。權照
<lb n="0353c04" ed="X"/><lb n="0198a10" ed="R100"/>於假。則以三法爲界。若據下文九權一實。卽於權
<lb n="0353c05" ed="X"/><lb n="0198a11" ed="R100"/>假之中自分權實。空中乃屬非權非實。是則但取
<lb n="0353c06" ed="X"/><lb n="0198a12" ed="R100"/>十法爲界。以今正對所化之機故也。</p></cb:div>
<lb n="0353c07" ed="X"/><lb n="0198a13" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353c0701">亦由理性九權一實。實復九界。權亦復然。</p></cb:div>
<lb n="0353c08" ed="X"/><lb n="0198a14" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353c0801">九界十如皆變眞常故名爲權。佛界十如皆合中
<lb n="0353c09" ed="X"/><lb n="0198a15" ed="R100"/>道故名爲實。十界互具。故曰實復九界等。</p></cb:div>
<lb n="0353c10" ed="X"/><lb n="0198a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353c1001">權實相冥。百界一念。不可分別。</p></cb:div>
<lb n="0353c11" ed="X"/><lb n="0198a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353c1101">卽下文一理非權非實。</p></cb:div>
<lb n="0353c12" ed="X"/><lb n="0198a18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353c1201">任運常然。</p></cb:div>
<lb n="0353c13" ed="X"/><lb n="0198b01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353c1301">而權而實。</p></cb:div>
<lb n="0353c14" ed="X"/><lb n="0198b02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353c1401">至果乃由契本一理。非權非實而權而實。</p></cb:div>
<lb n="0353c15" ed="X"/><lb n="0198b03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353c1501">此門從說法立名。權實之相須約對機設敎而辯。
<lb n="0353c16" ed="X"/><lb n="0198b04" ed="R100"/>准玄義所明。對六道說人天敎。對四法界說四敎。
<lb n="0353c17" ed="X"/><lb n="0198b05" ed="R100"/>若四敎本云三藏敎。明世間布施持戒禪定。卽人
<lb n="0353c18" ed="X"/><lb n="0198b06" ed="R100"/>天敎。又輔行云。人天亦三藏攝。是則約機卽九權
<lb n="0353c19" ed="X"/><lb n="0198b07" ed="R100"/>一實。約敎卽三權一實也。</p></cb:div>
<lb n="0353c20" ed="X"/><lb n="0198b08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353c2001">此卽如前心輪自在。致令身口赴權實機。三業一念
<lb n="0353c21" ed="X"/><lb n="0198b09" ed="R100"/>無乖權實。不動而施豈應隔異。</p></cb:div>
<lb n="0353c22" ed="X"/><lb n="0198b10" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353c2201">能說旣一。所說何殊。</p></cb:div>
<lb n="0353c23" ed="X"/><lb n="0198b11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353c2301">對說卽以權實立稱。在身卽以眞應爲名。</p></cb:div>
<lb n="0353c24" ed="X"/><lb n="0198b12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353c2401">說權在應。說實名眞。眞非離應。應卽眞故。</p></cb:div>
<pb n="0354a" ed="X" xml:id="X56.0928.0354a"/>
<lb n="0354a01" ed="X"/><lb n="0198b13" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354a0101">三業理同。權實冥合。</p></cb:div>
<lb n="0354a02" ed="X"/><lb n="0198b14" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354a0201">上云不動而施以明權實相卽。今言理同冥合意
<lb n="0354a03" ed="X"/><lb n="0198b15" ed="R100"/>顯二法雙非。苟曰不然辭則煩重。</p></cb:div>
<lb n="0354a04" ed="X"/><lb n="0198b16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354a0401">此以三業不二門成。</p></cb:div>
<lb n="0354a05" ed="X"/><lb n="0198b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354a0501">雖通三業。正由口論成茲法妙。</p></cb:div>
<lb n="0354a06" ed="X"/><lb n="0198b18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354a0601">十受潤不二門者。物理本來性具權實。</p></cb:div>
<lb n="0354a07" ed="X"/><lb n="0199a01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354a0701">權實亦約十界言之。何者。此門攝眷屬利益。玄義
<lb n="0354a08" ed="X"/><lb n="0199a02" ed="R100"/>明四種眷屬獲七番利益。四種豈非十界之機。七
<lb n="0354a09" ed="X"/><lb n="0199a03" ed="R100"/>番亦是十界之益。此機此益物性具焉。問。四趣云
<lb n="0354a10" ed="X"/><lb n="0199a04" ed="R100"/>何利益耶。答。因益破惡。果益離苦。具如玄文。</p></cb:div>
<lb n="0354a11" ed="X"/><lb n="0199a05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354a1101">無始熏習或權或實。權實由熏。理恒平等。</p></cb:div>
<lb n="0354a12" ed="X"/><lb n="0199a06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354a1201">熏習之義備乎起信。彼云。如世間衣服。實無於香
<lb n="0354a13" ed="X"/><lb n="0199a07" ed="R100"/>氣。若人以香而熏習故則有香氣。此亦如是。眞如
<lb n="0354a14" ed="X"/><lb n="0199a08" ed="R100"/>淨法實無於染。但以無明而熏習故則有染相。無
<lb n="0354a15" ed="X"/><lb n="0199a09" ed="R100"/>明染法實無淨業。但以眞如而熏習故則有淨用。
<lb n="0354a16" ed="X"/><lb n="0199a10" ed="R100"/>前云性具權實。卽是眞如無明也。以此二法<anchor xml:id="nkr_note_add_0354a1601" n="0354a1601"/><anchor xml:id="beg0354a1601" n="0354a1601"/>但<anchor xml:id="end0354a1601"/>有
<lb n="0354a17" ed="X"/><lb n="0199a11" ed="R100"/>二名而無二體。雖具權實之性。實無權實之相。今
<lb n="0354a18" ed="X"/><lb n="0199a12" ed="R100"/>云無始熏習等者。卽是眞如以無明熏故則生九
<lb n="0354a19" ed="X"/><lb n="0199a13" ed="R100"/>權。無明以眞如熏故則是起一實。然其二義皆是
<lb n="0354a20" ed="X"/><lb n="0199a14" ed="R100"/>內熏。必假外熏方得成就。論明熏習染法卽以妄
<lb n="0354a21" ed="X"/><lb n="0199a15" ed="R100"/>境界六塵爲緣。熏習淨法卽以諸佛菩薩善知識
<lb n="0354a22" ed="X"/><lb n="0199a16" ed="R100"/>等爲緣。如是內外二熏。衆生無始孰不由此成權
<lb n="0354a23" ed="X"/><lb n="0199a17" ed="R100"/>實機。機雖有殊。理本無二。</p></cb:div>
<lb n="0354a24" ed="X"/><lb n="0199a18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354a2401">遇時成習。行願所資。</p></cb:div>
<pb n="0354b" ed="X" xml:id="X56.0928.0354b"/>
<lb n="0354b01" ed="X"/><lb n="0199b01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354b0101">此明熏習增長。旣云行願所資。乃是別示外熏之
<lb n="0354b02" ed="X"/><lb n="0199b02" ed="R100"/>義也。</p></cb:div>
<lb n="0354b03" ed="X"/><lb n="0199b03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354b0301">若無本因。熏亦徒設。遇熏自異。非由性殊。</p></cb:div>
<lb n="0354b04" ed="X"/><lb n="0199b04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354b0401">輔行云。以內具故他竟能熏。故觀所熏唯見理具。
<lb n="0354b05" ed="X"/><lb n="0199b05" ed="R100"/>若觀理具則識眞如常熏內具。諸論敎道不見此
<lb n="0354b06" ed="X"/><lb n="0199b06" ed="R100"/>實。雖內外熏以立種子。不了新熏本有之意。是故
<lb n="0354b07" ed="X"/><lb n="0199b07" ed="R100"/>種子但同冥初。問。輔行之意將非指斥起信之說
<lb n="0354b08" ed="X"/><lb n="0199b08" ed="R100"/>乎。答。是何言毀。豈不聞攝大乘云。法性不爲惑所
<lb n="0354b09" ed="X"/><lb n="0199b09" ed="R100"/>染。不爲眞所淨。故法性非依持。言依持者。阿梨耶
<lb n="0354b10" ed="X"/><lb n="0199b10" ed="R100"/>是也。無沒無明盛持一切種子。又唯識宗說眞如
<lb n="0354b11" ed="X"/><lb n="0199b11" ed="R100"/>無知無覺凝然不變。但說八識種子生滅。又小乘
<lb n="0354b12" ed="X"/><lb n="0199b12" ed="R100"/>經部亦有假立種子之義。記主所斥蓋是此耳。起
<lb n="0354b13" ed="X"/><lb n="0199b13" ed="R100"/>信談依如來藏故有生滅心。豈與攝論等同耶。兩
<lb n="0354b14" ed="X"/><lb n="0199b14" ed="R100"/>誤哉。然復須知諸論所說。或云眞如生法。或云梨
<lb n="0354b15" ed="X"/><lb n="0199b15" ed="R100"/>耶生法。皆是隨順悉檀赴物之意。儻專四性安論
<lb n="0354b16" ed="X"/><lb n="0199b16" ed="R100"/>二空。故止觀云。天親龍樹內鑒冷然。外適時宜。各
<lb n="0354b17" ed="X"/><lb n="0199b17" ed="R100"/>權所據。今有傳山門敎者。確執具義彈射華嚴･起
<lb n="0354b18" ed="X"/><lb n="0199b18" ed="R100"/>信宗師。謂無圓滿之解者。一何傷乎。況彼宗法性
<lb n="0354b19" ed="X"/><lb n="0200a01" ed="R100"/>圓融具德。眞如隨緣。卽義潺然。但未如天台委示
<lb n="0354b20" ed="X"/><lb n="0200a02" ed="R100"/>理具善惡之性。抑同別敎殊昧通方。如止觀明地
<lb n="0354b21" ed="X"/><lb n="0200a03" ed="R100"/>論師以法性持眞妄。眞妄依法性。卽心具一切法
<lb n="0354b22" ed="X"/><lb n="0200a04" ed="R100"/>也。賢首淸涼等所說。不亦如是耶。荆谿云。弘法利
<lb n="0354b23" ed="X"/><lb n="0200a05" ed="R100"/>他之功不補非法毀人之失。後昆愼之。</p></cb:div>
<lb n="0354b24" ed="X"/><lb n="0200a06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354b2401">性雖無殊。必藉幻發。</p></cb:div>
<pb n="0354c" ed="X" xml:id="X56.0928.0354c"/>
<lb n="0354c01" ed="X"/><lb n="0200a07" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354c0101">大論云。幻化象馬及種種物。雖知無實然色可見。
<lb n="0354c02" ed="X"/><lb n="0200a08" ed="R100"/>下文四幻所喩咸同。</p></cb:div>
<lb n="0354c03" ed="X"/><lb n="0200a09" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354c0301">幻機幻感幻應幻赴。</p></cb:div>
<lb n="0354c04" ed="X"/><lb n="0200a10" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354c0401">可發爲機。通聖曰感。現身名應。說法云赴。</p></cb:div>
<lb n="0354c05" ed="X"/><lb n="0200a11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354c0501">能應所化並非權實。</p></cb:div>
<lb n="0354c06" ed="X"/><lb n="0200a12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354c0601">夫能應說權實之法。所化得權實之益。並依染淨
<lb n="0354c07" ed="X"/><lb n="0200a13" ed="R100"/>二緣之所建立。染淨如幻。權實亦然。故玄義云。若
<lb n="0354c08" ed="X"/><lb n="0200a14" ed="R100"/>取悟理。理則非權非實。不見一法。</p></cb:div>
<lb n="0354c09" ed="X"/><lb n="0200a15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354c0901">然由性具非權非實成權實機。佛亦果具非權非實
<lb n="0354c10" ed="X"/><lb n="0200a16" ed="R100"/>爲權實應。</p></cb:div>
<lb n="0354c11" ed="X"/><lb n="0200a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354c1101">珠非水火。水火從緣。理非權實。權實隨物。</p></cb:div>
<lb n="0354c12" ed="X"/><lb n="0200a18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354c1201">物機應契。</p></cb:div>
<lb n="0354c13" ed="X"/><lb n="0200b01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354c1301">物旣內熏而機發。應卽外熏而契之。此如自他門
<lb n="0354c14" ed="X"/><lb n="0200b02" ed="R100"/>云欣赴不差也。有本作契應者。誤。</p></cb:div>
<lb n="0354c15" ed="X"/><lb n="0200b03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354c1501">身土無偏同常寂光。無非法界。</p></cb:div>
<lb n="0354c16" ed="X"/><lb n="0200b04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354c1601">十界之身無非法界。三土之體咸同寂光。機應皆
<lb n="0354c17" ed="X"/><lb n="0200b05" ed="R100"/>然。故曰無偏也。</p></cb:div>
<lb n="0354c18" ed="X"/><lb n="0200b06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354c1801">故知三千同在心地。與佛心地三千不殊。</p></cb:div>
<lb n="0354c19" ed="X"/><lb n="0200b07" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354c1901">請以上文非權非實之理。解此心地三千。則依俙
<lb n="0354c20" ed="X"/><lb n="0200b08" ed="R100"/>識具矣。觀心論疏云。若定謂一念之心具含萬法
<lb n="0354c21" ed="X"/><lb n="0200b09" ed="R100"/>是如來藏者。卽同<name role="" type="person">迦毗羅</name>外道因中先有果計。若
<lb n="0354c22" ed="X"/><lb n="0200b10" ed="R100"/>定謂心無萬法修之方有者。卽同漚樓僧迦外道
<lb n="0354c23" ed="X"/><lb n="0200b11" ed="R100"/>因中無果之計。乃至云聞心具萬法是如來藏卽
<lb n="0354c24" ed="X"/><lb n="0200b12" ed="R100"/>謂如囊沙。聞心無萬法卽謂如兔角。斯並永執邪
<pb n="0355a" ed="X" xml:id="X56.0928.0355a"/>
<lb n="0355a01" ed="X"/><lb n="0200b13" ed="R100"/>見之人。何可論道。</p></cb:div>
<lb n="0355a02" ed="X"/><lb n="0200b14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355a0201">四微體同。權實益等。</p></cb:div>
<lb n="0355a03" ed="X"/><lb n="0200b15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355a0301">夫一地四微生諸卉木。卉木雖異四微元同。喩一
<lb n="0355a04" ed="X"/><lb n="0200b16" ed="R100"/>理三千起諸權實。權實雖別三千不殊。旣以受潤
<lb n="0355a05" ed="X"/><lb n="0200b17" ed="R100"/>爲名。故茲取譬。問。玄義以四微喩四德。今何故喩
<lb n="0355a06" ed="X"/><lb n="0200b18" ed="R100"/>三千耶。答。此則前文三德三諦三千其理是一也。</p></cb:div>
<lb n="0355a07" ed="X"/><lb n="0201a01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355a0701">此以權實不二門成。</p></cb:div>
<lb n="0355a08" ed="X"/><lb n="0201a02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355a0801">以說法故乃受潤也。</p></cb:div>
<lb n="0355a09" ed="X"/><lb n="0201a03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355a0901">是故十門。門門通入色心。乃至受潤咸然。</p></cb:div>
<lb n="0355a10" ed="X"/><lb n="0201a04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355a1001">十門樞要咸備觀心。觀爲能通。心卽所通。方是記
<lb n="0355a11" ed="X"/><lb n="0201a05" ed="R100"/>主立門之意。豈上高談不二虗論三千。而令色心
<lb n="0355a12" ed="X"/><lb n="0201a06" ed="R100"/>等自然流入耶。前叙云。一一門下以六卽撿之。當
<lb n="0355a13" ed="X"/><lb n="0201a07" ed="R100"/>知通入非專上位。</p></cb:div>
<lb n="0355a14" ed="X"/><lb n="0201a08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355a1401">故使十妙始終理一。</p></cb:div>
<lb n="0355a15" ed="X"/><lb n="0201a09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355a1501">玄義所談妙則妙矣。然復未以一念三千而爲指
<lb n="0355a16" ed="X"/><lb n="0201a10" ed="R100"/>南。故今約彼止觀不思議境三千三諦之文述此
<lb n="0355a17" ed="X"/><lb n="0201a11" ed="R100"/>十門。今十門所通無非一理。門旣攝妙。故使始終
<lb n="0355a18" ed="X"/><lb n="0201a12" ed="R100"/>一以貫之。</p></cb:div>
<lb n="0355a19" ed="X"/><lb n="0201a13" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355a1901">如境本來具三。依理生解故名爲智。智解導行。行解
<lb n="0355a20" ed="X"/><lb n="0201a14" ed="R100"/>契理。</p></cb:div>
<lb n="0355a21" ed="X"/><lb n="0201a15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355a2101">境旣具三。生解導行必須具六。六發境三故云行
<lb n="0355a22" ed="X"/><lb n="0201a16" ed="R100"/>解契理。</p></cb:div>
<lb n="0355a23" ed="X"/><lb n="0201a17" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355a2301">三法相符不異而異。而假立淺深設位簡濫。</p></cb:div>
<lb n="0355a24" ed="X"/><lb n="0201a18" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355a2401">境智行妙雖始終相符。而智行有淺深。故位妙有
<pb n="0355b" ed="X" xml:id="X56.0928.0355b"/>
<lb n="0355b01" ed="X"/><lb n="0201b01" ed="R100"/>高下。約事暫異。據理常同。故云假立。玄義曰。平等
<lb n="0355b02" ed="X"/><lb n="0201b02" ed="R100"/>法界尙不論悟與不悟。孰辨淺深。旣得論悟與不
<lb n="0355b03" ed="X"/><lb n="0201b03" ed="R100"/>悟。何妨論於淺深。</p></cb:div>
<lb n="0355b04" ed="X"/><lb n="0201b04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355b0401">三法祇是證彼理三。</p></cb:div>
<lb n="0355b05" ed="X"/><lb n="0201b05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355b0501">三法妙顯祇是境妙。三軌開發正屬究竟。傍通分
<lb n="0355b06" ed="X"/><lb n="0201b06" ed="R100"/>眞。</p></cb:div>
<lb n="0355b07" ed="X"/><lb n="0201b07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355b0701">下之五章三法起用。</p></cb:div>
<lb n="0355b08" ed="X"/><lb n="0201b08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355b0801">感應等五妙。前三正是起用。後二乃是用之所被。
<lb n="0355b09" ed="X"/><lb n="0201b09" ed="R100"/>又三法之中。法身･般若用之體也。解脫體之用也。
<lb n="0355b10" ed="X"/><lb n="0201b10" ed="R100"/>又般若有權實二智。實智眞理爲體。權智鑒物爲
<lb n="0355b11" ed="X"/><lb n="0201b11" ed="R100"/>用。</p></cb:div>
<lb n="0355b12" ed="X"/><lb n="0201b12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355b1201">三法旣是一念三千卽空假中成故有用。</p></cb:div>
<lb n="0355b13" ed="X"/><lb n="0201b13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355b1301">牒前十妙始終三法。悉是因觀心性成故有用。成
<lb n="0355b14" ed="X"/><lb n="0201b14" ed="R100"/>謂從因至果。因以自化他。</p></cb:div>
<lb n="0355b15" ed="X"/><lb n="0201b15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355b1501">若了一念。十方三世諸佛之法本迹非遙。故重述十
<lb n="0355b16" ed="X"/><lb n="0201b16" ed="R100"/>門。令觀行可識。</p></cb:div>
<lb n="0355b17" ed="X"/><lb n="0201b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355b1701">觀行者卽十境十乘也。十境雖異。皆以一念爲所
<lb n="0355b18" ed="X"/><lb n="0201b18" ed="R100"/>觀。十乘雖殊。皆以三法爲所顯。應知非玄義無以
<lb n="0355b19" ed="X"/><lb n="0202a01" ed="R100"/>成智妙。非止觀無以成行妙。兼而示之者在茲十
<lb n="0355b20" ed="X"/><lb n="0202a02" ed="R100"/>門也。又未撿玄義則不知十門所攝。未尋止觀亦
<lb n="0355b21" ed="X"/><lb n="0202a03" ed="R100"/>不了十門之所通。今之重述。爲令彼此撿尋者。闚
<lb n="0355b22" ed="X"/><lb n="0202a04" ed="R100"/>數紙之文。覩二部之奧也。梁肅云。求珠問影之類。
<lb n="0355b23" ed="X"/><lb n="0202a05" ed="R100"/>稍見罔象功。信不謹矣。</p></cb:div>
<lb n="0355b24" ed="X"/><lb n="0202a06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355b2401">首題旣爾。攬別爲總。符文可知。</p></cb:div>
<pb n="0355c" ed="X" xml:id="X56.0928.0355c"/>
<lb n="0355c01" ed="X"/><lb n="0202a07" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355c0101">首題是總。經文爲別。旣而攬彼別文談斯總義。故
<lb n="0355c02" ed="X"/><lb n="0202a08" ed="R100"/>可將此總義符其別文。以至文句但粗分章段者。
<lb n="0355c03" ed="X"/><lb n="0202a09" ed="R100"/>蓋有玄義總冠於別也。故文句記云。所以釋題不
<lb n="0355c04" ed="X"/><lb n="0202a10" ed="R100"/>可卛爾。題下別釋理非容易。前叙以迹例本。又以
<lb n="0355c05" ed="X"/><lb n="0202a11" ed="R100"/>名例四。義<anchor xml:id="nkr_note_add_0355c0501" n="0355c0501"/><anchor xml:id="beg0355c0501" n="0355c0501"/>已<anchor xml:id="end0355c0501"/>備矣。是故結云首題旣爾。</p></cb:div>
<lb n="0355c06" ed="X"/><lb n="0202a12" ed="R100"/>
<lb n="0355c07" ed="X"/><lb n="0202a13" ed="R100"/><cb:juan n="1" fun="close"><cb:jhead>十不二門文心解<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan>
<lb n="0355c08" ed="X"/><lb n="0202a14" ed="R100"/>
<lb n="0355c09" ed="X"/><lb n="0202a15" ed="R100"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX56p0355c0901">自天聖六年冬十月寓錢唐石室蘭若。隨講私解。
<lb n="0355c10" ed="X"/><lb n="0202a16" ed="R100"/>至皇祐四年秋八月於吳興西溪草堂。因門人請
<lb n="0355c11" ed="X"/><lb n="0202a17" ed="R100"/>勤版次。方再治定。見此注者可別新故。</p></cb:div></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0340a0901" to="#end0340a0901"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0340a2101" to="#end0340a2101"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0340a2201" to="#end0340a2201"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0340b1101" to="#end0340b1101"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0340b1801" to="#end0340b1801"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0340c2401" to="#end0340c2401"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0341a1401" to="#end0341a1401"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0341b0201" to="#end0341b0201"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0341b0202" to="#end0341b0202"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0341b1501" to="#end0341b1501"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0342b0601" to="#end0342b0601"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0342c1601" to="#end0342c1601"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342c1602" to="#end0342c1602"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0343a2001" to="#end0343a2001"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0343c1301" to="#end0343c1301"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0344a1201" to="#end0344a1201"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0344c0901" to="#end0344c0901"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0344c1101" to="#end0344c1101"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0344c1201" to="#end0344c1201"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0344c1202" to="#end0344c1202"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0344c1203" to="#end0344c1203"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0344c1501" to="#end0344c1501"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0344c1901" to="#end0344c1901"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0344c1902" to="#end0344c1902"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0344c1903" to="#end0344c1903"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0344c2001" to="#end0344c2001"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0344c2301" to="#end0344c2301"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0345b0401" to="#end0345b0401"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0345b0801" to="#end0345b0801"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0346a0201" to="#end0346a0201"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0346a0301" to="#end0346a0301"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0346a1501" to="#end0346a1501"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0346a1601" to="#end0346a1601"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0346b0801" to="#end0346b0801"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0346c0401" to="#end0346c0401"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0347a1501" to="#end0347a1501"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0347c0401" to="#end0347c0401"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0348a1901" to="#end0348a1901"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0348c1801" to="#end0348c1801"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0349a1101" to="#end0349a1101"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0349b1601" to="#end0349b1601"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0349b2001" to="#end0349b2001"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0349c0801" to="#end0349c0801"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0349c1401" to="#end0349c1401"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0350a1101" to="#end0350a1101"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">易</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0350b0701" to="#end0350b0701"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0350b2301" to="#end0350b2301"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0350c0501" to="#end0350c0501"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0351a1001" to="#end0351a1001"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0351b0201" to="#end0351b0201"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0351b1401" to="#end0351b1401"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0351b2101" to="#end0351b2101"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0352a1701" to="#end0352a1701"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0352a2401" to="#end0352a2401"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0352b1301" to="#end0352b1301"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0352c1801" to="#end0352c1801"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0353a0301" to="#end0353a0301"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0353a0302" to="#end0353a0302"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0353a1201" to="#end0353a1201"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0353b0201" to="#end0353b0201"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0353b0901" to="#end0353b0901"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0353b1101" to="#end0353b1101"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0353b1501" to="#end0353b1501"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0354a1601" to="#end0354a1601"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0355c0501" to="#end0355c0501"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0342001" resp="#resp3" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0342001">法下一有華字</note>
<note n="0347001" resp="#resp3" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0347001">良下疑脫由字</note>
<note n="0347002" resp="#resp3" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0347002">共一作苦</note>
<note n="0351001" resp="#resp3" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0351001">一無具字</note>
<note n="0351002" resp="#resp3" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0351002">見上有不字</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0340a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0340a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0340a2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0340a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0340a2201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0340a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0340b1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0340b1101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0340b1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0340b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0340c2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0340c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0341a1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0341a1401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0341b0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0341b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0341b0202" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0341b0202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0341b1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0341b1501">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0342b0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0342b0601">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0342c1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0342c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342c1602" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0342c1602">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0343a2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0343a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0343c1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0343c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0344a1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344a1201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0344c0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0344c1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0344c1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0344c1202" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c1202">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0344c1203" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c1203">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0344c1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0344c1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0344c1902" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c1902">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0344c1903" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c1903">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0344c2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0344c2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0345b0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0345b0401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0345b0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0345b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0346a0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0346a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0346a0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0346a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0346a1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0346a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0346a1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0346a1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0346b0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0346b0801">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0346c0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0346c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0347a1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0347a1501">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0347c0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0347c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0348a1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0348a1901">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0348c1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0348c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0349a1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0349a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0349b1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0349b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0349b2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0349b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0349c0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0349c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0349c1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0349c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0350a1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0350a1101">易【CB】，［－］【卍續】</note>
<note n="0350b0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0350b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0350b2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0350b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0350c0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0350c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0351a1001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0351a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0351b0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0351b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0351b1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0351b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0351b2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0351b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0352a1701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0352a1701">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0352a2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0352a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0352b1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0352b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0352c1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0352c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0353a0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0353a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0353a0302" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0353a0302">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0353a1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0353a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0353b0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0353b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0353b0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0353b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0353b1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0353b1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0353b1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0353b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0354a1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0354a1601">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0355c0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0355c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>