<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X57n0980">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 980 四敎儀註彙補輔宏記</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 980 四敎儀註彙補輔宏記</title>
			<author>淸 性權記</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>10卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">57</idno>.<idno type="no">980</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-06-26 23:20:09 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">四敎儀註彙補輔宏記</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00170">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00170</charName>
				<mapping cb:dec="983210" type="PUA">U+F00AA</mapping>
			<mapping type="unicode">U+43F6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>髀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[月*坒]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00595">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00595</charName>
				<mapping cb:dec="983635" type="PUA">U+F0253</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9EA8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[麩-夫+少]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB03408">
				<charName>CBETA CHARACTER CB03408</charName>
				<mapping cb:dec="986448" type="PUA">U+F0D50</mapping>
			<mapping type="unicode">U+21A4B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>甯</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[甯-用+冉]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04590">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04590</charName>
				<mapping cb:dec="987630" type="PUA">U+F11EE</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7F64</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@(企-止))/弟]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB10437">
				<charName>CBETA CHARACTER CB10437</charName>
				<mapping cb:dec="993477" type="PUA">U+F28C5</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>啄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*豕]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15035">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName>
				<mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15117">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15117</charName>
				<mapping cb:dec="998157" type="PUA">U+F3B0D</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2007C</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[、/(、*、)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15166">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15166</charName>
				<mapping cb:dec="998206" type="PUA">U+F3B3E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4749</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>蒙</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[蒙-卄+((並-(前-刖))-一)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16014">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName>
				<mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-06-06T13:40:43">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0671a" n="0671a"/>
<lb ed="X" n="0671a01"/>
<lb ed="X" n="0671a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 980-A 天台四敎儀註彙輔宏記原序</cb:mulu><head>No. 980-A
<lb ed="X" n="0671a03"/><lb ed="R102" n="0246a01"/> 天台四敎儀註彙輔宏記原序</head>
<lb ed="X" n="0671a04"/>
<lb ed="X" n="0671a05"/><lb ed="R102" n="0246a02"/><p xml:id="pX57p0671a0501">天台四敎儀集註一編。入藏流通舊矣。特以文約義
<lb ed="X" n="0671a06"/><lb ed="R102" n="0246a03"/>豐。非廣搜經論以闡發之。新學何以深入堂奧耶。輔
<lb ed="X" n="0671a07"/><lb ed="R102" n="0246a04"/>宏記者。相傳山家後嗣。集而記之。所以輔弼集註。而
<lb ed="X" n="0671a08"/><lb ed="R102" n="0246a05"/>宏揚敎觀者也。又曰扶宗記。惜沿今不登梨棗。秘之
<lb ed="X" n="0671a09"/><lb ed="R102" n="0246a06"/>講座。珍逾龍藏。遂致傳寫者句讀脫闕。字畫烏焉。蓋
<lb ed="X" n="0671a10"/><lb ed="R102" n="0246a07"/>一展卷。而指不勝屈矣。予自乾隆丁丑搆茲記。癸巳
<lb ed="X" n="0671a11"/><lb ed="R102" n="0246a08"/>乃得。復獲抄本儀註註。曁諸先德集註標本。於是抽
<lb ed="X" n="0671a12"/><lb ed="R102" n="0246a09"/>閒四載。欣然廢寢忘餐。彚成十卷。更其題曰註輔宏
<lb ed="X" n="0671a13"/><lb ed="R102" n="0246a10"/>記。方思精密重編。公諸同志。以成秉敎必要之書。何
<lb ed="X" n="0671a14"/><lb ed="R102" n="0246a11"/>期草始就。而雙目損明。豈夙生之少植歟。抑因緣時
<lb ed="X" n="0671a15"/><lb ed="R102" n="0246a12"/>節之尙有待歟。留贈後賢。詳加參訂。以付梓流通。庶
<lb ed="X" n="0671a16"/><lb ed="R102" n="0246a13"/>幾盡未來際。俾見聞者。共得遊於三德之秘藏也夫。</p>
<lb ed="X" n="0671a17"/><lb ed="R102" n="0246a14"/><p xml:id="pX57p0671a1701">大淸乾隆四十四年歲在<anchor xml:id="nkr_note_add_0671a1701" n="0671a1701"/><anchor xml:id="beg0671a1701" n="0671a1701"/>己<anchor xml:id="end0671a1701"/>亥七月哉生明比丘示
<lb ed="X" n="0671a18"/><lb ed="R102" n="0246a15"/>三氏性權謹識</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0671a19"/>
<lb ed="X" n="0671a20"/>
<lb ed="X" n="0671a21"/>
<lb ed="X" n="0671a22"/>
<lb ed="X" n="0671a23"/>
<lb ed="X" n="0671a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0671b" n="0671b"/>
<lb ed="X" n="0671b01"/>
<lb ed="X" n="0671b02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 980-B 輔宏記補訂序</cb:mulu><head>No. 980-B
<lb ed="X" n="0671b03"/><lb ed="R102" n="0246a17"/> 輔宏記補訂序</head>
<lb ed="X" n="0671b04"/>
<lb ed="X" n="0671b05"/><lb ed="R102" n="0246a18"/><p xml:id="pX57p0671b0501">如來一代時敎。始自道場。迄乎雙樹。其間頓漸權實
<lb ed="X" n="0671b06"/><lb ed="R102" n="0246b01"/>之部。偏圓半滿之談。於法華而開示佛之知見。乃大
<lb ed="X" n="0671b07"/><lb ed="R102" n="0246b02"/>暢其本懷。夫所謂佛之知見者。一念三千空假中不
<lb ed="X" n="0671b08"/><lb ed="R102" n="0246b03"/>思議絕待之妙法也。宗此者。謂之圓宗。解此者。謂之
<lb ed="X" n="0671b09"/><lb ed="R102" n="0246b04"/>圓解。修此者。謂之圓修。證此者。謂之圓證。法華偈云。
<lb ed="X" n="0671b10"/><lb ed="R102" n="0246b05"/>佛子住此地。則是佛受用。常在於其中。經行及坐臥。
<lb ed="X" n="0671b11"/><lb ed="R102" n="0246b06"/>意不在茲乎。迨迦葉十三傳。而有龍樹著中論。譯之
<lb ed="X" n="0671b12"/><lb ed="R102" n="0246b07"/>震旦。北齊文師讀之。悟因緣卽空假中一偈之旨。以
<lb ed="X" n="0671b13"/><lb ed="R102" n="0246b08"/>授慧思。思師以授智者。智者大師契法華三昧。發旋
<lb ed="X" n="0671b14"/><lb ed="R102" n="0246b09"/>陀羅尼。創立兩種四敎。判定一代五時。誠所謂一家
<lb ed="X" n="0671b15"/><lb ed="R102" n="0246b10"/>敎觀。統攝龍藏者也。繼之者。章安頂。縉雲威。東陽威。
<lb ed="X" n="0671b16"/><lb ed="R102" n="0246b11"/>左溪朗。荆谿然。而天台若敎若觀之書。於是乎大備。
<lb ed="X" n="0671b17"/><lb ed="R102" n="0246b12"/>荆谿而下。承之者。興道<g ref="#CB15035">䆳</g>。至行修。正定外。妙說琇。高
<lb ed="X" n="0671b18"/><lb ed="R102" n="0246b13"/>論竦。常照寂。<name role="" type="person">惟遠</name>通。法智禮。而敎復稱中興矣。法智
<lb ed="X" n="0671b19"/><lb ed="R102" n="0246b14"/>而下。紹之者。南屛臻。從諫辨。車谿卿。宜翁觀。元實印。
<lb ed="X" n="0671b20"/><lb ed="R102" n="0246b15"/>佛光照。子庭訓。東溟日。普智礙。天竺慧。東禪翁。百松
<lb ed="X" n="0671b21"/><lb ed="R102" n="0246b16"/>覺。無盡燈。靈峰旭。旭師。靈峰一枝之始祖也。作鬮禱
<lb ed="X" n="0671b22"/><lb ed="R102" n="0246b17"/>於佛。得台宗焉。傳之者。蒼暉晟。警修銘。履源洪。素蓮
<lb ed="X" n="0671b23"/><lb ed="R102" n="0246b18"/>珠。道來成。成師於靈峰爲第六世。嗣子嗣孫。今皆分
<lb ed="X" n="0671b24"/><lb ed="R102" n="0247a01"/>座諸方矣。方成師之講法武林也。曾授富春單子華
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0671c" n="0671c"/>
<lb ed="X" n="0671c01"/><lb ed="R102" n="0247a02"/>藏。以一心三觀之要。單子淹通賢首慈恩諸家。嘗究
<lb ed="X" n="0671c02"/><lb ed="R102" n="0247a03"/>西來大意。一夕聞蟲聲。乃深悟。有頌云。促織促織。汝
<lb ed="X" n="0671c03"/><lb ed="R102" n="0247a04"/>太饒舌。露冷風涼。聲聲啼血。故其談敎也。語語從胸
<lb ed="X" n="0671c04"/><lb ed="R102" n="0247a05"/>襟流出。不偏不泥。貫達諸宗。雄辨若雲。所向無滯。殆
<lb ed="X" n="0671c05"/><lb ed="R102" n="0247a06"/>有獲於辨才三昧者歟。單子有門人曰錢子伊菴。潛
<lb ed="X" n="0671c06"/><lb ed="R102" n="0247a07"/>心內典。與余方外交。囑較輔宏記補訂一書。間有一
<lb ed="X" n="0671c07"/><lb ed="R102" n="0247a08"/>二損益處。錢子均採入焉。噫。禪林膠理。卽而藐修。講
<lb ed="X" n="0671c08"/><lb ed="R102" n="0247a09"/>師競多。聞而撥觀。如斯流弊。於今尤甚。曷不玩味乎。
<lb ed="X" n="0671c09"/><lb ed="R102" n="0247a10"/>茲集。而知不思議絕待之體。境觀一如。解行兼進。以
<lb ed="X" n="0671c10"/><lb ed="R102" n="0247a11"/>速到一切智海。免爲增上慢人。不亦慶快平生也哉。
<lb ed="X" n="0671c11"/><lb ed="R102" n="0247a12"/>錢子書成。而單子<anchor xml:id="nkr_note_add_0671c1101" n="0671c1101"/><anchor xml:id="beg0671c1101" n="0671c1101"/>已<anchor xml:id="end0671c1101"/>卒。索序於余。余惟是集之由來。
<lb ed="X" n="0671c12"/><lb ed="R102" n="0247a13"/>及利導後賢之意。錢子述之詳矣。故特序台宗授受
<lb ed="X" n="0671c13"/><lb ed="R102" n="0247a14"/>之源。以公來哲。俾知聞風興起云爾。</p>
<lb ed="X" n="0671c14"/><lb ed="R102" n="0247a15"/><p xml:id="pX57p0671c1401">龍飛嘉慶二十一年歲在丙子仲冬長至日比丘儀
<lb ed="X" n="0671c15"/><lb ed="R102" n="0247a16"/>潤氏源洪書於武林苕上眞寂精舍</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0671c16"/>
<lb ed="X" n="0671c17"/>
<lb ed="X" n="0671c18"/>
<lb ed="X" n="0671c19"/>
<lb ed="X" n="0671c20"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 980-C 輔宏記補訂自叙</cb:mulu><head>No. 980-C
<lb ed="X" n="0671c21"/><lb ed="R102" n="0247b01"/> 輔宏記補訂自叙</head>
<lb ed="X" n="0671c22"/>
<lb ed="X" n="0671c23"/><lb ed="R102" n="0247b02"/><p xml:id="pX57p0671c2301">四敎儀集註輔宏記者。逸其名。講師傳爲帳中秘。余
<lb ed="X" n="0671c24"/><lb ed="R102" n="0247b03"/>受之華藏單先生。繼得示三氏補註於元如師。卒得
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0672a" n="0672a"/>
<lb ed="X" n="0672a01"/><lb ed="R102" n="0247b04"/>紹曇上人辨訛於源洪師。皆釋儀註之要書也。余慧
<lb ed="X" n="0672a02"/><lb ed="R102" n="0247b05"/>劣遇艱。復乏淨財。繙閱刪輯者。迨二十餘遍。晨夕祈
<lb ed="X" n="0672a03"/><lb ed="R102" n="0247b06"/>三寶加被。五載而訂定。製聚珍字。盤勉成之。自丙子
<lb ed="X" n="0672a04"/><lb ed="R102" n="0247b07"/>五月十有二日首事集印。越十一月朔後三日。日在
<lb ed="X" n="0672a05"/><lb ed="R102" n="0247b08"/>長至而吿成。其間較定舛訛。贊襄乃事者。則源師力
<lb ed="X" n="0672a06"/><lb ed="R102" n="0247b09"/>也。或有問曰。子稟單傳於曹谿。何復雜研夫諸敎。今
<lb ed="X" n="0672a07"/><lb ed="R102" n="0247b10"/>尤汲汲焉流通台家之輔宏記者。何歟。余笑曰。宗門
<lb ed="X" n="0672a08"/><lb ed="R102" n="0247b11"/>運水搬柴。麤言細語。皆西來意。於經論何獨不然。然
<lb ed="X" n="0672a09"/><lb ed="R102" n="0247b12"/>理則頓悟。乘悟倂銷。事須漸除。應次第盡。子將謂一
<lb ed="X" n="0672a10"/><lb ed="R102" n="0247b13"/>悟卽佛。無事熏修耶。初祖不立文字。而屬二祖以楞
<lb ed="X" n="0672a11"/><lb ed="R102" n="0247b14"/>伽。子獨未之聞耶。矧吾儕淺知膚見。三毒勃如。其敢
<lb ed="X" n="0672a12"/><lb ed="R102" n="0247b15"/>毀木叉撥修多羅。作師子蟲耶。且余嘗聞誨於華藏
<lb ed="X" n="0672a13"/><lb ed="R102" n="0247b16"/>先生矣。佛法東流。迄今繁衍者天台。而外標直指者。
<lb ed="X" n="0672a14"/><lb ed="R102" n="0247b17"/>厥有達磨。闡法界者。厥有賢首。成唯識者。厥有慈恩。
<lb ed="X" n="0672a15"/><lb ed="R102" n="0247b18"/>餘如淨宗。密宗。律宗。斯諸祖者。悉大悲爲心。各開方
<lb ed="X" n="0672a16"/><lb ed="R102" n="0248a01"/>便門。以作如來之使者也。然簡偏圓。辨邪正。知病識
<lb ed="X" n="0672a17"/><lb ed="R102" n="0248a02"/>藥。應病授藥。橫豎該羅。敎觀美備。可以評衡諸家之
<lb ed="X" n="0672a18"/><lb ed="R102" n="0248a03"/>權實。希一生之登住者。則莫如天台。其習焉而全不
<lb ed="X" n="0672a19"/><lb ed="R102" n="0248a04"/>奏功者。非空言無補。卽一暴十寒。或方便正修境乘
<lb ed="X" n="0672a20"/><lb ed="R102" n="0248a05"/>之闕漏。非天台咎也。然就天台一家論之。智者。章安。
<lb ed="X" n="0672a21"/><lb ed="R102" n="0248a06"/>荆谿。四明。諸著述。文富而義玄。幽<g ref="#CB15035">䆳</g>汪洋。目眩神駭。
<lb ed="X" n="0672a22"/><lb ed="R102" n="0248a07"/>兼之一家立義。旨各有歸。如借用地論敎證四種。妙
<lb ed="X" n="0672a23"/><lb ed="R102" n="0248a08"/>玄借成二意。而輔行借成三意。別行橫學無作四門。
<lb ed="X" n="0672a24"/><lb ed="R102" n="0248a09"/>位淺只應但中。而釋籤謂附彼敎。如斯異同。難以枚
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0672b" n="0672b"/>
<lb ed="X" n="0672b01"/><lb ed="R102" n="0248a10"/>擧。自四敎儀集註。後先疊出。爲之括大綱。通旨趣。而
<lb ed="X" n="0672b02"/><lb ed="R102" n="0248a11"/>後學者。易以抽摘其端倪。是則台宗集佛法十二部
<lb ed="X" n="0672b03"/><lb ed="R102" n="0248a12"/>之大成。而儀註又爲台宗三大部之鎖鑰。豈不重哉。
<lb ed="X" n="0672b04"/><lb ed="R102" n="0248a13"/>夫儀註重則闡發儀註以宣揚敎觀者亦重。輔宏記
<lb ed="X" n="0672b05"/><lb ed="R102" n="0248a14"/>一編是也。儀註搜引大小乘經論。奚啻百十部。雖有
<lb ed="X" n="0672b06"/><lb ed="R102" n="0248a15"/>備簡。節義。諸書。猶未周且盡。斯記。則詳錄其引詞。疏
<lb ed="X" n="0672b07"/><lb ed="R102" n="0248a16"/>通其文義。末學鈍根。苟能繇斯記以會台宗。其於偏
<lb ed="X" n="0672b08"/><lb ed="R102" n="0248a17"/>圓邪正。諸家權實之故。瞭如指掌。夫然後以此自行。
<lb ed="X" n="0672b09"/><lb ed="R102" n="0248a18"/>卽以此化他。將此深心奉塵刹。是則名爲報佛恩。此
<lb ed="X" n="0672b10"/><lb ed="R102" n="0248b01"/>昔所聞於華藏先生。而殷然流通之微意也。若夫靈
<lb ed="X" n="0672b11"/><lb ed="R102" n="0248b02"/>峰之言曰。四敎儀出。而台宗晦。殆有激焉。而爲之辭。
<lb ed="X" n="0672b12"/><lb ed="R102" n="0248b03"/>無煩余之置<g ref="#CB10437">啄</g>也。</p>
<lb ed="X" n="0672b13"/><lb ed="R102" n="0248b04"/><p xml:id="pX57p0672b1301">大淸嘉慶二十一年丙子十一月長至日武林三寶
<lb ed="X" n="0672b14"/><lb ed="R102" n="0248b05"/>弟子錢伊葊謹叙</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0672b15"/>
<lb ed="X" n="0672b16"/>
<lb ed="X" n="0672b17"/>
<lb ed="X" n="0672b18"/><lb ed="R102" n="0248b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">輔宏記補訂凡例</cb:mulu><head>輔宏記補訂凡例</head>
<lb ed="X" n="0672b19"/><lb ed="R102" n="0248b08"/><list><item xml:id="itemX57p0672b1901"><anchor xml:id="nkr_note_add_0672b1901" n="0672b1901"/><anchor xml:id="beg0672b1901" n="0672b1901"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0672b1901"/>舊題標天台四敎儀集註輔宏記。示師於輔宏記
<lb ed="X" n="0672b20"/><lb ed="R102" n="0248b09"/>上。更加一註字。今仍刪之。於記下。加補訂二字。定
<lb ed="X" n="0672b21"/><lb ed="R102" n="0248b10"/>名之意。見卷首。</item>
<lb ed="X" n="0672b22"/><lb ed="R102" n="0248b11"/><item xml:id="itemX57p0672b2201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0672b2201" n="0672b2201"/><anchor xml:id="beg0672b2201" n="0672b2201"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0672b2201"/>記本輯載周詳。示師復增十分之三。今研記中。有
<lb ed="X" n="0672b23"/><lb ed="R102" n="0248b12"/>於義未確者。或煩重非要者。刪之。於示師增註亦
<lb ed="X" n="0672b24"/><lb ed="R102" n="0248b13"/>然。每節次第於儀文前列科題。則低二格。若儀文。
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0672c" n="0672c"/>
<lb ed="X" n="0672c01"/><lb ed="R102" n="0248b14"/>則另起一行。而高列高格。其【■原註】上標陰文。次集註。
<lb ed="X" n="0672c02"/><lb ed="R102" n="0248b15"/>則加一【□註】字。而前空一字。其【□原註】上標陽文。間有原
<lb ed="X" n="0672c03"/><lb ed="R102" n="0248b16"/>註與集註文連義合者。卽不分標之。次記文上。加
<lb ed="X" n="0672c04"/><lb ed="R102" n="0248b17"/>一【■記】字。記有所遺。乃錄示師之所補。別加【■補】字。補
<lb ed="X" n="0672c05"/><lb ed="R102" n="0248b18"/>仍未暢。再參諸疏以備考。上加【■備】字。庶文不相濫
<lb ed="X" n="0672c06"/><lb ed="R102" n="0249a01"/>矣。</item>
<lb ed="X" n="0672c07"/><lb ed="R102" n="0249a02"/><item xml:id="itemX57p0672c0701"><anchor xml:id="nkr_note_add_0672c0701" n="0672c0701"/><anchor xml:id="beg0672c0701" n="0672c0701"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0672c0701"/>示師抄本外余復得集註標本。未識何師所錄。故
<lb ed="X" n="0672c08"/><lb ed="R102" n="0249a03"/>但加有師標云四字。餘如靈耀師節義。天溪師備
<lb ed="X" n="0672c09"/><lb ed="R102" n="0249a04"/>簡補遺。集註問答。紹曇師集註辨訛。義有當採均
<lb ed="X" n="0672c10"/><lb ed="R102" n="0249a05"/>爲增入。而各載其題名。</item>
<lb ed="X" n="0672c11"/><lb ed="R102" n="0249a06"/><item xml:id="itemX57p0672c1101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0672c1101" n="0672c1101"/><anchor xml:id="beg0672c1101" n="0672c1101"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0672c1101"/><name role="" type="person">楞嚴寺</name>藏版。首列懸科。今刪之。示師記本。另增貼
<lb ed="X" n="0672c12"/><lb ed="R102" n="0249a07"/>科。然分科者。爲識章節大綱。若過細科。則失於煩
<lb ed="X" n="0672c13"/><lb ed="R102" n="0249a08"/>碎。故今科從總。</item>
<lb ed="X" n="0672c14"/><lb ed="R102" n="0249a09"/><item xml:id="itemX57p0672c1401"><anchor xml:id="nkr_note_add_0672c1401" n="0672c1401"/><anchor xml:id="beg0672c1401" n="0672c1401"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0672c1401"/>刻本集註。所見有三種。互有舛訛。至輔宏記抄本。
<lb ed="X" n="0672c15"/><lb ed="R102" n="0249a10"/>相沿舛誤亦多。今雖校勘。仍慮未周。後檢校有得
<lb ed="X" n="0672c16"/><lb ed="R102" n="0249a11"/>實者。乞爲改正。於諸解謬處亦然。唯記中引經論
<lb ed="X" n="0672c17"/><lb ed="R102" n="0249a12"/>等。或因文句冗長。略爲節錄。或因旨趣深玄。略添
<lb ed="X" n="0672c18"/><lb ed="R102" n="0249a13"/>助語。集內似此不少。勿以不見經論原文爲斥。將
<lb ed="X" n="0672c19"/><lb ed="R102" n="0249a14"/>來別部引用。亦弗引茲刻爲證。</item>
<lb ed="X" n="0672c20"/><lb ed="R102" n="0249a15"/><item xml:id="itemX57p0672c2001"><anchor xml:id="nkr_note_add_0672c2001" n="0672c2001"/><anchor xml:id="beg0672c2001" n="0672c2001"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0672c2001"/>今刻。用聚珍盤集字印成二百部。以爲流通前茅。
<lb ed="X" n="0672c21"/><lb ed="R102" n="0249a16"/>見者珍之。如有刻版因緣。則諸圖仍宜掛線。而依
<lb ed="X" n="0672c22"/><lb ed="R102" n="0249a17"/>原圖付梓。</item></list></cb:div>
<lb ed="X" n="0672c23"/>
<lb ed="X" n="0672c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0673a" n="0673a"/>
<lb ed="X" n="0673a01"/>
<lb ed="X" n="0673a02"/>
<lb ed="X" n="0673a03"/>
<lb ed="X" n="0673a04"/>
<lb ed="X" n="0673a05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 980-D 新刻天台四敎儀註彙補輔宏記緣起</cb:mulu><head>No. 980-D
<lb ed="X" n="0673a06"/><lb ed="R102" n="0249b01"/> 新刻天台四敎儀註彙補輔宏記緣起</head>
<lb ed="X" n="0673a07"/>
<lb ed="X" n="0673a08"/><lb ed="R102" n="0249b02"/><p xml:id="pX57p0673a0801">原夫佛祖之道。乃定慧而<anchor xml:id="nkr_note_add_0673a0801" n="0673a0801"/><anchor xml:id="beg0673a0801" n="0673a0801"/>已<anchor xml:id="end0673a0801"/>矣。定非觀無以深入。慧
<lb ed="X" n="0673a09"/><lb ed="R102" n="0249b03"/>非敎無以深明。有敎無觀則罔。有觀無敎則殆。敎受
<lb ed="X" n="0673a10"/><lb ed="R102" n="0249b04"/>傅訓。觀由<anchor xml:id="nkr_note_add_0673a1001" n="0673a1001"/><anchor xml:id="beg0673a1001" n="0673a1001"/>己<anchor xml:id="end0673a1001"/>行。訓乃文字般若。行卽觀照般若。然後
<lb ed="X" n="0673a11"/><lb ed="R102" n="0249b05"/>堪證實相般若矣。且如我
<lb ed="X" n="0673a12" type="honorific"/><lb ed="R102" n="0249b06"/>始祖智者大師。靈山夙聞。大蘇妙悟。降天魔於華頂。
<lb ed="X" n="0673a13"/><lb ed="R102" n="0249b07"/>轉法輪於瓦官。縱無礙辨。稱性宣敭。依本迹二門。開
<lb ed="X" n="0673a14"/><lb ed="R102" n="0249b08"/>待絕二妙。詮顯妙經。而有玄義。文句。止觀。世稱台宗
<lb ed="X" n="0673a15"/><lb ed="R102" n="0249b09"/>三大部焉。暢盡如來出世。大事因緣。罄無餘蘊。第以
<lb ed="X" n="0673a16"/><lb ed="R102" n="0249b10"/>文博義淵。後世學者。皆望洋而歎。於是賴有高麗國
<lb ed="X" n="0673a17"/><lb ed="R102" n="0249b11"/>師。妙錄文精一軸。命名四敎儀。輯三大部之要綱。爲
<lb ed="X" n="0673a18"/><lb ed="R102" n="0249b12"/>大藏敎之引鑰。儻能酣醉儀文。便可洞悉度生法藥。
<lb ed="X" n="0673a19"/><lb ed="R102" n="0249b13"/>所謂嘗一粟而衆昧具存。覩一漚而百川俱在也。然
<lb ed="X" n="0673a20"/><lb ed="R102" n="0249b14"/>而文約義豐。尙難措矚。叨有南天竺之集註十軸。可
<lb ed="X" n="0673a21"/><lb ed="R102" n="0249b15"/>謂詳且備矣。嗚呼。時丁末運。黠慧淒漓。不有性權法
<lb ed="X" n="0673a22"/><lb ed="R102" n="0249b16"/>師之彚補輔宏記者。而集註雖詳。猶不足觀也。以是
<lb ed="X" n="0673a23"/><lb ed="R102" n="0249b17"/>知輔宏記者。誠法門之最要書也。大有裨於敎觀者。
<lb ed="X" n="0673a24"/><lb ed="R102" n="0249b18"/>惜乎素未壽棗。學者罕親。如光緖甲午夏。我　太祖
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0673b" n="0673b"/>
<lb ed="X" n="0673b01"/><lb ed="R102" n="0250a01"/>敏公老人。演集註於龍華講堂。衆集二千餘指。有是
<lb ed="X" n="0673b02"/><lb ed="R102" n="0250a02"/>書者。僅惟五六。尙是嘉慶間聚珍之本也。寶逾龍藏
<lb ed="X" n="0673b03"/><lb ed="R102" n="0250a03"/>珍而秘之。餘諸同志。欲覔而不獲。欲覩而無書。<note place="inline">閑</note>雖
<lb ed="X" n="0673b04"/><lb ed="R102" n="0250a04"/>朽鈍。受潤有年。原欲念報祖恩。亟令繡梓。自愧賦性
<lb ed="X" n="0673b05"/><lb ed="R102" n="0250a05"/>愚蒙。欠諳酬應。安心澹泊。乏術點金弗獲<anchor xml:id="nkr_note_add_0673b0501" n="0673b0501"/><anchor xml:id="beg0673b0501" n="0673b0501"/>已<anchor xml:id="end0673b0501"/>掩顏吐
<lb ed="X" n="0673b06"/><lb ed="R102" n="0250a06"/>舌。敢報檀那。且喜法緣在茲。一擧克遂。奈舊本蔓莚。
<lb ed="X" n="0673b07"/><lb ed="R102" n="0250a07"/>句讀未煦。若不少爲疏調。初學披讀維艱。邇來赴講
<lb ed="X" n="0673b08"/><lb ed="R102" n="0250a08"/>不暇。雖間以澄神游涉。頻續頻荒。其間行列編科。分
<lb ed="X" n="0673b09"/><lb ed="R102" n="0250a09"/>眉分目。頗遂陋志。屈指三秋。若道完性權法師未了
<lb ed="X" n="0673b10"/><lb ed="R102" n="0250a10"/>公案。則吾豈敢。</p><p xml:id="pX57p0673b1007" cb:place="inline">時
<lb ed="X" n="0673b11" type="honorific"/><lb ed="R102" n="0250a11"/>大淸光緖二十三年歲在丁酉春王月旣望</p>
<lb ed="X" n="0673b12"/><lb ed="R102" n="0250a12"/><p xml:id="pX57p0673b1201">天台嫡裔後學比丘諦閑書於甌江古頭陀山
<lb ed="X" n="0673b13"/><lb ed="R102" n="0250a13"/>妙智禪寺之惺寂堂</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0673b14"/>
<lb ed="X" n="0673b15"/>
<lb ed="X" n="0673b16"/>
<lb ed="X" n="0673b17"/><lb ed="R102" n="0250a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">新刻輔宏記凡例</cb:mulu><head>新刻輔宏記凡例</head>
<lb ed="X" n="0673b18"/><lb ed="R102" n="0250a16"/><list><item xml:id="itemX57p0673b1801"><anchor xml:id="nkr_note_add_0673b1801" n="0673b1801"/><anchor xml:id="beg0673b1801" n="0673b1801"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0673b1801"/>是書乃大藏綱宗。台家心髓。大師說大部於隋。觀
<lb ed="X" n="0673b19"/><lb ed="R102" n="0250a17"/>師錄心宗於吳。崗師述集註於元。示三師獲輔記
<lb ed="X" n="0673b20"/><lb ed="R102" n="0250a18"/>於乾隆丁丑錢居士製聚珍於嘉慶丙子。迨至於
<lb ed="X" n="0673b21"/><lb ed="R102" n="0250b01"/>今。始能殃梓吿成。嗟乎。說經難。著經尤難。而刊印
<lb ed="X" n="0673b22"/><lb ed="R102" n="0250b02"/>流通。亦未敢擅言其易。願同志者。毋得以爲輕忽
<lb ed="X" n="0673b23"/><lb ed="R102" n="0250b03"/>可爾。</item>
<lb ed="X" n="0673b24"/><lb ed="R102" n="0250b04"/><item xml:id="itemX57p0673b2401"><anchor xml:id="nkr_note_add_0673b2401" n="0673b2401"/><anchor xml:id="beg0673b2401" n="0673b2401"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0673b2401"/>輔宏記者。相傳謂台宗後嗣。集而記之。惜乎逸其
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0673c" n="0673c"/>
<lb ed="X" n="0673c01"/><lb ed="R102" n="0250b05"/>名。弗克顯標記主耳。</item>
<lb ed="X" n="0673c02"/><lb ed="R102" n="0250b06"/><item xml:id="itemX57p0673c0201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0673c0201" n="0673c0201"/><anchor xml:id="beg0673c0201" n="0673c0201"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0673c0201"/>是書舊題。標天台四敎儀集註輔宏記。示師於記
<lb ed="X" n="0673c03"/><lb ed="R102" n="0250b07"/>上加一註字。伊菴居士刪之。復於記下加補訂二
<lb ed="X" n="0673c04"/><lb ed="R102" n="0250b08"/>字。茲者攝別從總。唯目之謂儀註彚補輔宏記耳。</item>
<lb ed="X" n="0673c05"/><lb ed="R102" n="0250b09"/><item xml:id="itemX57p0673c0501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0673c0501" n="0673c0501"/><anchor xml:id="beg0673c0501" n="0673c0501"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0673c0501"/>記本輯載周詳。示師復增十分之三。居士補訂時。
<lb ed="X" n="0673c06"/><lb ed="R102" n="0250b10"/>重煩者。刪之。未<anchor xml:id="nkr_note_add_0673c0601" n="0673c0601"/><anchor xml:id="beg0673c0601" n="0673c0601"/>已<anchor xml:id="end0673c0601"/>者。補之。今所刻者。凡遇儀文。俱
<lb ed="X" n="0673c07"/><lb ed="R102" n="0250b11"/>列科判。註文。記文。皆另起一行。儀註二文。咸列頂
<lb ed="X" n="0673c08"/><lb ed="R102" n="0250b12"/>格。設二文中有原註者。仍用小字附入二文之下。
<lb ed="X" n="0673c09"/><lb ed="R102" n="0250b13"/>若註文。首加陽文註字。而記文。則低一格。以是釋
<lb ed="X" n="0673c10"/><lb ed="R102" n="0250b14"/>二文之辭。故宜爾也。則首列陰文記字。然示師所
<lb ed="X" n="0673c11"/><lb ed="R102" n="0250b15"/>補之文。仍標陰文補字。居士備考之文。亦標陰文
<lb ed="X" n="0673c12"/><lb ed="R102" n="0250b16"/>備字。如是。則來學開卷瞭然。如視諸掌。</item>
<lb ed="X" n="0673c13"/><lb ed="R102" n="0250b17"/><item xml:id="itemX57p0673c1301"><anchor xml:id="nkr_note_add_0673c1301" n="0673c1301"/><anchor xml:id="beg0673c1301" n="0673c1301"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0673c1301"/><g ref="#CB15117">𠁼</g>葊居士所得標本補入之文。仍用有師標云四
<lb ed="X" n="0673c14"/><lb ed="R102" n="0250b18"/>字。餘如舊例<note place="inline">云云</note>。</item>
<lb ed="X" n="0673c15"/><lb ed="R102" n="0251a01"/><item xml:id="itemX57p0673c1501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0673c1501" n="0673c1501"/><anchor xml:id="beg0673c1501" n="0673c1501"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0673c1501"/><name role="" type="person">楞嚴寺</name>藏板。首列懸科。居士刪之。示師貼科。余所
<lb ed="X" n="0673c16"/><lb ed="R102" n="0251a02"/>未覩。然分科者。原爲易識章節大綱。居士厭煩刪
<lb ed="X" n="0673c17"/><lb ed="R102" n="0251a03"/>去細科。以予之鈍目矚之。似未堪略。今依儀本舊
<lb ed="X" n="0673c18"/><lb ed="R102" n="0251a04"/>判。少加詳易。增補文前。願同志者。垂賜鑒原。</item>
<lb ed="X" n="0673c19"/><lb ed="R102" n="0251a05"/><item xml:id="itemX57p0673c1901"><anchor xml:id="nkr_note_add_0673c1901" n="0673c1901"/><anchor xml:id="beg0673c1901" n="0673c1901"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0673c1901"/><g ref="#CB15117">𠁼</g>葊囑云。如有刻板因緣。則諸圖仍從掛線。茲宜
<lb ed="X" n="0673c20"/><lb ed="R102" n="0251a06"/>從命。故將直說轉畫成圖。俱照集註參正。</item>
<lb ed="X" n="0673c21"/><lb ed="R102" n="0251a07"/><item xml:id="itemX57p0673c2101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0673c2101" n="0673c2101"/><anchor xml:id="beg0673c2101" n="0673c2101"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0673c2101"/>古疏隨文科目。多不俱提。如一科分三。但標首科。
<lb ed="X" n="0673c22"/><lb ed="R102" n="0251a08"/>今亦從之。奚敢逞能別調耶。</item>
<lb ed="X" n="0673c23"/><lb ed="R102" n="0251a09"/><item xml:id="itemX57p0673c2301"><anchor xml:id="nkr_note_add_0673c2301" n="0673c2301"/><anchor xml:id="beg0673c2301" n="0673c2301"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0673c2301"/>古德標科楷式。巧用干支。以別科目層次。今亦承
<lb ed="X" n="0673c24"/><lb ed="R102" n="0251a10"/>用。以是書章節繁疊。二十字未足爲標。復用號碼
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0674a" n="0674a"/>
<lb ed="X" n="0674a01"/><lb ed="R102" n="0251a11"/>之數。依次標科。實欲從流覔源者便。非露拙也。</item>
<lb ed="X" n="0674a02"/><lb ed="R102" n="0251a12"/><item xml:id="itemX57p0674a0201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0674a0201" n="0674a0201"/><anchor xml:id="beg0674a0201" n="0674a0201"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0674a0201"/>以章節科中。雖大科分幾。或子科復分。每科之下。
<lb ed="X" n="0674a03"/><lb ed="R102" n="0251a13"/>但標其初。未曾俱列。今於記前另設略科提綱者。
<lb ed="X" n="0674a04"/><lb ed="R102" n="0251a14"/>以爲索本討源之便耳。</item>
<lb ed="X" n="0674a05"/><lb ed="R102" n="0251a15"/><item xml:id="itemX57p0674a0501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0674a0501" n="0674a0501"/><anchor xml:id="beg0674a0501" n="0674a0501"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0674a0501"/><note place="inline">不肖</note>少而乏讀。智不逮人。況未徧親高哲。富玩古
<lb ed="X" n="0674a06"/><lb ed="R102" n="0251a16"/>疏。今刻是書。唯遵前印疏理文節次第。未敢擅自
<lb ed="X" n="0674a07"/><lb ed="R102" n="0251a17"/>移易。雖編科參梓。少有所補。一一俱依備簡補遺。
<lb ed="X" n="0674a08"/><lb ed="R102" n="0251a18"/>掉直文面而<anchor xml:id="nkr_note_add_0674a0801" n="0674a0801"/><anchor xml:id="beg0674a0801" n="0674a0801"/>已<anchor xml:id="end0674a0801"/>。</item>
<lb ed="X" n="0674a09"/><lb ed="R102" n="0251b01"/><item xml:id="itemX57p0674a0901"><anchor xml:id="nkr_note_add_0674a0901" n="0674a0901"/><anchor xml:id="beg0674a0901" n="0674a0901"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0674a0901"/>註旣十軸。記亦十軸。今疏理記文。仍分十軸。以其
<lb ed="X" n="0674a10"/><lb ed="R102" n="0251b02"/>頁數過多。訂本甚厚。恐翻閱者未便。故剖之爲某
<lb ed="X" n="0674a11"/><lb ed="R102" n="0251b03"/>卷上下。庶幾可以薄訂矣。蓋爲珍重佛法。非敢擅
<lb ed="X" n="0674a12"/><lb ed="R102" n="0251b04"/>易也。賜覽高賢。幸垂諒我。</item></list>
<lb ed="X" n="0674a13"/>
<lb ed="X" n="0674a14"/><p xml:id="pX57p0674a1401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0674001" n="0674001"/></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0674a15"/>
<lb ed="X" n="0674a16"/>
<lb ed="X" n="0674a17"/>
<lb ed="X" n="0674a18"/>
<lb ed="X" n="0674a19"/>
<lb ed="X" n="0674a20"/>
<lb ed="X" n="0674a21"/>
<lb ed="X" n="0674a22"/>
<lb ed="X" n="0674a23"/>
<lb ed="X" n="0674a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0674b" n="0674b"/>
<lb ed="X" n="0674b01"/>
<lb ed="X" n="0674b02"/>
<lb ed="X" n="0674b03"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 980-E 天台四敎儀註彙補輔宏記卷首</cb:mulu><head>No. 980-E
<lb ed="X" n="0674b04"/><lb ed="R102" n="0252a01"/> 天台四敎儀註彙補輔宏記卷首</head>
<lb ed="X" n="0674b05"/>
<lb ed="X" n="0674b06"/><lb ed="R102" n="0252a02"/><p xml:id="pX57p0674b0601">時敎圖</p>
<lb ed="X" n="0674b07"/><lb ed="R102" n="0252a03"/><p xml:id="pX57p0674b0701"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0674_01.gif"/></figure></p>
<lb ed="X" n="0674b08"/>
<lb ed="X" n="0674b09"/>
<lb ed="X" n="0674b10"/>
<lb ed="X" n="0674b11"/>
<lb ed="X" n="0674b12"/>
<lb ed="X" n="0674b13"/>
<lb ed="X" n="0674b14"/>
<lb ed="X" n="0674b15"/>
<lb ed="X" n="0674b16"/><lb ed="R102" n="0252b05"/><p xml:id="pX57p0674b1601">妙樂。頓等四敎。是此宗判敎之大
<lb ed="X" n="0674b17"/><lb ed="R102" n="0252b06"/>綱。藏等四敎。是一家釋義之綱目。
<lb ed="X" n="0674b18"/><lb ed="R102" n="0252b07"/>若消諸敎。但用藏等其文稍通。若
<lb ed="X" n="0674b19"/><lb ed="R102" n="0252b08"/>釋法華。無頓等八擧止失措。</p>
<lb ed="X" n="0674b20"/><lb ed="R102" n="0252b09"/><p xml:id="pX57p0674b2001">釋籤。依如來藏同體權實。大悲願
<lb ed="X" n="0674b21"/><lb ed="R102" n="0252b10"/>力。隨順物機。不獲<anchor xml:id="nkr_note_add_0674b2101" n="0674b2101"/><anchor xml:id="beg0674b2101" n="0674b2101"/>已<anchor xml:id="end0674b2101"/>而用。旣機宜
<lb ed="X" n="0674b22"/><lb ed="R102" n="0252b11"/>不同。致法有差降。從一實理。施出
<lb ed="X" n="0674b23"/><lb ed="R102" n="0252b12"/>權理。權實二理。能詮敎殊。故有四
<lb ed="X" n="0674b24"/><lb ed="R102" n="0252b13"/>種差別敎起。</p>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0675a" n="0675a"/>
<lb ed="X" n="0675a01"/><lb ed="R102" n="0253a01"/><p xml:id="pX57p0675a0101">【■備】註釋經論。只須長行直解。故玄籤文句止觀等
<lb ed="X" n="0675a02"/><lb ed="R102" n="0253a02"/>書。均少圖式。惟四敎儀集註。作圖甚多。今本仍依
<lb ed="X" n="0675a03"/><lb ed="R102" n="0253a03"/>儀註圖式寫入。以俾學者易焉。</p>
<lb ed="X" n="0675a04"/><lb ed="R102" n="0253a04"/><p xml:id="pX57p0675a0401">△初釋圖中時敎之意。</p>
<lb ed="X" n="0675a05"/><lb ed="R102" n="0253a05"/><p xml:id="pX57p0675a0501">【■補】部首舊列有時敎圖。首標如來藏心。不特明一
<lb ed="X" n="0675a06"/><lb ed="R102" n="0253a06"/>家敎部宗源。卽如來一代敎觀。知惟心具。開卷瞭
<lb ed="X" n="0675a07"/><lb ed="R102" n="0253a07"/>然。故今先明圖。以明如來之敎。依理而起也。理者
<lb ed="X" n="0675a08"/><lb ed="R102" n="0253a08"/>何。卽衆生心。夫衆生現前介爾之心。一念三千。卽
<lb ed="X" n="0675a09"/><lb ed="R102" n="0253a09"/>空。假。中。不可思議。當體絕待。無可詮顯。姑作一圓
<lb ed="X" n="0675a10"/><lb ed="R102" n="0253a10"/>相表顯之。然此心體。何名如來藏。如來。果人之號。
<lb ed="X" n="0675a11"/><lb ed="R102" n="0253a11"/>藏者。含藏之義。衆生之心。含藏佛果。智慧德相。故
<lb ed="X" n="0675a12"/><lb ed="R102" n="0253a12"/>作圓相。以表因心果覺。無欠無餘也。依此起敎者
<lb ed="X" n="0675a13"/><lb ed="R102" n="0253a13"/>何。如來覩明星悟道時。歎曰。奇哉。衆生具有如來
<lb ed="X" n="0675a14"/><lb ed="R102" n="0253a14"/>智慧德相。但以妄想執著。不自證得。是以興慈運
<lb ed="X" n="0675a15"/><lb ed="R102" n="0253a15"/>悲。依如來藏詮中實理。而起圓別二敎。以度迷中
<lb ed="X" n="0675a16"/><lb ed="R102" n="0253a16"/>利鈍之機。又依如來藏偏眞權理。而起藏通二敎。
<lb ed="X" n="0675a17"/><lb ed="R102" n="0253a17"/>以度迷眞利鈍之機。此化法四敎。從理起也然如
<lb ed="X" n="0675a18"/><lb ed="R102" n="0253a18"/>來惟以一佛之知見。咸令衆生。開示悟入。意在法
<lb ed="X" n="0675a19"/><lb ed="R102" n="0253b01"/>華之純圓。秖緣機器未堪。最初兼一別敎。是爲第
<lb ed="X" n="0675a20"/><lb ed="R102" n="0253b02"/>一時華嚴之頓。大機雖悟。小機未聞。於是脫珍著
<lb ed="X" n="0675a21"/><lb ed="R102" n="0253b03"/>弊。但說三藏。令二乘革凡成聖。是爲第二時漸初。
<lb ed="X" n="0675a22"/><lb ed="R102" n="0253b04"/>次至方等。彈偏斥小。歎大褒圓。對半明滿。四敎俱
<lb ed="X" n="0675a23"/><lb ed="R102" n="0253b05"/>說。令二乘密得通益。是爲第三時漸中。次至般若。
<lb ed="X" n="0675a24"/><lb ed="R102" n="0253b06"/>融通淘汰。轉敎付財。帶通別二。正說圓敎。令二乘
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0675b" n="0675b"/>
<lb ed="X" n="0675b01"/><lb ed="R102" n="0253b07"/>密得別益。爲第四時漸末。於此四時中。如來一音
<lb ed="X" n="0675b02"/><lb ed="R102" n="0253b08"/>演說。衆生隨類各解。互相知者。名不定。不相知者。
<lb ed="X" n="0675b03"/><lb ed="R102" n="0253b09"/>名秘密。此化儀四敎。從理起也。至法華。開權顯實。
<lb ed="X" n="0675b04"/><lb ed="R102" n="0253b10"/>咸令開佛知見。乃暢本懷。次說涅槃爲未熟人。名
<lb ed="X" n="0675b05"/><lb ed="R102" n="0253b11"/>捃拾敎。亦爲末代鈍根。名扶律談常敎。追說四敎
<lb ed="X" n="0675b06"/><lb ed="R102" n="0253b12"/>同四味施權。追泯四敎。同法華顯實。與法華旣同
<lb ed="X" n="0675b07"/><lb ed="R102" n="0253b13"/>時味。總爲非頓。非漸。非秘密。非不定之化儀。從理
<lb ed="X" n="0675b08"/><lb ed="R102" n="0253b14"/>起也。至於藏敎。成生滅眞俗二諦。通敎。成無生眞
<lb ed="X" n="0675b09"/><lb ed="R102" n="0253b15"/>俗二諦。別敎。成無量隔列三諦。圓敎。成無作圓融
<lb ed="X" n="0675b10"/><lb ed="R102" n="0253b16"/>三諦。雖四種不同。皆如來化法所攝。莫不從理起
<lb ed="X" n="0675b11"/><lb ed="R102" n="0253b17"/>也。以是知如來藏心。體也。五時八敎。用也。蓋從體
<lb ed="X" n="0675b12"/><lb ed="R102" n="0253b18"/>起用。正顯心具之微旨也。問。如來藏。乃無明陰妄
<lb ed="X" n="0675b13"/><lb ed="R102" n="0254a01"/>心。世尊覺滿。藏理<anchor xml:id="nkr_note_add_0675b1301" n="0675b1301"/><anchor xml:id="beg0675b1301" n="0675b1301"/>已<anchor xml:id="end0675b1301"/>顯。所起時敎。應云從眞如理
<lb ed="X" n="0675b14"/><lb ed="R102" n="0254a02"/>上而起。何以標如來藏耶。又心佛衆生。三無差別。
<lb ed="X" n="0675b15"/><lb ed="R102" n="0254a03"/>何以獨標心耶。答。一家明理。就迷就事而論。不同
<lb ed="X" n="0675b16"/><lb ed="R102" n="0254a04"/>他家。及與山外。【■備】他家。指台宗外各宗法師。山外。
<lb ed="X" n="0675b17"/><lb ed="R102" n="0254a05"/>指台宗內背宗各師。如四明之徒。淨覺師等是也。
<lb ed="X" n="0675b18"/><lb ed="R102" n="0254a06"/>以淸淨眞如。離妄立眞山家。卽妄全眞。開初心圓
<lb ed="X" n="0675b19"/><lb ed="R102" n="0254a07"/>觀也。山外隔歷。近乎別敎。佛祖統記內詳辨。【■補】理
<lb ed="X" n="0675b20"/><lb ed="R102" n="0254a08"/>指淸淨眞如。若指此理。祇齊今家別敎。非究竟說。
<lb ed="X" n="0675b21"/><lb ed="R102" n="0254a09"/>山門立義。所以超諸家者。正由此也。又一家綱格。
<lb ed="X" n="0675b22"/><lb ed="R102" n="0254a10"/>不出解行。解。則諸佛。衆生。色心。依正。趨擧一法。無
<lb ed="X" n="0675b23"/><lb ed="R102" n="0254a11"/>非此理。行。則的指內心。玄文云。佛法太高。生法太
<lb ed="X" n="0675b24"/><lb ed="R102" n="0254a12"/>廣。於初心爲難。觀心則易。今云如來藏心。意欲學
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0675c" n="0675c"/>
<lb ed="X" n="0675c01"/><lb ed="R102" n="0254a13"/>人擧綱挈要。依敎以起觀也。苟能洞了此圖。則一
<lb ed="X" n="0675c02"/><lb ed="R102" n="0254a14"/>家敎部。性修解行。思過半矣。胡可去哉。【■備】立圖本
<lb ed="X" n="0675c03"/><lb ed="R102" n="0254a15"/>意。似將一代時敎。括入一圖。使人了然易明。今加
<lb ed="X" n="0675c04"/><lb ed="R102" n="0254a16"/>以性具各解。與來哲有裨。存之。華藏老人曰。藏敎。
<lb ed="X" n="0675c05"/><lb ed="R102" n="0254a17"/>滅俗顯眞。故眞諦無俗。俗諦無眞。爲不平等之眞
<lb ed="X" n="0675c06"/><lb ed="R102" n="0254a18"/>俗。通敎。具體色眞俗二諦。不知中諦。別敎中諦。與
<lb ed="X" n="0675c07"/><lb ed="R102" n="0254b01"/>眞俗隔歷不融。惟圓敎。一中一切中。一假一切假。
<lb ed="X" n="0675c08"/><lb ed="R102" n="0254b02"/>一空一切空。卽三卽一。遮照同時。此爲佛知見矣。
<lb ed="X" n="0675c09"/><lb ed="R102" n="0254b03"/>圖中收歸三諦者。以前皆判敎相。非證莫了。必須
<lb ed="X" n="0675c10"/><lb ed="R102" n="0254b04"/>修三觀。證三諦。始免數寶之譏。意深哉。</p>
<lb ed="X" n="0675c11"/><lb ed="R102" n="0254b05"/><p xml:id="pX57p0675c1101">△二釋圖下原引之文。</p>
<lb ed="X" n="0675c12"/><lb ed="R102" n="0254b06"/><p xml:id="pX57p0675c1201">【■備】初引妙樂。示判釋綱目者。前四時中。頓等四敎。
<lb ed="X" n="0675c13"/><lb ed="R102" n="0254b07"/>可知。法華非頓者。明非隔漸之頓。正是會漸歸頓
<lb ed="X" n="0675c14"/><lb ed="R102" n="0254b08"/>也。故以頓等四敎。爲此宗判敎之綱。旣定綱<anchor xml:id="nkr_note_add_0675c1401" n="0675c1401"/><anchor xml:id="beg0675c1401" n="0675c1401"/>已<anchor xml:id="end0675c1401"/>。後
<lb ed="X" n="0675c15"/><lb ed="R102" n="0254b09"/>以藏等四敎。詳釋五時。用頓等化儀之義。故爲綱
<lb ed="X" n="0675c16"/><lb ed="R102" n="0254b10"/>目。若消下。謂前四時。未經開顯。但用藏等。各論當
<lb ed="X" n="0675c17"/><lb ed="R102" n="0254b11"/>部。不擧從頓施漸。會漸歸頓。及秘密不定等大綱。
<lb ed="X" n="0675c18"/><lb ed="R102" n="0254b12"/>猶可消通。若釋法華。無頓等八。則五時之化儀難
<lb ed="X" n="0675c19"/><lb ed="R102" n="0254b13"/>彰。偏圓之化法莫辨。相待。絕待。義俱不顯。擧止之
<lb ed="X" n="0675c20"/><lb ed="R102" n="0254b14"/>失措也。宜哉。次引釋籤。明起敎者。如來藏理。本一
<lb ed="X" n="0675c21"/><lb ed="R102" n="0254b15"/>中實。但小機思息化城。令證偏空。謂之權也。雖分
<lb ed="X" n="0675c22"/><lb ed="R102" n="0254b16"/>權實。理元是一。故曰同體。我佛依此。而起大悲。乃
<lb ed="X" n="0675c23"/><lb ed="R102" n="0254b17"/>爲實施權。不獲<anchor xml:id="nkr_note_add_0675c2301" n="0675c2301"/><anchor xml:id="beg0675c2301" n="0675c2301"/>已<anchor xml:id="end0675c2301"/>而用也。然旣隨機立法。則從實
<lb ed="X" n="0675c24"/><lb ed="R102" n="0254b18"/>出權。<anchor xml:id="nkr_note_add_0675c2401" n="0675c2401"/><anchor xml:id="beg0675c2401" n="0675c2401"/>已<anchor xml:id="end0675c2401"/>分眞中之殊。復因詮眞。分藏通。詮中。分別
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0676a" n="0676a"/>
<lb ed="X" n="0676a01"/><lb ed="R102" n="0255a01"/>圓。故成四種差別也。</p>
<lb ed="X" n="0676a02"/><lb ed="R102" n="0255a02"/><p xml:id="pX57p0676a0201">△次釋序分二初序題。</p>
<lb ed="X" n="0676a03"/><lb ed="R102" n="0255a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0676a0301">天台四敎儀集註序。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0676a04"/><lb ed="R102" n="0255a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0676a0401">【■備】此玉師序集註所由作也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0676a05"/><lb ed="R102" n="0255a05"/><p xml:id="pX57p0676a0501">△二序文。</p>
<lb ed="X" n="0676a06"/><lb ed="R102" n="0255a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0676a0601">天台四敎儀者。實敎門之要道也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0676a07"/><lb ed="R102" n="0255a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0676a0701">【■補】天台大師。以兩種四敎。判釋如來一代。所說五
<lb ed="X" n="0676a08"/><lb ed="R102" n="0255a08"/>時聖敎。開本迹十妙。說止觀十乘。依之修者。得道
<lb ed="X" n="0676a09"/><lb ed="R102" n="0255a09"/>如林。大師滅後。章安大師。結集廣本。有望洋之歎。
<lb ed="X" n="0676a10"/><lb ed="R102" n="0255a10"/>高麗法師。於廣本中。略錄判釋儀式。曰天台四敎
<lb ed="X" n="0676a11"/><lb ed="R102" n="0255a11"/>儀。由是學者。易得綱要。故玉崗師。標美乎序首也。
<lb ed="X" n="0676a12"/><lb ed="R102" n="0255a12"/>儀註曰。敎者。通指如來一代大藏也。敎爲入理之
<lb ed="X" n="0676a13"/><lb ed="R102" n="0255a13"/>門。故曰敎門。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0676a14"/><lb ed="R102" n="0255a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0676a1401">自昔至今。註釋者衆。或略而不備。或博而太繁。矧又
<lb ed="X" n="0676a15"/><lb ed="R102" n="0255a15"/>節去正文。但標初後。苟非精誦者。莫之能閱也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0676a16"/><lb ed="R102" n="0255a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0676a1601">【■補】昔指宋開寶間。至於元之元統時。三百餘年。註
<lb ed="X" n="0676a17"/><lb ed="R102" n="0255a17"/>釋者。有苕溪。玄粹師。備釋二卷。神智從義師。集解
<lb ed="X" n="0676a18"/><lb ed="R102" n="0255a18"/>三卷。舜江弘濟師紀要三卷。其間更有註作。故云
<lb ed="X" n="0676a19"/><lb ed="R102" n="0255b01"/>衆也。略者。文簡而理不周。博者。辭紊而意不切。此
<lb ed="X" n="0676a20"/><lb ed="R102" n="0255b02"/>集註所由作也。初後者。初。謂一節首。後。是一節末。
<lb ed="X" n="0676a21"/><lb ed="R102" n="0255b03"/>謂但標每節首末之文也。背文。曰誦。對文曰讀。但
<lb ed="X" n="0676a22"/><lb ed="R102" n="0255b04"/>標每節前後。苟非熟誦者。莫能翻閱。何以導進新
<lb ed="X" n="0676a23"/><lb ed="R102" n="0255b05"/>學哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0676a24"/><lb ed="R102" n="0255b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0676a2401">今集諸部之文。註於其下。將無便於披覽者歟。其間
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0676b" n="0676b"/>
<lb ed="X" n="0676b01"/><lb ed="R102" n="0255b07"/>一二與諸家有同異者。蓋述所聞於先德。非任胸臆
<lb ed="X" n="0676b02"/><lb ed="R102" n="0255b08"/>也。若夫文末正修。初乘觀法。文雖簡略。理亦備焉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0676b03"/><lb ed="R102" n="0255b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0676b0301">【■補】諸部。謂採集經論及一家敎部之文。言同異者。
<lb ed="X" n="0676b04"/><lb ed="R102" n="0255b10"/>如釋題之從通。分天台如來兩種儀式。及文義二
<lb ed="X" n="0676b05"/><lb ed="R102" n="0255b11"/>通。乃至辯同體。異體等。與諸家有異也。先德。指淨
<lb ed="X" n="0676b06"/><lb ed="R102" n="0255b12"/>慈志云師等。蒙潤。南屛八世。桐州之孫。學法古源。
<lb ed="X" n="0676b07"/><lb ed="R102" n="0255b13"/>承嗣竹堂。此書。旣集諸部成文。及述先德所談。故
<lb ed="X" n="0676b08"/><lb ed="R102" n="0255b14"/>非胸臆說。罔欺後學也。若文末示觀。意在起行。務
<lb ed="X" n="0676b09"/><lb ed="R102" n="0255b15"/>從圓門深入。故於正修。唯明圓行。文雖敬紙。一念
<lb ed="X" n="0676b10"/><lb ed="R102" n="0255b16"/>三千。空假中理<anchor xml:id="nkr_note_add_0676b1001" n="0676b1001"/><anchor xml:id="beg0676b1001" n="0676b1001"/>已<anchor xml:id="end0676b1001"/>大備矣。夫一念三千。卽佛知見。
<lb ed="X" n="0676b11"/><lb ed="R102" n="0255b17"/>山家精髓。敎觀綱要。佛佛手授。祖祖心傳。唯此而
<lb ed="X" n="0676b12"/><lb ed="R102" n="0255b18"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0676b1201" n="0676b1201"/><anchor xml:id="beg0676b1201" n="0676b1201"/>已<anchor xml:id="end0676b1201"/>矣。今但略擧初乘者。十法成乘。以不思議陰境。
<lb ed="X" n="0676b13"/><lb ed="R102" n="0256a01"/>爲今正觀。可攝下九故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0676b14"/><lb ed="R102" n="0256a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0676b1401">諸新學人。究心於茲。忘言忘思。筌<g ref="#CB04590">罤</g>俱擲。奚以是爲。
<lb ed="X" n="0676b15"/><lb ed="R102" n="0256a03"/>然能爾也。則無適而不可。亦豈離是云乎哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0676b16"/><lb ed="R102" n="0256a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0676b1601">【■補】初則依言開解。繼則行起解絕。設有毫髮當情。
<lb ed="X" n="0676b17"/><lb ed="R102" n="0256a05"/>卽以四性推破。推之旣久。情念自盡。圓具之理。一
<lb ed="X" n="0676b18"/><lb ed="R102" n="0256a06"/>旦豁然。迴超言思之表。是爲不思議境。此惟觀智
<lb ed="X" n="0676b19"/><lb ed="R102" n="0256a07"/>所證。故曰忘言忘思。蓋理旣圓悟。如得魚而忘筌。
<lb ed="X" n="0676b20"/><lb ed="R102" n="0256a08"/>獲兔而棄<g ref="#CB04590">罤</g>也。是。指儀文也。適。往也。</p><p xml:id="pX57p0676b2015" cb:place="inline">【■備】人能精研
<lb ed="X" n="0676b21"/><lb ed="R102" n="0256a09"/>儀註。則於性。修。事。理。因果。自他。融會洞徹。由是集
<lb ed="X" n="0676b22"/><lb ed="R102" n="0256a10"/>之約。以窺大本之廣。復括大本之廣。以歸是集之
<lb ed="X" n="0676b23"/><lb ed="R102" n="0256a11"/>約。依敎二利。取捨自在。無往不可。然契理忘言之
<lb ed="X" n="0676b24"/><lb ed="R102" n="0256a12"/>人。益知敎觀綱宗。不離是集。故序末深致意焉。噫。
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0676c" n="0676c"/>
<lb ed="X" n="0676c01"/><lb ed="R102" n="0256a13"/>斯道之不明久矣。禪宗。不立文字。而目爲毒海。敎
<lb ed="X" n="0676c02"/><lb ed="R102" n="0256a14"/>家。不務禪觀。而逞彼唇鎗。惟我玉師。闡解行同途
<lb ed="X" n="0676c03"/><lb ed="R102" n="0256a15"/>之旨。揭性修一契之源。非斯人。吾孰與歸。源師引
<lb ed="X" n="0676c04"/><lb ed="R102" n="0256a16"/>藕益師語。作問答云。四敎儀出。而台宗晦。如執死
<lb ed="X" n="0676c05"/><lb ed="R102" n="0256a17"/>方醫變症。此意如何。答。藕師<g ref="#CB15081">䇿</g>進學人。廣探大部。
<lb ed="X" n="0676c06"/><lb ed="R102" n="0256a18"/>不可守此自隘也。儀註一書。使初學者從約至博。
<lb ed="X" n="0676c07"/><lb ed="R102" n="0256b01"/>爲敎觀基址也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0676c08"/><lb ed="R102" n="0256b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0676c0801">時元統甲戌夏五。南天竺白蓮華沙門蒙潤謹序。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0676c09"/><lb ed="R102" n="0256b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0676c0901">【■補】此紀時也。元統。元。順帝年號。南天竺。杭州山名
<lb ed="X" n="0676c10"/><lb ed="R102" n="0256b04"/>白蓮華庵。在天竺玉几峰側。傳云。法師諱蒙潤。字
<lb ed="X" n="0676c11"/><lb ed="R102" n="0256b05"/>玉崗。海鹽人。年十四。依舅古源師。授天台止觀諸
<lb ed="X" n="0676c12"/><lb ed="R102" n="0256b06"/>書。卽了大意。源師寂。事竹堂傳師嗣焉。出世主海
<lb ed="X" n="0676c13"/><lb ed="R102" n="0256b07"/>鹽之當湖德藏。遷杭。上演福。下竺。諸刹。後居白蓮
<lb ed="X" n="0676c14"/><lb ed="R102" n="0256b08"/>菴。專修念佛三昧。著有四敎儀集註十卷行世。辯
<lb ed="X" n="0676c15"/><lb ed="R102" n="0256b09"/>訛云。夏五。出春秋。不言月者。史闕文也○逸叟云。
<lb ed="X" n="0676c16"/><lb ed="R102" n="0256b10"/>余。久欲發明圓圖序註。不藏法姪。持憩師講錄來。
<lb ed="X" n="0676c17"/><lb ed="R102" n="0256b11"/>乃芟繁存要。附於輔宏記前。以惠後人。示三師云。
<lb ed="X" n="0676c18"/><lb ed="R102" n="0256b12"/>余自乾隆丁丑。覔輔宏記。癸巳方得原記。錯悞者。
<lb ed="X" n="0676c19"/><lb ed="R102" n="0256b13"/>錄較補正。其間旁引儀註。註及先德細標訓釋。更
<lb ed="X" n="0676c20"/><lb ed="R102" n="0256b14"/>其題曰。註輔宏記。僅成稾耳。圓圖序註。乃雲棲憩
<lb ed="X" n="0676c21"/><lb ed="R102" n="0256b15"/>西文所述。陶徑逸叟。復加刪補。爲素蓮老大師所
<lb ed="X" n="0676c22"/><lb ed="R102" n="0256b16"/>珍藏。今復得之。彚入註輔宏記前。將非盡善也夫。</p>
<lb ed="X" n="0676c23"/><lb ed="R102" n="0256b17"/><p xml:id="pX57p0676c2301">【■備】憩師圓圖序註。詳加刪潤。原本復有釋此題玄
<lb ed="X" n="0676c24"/><lb ed="R102" n="0256b18"/>義一篇。所判體宗用敎。勘非切要。故刪之。</p></cb:div></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0677a" n="0677a"/>
<lb ed="X" n="0677a01"/>
<lb ed="X" n="0677a02"/>
<lb ed="X" n="0677a03"/>
<lb ed="X" n="0677a04"/>
<lb ed="X" n="0677a05"/><cb:docNumber>No. 980</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0677a06"/><lb ed="R102" n="0257a01"/><cb:juan fun="open" n="1a"><cb:mulu type="卷" n="1a">一之上</cb:mulu><cb:jhead>天台四敎儀註彙補輔宏記卷一之上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0677a07"/>
<lb ed="X" n="0677a08"/><lb ed="R102" n="0257a02"/><byline cb:type="other">高麗沙門諦觀錄</byline>
<lb ed="X" n="0677a09"/><lb ed="R102" n="0257a03"/><byline cb:type="other">南天竺沙門蒙潤集注</byline>
<lb ed="X" n="0677a10"/><lb ed="R102" n="0257a04"/><byline cb:type="author">淸比丘性權彚補輔宏記</byline>
<lb ed="X" n="0677a11"/><lb ed="R102" n="0257a05"/><byline cb:type="other">淸三寶弟子錢<g ref="#CB15117">𠁼</g>菴較訂</byline>
<lb ed="X" n="0677a12"/><lb ed="R102" n="0257a06"/><byline cb:type="other">天台嫡裔比丘諦閑編科參梓</byline>
<lb ed="X" n="0677a13"/><lb ed="R102" n="0257a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">天台四敎儀註彙補輔宏記</cb:mulu><p xml:id="pX57p0677a1301">△將釋此文總分爲二。初釋題二。初標註題。</p>
<lb ed="X" n="0677a14"/><lb ed="R102" n="0257a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0677a1401">天台四敎儀集註。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0677a15"/><lb ed="R102" n="0257a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0677a1501">【■記】初標題。天等四字。標大師所立之敎。儀字。乃諦
<lb ed="X" n="0677a16"/><lb ed="R102" n="0257a10"/>師略錄之文。五字原題。又爲潤師所集。註。卽註題
<lb ed="X" n="0677a17"/><lb ed="R102" n="0257a11"/>也。名集註者抄集典章。註解要義也。蓋大師。縱無
<lb ed="X" n="0677a18"/><lb ed="R102" n="0257a12"/>礙辯。說敎觀諸書。其詞豐。諦師。錄大部文心。成一
<lb ed="X" n="0677a19"/><lb ed="R102" n="0257a13"/>卷儀式。其文約。潤師。復集諸文。而加註之。乃有十
<lb ed="X" n="0677a20"/><lb ed="R102" n="0257a14"/>卷儀註行焉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0677a21"/><lb ed="R102" n="0257a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0677a2101">南天竺沙門蒙潤集註。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0677a22"/><lb ed="R102" n="0257a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0677a2201">【■記】次標人。天竺。應云印特迦羅。此翻月。有東南西
<lb ed="X" n="0677a23"/><lb ed="R102" n="0257a17"/>北中。五天竺國。</p><p xml:id="pX57p0677a2307" cb:place="inline">【■補】然此。非印度之南天竺。隋。眞觀
<lb ed="X" n="0677a24"/><lb ed="R102" n="0257a18"/>師。於杭州龍井。立精舍。名南天竺。後玉師居之。以
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0677b" n="0677b"/>
<lb ed="X" n="0677b01"/><lb ed="R102" n="0257b01"/>成集註處也。沙門。解本卷。</p><p xml:id="pX57p0677b0111" cb:place="inline">【■記】師。取法雨潤彼羣蒙
<lb ed="X" n="0677b02"/><lb ed="R102" n="0257b02"/>意立名。法華云如彼大雲。雨於一切。如其種性。具
<lb ed="X" n="0677b03"/><lb ed="R102" n="0257b03"/>足蒙潤是也。</p><p xml:id="pX57p0677b0306" cb:place="inline">【■備】註家題。乃記者所標。記者厥功最
<lb ed="X" n="0677b04"/><lb ed="R102" n="0257b04"/>偉。惜軼其名氏無從考列篇首。輔宏者。擬附止觀
<lb ed="X" n="0677b05"/><lb ed="R102" n="0257b05"/>輔行傳弘而立。謂博搜詳記。以輔成集註。弘傳利
<lb ed="X" n="0677b06"/><lb ed="R102" n="0257b06"/>物也。示三師。諱性權。住武源集福院。遍抄彚補。勤
<lb ed="X" n="0677b07"/><lb ed="R102" n="0257b07"/>苦累載。傳法支派。亦未及備考。今題。標輔宏記。及
<lb ed="X" n="0677b08"/><lb ed="R102" n="0257b08"/>列示師彚補下。特加輔宏記三字者。不敢沒記者
<lb ed="X" n="0677b09"/><lb ed="R102" n="0257b09"/>苦心也。較訂者。虗衷細較。刪冗闡眞。訂成以備考
<lb ed="X" n="0677b10"/><lb ed="R102" n="0257b10"/>定也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0677b11"/><lb ed="R102" n="0257b11"/><p xml:id="pX57p0677b1101">△二釋儀題。</p>
<lb ed="X" n="0677b12"/><lb ed="R102" n="0257b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0677b1201">天台四敎儀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0677b13"/><lb ed="R102" n="0257b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0677b1301">【■記】初標題。此有通別二義。天等四字是別。蓋西土
<lb ed="X" n="0677b14"/><lb ed="R102" n="0257b14"/>有龍猛四敎。東土有光宅四敎。苑公四敎。曉公四
<lb ed="X" n="0677b15"/><lb ed="R102" n="0257b15"/>敎。玄籤判敎章廣明。今云天台四敎。是別題也。儀
<lb ed="X" n="0677b16"/><lb ed="R102" n="0257b16"/>字是通。如補助儀。放生儀等。通以此立名。</p><p xml:id="pX57p0677b1617" cb:place="inline">【■備】言龍
<lb ed="X" n="0677b17"/><lb ed="R102" n="0257b17"/>猛四敎者。卽龍樹菩薩。以阿含小乘爲有門。大品
<lb ed="X" n="0677b18"/><lb ed="R102" n="0257b18"/>般若爲空門。深密等諸大乘經。說有談空。互相無
<lb ed="X" n="0677b19"/><lb ed="R102" n="0258a01"/>礙。爲亦有亦空門。中論等說一切法。皆卽空之有。
<lb ed="X" n="0677b20"/><lb ed="R102" n="0258a02"/>是非有。卽有之空。是非空。互泯互融。卽第一義。爲
<lb ed="X" n="0677b21"/><lb ed="R102" n="0258a03"/>非空非有門。光宅四敎者。以羊車比聲聞。鹿車比
<lb ed="X" n="0677b22"/><lb ed="R102" n="0258a04"/>緣覺。牛車比菩薩。白牛車。擬大乘菩薩。唐。元曉公
<lb ed="X" n="0677b23"/><lb ed="R102" n="0258a05"/>四敎者。一。三乘別敎。謂四諦緣起經等。三乘共學。
<lb ed="X" n="0677b24"/><lb ed="R102" n="0258a06"/>內二乘未明法空。是別相故。二。三乘通敎。般若深
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0677c" n="0677c"/>
<lb ed="X" n="0677c01"/><lb ed="R102" n="0258a07"/>密經等三乘共學。於中說諸法空。卽是通相。三。一
<lb ed="X" n="0677c02"/><lb ed="R102" n="0258a08"/>乘分敎。梵網經等。不與二乘共學。名爲一乘。於中
<lb ed="X" n="0677c03"/><lb ed="R102" n="0258a09"/>未顯法之周普。名爲隨分。故名一乘分敎四。一乘
<lb ed="X" n="0677c04"/><lb ed="R102" n="0258a10"/>滿敎。如華嚴經等。具明法界圓融周普故。苑公四
<lb ed="X" n="0677c05"/><lb ed="R102" n="0258a11"/>敎者。卽唐賢首。藏公弟子苑公。因寶性論有四種
<lb ed="X" n="0677c06"/><lb ed="R102" n="0258a12"/>衆生。不識如來藏立四敎。一。迷眞異執敎。謂凡外
<lb ed="X" n="0677c07"/><lb ed="R102" n="0258a13"/>迷眞。廣起異執。二。眞一分半敎。謂二乘。如不變隨
<lb ed="X" n="0677c08"/><lb ed="R102" n="0258a14"/>緣二義。<anchor xml:id="nkr_note_add_0677c0801" n="0677c0801"/><anchor xml:id="beg0677c0801" n="0677c0801"/>但<anchor xml:id="end0677c0801"/>得隨緣。不得不變。故名一分。於隨緣中。
<lb ed="X" n="0677c09"/><lb ed="R102" n="0258a15"/>唯說生空。不說法空。故名爲半。三。眞一分滿敎。謂
<lb ed="X" n="0677c10"/><lb ed="R102" n="0258a16"/>初心菩薩。但得不變。不得隨緣。故名一分。於不變
<lb ed="X" n="0677c11"/><lb ed="R102" n="0258a17"/>中。雙辨二空。故名爲滿。四。眞具分滿敎。謂菩薩具
<lb ed="X" n="0677c12"/><lb ed="R102" n="0258a18"/>隨緣不變二義。顯眞實理。識如來藏故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0677c13"/><lb ed="R102" n="0258b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0677c1301">【□註】天台。山名也。天者。顚也。元氣未分。混而爲一。兩儀
<lb ed="X" n="0677c14"/><lb ed="R102" n="0258b02"/>旣判。淸而爲天。濁而爲地。此本俗名。且依俗釋。台者。
<lb ed="X" n="0677c15"/><lb ed="R102" n="0258b03"/>星名也。其地分野。應天三台。故以名焉。如輔行一<note place="inline">上十
<lb ed="X" n="0677c16"/><lb ed="R102" n="0258b04"/>七</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0677c17"/><lb ed="R102" n="0258b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0677c1701">【■記】顚者頂也。高無上也。元氣未分爲太極。淸濁<anchor xml:id="nkr_note_add_0677c1701" n="0677c1701"/><anchor xml:id="beg0677c1701" n="0677c1701"/>已<anchor xml:id="end0677c1701"/>
<lb ed="X" n="0677c18"/><lb ed="R102" n="0258b06"/>判爲兩儀。所謂氣之輕淸。上浮者爲天。氣之重濁。
<lb ed="X" n="0677c19"/><lb ed="R102" n="0258b07"/>下凝者爲地。是也。此從儒釋。若據佛經論。光潔。自
<lb ed="X" n="0677c20"/><lb ed="R102" n="0258b08"/>在。神用。名天。又身勝。樂勝。名天。如三卷天道中釋。
<lb ed="X" n="0677c21"/><lb ed="R102" n="0258b09"/>星者。散也。二十八宿。列位布散。各有分屬之野。故
<lb ed="X" n="0677c22"/><lb ed="R102" n="0258b10"/>云分野。其地旣上應三台之星。故山亦以天台名
<lb ed="X" n="0677c23"/><lb ed="R102" n="0258b11"/>焉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0677c24"/><lb ed="R102" n="0258b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0677c2401">【□註】此山卽大師棲身入寂之所。蓋以西方風俗。稱名
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0678a" n="0678a"/>
<lb ed="X" n="0678a01"/><lb ed="R102" n="0258b13"/>爲尊。此土避名爲敬。故以此處顯其人也。復以人命
<lb ed="X" n="0678a02"/><lb ed="R102" n="0258b14"/>家。則天台爲宗矣。今題意在焉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0678a03"/><lb ed="R102" n="0258b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0678a0301">【■記】此明大師始終緣著此山。故以此命題。輔行云。
<lb ed="X" n="0678a04"/><lb ed="R102" n="0258b16"/>西方稱名爲尊。如子之名。兼於父母。佛當生彼。預
<lb ed="X" n="0678a05"/><lb ed="R102" n="0258b17"/>設此儀。使慕德稱名故也。此方避名爲敬。故以所
<lb ed="X" n="0678a06"/><lb ed="R102" n="0258b18"/>居。顯其人也。</p><p xml:id="pX57p0678a0606" cb:place="inline">【■備】辨訛曰棲身。應云棲眞。以大師避
<lb ed="X" n="0678a07"/><lb ed="R102" n="0259a01"/>世守玄故也。律中。西土亦以避稱爲敬。如曰。不得
<lb ed="X" n="0678a08"/><lb ed="R102" n="0259a02"/>稱二師名。人問。當示一字。若更問。當曰義因緣故。
<lb ed="X" n="0678a09"/><lb ed="R102" n="0259a03"/>名某甲。又根本有部。乞戒詞曰。我因事至。說鄔波
<lb ed="X" n="0678a10"/><lb ed="R102" n="0259a04"/><g ref="#CB00501">䭾</g>耶名。鄔波陀耶。名某甲。古師準此。故有上某下
<lb ed="X" n="0678a11"/><lb ed="R102" n="0259a05"/>某之稱。至佛菩薩。萬德洪名不諱者。如此土稱<anchor xml:id="nkr_note_add_0678a1101" n="0678a1101"/><anchor xml:id="beg0678a1101" n="0678a1101"/>諡<anchor xml:id="end0678a1101"/>
<lb ed="X" n="0678a12"/><lb ed="R102" n="0259a06"/>號無異。又當別論也。予。按<name role="" type="person">阿難陀</name>。羅睺羅。皆名非
<lb ed="X" n="0678a13"/><lb ed="R102" n="0259a07"/>諡。然律中。有是詞避稱之。義亦有之。雙存可也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0678a14"/><lb ed="R102" n="0259a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0678a1401">【□註】四敎者。別文明化儀。化法。有乎八敎。今但言四敎
<lb ed="X" n="0678a15"/><lb ed="R102" n="0259a09"/>者。以通名立題。義攝兩種。蓋非化儀無以判。非化法
<lb ed="X" n="0678a16"/><lb ed="R102" n="0259a10"/>無以釋。一書之旨。莫越於斯。敎者。聖人被下之言。亦
<lb ed="X" n="0678a17"/><lb ed="R102" n="0259a11"/>詮理化物爲義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0678a18"/><lb ed="R102" n="0259a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0678a1801">【■記】今題標四敎者。謂頓等。化儀四敎。藏等。化法四
<lb ed="X" n="0678a19"/><lb ed="R102" n="0259a13"/>敎。雖有儀式方法之殊。總不出四字通名也。蓋如
<lb ed="X" n="0678a20"/><lb ed="R102" n="0259a14"/>來一代時敎。化儀以判定。化法以分釋。故題以四
<lb ed="X" n="0678a21"/><lb ed="R102" n="0259a15"/>字通名。攝兩種四敎也。被下之言爲敎者。佛菩薩
<lb ed="X" n="0678a22"/><lb ed="R102" n="0259a16"/>大悲益物。言普被於當時。敎普被於後世也。詮理
<lb ed="X" n="0678a23"/><lb ed="R102" n="0259a17"/>化物爲義者。謂鑒機談理。轉化物心。故化儀。有頓
<lb ed="X" n="0678a24"/><lb ed="R102" n="0259a18"/>詮漸詮之別。化法。有詮眞詮中之殊。四敎義云。此
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0678b" n="0678b"/>
<lb ed="X" n="0678b01"/><lb ed="R102" n="0259b01"/>四通言敎者。以詮理化物爲義。大聖於四不可說。
<lb ed="X" n="0678b02"/><lb ed="R102" n="0259b02"/>用四悉檀赴緣而說。說能詮理。化轉物心故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0678b03"/><lb ed="R102" n="0259b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0678b0301">【□註】問。或約化儀立題。乃據籤文。化儀四敎。文義整足。
<lb ed="X" n="0678b04"/><lb ed="R102" n="0259b04"/>任運攝得三藏等四爲證。或謂頒宣藏等。以爲頓等。
<lb ed="X" n="0678b05"/><lb ed="R102" n="0259b05"/>謂化儀無體。又謂頓等四敎。古師亦用。藏等四敎。起
<lb ed="X" n="0678b06"/><lb ed="R102" n="0259b06"/>自天台。以此爲化法立題。今何以從通名耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0678b07"/><lb ed="R102" n="0259b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0678b0701">【■記】此料揀從通立題。</p><p xml:id="pX57p0678b0712" cb:place="inline">【■備】設問有三。一謂四敎之題。
<lb ed="X" n="0678b08"/><lb ed="R102" n="0259b08"/>的約化儀。蓋據釋籤。解秘密不定中云。且寄三法。
<lb ed="X" n="0678b09"/><lb ed="R102" n="0259b09"/>以出其相。何者。以此頓。漸。不定。三法對秘密故。則
<lb ed="X" n="0678b10"/><lb ed="R102" n="0259b10"/>化儀四敎。文義整足。任運攝得藏通等四故也。二
<lb ed="X" n="0678b11"/><lb ed="R102" n="0259b11"/>謂四敎之題。的約化法。蓋據輔行。明判敎文云。如
<lb ed="X" n="0678b12"/><lb ed="R102" n="0259b12"/>來權巧。善達物機。頒宣藏等。以爲頓等。可知藏等
<lb ed="X" n="0678b13"/><lb ed="R102" n="0259b13"/>化法有體。頓等化儀無體故也。三謂四敎之題。在
<lb ed="X" n="0678b14"/><lb ed="R102" n="0259b14"/>天台。的約化法。蓋化儀四敎。古師亦用。妙玄云。南
<lb ed="X" n="0678b15"/><lb ed="R102" n="0259b15"/>北地師。通用三種敎相。一頓。二漸。三不定。華嚴爲
<lb ed="X" n="0678b16"/><lb ed="R102" n="0259b16"/>化菩薩。如日照高山。名頓敎。三藏爲化小乘。先敎
<lb ed="X" n="0678b17"/><lb ed="R102" n="0259b17"/>半字。名有相敎。十二年後爲大乘。說五時般若。乃
<lb ed="X" n="0678b18"/><lb ed="R102" n="0259b18"/>至常住。名無相敎。此等俱爲漸敎也。別有一經。非
<lb ed="X" n="0678b19"/><lb ed="R102" n="0260a01"/>頓。非漸。而明佛性常住。勝鬘光明等是也。此明偏
<lb ed="X" n="0678b20"/><lb ed="R102" n="0260a02"/>方不定敎。此之三意。通途共有。惟藏等四敎。天台
<lb ed="X" n="0678b21"/><lb ed="R102" n="0260a03"/>獨創。故以化儀立題。有濫古之譏。以化法立敎。有
<lb ed="X" n="0678b22"/><lb ed="R102" n="0260a04"/>專家之美故也。今從通名何耶。</p><p xml:id="pX57p0678b2213" cb:place="inline">【■補】任運者。如頓。則
<lb ed="X" n="0678b23"/><lb ed="R102" n="0260a05"/>攝別圓。漸。則攝四敎。頒宣者。謂頒布宣揚。頒宣藏
<lb ed="X" n="0678b24"/><lb ed="R102" n="0260a06"/>等四法爲漸。頒宣圓別二法爲頓。頒宣藏等同聽
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0678c" n="0678c"/>
<lb ed="X" n="0678c01"/><lb ed="R102" n="0260a07"/>異聞。爲不定。互不相知。爲秘密。故化儀無體。</p><p xml:id="pX57p0678c0118" cb:place="inline">【■備】釋
<lb ed="X" n="0678c02"/><lb ed="R102" n="0260a08"/>籤。寄頓漸顯露不定三法。以出其相者。秘密說法。
<lb ed="X" n="0678c03"/><lb ed="R102" n="0260a09"/>其相難出。故寄三法。對秘密而夾出之。則秘密之
<lb ed="X" n="0678c04"/><lb ed="R102" n="0260a10"/>相可知。而四敎整足。妙樂云。秘密不傳。降佛以還。
<lb ed="X" n="0678c05"/><lb ed="R102" n="0260a11"/>非所述故。因後叙出。乃可傳耳。又古師。但立不定
<lb ed="X" n="0678c06"/><lb ed="R102" n="0260a12"/>等三種。今云四敎亦用者。以顯露秘密二種。同屬
<lb ed="X" n="0678c07"/><lb ed="R102" n="0260a13"/>不定攝也。偏方二卷解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0678c08"/><lb ed="R102" n="0260a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0678c0801">【□註】答。化儀。化法。有體無體。或彼此相攝。文各有意。皆
<lb ed="X" n="0678c09"/><lb ed="R102" n="0260a15"/>不爲此立題而設。況古師所立頓等。與今不同。故妙
<lb ed="X" n="0678c10"/><lb ed="R102" n="0260a16"/>樂以題等藏等。爲天台一家判釋之綱目。今此一書。
<lb ed="X" n="0678c11"/><lb ed="R102" n="0260a17"/>旣明判釋。立題四敎。豈偏屬乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0678c12"/><lb ed="R102" n="0260a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0678c1201">【■記】化法二句。牒輔行意。彼此相攝。牒籤文意。各有
<lb ed="X" n="0678c13"/><lb ed="R102" n="0260b01"/>意者。</p><p xml:id="pX57p0678c1303" cb:place="inline">【■補】籤以玄文。但擧頓漸不定。對顯秘密。故不
<lb ed="X" n="0678c14"/><lb ed="R102" n="0260b02"/>擧藏等。輔行頒宣藏等。以爲頓等。申用敎意。顯敎
<lb ed="X" n="0678c15"/><lb ed="R102" n="0260b03"/>門綱格。不擧頓等。是知二文。各有攸歸。皆不爲此
<lb ed="X" n="0678c16"/><lb ed="R102" n="0260b04"/>立題設也。古立不同者。妙玄云。南北師。通用三種
<lb ed="X" n="0678c17"/><lb ed="R102" n="0260b05"/>敎相。如日照高山。名頓等。籤曰始自華嚴。終至法
<lb ed="X" n="0678c18"/><lb ed="R102" n="0260b06"/>華。皆有頓義。顯露中。唯除鹿苑。餘部。皆有頓故。名
<lb ed="X" n="0678c19"/><lb ed="R102" n="0260b07"/>頓敎。不定。亦復如是。乃至明鹿苑初成。亦有頓義。
<lb ed="X" n="0678c20"/><lb ed="R102" n="0260b08"/>況諸經部。</p><p xml:id="pX57p0678c2005" cb:place="inline">【■記】南北諸師。通用三種。所立不定者。專
<lb ed="X" n="0678c21"/><lb ed="R102" n="0260b09"/>指勝鬘。及金光明。今家判。味味之中皆有不定。如
<lb ed="X" n="0678c22"/><lb ed="R102" n="0260b10"/>玄文云。一時。一說。一念中。備有不定。不同舊義。專
<lb ed="X" n="0678c23"/><lb ed="R102" n="0260b11"/>屬二部也。是知大師。不獨創化法四敎。卽所定化
<lb ed="X" n="0678c24"/><lb ed="R102" n="0260b12"/>儀。良亦迴與古殊。故妙樂云。頓等四敎。是此宗判
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0679a" n="0679a"/>
<lb ed="X" n="0679a01"/><lb ed="R102" n="0260b13"/>敎之大綱。藏等四敎。是一家釋義之綱目。今儀文。
<lb ed="X" n="0679a02"/><lb ed="R102" n="0260b14"/>旣判釋俱明。宜從通名立題矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0679a03"/><lb ed="R102" n="0260b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0679a0301">【□註】儀者。天台一家四敎判釋儀式也。文末旣云。自從
<lb ed="X" n="0679a04"/><lb ed="R102" n="0260b16"/>此下。略明諸家判敎儀式。顯今一書。明判。明釋在乎
<lb ed="X" n="0679a05"/><lb ed="R102" n="0260b17"/>天台。豈可謂如來施化次第儀式耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0679a06"/><lb ed="R102" n="0260b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0679a0601">【■備】此下旣明諸家判敎儀式。此儀字。的指大師判
<lb ed="X" n="0679a07"/><lb ed="R102" n="0261a01"/>釋儀式。顯然矣。此恐將今儀字。誤作如來施化儀
<lb ed="X" n="0679a08"/><lb ed="R102" n="0261a02"/>式而釋。故辨定之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0679a09"/><lb ed="R102" n="0261a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0679a0901">高麗沙門諦觀錄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0679a10"/><lb ed="R102" n="0261a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0679a1001">【■記】次標人。師諱諦觀者。三諦。三觀。境智一如。乃宗
<lb ed="X" n="0679a11"/><lb ed="R102" n="0261a05"/>圓敎觀行立名也。通惠錄云。吳越。錢忠懿王。因閱
<lb ed="X" n="0679a12"/><lb ed="R102" n="0261a06"/>永嘉集。同除四住。此處爲齊句。問韶國師。師曰天
<lb ed="X" n="0679a13"/><lb ed="R102" n="0261a07"/>台<name role="" type="person">國淸寺</name>。寂師。必解此語。王。延寂師至。問之。師曰。
<lb ed="X" n="0679a14"/><lb ed="R102" n="0261a08"/>此智者妙玄中文。時遭安史兵殘。近則會昌焚毀。
<lb ed="X" n="0679a15"/><lb ed="R102" n="0261a09"/>敎藏殘闕殆盡。今高麗闡敎方盛。全書在彼。王。慨
<lb ed="X" n="0679a16"/><lb ed="R102" n="0261a10"/>然使高麗。高麗君。勅僧諦觀。報聘天台敎部。還歸
<lb ed="X" n="0679a17"/><lb ed="R102" n="0261a11"/>中國。觀至。稟學寂公。天台敎觀。至是重昌矣。觀探
<lb ed="X" n="0679a18"/><lb ed="R102" n="0261a12"/>索大本。略出四敎儀二卷。其上卷。明一家判敎立
<lb ed="X" n="0679a19"/><lb ed="R102" n="0261a13"/>義。下卷。明南北諸師宗途異計。後孤山師謂。上卷
<lb ed="X" n="0679a20"/><lb ed="R102" n="0261a14"/>詞旨簡要。學者資之。可了一化大綱。下卷乃破斥
<lb ed="X" n="0679a21"/><lb ed="R102" n="0261a15"/>古師。可緩。是以但行上卷也。</p><p xml:id="pX57p0679a2112" cb:place="inline">【■補】統紀云。觀師製四
<lb ed="X" n="0679a22"/><lb ed="R102" n="0261a16"/>敎儀。人無知者。螺溪亡後。故篋放光。啓視之乃四
<lb ed="X" n="0679a23"/><lb ed="R102" n="0261a17"/>敎儀也。由是盛行。同除四住。解九卷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0679a24"/><lb ed="R102" n="0261a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0679a2401">【□註】高麗。東夷國名。沙門。此云勤息。謂勤行衆善。止息
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0679b" n="0679b"/>
<lb ed="X" n="0679b01"/><lb ed="R102" n="0261b01"/>諸惡故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0679b02"/><lb ed="R102" n="0261b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0679b0201">【■記】衆善。不出三學。諸惡。不出三毒。所謂勤修戒定
<lb ed="X" n="0679b03"/><lb ed="R102" n="0261b03"/>慧。息滅貪嗔癡是也。</p><p xml:id="pX57p0679b0309" cb:place="inline">【■備】若論圓觀。一念三千。卽空
<lb ed="X" n="0679b04"/><lb ed="R102" n="0261b04"/>假中。一破一切破。一立一切立。一究竟一切究竟。
<lb ed="X" n="0679b05"/><lb ed="R102" n="0261b05"/>何善不行。何惡不息。此最上根勤息也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0679b06"/><lb ed="R102" n="0261b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0679b0601">【□註】又沙門復以釋爲姓者。始於晉安法師也。後。增一
<lb ed="X" n="0679b07"/><lb ed="R102" n="0261b07"/>阿含來此土云。四河入海。同一鹹味。四姓出家。皆名
<lb ed="X" n="0679b08"/><lb ed="R102" n="0261b08"/>爲釋<note place="inline">文</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0679b09"/><lb ed="R102" n="0261b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0679b0901">【■記】此兼解沙門通稱釋也。道安云。剃髮染衣。紹釋
<lb ed="X" n="0679b10"/><lb ed="R102" n="0261b10"/>迦種。當以釋命姓。後增一下證成。四河者。阿耨達
<lb ed="X" n="0679b11"/><lb ed="R102" n="0261b11"/>池中。東<name role="" type="person">殑伽河</name>。入東南海。南<name role="" type="person">信度河</name>。入西南海。西
<lb ed="X" n="0679b12"/><lb ed="R102" n="0261b12"/>縛芻河。入西北海。北徙多河。入東北海。卽此土黃
<lb ed="X" n="0679b13"/><lb ed="R102" n="0261b13"/>河之源也。四姓。一刹利。翻田主。愛民治國。王者之
<lb ed="X" n="0679b14"/><lb ed="R102" n="0261b14"/>類。二婆羅門。翻淨行。道學居貞之類。三毗舍。卽商
<lb ed="X" n="0679b15"/><lb ed="R102" n="0261b15"/>賈種。四首陀。卽農人種。西域記云。自餘雜姓。難以
<lb ed="X" n="0679b16"/><lb ed="R102" n="0261b16"/>詳載。族姓殊者。有四流焉。又開元錄。引彌沙塞律
<lb ed="X" n="0679b17"/><lb ed="R102" n="0261b17"/>云。汝等比丘。雜類出家。皆捨本姓。同稱釋子。旣符
<lb ed="X" n="0679b18"/><lb ed="R102" n="0261b18"/>經律。遂爲永式。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0679b19"/><lb ed="R102" n="0262a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0679b1901">【□註】顯性錄以四句揀云。一是沙門。非釋子。出家外道。
<lb ed="X" n="0679b20"/><lb ed="R102" n="0262a02"/>二是釋子。非沙門。在家釋種。此王種之釋也。三是釋
<lb ed="X" n="0679b21"/><lb ed="R102" n="0262a03"/>子。是沙門。兩土之僧。此四姓出家。通稱爲釋。四非釋
<lb ed="X" n="0679b22"/><lb ed="R102" n="0262a04"/>子。非沙門。兩土之俗。四句揀之無遺矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0679b23"/><lb ed="R102" n="0262a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0679b2301">【■記】今雖通引。意在證成第三句也。</p><p xml:id="pX57p0679b2317" cb:place="inline">【■補】顯性錄。孤山
<lb ed="X" n="0679b24"/><lb ed="R102" n="0262a06"/>圓師。解金剛錍明無情佛性。故稱顯性。</p><p xml:id="pX57p0679b2416" cb:place="inline">【■備】外道亦
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0679c" n="0679c"/>
<lb ed="X" n="0679c01"/><lb ed="R102" n="0262a07"/>不合沙門勤息之稱。今姑貼作出家說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0679c02"/><lb ed="R102" n="0262a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0679c0201">【□註】或謂。是釋子是沙門。乃釋種出家。且梵土餘種出
<lb ed="X" n="0679c03"/><lb ed="R102" n="0262a09"/>家。及此土之僧。皆稱沙門釋子。爲何句收耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0679c04"/><lb ed="R102" n="0262a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0679c0401">【■記】此單辯第三句。先出異辯。且下。詰破意。以釋種
<lb ed="X" n="0679c05"/><lb ed="R102" n="0262a11"/>出家。始稱釋子沙門者。請判兩土之僧。非第三句
<lb ed="X" n="0679c06"/><lb ed="R102" n="0262a12"/>收。當何句收耶。由是一詰。異家默伏也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0679c07"/><lb ed="R102" n="0262a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0679c0701">【□註】錄。謂觀師抄錄台敎綱要也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0679c08"/><lb ed="R102" n="0262a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0679c0801">【■記】擧綱。而衆目自張。抄要。而全文可委。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0679c09"/><lb ed="R102" n="0262a15"/><p xml:id="pX57p0679c0901">△二釋文大科分三。初叙時敎法義散廣二。初正
<lb ed="X" n="0679c10"/><lb ed="R102" n="0262a16"/>叙二。初立能判主。</p>
<lb ed="X" n="0679c11"/><lb ed="R102" n="0262a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0679c1101">天台智者大師。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0679c12"/><lb ed="R102" n="0262a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0679c1201">【■記】法藉人宏。敎從人立。故首標立敎之祖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0679c13"/><lb ed="R102" n="0262b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0679c1301">【□註】拾遺記云。天台。棲眞之處。智者。隋主所稱。大師。羣
<lb ed="X" n="0679c14"/><lb ed="R102" n="0262b02"/>生模範。亦帝王大臣所師也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0679c15"/><lb ed="R102" n="0262b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0679c1501">【■記】天台棲眞者。發隱云。師以夢符手接。瑞感鐘鳴。
<lb ed="X" n="0679c16"/><lb ed="R102" n="0262b04"/>魑魅望德而消。梵僧從空而禮。宏經螺水。示寂石
<lb ed="X" n="0679c17"/><lb ed="R102" n="0262b05"/>城。緣著天台故也。隋主所稱者。煬帝爲晉王時。授
<lb ed="X" n="0679c18"/><lb ed="R102" n="0262b06"/>菩薩戒竟。王言。吾師傳佛法燈。宜稱智者。是也。大
<lb ed="X" n="0679c19"/><lb ed="R102" n="0262b07"/>師羣範者。顯揚論云。經言大師者。能善敎誡。聲聞
<lb ed="X" n="0679c20"/><lb ed="R102" n="0262b08"/>弟子。應作。不應作事。名大師。又能化導無量衆生。
<lb ed="X" n="0679c21"/><lb ed="R102" n="0262b09"/>證苦集滅道。故名。又能摧滅邪穢外道。出現於世。
<lb ed="X" n="0679c22"/><lb ed="R102" n="0262b10"/>故名。是則唯佛乃稱三界大師。今稱大師者。良由
<lb ed="X" n="0679c23"/><lb ed="R102" n="0262b11"/>四衆攸仰。如佛出世故。請觀音疏鈔云。大者。褒美
<lb ed="X" n="0679c24"/><lb ed="R102" n="0262b12"/>之詞。師者。敎人以道之稱。古者。解行可軌。名爲大
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0680a" n="0680a"/>
<lb ed="X" n="0680a01"/><lb ed="R102" n="0262b13"/>師。智者。是當時模範。故稱也。帝王。大臣如陳後主。
<lb ed="X" n="0680a02"/><lb ed="R102" n="0262b14"/>隋文。煬。二帝。儀同沈君理等。</p><p xml:id="pX57p0680a0212" cb:place="inline">【■備】大師先夢山頂。有
<lb ed="X" n="0680a03"/><lb ed="R102" n="0262b15"/>僧招手。申臂至於山麓。接引令登。後入天台。見佛
<lb ed="X" n="0680a04"/><lb ed="R102" n="0262b16"/>隴南峯。徘徊留意。其夜宿於定光之草菴。咸聞鐘
<lb ed="X" n="0680a05"/><lb ed="R102" n="0262b17"/>聲。光。舞手長吟言。但聞鳴椎集僧。是得住之相。憶
<lb ed="X" n="0680a06"/><lb ed="R102" n="0262b18"/>昔招手相引時否。別峯華頂。獨往頭陀。後夜大風
<lb ed="X" n="0680a07"/><lb ed="R102" n="0263a01"/>拔木。魑魅千羣。安心空寂。自然散失。師講淨名。袁
<lb ed="X" n="0680a08"/><lb ed="R102" n="0263a02"/>子雄見梵僧數十。手擎香爐出。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680a09"/><lb ed="R102" n="0263a03"/><p xml:id="pX57p0680a0901">△二明所判法二。初總標。</p>
<lb ed="X" n="0680a10"/><lb ed="R102" n="0263a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680a1001">以五時八敎。判釋東流一代聖敎。馨無不盡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680a11"/><lb ed="R102" n="0263a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680a1101">【■記】我佛慈悲。普化十方。遂得聖敎。流傳震旦。至智
<lb ed="X" n="0680a12"/><lb ed="R102" n="0263a06"/>者大師出。以五時八敎定解。不蔓不漏。罄盡其旨。
<lb ed="X" n="0680a13"/><lb ed="R102" n="0263a07"/>正是書所錄之文。故先總標也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680a14"/><lb ed="R102" n="0263a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680a1401">【□註】五時八敎。本是如來所說之法。大師依義立名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680a15"/><lb ed="R102" n="0263a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680a1501">【■備】如來觀機演化。時不愆期。敎無濫設。故因時施
<lb ed="X" n="0680a16"/><lb ed="R102" n="0263a10"/>敎。本是如來說法之儀。唯意旨幽深。非四依大士。
<lb ed="X" n="0680a17"/><lb ed="R102" n="0263a11"/>孰能測其端緖。大師親見靈山一會。儼然未散。獲
<lb ed="X" n="0680a18"/><lb ed="R102" n="0263a12"/>旋陀羅尼。卽四依中之初依。故能依聖義。以立五
<lb ed="X" n="0680a19"/><lb ed="R102" n="0263a13"/>時八敎也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680a20"/><lb ed="R102" n="0263a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680a2001">【□註】用此判釋一代聖敎。故云以也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680a21"/><lb ed="R102" n="0263a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680a2101">【■備】五時八敎。本如來說法之儀。今加一以字。則成
<lb ed="X" n="0680a22"/><lb ed="R102" n="0263a16"/>天台解定儀矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680a23"/><lb ed="R102" n="0263a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680a2301">【□註】然上天台智者。乃能判能釋之人。東流聖敎。乃所
<lb ed="X" n="0680a24"/><lb ed="R102" n="0263a18"/>判所釋之法。五時八敎。乃判釋之儀式也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0680b" n="0680b"/>
<lb ed="X" n="0680b01"/><lb ed="R102" n="0263b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680b0101">【■備】此於判釋。而分三別。以能屬人。以所屬法。以時
<lb ed="X" n="0680b02"/><lb ed="R102" n="0263b02"/>敎屬儀。欲後學臨文暸然也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680b03"/><lb ed="R102" n="0263b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680b0301">【□註】蓋天台準法華意。判釋諸經。如籤文云。判釋準乎
<lb ed="X" n="0680b04"/><lb ed="R102" n="0263b04"/>部敎。部敎之義。唯在法華。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680b05"/><lb ed="R102" n="0263b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680b0501">【■備】大師親證法華三昧。故準法華釋定諸經。如五
<lb ed="X" n="0680b06"/><lb ed="R102" n="0263b06"/>時。化儀四敎中。處處引用信解品中語是也。節義
<lb ed="X" n="0680b07"/><lb ed="R102" n="0263b07"/>曰。釋籤。無判釋準乎部敎之文。但法法皆有此意。
<lb ed="X" n="0680b08"/><lb ed="R102" n="0263b08"/>如境妙中言。若不約敎。不知敎妙。若不約部。不知
<lb ed="X" n="0680b09"/><lb ed="R102" n="0263b09"/>部妙等意。略撮於此耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680b10"/><lb ed="R102" n="0263b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680b1001">【□註】判。謂剖判。釋謂解釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680b11"/><lb ed="R102" n="0263b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680b1101">【■備】化儀乃總綱。宣剖判。化法乃方法。宜解釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680b12"/><lb ed="R102" n="0263b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680b1201">【□註】妙樂云。頓等。是此宗判敎之大綱。藏等。是一家釋
<lb ed="X" n="0680b13"/><lb ed="R102" n="0263b13"/>義之綱目。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680b14"/><lb ed="R102" n="0263b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680b1401">【■記】大綱乃目之總處。故喩化儀。以定一化總敎。網
<lb ed="X" n="0680b15"/><lb ed="R102" n="0263b15"/>目乃網之別眼。故喩化法。以釋諸經別義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680b16"/><lb ed="R102" n="0263b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680b1601">【□註】如以化儀。判華嚴爲頓。以化法別圓解釋。乃至判
<lb ed="X" n="0680b17"/><lb ed="R102" n="0263b17"/>法華爲非頓非漸。以純圓獨妙解釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680b18"/><lb ed="R102" n="0263b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680b1801">【■備】五時判釋詳解見下。</p>
<lb ed="X" n="0680b19"/>
<lb ed="X" n="0680b20"/>
<lb ed="X" n="0680b21"/>
<lb ed="X" n="0680b22"/>
<lb ed="X" n="0680b23"/>
<lb ed="X" n="0680b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0680c" n="0680c"/>
<lb ed="X" n="0680c01"/><lb ed="R102" n="0264a01"/><p xml:id="pX57p0680c0101"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0680_01.gif"/></figure></p>
<lb ed="X" n="0680c02"/>
<lb ed="X" n="0680c03"/>
<lb ed="X" n="0680c04"/>
<lb ed="X" n="0680c05"/>
<lb ed="X" n="0680c06"/>
<lb ed="X" n="0680c07"/>
<lb ed="X" n="0680c08"/><lb ed="R102" n="0264a08"/><p xml:id="pX57p0680c0801">【■記】下文詳釋時敎。文義散廣。故總示之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680c09"/><lb ed="R102" n="0264a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680c0901">【□註】東流者。佛法自西而流東也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680c10"/><lb ed="R102" n="0264a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680c1001">【■記】漢。明帝時。摩騰。竺法闌。始來震旦。由是佛法廣
<lb ed="X" n="0680c11"/><lb ed="R102" n="0264a11"/>流東土。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680c12"/><lb ed="R102" n="0264a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680c1201">【□註】代者。更也。如來五十年說法爲一代。今以五時八
<lb ed="X" n="0680c13"/><lb ed="R102" n="0264a13"/>敎。判釋無遺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680c14"/><lb ed="R102" n="0264a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680c1401">【■記】如來說法。雖時長敎廣。今以五時八敎判釋。獨
<lb ed="X" n="0680c15"/><lb ed="R102" n="0264a15"/>契佛旨。更無遺議。非天台。吾誰與歸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680c16"/><lb ed="R102" n="0264a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680c1601">【□註】若爾。妙玄何云。柰苑之前。不預小攝耶。須知妙玄
<lb ed="X" n="0680c17"/><lb ed="R102" n="0264a17"/>約時破古。謂說提謂經時。乃未轉法輪<anchor xml:id="nkr_note_add_0680c1701" n="0680c1701"/><anchor xml:id="beg0680c1701" n="0680c1701"/>已<anchor xml:id="end0680c1701"/>前。未有僧
<lb ed="X" n="0680c18"/><lb ed="R102" n="0264a18"/>寶。故破古師。不應於鹿苑前。別立提謂爲人天小敎。
<lb ed="X" n="0680c19"/><lb ed="R102" n="0264b01"/>若約法收經。則如四敎義云。三藏。明世間布施。持戒
<lb ed="X" n="0680c20"/><lb ed="R102" n="0264b02"/>禪定。卽是人天之敎。並正因緣所生善法。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0680c2001" n="0680c2001"/><anchor xml:id="beg0680c2001" n="0680c2001"/>已<anchor xml:id="end0680c2001"/>爲三
<lb ed="X" n="0680c21"/><lb ed="R102" n="0264b03"/>藏所攝。故先達云。約時破古。不當五時所收。約法收
<lb ed="X" n="0680c22"/><lb ed="R102" n="0264b04"/>經。義當三藏所攝也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0680c23"/><lb ed="R102" n="0264b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680c2301">【■記】此料揀提謂經謂柰苑前所說。提謂經應在小
<lb ed="X" n="0680c24"/><lb ed="R102" n="0264b06"/>乘攝。妙玄云何柰苑前小預小乘攝。</p><p xml:id="pX57p0680c2415" cb:place="inline">【■補】旣不預小
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0681a" n="0681a"/>
<lb ed="X" n="0681a01"/><lb ed="R102" n="0264b07"/>攝。則不屬八敎。旣在柰苑前。則不屬五時。得毋收
<lb ed="X" n="0681a02"/><lb ed="R102" n="0264b08"/>法不盡耶。</p><p xml:id="pX57p0681a0205" cb:place="inline">【■記】須知下。是答辭。如妙玄約時破古中。
<lb ed="X" n="0681a03"/><lb ed="R102" n="0264b09"/>引釋論云。初從波羅柰。終至般泥洹。凡說小乘法。
<lb ed="X" n="0681a04"/><lb ed="R102" n="0264b10"/>結爲三法藏。從成道至雙樹。凡說大乘。結爲摩訶
<lb ed="X" n="0681a05"/><lb ed="R102" n="0264b11"/>衍。柰苑之前。不預小乘攝。何者。爾時未有僧寶故
<lb ed="X" n="0681a06"/><lb ed="R102" n="0264b12"/>也。</p><p xml:id="pX57p0681a0602" cb:place="inline">【■備】雖係人天世間善論。未轉小乘出世法輪。不
<lb ed="X" n="0681a07"/><lb ed="R102" n="0264b13"/>當以提謂。定立初時小敎。蓋佛以轉法輪爲時。故
<lb ed="X" n="0681a08"/><lb ed="R102" n="0264b14"/>不預小攝之言。專破舊立初時之謬也。若約法下。
<lb ed="X" n="0681a09"/><lb ed="R102" n="0264b15"/>申明台宗正判。應歸三藏。以提謂經說戒善功德
<lb ed="X" n="0681a10"/><lb ed="R102" n="0264b16"/>故。故引四敎義三藏世間施戒禪定作證先達下。
<lb ed="X" n="0681a11"/><lb ed="R102" n="0264b17"/>明台宗先德解釋。可解。</p><p xml:id="pX57p0681a1110" cb:place="inline">【■記】古有齊朝隱士劉虬。立
<lb ed="X" n="0681a12"/><lb ed="R102" n="0264b18"/>五時敎。初人天敎。卽提謂經。二。有相。卽阿含。三。無
<lb ed="X" n="0681a13"/><lb ed="R102" n="0265a01"/>相。卽般若。四。同歸敎。卽法華。五。常住敎。卽涅槃。</p><p xml:id="pX57p0681a1319" cb:place="inline">【■備】
<lb ed="X" n="0681a14"/><lb ed="R102" n="0265a02"/>本節問辭。卽將柰苑前不預小乘語。按以台宗五
<lb ed="X" n="0681a15"/><lb ed="R102" n="0265a03"/>時。若有遺漏。故有此難。統紀云。樹神知佛七日坐
<lb ed="X" n="0681a16"/><lb ed="R102" n="0265a04"/>定未食。五百賈客過。有二大人。提謂。波利。詣神請
<lb ed="X" n="0681a17"/><lb ed="R102" n="0265a05"/>福。神曰。佛在水邊。先奉食。二人和蜜<g ref="#CB00595">麨</g>上佛。佛授
<lb ed="X" n="0681a18"/><lb ed="R102" n="0265a06"/>三歸依。復爲說五戒。其歸依僧。曰歸依未來僧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0681a19"/><lb ed="R102" n="0265a07"/><p xml:id="pX57p0681a1901">△二別列二。初五時二。初徵起標名。</p>
<lb ed="X" n="0681a20"/><lb ed="R102" n="0265a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0681a2001">言五時者。一。華嚴時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0681a21"/><lb ed="R102" n="0265a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0681a2101">【■記】如來初成正覺。稱法界性。說華嚴經。欲令衆生。
<lb ed="X" n="0681a22"/><lb ed="R102" n="0265a10"/>悟入法界也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0681a23"/><lb ed="R102" n="0265a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0681a2301">【□註】從經題立時。雖歷七處。八會。新經九會。只是一經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0681a24"/><lb ed="R102" n="0265a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0681a2401">【■記】釋從題立時之義。處會下解。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0681b" n="0681b"/>
<lb ed="X" n="0681b01"/><lb ed="R102" n="0265a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0681b0101">【□註】因行如華。莊嚴果德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0681b02"/><lb ed="R102" n="0265a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0681b0201">【■記】以萬行因華嚴。一乘果德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0681b03"/><lb ed="R102" n="0265a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0681b0301">【□註】具云大方廣佛華嚴經。此人法譬三具足立題。更
<lb ed="X" n="0681b04"/><lb ed="R102" n="0265a16"/>有單三。複三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0681b05"/><lb ed="R102" n="0265b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0681b0501"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0681_01.gif"/></figure></p>
<lb ed="X" n="0681b06"/>
<lb ed="X" n="0681b07"/>
<lb ed="X" n="0681b08"/>
<lb ed="X" n="0681b09"/>
<lb ed="X" n="0681b10"/>
<lb ed="X" n="0681b11"/><lb ed="R102" n="0265b07"/><p xml:id="pX57p0681b1101">【■記】阿彌陀。翻無量壽。又翻無量光。佛爲能說。阿彌
<lb ed="X" n="0681b12"/><lb ed="R102" n="0265b08"/>陀爲所說。皆果人。單人立題。涅槃。翻大滅度。是法。
<lb ed="X" n="0681b13"/><lb ed="R102" n="0265b09"/>解見下。單法立題。梵網。大梵天王有網羅幢。紅光
<lb ed="X" n="0681b14"/><lb ed="R102" n="0265b10"/>互射。彩色交輝。重重珠影。涉入無盡。佛觀是幢。因
<lb ed="X" n="0681b15"/><lb ed="R102" n="0265b11"/>說世界無量無邊。猶如網孔。佛說敎門。亦如是。單
<lb ed="X" n="0681b16"/><lb ed="R102" n="0265b12"/>喩立題。文殊。是人。翻妙德。若見佛性。卽具三德。不
<lb ed="X" n="0681b17"/><lb ed="R102" n="0265b13"/>縱不橫。名妙德。般若是法。解見下。人法立題。妙法
<lb ed="X" n="0681b18"/><lb ed="R102" n="0265b14"/>蓮華。解見下。蓮華。因果同時。以比妙法權實一體。
<lb ed="X" n="0681b19"/><lb ed="R102" n="0265b15"/>法喩立題。如來。解見下。獅子吼。比如來說法。謂一
<lb ed="X" n="0681b20"/><lb ed="R102" n="0265b16"/>音普被。異類等解。魔外傾心。所謂獅子吼。無畏說。
<lb ed="X" n="0681b21"/><lb ed="R102" n="0265b17"/>百獸聞之皆腦裂。人譬立題。大方廣佛華嚴經。謂
<lb ed="X" n="0681b22"/><lb ed="R102" n="0265b18"/>極虗空之可度。體無邊涯。大也。竭滄溟之可飮。法
<lb ed="X" n="0681b23"/><lb ed="R102" n="0266a01"/>門無盡。方也。碎塵刹而可數。用無能測。廣也。離覺
<lb ed="X" n="0681b24"/><lb ed="R102" n="0266a02"/>所覺。朗萬法之幽<g ref="#CB15035">䆳</g>。佛也芬披萬行。榮耀衆德。華
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0681c" n="0681c"/>
<lb ed="X" n="0681c01"/><lb ed="R102" n="0266a03"/>也。圓茲行德。飾彼十身。嚴也。貫攝玄妙。以成眞光
<lb ed="X" n="0681c02"/><lb ed="R102" n="0266a04"/>之彩。經也。大方廣法也。佛。人也。華嚴。喩也。具足爲
<lb ed="X" n="0681c03"/><lb ed="R102" n="0266a05"/>題。</p><p xml:id="pX57p0681c0302" cb:place="inline">【■補】十身。一。菩提身。菩提。翻道。謂佛成等正覺身。
<lb ed="X" n="0681c04"/><lb ed="R102" n="0266a06"/>二。願身。指從兜率來。乘願度生說。三。化身。謂隨類
<lb ed="X" n="0681c05"/><lb ed="R102" n="0266a07"/>化現應機說。四。力持身。謂神力持眞身之全身。化
<lb ed="X" n="0681c06"/><lb ed="R102" n="0266a08"/>身。及舍利之碎身。永久不壞。五。相好莊嚴身。謂證
<lb ed="X" n="0681c07"/><lb ed="R102" n="0266a09"/>得微塵相好實報身。六。威勢身。指魔外威伏邊說。
<lb ed="X" n="0681c08"/><lb ed="R102" n="0266a10"/>七。意生身。隨自他意。處處受身。意有所往。身卽隨
<lb ed="X" n="0681c09"/><lb ed="R102" n="0266a11"/>到。度脫有情。八。福德身。指福德具足故。九。法身。法
<lb ed="X" n="0681c10"/><lb ed="R102" n="0266a12"/>性周遍法界以爲身。十。智身。妙智圓明。決了諸法
<lb ed="X" n="0681c11"/><lb ed="R102" n="0266a13"/>眞光。一眞法界也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0681c12"/><lb ed="R102" n="0266a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0681c1201">【□註】舊經。晉譯五十卷。或六十卷成。新經唐譯八十卷
<lb ed="X" n="0681c13"/><lb ed="R102" n="0266a15"/>成。若龍宮三本。上本有十三千大千世界微塵數偈。
<lb ed="X" n="0681c14"/><lb ed="R102" n="0266a16"/>一四天下微塵數品。中本有四十九萬八千八百偈。
<lb ed="X" n="0681c15"/><lb ed="R102" n="0266a17"/>一千二百品。下本有十萬偈。四十八品<note place="inline">今但有三十九品如釋籤
<lb ed="X" n="0681c16"/><lb ed="R102" n="0266a18"/>十八</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0681c17"/><lb ed="R102" n="0266b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0681c1701">【■記】舊經。晉。安帝時。佛度<g ref="#CB02494">䟦</g>陀羅。翻覺賢。於揚州謝
<lb ed="X" n="0681c18"/><lb ed="R102" n="0266b02"/>司空寺。翻梵本三萬六千頌。成晉經五十卷。或六
<lb ed="X" n="0681c19"/><lb ed="R102" n="0266b03"/>十卷。新經。唐永隆間。日照依晉本。譯出入法界品。
<lb ed="X" n="0681c20"/><lb ed="R102" n="0266b04"/>兩處脫文。證聖元年。<name role="" type="person">實叉難陀</name>。翻喜學。重翻日照
<lb ed="X" n="0681c21"/><lb ed="R102" n="0266b05"/>所成。兼補諸闕。成八十卷。仍脫文殊按善財頂之
<lb ed="X" n="0681c22"/><lb ed="R102" n="0266b06"/>文。賢首。將日照所補。安喜學脫處。遂得文續義連。
<lb ed="X" n="0681c23"/><lb ed="R102" n="0266b07"/>然斯二經。皆十萬偈中之略。以譯未盡故。龍宮三
<lb ed="X" n="0681c24"/><lb ed="R102" n="0266b08"/>本。文殊。與阿難海。於<name role="" type="person">鐵圍山</name>結集。護法神收入龍
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0682a" n="0682a"/>
<lb ed="X" n="0682a01"/><lb ed="R102" n="0266b09"/>宮。龍樹菩薩。親往龍宮。見上。中。二本文廣。非人力
<lb ed="X" n="0682a02"/><lb ed="R102" n="0266b10"/>所持。唯以下本誦回。流傳人間。今但三十九品者。
<lb ed="X" n="0682a03"/><lb ed="R102" n="0266b11"/>指唐譯品數。舊經。七處八會。新譯。加<name role="" type="person">普光明殿</name>一
<lb ed="X" n="0682a04"/><lb ed="R102" n="0266b12"/>會。第一。摩竭阿蘭若六品。一。世主妙嚴。二。如來現
<lb ed="X" n="0682a05"/><lb ed="R102" n="0266b13"/>相。三。普賢三昧。四。世界成就。五。華嚴世界。六。毗盧
<lb ed="X" n="0682a06"/><lb ed="R102" n="0266b14"/>遮那。第二。<name role="" type="person">普光明殿</name>會六品。一。如來名號。二。四諦。
<lb ed="X" n="0682a07"/><lb ed="R102" n="0266b15"/>三。光明覺。四。菩薩問明。五淨行。六。賢首。第三。忉利
<lb ed="X" n="0682a08"/><lb ed="R102" n="0266b16"/>天會說十住。有六品。一。升須彌頂。二。須彌頂偈讚。
<lb ed="X" n="0682a09"/><lb ed="R102" n="0266b17"/>三。十住。四。梵行。五。發心功德。六。明法。第四。<name role="" type="person">夜摩天</name>
<lb ed="X" n="0682a10"/><lb ed="R102" n="0266b18"/>會說十。行。四品。一。升夜摩。二。升夜摩偈讚。三。十行。
<lb ed="X" n="0682a11"/><lb ed="R102" n="0267a01"/>四。十無盡藏。第五。<name role="" type="person">兜率天</name>會說十向。三品。一。升兜
<lb ed="X" n="0682a12"/><lb ed="R102" n="0267a02"/>率。二。升兜率偈讚。三。十向。第六。<name role="" type="person">他化天</name>會說十地。
<lb ed="X" n="0682a13"/><lb ed="R102" n="0267a03"/>一品。第七。重會<name role="" type="person">普光明殿</name>說十地勝進行。十一品。
<lb ed="X" n="0682a14"/><lb ed="R102" n="0267a04"/>一十定。二。十通。三。十忍。四。阿僧祇。五。壽量。六。菩薩
<lb ed="X" n="0682a15"/><lb ed="R102" n="0267a05"/>住處。七。不思議法。明佛果德。八。相海。九。隨相光明
<lb ed="X" n="0682a16"/><lb ed="R102" n="0267a06"/>功德十。普賢行。十一。如來出現。第八。三會普光明
<lb ed="X" n="0682a17"/><lb ed="R102" n="0267a07"/>殿說六位。一品。謂離世間。第九。逝多林會。說入法
<lb ed="X" n="0682a18"/><lb ed="R102" n="0267a08"/>界品也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0682a19"/><lb ed="R102" n="0267a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0682a1901">【□註】舊立四種華嚴。祖無顯文。考大師。荆溪。之意。則有
<lb ed="X" n="0682a20"/><lb ed="R102" n="0267a10"/>約時。約處。約理。之不同。約理。則曰法界。約處。或曰寂
<lb ed="X" n="0682a21"/><lb ed="R102" n="0267a11"/>場。約時。曰三七日。或時長盡未來際。何得認此名言。
<lb ed="X" n="0682a22"/><lb ed="R102" n="0267a12"/>便謂華嚴有四種之別。且其間於義有妨。不應以後
<lb ed="X" n="0682a23"/><lb ed="R102" n="0267a13"/>分時長華嚴。而爲寂場。又不應將通五時中。通敎之
<lb ed="X" n="0682a24"/><lb ed="R102" n="0267a14"/>義。爲時長也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0682b" n="0682b"/>
<lb ed="X" n="0682b01"/><lb ed="R102" n="0267a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0682b0101">【■備】舊以寂場。時長。盡未來際。法界。立爲四種華嚴。
<lb ed="X" n="0682b02"/><lb ed="R102" n="0267a16"/>考大師。荆溪意。惟約時。約處。約理。之不同。約理。曰
<lb ed="X" n="0682b03"/><lb ed="R102" n="0267a17"/>法界。約處。曰寂場。約時。曰三七日。或時長盡未來
<lb ed="X" n="0682b04"/><lb ed="R102" n="0267a18"/>際。何得認此約時之名言。反將時長。及盡未來際。
<lb ed="X" n="0682b05"/><lb ed="R102" n="0267b01"/>分立二種。加以法界。寂場二種。謂有四種別耶。且
<lb ed="X" n="0682b06"/><lb ed="R102" n="0267b02"/>其間下。辨訛云。不應以後分時長爲寂場句。按舊
<lb ed="X" n="0682b07"/><lb ed="R102" n="0267b03"/>譯華嚴。善財南詢言。不離寂場。新譯言。不離遮那
<lb ed="X" n="0682b08"/><lb ed="R102" n="0267b04"/>座前。旣後分皆言不離。應與經語融會。又不應將
<lb ed="X" n="0682b09"/><lb ed="R102" n="0267b05"/>五時通後之義爲時長句。按妙玄說華嚴時節長。
<lb ed="X" n="0682b10"/><lb ed="R102" n="0267b06"/>今聞般若。卽能得入。籤說。一。以法界爲華嚴。二以
<lb ed="X" n="0682b11"/><lb ed="R102" n="0267b07"/>時長通至於後。旣大師。荆溪。皆以義通爲時長。應
<lb ed="X" n="0682b12"/><lb ed="R102" n="0267b08"/>與祖語融會。予讀所辨。甚有見識。玉師。以三約破
<lb ed="X" n="0682b13"/><lb ed="R102" n="0267b09"/>舊四種。義<anchor xml:id="nkr_note_add_0682b1301" n="0682b1301"/><anchor xml:id="beg0682b1301" n="0682b1301"/>已<anchor xml:id="end0682b1301"/>成立。且其間下二段。本屬餘意。今順
<lb ed="X" n="0682b14"/><lb ed="R102" n="0267b10"/>玉師意。備一解曰。舊旣約時而立二種。不應抹去
<lb ed="X" n="0682b15"/><lb ed="R102" n="0267b11"/>三七當分。專立後分時長。以攝寂場也。至五時通
<lb ed="X" n="0682b16"/><lb ed="R102" n="0267b12"/>後爲義通。齊至般若爲文通。微有區別。不可以義
<lb ed="X" n="0682b17"/><lb ed="R102" n="0267b13"/>通之時長。卽爲文通之時長也。</p><p xml:id="pX57p0682b1713" cb:place="inline">【■記】妙樂言。所詮無
<lb ed="X" n="0682b18"/><lb ed="R102" n="0267b14"/>外。名法界。宗鏡言。法界者。卽一心之總名。萬法之
<lb ed="X" n="0682b19"/><lb ed="R102" n="0267b15"/>歸趣。寂場。解本卷。三七日。如謂初七日。說前五會。
<lb ed="X" n="0682b20"/><lb ed="R102" n="0267b16"/>以經首言。始成正覺三處。皆言不起前故。二七日。
<lb ed="X" n="0682b21"/><lb ed="R102" n="0267b17"/>說十地等。以經初言。婆伽婆成道未久。第二七日
<lb ed="X" n="0682b22"/><lb ed="R102" n="0267b18"/>故。第九會在三七日後說。有舍利弗祗園等故。此
<lb ed="X" n="0682b23"/><lb ed="R102" n="0268a01"/>據<name role="" type="person">菩提流支</name>。約不壞前後相言也。</p><p xml:id="pX57p0682b2314" cb:place="inline">【■補】統紀言。舊以
<lb ed="X" n="0682b24"/><lb ed="R102" n="0268a02"/>寂場。時長。盡未來際。法界。列爲四種華嚴。又分前
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0682c" n="0682c"/>
<lb ed="X" n="0682c01"/><lb ed="R102" n="0268a03"/>三屬事。後一屬理。此積代之弊。今論其義。只有三
<lb ed="X" n="0682c02"/><lb ed="R102" n="0268a04"/>名。一。謂寂場。妙玄。引方便品。始坐道場。三七思惟。
<lb ed="X" n="0682c03"/><lb ed="R102" n="0268a05"/>佛最初頓說是也。以首品。至三十六品。爲前分二。
<lb ed="X" n="0682c04"/><lb ed="R102" n="0268a06"/>謂時長。妙玄。引法性論。鈍根三處入法界是也。三
<lb ed="X" n="0682c05"/><lb ed="R102" n="0268a07"/>十七品去爲後分。三。謂盡未來際。文句言。華嚴未
<lb ed="X" n="0682c06"/><lb ed="R102" n="0268a08"/>席。始開於漸。妙樂說。此且寄娑婆一期設化。用通
<lb ed="X" n="0682c07"/><lb ed="R102" n="0268a09"/>今意。應知華嚴盡未來際。卽法華經常在靈山。何
<lb ed="X" n="0682c08"/><lb ed="R102" n="0268a10"/>殊十方。更互主伴。雖有三名。而所說經。無非華嚴。
<lb ed="X" n="0682c09"/><lb ed="R102" n="0268a11"/>所詮理。無非法界。此統紀破舊之詞也。統紀復說
<lb ed="X" n="0682c10"/><lb ed="R102" n="0268a12"/>時長。通三處者。謂般若華嚴海空。法華佛慧。涅槃
<lb ed="X" n="0682c11"/><lb ed="R102" n="0268a13"/>蓮華藏海。是也。</p><p xml:id="pX57p0682c1107" cb:place="inline">【■備】志師。以三七思惟。收歸寂場。則
<lb ed="X" n="0682c12"/><lb ed="R102" n="0268a14"/>時。處。似未分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0682c13"/><lb ed="R102" n="0268a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0682c1301">【□註】問。華嚴時長。爲至何時。答。如妙樂云。義當轉敎時
<lb ed="X" n="0682c14"/><lb ed="R102" n="0268a16"/>也。經家。取後分部類相從。結歸前分華嚴部內。此卽
<lb ed="X" n="0682c15"/><lb ed="R102" n="0268a17"/>通五時文通之類也。若般若。明華嚴海空。及日若垂
<lb ed="X" n="0682c16"/><lb ed="R102" n="0268a18"/>沒餘輝峻嶺。與夫蓮華藏海。通至涅槃之後。此於他
<lb ed="X" n="0682c17"/><lb ed="R102" n="0268b01"/>部明華嚴義。不可結歸本部。乃通五時中。義通之類。
<lb ed="X" n="0682c18"/><lb ed="R102" n="0268b02"/>非時長也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0682c19"/><lb ed="R102" n="0268b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0682c1901">【■記】轉敎。解本卷。後逝多林一會。部類相從。結歸前
<lb ed="X" n="0682c20"/><lb ed="R102" n="0268b04"/>分華嚴部內。是爲五時文通。般若華嚴海空者。妙
<lb ed="X" n="0682c21"/><lb ed="R102" n="0268b05"/>玄云。華嚴。別但在初。通則至後。故歷劫修行。華嚴
<lb ed="X" n="0682c22"/><lb ed="R102" n="0268b06"/>海空。法華會四佛慧。卽是通至二經。又像法決疑
<lb ed="X" n="0682c23"/><lb ed="R102" n="0268b07"/>經云。或見報身<name role="" type="person">蓮華藏世界</name>海。爲千百億釋迦牟
<lb ed="X" n="0682c24"/><lb ed="R102" n="0268b08"/>尼佛。說心地法門。乃至日出。先照高山。日沒亦餘
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0683a" n="0683a"/>
<lb ed="X" n="0683a01"/><lb ed="R102" n="0268b09"/>輝峻嶺。故蓮華藏海。通至涅槃後。以像法決疑。是
<lb ed="X" n="0683a02"/><lb ed="R102" n="0268b10"/>涅槃結經。當知上說。乃他部明華嚴義。不可結歸
<lb ed="X" n="0683a03"/><lb ed="R102" n="0268b11"/>本部。是通五時中之義通。非華嚴文通之時長也。</p>
<lb ed="X" n="0683a04"/><lb ed="R102" n="0268b12"/><p xml:id="pX57p0683a0401">【■補】後分時長。指逝多林一會。文殊從逝多林出。舍
<lb ed="X" n="0683a05"/><lb ed="R102" n="0268b13"/>利弗語六千弟子言。汝等見文殊威德相好等。乃
<lb ed="X" n="0683a06"/><lb ed="R102" n="0268b14"/>至文殊語諸比丘。汝等善能成就十種大心。句記
<lb ed="X" n="0683a07"/><lb ed="R102" n="0268b15"/>言。至般若來。方可得云。令諸比丘成十大心。此乃
<lb ed="X" n="0683a08"/><lb ed="R102" n="0268b16"/>義當轉敎時也。又統紀言。由歷劫修學般若。今發
<lb ed="X" n="0683a09"/><lb ed="R102" n="0268b17"/>空智得入法界。觀華嚴藏海。皆畢竟空。</p><p xml:id="pX57p0683a0916" cb:place="inline">【■備】辨訛言。
<lb ed="X" n="0683a10"/><lb ed="R102" n="0268b18"/>非時長。當改曰非文通。私謂。文通。義通。均有時長
<lb ed="X" n="0683a11"/><lb ed="R102" n="0269a01"/>之義。但文通時長。齊至般若。義通時長。盡未來際
<lb ed="X" n="0683a12"/><lb ed="R102" n="0269a02"/>耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0683a13"/><lb ed="R102" n="0269a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0683a1301">二。鹿苑時。說四阿含。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0683a14"/><lb ed="R102" n="0269a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0683a1401">【■記】小機於頓無益。故佛隱勝現劣。不動寂場而遊
<lb ed="X" n="0683a15"/><lb ed="R102" n="0269a05"/>鹿苑。保任劣機。權證小果。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0683a16"/><lb ed="R102" n="0269a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0683a1601">【□註】從處立時。說經雖多。同一處故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0683a17"/><lb ed="R102" n="0269a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0683a1701">【■補】說四阿含。不局一處。且指初轉法輪處言。</p><p xml:id="pX57p0683a1721" cb:place="inline">【■備】辨
<lb ed="X" n="0683a18"/><lb ed="R102" n="0269a08"/>訛曰。同一處三字甚局。當知諸佛始化。皆在鹿苑。
<lb ed="X" n="0683a19"/><lb ed="R102" n="0269a09"/>故以立時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0683a20"/><lb ed="R102" n="0269a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0683a2001">【□註】乃如來昔生垂化之地。緣如輔行上<note place="inline">七</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0683a21"/><lb ed="R102" n="0269a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0683a2101">【■記】輔行引大論曰。波羅柰王遊獵。見二鹿主。一是
<lb ed="X" n="0683a22"/><lb ed="R102" n="0269a12"/>釋迦菩薩。一是提婆達多。菩薩鹿主吿王。若以供
<lb ed="X" n="0683a23"/><lb ed="R102" n="0269a13"/>饌。當差次送每日一鹿。王。善其言次當達多羣中。
<lb ed="X" n="0683a24"/><lb ed="R102" n="0269a14"/>有母鹿。白其主言。我分當死。而我懷子。子非死次。
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0683b" n="0683b"/>
<lb ed="X" n="0683b01"/><lb ed="R102" n="0269a15"/>屈垂料理。主怒言。誰不惜命。次來但去。母至釋迦
<lb ed="X" n="0683b02"/><lb ed="R102" n="0269a16"/>主所。具白。主言。若我不理。枉殺其子。若非次差。後
<lb ed="X" n="0683b03"/><lb ed="R102" n="0269a17"/>次何遣。惟我當代。王。怪問。羣鹿盡耶。主言。但有滋
<lb ed="X" n="0683b04"/><lb ed="R102" n="0269a18"/>茂。爲彼羣鹿。歸吿於我。我憫之故。是身不久。必不
<lb ed="X" n="0683b05"/><lb ed="R102" n="0269b01"/>免死。慈救苦厄。其德無量。王說偈言。我實是畜獸。
<lb ed="X" n="0683b06"/><lb ed="R102" n="0269b02"/>名曰人頭鹿。汝雖是畜生。名曰鹿頭人。以理而爲
<lb ed="X" n="0683b07"/><lb ed="R102" n="0269b03"/>人。不以形爲人。我從今日始。不食一切肉。我以無
<lb ed="X" n="0683b08"/><lb ed="R102" n="0269b04"/>畏施。亦可安汝意。以是因緣。知是釋迦昔生垂化
<lb ed="X" n="0683b09"/><lb ed="R102" n="0269b05"/>之地也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0683b10"/><lb ed="R102" n="0269b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0683b1001">【□註】羣鹿所居。故名鹿苑。從樹爲名。亦名柰苑。二仙所
<lb ed="X" n="0683b11"/><lb ed="R102" n="0269b07"/>居。亦名仙苑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0683b12"/><lb ed="R102" n="0269b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0683b1201">【■記】柰苑。地多柰樹故。仙苑。婆裟言。佛出世時。有阿
<lb ed="X" n="0683b13"/><lb ed="R102" n="0269b09"/>羅漢大仙於彼處。<anchor xml:id="nkr_note_add_0683b1301" n="0683b1301"/><anchor xml:id="beg0683b1301" n="0683b1301"/>已<anchor xml:id="end0683b1301"/>住。今住。當住。佛不出世。辟支
<lb ed="X" n="0683b14"/><lb ed="R102" n="0269b10"/>佛住。無辟支佛。五通仙住。二仙。或是<name role="" type="person">阿羅邏</name>。迦蘭。
<lb ed="X" n="0683b15"/><lb ed="R102" n="0269b11"/>二仙。</p><p xml:id="pX57p0683b1503" cb:place="inline">【■備】辨訛言從樹者。指苑爲樹。非指柰也。猶言
<lb ed="X" n="0683b16"/><lb ed="R102" n="0269b12"/>波羅柰之林苑耳。二仙兩字。恐荆溪一時便寫耳。
<lb ed="X" n="0683b17"/><lb ed="R102" n="0269b13"/>以<g ref="#CB15106">鬱</g>頭。藍弗。二仙。在<name role="" type="person">摩竭提國</name>。不在此苑。今註。雖
<lb ed="X" n="0683b18"/><lb ed="R102" n="0269b14"/>引成文。似須改言<name role="" type="person">仙人墮處</name>。以五百仙人。空中聞
<lb ed="X" n="0683b19"/><lb ed="R102" n="0269b15"/>音樂生染。失神足墮此處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0683b20"/><lb ed="R102" n="0269b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0683b2001">【□註】阿含。翻無比法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0683b21"/><lb ed="R102" n="0269b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0683b2101">【■記】謂聖人智慧。分別法義。莫可比並。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0683b22"/><lb ed="R102" n="0269b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0683b2201">【□註】妙玄十初云。增一。明人天因果。中。明眞寂深義。雜。
<lb ed="X" n="0683b23"/><lb ed="R102" n="0270a01"/>明諸禪定。長。破外道。而通說無常。知苦斷集。證滅。修
<lb ed="X" n="0683b24"/><lb ed="R102" n="0270a02"/>道。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0683c" n="0683c"/>
<lb ed="X" n="0683c01"/><lb ed="R102" n="0270a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0683c0101">【■記】報恩經言。爲諸天世人。隨時說法。集爲增一。勸
<lb ed="X" n="0683c02"/><lb ed="R102" n="0270a04"/>化人習。爲利根衆生。說諸深義。名中阿含。學問者
<lb ed="X" n="0683c03"/><lb ed="R102" n="0270a05"/>習。說種種隨禪法。是雜阿含。坐禪人習。破諸外道。
<lb ed="X" n="0683c04"/><lb ed="R102" n="0270a06"/>是長阿含。分別功德論曰。阿難復思惟。契經文義
<lb ed="X" n="0683c05"/><lb ed="R102" n="0270a07"/>混雜。宜當以事理相從。大小相次。第一增一。次名
<lb ed="X" n="0683c06"/><lb ed="R102" n="0270a08"/>曰中。第三名長。第四名雜。以一爲首次至十。隨事
<lb ed="X" n="0683c07"/><lb ed="R102" n="0270a09"/>增上名增一。中者。不大小長短等事。處中道也。長
<lb ed="X" n="0683c08"/><lb ed="R102" n="0270a10"/>者。說久遠事。歷劫不絕。本末元由。事經七佛聖王
<lb ed="X" n="0683c09"/><lb ed="R102" n="0270a11"/>七寶也。雜者。諸經斷結。難誦難憶。事多雜碎。令人
<lb ed="X" n="0683c10"/><lb ed="R102" n="0270a12"/>喜也。然經雖四。所詮同是無常。何則。世間有漏苦
<lb ed="X" n="0683c11"/><lb ed="R102" n="0270a13"/>果。由惑業集因所感。出世間無漏寂滅。由正助道
<lb ed="X" n="0683c12"/><lb ed="R102" n="0270a14"/>品所得。衆生不知苦。故不斷集。不慕滅。故不修道。
<lb ed="X" n="0683c13"/><lb ed="R102" n="0270a15"/>故世尊段段說。一切行無常。不久住法。速變易法。
<lb ed="X" n="0683c14"/><lb ed="R102" n="0270a16"/>不可倚法。欲令知苦斷集。慕滅。修道也。</p><p xml:id="pX57p0683c1416" cb:place="inline">【■補】眞寂深
<lb ed="X" n="0683c15"/><lb ed="R102" n="0270a17"/>義者。無見思虗妄。曰眞。離生死遷流。曰寂。乃出世
<lb ed="X" n="0683c16"/><lb ed="R102" n="0270a18"/>法。故曰深義。長破外道。明正因緣生法。破邪。無二
<lb ed="X" n="0683c17"/><lb ed="R102" n="0270b01"/>種因緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0683c18"/><lb ed="R102" n="0270b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0683c1801">三。方等時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0683c19"/><lb ed="R102" n="0270b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0683c1901">【■記】小機保證偏眞。故佛廣啓褒嘆之方。等施彈斥
<lb ed="X" n="0683c20"/><lb ed="R102" n="0270b04"/>之法。令羞劣慕勝也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0683c21"/><lb ed="R102" n="0270b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0683c2101">【□註】廣談四敎。均被衆機。說經旣多。處亦不一。故約法
<lb ed="X" n="0683c22"/><lb ed="R102" n="0270b06"/>立時也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0683c23"/><lb ed="R102" n="0270b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0683c2301">【■記】四敎並談。曰方。三根普被曰等。處亦不一。如王
<lb ed="X" n="0683c24"/><lb ed="R102" n="0270b08"/>舍城。<name role="" type="person">舍衛國</name>。<name role="" type="person">靈鷲山</name>。泥連河等。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0684a" n="0684a"/>
<lb ed="X" n="0684a01"/><lb ed="R102" n="0270b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0684a0101">【□註】若普賢觀稱方等者從理得名。如釋籤六<note place="inline">十五云</note>此
<lb ed="X" n="0684a02"/><lb ed="R102" n="0270b10"/>以理等。名方等典。若止觀二<note place="inline">六云</note>四門入<name role="" type="person">淸涼池</name>。曰方。
<lb ed="X" n="0684a03"/><lb ed="R102" n="0270b11"/>所契之理。曰等。此約行理合論。今是生酥調斥之方
<lb ed="X" n="0684a04"/><lb ed="R102" n="0270b12"/>等。義應屬事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0684a05"/><lb ed="R102" n="0270b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0684a0501">【■記】四門。卽有門空門等。</p><p xml:id="pX57p0684a0513" cb:place="inline">【■備】統紀言。舊釋方等立名。
<lb ed="X" n="0684a06"/><lb ed="R102" n="0270b14"/>但分事理。未盡其義。今爲委釋。光明經言。讀誦大
<lb ed="X" n="0684a07"/><lb ed="R102" n="0270b15"/>乘。方等經典。光明玄云。方等之敎。通於三乘。新光
<lb ed="X" n="0684a08"/><lb ed="R102" n="0270b16"/>明經言。欲生人天。欲得四果。支佛。欲得佛。皆應懺
<lb ed="X" n="0684a09"/><lb ed="R102" n="0270b17"/>悔。滅除罪障。安處方等續遺記云。方等之名有二
<lb ed="X" n="0684a10"/><lb ed="R102" n="0270b18"/>義。若大經從酪出生酥。譬修多羅出方等。此約第
<lb ed="X" n="0684a11"/><lb ed="R102" n="0271a01"/>三時。名方等。卽被一乘四敎機。若普賢觀稱方等。
<lb ed="X" n="0684a12"/><lb ed="R102" n="0271a02"/>乃直明圓理。今以所引。恐謂同普賢觀從理立稱。
<lb ed="X" n="0684a13"/><lb ed="R102" n="0271a03"/>故引三乘懺悔文定名。的從部敎。不專事理也。按
<lb ed="X" n="0684a14"/><lb ed="R102" n="0271a04"/>舊立論。有三說。一。從事。大經從修多羅出方等。無
<lb ed="X" n="0684a15"/><lb ed="R102" n="0271a05"/>量義經。次說方等。釋籤生酥。調斥方等。光明經。讀
<lb ed="X" n="0684a16"/><lb ed="R102" n="0271a06"/>誦大乘方等。光明玄。方等敎通三乘。此皆指第三
<lb ed="X" n="0684a17"/><lb ed="R102" n="0271a07"/>時敎。二。從理。普賢觀經。此方等典。是諸佛眼。三。事
<lb ed="X" n="0684a18"/><lb ed="R102" n="0271a08"/>理並通。止觀曰。般若有四種方法。謂四門入淸涼
<lb ed="X" n="0684a19"/><lb ed="R102" n="0271a09"/>池。方也。所契之理平等大慧。等也。故第三時准四
<lb ed="X" n="0684a20"/><lb ed="R102" n="0271a10"/>明立義。的從部敎定名。不專事理也。今玉師。以統
<lb ed="X" n="0684a21"/><lb ed="R102" n="0271a11"/>紀方等。從部敎說。部敎兼於事理。不若以生酥調
<lb ed="X" n="0684a22"/><lb ed="R102" n="0271a12"/>斥。乃佛化事。從事立名也。然舊立三說內。觀經方
<lb ed="X" n="0684a23"/><lb ed="R102" n="0271a13"/>等從理。調斥方等從事。並同。今註方等從事理一
<lb ed="X" n="0684a24"/><lb ed="R102" n="0271a14"/>解。亦小異。以四門入池屬行。故曰此約行理合論
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0684b" n="0684b"/>
<lb ed="X" n="0684b01"/><lb ed="R102" n="0271a15"/>辨訛言。生酥調斥。何曾離理。若單屬事。似離理外
<lb ed="X" n="0684b02"/><lb ed="R102" n="0271a16"/>別有事方等。且覺方等部。有收經不盡之難矣。私
<lb ed="X" n="0684b03"/><lb ed="R102" n="0271a17"/>謂化事斷不離理。玉師且順舊解。重調斥邊。判屬
<lb ed="X" n="0684b04"/><lb ed="R102" n="0271a18"/>於事。亦不至有難詞。來哲虗心融會可也。調斥者。
<lb ed="X" n="0684b05"/><lb ed="R102" n="0271b01"/>調停三乘之心。令得通益。訶斥焦芽敗種。令心慕
<lb ed="X" n="0684b06"/><lb ed="R102" n="0271b02"/>大。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0684b07"/><lb ed="R102" n="0271b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0684b0701">說維摩。</p>
<lb ed="X" n="0684b08"/><lb ed="R102" n="0271b04"/><p xml:id="pX57p0684b0801">【□註】具云維摩詰所說經。人法立題。此云淨名。亦翻無
<lb ed="X" n="0684b09"/><lb ed="R102" n="0271b05"/>垢稱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0684b10"/><lb ed="R102" n="0271b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0684b1001">【■記】凡夫染有。二乘染空。菩薩染中。皆不得淨名。居
<lb ed="X" n="0684b11"/><lb ed="R102" n="0271b07"/>士二邊不著。中道不安。雖處居家。不著三界。示有
<lb ed="X" n="0684b12"/><lb ed="R102" n="0271b08"/>妻子。常修梵行。如蓮華出水。不爲所溷。故淨名名
<lb ed="X" n="0684b13"/><lb ed="R102" n="0271b09"/>焉。此據迹釋。若據本。乃<name role="" type="person">金粟如來</name>現身。萬惡盡消。
<lb ed="X" n="0684b14"/><lb ed="R102" n="0271b10"/>衆善溥會。淨亦不可名。於不可名中。以淨名名也。
<lb ed="X" n="0684b15"/><lb ed="R102" n="0271b11"/>無垢。卽淨。稱。卽名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0684b16"/><lb ed="R102" n="0271b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0684b1601">思益。</p>
<lb ed="X" n="0684b17"/><lb ed="R102" n="0271b13"/><p xml:id="pX57p0684b1701">【□註】具云思益梵天所問經。<name role="" type="person">網明菩薩</name>答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0684b18"/><lb ed="R102" n="0271b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0684b1801">【■記】經曰。過東方七十二恒河沙佛土。國名淸潔。佛
<lb ed="X" n="0684b19"/><lb ed="R102" n="0271b15"/>號日月光明如來。有菩薩名思益。由我佛宣說寂
<lb ed="X" n="0684b20"/><lb ed="R102" n="0271b16"/>莊嚴光明。遂放是光。普照十方佛土。故思益梵天
<lb ed="X" n="0684b21"/><lb ed="R102" n="0271b17"/>來此土。說偈讚佛。興端請益。網明以佛身相。超千
<lb ed="X" n="0684b22"/><lb ed="R102" n="0271b18"/>萬日月光明爲問。故佛放光。思益梵天來。與諸菩
<lb ed="X" n="0684b23"/><lb ed="R102" n="0272a01"/>薩互相問答。然經明文殊等行。迦葉空生諸聖。皆
<lb ed="X" n="0684b24"/><lb ed="R102" n="0272a02"/>有酬唱。今獨指網明者。發起是經故也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0684c" n="0684c"/>
<lb ed="X" n="0684c01"/><lb ed="R102" n="0272a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0684c0101">楞伽。</p>
<lb ed="X" n="0684c02"/><lb ed="R102" n="0272a04"/><p xml:id="pX57p0684c0201">【□註】翻不可往。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0684c03"/><lb ed="R102" n="0272a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0684c0301">【■記】楞伽。城名。在摩羅那山頂。華嚴論云。其山下瞰
<lb ed="X" n="0684c04"/><lb ed="R102" n="0272a06"/>大海。上大下小。無路可上。城乃衆寶所成。光映日
<lb ed="X" n="0684c05"/><lb ed="R102" n="0272a07"/>月無門可入。而此山城。爲摩婆羅大夜叉王所據。
<lb ed="X" n="0684c06"/><lb ed="R102" n="0272a08"/>具大神通者。方能升往。喩自覺聖智境界。非言思
<lb ed="X" n="0684c07"/><lb ed="R102" n="0272a09"/>可到。非寂嘿可通。惟不思議者證入也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0684c08"/><lb ed="R102" n="0272a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0684c0801">楞嚴三昧。</p>
<lb ed="X" n="0684c09"/><lb ed="R102" n="0272a11"/><p xml:id="pX57p0684c0901">【□註】楞嚴翻健相。三昧。翻調直定。亦云正心行處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0684c10"/><lb ed="R102" n="0272a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0684c1001">【■記】智論云。楞嚴。秦言健相分別。謂知諸三昧行相
<lb ed="X" n="0684c11"/><lb ed="R102" n="0272a13"/>多少深淺也。菩薩得是三昧。諸煩惱魔。及魔人。無
<lb ed="X" n="0684c12"/><lb ed="R102" n="0272a14"/>能壞者。調直定。四敎義云。通言三昧。名調直定。眞
<lb ed="X" n="0684c13"/><lb ed="R102" n="0272a15"/>諦三昧。離愛見爲調直。俗諦三昧。以稱機爲調直。
<lb ed="X" n="0684c14"/><lb ed="R102" n="0272a16"/>中道三昧。無二邊曲爲調直也。正心行處。智度論
<lb ed="X" n="0684c15"/><lb ed="R102" n="0272a17"/>云。一切禪定攝心。皆名三摩提。此言正心行處是。
<lb ed="X" n="0684c16"/><lb ed="R102" n="0272a18"/>心無始來。常曲不端。得正心行處。則端直也。源洪
<lb ed="X" n="0684c17"/><lb ed="R102" n="0272b01"/>師言。大佛頂首楞嚴經。翻一切事究竟堅固。當智
<lb ed="X" n="0684c18"/><lb ed="R102" n="0272b02"/>者時。經尙未來。此指首楞嚴三昧也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0684c19"/><lb ed="R102" n="0272b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0684c1901">金光明。</p>
<lb ed="X" n="0684c20"/><lb ed="R102" n="0272b04"/><p xml:id="pX57p0684c2001">【□註】金。卽法身。光卽般若。明卽解脫單法立題。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0684c21"/><lb ed="R102" n="0272b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0684c2101">【■記】玄義言。金光明。分卽三德。皆約性體。具金光明
<lb ed="X" n="0684c22"/><lb ed="R102" n="0272b06"/>眞實名義。謂法性可尊可貴。當體名金。寂而常照。
<lb ed="X" n="0684c23"/><lb ed="R102" n="0272b07"/>當體名光。大悲益物。當體稱明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0684c24"/><lb ed="R102" n="0272b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0684c2401">【□註】玄文順古。復約譬喩一釋。格他譬法不周。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0685a" n="0685a"/>
<lb ed="X" n="0685a01"/><lb ed="R102" n="0272b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0685a0101">【■記】此因玄文。復約譬釋。故今釋之。玄文明古有三
<lb ed="X" n="0685a02"/><lb ed="R102" n="0272b10"/>家釋題。一。數論家。金。比法身。光。比般若。明。比解脫。
<lb ed="X" n="0685a03"/><lb ed="R102" n="0272b11"/>大師破曰。數論<anchor xml:id="nkr_note_add_0685a0301" n="0685a0301"/><anchor xml:id="beg0685a0301" n="0685a0301"/>但<anchor xml:id="end0685a0301"/>明眞應二身。若以二釋三。於論
<lb ed="X" n="0685a04"/><lb ed="R102" n="0272b12"/>不便。若取經文。無處明三德。若便作義解。何義不
<lb ed="X" n="0685a05"/><lb ed="R102" n="0272b13"/>通。而獨譬三德。旣違<anchor xml:id="nkr_note_add_0685a0501" n="0685a0501"/><anchor xml:id="beg0685a0501" n="0685a0501"/>己<anchor xml:id="end0685a0501"/>論。又不會經。非今所用。二。
<lb ed="X" n="0685a06"/><lb ed="R102" n="0272b14"/>地人言。金質有光明之能。如法性從體起用。自有
<lb ed="X" n="0685a07"/><lb ed="R102" n="0272b15"/>般若解脫之力。但作體用二義。不須分光明異也。
<lb ed="X" n="0685a08"/><lb ed="R102" n="0272b16"/>大師破曰地論幸明三佛。三佛釋題。於義自便。而
<lb ed="X" n="0685a09"/><lb ed="R102" n="0272b17"/>棄三身。從體用者。則非論義。若新舊兩本。並說三
<lb ed="X" n="0685a10"/><lb ed="R102" n="0272b18"/>身。不道體用。亦違<anchor xml:id="nkr_note_add_0685a1001" n="0685a1001"/><anchor xml:id="beg0685a1001" n="0685a1001"/>己<anchor xml:id="end0685a1001"/>論。復不會經。進退何之。非今
<lb ed="X" n="0685a11"/><lb ed="R102" n="0273a01"/>所用。三。眞諦三藏言。金光明。譬三種三法。謂三身。
<lb ed="X" n="0685a12"/><lb ed="R102" n="0273a02"/>三德。三位也。譬三身者。金體眞實比法身。光用能
<lb ed="X" n="0685a13"/><lb ed="R102" n="0273a03"/>照。比應身。明能遍益。比化身。譬三德者。金。有四義。
<lb ed="X" n="0685a14"/><lb ed="R102" n="0273a04"/>一。色無變。二。體無染。三。轉作無礙。四。令人富。比法
<lb ed="X" n="0685a15"/><lb ed="R102" n="0273a05"/>身常樂我淨四德。光。有二義。一。能照了。二。能除暗。
<lb ed="X" n="0685a16"/><lb ed="R102" n="0273a06"/>比般若照境除惑。明有二義。一。無暗。二。廣遠。比解
<lb ed="X" n="0685a17"/><lb ed="R102" n="0273a07"/>脫衆累永盡。普益有緣。譬三位者。金性先有。如道
<lb ed="X" n="0685a18"/><lb ed="R102" n="0273a08"/>前正因位光融體顯。如道中了因位。明無瑕垢。如
<lb ed="X" n="0685a19"/><lb ed="R102" n="0273a09"/>道後緣因位。大師破曰。三三之釋。三義不了。且有
<lb ed="X" n="0685a20"/><lb ed="R102" n="0273a10"/>三過。一。因緣不通。二。有乖圓別。三。不稱法性。破<anchor xml:id="nkr_note_add_0685a2001" n="0685a2001"/><anchor xml:id="beg0685a2001" n="0685a2001"/>已<anchor xml:id="end0685a2001"/>
<lb ed="X" n="0685a21"/><lb ed="R102" n="0273a11"/>而卽順之。約譬釋言。當知金光明三字。徧譬一切
<lb ed="X" n="0685a22"/><lb ed="R102" n="0273a12"/>橫法門。乃稱法性無邊之說。徧譬一切竪法門。乃
<lb ed="X" n="0685a23"/><lb ed="R102" n="0273a13"/>稱法門甚深之旨。方合經王一切遍收。此義淵博。
<lb ed="X" n="0685a24"/><lb ed="R102" n="0273a14"/>且寄十種三法爲初門。謂三德。三寶。三涅槃。三身
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0685b" n="0685b"/>
<lb ed="X" n="0685b01"/><lb ed="R102" n="0273a15"/>三大乘。三菩提。三般若。三佛性。三識。三道。此之三
<lb ed="X" n="0685b02"/><lb ed="R102" n="0273a16"/>法。該括始終。甚深無量。是謂約譬一釋。格他不周
<lb ed="X" n="0685b03"/><lb ed="R102" n="0273a17"/>也。拾遺記言。譬喩一釋。爲諸師解金光明。爲世物
<lb ed="X" n="0685b04"/><lb ed="R102" n="0273a18"/>象用。譬如來深法。諸師雖用譬顯法。其實不知法
<lb ed="X" n="0685b05"/><lb ed="R102" n="0273b01"/>相圓融。隨名局解。故不能遍喩諸法。大師欲示金
<lb ed="X" n="0685b06"/><lb ed="R102" n="0273b02"/>光明海。無法不備。無法不融。故順之。以金光明三
<lb ed="X" n="0685b07"/><lb ed="R102" n="0273b03"/>字。爲譬具足。比佛所遊。是則略而十種。廣則一切
<lb ed="X" n="0685b08"/><lb ed="R102" n="0273b04"/>法門。一一互融。皆不思議。此乃格他譬法不周。廣
<lb ed="X" n="0685b09"/><lb ed="R102" n="0273b05"/>顯性體圓具諸法是也。</p><p xml:id="pX57p0685b0910" cb:place="inline">【■補】記中以二釋三。<anchor xml:id="nkr_note_add_0685b0901" n="0685b0901"/><anchor xml:id="beg0685b0901" n="0685b0901"/>己<anchor xml:id="end0685b0901"/>宗則
<lb ed="X" n="0685b10"/><lb ed="R102" n="0273b06"/>壞。于論不便。此破違宗。若取經文。無處明譬三德。
<lb ed="X" n="0685b11"/><lb ed="R102" n="0273b07"/>此破乖經。因果不通。因與果相違也。十種三法者。
<lb ed="X" n="0685b12"/><lb ed="R102" n="0273b08"/>三道。苦。惑業。三寶。佛法僧。三身。法報化。三涅槃。一
<lb ed="X" n="0685b13"/><lb ed="R102" n="0273b09"/>性淨。卽實相。二。圓淨。卽惑淨理圓顯。三。方便淨。卽
<lb ed="X" n="0685b14"/><lb ed="R102" n="0273b10"/>善巧淨。三德。法身。般若。解脫。三菩提。一。眞性菩提。
<lb ed="X" n="0685b15"/><lb ed="R102" n="0273b11"/>以此眞性爲道。二。實智菩提。卽能照之智。三。方便
<lb ed="X" n="0685b16"/><lb ed="R102" n="0273b12"/>菩提。謂善巧化用自在。三佛性。一。自性住佛性。謂
<lb ed="X" n="0685b17"/><lb ed="R102" n="0273b13"/>眞如自性常住。二。引出佛性。謂性由修顯引出。三
<lb ed="X" n="0685b18"/><lb ed="R102" n="0273b14"/>至得果佛性。謂證得果位顯發。三識謂七識。八識。
<lb ed="X" n="0685b19"/><lb ed="R102" n="0273b15"/>九白淨識。又一。眞識。謂眞心。二。現識。變現根身世
<lb ed="X" n="0685b20"/><lb ed="R102" n="0273b16"/>界。三。分別識。三大乘。一。理乘。謂理性。二隨乘。卽智
<lb ed="X" n="0685b21"/><lb ed="R102" n="0273b17"/>隨理運。三。得乘。卽得果。自解脫。得機。令他解脫。三
<lb ed="X" n="0685b22"/><lb ed="R102" n="0273b18"/>般若。一。實相。卽實體。二。觀照。卽照智。三。方便。善巧
<lb ed="X" n="0685b23"/><lb ed="R102" n="0274a01"/>化用。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0685b24"/><lb ed="R102" n="0274a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0685b2401">【□註】其如經題。是法非譬。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0685c" n="0685c"/>
<lb ed="X" n="0685c01"/><lb ed="R102" n="0274a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0685c0101">【■記】或謂。大師旣順古以喩顯法。何又自立附文當
<lb ed="X" n="0685c02"/><lb ed="R102" n="0274a04"/>體二種釋題。故今釋之。如記言。雖然順古以喩顯
<lb ed="X" n="0685c03"/><lb ed="R102" n="0274a05"/>法。其如經題是法非譬。故後自立附文。當體三種
<lb ed="X" n="0685c04"/><lb ed="R102" n="0274a06"/>解釋。斥彼推喩疎遠。依經就法。方爲親切。斯由大
<lb ed="X" n="0685c05"/><lb ed="R102" n="0274a07"/>師。深解法性。具金光明眞實名義。究竟成就也除
<lb ed="X" n="0685c06"/><lb ed="R102" n="0274a08"/>法性外名言。皆無實義。是金光明三種法門。擧一
<lb ed="X" n="0685c07"/><lb ed="R102" n="0274a09"/>卽三。全三是一。非一非三。而三而一。不縱不橫。絕
<lb ed="X" n="0685c08"/><lb ed="R102" n="0274a10"/>思絕議。是秘密藏佛所遊處也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0685c09"/><lb ed="R102" n="0274a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0685c0901">【□註】又不可以被利鈍機。雙存法譬也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0685c10"/><lb ed="R102" n="0274a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0685c1001">【■記】此遮雙存以被二機。</p><p xml:id="pX57p0685c1013" cb:place="inline">【■補】遮雙存者。玄文問。舊言
<lb ed="X" n="0685c11"/><lb ed="R102" n="0274a13"/>此經說譬得名。云何矯義而依文耶。答非今就文。
<lb ed="X" n="0685c12"/><lb ed="R102" n="0274a14"/>而害于譬。若苟執喩復害於文。義有二途。應須兩
<lb ed="X" n="0685c13"/><lb ed="R102" n="0274a15"/>存。故前言義推疎遠。依文親近。記曰。如此用譬。雖
<lb ed="X" n="0685c14"/><lb ed="R102" n="0274a16"/>無經據。存之有益。二不偏廢。汝專執譬。棄親逐疎。
<lb ed="X" n="0685c15"/><lb ed="R102" n="0274a17"/>我今雙存。親疎俱得。如玄文言。鈍根以譬擬法。利
<lb ed="X" n="0685c16"/><lb ed="R102" n="0274a18"/>根卽法作喩。故經言。甚深法性。安住其中。卽於是
<lb ed="X" n="0685c17"/><lb ed="R102" n="0274b01"/>典。金光明中。而得見我。<name role="" type="person">釋迦文佛</name>。又空品言。爲鈍
<lb ed="X" n="0685c18"/><lb ed="R102" n="0274b02"/>根故。起大悲心。蓋鈍根守指守株。<g ref="#CB03408">𡩋</g>知兔。月。利人
<lb ed="X" n="0685c19"/><lb ed="R102" n="0274b03"/>懸解。不須株指也。又記言。佛說茲典。旣被二根。故
<lb ed="X" n="0685c20"/><lb ed="R102" n="0274b04"/>通經者釋題。亦須二說。赴其利鈍。復貶從喩。如守
<lb ed="X" n="0685c21"/><lb ed="R102" n="0274b05"/>株指。褒依法者。懸解兔月。不須株指。足見不許釋
<lb ed="X" n="0685c22"/><lb ed="R102" n="0274b06"/>譬微意。玉師恐後人不了以法比二說爲定旨。故
<lb ed="X" n="0685c23"/><lb ed="R102" n="0274b07"/>揭出言。其如經題。是法非譬。復恐以被利鈍爲證
<lb ed="X" n="0685c24"/><lb ed="R102" n="0274b08"/>據。故又言不可以被利鈍機。雙存等也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0686a" n="0686a"/>
<lb ed="X" n="0686a01"/><lb ed="R102" n="0274b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0686a0101">勝鬘等經。</p>
<lb ed="X" n="0686a02"/><lb ed="R102" n="0274b10"/><p xml:id="pX57p0686a0201">【□註】具云勝鬘獅子吼一乘大方便方廣經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686a03"/><lb ed="R102" n="0274b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0686a0301">【■記】波斯匿王。召女勝鬘。回國見佛。女說偈言。如來
<lb ed="X" n="0686a04"/><lb ed="R102" n="0274b12"/>現世間。普爲羣生。出亦應憫我等。宜速降此間。說
<lb ed="X" n="0686a05"/><lb ed="R102" n="0274b13"/>畢。如來現身令見。又說偈讚佛。及種種法。如來印
<lb ed="X" n="0686a06"/><lb ed="R102" n="0274b14"/>可。故有是經也。方便有三。一。爲實施權。曲巧方便。
<lb ed="X" n="0686a07"/><lb ed="R102" n="0274b15"/>二。理本無言。假言而言大方便。三。權實無滯大方
<lb ed="X" n="0686a08"/><lb ed="R102" n="0274b16"/>便。初。如一佛乘分別說三。是也。二。如諸法寂滅相。
<lb ed="X" n="0686a09"/><lb ed="R102" n="0274b17"/>不可以言宣。以方便力故。爲五比丘說是也。三。如
<lb ed="X" n="0686a10"/><lb ed="R102" n="0274b18"/>涉有未始迷空。觀空不遺於有。卽佛方便知見波
<lb ed="X" n="0686a11"/><lb ed="R102" n="0275a01"/>羅密皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0686a1101" n="0686a1101"/><anchor xml:id="beg0686a1101" n="0686a1101"/>已<anchor xml:id="end0686a1101"/>具足。是也。今是後二種。又經言。若如來
<lb ed="X" n="0686a12"/><lb ed="R102" n="0275a02"/>隨彼所欲而方便說。卽是一乘。一乘者。卽第一義。
<lb ed="X" n="0686a13"/><lb ed="R102" n="0275a03"/>方廣獅子吼見前。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686a14"/><lb ed="R102" n="0275a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0686a1401">【□註】<name role="" type="person">勝鬘夫人</name>。卽<name role="" type="person">舍衛國</name>波斯匿王女。<name role="" type="person">末利夫人</name>所生。
<lb ed="X" n="0686a15"/><lb ed="R102" n="0275a05"/>爲踰闍國王妃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686a16"/><lb ed="R102" n="0275a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0686a1601">【■記】梵語摩利室羅。翻勝鬘。相好勝母故。波斯匿。翻
<lb ed="X" n="0686a17"/><lb ed="R102" n="0275a07"/>和悅。王多仁慈故。末利。翻鬘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686a18"/><lb ed="R102" n="0275a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0686a1801">四般若時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686a19"/><lb ed="R102" n="0275a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0686a1901">【■記】由前方等。二乘雖發心樂大。故習猶堅。夫欲淘
<lb ed="X" n="0686a20"/><lb ed="R102" n="0275a10"/>汰執情。必須空慧之水。故有般若時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686a21"/><lb ed="R102" n="0275a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0686a2101">【□註】從經題立時。般若。翻智慧。智慧輕薄。卽五種不翻
<lb ed="X" n="0686a22"/><lb ed="R102" n="0275a12"/>之一也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686a23"/><lb ed="R102" n="0275a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0686a2301">【■記】有分別。名智。無分別。名慧。又根本。名慧。後得。名
<lb ed="X" n="0686a24"/><lb ed="R102" n="0275a14"/>智。今以智慧雙易般若者。顯權實一體大慧也。五
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0686b" n="0686b"/>
<lb ed="X" n="0686b01"/><lb ed="R102" n="0275a15"/>不翻者。一。秘密不翻如諸陀羅尼呪。二。多含不翻。
<lb ed="X" n="0686b02"/><lb ed="R102" n="0275a16"/>如婆伽梵含六義。三。此方無不翻。如<name role="" type="person">閻浮提</name>樹。四
<lb ed="X" n="0686b03"/><lb ed="R102" n="0275a17"/>順古不翻。如阿耨菩提。自古存梵。五。生善不翻。如
<lb ed="X" n="0686b04"/><lb ed="R102" n="0275a18"/>般若尊重。智慧輕薄。爲人生善。仍存般若也。</p><p xml:id="pX57p0686b0418" cb:place="inline">【■備】記
<lb ed="X" n="0686b05"/><lb ed="R102" n="0275b01"/>中分解智慧。亦一往言之。弗泥也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686b06"/><lb ed="R102" n="0275b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0686b0601">說摩阿般若。光讚般若。金剛般若。大品般若等。諸般
<lb ed="X" n="0686b07"/><lb ed="R102" n="0275b03"/>若經。</p>
<lb ed="X" n="0686b08"/><lb ed="R102" n="0275b04"/><p xml:id="pX57p0686b0801">【□註】摩訶。翻大多勝。以多含故不翻。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686b09"/><lb ed="R102" n="0275b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0686b0901">【■記】非小乘故大。詮顯十八種空。乃至八萬四千波
<lb ed="X" n="0686b10"/><lb ed="R102" n="0275b06"/>羅密故多。一切諸佛菩提。皆從般若中出故勝。多
<lb ed="X" n="0686b11"/><lb ed="R102" n="0275b07"/>含不翻。亦五不翻之一。</p><p xml:id="pX57p0686b1110" cb:place="inline">【■備】記解大多勝。約般若部
<lb ed="X" n="0686b12"/><lb ed="R102" n="0275b08"/>說。其實含多義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686b13"/><lb ed="R102" n="0275b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0686b1301">【□註】光讚經云。於是世尊從其舌本。悉覆佛土。而出無
<lb ed="X" n="0686b14"/><lb ed="R102" n="0275b10"/>數百千光明。照三千界。其光明中自然而植金蓮華。
<lb ed="X" n="0686b15"/><lb ed="R102" n="0275b11"/>其蓮華上。各有諸佛講說此經。光。卽光明。讚。卽講說。
<lb ed="X" n="0686b16"/><lb ed="R102" n="0275b12"/>卽大品上帙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686b17"/><lb ed="R102" n="0275b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0686b1701">【■記】此可配於三種般若。謂從其舌本悉覆佛土。卽
<lb ed="X" n="0686b18"/><lb ed="R102" n="0275b14"/>實相般若。實相遍覆法界也。出光明照三千界句。
<lb ed="X" n="0686b19"/><lb ed="R102" n="0275b15"/>卽觀照般若。觀照。照察萬有也。其光植金蓮華。華
<lb ed="X" n="0686b20"/><lb ed="R102" n="0275b16"/>上有佛說經。卽文字般若。文字般若。從大悲心流
<lb ed="X" n="0686b21"/><lb ed="R102" n="0275b17"/>出也。</p><p xml:id="pX57p0686b2103" cb:place="inline">【■備】配合出記者新意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686b22"/><lb ed="R102" n="0275b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0686b2201">【□註】金剛。從喩立名。以金中精剛。能斷難斷。喩般若斷
<lb ed="X" n="0686b23"/><lb ed="R102" n="0276a01"/>疑蕩相。亦名小般若乃大部六百卷中。第五百七十
<lb ed="X" n="0686b24"/><lb ed="R102" n="0276a02"/>七卷。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0686c" n="0686c"/>
<lb ed="X" n="0686c01"/><lb ed="R102" n="0276a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0686c0101">【■記】海中有寶。名金剛。最堅利。堅故。不爲諸物壞。利
<lb ed="X" n="0686c02"/><lb ed="R102" n="0276a04"/>故。能壞一切物。以喩般若。能斷難斷之惑。不爲無
<lb ed="X" n="0686c03"/><lb ed="R102" n="0276a05"/>明煩惱所壞。</p><p xml:id="pX57p0686c0306" cb:place="inline">【■備】源洪師言。名小般若句。疑集註便
<lb ed="X" n="0686c04"/><lb ed="R102" n="0276a06"/>引。蓋藏中原有小品十卷。對摩訶名小。存俟後定。
<lb ed="X" n="0686c05"/><lb ed="R102" n="0276a07"/>此有六譯。今流通本。姚秦鳩摩羅什譯也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686c06"/><lb ed="R102" n="0276a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0686c0601">【□註】大品。輔行五上<note place="inline">七</note>云。大品凡列法門。無不皆以五
<lb ed="X" n="0686c07"/><lb ed="R102" n="0276a09"/>陰爲首。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686c08"/><lb ed="R102" n="0276a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0686c0801">【■記】大品言。聲聞依四念處行道。菩薩初觀色。乃至
<lb ed="X" n="0686c09"/><lb ed="R102" n="0276a11"/>一切種智。章章皆爾。故輔行言。此是引證。依經義
<lb ed="X" n="0686c10"/><lb ed="R102" n="0276a12"/>以明十境。通能覆障。五陰爲初故。大品及大般若。
<lb ed="X" n="0686c11"/><lb ed="R102" n="0276a13"/>凡列法門。皆以五陰爲首。五陰。只是念處境耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686c12"/><lb ed="R102" n="0276a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0686c1201">【□註】等諸般若經者。謂等於小品。放光。仁王。天王。文殊
<lb ed="X" n="0686c13"/><lb ed="R102" n="0276a15"/>問般若等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686c14"/><lb ed="R102" n="0276a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0686c1401">【■補】統紀言。大品般若四十卷。按藏經目錄言。摩訶
<lb ed="X" n="0686c15"/><lb ed="R102" n="0276a17"/>般若三十卷。光讚十卷。龍樹用此本。作智度論百
<lb ed="X" n="0686c16"/><lb ed="R102" n="0276a18"/>卷。智者依此論。作疏二十卷。今在高麗未至。是知
<lb ed="X" n="0686c17"/><lb ed="R102" n="0276b01"/>摩訶。光讚。皆卽大品也。又統紀曰。若放光金剛等
<lb ed="X" n="0686c18"/><lb ed="R102" n="0276b02"/>十經。皆晉宋間譯。唐。裝法師始翻出大般若六百
<lb ed="X" n="0686c19"/><lb ed="R102" n="0276b03"/>卷。當知前十經。皆重翻也。天台諸部所引。正大品
<lb ed="X" n="0686c20"/><lb ed="R102" n="0276b04"/>中義。是羅什翻。十經者大品。光讚。小品。大明度勝。
<lb ed="X" n="0686c21"/><lb ed="R102" n="0276b05"/>天王。文殊問。金剛。七部均羅什譯。道行。竺朔譯。新
<lb ed="X" n="0686c22"/><lb ed="R102" n="0276b06"/>道行。支讖譯。放光。晉羅義譯。</p><p xml:id="pX57p0686c2212" cb:place="inline">【■備】統紀十經。仁王不
<lb ed="X" n="0686c23"/><lb ed="R102" n="0276b07"/>在其列。又統紀曰。四敎儀列般若諸經名。總別重
<lb ed="X" n="0686c24"/><lb ed="R102" n="0276b08"/>出。難於分別。蓋摩訶。卽大品。此指摩訶大品重出
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0687a" n="0687a"/>
<lb ed="X" n="0687a01"/><lb ed="R102" n="0276b09"/>也。私謂。集註大部六百卷中句。亦係便寫。以六百
<lb ed="X" n="0687a02"/><lb ed="R102" n="0276b10"/>卷乃唐所出。不須引用也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0687a03"/><lb ed="R102" n="0276b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0687a0301">五法華涅槃時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0687a04"/><lb ed="R102" n="0276b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0687a0401">【■記】二乘於般若會。領知法門。故說法華開四時權。
<lb ed="X" n="0687a05"/><lb ed="R102" n="0276b13"/>顯一乘妙。然有漏網機。及橫來衆。未聞前敎。豈解
<lb ed="X" n="0687a06"/><lb ed="R102" n="0276b14"/>佛乘。更說涅槃。重爲捃拾。普令證歸佛慧。故二經
<lb ed="X" n="0687a07"/><lb ed="R102" n="0276b15"/>同爲第五時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0687a08"/><lb ed="R102" n="0276b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0687a0801">【□註】從經題立時。以此二經同醍醐故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0687a09"/><lb ed="R102" n="0276b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0687a0901">【■補】妙玄曰。醍醐衆味之後。涅槃稱醍醐。此經名大
<lb ed="X" n="0687a10"/><lb ed="R102" n="0276b18"/>王膳。故同也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0687a11"/><lb ed="R102" n="0277a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0687a1101">【□註】具云妙法蓮華經。妙名不可思議。法卽十界十如
<lb ed="X" n="0687a12"/><lb ed="R102" n="0277a02"/>權實之法。蓮華譬上權實法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0687a13"/><lb ed="R102" n="0277a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0687a1301">【■記】法華有三本。晉譯。名正法華十卷。秦譯。名妙法
<lb ed="X" n="0687a14"/><lb ed="R102" n="0277a04"/>蓮華七卷。隋譯。名添品妙法華八卷。今是秦本。妙
<lb ed="X" n="0687a15"/><lb ed="R102" n="0277a05"/>名不可思議者。言語道斷。心行處滅也。十界。謂四
<lb ed="X" n="0687a16"/><lb ed="R102" n="0277a06"/>聖六凡。蓮華譬者。蓮華。因果同時。喩妙法權實一
<lb ed="X" n="0687a17"/><lb ed="R102" n="0277a07"/>體。</p><p xml:id="pX57p0687a1702" cb:place="inline">【■補】妙法卽實相。十如者。如是相。相據外而可別。
<lb ed="X" n="0687a18"/><lb ed="R102" n="0277a08"/>如是性。性據內而不改。如是體。主質名體。如是力。
<lb ed="X" n="0687a19"/><lb ed="R102" n="0277a09"/>功能名力。如是作。構造爲作。如是因。習因爲因。如
<lb ed="X" n="0687a20"/><lb ed="R102" n="0277a10"/>是緣。助因爲緣。如是果。習果爲果。如是報。報果爲
<lb ed="X" n="0687a21"/><lb ed="R102" n="0277a11"/>報。如是本末究竟等。初相爲本。後報爲末。所歸趣
<lb ed="X" n="0687a22"/><lb ed="R102" n="0277a12"/>等。爲究竟等。一法界。具十如是。十法界。具百如是。
<lb ed="X" n="0687a23"/><lb ed="R102" n="0277a13"/>又一法界。具九法界。則有百法界千如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0687a24"/><lb ed="R102" n="0277a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0687a2401">【□註】涅槃。具云摩訶般涅槃那。此云大滅度。大。卽法身。
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0687b" n="0687b"/>
<lb ed="X" n="0687b01"/><lb ed="R102" n="0277a15"/>滅。卽解脫。度。卽般若。卽三德秘藏也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0687b02"/><lb ed="R102" n="0277a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0687b0201">【■記】大者。稱體而周。法身德。體遍十方也。滅者。無縛
<lb ed="X" n="0687b03"/><lb ed="R102" n="0277a17"/>所累。解脫德。滅除二種生死縛也。度者。破無明障。
<lb ed="X" n="0687b04"/><lb ed="R102" n="0277a18"/>般若德。照破五住無明也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0687b05"/><lb ed="R102" n="0277b01"/><p xml:id="pX57p0687b0501">△二結立異名。</p>
<lb ed="X" n="0687b06"/><lb ed="R102" n="0277b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0687b0601">是爲五時。亦名五味。</p>
<lb ed="X" n="0687b07"/><lb ed="R102" n="0277b03"/><p xml:id="pX57p0687b0701">【□註】結也。五時。在大部中。或作五味列。故云亦也。五時
<lb ed="X" n="0687b08"/><lb ed="R102" n="0277b04"/>說法頌云。阿含十二方等八。二十二年般若談。法華
<lb ed="X" n="0687b09"/><lb ed="R102" n="0277b05"/>涅槃共八年。華嚴最初三七日。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0687b10"/><lb ed="R102" n="0277b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0687b1001">【■補】今明別義。故引孤山五時說法頌。</p><p xml:id="pX57p0687b1018" cb:place="inline">【■備】敎觀綱宗。
<lb ed="X" n="0687b11"/><lb ed="R102" n="0277b07"/>引玄義言。五味論別。別有齊限。論通。通於初後。章
<lb ed="X" n="0687b12"/><lb ed="R102" n="0277b08"/>安言。人言第二時。十二年中。說三乘別敎。若爾。過
<lb ed="X" n="0687b13"/><lb ed="R102" n="0277b09"/>十二歲。有宜聞諦緣度者。豈可不說。人言第三時
<lb ed="X" n="0687b14"/><lb ed="R102" n="0277b10"/>三十年中。說空宗。般若。維摩。思益。依何經文知三
<lb ed="X" n="0687b15"/><lb ed="R102" n="0277b11"/>十載也。大論言。須菩提於法華中。聞說擧手低頭
<lb ed="X" n="0687b16"/><lb ed="R102" n="0277b12"/>皆得作佛。是以今問退義。若爾。大品。法華。前後何
<lb ed="X" n="0687b17"/><lb ed="R102" n="0277b13"/>定也。智者。章安。明文若此。今人尙傳阿含十二方
<lb ed="X" n="0687b18"/><lb ed="R102" n="0277b14"/>等八之說。乃至別五時者。約一類最鈍聲聞。具經
<lb ed="X" n="0687b19"/><lb ed="R102" n="0277b15"/>五番陶鑄。方得入實。然此別五時法。亦不拘定歲
<lb ed="X" n="0687b20"/><lb ed="R102" n="0277b16"/>月日時。辨訛言。五時頌局甚。然古所以病此者。以
<lb ed="X" n="0687b21"/><lb ed="R102" n="0277b17"/>見法華有二十年除糞之言。遂謂方等。亦有藏敎。
<lb ed="X" n="0687b22"/><lb ed="R102" n="0277b18"/>故判方等八。以阿含自有成文。言是十二年前也。
<lb ed="X" n="0687b23"/><lb ed="R102" n="0278a01"/>又見經中有二十年中。執作家事。復經少時之言。
<lb ed="X" n="0687b24"/><lb ed="R102" n="0278a02"/>便判般若爲二十二歲也。私謂。玉師引頌非不知
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0687c" n="0687c"/>
<lb ed="X" n="0687c01"/><lb ed="R102" n="0278a03"/>通五時義。與章安所破。但泥別。而不知通者。不同。
<lb ed="X" n="0687c02"/><lb ed="R102" n="0278a04"/>今旣。論別時前後修短。於無次第中。當有次第。故
<lb ed="X" n="0687c03"/><lb ed="R102" n="0278a05"/>引之耳。若結集家收歸本部。此屬文通。來哲固不
<lb ed="X" n="0687c04"/><lb ed="R102" n="0278a06"/>可泥定年分。亦不可以通難別也。記中五時。收經。
<lb ed="X" n="0687c05"/><lb ed="R102" n="0278a07"/>結經等說。存俟後考。</p><p xml:id="pX57p0687c0509" cb:place="inline">【■記】五時收經鹿苑收四阿含
<lb ed="X" n="0687c06"/><lb ed="R102" n="0278a08"/>等諸小乘經。方等。除四時外。通收諸大乘經。般若。
<lb ed="X" n="0687c07"/><lb ed="R102" n="0278a09"/>會收諸部般若經。法華。収無量義。及普賢觀經。涅
<lb ed="X" n="0687c08"/><lb ed="R102" n="0278a10"/>槃。會收大涅槃。及像法決疑經。華嚴。會收華嚴梵
<lb ed="X" n="0687c09"/><lb ed="R102" n="0278a11"/>網經。若論五時結經。則華嚴會。以梵網爲結經。鹿
<lb ed="X" n="0687c10"/><lb ed="R102" n="0278a12"/>苑。以遺敎爲結經。方等。以瓔珞爲結經。般若。以仁
<lb ed="X" n="0687c11"/><lb ed="R102" n="0278a13"/>王爲結經。法華。以普賢觀爲結經。涅槃。以像法決
<lb ed="X" n="0687c12"/><lb ed="R102" n="0278a14"/>疑爲結經。如來說法五十餘年。談經三百餘會。今
<lb ed="X" n="0687c13"/><lb ed="R102" n="0278a15"/>頌該括無遺也。</p><p xml:id="pX57p0687c1307" cb:place="inline">【■補】有本般若收諸般若經。及無量
<lb ed="X" n="0687c14"/><lb ed="R102" n="0278a16"/>義經。法華收法華。幷普賢觀經。又言般若。以無量
<lb ed="X" n="0687c15"/><lb ed="R102" n="0278a17"/>義爲結經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0687c16"/>
<lb ed="X" n="0687c17"/><lb ed="R102" n="0278a18"/><cb:juan fun="close" n="1a"><cb:jhead>天台四敎儀註彚補輔宏記卷一之上</cb:jhead></cb:juan>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0688a" n="0688a"/>
<lb ed="X" n="0688a01"/><lb ed="R102" n="0278b01"/><cb:juan fun="open" n="1b"><cb:mulu type="卷" n="1b">一之下</cb:mulu><cb:jhead>天台四敎儀註彚補輔宏記卷一之下</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0688a02"/><lb ed="R102" n="0278b02"/><byline cb:type="other">高麗沙門諦觀錄</byline>
<lb ed="X" n="0688a03"/><lb ed="R102" n="0278b03"/><byline cb:type="other">南天竺沙門蒙潤集註</byline>
<lb ed="X" n="0688a04"/><lb ed="R102" n="0278b04"/><byline cb:type="author">淸比丘性權彚補輔宏記</byline>
<lb ed="X" n="0688a05"/><lb ed="R102" n="0278b05"/><byline cb:type="other">淸三寶弟子錢<g ref="#CB15117">𠁼</g>菴較訂</byline>
<lb ed="X" n="0688a06"/><lb ed="R102" n="0278b06"/><byline cb:type="other">天台嫡裔比丘諦閑編科參梓</byline>
<lb ed="X" n="0688a07"/><lb ed="R102" n="0278b07"/><p xml:id="pX57p0688a0701">△二八敎二。初總列八敎名二。初據今文通。列敎
<lb ed="X" n="0688a08"/><lb ed="R102" n="0278b08"/>名三。初正列。</p>
<lb ed="X" n="0688a09"/><lb ed="R102" n="0278b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688a0901">言八敎者。頓。漸。秘密。不定。藏。通。別。圓。是名八敎。</p>
<lb ed="X" n="0688a10"/><lb ed="R102" n="0278b10"/><p xml:id="pX57p0688a1001">【□註】初總標。不從漸來。直說於大。時部居初。故名爲頓。
<lb ed="X" n="0688a11"/><lb ed="R102" n="0278b11"/>中間三味。次第調停。鹿苑。破邪立正。方等。引小向大。
<lb ed="X" n="0688a12"/><lb ed="R102" n="0278b12"/>般若。會一切法。皆摩訶衍。故名爲漸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688a13"/><lb ed="R102" n="0278b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688a1301">【■記】中間三味二句。總喩漸相。別則鹿苑。破外道之
<lb ed="X" n="0688a14"/><lb ed="R102" n="0278b14"/>邪。立內法之正。方等。引戀空滯寂之小。向智求悲
<lb ed="X" n="0688a15"/><lb ed="R102" n="0278b15"/>度之大。般若。會八十一科之法。同入第一義諦之
<lb ed="X" n="0688a16"/><lb ed="R102" n="0278b16"/>乘。自小至大名漸。八十一科下解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688a17"/><lb ed="R102" n="0278b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688a1701">【□註】不思議力。同聽異聞。互不相知。名秘密敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688a18"/><lb ed="R102" n="0278b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688a1801">【■記】同聽一音。異聞諸義。此不知彼所聞。彼不知此
<lb ed="X" n="0688a19"/><lb ed="R102" n="0279a01"/>所聞。名秘密。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688a20"/><lb ed="R102" n="0279a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688a2001">【□註】聞小證大。聞大證小。得益不同。名不定敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688a21"/><lb ed="R102" n="0279a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688a2101">【■記】若宿於漸。有頓種者。今聞小。得大益。若宿於頓。
<lb ed="X" n="0688a22"/><lb ed="R102" n="0279a04"/>有漸種者。今聞大。得小益。功推於敎。名不定。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688a23"/><lb ed="R102" n="0279a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688a2301">【□註】經論律三。各含文理。條然不同。名三藏敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688a24"/><lb ed="R102" n="0279a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688a2401">【■備】經藏法本義。律藏滅惡義。論藏無比法義。各有
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0688b" n="0688b"/>
<lb ed="X" n="0688b01"/><lb ed="R102" n="0279a07"/>文理。包含攝持。名三藏敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688b02"/><lb ed="R102" n="0279a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688b0201">【□註】三乘共行。鈍同三藏。利根菩薩。通後別圓。故名通
<lb ed="X" n="0688b03"/><lb ed="R102" n="0279a09"/>敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688b04"/><lb ed="R102" n="0279a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688b0401">【■記】藏敎。以諦。緣。度。分屬三乘。通敎。三乘同觀無生
<lb ed="X" n="0688b05"/><lb ed="R102" n="0279a11"/>四諦。同修體假入空。觀十二緣。同觀六度。若鈍根。
<lb ed="X" n="0688b06"/><lb ed="R102" n="0279a12"/>見偏空。近同三藏。利根兼見不空。遠通別圓。名通
<lb ed="X" n="0688b07"/><lb ed="R102" n="0279a13"/>敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688b08"/><lb ed="R102" n="0279a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688b0801">【□註】獨菩薩法。別前藏通。次第修證。別後圓敎。故名別
<lb ed="X" n="0688b09"/><lb ed="R102" n="0279a15"/>敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688b10"/><lb ed="R102" n="0279a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688b1001">【■記】涅槃經言。苦集滅道。各各因緣。皆有無量。是菩
<lb ed="X" n="0688b11"/><lb ed="R102" n="0279a17"/>薩法。非二乘知。別前藏通也。別行記言。時長行遠。
<lb ed="X" n="0688b12"/><lb ed="R102" n="0279a18"/>次第隔歷。故受緣理斷九之譏。別後圓敎也。名別
<lb ed="X" n="0688b13"/><lb ed="R102" n="0279b01"/>敎者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688b14"/><lb ed="R102" n="0279b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688b1401">【□註】敎理智斷。行位因果。滿足頓妙。一切圓融。故名圓
<lb ed="X" n="0688b15"/><lb ed="R102" n="0279b03"/>敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688b16"/><lb ed="R102" n="0279b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688b1601">【□註】四敎義曰。圓義有八。一。敎圓。正說中道。言不偏
<lb ed="X" n="0688b17"/><lb ed="R102" n="0279b05"/>也。二。理圓。中道卽一切法。理不偏也。三。智圓。一切
<lb ed="X" n="0688b18"/><lb ed="R102" n="0279b06"/>種智圓也。四。斷圓。不斷而斷。無明惑斷也。五。行圓。
<lb ed="X" n="0688b19"/><lb ed="R102" n="0279b07"/>一行一切行也。六。位圓。從初一地。具足諸地功德
<lb ed="X" n="0688b20"/><lb ed="R102" n="0279b08"/>也。七。因圓。雙照二諦。自然流入也。八。果圓。妙覺不
<lb ed="X" n="0688b21"/><lb ed="R102" n="0279b09"/>思議三德之果。不縱不橫也。滿足頓妙者。滿故。三
<lb ed="X" n="0688b22"/><lb ed="R102" n="0279b10"/>一相卽。無有缺減。足故。圓見事理。一念具足。頓故。
<lb ed="X" n="0688b23"/><lb ed="R102" n="0279b11"/>體非漸成。妙故。三諦不別。總之一切圓融也。據下
<lb ed="X" n="0688b24"/><lb ed="R102" n="0279b12"/>文。則曰圓伏。圓信。圓斷等。名圓敎。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0688c" n="0688c"/>
<lb ed="X" n="0688c01"/><lb ed="R102" n="0279b13"/><p xml:id="pX57p0688c0101">△二喩顯。</p>
<lb ed="X" n="0688c02"/><lb ed="R102" n="0279b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688c0201">頓等四敎是化儀。如世藥方。藏等四敎名化法。如辨
<lb ed="X" n="0688c03"/><lb ed="R102" n="0279b15"/>藥味。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688c04"/><lb ed="R102" n="0279b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688c0401">【■記】化儀如藥方者。隨宜說法。如醫士按病製方也。
<lb ed="X" n="0688c05"/><lb ed="R102" n="0279b17"/>化法如辨味者。知諸根性。如辨藥性味也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688c06"/><lb ed="R102" n="0279b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688c0601">【□註】化儀。化物儀式。化法。化物方法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688c07"/><lb ed="R102" n="0280a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688c0701">【■記】輔行言。化儀。敷置引入。化法。敎門法則。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688c08"/><lb ed="R102" n="0280a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688c0801">【□註】義例五云。頓等四敎。是佛化儀。藏等四敎。是佛化
<lb ed="X" n="0688c09"/><lb ed="R102" n="0280a03"/>法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688c10"/><lb ed="R102" n="0280a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688c1001">【■補】荆溪以輔行中文難明。復以七種義例明之。</p><p xml:id="pX57p0688c1022" cb:place="inline">【■備】
<lb ed="X" n="0688c11"/><lb ed="R102" n="0280a05"/>辨訛曰。儀。法。出自大師。當引八敎大意等書。不必
<lb ed="X" n="0688c12"/><lb ed="R102" n="0280a06"/>引義例也。私謂。引亦無妨。然此說。有益來哲愼擇
<lb ed="X" n="0688c13"/><lb ed="R102" n="0280a07"/>之慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688c14"/><lb ed="R102" n="0280a08"/><p xml:id="pX57p0688c1401">△三結指。</p>
<lb ed="X" n="0688c15"/><lb ed="R102" n="0280a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688c1501">如是等義。散在廣文。</p>
<lb ed="X" n="0688c16"/><lb ed="R102" n="0280a10"/><p xml:id="pX57p0688c1601">【□註】廣文一家敎部。卽下文廣本也。大本卽法華玄義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688c17"/><lb ed="R102" n="0280a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688c1701">【■補】廣文。廣本。統指一家敎部。大本。則單指玄義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688c18"/><lb ed="R102" n="0280a12"/><p xml:id="pX57p0688c1801">△二依廣本略錄綱要二。初總標所依。</p>
<lb ed="X" n="0688c19"/><lb ed="R102" n="0280a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688c1901">今依大本略錄綱要。</p>
<lb ed="X" n="0688c20"/><lb ed="R102" n="0280a14"/><p xml:id="pX57p0688c2001">【□註】今家所錄。通依一家廣文。如文末云。謹按台敎廣
<lb ed="X" n="0688c21"/><lb ed="R102" n="0280a15"/>本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688c22"/><lb ed="R102" n="0280a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688c2201">【■記】此證今文通所依也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688c23"/><lb ed="R102" n="0280a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688c2301">【□註】的依大本玄義。如云請看法華玄十卷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688c24"/><lb ed="R102" n="0280a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688c2401">【■記】此明今文的所依也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0689a" n="0689a"/>
<lb ed="X" n="0689a01"/><lb ed="R102" n="0280b01"/><p xml:id="pX57p0689a0101">△二別示綱要。</p>
<lb ed="X" n="0689a02"/><lb ed="R102" n="0280b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0689a0201">初辨五時。五味。及化儀四敎。然後出藏通別圓。</p>
<lb ed="X" n="0689a03"/><lb ed="R102" n="0280b03"/><p xml:id="pX57p0689a0301">【□註】此明今文抄錄之法。化儀屬部。故與時味兼明。化
<lb ed="X" n="0689a04"/><lb ed="R102" n="0280b04"/>法屬敎。故後別明也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0689a05"/><lb ed="R102" n="0280b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0689a0501">【■記】部。所以判敎。故與時味兼明。敎。所以釋義。須先
<lb ed="X" n="0689a06"/><lb ed="R102" n="0280b06"/>判敎<anchor xml:id="nkr_note_add_0689a0601" n="0689a0601"/><anchor xml:id="beg0689a0601" n="0689a0601"/>已<anchor xml:id="end0689a0601"/>方依敎釋義。義有緩急。文有前後。乃抄錄
<lb ed="X" n="0689a07"/><lb ed="R102" n="0280b07"/>分章法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0689a08"/><lb ed="R102" n="0280b08"/><p xml:id="pX57p0689a0801">△二別釋八敎相二。初化儀四敎分四。初正明四
<lb ed="X" n="0689a09"/><lb ed="R102" n="0280b09"/>敎四。初頓敎三。初總標。</p>
<lb ed="X" n="0689a10"/><lb ed="R102" n="0280b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0689a1001">第一頓敎者。卽華嚴經也。</p>
<lb ed="X" n="0689a11"/><lb ed="R102" n="0280b11"/><p xml:id="pX57p0689a1101">【□註】此判部屬頓。</p>
<lb ed="X" n="0689a12"/><lb ed="R102" n="0280b12"/><p xml:id="pX57p0689a1201">從部。時味等得名爲頓。</p>
<lb ed="X" n="0689a13"/><lb ed="R102" n="0280b13"/><p xml:id="pX57p0689a1301">【□註】此釋出屬頓所以也。部唯約法。時兼法譬。味專約
<lb ed="X" n="0689a14"/><lb ed="R102" n="0280b14"/>譬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0689a15"/><lb ed="R102" n="0280b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0689a1501">【■記】部唯約法者。華嚴是圓頓法。時兼法譬者。經言。
<lb ed="X" n="0689a16"/><lb ed="R102" n="0280b16"/>如日初出。先照高山。釋言。曰譬佛。光譬說敎。照物。
<lb ed="X" n="0689a17"/><lb ed="R102" n="0280b17"/>譬被機。高山。譬別圓。衆味專約譬者。卽從牛出乳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0689a18"/><lb ed="R102" n="0280b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0689a1801">【□註】最初說大。時味俱初。故得頓名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0689a19"/><lb ed="R102" n="0281a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0689a1901">【■記】此正<name role="" type="person">釋華嚴</name>名頓。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0689a20"/><lb ed="R102" n="0281a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0689a2001">【□註】此下所謂如來等。約部判頓。此經中云下。約時判
<lb ed="X" n="0689a21"/><lb ed="R102" n="0281a03"/>頓。涅槃云下。約味判頓。後準法華判也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0689a22"/><lb ed="R102" n="0281a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0689a2201">【■記】約部時味。列次判頓可知。後準法華判。謂後信
<lb ed="X" n="0689a23"/><lb ed="R102" n="0281a05"/>解品下。乃準法華。判華嚴擬宜也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0689a24"/><lb ed="R102" n="0281a06"/><p xml:id="pX57p0689a2401">△二別釋三。初約部判二。初明部敎。</p>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0689b" n="0689b"/>
<lb ed="X" n="0689b01"/><lb ed="R102" n="0281a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0689b0101">所謂如來初成正覺。在寂滅道場。四十一位法身大
<lb ed="X" n="0689b02"/><lb ed="R102" n="0281a08"/>士。及宿世根熟天龍八部。一時圍繞。如雲籠月。爾時
<lb ed="X" n="0689b03"/><lb ed="R102" n="0281a09"/>如來現盧舍那身。說圓滿修多羅。故言頓敎。</p>
<lb ed="X" n="0689b04"/><lb ed="R102" n="0281a10"/><p xml:id="pX57p0689b0401">【□註】如來。乘如實道。來成正覺。文句九<note place="inline">十一</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0689b05"/><lb ed="R102" n="0281a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0689b0501">【■記】此指二身中。眞身也。成論言。乘如實道。來成正
<lb ed="X" n="0689b06"/><lb ed="R102" n="0281a12"/>覺。名如來。乘者。法如如智。實者。法如如境。道。是因。
<lb ed="X" n="0689b07"/><lb ed="R102" n="0281a13"/>覺。是果。若單論乘者。如如無所如。單明實者。如如
<lb ed="X" n="0689b08"/><lb ed="R102" n="0281a14"/>無能如。境智和合。則有因果。照境未窮。名因。盡源。
<lb ed="X" n="0689b09"/><lb ed="R102" n="0281a15"/>爲果。道覺義成。卽乘如實道。來成正覺。此眞身如
<lb ed="X" n="0689b10"/><lb ed="R102" n="0281a16"/>來也。以如實智。乘如實道。來生三有。示成正覺。卽
<lb ed="X" n="0689b11"/><lb ed="R102" n="0281a17"/>應身如來也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0689b12"/><lb ed="R102" n="0281a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0689b1201">【□註】初成正覺。三七日說大化之始。故曰初成。離邪。曰
<lb ed="X" n="0689b13"/><lb ed="R102" n="0281b01"/>正。背妄曰覺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0689b14"/><lb ed="R102" n="0281b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0689b1401">【■記】三七說大化始。是隨機說。諸經論。明初時說法
<lb ed="X" n="0689b15"/><lb ed="R102" n="0281b03"/>不定。普曜經。密迹經。皆曰二七日說三乘。法華過
<lb ed="X" n="0689b16"/><lb ed="R102" n="0281b04"/>三七日。方說小乘。四分律中六七。興顯行經七七。
<lb ed="X" n="0689b17"/><lb ed="R102" n="0281b05"/>五分律八七。智論五十個七日。則知隨機見聞。得
<lb ed="X" n="0689b18"/><lb ed="R102" n="0281b06"/>益不同。故如來初時說大說小。應現時分亦異。今
<lb ed="X" n="0689b19"/><lb ed="R102" n="0281b07"/>華嚴是被大機。故三七說。大化正覺。藏。依生滅。通。
<lb ed="X" n="0689b20"/><lb ed="R102" n="0281b08"/>依無生。別。依無量。圓。依無作。若華嚴本部。當以別
<lb ed="X" n="0689b21"/><lb ed="R102" n="0281b09"/>圓判。然別地以上。證道同圓。佛是果人。離偏小邪
<lb ed="X" n="0689b22"/><lb ed="R102" n="0281b10"/>妄。證圓妙正覺。一覺一切覺。無覺無不覺。言窮慮
<lb ed="X" n="0689b23"/><lb ed="R102" n="0281b11"/>絕。不壞假名。故曰始成正覺也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0689b24"/><lb ed="R102" n="0281b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0689b2401">【□註】寂滅道場。寂五住煩惱。滅二種生死。得道之場。故
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0689c" n="0689c"/>
<lb ed="X" n="0689c01"/><lb ed="R102" n="0281b13"/>曰道場。卽<name role="" type="person">摩竭提國</name>。阿蘭若處。處隨法轉。名寂滅場。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0689c02"/><lb ed="R102" n="0281b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0689c0201">【■記】五住。謂見一切住地。欲愛。色愛。無色愛。三住地。
<lb ed="X" n="0689c03"/><lb ed="R102" n="0281b15"/>無明住地。二種生死。謂分段變易。生死是苦果。煩
<lb ed="X" n="0689c04"/><lb ed="R102" n="0281b16"/>惱是集因。前四住。感分段果。後一住。感變易果。寂
<lb ed="X" n="0689c05"/><lb ed="R102" n="0281b17"/>滅。乃究竟大寂滅處。佛於此得大寂滅道。故曰道
<lb ed="X" n="0689c06"/><lb ed="R102" n="0281b18"/>場卽。<name role="" type="person">摩竭提國</name>阿蘭若處。</p><p xml:id="pX57p0689c0611" cb:place="inline">【■補】<name role="" type="person">摩竭提</name>。翻不害。劫初
<lb ed="X" n="0689c07"/><lb ed="R102" n="0282a01"/>以來無刑害故。至阿闍世王。截指爲刑。後自齧指
<lb ed="X" n="0689c08"/><lb ed="R102" n="0282a02"/>痛。復息此刑。佛成道其地。故吉兆預彰。</p><p xml:id="pX57p0689c0816" cb:place="inline">【■記】阿蘭若
<lb ed="X" n="0689c09"/><lb ed="R102" n="0282a03"/>翻寂靜處。七佛與人作則。皆依阿蘭若處成道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0689c10"/><lb ed="R102" n="0282a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0689c1001">【□註】四十一位。圓敎住行向地等覺。別地<anchor xml:id="nkr_note_add_0689c1001" n="0689c1001"/><anchor xml:id="beg0689c1001" n="0689c1001"/>已<anchor xml:id="end0689c1001"/>上。證道同
<lb ed="X" n="0689c11"/><lb ed="R102" n="0282a05"/>圓。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0689c12"/><lb ed="R102" n="0282a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0689c1201">【■記】住行向地等覺。如九卷釋。此四十一位破無明
<lb ed="X" n="0689c13"/><lb ed="R102" n="0282a07"/>惑。應判圓敎。別地同圓者。如八卷解。若華嚴疏明。
<lb ed="X" n="0689c14"/><lb ed="R102" n="0282a08"/>一海月等十菩薩同生衆共配初發心住。二執金
<lb ed="X" n="0689c15"/><lb ed="R102" n="0282a09"/>剛神。三身衆。四足行。五道場。六主城。七主地。八主
<lb ed="X" n="0689c16"/><lb ed="R102" n="0282a10"/>山。九主林。十主藥神。<anchor xml:id="nkr_note_add_0689c1601" n="0689c1601"/><anchor xml:id="beg0689c1601" n="0689c1601"/>已<anchor xml:id="end0689c1601"/>上如次配十住。十一主稼
<lb ed="X" n="0689c17"/><lb ed="R102" n="0282a11"/>神。十二主河。十三主海。十四主水。十五主火。十六
<lb ed="X" n="0689c18"/><lb ed="R102" n="0282a12"/>主風。十七主空。十八主方。十九主夜。二十主晝。<anchor xml:id="nkr_note_add_0689c1801" n="0689c1801"/><anchor xml:id="beg0689c1801" n="0689c1801"/>已<anchor xml:id="end0689c1801"/>
<lb ed="X" n="0689c19"/><lb ed="R102" n="0282a13"/>上配行。二十一阿修羅王。二十二迦樓羅。二十三
<lb ed="X" n="0689c20"/><lb ed="R102" n="0282a14"/>緊那羅。二十四摩睺羅伽。二十五夜叉。二十六龍。
<lb ed="X" n="0689c21"/><lb ed="R102" n="0282a15"/>二十七鳩槃茶。二十八乾闥婆王。二十九月天子。
<lb ed="X" n="0689c22"/><lb ed="R102" n="0282a16"/>三十日天子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0689c2201" n="0689c2201"/><anchor xml:id="beg0689c2201" n="0689c2201"/>已<anchor xml:id="end0689c2201"/>上配向。三十一<name role="" type="person">忉利天</name>王。三十二
<lb ed="X" n="0689c23"/><lb ed="R102" n="0282a17"/><name role="" type="person">夜摩天</name>。三十三<name role="" type="person">兜率天</name>。三十四化樂天。三十五他
<lb ed="X" n="0689c24"/><lb ed="R102" n="0282a18"/>化天。三十六大梵天。三十七光音天。三十八遍淨
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0690a" n="0690a"/>
<lb ed="X" n="0690a01"/><lb ed="R102" n="0282b01"/>天。三十九<name role="" type="person">廣果天</name>。四十大自在天王。<anchor xml:id="nkr_note_add_0690a0101" n="0690a0101"/><anchor xml:id="beg0690a0101" n="0690a0101"/>已<anchor xml:id="end0690a0101"/>上天王配
<lb ed="X" n="0690a02"/><lb ed="R102" n="0282b02"/>地。四十一師子座衆。配等覺。更有四十二眉間衆。
<lb ed="X" n="0690a03"/><lb ed="R102" n="0282b03"/>配妙覺。</p><p xml:id="pX57p0690a0304" cb:place="inline">【■備】記中四十一位。據華嚴所列配位。然註。
<lb ed="X" n="0690a04"/><lb ed="R102" n="0282b04"/>乃指經前列衆。不必泥定。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0690a05"/><lb ed="R102" n="0282b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0690a0501">【□註】四念處云。華嚴後無等覺者。乃部中談位。不可以
<lb ed="X" n="0690a06"/><lb ed="R102" n="0282b06"/>此而難。今文。經前列衆也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0690a07"/><lb ed="R102" n="0282b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0690a0701">【■記】四念處。釋別敎中言。華嚴初無十信。後無等覺。
<lb ed="X" n="0690a08"/><lb ed="R102" n="0282b08"/>恐人擧此以難。故明今文說有等覺。乃指經前列
<lb ed="X" n="0690a09"/><lb ed="R102" n="0282b09"/>衆。又淸涼疏問明品<anchor xml:id="nkr_note_add_0690a0901" n="0690a0901"/><anchor xml:id="beg0690a0901" n="0690a0901"/>已<anchor xml:id="end0690a0901"/>下三品。別明十信。十忍品
<lb ed="X" n="0690a10"/><lb ed="R102" n="0282b10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0690a1001" n="0690a1001"/><anchor xml:id="beg0690a1001" n="0690a1001"/>已<anchor xml:id="end0690a1001"/>下四品。別明十頂。當知頂卽等覺。淸涼鈔言。等
<lb ed="X" n="0690a11"/><lb ed="R102" n="0282b11"/>覺因位之極。稱爲頂位。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0690a12"/><lb ed="R102" n="0282b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0690a1201">【□註】法身大士。破無明惑。得無生忍。捨生身<anchor xml:id="nkr_note_add_0690a1201" n="0690a1201"/><anchor xml:id="beg0690a1201" n="0690a1201"/>已<anchor xml:id="end0690a1201"/>。居實報
<lb ed="X" n="0690a13"/><lb ed="R102" n="0282b13"/>土。受法性身。故曰法身。上求下化。建立大事。故曰大
<lb ed="X" n="0690a14"/><lb ed="R102" n="0282b14"/>士。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0690a15"/><lb ed="R102" n="0282b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0690a1501">【■備】不了第一義諦。是謂無明。第一義諦。乃圓家一
<lb ed="X" n="0690a16"/><lb ed="R102" n="0282b16"/>空一切空。無生理也。以無生理。忍可於心。名忍。破
<lb ed="X" n="0690a17"/><lb ed="R102" n="0282b17"/>一分惑。得一分忍。顯一分法身。乃捨分段身之生。
<lb ed="X" n="0690a18"/><lb ed="R102" n="0282b18"/>離同居方便之土。而居實報土。受法性身。名法身
<lb ed="X" n="0690a19"/><lb ed="R102" n="0283a01"/>焉。行契佛行。是上求。化如佛化。是下化。此自利利
<lb ed="X" n="0690a20"/><lb ed="R102" n="0283a02"/>他大事。惟法身菩薩能之。故名大士。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0690a21"/><lb ed="R102" n="0283a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0690a2101">【□註】宿世根熟。佛化衆生。種熟脫三。時時不廢。謂種在
<lb ed="X" n="0690a22"/><lb ed="R102" n="0283a04"/>久遠。熟在宿世。脫在今日。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0690a23"/><lb ed="R102" n="0283a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0690a2301">【■記】玄文言。佛設敎元始。巧爲衆生作頓漸不定顯
<lb ed="X" n="0690a24"/><lb ed="R102" n="0283a06"/>露種子。中間以頓漸五味。調伏長養而成熟之。又
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0690b" n="0690b"/>
<lb ed="X" n="0690b01"/><lb ed="R102" n="0283a07"/>以頓漸五味。而度脫之。並脫。並熟。並種。番番不息。
<lb ed="X" n="0690b02"/><lb ed="R102" n="0283a08"/>大勢威猛。三世益物也。今是大乘根熟衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0690b03"/><lb ed="R102" n="0283a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0690b0301">【□註】天龍八部。天龍別名。八部。總稱。總別兼擧也。天<note place="inline">一</note>
<lb ed="X" n="0690b04"/><lb ed="R102" n="0283a10"/>龍<note place="inline">二</note>。夜叉<note place="inline">三</note>。乾闥婆<note place="inline">四</note>。阿修羅<note place="inline">五</note>。迦樓羅<note place="inline">六</note>。緊那羅
<lb ed="X" n="0690b05"/><lb ed="R102" n="0283a11"/><note place="inline">七</note>。摩睺羅伽<note place="inline">八</note>。人非人等。總結八部。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0690b06"/><lb ed="R102" n="0283a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0690b0601">【■記】梵語提婆。此翻天。三界二十八天也。那伽。翻龍。
<lb ed="X" n="0690b07"/><lb ed="R102" n="0283a13"/>守天宮持地。注雨等龍也。夜叉。翻勇健。亦名暴惡。
<lb ed="X" n="0690b08"/><lb ed="R102" n="0283a14"/>飛空。飛行守天城。池門。閣。等也。乾闥婆。翻香陰。不
<lb ed="X" n="0690b09"/><lb ed="R102" n="0283a15"/>啖酒肉。唯香資身。是天主幢倒樂神也。阿修羅。翻
<lb ed="X" n="0690b10"/><lb ed="R102" n="0283a16"/>無端正。迦樓羅翻金翅。緊那羅。翻疑人。似人。而頭
<lb ed="X" n="0690b11"/><lb ed="R102" n="0283a17"/>有角。亦天伎神也。摩睺羅伽。翻大腹行。卽大蟒神
<lb ed="X" n="0690b12"/><lb ed="R102" n="0283a18"/>腹行者也。原佛道濟百靈。慈育萬有。三乘歸投八
<lb ed="X" n="0690b13"/><lb ed="R102" n="0283b01"/>部翼衛。餘無此德。故無八部也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0690b14"/><lb ed="R102" n="0283b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0690b1401">【□註】龍鬼等得預法會者。乘急戒緩故。大師準涅槃經
<lb ed="X" n="0690b15"/><lb ed="R102" n="0283b03"/>云。於戒緩者。不名爲緩於乘緩者。乃名爲緩之文。遂
<lb ed="X" n="0690b16"/><lb ed="R102" n="0283b04"/>開乘戒四句。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0690b17"/><lb ed="R102" n="0283b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0690b1701">【■記】涅槃經又言。菩薩於此大乘。心不懈怠。是名本
<lb ed="X" n="0690b18"/><lb ed="R102" n="0283b06"/>成。爲護正法。以大乘水。而自澡浴。故菩薩雖現破
<lb ed="X" n="0690b19"/><lb ed="R102" n="0283b07"/>戒。不名爲緩。智者取此乘急戒緩之文。於止觀中
<lb ed="X" n="0690b20"/><lb ed="R102" n="0283b08"/>開成四句也。本成者。本所受戒。如本不失也。</p>
<lb ed="X" n="0690b21"/><lb ed="R102" n="0283b09"/><p xml:id="pX57p0690b2101"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0690_01.gif"/></figure></p>
<lb ed="X" n="0690b22"/>
<lb ed="X" n="0690b23"/>
<lb ed="X" n="0690b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0690c" n="0690c"/>
<lb ed="X" n="0690c01"/><lb ed="R102" n="0283b13"/><p xml:id="pX57p0690c0101">【■補】文句言。若通論戒乘。一切善法觀慧。皆稱戒乘。
<lb ed="X" n="0690c02"/><lb ed="R102" n="0283b14"/>人天五乘。卽是其義。道共等戒。悉是通義也。今就
<lb ed="X" n="0690c03"/><lb ed="R102" n="0283b15"/>別判三皈。五戒。十善。八齋。出家律儀。乃至定共。能
<lb ed="X" n="0690c04"/><lb ed="R102" n="0283b16"/>防身口。遮惡道果。得人天報者。名戒。聞經生解觀
<lb ed="X" n="0690c05"/><lb ed="R102" n="0283b17"/>智。推尋諦緣度等智。能破煩惱。運出三界者。名乘。
<lb ed="X" n="0690c06"/><lb ed="R102" n="0283b18"/>大品言。有相之善。不動不出。無相之善。能動能出。
<lb ed="X" n="0690c07"/><lb ed="R102" n="0284a01"/>是也。若戒乘俱急者。下品戒急。報在人道。持小乘
<lb ed="X" n="0690c08"/><lb ed="R102" n="0284a02"/>急。以人身於藏敎時。見佛聞法。嚴持中乘。以人身
<lb ed="X" n="0690c09"/><lb ed="R102" n="0284a03"/>於通敎大乘。乃至帶方便諸大乘經時。見佛聞法。
<lb ed="X" n="0690c10"/><lb ed="R102" n="0284a04"/>若持上乘。以人身。於華嚴法華等敎。及諸敎中圓
<lb ed="X" n="0690c11"/><lb ed="R102" n="0284a05"/>見佛聞法。列爲同聞衆也。若中品戒急。報在欲天。
<lb ed="X" n="0690c12"/><lb ed="R102" n="0284a06"/>若持小乘。以欲天身。於藏敎時。見佛聞法。餘持中
<lb ed="X" n="0690c13"/><lb ed="R102" n="0284a07"/>上乘。如上說。若上品戒急。加修禪定。報在色無色
<lb ed="X" n="0690c14"/><lb ed="R102" n="0284a08"/>界。持小乘急。以色無色界天身。於三藏中見佛聞
<lb ed="X" n="0690c15"/><lb ed="R102" n="0284a09"/>法。餘持中上乘。如上說。二。戒緩乘急者。三品戒皆
<lb ed="X" n="0690c16"/><lb ed="R102" n="0284a10"/>緩。報在三途。若小乘急。以三途身。於三藏敎中。見
<lb ed="X" n="0690c17"/><lb ed="R102" n="0284a11"/>佛聞法。餘如上說。三。戒急乘緩者。有戒。受人天身。
<lb ed="X" n="0690c18"/><lb ed="R102" n="0284a12"/>無乘。佛雖出世說法。不見不聞。舍衛三億家。及諸
<lb ed="X" n="0690c19"/><lb ed="R102" n="0284a13"/>不見聞者。三界樂著諸天等。是也。四。戒乘俱緩者。
<lb ed="X" n="0690c20"/><lb ed="R102" n="0284a14"/>受三途報。不見佛不聞法也。</p><p xml:id="pX57p0690c2012" cb:place="inline">【■記】華嚴疏鈔言。一。乘
<lb ed="X" n="0690c21"/><lb ed="R102" n="0284a15"/>緩戒急者。事戒嚴峻。三種觀心不開。以得戒故。人
<lb ed="X" n="0690c22"/><lb ed="R102" n="0284a16"/>天受生。或隨禪梵世。耽湎定樂。世雖有佛說法度
<lb ed="X" n="0690c23"/><lb ed="R102" n="0284a17"/>人。於此類無益。設得値遇。不能開解。二。乘急戒緩
<lb ed="X" n="0690c24"/><lb ed="R102" n="0284a18"/>者德薄垢重。煩惱所使。是諸事戒。皆破理觀。乘急。
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0691a" n="0691a"/>
<lb ed="X" n="0691a01"/><lb ed="R102" n="0284b01"/>信解諸法。戒緩。命終墮惡道中。於諸乘中隨何乘
<lb ed="X" n="0691a02"/><lb ed="R102" n="0284b02"/>急。強者先牽。若一乘急。卽聞華嚴等。三。乘戒俱急
<lb ed="X" n="0691a03"/><lb ed="R102" n="0284b03"/>者。具持衆戒理事無瑕。於諸妙法。觀念相續。卽於
<lb ed="X" n="0691a04"/><lb ed="R102" n="0284b04"/>今生。便應得道。若未得道。此業最強。必昇善處。若
<lb ed="X" n="0691a05"/><lb ed="R102" n="0284b05"/>一乘急。卽於人天身。聞華嚴。四。乘戒俱緩者。失人
<lb ed="X" n="0691a06"/><lb ed="R102" n="0284b06"/>天報。無得道期。展轉沉淪。不可度脫。是則乘戒。豈
<lb ed="X" n="0691a07"/><lb ed="R102" n="0284b07"/>得偏向乎。設有偏志者。<g ref="#CB03408">𡩋</g>偏於乘也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691a08"/><lb ed="R102" n="0284b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0691a0801">【□註】如雲籠月。月喩敎主。具智斷二德。初一至十五。謂
<lb ed="X" n="0691a09"/><lb ed="R102" n="0284b09"/>之白月。智光漸增。故譬智德。十六至三十日。謂之黑
<lb ed="X" n="0691a10"/><lb ed="R102" n="0284b10"/>月。邪光漸減。故譬斷德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691a11"/><lb ed="R102" n="0284b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0691a1101">【■記】準華嚴鈔。月有四德。合佛三法。明是智德。暗是
<lb ed="X" n="0691a12"/><lb ed="R102" n="0284b12"/>斷德。淸涼是恩德。應器周故。亦是恩德。今取黑白。
<lb ed="X" n="0691a13"/><lb ed="R102" n="0284b13"/>喩智斷二德也。如大經月愛三昧。光色增長。譬十
<lb ed="X" n="0691a14"/><lb ed="R102" n="0284b14"/>五智德。摩訶般若。光色損減。譬十五斷德。無累解
<lb ed="X" n="0691a15"/><lb ed="R102" n="0284b15"/>脫。又言月性常圓。實無增減。因<name role="" type="person">須彌山</name>。故有虧盈。
<lb ed="X" n="0691a16"/><lb ed="R102" n="0284b16"/>不增而增。白月漸著。不減而減。黑月稍無。法身亦
<lb ed="X" n="0691a17"/><lb ed="R102" n="0284b17"/>爾。因無明故。約如論智。如實不智。約如論斷。如實
<lb ed="X" n="0691a18"/><lb ed="R102" n="0284b18"/>不斷。無智而智。般若漸明。無斷而斷。解脫漸離也。
<lb ed="X" n="0691a19"/><lb ed="R102" n="0285a01"/>據華嚴梵行品。月體喩法身。月光喩十五智斷。謂
<lb ed="X" n="0691a20"/><lb ed="R102" n="0285a02"/>三十心。爲三智斷。十地。爲十智斷。等妙二覺。爲二
<lb ed="X" n="0691a21"/><lb ed="R102" n="0285a03"/>智斷。合有十五智斷也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691a22"/><lb ed="R102" n="0285a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0691a2201">【□註】爾時如來。指丈六身。卽境本定身也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691a23"/><lb ed="R102" n="0285a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0691a2301">【■記】輔行言。止觀見佛相好。一一文中。皆言若見如
<lb ed="X" n="0691a24"/><lb ed="R102" n="0285a06"/>來者。皆以三藏如來而爲境本。於色相上四機所
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0691b" n="0691b"/>
<lb ed="X" n="0691b01"/><lb ed="R102" n="0285a07"/>見不同。故名境本定身也。</p><p xml:id="pX57p0691b0111" cb:place="inline">【■補】三藏如來老比丘相。
<lb ed="X" n="0691b02"/><lb ed="R102" n="0285a08"/>卽境本定身。境。是所見之境。本。爲應機之本。定。乃
<lb ed="X" n="0691b03"/><lb ed="R102" n="0285a09"/>一定之身。如言只一金剛土臺成道。四機各見不
<lb ed="X" n="0691b04"/><lb ed="R102" n="0285a10"/>同。生滅機。見劣應身。無生機。見帶劣勝應身。無量
<lb ed="X" n="0691b05"/><lb ed="R102" n="0285a11"/>機。見報身藏塵相好。無作機。見法身如虗空相。雖
<lb ed="X" n="0691b06"/><lb ed="R102" n="0285a12"/>機見不同。只是丈六一定身也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691b07"/><lb ed="R102" n="0285a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0691b0701">【□註】現盧舍那身。現。卽現起。盧舍那。翻淨滿。謂諸惡都
<lb ed="X" n="0691b08"/><lb ed="R102" n="0285a14"/>盡。故淨。衆德悉圓。故滿。自報。亦翻光明遍照。他報。亦
<lb ed="X" n="0691b09"/><lb ed="R102" n="0285a15"/>名尊特。亦名勝應。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691b10"/><lb ed="R102" n="0285a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0691b1001">【■記】淨滿者。障淨爲先。德滿爲後。如言萬惡咸消。衆
<lb ed="X" n="0691b11"/><lb ed="R102" n="0285a17"/>善普會也。梵網經疏言滿淨者。德滿爲先。障淨爲
<lb ed="X" n="0691b12"/><lb ed="R102" n="0285a18"/>後。所謂富有萬德。蕩無纖塵也。光明徧照指爲他
<lb ed="X" n="0691b13"/><lb ed="R102" n="0285b01"/>報者。若據慈恩三藏釋。則言身光智光。內外照故。
<lb ed="X" n="0691b14"/><lb ed="R102" n="0285b02"/>目於報身。通自他二報佛也。尊特有上中下三品。
<lb ed="X" n="0691b15"/><lb ed="R102" n="0285b03"/>今指下品。從丈六身。現起千丈舍那也。勝應。如來
<lb ed="X" n="0691b16"/><lb ed="R102" n="0285b04"/>應身相好。有勝劣不同。今指勝者。華嚴佛有殊勝
<lb ed="X" n="0691b17"/><lb ed="R102" n="0285b05"/>相好。對劣名勝也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691b18"/><lb ed="R102" n="0285b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0691b1801">【□註】新譯華嚴云毗盧遮那。妙樂九<note place="inline">二十七</note>破云。近代翻
<lb ed="X" n="0691b19"/><lb ed="R102" n="0285b07"/>譯。法報不分。二三莫辨<note place="inline">文</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691b20"/><lb ed="R102" n="0285b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0691b2001">【■記】新譯。卽唐<name role="" type="person">實叉難陀</name>譯。盧舍那品。譯爲毗盧遮
<lb ed="X" n="0691b21"/><lb ed="R102" n="0285b09"/>那品。如來名號品中。或名盧舍那。譯爲或名毗盧
<lb ed="X" n="0691b22"/><lb ed="R102" n="0285b10"/>遮那。淸涼疏言。毗。卽徧也。盧遮那。光明照義。應言
<lb ed="X" n="0691b23"/><lb ed="R102" n="0285b11"/>光明徧照。今按所釋名義未嘗非。但未明言敎主
<lb ed="X" n="0691b24"/><lb ed="R102" n="0285b12"/>是報身耳。蓋遮那。法身佛。舍那。報身佛。釋迦牟尼。
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0691c" n="0691c"/>
<lb ed="X" n="0691c01"/><lb ed="R102" n="0285b13"/>應身佛。又以二身言之。遮那。眞身。舍那。勝應。牟尼。
<lb ed="X" n="0691c02"/><lb ed="R102" n="0285b14"/>劣應。勝劣均名應身。是名二身也。華嚴敎主。乃舍
<lb ed="X" n="0691c03"/><lb ed="R102" n="0285b15"/>那譯爲遮那。則以法身爲報身。法報不分也。又以
<lb ed="X" n="0691c04"/><lb ed="R102" n="0285b16"/>眞身爲勝應。二三莫辨也。文句破言。自古經論。許
<lb ed="X" n="0691c05"/><lb ed="R102" n="0285b17"/>有三身。若毗盧與舍那不別。法身卽報身。一切衆
<lb ed="X" n="0691c06"/><lb ed="R102" n="0285b18"/>生。無不圓滿。法身有說。衆生亦然。若言果滿方說。
<lb ed="X" n="0691c07"/><lb ed="R102" n="0286a01"/>滿從報立。若言不離。三身俱然。何獨法報。又生佛
<lb ed="X" n="0691c08"/><lb ed="R102" n="0286a02"/>尙且無二。豈唯三身。若論三身。法定不說。報通二
<lb ed="X" n="0691c09"/><lb ed="R102" n="0286a03"/>義。應化定說。若其相卽。俱說俱不說。若但從理。非
<lb ed="X" n="0691c10"/><lb ed="R102" n="0286a04"/>說非不說。事理相對。無說卽說。情同妙契。諍計咸
<lb ed="X" n="0691c11"/><lb ed="R102" n="0286a05"/>失是也。</p><p xml:id="pX57p0691c1104" cb:place="inline">【■補】按毗盧遮那。言遍一切處。盧舍那。言光
<lb ed="X" n="0691c12"/><lb ed="R102" n="0286a06"/>明遍照。牟尼。言能仁寂默。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691c13"/><lb ed="R102" n="0286a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0691c1301">【□註】然華嚴敎主。經疏諸文。或云釋迦。或云舍那者。蓋
<lb ed="X" n="0691c14"/><lb ed="R102" n="0286a08"/>是釋迦現起舍那故也。而淨覺謂。本是實報土身。應
<lb ed="X" n="0691c15"/><lb ed="R102" n="0286a09"/>下二土。故解謗破云。汝執藏塵爲尊特相。樹下之身
<lb ed="X" n="0691c16"/><lb ed="R102" n="0286a10"/>有此相否。故昇<name role="" type="person">須彌山</name>頂品云。爾時世尊。不離一切
<lb ed="X" n="0691c17"/><lb ed="R102" n="0286a11"/>菩提樹下。而上昇須彌。向帝釋殿。豈非華嚴是千百
<lb ed="X" n="0691c18"/><lb ed="R102" n="0286a12"/>億應身所說。此身旣被別圓之機。見是尊特。何須獨
<lb ed="X" n="0691c19"/><lb ed="R102" n="0286a13"/>指華臺受職身耶。<note place="inline">文</note>蓋指千百億應身中之一身所
<lb ed="X" n="0691c20"/><lb ed="R102" n="0286a14"/>說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691c21"/><lb ed="R102" n="0286a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0691c2101">【■記】此辨淨覺師偏說。以定從劣現勝正意。</p><p xml:id="pX57p0691c2120" cb:place="inline">【■補】淨覺
<lb ed="X" n="0691c22"/><lb ed="R102" n="0286a16"/>云。藥師。淨名。觀經之相皆應身。不可指爲法身。唯
<lb ed="X" n="0691c23"/><lb ed="R102" n="0286a17"/>華嚴藏塵相好。爲尊崇奇特。以相多故也。凡八萬
<lb ed="X" n="0691c24"/><lb ed="R102" n="0286a18"/>四千。三十二相。皆從此實報尊特之身。應下二土。
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0692a" n="0692a"/>
<lb ed="X" n="0692a01"/><lb ed="R102" n="0286b01"/>應八萬四千。似方便。應三十二。似同居。準此。則彼
<lb ed="X" n="0692a02"/><lb ed="R102" n="0286b02"/>意指華嚴。藏塵相好爲證得奇特。不知華嚴十華
<lb ed="X" n="0692a03"/><lb ed="R102" n="0286b03"/>藏世界微塵相好。是應機現起。卽如來現起他受
<lb ed="X" n="0692a04"/><lb ed="R102" n="0286b04"/>用。十地菩薩所被機也。故四明作解謗破云。汝執
<lb ed="X" n="0692a05"/><lb ed="R102" n="0286b05"/>藏塵爲實報尊特相。我且問汝。華嚴菩提樹下三
<lb ed="X" n="0692a06"/><lb ed="R102" n="0286b06"/>十二相之身。有此奇特相否。若謂是有。何言三十
<lb ed="X" n="0692a07"/><lb ed="R102" n="0286b07"/>二相是應下。何言華嚴是實報身。故知華嚴非本
<lb ed="X" n="0692a08"/><lb ed="R102" n="0286b08"/>是實報身。三十二相。亦非應下明矣。蓋樹下身未
<lb ed="X" n="0692a09"/><lb ed="R102" n="0286b09"/>被別圓機時。本無奇特相。若被別圓機。則於此身
<lb ed="X" n="0692a10"/><lb ed="R102" n="0286b10"/>現起尊特。故不可謂本是實報土身也。以華嚴敎
<lb ed="X" n="0692a11"/><lb ed="R102" n="0286b11"/>主是現起身。故言不離一切。而上昇須彌。向帝釋
<lb ed="X" n="0692a12"/><lb ed="R102" n="0286b12"/>殿。上昇。卽現起義。豈非華嚴是千百億應身所說
<lb ed="X" n="0692a13"/><lb ed="R102" n="0286b13"/>耶。華臺受職者。卽實報土身。若約所依。名實報身。
<lb ed="X" n="0692a14"/><lb ed="R102" n="0286b14"/>以稱中道法性理。感眞實果報土也。若約所證。名
<lb ed="X" n="0692a15"/><lb ed="R102" n="0286b15"/>華臺受職身。華臺表法界理。故報身<name role="" type="person">盧舍那佛</name>坐
<lb ed="X" n="0692a16"/><lb ed="R102" n="0286b16"/>華臺。若應身釋迦。但坐蓮葉。如籤言。只以入實名
<lb ed="X" n="0692a17"/><lb ed="R102" n="0286b17"/>華臺。以內心入實。故外處華臺。玄文言。始見我身。
<lb ed="X" n="0692a18"/><lb ed="R102" n="0286b18"/>初聞一實。<anchor xml:id="nkr_note_add_0692a1801" n="0692a1801"/><anchor xml:id="beg0692a1801" n="0692a1801"/>已<anchor xml:id="end0692a1801"/>入華臺。皆指所證。爲華臺也。受職者。
<lb ed="X" n="0692a19"/><lb ed="R102" n="0287a01"/>謂報身初坐千葉蓮臺寶華王座時。十方諸佛。齊
<lb ed="X" n="0692a20"/><lb ed="R102" n="0287a02"/>放白毫來灌其頂。受法王職也。但此身有證得相。
<lb ed="X" n="0692a21"/><lb ed="R102" n="0287a03"/>有現起相。淨覺所執是證得相。四明所定是現起
<lb ed="X" n="0692a22"/><lb ed="R102" n="0287a04"/>相。故破言。何須獨指華臺受職身耶。蓋指下。註家
<lb ed="X" n="0692a23"/><lb ed="R102" n="0287a05"/>斷定四明意。統紀言。四明約機約敎以定身者。是
<lb ed="X" n="0692a24"/><lb ed="R102" n="0287a06"/>樹下生身。現起尊特。應別圓機。正合妙玄釋迦最
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0692b" n="0692b"/>
<lb ed="X" n="0692b01"/><lb ed="R102" n="0287a07"/>初頓說。釋迦是生身。說頓是舍那。亦合四敎儀。如
<lb ed="X" n="0692b02"/><lb ed="R102" n="0287a08"/>來現盧舍那身說法之言。</p><p xml:id="pX57p0692b0211" cb:place="inline">【■備】淨覺背宗因緣。統紀
<lb ed="X" n="0692b03"/><lb ed="R102" n="0287a09"/>內載。須者往檢。辨訛曰。蓋指千百億至所說句。雖
<lb ed="X" n="0692b04"/><lb ed="R102" n="0287a10"/>約一<name role="" type="person">閻浮提</name>而論。但意似局。私謂。四明是千百億
<lb ed="X" n="0692b05"/><lb ed="R102" n="0287a11"/>應身所說句。恐有未見千百億之難。故玉師復申
<lb ed="X" n="0692b06"/><lb ed="R102" n="0287a12"/>明一身也。辨訛又曰。實報土身應下二土之言。本
<lb ed="X" n="0692b07"/><lb ed="R102" n="0287a13"/>四明妙宗鈔語。以經中八萬四千相好。大師判爲
<lb ed="X" n="0692b08"/><lb ed="R102" n="0287a14"/>眞法身觀故。鈔言。然此色相。是實報身。應同居土。
<lb ed="X" n="0692b09"/><lb ed="R102" n="0287a15"/>而特名法身者。爲成行人圓觀也。後料揀中問。尊
<lb ed="X" n="0692b10"/><lb ed="R102" n="0287a16"/>特旣是他受用報。須入地住方見。今八萬相。似位
<lb ed="X" n="0692b11"/><lb ed="R102" n="0287a17"/>能見。驗非尊特。合是生身。答。地住。分證論見。地住
<lb ed="X" n="0692b12"/><lb ed="R102" n="0287a18"/>以前。相似論見。斯乃如來以實報身應下二土。<note place="inline">云
<lb ed="X" n="0692b13"/><lb ed="R102" n="0287b01"/>云</note>當知四明此言。因他問意。謂地住以上。捨生身
<lb ed="X" n="0692b14"/><lb ed="R102" n="0287b02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0692b1401" n="0692b1401"/><anchor xml:id="beg0692b1401" n="0692b1401"/>已<anchor xml:id="end0692b1401"/>。入實報土。方見尊特。今圓行人。在相似位。處同
<lb ed="X" n="0692b15"/><lb ed="R102" n="0287b03"/>居土。焉能見之。故答言。如來應下使見。而淨覺反
<lb ed="X" n="0692b16"/><lb ed="R102" n="0287b04"/>宗破言。華嚴藏塵相好是尊特。是實報應下。觀經
<lb ed="X" n="0692b17"/><lb ed="R102" n="0287b05"/>八萬四千相好。是生身非實報應下。故解謗言。汝
<lb ed="X" n="0692b18"/><lb ed="R102" n="0287b06"/>執藏塵爲尊特相。樹下之身有此相否。若言有。應
<lb ed="X" n="0692b19"/><lb ed="R102" n="0287b07"/>下義不成。若言無。何故華嚴有上昇須彌等文耶。
<lb ed="X" n="0692b20"/><lb ed="R102" n="0287b08"/>足見藏塵尊特。是釋迦現起。應下之義不成矣。而
<lb ed="X" n="0692b21"/><lb ed="R102" n="0287b09"/>八萬四千尊特不然。此由圓觀行人。臺像圓觀旣
<lb ed="X" n="0692b22"/><lb ed="R102" n="0287b10"/>成。所見佛身。必非同居生身。實報土身。方是其境。
<lb ed="X" n="0692b23"/><lb ed="R102" n="0287b11"/>故如來。以實報應下同居。而使見之。非入實報。方
<lb ed="X" n="0692b24"/><lb ed="R102" n="0287b12"/>能見也。然鈔中乃是破立方便。非是下二土所現
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0692c" n="0692c"/>
<lb ed="X" n="0692c01"/><lb ed="R102" n="0287b13"/>諸身。皆從實報應下也。況鈔雖言以實報應下。亦
<lb ed="X" n="0692c02"/><lb ed="R102" n="0287b14"/>卽於同居現起。此義當知。卽華嚴從樹下釋迦境
<lb ed="X" n="0692c03"/><lb ed="R102" n="0287b15"/>本現起。其義亦然。但華嚴現身說經。觀經應行人
<lb ed="X" n="0692c04"/><lb ed="R102" n="0287b16"/>現相。其義稍異。思之可知也。又復現起應下。義亦
<lb ed="X" n="0692c05"/><lb ed="R102" n="0287b17"/>不殊。如華嚴從境本發起。觀經從三十二相常身
<lb ed="X" n="0692c06"/><lb ed="R102" n="0287b18"/>常相發起是也。故四明言。有須現者。卽爲現之。則
<lb ed="X" n="0692c07"/><lb ed="R102" n="0288a01"/>知應下。義不殊也。今但知是淨覺語。不知出四明
<lb ed="X" n="0692c08"/><lb ed="R102" n="0288a02"/>恣情縱破。故略述此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0692c09"/><lb ed="R102" n="0288a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0692c0901">【□註】月堂云。境本定身。則是釋迦。機感見相。乃是舍那。
<lb ed="X" n="0692c10"/><lb ed="R102" n="0288a04"/>此卽釋迦境本定身。現起舍那尊特也。上品相好。下
<lb ed="X" n="0692c11"/><lb ed="R102" n="0288a05"/>品尊特。二現言之。正當須現。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0692c12"/><lb ed="R102" n="0288a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0692c1201">【■記】四明約敎。分三品尊特。謂法華三十二相。相相
<lb ed="X" n="0692c13"/><lb ed="R102" n="0288a07"/>無邊。卽法身上品尊特。觀經八萬四千。中品尊特。
<lb ed="X" n="0692c14"/><lb ed="R102" n="0288a08"/>華嚴丈六發起舍那。下品尊特。又約相海分三品。
<lb ed="X" n="0692c15"/><lb ed="R102" n="0288a09"/>謂華藏塵相。上品相海。八萬四千。中品相海。三十
<lb ed="X" n="0692c16"/><lb ed="R102" n="0288a10"/>二相。下品相海。次卽言上品相好。下品尊特。此二
<lb ed="X" n="0692c17"/><lb ed="R102" n="0288a11"/>皆現起相。故曰二現言之。正當須現。</p><p xml:id="pX57p0692c1715" cb:place="inline">【■補】下品尊特。
<lb ed="X" n="0692c18"/><lb ed="R102" n="0288a12"/>以兼別機。須當現起。方有不能。卽劣顯法。如法華
<lb ed="X" n="0692c19"/><lb ed="R102" n="0288a13"/>微妙淨法身。具相三十二也。月堂法師。諱詢。字謀
<lb ed="X" n="0692c20"/><lb ed="R102" n="0288a14"/>道。依圓辨琛。以正所學。統紀曰。準解謗說尊特身。
<lb ed="X" n="0692c21"/><lb ed="R102" n="0288a15"/>有須現。不須現之分。故須現。如梵網華嚴及觀經
<lb ed="X" n="0692c22"/><lb ed="R102" n="0288a16"/>等相多身大。不須現。則以力加。令於劣身。不取分
<lb ed="X" n="0692c23"/><lb ed="R102" n="0288a17"/>齊見三十二相。卽無有邊。以知丈六。是法界故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0692c24"/><lb ed="R102" n="0288a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0692c2401">【□註】圓滿修多羅。約圓實部主說。釋籤云。華嚴頓部。正
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0693a" n="0693a"/>
<lb ed="X" n="0693a01"/><lb ed="R102" n="0288b01"/>在圓眞。兼申別俗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693a02"/><lb ed="R102" n="0288b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693a0201">【■備】八卷曰。圓。以不偏爲義。又言。無有缺減。名曰圓
<lb ed="X" n="0693a03"/><lb ed="R102" n="0288b03"/>滿。法華言。唯佛與佛。乃能究盡諸法實相。卽圓實
<lb ed="X" n="0693a04"/><lb ed="R102" n="0288b04"/>也。兼申別俗句。乃文義未能截斷。順帶引之。非本
<lb ed="X" n="0693a05"/><lb ed="R102" n="0288b05"/>節引用正意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693a06"/><lb ed="R102" n="0288b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0693a0601">【□註】修多羅翻契經。聖敎之都名。若十二部中。直說法
<lb ed="X" n="0693a07"/><lb ed="R102" n="0288b07"/>相者。名修多羅。今非此意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693a08"/><lb ed="R102" n="0288b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693a0801">【■記】契經者。以經通敎理。敎能契理。理能契機也。聖
<lb ed="X" n="0693a09"/><lb ed="R102" n="0288b09"/>敎都名者。據經藏釋。通名修多羅。若十二部中。名
<lb ed="X" n="0693a10"/><lb ed="R102" n="0288b10"/>修多羅者義局。故揀之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693a11"/><lb ed="R102" n="0288b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0693a1101">【□註】故言頓敎。結部屬頓也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693a12"/><lb ed="R102" n="0288b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693a1201">【■記】此先結部屬頓。下約敎說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693a13"/><lb ed="R102" n="0288b13"/><p xml:id="pX57p0693a1301">△二明機敎三。初機敎兼權。</p>
<lb ed="X" n="0693a14"/><lb ed="R102" n="0288b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0693a1401">若約機約敎。未免兼權。</p>
<lb ed="X" n="0693a15"/><lb ed="R102" n="0288b15"/><p xml:id="pX57p0693a1501">【□註】機是所被。敎是能被。機有別圓。敎兼權實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693a16"/><lb ed="R102" n="0288b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693a1601">【■記】由所被之機有異。故能被之敎亦兼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693a17"/><lb ed="R102" n="0288b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0693a1701">【□註】輔行曰。約部約味。得名爲頓。部內之敎。敎仍兼漸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693a18"/><lb ed="R102" n="0288b18"/><p xml:id="pX57p0693a1801">△二雙示圓別二。初爲利機說圓敎。</p>
<lb ed="X" n="0693a19"/><lb ed="R102" n="0289a01"/><p xml:id="pX57p0693a1901">謂初發心時。便成正覺等文。爲圓機。說圓敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693a20"/><lb ed="R102" n="0289a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693a2001">【■記】晉譯華嚴梵行品言。觀一切法。如幻如夢。如影
<lb ed="X" n="0693a21"/><lb ed="R102" n="0289a03"/>響化。菩薩如是觀者。以少方便。疾得一切諸佛功
<lb ed="X" n="0693a22"/><lb ed="R102" n="0289a04"/>德。常樂觀察。無二法相。斯有是處。初發心時。便成
<lb ed="X" n="0693a23"/><lb ed="R102" n="0289a05"/>正覺。知一切法。眞實之性。具足慧身。不由他悟。今
<lb ed="X" n="0693a24"/><lb ed="R102" n="0289a06"/>引二句。以明圓也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0693b" n="0693b"/>
<lb ed="X" n="0693b01"/><lb ed="R102" n="0289a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0693b0101">【□註】此釋能兼之圓。如後釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693b02"/><lb ed="R102" n="0289a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693b0201">【■記】後九卷言。初發心者。初住名也。便成正覺者。成
<lb ed="X" n="0693b03"/><lb ed="R102" n="0289a09"/>八相佛也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693b04"/><lb ed="R102" n="0289a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0693b0401">【□註】等文者。等於三無差別之文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693b05"/><lb ed="R102" n="0289a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693b0501">【■記】晉譯如來林菩薩偈言。心如工畫師。畫種種五
<lb ed="X" n="0693b06"/><lb ed="R102" n="0289a12"/>陰。一切世間中。無法而不造。如心佛亦爾。如佛衆
<lb ed="X" n="0693b07"/><lb ed="R102" n="0289a13"/>生然。心佛及衆生。是三無差別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693b08"/><lb ed="R102" n="0289a14"/><cb:div><p xml:id="pX57p0693b0801">△二爲鈍機說別敎。</p>
<lb ed="X" n="0693b09"/><lb ed="R102" n="0289a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0693b0901">處處說行布次第。則爲權機。說別敎。</p>
<lb ed="X" n="0693b10"/><lb ed="R102" n="0289a16"/><p xml:id="pX57p0693b1001">【□註】此釋所兼之別。凡經文處處所說。行列排布恒沙
<lb ed="X" n="0693b11"/><lb ed="R102" n="0289a17"/>法門。歷劫修行次第之義。皆別敎也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693b12"/><lb ed="R102" n="0289a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693b1201">【■記】賢首品言。菩薩住在三昧中。種種自在攝衆生。
<lb ed="X" n="0693b13"/><lb ed="R102" n="0289b01"/>悉以所行功德法。無量方便而開誘。或以供養諸
<lb ed="X" n="0693b14"/><lb ed="R102" n="0289b02"/>如來。或以難思布施門。或以頭陀持戒門。或以不
<lb ed="X" n="0693b15"/><lb ed="R102" n="0289b03"/>動堪忍門。乃至言八萬四千諸法門。諸佛以此度
<lb ed="X" n="0693b16"/><lb ed="R102" n="0289b04"/>衆生。所謂行列排布恒沙法門也。又言。或一念頃。
<lb ed="X" n="0693b17"/><lb ed="R102" n="0289b05"/>修普賢行。而成正覺。或須臾頃。或一時。或半月。乃
<lb ed="X" n="0693b18"/><lb ed="R102" n="0289b06"/>至不可說不可說劫。修普賢行。成正覺。此歷劫修
<lb ed="X" n="0693b19"/><lb ed="R102" n="0289b07"/>行次第義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693b20"/><lb ed="R102" n="0289b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0693b2001">【□註】今文欲顯部中機敎兼權。故指經中別圓各說顯
<lb ed="X" n="0693b21"/><lb ed="R102" n="0289b09"/>文爲證。若別圓間說。及分圓卽別。融別卽圓。義非一
<lb ed="X" n="0693b22"/><lb ed="R102" n="0289b10"/>槪也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693b23"/><lb ed="R102" n="0289b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693b2301">【■記】籤文曰華嚴所明位行。不出別圓。始從住前至
<lb ed="X" n="0693b24"/><lb ed="R102" n="0289b12"/>登住來。全提圓義。從二住至七住。文相次第。又似
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0693c" n="0693c"/>
<lb ed="X" n="0693c01"/><lb ed="R102" n="0289b13"/>別義。於七住中又辨一多相卽自在。至行向地。又
<lb ed="X" n="0693c02"/><lb ed="R102" n="0289b14"/>明次第別義此證別圓間說意也。若其間分圓卽
<lb ed="X" n="0693c03"/><lb ed="R102" n="0289b15"/>別。融別卽圓者。乃圓融不礙行布。行布。不礙圓融。
<lb ed="X" n="0693c04"/><lb ed="R102" n="0289b16"/>故以義非一槪總結。</p><p xml:id="pX57p0693c0409" cb:place="inline">【■補】光明玄記言。聞說三身。具
<lb ed="X" n="0693c05"/><lb ed="R102" n="0289b17"/>乎三德。失意者分隔。卽別。得意者互具。卽圓。融別
<lb ed="X" n="0693c06"/><lb ed="R102" n="0289b18"/>卽圓。分圓卽別也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693c07"/><lb ed="R102" n="0290a01"/><p xml:id="pX57p0693c0701">△三雙結二約。</p>
<lb ed="X" n="0693c08"/><lb ed="R102" n="0290a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0693c0801">故約部爲頓。</p>
<lb ed="X" n="0693c09"/><lb ed="R102" n="0290a03"/><p xml:id="pX57p0693c0901">【□註】此結從部爲頓。</p>
<lb ed="X" n="0693c10"/><lb ed="R102" n="0290a04"/><p xml:id="pX57p0693c1001">約敎名兼。</p>
<lb ed="X" n="0693c11"/><lb ed="R102" n="0290a05"/><p xml:id="pX57p0693c1101">【□註】此結部中機敎兼權。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693c12"/><lb ed="R102" n="0290a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693c1201">【■記】雙結部敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693c13"/><lb ed="R102" n="0290a07"/><p xml:id="pX57p0693c1301">△二約時判。</p>
<lb ed="X" n="0693c14"/><lb ed="R102" n="0290a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0693c1401">此經中云。譬如日出。先照高山<note place="inline">第一時</note>。</p>
<lb ed="X" n="0693c15"/><lb ed="R102" n="0290a09"/><p xml:id="pX57p0693c1501">【□註】晉譯華嚴三十五。寶王如來性起品。文有四照。合
<lb ed="X" n="0693c16"/><lb ed="R102" n="0290a10"/>法有五。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693c17"/><lb ed="R102" n="0290a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693c1701">【■補】晉譯性起品曰。譬如日出。先照諸大山王。次照
<lb ed="X" n="0693c18"/><lb ed="R102" n="0290a12"/>一切大山。次照金剛寶山。然後普照一切大地。日
<lb ed="X" n="0693c19"/><lb ed="R102" n="0290a13"/>光不作是念。我當先照諸大山王。次第乃至大地。
<lb ed="X" n="0693c20"/><lb ed="R102" n="0290a14"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0693c2001" n="0693c2001"/><anchor xml:id="beg0693c2001" n="0693c2001"/>但<anchor xml:id="end0693c2001"/>山有高下。光有先後。如來亦復如是。成就無量
<lb ed="X" n="0693c21"/><lb ed="R102" n="0290a15"/>無邊法界智光。先照菩薩。次照緣覺。次照聲聞。次
<lb ed="X" n="0693c22"/><lb ed="R102" n="0290a16"/>照決定善根衆生。隨應受化。然後普照一切衆生。
<lb ed="X" n="0693c23"/><lb ed="R102" n="0290a17"/>乃至邪定。又唐譯出現品言。譬如日出。先照須彌
<lb ed="X" n="0693c24"/><lb ed="R102" n="0290a18"/>等諸大山王。次照黑山。次照高原。然後普照一切
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0694a" n="0694a"/>
<lb ed="X" n="0694a01"/><lb ed="R102" n="0290b01"/>大地。乃至如來。亦復如是。常放無礙智慧光明。先
<lb ed="X" n="0694a02"/><lb ed="R102" n="0290b02"/>照菩薩等諸大山王。次照緣覺。次照聲聞。次照決
<lb ed="X" n="0694a03"/><lb ed="R102" n="0290b03"/>定善根衆生。然後一切衆生。乃至邪定亦皆普及
<lb ed="X" n="0694a04"/><lb ed="R102" n="0290b04"/>爲作未來利益因緣。令成熟故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0694a05"/><lb ed="R102" n="0290b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0694a0501">【□註】今家約義引經。但作三照。又復義開平地爲三。用
<lb ed="X" n="0694a06"/><lb ed="R102" n="0290b06"/>對涅槃五味。妙玄一<note place="inline">六</note>釋籤一<note place="inline">十七</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0694a07"/><lb ed="R102" n="0290b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0694a0701">【■記】妙玄曰如日初出。前照高山。厚植善根。感斯頓
<lb ed="X" n="0694a08"/><lb ed="R102" n="0290b08"/>說。良由小不堪大。亦是大隔於小。此如華嚴。約法
<lb ed="X" n="0694a09"/><lb ed="R102" n="0290b09"/>被緣。緣得大益。名頓敎相。約說次第。從牛出乳相。
<lb ed="X" n="0694a10"/><lb ed="R102" n="0290b10"/>次照幽谷。淺行偏明。當分漸解。此乃小隔於大。大
<lb ed="X" n="0694a11"/><lb ed="R102" n="0290b11"/>隱於小。約法被緣。名漸敎相。約說次第。名酪味相。
<lb ed="X" n="0694a12"/><lb ed="R102" n="0290b12"/>次照平地。影臨萬水。逐器方圓。隨波動靜。示一佛
<lb ed="X" n="0694a13"/><lb ed="R102" n="0290b13"/>土。淨穢不同。示現一身。巨細各異。一音說法。隨類
<lb ed="X" n="0694a14"/><lb ed="R102" n="0290b14"/>各解。恐畏歡喜。厭離斷疑。神力不共。故見有淨穢。
<lb ed="X" n="0694a15"/><lb ed="R102" n="0290b15"/>聞有褒貶。嗅有薝蔔不薝蔔。華有著身不著身。慧
<lb ed="X" n="0694a16"/><lb ed="R102" n="0290b16"/>有若干不若干。此如淨名方等。約法被緣。猶是漸
<lb ed="X" n="0694a17"/><lb ed="R102" n="0290b17"/>敎。約說次第。生酥味相。復有義。大人蒙其光用。嬰
<lb ed="X" n="0694a18"/><lb ed="R102" n="0290b18"/>兒喪其睛明。夜遊者伏匿。作務者興成。故文曰。但
<lb ed="X" n="0694a19"/><lb ed="R102" n="0291a01"/>爲菩薩說其實事。而不爲我說斯眞要。雖三人俱
<lb ed="X" n="0694a20"/><lb ed="R102" n="0291a02"/>學。二乘取證。具如大品。若約法被緣。猶是漸敎。約
<lb ed="X" n="0694a21"/><lb ed="R102" n="0291a03"/>說次第。熟酥味相。復有義。日光普照。高下均平。若
<lb ed="X" n="0694a22"/><lb ed="R102" n="0291a04"/>低頭。若小音。若散亂。若微善。皆成佛道。不令有人
<lb ed="X" n="0694a23"/><lb ed="R102" n="0291a05"/>獨得滅度。皆以如來滅度。而滅度之。具如今經。若
<lb ed="X" n="0694a24"/><lb ed="R102" n="0291a06"/>約法被緣。名漸圓敎。約說次第。醍醐味相。當知華
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0694b" n="0694b"/>
<lb ed="X" n="0694b01"/><lb ed="R102" n="0291a07"/>嚴之譬。與涅槃義同。釋籤言。初文五味者。還約華
<lb ed="X" n="0694b02"/><lb ed="R102" n="0291a08"/>嚴日照三譬。開爲五味。然五味轉變。只是一乳。三
<lb ed="X" n="0694b03"/><lb ed="R102" n="0291a09"/>照不同。只是一日。今演華嚴平地之譬。以對涅槃
<lb ed="X" n="0694b04"/><lb ed="R102" n="0291a10"/>後之三味。雖數不等。其義宛齊。又涅槃以牛譬佛。
<lb ed="X" n="0694b05"/><lb ed="R102" n="0291a11"/>乳從牛出。譬佛初說大。乳出<anchor xml:id="nkr_note_add_0694b0501" n="0694b0501"/><anchor xml:id="beg0694b0501" n="0694b0501"/>已<anchor xml:id="end0694b0501"/>後。其味轉變。猶成
<lb ed="X" n="0694b06"/><lb ed="R102" n="0291a12"/>分譬。義立五味。又華嚴日譬於佛。光譬說敎。日無
<lb ed="X" n="0694b07"/><lb ed="R102" n="0291a13"/>緣慈。非出而出。衆機所扣。非照而照。故使高山。幽
<lb ed="X" n="0694b08"/><lb ed="R102" n="0291a14"/>谷。平地。不同。同稟敎光。終歸等照。故用兩經二義
<lb ed="X" n="0694b09"/><lb ed="R102" n="0291a15"/>相成。</p><p xml:id="pX57p0694b0903" cb:place="inline">【■備】恐畏歡喜等。卽四悉檀。解二卷。大人蒙光。
<lb ed="X" n="0694b10"/><lb ed="R102" n="0291a16"/>籤曰。菩薩大人。蒙般若光。諸法之用。二乘。如七日
<lb ed="X" n="0694b11"/><lb ed="R102" n="0291a17"/>嬰兒。若視日輪。令眼失光。名喪。外人暗證。如夜遊。
<lb ed="X" n="0694b12"/><lb ed="R102" n="0291a18"/>菩薩利他。如作務。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0694b13"/><lb ed="R102" n="0291b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0694b1301">【□註】別行義疏記云。彼經預叙一代始終。故立譬云。猶
<lb ed="X" n="0694b14"/><lb ed="R102" n="0291b02"/>如日出。先照高山。次照幽谷。後照平地。今家義開平
<lb ed="X" n="0694b15"/><lb ed="R102" n="0291b03"/>地爲三。對於涅槃五味<note place="inline">文</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0694b16"/><lb ed="R102" n="0291b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0694b1601">【■記】此引以證成三照對五味之義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0694b17"/><lb ed="R102" n="0291b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0694b1701">【□註】日譬於佛。光譬說敎。照物譬被機。高山譬別圓衆。
<lb ed="X" n="0694b18"/><lb ed="R102" n="0291b06"/>此譬兼於機應也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0694b19"/><lb ed="R102" n="0291b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0694b1901">【■記】佛必感機應而說。故喩兼機應。如言佛不出世。
<lb ed="X" n="0694b20"/><lb ed="R102" n="0291b08"/>萬古長夜。及至出現。光明遍照。極於幽暗。悉皆大
<lb ed="X" n="0694b21"/><lb ed="R102" n="0291b09"/>明。所以日譬佛也。光從日出。譬敎從佛說也。物得
<lb ed="X" n="0694b22"/><lb ed="R102" n="0291b10"/>日光能消長。機稟佛敎有損益。所以照物譬被機
<lb ed="X" n="0694b23"/><lb ed="R102" n="0291b11"/>也。高山卓出餘峯。別圓超越藏通。所以高山。譬別
<lb ed="X" n="0694b24"/><lb ed="R102" n="0291b12"/>圓衆也。</p><p xml:id="pX57p0694b2404" cb:place="inline">【■備】此節應列於首。以消本節儀文喩意。然
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0694c" n="0694c"/>
<lb ed="X" n="0694c01"/><lb ed="R102" n="0291b13"/>後引晉譯華嚴等文氣似貫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0694c02"/><lb ed="R102" n="0291b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0694c0201">【□註】若釋籤用兩經二義相成者。旻智行云。若不用涅
<lb ed="X" n="0694c03"/><lb ed="R102" n="0291b15"/>槃五味。則不顯華嚴演三成五。若不用華嚴三照。則
<lb ed="X" n="0694c04"/><lb ed="R102" n="0291b16"/>不顯涅槃後之四味。皆從牛出。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0694c05"/><lb ed="R102" n="0291b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0694c0501">【■備】此明釋籤用兩經二義相成。復引旻師語以證。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0694c06"/><lb ed="R102" n="0291b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0694c0601">【□註】舊謂今家合四爲三。而諸文直作三照引經。何嘗
<lb ed="X" n="0694c07"/><lb ed="R102" n="0292a01"/>云合四耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0694c08"/><lb ed="R102" n="0292a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0694c0801">【■補】舊謂合四爲三。指統紀列三照五時五味圖中。
<lb ed="X" n="0694c09"/><lb ed="R102" n="0292a03"/>特標言妙玄合四爲三。意謂玄文合經中次照一
<lb ed="X" n="0694c10"/><lb ed="R102" n="0292a04"/>切大山。次照金剛寶山。爲幽谷一照。以成三照。故
<lb ed="X" n="0694c11"/><lb ed="R102" n="0292a05"/>言合四爲三。其實玄文。準經立義。而作三照。並無
<lb ed="X" n="0694c12"/><lb ed="R102" n="0292a06"/>合四之語也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0694c13"/><lb ed="R102" n="0292a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0694c1301">【□註】又有以經中。譬如日月。出現世間。乃至深山幽谷。
<lb ed="X" n="0694c14"/><lb ed="R102" n="0292a08"/>無不普照之文。謂是經文合四爲三。殊不知此文。只
<lb ed="X" n="0694c15"/><lb ed="R102" n="0292a09"/>是照幽谷也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0694c16"/><lb ed="R102" n="0292a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0694c1601">【■記】經指華嚴。由此文連四照五合文後。便謂合四
<lb ed="X" n="0694c17"/><lb ed="R102" n="0292a11"/>爲三。以前四照爲三合。足此一文爲一合。爲四合
<lb ed="X" n="0694c18"/><lb ed="R102" n="0292a12"/>也。殊不知下。出正意。謂若以此文爲合四。經應頌
<lb ed="X" n="0694c19"/><lb ed="R102" n="0292a13"/>出。旣經但頌前文四照五合。則知此一節文。只是
<lb ed="X" n="0694c20"/><lb ed="R102" n="0292a14"/>照幽谷也。</p><p xml:id="pX57p0694c2005" cb:place="inline">【■補】謂經文合四爲三。亦指統紀列圖後。
<lb ed="X" n="0694c21"/><lb ed="R102" n="0292a15"/>引經四照以證。又於四照文末引經云。譬如日月。
<lb ed="X" n="0694c22"/><lb ed="R102" n="0292a16"/>出現世間。乃至深山幽谷。無不普照。特註云。玄文
<lb ed="X" n="0694c23"/><lb ed="R102" n="0292a17"/>合大山寶山爲幽谷。其文出此。豈非謂諸節經文。
<lb ed="X" n="0694c24"/><lb ed="R102" n="0292a18"/>乃是合四爲三文耶。但前言舊謂。此言又有是玉
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0695a" n="0695a"/>
<lb ed="X" n="0695a01"/><lb ed="R102" n="0292b01"/>師回護意。以統紀於今家甚有功。然恐後莫辨。故
<lb ed="X" n="0695a02"/><lb ed="R102" n="0292b02"/>點明之。</p><p xml:id="pX57p0695a0204" cb:place="inline">【■備】統紀合四爲三。以經有高山。大山。寶山。
<lb ed="X" n="0695a03"/><lb ed="R102" n="0292b03"/>平地。四種。玄文作三照。恐遭詰難。故引深山幽谷
<lb ed="X" n="0695a04"/><lb ed="R102" n="0292b04"/>無不普照。以證玄文合大山寶山爲幽谷。其文出
<lb ed="X" n="0695a05"/><lb ed="R102" n="0292b05"/>此。固屬別字微意。玉師以合四爲三。妙玄無顯文。
<lb ed="X" n="0695a06"/><lb ed="R102" n="0292b06"/>不必泥定合四也。故於後相成圖中。以約義引經
<lb ed="X" n="0695a07"/><lb ed="R102" n="0292b07"/>釋之。記中以前四照爲三合。足此一文爲四合。及
<lb ed="X" n="0695a08"/><lb ed="R102" n="0292b08"/>經應頌出等所解甚拗。研集註意亦未然。或舊有
<lb ed="X" n="0695a09"/><lb ed="R102" n="0292b09"/>此說。存俟考定。</p>
<lb ed="X" n="0695a10"/><lb ed="R102" n="0292b10"/><p xml:id="pX57p0695a1001">經文四照　　　約義引經但作三照</p>
<lb ed="X" n="0695a11"/><lb ed="R102" n="0292b11"/><p xml:id="pX57p0695a1101">三照五味相成圖</p>
<lb ed="X" n="0695a12"/><lb ed="R102" n="0292b12"/><p xml:id="pX57p0695a1201"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0695_01.gif"/></figure></p>
<lb ed="X" n="0695a13"/>
<lb ed="X" n="0695a14"/>
<lb ed="X" n="0695a15"/>
<lb ed="X" n="0695a16"/>
<lb ed="X" n="0695a17"/><lb ed="R102" n="0292b17"/><p xml:id="pX57p0695a1701">【■補】決定善根衆生。乃事六度菩薩。三僧祇決定成
<lb ed="X" n="0695a18"/><lb ed="R102" n="0292b18"/>佛。故曰決定。廣修六度。名善根。而未斷惑。且名衆
<lb ed="X" n="0695a19"/><lb ed="R102" n="0293a01"/>生。然華嚴合法文中。列次照聲聞後。普照一切衆
<lb ed="X" n="0695a20"/><lb ed="R102" n="0293a02"/>生前。佛意。只以一類伏惑行因菩薩。爲決定善根
<lb ed="X" n="0695a21"/><lb ed="R102" n="0293a03"/>衆生。本不明是菩薩屬何敎也。玉師旣判屬三藏。
<lb ed="X" n="0695a22"/><lb ed="R102" n="0293a04"/>理應四照內。牽入中間兩照。或以中間兩照。但對
<lb ed="X" n="0695a23"/><lb ed="R102" n="0293a05"/>聲聞緣覺。則普照大地。亦應只對一切衆生。以譬
<lb ed="X" n="0695a24"/><lb ed="R102" n="0293a06"/>中言。然後普照一切大地。法中言。然後普照一切
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0695b" n="0695b"/>
<lb ed="X" n="0695b01"/><lb ed="R102" n="0293a07"/>衆生。正相敵對。如謂普照義寬。故可牽入大地之
<lb ed="X" n="0695b02"/><lb ed="R102" n="0293a08"/>下。若爾。今家取日照平地。止對後三時。又如何消
<lb ed="X" n="0695b03"/><lb ed="R102" n="0293a09"/>通耶。據理旣上牽入普照下。應入於平地下。旣牽
<lb ed="X" n="0695b04"/><lb ed="R102" n="0293a10"/>入幽谷上。應入於中間兩照。不惟令人易明。且與
<lb ed="X" n="0695b05"/><lb ed="R102" n="0293a11"/>經義相合也。或言以未斷惑。牽入平地。不住凡夫。
<lb ed="X" n="0695b06"/><lb ed="R102" n="0293a12"/>牽入幽谷。此乃臆度。恐未符經義也。</p><p xml:id="pX57p0695b0615" cb:place="inline">【■備】三照五味
<lb ed="X" n="0695b07"/><lb ed="R102" n="0293a13"/>圖。統紀<anchor xml:id="nkr_note_add_0695b0701" n="0695b0701"/><anchor xml:id="beg0695b0701" n="0695b0701"/>已<anchor xml:id="end0695b0701"/>列。然經曰。先照菩薩。次緣覺。次聲聞。次
<lb ed="X" n="0695b08"/><lb ed="R102" n="0293a14"/>一切衆生。牽線中應緣覺在先。聲聞在後。始與經
<lb ed="X" n="0695b09"/><lb ed="R102" n="0293a15"/>符。統紀圖內。列大山寶山。牽入聲聞在先。配幽谷。
<lb ed="X" n="0695b10"/><lb ed="R102" n="0293a16"/>緣覺居次。配平地食時。將決定衆生配禺中。復將
<lb ed="X" n="0695b11"/><lb ed="R102" n="0293a17"/>決定衆生註明藏菩薩。其中緣覺聲聞。與經倒列。
<lb ed="X" n="0695b12"/><lb ed="R102" n="0293a18"/>一也。菩薩根利二乘。蒙照應在先。經雖不開藏菩
<lb ed="X" n="0695b13"/><lb ed="R102" n="0293b01"/>薩。應攝在二乘內。或攝入先照菩薩中。今判決定
<lb ed="X" n="0695b14"/><lb ed="R102" n="0293b02"/>衆生乃藏菩薩。友致利根後照。二也。緣覺菩薩利
<lb ed="X" n="0695b15"/><lb ed="R102" n="0293b03"/>於聲聞。乃下牽配入平地。三也。玉師仍以決定衆
<lb ed="X" n="0695b16"/><lb ed="R102" n="0293b04"/>生。乃藏菩薩。但配入平地。究爲未妥。故同緣覺。改
<lb ed="X" n="0695b17"/><lb ed="R102" n="0293b05"/>牽幽谷。而聲聞緣覺。雖分配大山寶山。依舊與經
<lb ed="X" n="0695b18"/><lb ed="R102" n="0293b06"/>倒列。總由善根衆生是藏菩薩。其勢必須聲緣菩
<lb ed="X" n="0695b19"/><lb ed="R102" n="0293b07"/>薩挨順而列矣。辨訛曰當以緣覺居先。聲聞居後。
<lb ed="X" n="0695b20"/><lb ed="R102" n="0293b08"/>私謂。淸涼師疏鈔。黑山配緣覺。高原配聲聞。大地
<lb ed="X" n="0695b21"/><lb ed="R102" n="0293b09"/>內合配決定。不定。邪定。三聚衆生。則決定一聚。通
<lb ed="X" n="0695b22"/><lb ed="R102" n="0293b10"/>指因中正定衆生。惟經中係與緣覺聲聞一連之
<lb ed="X" n="0695b23"/><lb ed="R102" n="0293b11"/>文。似當合入幽谷。一切衆生乃至邪定。緊對普照
<lb ed="X" n="0695b24"/><lb ed="R102" n="0293b12"/>大地句。研兩然後字。界限自淸。故別作圖說。以備
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0695c" n="0695c"/>
<lb ed="X" n="0695c01"/><lb ed="R102" n="0293b13"/>參考。黑山配緣覺等義。疏鈔廣明。須者往檢。又節
<lb ed="X" n="0695c02"/><lb ed="R102" n="0293b14"/>義言。準經。應緣覺在先。今依三車次第。故先列聲
<lb ed="X" n="0695c03"/><lb ed="R102" n="0293b15"/>聞。大地中開出決定衆生者。此是事六度菩薩。以
<lb ed="X" n="0695c04"/><lb ed="R102" n="0293b16"/>未斷惑。且讓二乘高出一頭。<anchor xml:id="nkr_note_add_0695c0401" n="0695c0401"/><anchor xml:id="beg0695c0401" n="0695c0401"/>但<anchor xml:id="end0695c0401"/>名衆生。而其心行
<lb ed="X" n="0695c05"/><lb ed="R102" n="0293b17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0695c0501" n="0695c0501"/><anchor xml:id="beg0695c0501" n="0695c0501"/>已<anchor xml:id="end0695c0501"/>大。雖未斷惑。同是鹿苑三乘。故牽入幽谷。一切
<lb ed="X" n="0695c06"/><lb ed="R102" n="0293b18"/>衆生。通指十界之機。未起宏誓願行之人也。私謂。
<lb ed="X" n="0695c07"/><lb ed="R102" n="0294a01"/>新作圖說。依節義意。判決定屬藏菩薩亦通。但不
<lb ed="X" n="0695c08"/><lb ed="R102" n="0294a02"/>可泥定衆生二字。謂須合入大地。以佛亦稱尊極
<lb ed="X" n="0695c09"/><lb ed="R102" n="0294a03"/>衆生也。圖說中不列旁追二誘等者。此圖本明華
<lb ed="X" n="0695c10"/><lb ed="R102" n="0294a04"/>嚴三照。以對涅槃五味。如此圖說。於義<anchor xml:id="nkr_note_add_0695c1001" n="0695c1001"/><anchor xml:id="beg0695c1001" n="0695c1001"/>已<anchor xml:id="end0695c1001"/>足。且旁
<lb ed="X" n="0695c11"/><lb ed="R102" n="0294a05"/>追等。專指一類小機。備歷五時者言。今華嚴三照。
<lb ed="X" n="0695c12"/><lb ed="R102" n="0294a06"/>統論大小衆機。不必夾入旁追等喩配合。如以時
<lb ed="X" n="0695c13"/><lb ed="R102" n="0294a07"/>味義富。亦可備列。俾無疎漏。來哲再定之。緣覺聲
<lb ed="X" n="0695c14"/><lb ed="R102" n="0294a08"/>聞。對凡夫則爲大機。故合入一切大山。決定善根。
<lb ed="X" n="0695c15"/><lb ed="R102" n="0294a09"/>有金剛寶義。故合入金剛寶山。一切衆生機衆。先
<lb ed="X" n="0695c16"/><lb ed="R102" n="0294a10"/>後得益不定。先卽食時。次禺中。後正中。故開亦無
<lb ed="X" n="0695c17"/><lb ed="R102" n="0294a11"/>礙。所對時味。但可取相生次第。如下所引無垢藏
<lb ed="X" n="0695c18"/><lb ed="R102" n="0294a12"/>王一節經意也。</p>
<lb ed="X" n="0695c19"/><lb ed="R102" n="0294a13"/><p xml:id="pX57p0695c1901"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0695_02.gif"/></figure></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0695c20"/>
<lb ed="X" n="0695c21"/>
<lb ed="X" n="0695c22"/>
<lb ed="X" n="0695c23"/>
<lb ed="X" n="0695c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0696a" n="0696a"/>
<lb ed="X" n="0696a01"/><lb ed="R102" n="0294b01"/><p xml:id="pX57p0696a0101">△三約味判。</p>
<lb ed="X" n="0696a02"/><lb ed="R102" n="0294b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0696a0201">涅槃云。譬如從牛出乳。此從佛出十二部經<note place="inline">一乳味</note>。</p>
<lb ed="X" n="0696a03"/><lb ed="R102" n="0294b03"/><p xml:id="pX57p0696a0301">【□註】牛譬於佛。乳譬於敎。釋籤云。此五味相生之文。在
<lb ed="X" n="0696a04"/><lb ed="R102" n="0294b04"/>十三卷聖行品末。佛印無垢藏王菩薩竟云。譬如從
<lb ed="X" n="0696a05"/><lb ed="R102" n="0294b05"/>牛出乳。乃至醍醐。譬如佛出十二部經。乃至涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0696a06"/><lb ed="R102" n="0294b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0696a0601">【■補】大經無垢藏王言。諸佛菩薩。成就智慧功德。實
<lb ed="X" n="0696a07"/><lb ed="R102" n="0294b07"/>不可說。我意猶謂。故不如是大乘經典。何以故。大
<lb ed="X" n="0696a08"/><lb ed="R102" n="0294b08"/>乘經典。能出生阿耨菩提。佛言。譬從牛出乳。乳出
<lb ed="X" n="0696a09"/><lb ed="R102" n="0294b09"/>酪。酪出生酥。生酥出熟酥。熟酥出醍醐。佛亦如是。
<lb ed="X" n="0696a10"/><lb ed="R102" n="0294b10"/>從佛出十二部經。從十二部經出九部修多羅。從
<lb ed="X" n="0696a11"/><lb ed="R102" n="0294b11"/>修多羅出方等典。方等出般若。般若出大涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0696a12"/><lb ed="R102" n="0294b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0696a1201">【□註】十二部經頌曰。長行重頌幷授記。孤起無問而自
<lb ed="X" n="0696a13"/><lb ed="R102" n="0294b13"/>說。因緣譬喩及本事。本生方廣未曾有。論議俱成十
<lb ed="X" n="0696a14"/><lb ed="R102" n="0294b14"/>二名。廣如大論三十三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0696a15"/><lb ed="R102" n="0294b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0696a1501">【■記】大論言。諸經中直說者。名修多羅。授記者。衆生
<lb ed="X" n="0696a16"/><lb ed="R102" n="0294b16"/>三乘六趣九道中受記。諸佛法欲與衆生授記。先
<lb ed="X" n="0696a17"/><lb ed="R102" n="0294b17"/>皆微笑。無量種光。從四牙出。從上二牙出者。光照
<lb ed="X" n="0696a18"/><lb ed="R102" n="0294b18"/>三惡道。得遇斯光。聞說法者。身心安樂。得生人中
<lb ed="X" n="0696a19"/><lb ed="R102" n="0295a01"/>天上。從是因緣。皆得畢苦。從下二牙出者。上照人
<lb ed="X" n="0696a20"/><lb ed="R102" n="0295a02"/>天。乃至有頂。此諸光明。復至十方。遍照六道。作佛
<lb ed="X" n="0696a21"/><lb ed="R102" n="0295a03"/>事<anchor xml:id="nkr_note_add_0696a2101" n="0696a2101"/><anchor xml:id="beg0696a2101" n="0696a2101"/>已<anchor xml:id="end0696a2101"/>。還遶身七匝。若記地獄。光從足下入。記畜生。
<lb ed="X" n="0696a22"/><lb ed="R102" n="0295a04"/>從腨入。餓鬼。從<g ref="#CB00170">䏶</g>入。人道從臍入。天道胸入。聲聞
<lb ed="X" n="0696a23"/><lb ed="R102" n="0295a05"/>口入。辟支眉間入。若記作佛。光從頂入。佛欲受記。
<lb ed="X" n="0696a24"/><lb ed="R102" n="0295a06"/>先現此相。然後弟子發問。一切偈名祇夜。六句。三
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0696b" n="0696b"/>
<lb ed="X" n="0696b01"/><lb ed="R102" n="0295a07"/>句。五句。多少不定。亦名祇夜。亦名伽陀。優陀那者。
<lb ed="X" n="0696b02"/><lb ed="R102" n="0295a08"/>名有法。佛必應說。而無有問者。佛略開問端。如佛
<lb ed="X" n="0696b03"/><lb ed="R102" n="0295a09"/>自說無我無我所。是事善哉。一比丘白佛言。云何
<lb ed="X" n="0696b04"/><lb ed="R102" n="0295a10"/>是事善哉。佛吿比丘。凡夫人未得無漏道。顚倒覆
<lb ed="X" n="0696b05"/><lb ed="R102" n="0295a11"/>心。故於無我無我所。心大驚怖。若佛弟子。聞好法
<lb ed="X" n="0696b06"/><lb ed="R102" n="0295a12"/>者。歡喜奉行。無顚倒故。不復更作如是等。雜阿含
<lb ed="X" n="0696b07"/><lb ed="R102" n="0295a13"/>中廣說尼陀那者。說佛本起因緣。佛何因緣說此
<lb ed="X" n="0696b08"/><lb ed="R102" n="0295a14"/>事。修多羅中有人問故。爲說是事。毗尼中有人犯
<lb ed="X" n="0696b09"/><lb ed="R102" n="0295a15"/>是事。故結是戒。一切佛語緣起事。皆名尼陀那。阿
<lb ed="X" n="0696b10"/><lb ed="R102" n="0295a16"/>波陀那者。與世間相似柔輭語。如是語經者。如一
<lb ed="X" n="0696b11"/><lb ed="R102" n="0295a17"/>獅子。來禮佛足。佛吿比丘。是師子。毗婆尸佛時。依
<lb ed="X" n="0696b12"/><lb ed="R102" n="0295a18"/>婆羅門。來至佛所。大衆之中。以聽法故。無共語者。
<lb ed="X" n="0696b13"/><lb ed="R102" n="0295b01"/>卽發罵言。禿輩。與畜生何異。惡口業故。九十一劫。
<lb ed="X" n="0696b14"/><lb ed="R102" n="0295b02"/>墮畜生中。此人爾時。卽應得道。以愚癡故。自作生
<lb ed="X" n="0696b15"/><lb ed="R102" n="0295b03"/>死長久。今於佛所。心淸淨故。當得解脫。如是等經。
<lb ed="X" n="0696b16"/><lb ed="R102" n="0295b04"/>名爲出因緣。何名因緣。是事之本名因緣。本生經
<lb ed="X" n="0696b17"/><lb ed="R102" n="0295b05"/>者。過去世時。菩薩身爲赤魚。自以其肉。施諸病人。
<lb ed="X" n="0696b18"/><lb ed="R102" n="0295b06"/>如是等無量本生。多有所濟。名本生經。廣經者。名
<lb ed="X" n="0696b19"/><lb ed="R102" n="0295b07"/>摩訶衍。所謂般若經。華手經。法華經等。如是等無
<lb ed="X" n="0696b20"/><lb ed="R102" n="0295b08"/>量阿僧祇諸經。爲得阿耨多羅三藐三菩提。故說。
<lb ed="X" n="0696b21"/><lb ed="R102" n="0295b09"/>未曾有者。如佛現種種神力。衆生怪未曾有。所謂
<lb ed="X" n="0696b22"/><lb ed="R102" n="0295b10"/>佛生時。如是等無量希有事。論議經者。答諸問者。
<lb ed="X" n="0696b23"/><lb ed="R102" n="0295b11"/>釋其所以。又復廣說諸義。如佛說四諦。何等爲苦
<lb ed="X" n="0696b24"/><lb ed="R102" n="0295b12"/>聖諦。所謂生苦等八種苦。廣解其義。復次佛所說
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0696c" n="0696c"/>
<lb ed="X" n="0696c01"/><lb ed="R102" n="0295b13"/>經論議。及<name role="" type="person">摩訶迦旃延</name>所解經。乃至像法凡夫人
<lb ed="X" n="0696c02"/><lb ed="R102" n="0295b14"/>所解經。亦名優波提舍。</p><p xml:id="pX57p0696c0210" cb:place="inline">【■備】祇夜。伽陀。分別見下節。
<lb ed="X" n="0696c03"/><lb ed="R102" n="0295b15"/>此依大論錄出其文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0696c04"/><lb ed="R102" n="0295b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0696c0401">【□註】華梵名義。具如妙玄六。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0696c05"/><lb ed="R102" n="0295b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0696c0501">【■記】妙玄言。修多羅翻契經。卽長行。祇夜。翻重頌。和
<lb ed="X" n="0696c06"/><lb ed="R102" n="0295b18"/>伽羅。翻授記。伽陀。卽孤起。優陀那。翻無問自說。尼
<lb ed="X" n="0696c07"/><lb ed="R102" n="0296a01"/>陀那。翻因緣。阿波陀那。翻譬喩。伊帝目多伽。翻本
<lb ed="X" n="0696c08"/><lb ed="R102" n="0296a02"/>事。闍陀伽。翻本生。毗佛略。翻方廣。阿浮陀達摩。翻
<lb ed="X" n="0696c09"/><lb ed="R102" n="0296a03"/>未曾有。優波提舍。翻論議。此十二種俱稱部者。各
<lb ed="X" n="0696c10"/><lb ed="R102" n="0296a04"/>有類從也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0696c11"/><lb ed="R102" n="0296a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0696c1101">【□註】此十二部經。通論。大小各具十二部。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0696c12"/><lb ed="R102" n="0296a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0696c1201">【■記】解深密經。明菩薩依十二分敎。修奢摩他。瑜伽
<lb ed="X" n="0696c13"/><lb ed="R102" n="0296a07"/>論言。佛爲聲聞。一一具演十二分敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0696c14"/><lb ed="R102" n="0296a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0696c1401">【□註】別而言之。小乘讓三存九。小乘<g ref="#CB01926">灰</g>斷。無方廣經。說
<lb ed="X" n="0696c15"/><lb ed="R102" n="0296a09"/>必假緣。無無問自說。雖有授記。作佛者少。此以小九
<lb ed="X" n="0696c16"/><lb ed="R102" n="0296a10"/>望大三也。玄文又以大九望小三者。謂大乘根利。無
<lb ed="X" n="0696c17"/><lb ed="R102" n="0296a11"/>因緣。譬喩。議論。之三也。又以大一望小十一者。謂小
<lb ed="X" n="0696c18"/><lb ed="R102" n="0296a12"/>乘<anchor xml:id="nkr_note_add_0696c1801" n="0696c1801"/><anchor xml:id="beg0696c1801" n="0696c1801"/>但<anchor xml:id="end0696c1801"/>讓廣經一部耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0696c19"/><lb ed="R102" n="0296a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0696c1901">【■記】小讓三者。妙玄言。小乘<g ref="#CB01926">灰</g>斷。無如意珠身故無
<lb ed="X" n="0696c20"/><lb ed="R102" n="0296a14"/>廣經。又言。小乘根鈍。說必假緣。少無問自說。雖有
<lb ed="X" n="0696c21"/><lb ed="R102" n="0296a15"/>授記。記作佛少。大無三者。涅槃經云。護大乘者。受
<lb ed="X" n="0696c22"/><lb ed="R102" n="0296a16"/>持九部。謂因緣中。取因事制戒。於譬喩中。依爲誘
<lb ed="X" n="0696c23"/><lb ed="R102" n="0296a17"/>引。於議論中。約非了義也。又小有十。瑜伽論言。無
<lb ed="X" n="0696c24"/><lb ed="R102" n="0296a18"/>方廣者。大乘說如來是常。一切衆生皆有佛性。正
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0697a" n="0697a"/>
<lb ed="X" n="0697a01"/><lb ed="R102" n="0296b01"/>理爲方。包富爲廣。又理融無二。亦名爲等。聲聞所
<lb ed="X" n="0697a02"/><lb ed="R102" n="0296b02"/>無也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697a03"/><lb ed="R102" n="0296b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697a0301">【□註】釋籤云如上所說。一往赴機。據理應以通說爲正。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697a04"/><lb ed="R102" n="0296b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0697a0401">【■記】玄文云。通語大乘。何得無此三耶。又曰。小乘亦
<lb ed="X" n="0697a05"/><lb ed="R102" n="0296b05"/>有記莂六道因果。阿含授彌勒當作佛記。亦有自
<lb ed="X" n="0697a06"/><lb ed="R102" n="0296b06"/>唱善來。卽無問自說。又聲聞中以法空爲大空。空。
<lb ed="X" n="0697a07"/><lb ed="R102" n="0296b07"/>卽方廣。故以通爲正也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697a08"/><lb ed="R102" n="0296b08"/><p xml:id="pX57p0697a0801">△三引證二。初引經徵起二。初引經。</p>
<lb ed="X" n="0697a09"/><lb ed="R102" n="0296b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697a0901">信解品云。卽遣旁人。急追將還。窮子驚愕。稱怨大<note place="inline">喚等</note>。</p>
<lb ed="X" n="0697a10"/><lb ed="R102" n="0296b10"/><p xml:id="pX57p0697a1001">【□註】譬喩周中。四大弟子。具領五時。今領華嚴文也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697a11"/><lb ed="R102" n="0296b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0697a1101">【■記】法華。有法說喩說因緣三周。今正喩說周文也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697a12"/><lb ed="R102" n="0296b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697a1201">【□註】卽遣說華嚴敎以擬宜也。約敎。理爲所依。智爲能
<lb ed="X" n="0697a13"/><lb ed="R102" n="0296b13"/>遣。敎爲所遣。約人。師弟相望。佛爲能遣。菩薩爲所遣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697a14"/><lb ed="R102" n="0296b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0697a1401">【■記】初約敎明遣。敎依於理。以理爲所依。而智必照
<lb ed="X" n="0697a15"/><lb ed="R102" n="0296b15"/>理鑑機。方有說故。以智爲能遣。敎爲所遣。次約人
<lb ed="X" n="0697a16"/><lb ed="R102" n="0296b16"/>明遣。可解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697a17"/><lb ed="R102" n="0296b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697a1701">【□註】旁人約敎。理智爲正。說敎爲傍。約人。化主爲正。菩
<lb ed="X" n="0697a18"/><lb ed="R102" n="0296b18"/>薩爲旁。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697a19"/><lb ed="R102" n="0297a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0697a1901">【■記】敎依理而用智說。故以理智爲正。菩薩從佛轉
<lb ed="X" n="0697a20"/><lb ed="R102" n="0297a02"/>法輪。故約人爲傍。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697a21"/><lb ed="R102" n="0297a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697a2101">【□註】謂加被四菩薩。說四十位。法慧。說十住。功德林。說
<lb ed="X" n="0697a22"/><lb ed="R102" n="0297a04"/>十行。金剛幢。說十向。金剛藏。說十地。是四菩薩。說此
<lb ed="X" n="0697a23"/><lb ed="R102" n="0297a05"/>位時。並云佛力故說。故名爲遣。然加被四菩薩者。一
<lb ed="X" n="0697a24"/><lb ed="R102" n="0297a06"/>表旁追義便。二彰主伴互融。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0697b" n="0697b"/>
<lb ed="X" n="0697b01"/><lb ed="R102" n="0297a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0697b0101">【■記】加被有二。顯加具於三業。冥加<anchor xml:id="nkr_note_add_0697b0101" n="0697b0101"/><anchor xml:id="beg0697b0101" n="0697b0101"/>但<anchor xml:id="end0697b0101"/>與智令說。第
<lb ed="X" n="0697b02"/><lb ed="R102" n="0297a08"/>二會普光。七重會普光。八三會普光。九會入法界。
<lb ed="X" n="0697b03"/><lb ed="R102" n="0297a09"/>但有冥加。餘五會皆冥顯二加。然冥未必有顯。顯
<lb ed="X" n="0697b04"/><lb ed="R102" n="0297a10"/>必有冥。心冥至極。故感佛加。經言。以三昧力。感十
<lb ed="X" n="0697b05"/><lb ed="R102" n="0297a11"/>方諸佛現前也。四位各說。經明法慧菩薩。入無量
<lb ed="X" n="0697b06"/><lb ed="R102" n="0297a12"/>力方便三昧。故佛吿言。由汝所修諸善根力。令汝
<lb ed="X" n="0697b07"/><lb ed="R102" n="0297a13"/>入此三昧。說十住法。功德林菩薩入。善思惟三昧。
<lb ed="X" n="0697b08"/><lb ed="R102" n="0297a14"/>故佛吿言。以汝思惟一切行願力故。令汝入此三
<lb ed="X" n="0697b09"/><lb ed="R102" n="0297a15"/>昧說十行法。金剛幢菩薩。入智光三昧。故佛吿言。
<lb ed="X" n="0697b10"/><lb ed="R102" n="0297a16"/>由汝智慧淸淨。令汝入此三昧說十向法。金剛藏
<lb ed="X" n="0697b11"/><lb ed="R102" n="0297a17"/>菩薩。入智慧光明三昧。故佛吿言。以汝勝智力。令
<lb ed="X" n="0697b12"/><lb ed="R102" n="0297a18"/>汝入是三昧。說十地法也。並言佛力故說者。法慧
<lb ed="X" n="0697b13"/><lb ed="R102" n="0297b01"/>吿天帝言。此義甚深。難說難知。雖然。我當承佛威
<lb ed="X" n="0697b14"/><lb ed="R102" n="0297b02"/>神力。而爲汝說。故名爲遣也。一表傍追義便者。卽
<lb ed="X" n="0697b15"/><lb ed="R102" n="0297b03"/>遣正傍追義。二彰主伴互融者。謂果主因伴。遞互
<lb ed="X" n="0697b16"/><lb ed="R102" n="0297b04"/>相望。重重無盡。彌顯圓融。</p><p xml:id="pX57p0697b1611" cb:place="inline">【■備】主伴互融。此華嚴事
<lb ed="X" n="0697b17"/><lb ed="R102" n="0297b05"/>事無礙宗旨。順帶引耳。辨訛曰。雖言互融。但可以
<lb ed="X" n="0697b18"/><lb ed="R102" n="0297b06"/>果主果伴。果主因伴。因主因伴互論。不可以因主
<lb ed="X" n="0697b19"/><lb ed="R102" n="0297b07"/>果伴說也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697b20"/><lb ed="R102" n="0297b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697b2001">【□註】急追將還。直將大敎擬宜小機。故云急追。昔有大
<lb ed="X" n="0697b21"/><lb ed="R102" n="0297b09"/>種。故曰將還。況復性德本有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697b22"/><lb ed="R102" n="0297b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0697b2201">【■記】如來於大通智勝佛所。爲沙彌時。曾與六百萬
<lb ed="X" n="0697b23"/><lb ed="R102" n="0297b11"/>億恒河沙衆生。結圓頓種子。今成正覺。直將大敎
<lb ed="X" n="0697b24"/><lb ed="R102" n="0297b12"/>擬宜。爲急追。昔有大種。今說大敎。爲將還。又無漏
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0697c" n="0697c"/>
<lb ed="X" n="0697c01"/><lb ed="R102" n="0297b13"/>性德。本來具足。今熏其本有。故言將還。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697c02"/><lb ed="R102" n="0297b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697c0201">【□註】窮子。無大乘功德法財故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697c03"/><lb ed="R102" n="0297b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0697c0301">【■備】體色卽空假中。不起滅定。現諸威儀。是大乘功
<lb ed="X" n="0697c04"/><lb ed="R102" n="0297b16"/>德法財。今滅色趣空。不窮何待。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697c05"/><lb ed="R102" n="0297b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697c0501">【□註】驚愕。文句六<note place="inline">二十一</note>云。縱昔曾發。廢久不憶。卒聞大
<lb ed="X" n="0697c06"/><lb ed="R102" n="0297b18"/>敎。乖心故驚。不識故愕。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697c07"/><lb ed="R102" n="0298a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0697c0701">【■記】此釋驚愕也。二乘向小<anchor xml:id="nkr_note_add_0697c0701" n="0697c0701"/><anchor xml:id="beg0697c0701" n="0697c0701"/>已<anchor xml:id="end0697c0701"/>久。今卒然聞大。與其
<lb ed="X" n="0697c08"/><lb ed="R102" n="0298a02"/>現習相乖。茫然不識。故生驚愕。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697c09"/><lb ed="R102" n="0298a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697c0901">【□註】稱怨大喚。文句六<note place="inline">二十一</note>云。小乘以煩惱爲怨。生死
<lb ed="X" n="0697c10"/><lb ed="R102" n="0298a04"/>爲苦。若勸煩惱卽菩提。卽大喚稱冤枉。若聞生死卽
<lb ed="X" n="0697c11"/><lb ed="R102" n="0298a05"/>涅槃。卽大喚稱苦痛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697c12"/><lb ed="R102" n="0298a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0697c1201">【■記】小乘以苦集。爲勞爲患。以道滅。爲修爲慕。則煩
<lb ed="X" n="0697c13"/><lb ed="R102" n="0298a07"/>惱爲怨。生死爲苦。明矣。華嚴發明煩惱卽菩提。生
<lb ed="X" n="0697c14"/><lb ed="R102" n="0298a08"/>死卽涅槃。是以所厭。爲所修。所患。爲所慕。豈不稱
<lb ed="X" n="0697c15"/><lb ed="R102" n="0298a09"/>怨喚苦耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697c16"/><lb ed="R102" n="0298a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697c1601">【□註】等者。等於我不相犯。何爲見捉之文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697c17"/><lb ed="R102" n="0298a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0697c1701">【■記】約法。謂我本不求大。何意用大化我。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697c18"/><lb ed="R102" n="0298a12"/><p xml:id="pX57p0697c1801">△二徵起。</p>
<lb ed="X" n="0697c19"/><lb ed="R102" n="0298a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697c1901">此領何義。</p>
<lb ed="X" n="0697c20"/><lb ed="R102" n="0298a14"/><p xml:id="pX57p0697c2001">【□註】徵此信解品文。爲領何等之義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0697c21"/><lb ed="R102" n="0298a15"/><p xml:id="pX57p0697c2101">△二答釋所領。</p>
<lb ed="X" n="0697c22"/><lb ed="R102" n="0298a16"/><p xml:id="pX57p0697c2201">答。諸聲聞在座。如聾啞等是也。</p>
<lb ed="X" n="0697c23"/><lb ed="R102" n="0298a17"/><p xml:id="pX57p0697c2301">【□註】答出華嚴擬宜也。謂有耳不聞圓頓敎。故如聾。有
<lb ed="X" n="0697c24"/><lb ed="R102" n="0298a18"/>眼不見舍那身。以不見故。不能讚嘆故若啞。</p>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0698a" n="0698a"/>
<lb ed="X" n="0698a01"/><lb ed="R102" n="0298b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0698a0101">【■記】此引經以證聾啞也。華嚴入法界品言。上首諸
<lb ed="X" n="0698a02"/><lb ed="R102" n="0298b02"/>大聲聞舍利弗等。在逝多林。皆悉不見如來神力
<lb ed="X" n="0698a03"/><lb ed="R102" n="0298b03"/>等。亦復不見難思菩薩境界。何以故。善根不同故。
<lb ed="X" n="0698a04"/><lb ed="R102" n="0298b04"/>本不修習見佛自在善根。本不得諸菩薩眼所知
<lb ed="X" n="0698a05"/><lb ed="R102" n="0298b05"/>境界。以是因緣。諸大聲聞不見不知。不聞不入。雖
<lb ed="X" n="0698a06"/><lb ed="R102" n="0298b06"/>在林中。不見佛大神變。所謂日月輝天。盲者不見。
<lb ed="X" n="0698a07"/><lb ed="R102" n="0298b07"/>雷霆震地。聾者不聞是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0698a08"/><lb ed="R102" n="0298b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0698a0801">【□註】問。妙玄十<note place="inline">廿三</note>云。華嚴初分。永無聲聞。今何云聲聞
<lb ed="X" n="0698a09"/><lb ed="R102" n="0298b09"/>在座耶。答。華嚴不入二乘人手。聲聞若聞華嚴。則非
<lb ed="X" n="0698a10"/><lb ed="R102" n="0298b10"/>聲聞。故不可云有。若據華嚴。擬宜小機。其最鈍根。具
<lb ed="X" n="0698a11"/><lb ed="R102" n="0298b11"/>經五味。故不可云無。是則顯對則無。擬宜則有。今四
<lb ed="X" n="0698a12"/><lb ed="R102" n="0298b12"/>大弟子。領解如來擬宜之時。故云聲聞在座也。所以
<lb ed="X" n="0698a13"/><lb ed="R102" n="0298b13"/><name role="" type="person">摩訶迦葉</name>。卻叙小機蒙大擬時。迷悶躄地。若聾啞文。
<lb ed="X" n="0698a14"/><lb ed="R102" n="0298b14"/>出經後分。妙玄云。後分則有。後分狀當聾啞。況前分
<lb ed="X" n="0698a15"/><lb ed="R102" n="0298b15"/>耶。故別行疏記云。以後顯前。機未堪大。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0698a16"/><lb ed="R102" n="0298b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0698a1601">【■記】顯對則無。擬宜則有。斷定二乘。不聞華嚴。而如
<lb ed="X" n="0698a17"/><lb ed="R102" n="0298b17"/>來擬宜。非無聲聞。如文句言。卽遣旁人。疾走往捉。
<lb ed="X" n="0698a18"/><lb ed="R102" n="0298b18"/>是勸門擬宜。窮子驚愕。是勸門無機。強牽將還。是
<lb ed="X" n="0698a19"/><lb ed="R102" n="0299a01"/>誡門擬宜。窮子自念無罪。以至悶絕躄地。是誡門
<lb ed="X" n="0698a20"/><lb ed="R102" n="0299a02"/>無機。今據擬宜說。故言聲聞在座。出經後分。指華
<lb ed="X" n="0698a21"/><lb ed="R102" n="0299a03"/>嚴入法界品文也。準不思議境界經云。舍利弗五
<lb ed="X" n="0698a22"/><lb ed="R102" n="0299a04"/>百聲聞。皆是他方極位菩薩。今在逝多林會。迹示
<lb ed="X" n="0698a23"/><lb ed="R102" n="0299a05"/>聲聞。據華嚴經。文殊逝多林出時。舍利弗語比丘
<lb ed="X" n="0698a24"/><lb ed="R102" n="0299a06"/>言。汝等且觀文殊。相好威儀等。觀舍利弗語辭。示
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0698b" n="0698b"/>
<lb ed="X" n="0698b01"/><lb ed="R102" n="0299a07"/>現未能悟故。狀當聾啞。以此義有二。一者。顯如聾
<lb ed="X" n="0698b02"/><lb ed="R102" n="0299a08"/>啞。二乘人於三七日中不聞說法。但見嘿然。二者。
<lb ed="X" n="0698b03"/><lb ed="R102" n="0299a09"/>狀當聾啞。釋籤云有耳不聞。顯如聾者。眼不見故。
<lb ed="X" n="0698b04"/><lb ed="R102" n="0299a10"/>不能讚嘆。義如啞者。玄文所云。前分永無聲聞。據
<lb ed="X" n="0698b05"/><lb ed="R102" n="0299a11"/>顯見三七默然者說。後分則有。據狀當不聞不見
<lb ed="X" n="0698b06"/><lb ed="R102" n="0299a12"/>者說。但後分尙然。況前分耶。別行疏下。證成前分
<lb ed="X" n="0698b07"/><lb ed="R102" n="0299a13"/>機未堪大。</p><p xml:id="pX57p0698b0705" cb:place="inline">【■備】統紀云。三七是擬機者。人無異論。然
<lb ed="X" n="0698b08"/><lb ed="R102" n="0299a14"/>玄文云。於彼初分。永無聲聞。後分則有。雖復在座。
<lb ed="X" n="0698b09"/><lb ed="R102" n="0299a15"/>如聾如啞。故神智義。據玄文非之曰。初分永無。何
<lb ed="X" n="0698b10"/><lb ed="R102" n="0299a16"/>所擬哉。今二義釋之。一初分永無。乃如來擬宜之
<lb ed="X" n="0698b11"/><lb ed="R102" n="0299a17"/>化意。二後分則有。狀如聾啞。乃如來擬宜之化事。
<lb ed="X" n="0698b12"/><lb ed="R102" n="0299a18"/>化意者。方便品云。始坐道場。三七思惟。籤云。約大
<lb ed="X" n="0698b13"/><lb ed="R102" n="0299b01"/>機。則寂場之時。約小機。則成<anchor xml:id="nkr_note_add_0698b1301" n="0698b1301"/><anchor xml:id="beg0698b1301" n="0698b1301"/>已<anchor xml:id="end0698b1301"/>思惟。未說之時。妙
<lb ed="X" n="0698b14"/><lb ed="R102" n="0299b02"/>樂云。小見三七停留。大覩始終無改。是也。化事者。
<lb ed="X" n="0698b15"/><lb ed="R102" n="0299b03"/>文句云。華嚴末席。始開於漸。妙樂引經云。佛在逝
<lb ed="X" n="0698b16"/><lb ed="R102" n="0299b04"/>多林。舍利弗不見如來自在莊嚴。不見諸大菩薩
<lb ed="X" n="0698b17"/><lb ed="R102" n="0299b05"/>眷屬。無智眼能見。亦不能讚嘆。此卽如啞等文。於
<lb ed="X" n="0698b18"/><lb ed="R102" n="0299b06"/>彼末會。卽當漸初。今考祖言。聾啞。皆指在後分。漸
<lb ed="X" n="0698b19"/><lb ed="R102" n="0299b07"/>初。明是鹿苑十二年中。例如玅玄謂。方等彈訶。應
<lb ed="X" n="0698b20"/><lb ed="R102" n="0299b08"/>在十二年前。則知逝多林末會。正是擬宜之事。以
<lb ed="X" n="0698b21"/><lb ed="R102" n="0299b09"/>由聲聞。先習小乘。未堪聞大。狀如聾啞。故假淨名
<lb ed="X" n="0698b22"/><lb ed="R102" n="0299b10"/>以激進之。是則擬宜彈訶。俱在十二年中。無可疑
<lb ed="X" n="0698b23"/><lb ed="R102" n="0299b11"/>者。四敎義以聾啞在華嚴。彈訶在方等。此但約部
<lb ed="X" n="0698b24"/><lb ed="R102" n="0299b12"/>中而論。其實未爲正意。私謂。統紀引祖言。聾啞皆
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0698c" n="0698c"/>
<lb ed="X" n="0698c01"/><lb ed="R102" n="0299b13"/>指後分。固是。但小見停留。顯如聾啞。見卽在座。前
<lb ed="X" n="0698c02"/><lb ed="R102" n="0299b14"/>分亦通。幷可說爲擬宜無機化事。至聾啞在華嚴。
<lb ed="X" n="0698c03"/><lb ed="R102" n="0299b15"/>彈訶在方等。此乃判別五時。以分說法次第。若鹿
<lb ed="X" n="0698c04"/><lb ed="R102" n="0299b16"/>苑。亦有擬宜。彈訶。似通五時義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0698c05"/><lb ed="R102" n="0299b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0698c0501">【□註】昔慧覺謂。前分乃有根性聲聞。此則不可。若云聲
<lb ed="X" n="0698c06"/><lb ed="R102" n="0299b18"/>聞根性。義亦有之。如下文云。所謂二乘根性。在華嚴
<lb ed="X" n="0698c07"/><lb ed="R102" n="0300a01"/>座也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0698c08"/><lb ed="R102" n="0300a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0698c0801">【■記】舊說前分聲聞。乃有大乘根性。故雖在座。如不
<lb ed="X" n="0698c09"/><lb ed="R102" n="0300a03"/>見有也。此則下。正遮出正。</p><p xml:id="pX57p0698c0911" cb:place="inline">【■補】玉師意。以聲聞必回
<lb ed="X" n="0698c10"/><lb ed="R102" n="0300a04"/>小向大。方可言大乘根性。最初三七。安有此類也。
<lb ed="X" n="0698c11"/><lb ed="R102" n="0300a05"/>故曰不可。</p><p xml:id="pX57p0698c1105" cb:place="inline">【■備】二乘。據下文。應言三乘。有師標云。慧
<lb ed="X" n="0698c12"/><lb ed="R102" n="0300a06"/>覺謂根性聲聞者。意以前分雖無小人聲聞。必有
<lb ed="X" n="0698c13"/><lb ed="R102" n="0300a07"/>大人聲聞。如法華眞如聲聞等。不知法華開顯。故
<lb ed="X" n="0698c14"/><lb ed="R102" n="0300a08"/>言汝等所行。是菩薩道。以佛道聲。令一切聞。乃眞
<lb ed="X" n="0698c15"/><lb ed="R102" n="0300a09"/>如聲聞也。華嚴前來未說。又未開顯。豈有大人根
<lb ed="X" n="0698c16"/><lb ed="R102" n="0300a10"/>性聲聞耶。私謂。初句似指顯對者言。故不可。次句
<lb ed="X" n="0698c17"/><lb ed="R102" n="0300a11"/>指擬宜者言。故有之。慧師傳檢統紀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0698c18"/><lb ed="R102" n="0300a12"/><p xml:id="pX57p0698c1801">△二漸敎三。初總標。</p>
<lb ed="X" n="0698c19"/><lb ed="R102" n="0300a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0698c1901">第二漸敎者。此下三時三昧。總名爲漸。</p>
<lb ed="X" n="0698c20"/><lb ed="R102" n="0300a14"/><p xml:id="pX57p0698c2001">【□註】次頓之後總明三漸者。寢頓施漸也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0698c21"/><lb ed="R102" n="0300a15"/><p xml:id="pX57p0698c2101">△二別釋三。初鹿苑四。初約部判二。初寢頓施漸
<lb ed="X" n="0698c22"/><lb ed="R102" n="0300a16"/>二。初對機示處。</p>
<lb ed="X" n="0698c23"/><lb ed="R102" n="0300a17"/><p xml:id="pX57p0698c2301">次爲三乘根性。於頓無益。故不動寂場。而遊鹿苑。</p>
<lb ed="X" n="0698c24"/><lb ed="R102" n="0300a18"/><p xml:id="pX57p0698c2401">【□註】三乘。乘。以運載爲義。聲聞以四諦爲乘。緣覺以十
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0699a" n="0699a"/>
<lb ed="X" n="0699a01"/><lb ed="R102" n="0300b01"/>二因緣爲乘。菩薩以六度爲乘。運出三界。歸於涅槃。</p>
<lb ed="X" n="0699a02"/><lb ed="R102" n="0300b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0699a0201">【■記】此對機設部敎也。諦緣度解下。藏敎所乘雖異。
<lb ed="X" n="0699a03"/><lb ed="R102" n="0300b03"/>同出三界。同斷見思。入有餘無餘二種涅槃也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0699a04"/><lb ed="R102" n="0300b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0699a0401">【□註】根性。輔行云。能生爲根。數習爲性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0699a05"/><lb ed="R102" n="0300b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0699a0501">【■記】根有出生義。性以熏習成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0699a06"/><lb ed="R102" n="0300b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0699a0601">【□註】於頓無益。此三乘人。於華嚴座。不信不解。是故如
<lb ed="X" n="0699a07"/><lb ed="R102" n="0300b07"/>來。不動寂場。而遊鹿苑。此顯雙垂兩相。二始同時也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0699a08"/><lb ed="R102" n="0300b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0699a0801">【■記】華嚴出現品曰。一切二乘。不聞此經。何況受持。
<lb ed="X" n="0699a09"/><lb ed="R102" n="0300b09"/>又言。設有菩薩於無量劫。行六波羅密。不聞此經。
<lb ed="X" n="0699a10"/><lb ed="R102" n="0300b10"/>或聞而不信。不解。不順。不入。不名眞實菩薩。故列
<lb ed="X" n="0699a11"/><lb ed="R102" n="0300b11"/>於非器也。不動寂場而游鹿苑者。如來神力不共。
<lb ed="X" n="0699a12"/><lb ed="R102" n="0300b12"/>隨機應現。寂場說頓敎之始。卽鹿苑說漸敎之始。
<lb ed="X" n="0699a13"/><lb ed="R102" n="0300b13"/>非前非後。故言雙垂兩相也。</p><p xml:id="pX57p0699a1312" cb:place="inline">【■補】統紀言。諸文所論。
<lb ed="X" n="0699a14"/><lb ed="R102" n="0300b14"/>初頓後漸。是化緣施設儀式。今說大小雙應。方盡
<lb ed="X" n="0699a15"/><lb ed="R102" n="0300b15"/>鑑機度生之意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0699a16"/><lb ed="R102" n="0300b16"/><p xml:id="pX57p0699a1601">△二以喩顯身。</p>
<lb ed="X" n="0699a17"/><lb ed="R102" n="0300b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0699a1701">脫舍那珍御之服。著丈六弊垢之衣。</p>
<lb ed="X" n="0699a18"/><lb ed="R102" n="0300b18"/><p xml:id="pX57p0699a1801">【□註】此明寢大施小。化儀次第也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0699a19"/><lb ed="R102" n="0301a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0699a1901">【■記】此卽信解品。遙見子身。羸瘦憔悴。卽脫瓔珞細
<lb ed="X" n="0699a20"/><lb ed="R102" n="0301a02"/>軟上服。嚴飾之具。更著麤弊垢膩之衣。乃至以方
<lb ed="X" n="0699a21"/><lb ed="R102" n="0301a03"/>便故。得近其子。等文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0699a22"/><lb ed="R102" n="0301a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0699a2201">【□註】約佛意。則寢法華之實而施權。據化儀次第。則寢
<lb ed="X" n="0699a23"/><lb ed="R102" n="0301a05"/>華嚴之頓而施漸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0699a24"/><lb ed="R102" n="0301a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0699a2401">【■記】華嚴之圓卽法華之實。我佛本意。欲令衆生。開
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0699b" n="0699b"/>
<lb ed="X" n="0699b01"/><lb ed="R102" n="0301a07"/>示悟入一乘實相而<anchor xml:id="nkr_note_add_0699b0101" n="0699b0101"/><anchor xml:id="beg0699b0101" n="0699b0101"/>已<anchor xml:id="end0699b0101"/>。根器未堪。故施權也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0699b02"/><lb ed="R102" n="0301a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0699b0201">【□註】處說不動而游。衣論脫珍著弊。文互顯耳。然若不
<lb ed="X" n="0699b03"/><lb ed="R102" n="0301a09"/>明不動而游。無以見二始同時。不明脫珍著弊。無以
<lb ed="X" n="0699b04"/><lb ed="R102" n="0301a10"/>見寢大施小。此文。曲盡如來妙應。無謀設化之相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0699b05"/><lb ed="R102" n="0301a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0699b0501">【■記】二文互顯。不可脫一。始曲盡佛之妙應也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0699b06"/><lb ed="R102" n="0301a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0699b0601">【□註】舍那勝應尊特。智定莊嚴。故譬珍御。丈六劣應生
<lb ed="X" n="0699b07"/><lb ed="R102" n="0301a13"/>身。忍生法惱。故譬弊垢。蓋法譬雙明也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0699b08"/><lb ed="R102" n="0301a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0699b0801">【■記】尊特。首楞大定種智大慧。而自莊嚴。劣應生滅
<lb ed="X" n="0699b09"/><lb ed="R102" n="0301a15"/>之身。則爲蚊蝨有情。寒暑無情。之所逼惱。</p><p xml:id="pX57p0699b0917" cb:place="inline">【■備】有師
<lb ed="X" n="0699b10"/><lb ed="R102" n="0301a16"/>標曰。妙樂。忍有情惱爲生忍。忍無情惱爲法忍。大
<lb ed="X" n="0699b11"/><lb ed="R102" n="0301a17"/>論言。忍諸恭敬供養。及諸煩惱淫欲。爲生忍。忍其
<lb ed="X" n="0699b12"/><lb ed="R102" n="0301a18"/>恭敬供養。及嗔惱欲法。爲法忍。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0699b13"/><lb ed="R102" n="0301b01"/><p xml:id="pX57p0699b1301">△二息大施小二。初垂世成道。</p>
<lb ed="X" n="0699b14"/><lb ed="R102" n="0301b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0699b1401">示從兜率降下。託摩耶胎。住胎出胎。納妃生子。出家
<lb ed="X" n="0699b15"/><lb ed="R102" n="0301b03"/>苦行。六年<anchor xml:id="nkr_note_add_0699b1501" n="0699b1501"/><anchor xml:id="beg0699b1501" n="0699b1501"/>已<anchor xml:id="end0699b1501"/>後。木菩提樹下。以草爲座。成劣應身。</p>
<lb ed="X" n="0699b16"/><lb ed="R102" n="0301b04"/><p xml:id="pX57p0699b1601">【□註】此明小始也。本是圓佛。垂爲三藏初成之相。故云
<lb ed="X" n="0699b17"/><lb ed="R102" n="0301b05"/>示也。兜率。翻知足。此天有內苑。外苑。菩薩居內苑而
<lb ed="X" n="0699b18"/><lb ed="R102" n="0301b06"/>降神也。然在六欲梵世七天之中。以佛常居中故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0699b19"/><lb ed="R102" n="0301b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0699b1901">【■記】兜率陀。翻妙足。或譯覩史陀。翻知足。受欲知足
<lb ed="X" n="0699b20"/><lb ed="R102" n="0301b08"/>故。佛地論名喜足。最後身菩薩於中敎化。多修喜
<lb ed="X" n="0699b21"/><lb ed="R102" n="0301b09"/>足故。楞嚴明。此天不接下界諸人天境。乃至劫壞。
<lb ed="X" n="0699b22"/><lb ed="R102" n="0301b10"/>三災不及。唯內苑可爾。故菩薩居之。佛常居中者。
<lb ed="X" n="0699b23"/><lb ed="R102" n="0301b11"/>大論言。若於下地生。命短壽終時。佛未出世。若於
<lb ed="X" n="0699b24"/><lb ed="R102" n="0301b12"/>上地生。命長壽未盡。佛出世時過。惟<name role="" type="person">兜率天</name>壽。與
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0699c" n="0699c"/>
<lb ed="X" n="0699c01"/><lb ed="R102" n="0301b13"/>佛世出時會故。復次佛常居中道故。兜率於欲天
<lb ed="X" n="0699c02"/><lb ed="R102" n="0301b14"/>梵天中。上三下三。於彼天下生中國。中夜降神。中
<lb ed="X" n="0699c03"/><lb ed="R102" n="0301b15"/>夜出國。行中道。得菩提。中道爲人說法。中夜入無
<lb ed="X" n="0699c04"/><lb ed="R102" n="0301b16"/>餘涅槃是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0699c05"/><lb ed="R102" n="0301b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0699c0501">【□註】從彼下生托摩耶胎。摩耶。翻天后。<name role="" type="person">淨飯王</name>之后也。
<lb ed="X" n="0699c06"/><lb ed="R102" n="0301b18"/>妙樂云。一切諸佛。皆不在餘二賤姓故。尙尊貴時。在
<lb ed="X" n="0699c07"/><lb ed="R102" n="0302a01"/>刹利。尙多聞時。在婆羅門。又濁難調時。在刹利。淸易
<lb ed="X" n="0699c08"/><lb ed="R102" n="0302a02"/>調時。在婆羅門<note place="inline">文</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0699c09"/><lb ed="R102" n="0302a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0699c0901">【■記】大論云。菩薩末後身從天上來者。乘上道故。又
<lb ed="X" n="0699c10"/><lb ed="R102" n="0302a04"/>從天下時。種種瑞應。又人敬重天故。論又云。菩薩
<lb ed="X" n="0699c11"/><lb ed="R102" n="0302a05"/>將欲下生。先觀生處。唯<name role="" type="person">迦毗羅</name>婆國。<name role="" type="person">淨飯王</name>后。能
<lb ed="X" n="0699c12"/><lb ed="R102" n="0302a06"/>懷後身菩薩也。下引妙樂。釋明刹利。乃帝王種族。
<lb ed="X" n="0699c13"/><lb ed="R102" n="0302a07"/>爲世尊貴。婆羅門。是通博淨行。爲世多聞。又刹利
<lb ed="X" n="0699c14"/><lb ed="R102" n="0302a08"/>有勢能調劫濁。婆羅門無諍。得調時淸。諸佛隨時
<lb ed="X" n="0699c15"/><lb ed="R102" n="0302a09"/>所貴。卽於中生。今釋尊世。正尙尊貴。又當劫濁。衆
<lb ed="X" n="0699c16"/><lb ed="R102" n="0302a10"/>生剛強難化故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0699c17"/><lb ed="R102" n="0302a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0699c1701">【□註】托胎。菩薩自有脅入。正慧托胎。小乘見乘白象。貫
<lb ed="X" n="0699c18"/><lb ed="R102" n="0302a12"/>日之精。大乘見乘楞檀樓閣等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0699c19"/><lb ed="R102" n="0302a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0699c1901">【■記】大論問人以垢心。有相續入母胎。一切邪慧相
<lb ed="X" n="0699c20"/><lb ed="R102" n="0302a14"/>應。云何菩薩正慧入母胎。答。菩薩憶念不失故入
<lb ed="X" n="0699c21"/><lb ed="R102" n="0302a15"/>胎。中陰中住。知中陰中住。入胎時。知入胎。歌羅邏
<lb ed="X" n="0699c22"/><lb ed="R102" n="0302a16"/>時。知歌羅邏。乃至出生時。知出生是也。小乘見者。
<lb ed="X" n="0699c23"/><lb ed="R102" n="0302a17"/>如大莊嚴經云。化作白象。降神母胎。又須菩提偈
<lb ed="X" n="0699c24"/><lb ed="R102" n="0302a18"/>言。其形如白象。四足有六牙。來入母胎時。如游園
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0700a" n="0700a"/>
<lb ed="X" n="0700a01"/><lb ed="R102" n="0302b01"/>觀想。是也。大乘見者。華嚴經云。毗盧遮那菩薩。<anchor xml:id="nkr_note_add_0700a0101" n="0700a0101"/><anchor xml:id="beg0700a0101" n="0700a0101"/>已<anchor xml:id="end0700a0101"/>
<lb ed="X" n="0700a02"/><lb ed="R102" n="0302b02"/>從此沒。生於人問。<name role="" type="person">淨飯王</name>家。乘栴檀樓閣。處摩耶
<lb ed="X" n="0700a03"/><lb ed="R102" n="0302b03"/>夫人胎是也。</p><p xml:id="pX57p0700a0306" cb:place="inline">【■補】象。是象王。有大力用。表菩薩能荷
<lb ed="X" n="0700a04"/><lb ed="R102" n="0302b04"/>負衆生也。貫。表析空觀。日。表偏空理。以二乘修空
<lb ed="X" n="0700a05"/><lb ed="R102" n="0302b05"/>觀。齊<anchor xml:id="nkr_note_add_0700a0501" n="0700a0501"/><anchor xml:id="beg0700a0501" n="0700a0501"/>己<anchor xml:id="end0700a0501"/>分量見也。栴檀樓閣者。表色心無礙。身土
<lb ed="X" n="0700a06"/><lb ed="R102" n="0302b06"/>互融。以菩薩修中觀。齊<anchor xml:id="nkr_note_add_0700a0601" n="0700a0601"/><anchor xml:id="beg0700a0601" n="0700a0601"/>己<anchor xml:id="end0700a0601"/>分量見也。</p><p xml:id="pX57p0700a0616" cb:place="inline">【■備】辨訛曰。白
<lb ed="X" n="0700a07"/><lb ed="R102" n="0302b07"/>象貫日。出普曜經。屬大乘。乃大小乘共見也。存考。
<lb ed="X" n="0700a08"/><lb ed="R102" n="0302b08"/>補中象王樓閣等解。亦存考。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0700a09"/><lb ed="R102" n="0302b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0700a0901">【□註】住胎。若小乘八相。合住胎在托胎內。今示小始垂
<lb ed="X" n="0700a10"/><lb ed="R102" n="0302b10"/>化事迹。非正明八相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0700a11"/><lb ed="R102" n="0302b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0700a1101">【■記】小乘八相。解見七卷。住胎。今帶說。</p><p xml:id="pX57p0700a1118" cb:place="inline">【■補】因果經云。
<lb ed="X" n="0700a12"/><lb ed="R102" n="0302b12"/>菩薩在母胎。晨爲色天說法。日中爲欲天說法。晡
<lb ed="X" n="0700a13"/><lb ed="R102" n="0302b13"/>時爲鬼神說法。夜三時。亦如是。</p><p xml:id="pX57p0700a1313" cb:place="inline">【■備】辨訛日。小乘中
<lb ed="X" n="0700a14"/><lb ed="R102" n="0302b14"/>住胎無說法事。故不開。私謂。不開。當依七卷小乘
<lb ed="X" n="0700a15"/><lb ed="R102" n="0302b15"/>不談常住解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0700a16"/><lb ed="R102" n="0302b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0700a1601">【□註】出胎。四月八日。右脅降神。出瑞應經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0700a17"/><lb ed="R102" n="0302b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0700a1701">【■記】瑞應經云。自夫人懷妊。天爲獻供。不享王厨。四
<lb ed="X" n="0700a18"/><lb ed="R102" n="0302b18"/>月八日。從右脅生。卽行七步。擧右手曰。天上天下。
<lb ed="X" n="0700a19"/><lb ed="R102" n="0303a01"/>唯我獨尊。三界皆苦。何可樂者。是時天地大動。宮
<lb ed="X" n="0700a20"/><lb ed="R102" n="0303a02"/>中盡明。梵釋天神。於空中侍。四天王接置金几。以
<lb ed="X" n="0700a21"/><lb ed="R102" n="0303a03"/>天香湯。浴太子身。身黃金色。三十二相。光明徹照。
<lb ed="X" n="0700a22"/><lb ed="R102" n="0303a04"/>極佛境界。莫不大明。天降瑞應。三十有二。一者。地
<lb ed="X" n="0700a23"/><lb ed="R102" n="0303a05"/>爲大動。坵墟皆平。乃至第三十二。樹神人現。低首
<lb ed="X" n="0700a24"/><lb ed="R102" n="0303a06"/>禮侍。此時疆場左右。莫不稱奇歎未曾有。是出<note place="inline">胎相</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0700b" n="0700b"/>
<lb ed="X" n="0700b01"/><lb ed="R102" n="0303a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0700b0101">【□註】納妃有三。一瞿夷。二耶輸。三鹿野。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0700b02"/><lb ed="R102" n="0303a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0700b0201">【■記】十二遊經云。菩薩婦家。姓瞿曇氏。舍夷長者。名
<lb ed="X" n="0700b03"/><lb ed="R102" n="0303a09"/>曰水光。其婦母名月女。生女時。日將沒。餘明照其
<lb ed="X" n="0700b04"/><lb ed="R102" n="0303a10"/>家。因名瞿夷。是第一夫人。若第二夫人生羅雲者。
<lb ed="X" n="0700b05"/><lb ed="R102" n="0303a11"/>名耶惟檀。卽耶輸。父名耶施長者。第三夫人名鹿
<lb ed="X" n="0700b06"/><lb ed="R102" n="0303a12"/>野。父名釋長者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0700b07"/><lb ed="R102" n="0303a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0700b0701">【□註】生子卽羅睺羅也。佛出同居。示同人法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0700b08"/><lb ed="R102" n="0303a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0700b0801">【■記】大經四相品迦葉問。何緣復衲耶輸。生羅睺羅。
<lb ed="X" n="0700b09"/><lb ed="R102" n="0303a15"/>乃至當知如來。未度諸結大海。佛吿迦葉菩薩。示
<lb ed="X" n="0700b10"/><lb ed="R102" n="0303a16"/>現如是無量神通變化。一切衆生無能測量。汝今
<lb ed="X" n="0700b11"/><lb ed="R102" n="0303a17"/>云何能知如來習近愛欲。生羅睺羅。善男子。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0700b1101" n="0700b1101"/><anchor xml:id="beg0700b1101" n="0700b1101"/>已<anchor xml:id="end0700b1101"/>
<lb ed="X" n="0700b12"/><lb ed="R102" n="0303a18"/>久住是大涅槃。示現是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0700b13"/><lb ed="R102" n="0303b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0700b1301">【□註】出家。時年十九。二月十五日夜半。乘天馬踰城。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0700b14"/><lb ed="R102" n="0303b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0700b1401">【■記】大莊嚴經云。菩薩自思煩惱曠野。生死河中。若
<lb ed="X" n="0700b15"/><lb ed="R102" n="0303b03"/>不修行。終難出離。於衆睡後。卽呼車匿。備馬去來。
<lb ed="X" n="0700b16"/><lb ed="R102" n="0303b04"/>帝釋開門。四王捧足。釋梵引路。詣大仙林。取劍落
<lb ed="X" n="0700b17"/><lb ed="R102" n="0303b05"/>髮。又有說。太子見老病死。回宮思惟。欲免是苦。其
<lb ed="X" n="0700b18"/><lb ed="R102" n="0303b06"/>夜見諸妃女。狀若死屍。愈加起厭。又見四天王在
<lb ed="X" n="0700b19"/><lb ed="R102" n="0303b07"/>窗隙中。報出家時到。遂卽開窗。靸天白馬踰城。到
<lb ed="X" n="0700b20"/><lb ed="R102" n="0303b08"/><g ref="#CB02494">䟦</g>伽婆仙人林中剃髮。</p><p xml:id="pX57p0700b2010" cb:place="inline">【■備】辨訛曰。乘宮中馬。天捧
<lb ed="X" n="0700b21"/><lb ed="R102" n="0303b09"/>馬足。故曰天馬。非天上之馬也。私謂。統紀亦同。然
<lb ed="X" n="0700b22"/><lb ed="R102" n="0303b10"/>記中靸天白馬一說。則異想機見不同耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0700b23"/><lb ed="R102" n="0303b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0700b2301">【□註】苦行須六年者。文句七<note place="inline">十九</note>云。但諸佛道同。爲緣事
<lb ed="X" n="0700b24"/><lb ed="R102" n="0303b12"/>異。釋迦。苦行六年。草生攢<g ref="#CB00170">䏶</g>。至肘不覺。諸天哭喚。動
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0700c" n="0700c"/>
<lb ed="X" n="0700c01"/><lb ed="R102" n="0303b13"/>地不聞。移座得道。彌勒。卽出家日成道。彼佛十劫。猶
<lb ed="X" n="0700c02"/><lb ed="R102" n="0303b14"/>不現前。非根有利鈍。道有難易。緣宜賖促。應示短長
<lb ed="X" n="0700c03"/><lb ed="R102" n="0303b15"/>耳。<note place="inline">文</note>輔行云六年苦行。所以伏見。爲調外道。過其所
<lb ed="X" n="0700c04"/><lb ed="R102" n="0303b16"/>行。<note place="inline">文</note>頌云。十九踰城六苦行。五歲遊歷三十成。說法
<lb ed="X" n="0700c05"/><lb ed="R102" n="0303b17"/>度生五十年。是則共當八十壽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0700c06"/><lb ed="R102" n="0303b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0700c0601">【■記】經云。十方諸如來。同共一法身。一心一智慧。力
<lb ed="X" n="0700c07"/><lb ed="R102" n="0304a01"/>無畏亦然。此道同也。事異。以三佛別明。謂釋迦至
<lb ed="X" n="0700c08"/><lb ed="R102" n="0304a02"/><name role="" type="person">象頭山</name>。同外道食麻麥六年。草蔓生延蔟聚於<g ref="#CB00170">䏶</g>。
<lb ed="X" n="0700c09"/><lb ed="R102" n="0304a03"/>至臂節。亦莫覺。諸天見眷屬日減。痛哭叫喚動地。
<lb ed="X" n="0700c10"/><lb ed="R102" n="0304a04"/>修世禪故。亦復不聞。及太子自思苦行。非眞解脫。
<lb ed="X" n="0700c11"/><lb ed="R102" n="0304a05"/>吾當受食成佛。故移座成道也。彌勒下生經。佛言。
<lb ed="X" n="0700c12"/><lb ed="R102" n="0304a06"/>四海漸減。三千由旬。是閻浮地。長十千由旬。廣八
<lb ed="X" n="0700c13"/><lb ed="R102" n="0304a07"/>千由旬。平坦如鏡。種種莊嚴。城中有大婆羅門主。
<lb ed="X" n="0700c14"/><lb ed="R102" n="0304a08"/>名妙梵。婆羅門婦。名摩提婆。彌勒托生爲父母。身
<lb ed="X" n="0700c15"/><lb ed="R102" n="0304a09"/>紫金色。二十二相。身長千丈。胸廣三十丈。面長十
<lb ed="X" n="0700c16"/><lb ed="R102" n="0304a10"/>二丈四尺。肉眼見千由旬。常光四照百由旬。穰佉
<lb ed="X" n="0700c17"/><lb ed="R102" n="0304a11"/>王奉七寶臺。施彌勒。彌勒施婆羅門。見其毀壞。修
<lb ed="X" n="0700c18"/><lb ed="R102" n="0304a12"/>無常想。出家於龍華菩提樹下。樹莖枝葉。高五千
<lb ed="X" n="0700c19"/><lb ed="R102" n="0304a13"/>里。卽以出家日得道。彼佛十劫者。法華經云。大通
<lb ed="X" n="0700c20"/><lb ed="R102" n="0304a14"/>智勝佛。十劫坐道場。佛法不現前。是也。準此則知
<lb ed="X" n="0700c21"/><lb ed="R102" n="0304a15"/>釋迦緣事宜賒。故苦行六年。輔行引大論云。外道
<lb ed="X" n="0700c22"/><lb ed="R102" n="0304a16"/>苦行。或三月。半歲。一歲。無能六年。日食一麻一麥
<lb ed="X" n="0700c23"/><lb ed="R102" n="0304a17"/>者。又言。佛若不行六載苦行。呵其非道。無人信受。
<lb ed="X" n="0700c24"/><lb ed="R102" n="0304a18"/>以苦行過人成佛。呵其苦行。人皆信受。或問。頌言。
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0701a" n="0701a"/>
<lb ed="X" n="0701a01"/><lb ed="R102" n="0304b01"/>十九出家。三十成道。梵網經言。七歲出家。三十成
<lb ed="X" n="0701a02"/><lb ed="R102" n="0304b02"/>道。何也。答。發隱云。大聖示現。有何常規。有言太子
<lb ed="X" n="0701a03"/><lb ed="R102" n="0304b03"/>入<name role="" type="person">檀特山</name>修道。始於阿藍迦藍處三載。學不用處
<lb ed="X" n="0701a04"/><lb ed="R102" n="0304b04"/>定。知非。便捨。復至<g ref="#CB15106">鬱</g>頭藍弗處三載。學非非想定。
<lb ed="X" n="0701a05"/><lb ed="R102" n="0304b05"/>知非又捨。後至<name role="" type="person">象頭山</name>。同外道食麻麥六年。受食
<lb ed="X" n="0701a06"/><lb ed="R102" n="0304b06"/>成佛。是則頌言十九出家。三十成道。共十二載。正
<lb ed="X" n="0701a07"/><lb ed="R102" n="0304b07"/>與三處修道歲數同。然與頌言五歲遊歷。又似有
<lb ed="X" n="0701a08"/><lb ed="R102" n="0304b08"/>異。仍當以示現無常規釋也。</p><p xml:id="pX57p0701a0812" cb:place="inline">【■補】統紀曰。瑞應。因果。
<lb ed="X" n="0701a09"/><lb ed="R102" n="0304b09"/>本起。大論。並云十九出家。四阿含。出耀經。和須密
<lb ed="X" n="0701a10"/><lb ed="R102" n="0304b10"/>論。並云二十五出家。當何所從。今以八十壽。除五
<lb ed="X" n="0701a11"/><lb ed="R102" n="0304b11"/>十載說法。定取梵網。無相三昧。寶藏經等。三十成
<lb ed="X" n="0701a12"/><lb ed="R102" n="0304b12"/>道。除六載苦行。定取荆溪。二十五出家。合寶藏經。
<lb ed="X" n="0701a13"/><lb ed="R102" n="0304b13"/>二十五出家。三十成道之說。若約前後義定。有二
<lb ed="X" n="0701a14"/><lb ed="R102" n="0304b14"/>事可證。一者。出家後六年苦行。取成道之歲數合。
<lb ed="X" n="0701a15"/><lb ed="R102" n="0304b15"/>二者。將出家時指妃腹曰。却後六年。汝當生子。後
<lb ed="X" n="0701a16"/><lb ed="R102" n="0304b16"/>於成道歲。果生羅睺。未曾有經云。太子逃至山澤。
<lb ed="X" n="0701a17"/><lb ed="R102" n="0304b17"/>勤苦六年。得佛還國。賢愚經云。出家六年苦行。得
<lb ed="X" n="0701a18"/><lb ed="R102" n="0304b18"/>一切智。又普耀經云。父王聞太子得佛六年。令優
<lb ed="X" n="0701a19"/><lb ed="R102" n="0305a01"/>陀那往請。言濶別以來。十有二年。又言佛還國。羅
<lb ed="X" n="0701a20"/><lb ed="R102" n="0305a02"/>雲問訊。羣臣疑太子捐國十二載。何從有子。此等
<lb ed="X" n="0701a21"/><lb ed="R102" n="0305a03"/>經文。皆約出家六年成佛。又經六載還國。以上統
<lb ed="X" n="0701a22"/><lb ed="R102" n="0305a04"/>紀文。至孤山頌。五歲遊歷。或指阿藍三載。<g ref="#CB15106">鬱</g>頭三
<lb ed="X" n="0701a23"/><lb ed="R102" n="0305a05"/>載。</p><p xml:id="pX57p0701a2302" cb:place="inline">【■備】源師曰。梵網經七歲出家。歲字。古有作年字
<lb ed="X" n="0701a24"/><lb ed="R102" n="0305a06"/>解者。甚妙。然合下句三十成道。則當以二十五出
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0701b" n="0701b"/>
<lb ed="X" n="0701b01"/><lb ed="R102" n="0305a07"/>家爲準。總之如來示現。旣無常規。又西域諸<g ref="#CB15131">邦</g>。紀
<lb ed="X" n="0701b02"/><lb ed="R102" n="0305a08"/>歲時日。或有參差。流傳結集。不無同異。更復翻譯
<lb ed="X" n="0701b03"/><lb ed="R102" n="0305a09"/>難齊。闕疑而<anchor xml:id="nkr_note_add_0701b0301" n="0701b0301"/><anchor xml:id="beg0701b0301" n="0701b0301"/>已<anchor xml:id="end0701b0301"/>。後賢不必於此辨論見長也。辨訛
<lb ed="X" n="0701b04"/><lb ed="R102" n="0305a10"/>曰。草生攢<g ref="#CB00170">䏶</g>等。出觀佛三昧海經。因入滅意定。故
<lb ed="X" n="0701b05"/><lb ed="R102" n="0305a11"/>不聞不覺。此屬後敎。若三藏菩薩。旣伏惑行因。則
<lb ed="X" n="0701b06"/><lb ed="R102" n="0305a12"/>不能入滅受想定。須引三藏佛本行經爲妙。但彼
<lb ed="X" n="0701b07"/><lb ed="R102" n="0305a13"/>無草生攢<g ref="#CB00170">䏶</g>等事。又本行經。菩薩入不動三昧。卽
<lb ed="X" n="0701b08"/><lb ed="R102" n="0305a14"/>第四禪。以息不行。知他心法。下不知上。天謂命終
<lb ed="X" n="0701b09"/><lb ed="R102" n="0305a15"/>故哭也。私謂。草生等語。今注乃引文句用也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0701b10"/><lb ed="R102" n="0305a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0701b1001">【□註】木菩提樹。菩提。翻道。佛於樹下成道。故名道樹。草
<lb ed="X" n="0701b11"/><lb ed="R102" n="0305a17"/>座。因果經說。帝釋化爲吉祥童子。以草施佛。坐以<note place="inline">成道</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0701b12"/><lb ed="R102" n="0305a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0701b1201">【■記】因果經云。釋提桓因化人。執淨輭草。菩薩問。汝
<lb ed="X" n="0701b13"/><lb ed="R102" n="0305b01"/>名何等。答曰。吉祥。菩薩懽喜。我破不吉。以成吉祥。
<lb ed="X" n="0701b14"/><lb ed="R102" n="0305b02"/>汝草可得否。吉祥授草發誓。成道願先度我。菩薩
<lb ed="X" n="0701b15"/><lb ed="R102" n="0305b03"/>結跏趺坐。如過去諸佛坐法。誓言。不成正覺。不起
<lb ed="X" n="0701b16"/><lb ed="R102" n="0305b04"/>此座。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0701b17"/><lb ed="R102" n="0305b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0701b1701">【□註】木樹草座。皆表三藏詮生滅故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0701b18"/><lb ed="R102" n="0305b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0701b1801">【■記】草木。春生夏長。枯冬落故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0701b19"/><lb ed="R102" n="0305b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0701b1901">【□註】劣應。對大乘勝應。判爲劣也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0701b20"/><lb ed="R102" n="0305b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0701b2001">【■記】勝應。卽大乘菩薩他受用身。劣應。丈六身也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0701b21"/><lb ed="R102" n="0305b09"/><p xml:id="pX57p0701b2101">△二應機設敎。</p>
<lb ed="X" n="0701b22"/><lb ed="R102" n="0305b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0701b2201">初在鹿苑。先爲五人。說四諦。十二因緣。事六度等敎。</p>
<lb ed="X" n="0701b23"/><lb ed="R102" n="0305b11"/><p xml:id="pX57p0701b2301">【□註】五人頌曰。頞<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB02494">䟦</g>提幷俱利。此三屬在父之親。陳
<lb ed="X" n="0701b24"/><lb ed="R102" n="0305b12"/>如十力母之親。初轉法輪先度此。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0701c" n="0701c"/>
<lb ed="X" n="0701c01"/><lb ed="R102" n="0305b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0701c0101">【■記】此頌出釋籤。法輪。一運轉義。文句言。以佛心中。
<lb ed="X" n="0701c02"/><lb ed="R102" n="0305b14"/>化他之法。度入他心。名轉法輪。二摧碾義。輔行言。
<lb ed="X" n="0701c03"/><lb ed="R102" n="0305b15"/>以四諦輪。轉度與他。摧破結惑。如王輪寶。能壞能
<lb ed="X" n="0701c04"/><lb ed="R102" n="0305b16"/>安。法輪亦爾。煩惱怨壞。安住諦理也。初轉。婆娑云。
<lb ed="X" n="0701c05"/><lb ed="R102" n="0305b17"/>轉法輪有二種。一在自身。二在他提。身菩樹下。是
<lb ed="X" n="0701c06"/><lb ed="R102" n="0305b18"/>自身轉法輪。波羅奈國。隨他身轉法輪。以他身中。
<lb ed="X" n="0701c07"/><lb ed="R102" n="0306a01"/>初轉法輪。故言初也。先度五人者。鹿苑有三番度
<lb ed="X" n="0701c08"/><lb ed="R102" n="0306a02"/>人。法數言。初爲陳如。說四諦得道。次爲額<g ref="#CB16014">鞞</g>。<g ref="#CB02494">䟦</g>提。
<lb ed="X" n="0701c09"/><lb ed="R102" n="0306a03"/>說布施生天福樂。同證果。三爲迦葉。俱利。如前說。
<lb ed="X" n="0701c10"/><lb ed="R102" n="0306a04"/>皆得聖道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0701c11"/><lb ed="R102" n="0306a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0701c1101">【□註】文句五<note place="inline">五</note>云。問。何故初爲五人轉法輪。答。人先見
<lb ed="X" n="0701c12"/><lb ed="R102" n="0306a06"/>諦故。人是現見故。人爲證故。佛所行事業。與人同故。
<lb ed="X" n="0701c13"/><lb ed="R102" n="0306a07"/>諸天從人中得善利故。人中有四衆故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0701c14"/><lb ed="R102" n="0306a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0701c1401">【■記】婆娑言。人先見諦。天在後故。人是現見。天非現
<lb ed="X" n="0701c15"/><lb ed="R102" n="0306a09"/>見故。人以爲證。不以天爲證故。佛所行事。與人同
<lb ed="X" n="0701c16"/><lb ed="R102" n="0306a10"/>故。諸天亦從人中得善利故。人中有四衆故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0701c17"/><lb ed="R102" n="0306a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0701c1701">【□註】妙樂五<note place="inline">三十一</note>云。問雖涉五。意正在人。故皆以人答
<lb ed="X" n="0701c18"/><lb ed="R102" n="0306a12"/><note place="inline">文</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0701c19"/><lb ed="R102" n="0306a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0701c1901">【■記】問中雖但涉五人。意實通爲一切人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0701c20"/><lb ed="R102" n="0306a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0701c2001">【□註】若唯就五人。應有三意。妙樂一<note place="inline">十六</note>云。一酬釋尊行
<lb ed="X" n="0701c21"/><lb ed="R102" n="0306a15"/>因本願。二赴五人本願先悟。三報今日侍奉之勞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0701c22"/><lb ed="R102" n="0306a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0701c2201">【■記】釋尊行因本願者。妙樂云。歌利王割截時。佛發
<lb ed="X" n="0701c23"/><lb ed="R102" n="0306a17"/>願。得道。先度之。歌利王。卽陳如。又輔行言。佛昔飢
<lb ed="X" n="0701c24"/><lb ed="R102" n="0306a18"/>世。化大魚。木工五人。先斫肉。佛誓先度也。五人本
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0702a" n="0702a"/>
<lb ed="X" n="0702a01"/><lb ed="R102" n="0306b01"/>願者。妙樂云。迦葉佛時。九人學道。五人未得果。誓
<lb ed="X" n="0702a02"/><lb ed="R102" n="0306b02"/>釋迦法中。最先開悟也。今日侍奉者妙樂云。太子
<lb ed="X" n="0702a03"/><lb ed="R102" n="0306b03"/>學道。父遣五人追侍。得道。先爲說四諦也。</p>
<lb ed="X" n="0702a04"/><lb ed="R102" n="0306b04"/><p xml:id="pX57p0702a0401"><note place="inline">法華文句五</note>。</p>
<lb ed="X" n="0702a05"/><lb ed="R102" n="0306b05"/><p xml:id="pX57p0702a0501"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0702_01.gif"/></figure></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702a06"/>
<lb ed="X" n="0702a07"/>
<lb ed="X" n="0702a08"/>
<lb ed="X" n="0702a09"/><lb ed="R102" n="0306b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702a0901">【□註】摩男。長子之通稱。以摩訶翻大故。俱利。<name role="" type="person">斛飯王</name>之
<lb ed="X" n="0702a10"/><lb ed="R102" n="0306b10"/>長子。<g ref="#CB02494">䟦</g>提。<name role="" type="person">甘露飯王</name>之長子。故皆稱摩男。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702a11"/><lb ed="R102" n="0306b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702a1101">【■記】敎乘曰。四王有八子。一<name role="" type="person">淨飯王</name>二子。一悉達。二
<lb ed="X" n="0702a12"/><lb ed="R102" n="0306b12"/>難陀。二<name role="" type="person">白飯王</name>二子。一調達。二阿難。三<name role="" type="person">斛飯王</name>二
<lb ed="X" n="0702a13"/><lb ed="R102" n="0306b13"/>子。一<name role="" type="person">摩訶男</name>。二那律。四<name role="" type="person">甘露飯王</name>二子。一<g ref="#CB02494">䟦</g>提。二
<lb ed="X" n="0702a14"/><lb ed="R102" n="0306b14"/>提沙。文句摩訶俱利。卽敎乘<name role="" type="person">摩訶男</name>。</p><p xml:id="pX57p0702a1415" cb:place="inline">【■備】辨訛曰。按
<lb ed="X" n="0702a15"/><lb ed="R102" n="0306b15"/>摩男。男字。亦梵音。故有處言摩訶納也。<g ref="#CB02494">䟦</g>提。諸經
<lb ed="X" n="0702a16"/><lb ed="R102" n="0306b16"/>皆言甘露王次子。私檢大藏一覧。引起世因本經
<lb ed="X" n="0702a17"/><lb ed="R102" n="0306b17"/>言。淨飯二子。一悉達。一難陀。白飯二子。一帝沙。一
<lb ed="X" n="0702a18"/><lb ed="R102" n="0306b18"/>難提沙。斛飯二子。一阿尼婁馱。一<g ref="#CB02494">䟦</g>提梨迦。甘露
<lb ed="X" n="0702a19"/><lb ed="R102" n="0307a01"/>飯二子。一<name role="" type="person">阿難陀</name>。一提婆達多。是<g ref="#CB02494">䟦</g>提生父。亦屬
<lb ed="X" n="0702a20"/><lb ed="R102" n="0307a02"/>不同。但儀文準籤。<name role="" type="person">釋摩男</name>是陳如。以爲佛最長子。
<lb ed="X" n="0702a21"/><lb ed="R102" n="0307a03"/>故稱摩男。則摩男當爲長子之通稱。並非臆說。卽
<lb ed="X" n="0702a22"/><lb ed="R102" n="0307a04"/>法數引爲甘露長子。當亦有所本。其諸經不同之
<lb ed="X" n="0702a23"/><lb ed="R102" n="0307a05"/>處。想如前說。流傳結集翻譯之故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702a24"/><lb ed="R102" n="0307a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702a2401">【□註】<name role="" type="person">釋摩男</name>。卽陳如也。如四姓出家。同名釋氏。佛初成
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0702b" n="0702b"/>
<lb ed="X" n="0702b01"/><lb ed="R102" n="0307a07"/>道。最先得度。在一切人天羅漢之前。如妙樂一<note place="inline">三十七</note>
<lb ed="X" n="0702b02"/><lb ed="R102" n="0307a08"/>引分別功德論曰。佛最長子。卽陳如也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702b03"/><lb ed="R102" n="0307a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702b0301">【■記】妙樂云。拘鄰。最初見佛道相。在一切人天羅漢
<lb ed="X" n="0702b04"/><lb ed="R102" n="0307a10"/>前。故稱<name role="" type="person">釋摩男</name>也。如妙樂下。引證。論言。五百羅漢。
<lb ed="X" n="0702b05"/><lb ed="R102" n="0307a11"/>各有所便。或智慧。或神足。或辯才。或福德。或守戒。
<lb ed="X" n="0702b06"/><lb ed="R102" n="0307a12"/>或知足。或說法。各據第一。論先兄後弟者。拘鄰最
<lb ed="X" n="0702b07"/><lb ed="R102" n="0307a13"/>長。須<g ref="#CB02494">䟦</g>最小。故最長子。卽陳如也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702b08"/><lb ed="R102" n="0307a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702b0801">【□註】諦緣度三。具在下文。五人是聲聞。只應說四諦。今
<lb ed="X" n="0702b09"/><lb ed="R102" n="0307a15"/>通擧鹿苑所說之法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702b10"/><lb ed="R102" n="0307a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702b1001">【■記】下文。指下藏敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702b11"/><lb ed="R102" n="0307a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702b1101">【□註】事六度者。三藏敎。談實有事。不卽理故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702b12"/><lb ed="R102" n="0307a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702b1201">【■記】大品明六度有二。一有所得心行六度。二無所得
<lb ed="X" n="0702b13"/><lb ed="R102" n="0307b01"/>心行六度。今事六度。卽有所得心。行不具足。六度也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702b14"/><lb ed="R102" n="0307b02"/><p xml:id="pX57p0702b1401">△二約時判。</p>
<lb ed="X" n="0702b15"/><lb ed="R102" n="0307b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702b1501">若約時。則日照幽谷<note place="inline">第二時</note>。</p>
<lb ed="X" n="0702b16"/><lb ed="R102" n="0307b04"/><p xml:id="pX57p0702b1601">【□註】舊譯華嚴出現品云。譬如日月出現世間。乃至深
<lb ed="X" n="0702b17"/><lb ed="R102" n="0307b05"/>山幽谷。無不普照<note place="inline">文</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702b18"/><lb ed="R102" n="0307b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702b1801">【■記】此約時也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702b19"/><lb ed="R102" n="0307b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702b1901">【□註】輔行一上<note place="inline">二十八</note>云。幽谷者。山川之幽<g ref="#CB15035">䆳</g>也<note place="inline">文</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702b20"/><lb ed="R102" n="0307b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702b2001">【■記】<g ref="#CB15035">䆳</g>。深也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702b21"/><lb ed="R102" n="0307b09"/><p xml:id="pX57p0702b2101">△三約味判。</p>
<lb ed="X" n="0702b22"/><lb ed="R102" n="0307b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702b2201">若約味。則從乳出酪。此從十二部經。出九部修多羅<note place="inline">二酪味</note>。</p>
<lb ed="X" n="0702b23"/><lb ed="R102" n="0307b11"/><p xml:id="pX57p0702b2301">【□註】從乳出酪。蓋譬如來施敎次第。從頓施漸。相生之
<lb ed="X" n="0702b24"/><lb ed="R102" n="0307b12"/>義。若約機者。濃淡在焉。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0702c" n="0702c"/>
<lb ed="X" n="0702c01"/><lb ed="R102" n="0307b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702c0101">【■備】此約味也。從頓施漸。爲相生釋。約小機轉凡成
<lb ed="X" n="0702c02"/><lb ed="R102" n="0307b14"/>聖。如轉乳成酪。爲濃淡釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702c03"/><lb ed="R102" n="0307b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702c0301">【□註】如下文云。一者<anchor xml:id="nkr_note_add_0702c0301" n="0702c0301"/><anchor xml:id="beg0702c0301" n="0702c0301"/>但<anchor xml:id="end0702c0301"/>取相生次第。二者取其濃淡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702c04"/><lb ed="R102" n="0307b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702c0401">【■備】詳解見二卷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702c05"/><lb ed="R102" n="0307b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702c0501">【□註】從十二部出九部。亦且相生。其實。九部從佛出也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702c06"/><lb ed="R102" n="0307b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702c0601">【■記】相生之言。出涅槃聖行品。今亦且論相生。從十
<lb ed="X" n="0702c07"/><lb ed="R102" n="0308a01"/>二出九也。其實從佛所出。經言。我此九部法。隨順
<lb ed="X" n="0702c08"/><lb ed="R102" n="0308a02"/>衆生說。是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702c09"/><lb ed="R102" n="0308a03"/><p xml:id="pX57p0702c0901">△四準經判二。初引經徵起二。初引經。</p>
<lb ed="X" n="0702c10"/><lb ed="R102" n="0308a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702c1001">信解品云。而以方便。密遣二人。<note place="inline">聲聞緣覺</note>形色憔悴。無威
<lb ed="X" n="0702c11"/><lb ed="R102" n="0308a05"/>德者。汝可詣彼。徐語窮子。雇汝除糞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702c12"/><lb ed="R102" n="0308a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702c1201">【■記】此準法華判也。信解品言。爾時長者。將欲誘引
<lb ed="X" n="0702c13"/><lb ed="R102" n="0308a07"/>其子。而設方便。密遣二人。形色憔悴。無威德者。汝
<lb ed="X" n="0702c14"/><lb ed="R102" n="0308a08"/>可詣彼徐語窮子。此有作處。倍與汝直。若言欲何
<lb ed="X" n="0702c15"/><lb ed="R102" n="0308a09"/>所作。便可語之。雇汝除糞。我等二人。亦共汝作。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702c16"/><lb ed="R102" n="0308a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702c1601">【□註】而以方便。方。法也。便。用也。善用其法。逗會衆生。亦
<lb ed="X" n="0702c17"/><lb ed="R102" n="0308a11"/>善巧之謂也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702c18"/><lb ed="R102" n="0308a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702c1801">【■記】善以權宜。巧逗衆生。是方便義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702c19"/><lb ed="R102" n="0308a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702c1901">【□註】密遣。文句六<note place="inline">二十三</note>云。初擬大乘云卽遣旁人。表一
<lb ed="X" n="0702c20"/><lb ed="R102" n="0308a14"/>實諦。一大乘敎。一菩薩人。今明方便隱實爲密。指偏
<lb ed="X" n="0702c21"/><lb ed="R102" n="0308a15"/>眞爲遣。約敎隱滿字爲密。半字爲遣。約人。內秘菩薩
<lb ed="X" n="0702c22"/><lb ed="R102" n="0308a16"/>行爲密。外現是聲聞爲遣。約化儀。寢大施小爲遣。小
<lb ed="X" n="0702c23"/><lb ed="R102" n="0308a17"/>不測大爲密<note place="inline">文</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0702c24"/><lb ed="R102" n="0308a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702c2401">【■記】此引華嚴卽遣。對釋本文密遣。表一實諦者。五
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0703a" n="0703a"/>
<lb ed="X" n="0703a01"/><lb ed="R102" n="0308b01"/>時除阿含。俱明實諦。今但指華嚴。兼別說圓。爲一
<lb ed="X" n="0703a02"/><lb ed="R102" n="0308b02"/>實諦也。一大乘敎者。卽華嚴圓別敎也。一菩薩人
<lb ed="X" n="0703a03"/><lb ed="R102" n="0308b03"/>者。卽一類大機菩薩也。今明下。正釋密遣。約方便。
<lb ed="X" n="0703a04"/><lb ed="R102" n="0308b04"/>則以實爲所隱。故爲密。偏眞所指。故爲遣。妙樂云。
<lb ed="X" n="0703a05"/><lb ed="R102" n="0308b05"/>今明密遣者。覆實。名密。用小。爲遣也。約敎者。滿字
<lb ed="X" n="0703a06"/><lb ed="R102" n="0308b06"/>頓敎。隱而不說。爲密。半字漸敎。用以說示。爲遣也。
<lb ed="X" n="0703a07"/><lb ed="R102" n="0308b07"/>約人者如經言。是故諸菩薩。作聲聞緣覺。是也。約
<lb ed="X" n="0703a08"/><lb ed="R102" n="0308b08"/>化儀者。說法施小爲遣。小機不測爲密也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0703a09"/><lb ed="R102" n="0308b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0703a0901">【□註】二人。文句六<note place="inline">二十三</note>云。四大弟子齊<anchor xml:id="nkr_note_add_0703a0901" n="0703a0901"/><anchor xml:id="beg0703a0901" n="0703a0901"/>己<anchor xml:id="end0703a0901"/>分領。不涉菩
<lb ed="X" n="0703a10"/><lb ed="R102" n="0308b10"/>薩。故言二人。約法。是因緣四諦。約理。是有作眞俗。約
<lb ed="X" n="0703a11"/><lb ed="R102" n="0308b11"/>人。是聲聞緣覺。<note place="inline">文</note>今且約人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0703a12"/><lb ed="R102" n="0308b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0703a1201">【■記】四大弟子齊<anchor xml:id="nkr_note_add_0703a1201" n="0703a1201"/><anchor xml:id="beg0703a1201" n="0703a1201"/>己<anchor xml:id="end0703a1201"/>分領。安住聲緣。故言二人。因緣
<lb ed="X" n="0703a13"/><lb ed="R102" n="0308b13"/>卽生滅四諦。有作眞俗者。析色空。是有作眞。理外
<lb ed="X" n="0703a14"/><lb ed="R102" n="0308b14"/>所有。是有作俗也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0703a15"/><lb ed="R102" n="0308b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0703a1501">【□註】形色憔悴。文句六<note place="inline">二十三</note>云。二乘敎中。不修相好。<anchor xml:id="nkr_note_add_0703a1501" n="0703a1501"/><anchor xml:id="beg0703a1501" n="0703a1501"/>但<anchor xml:id="end0703a1501"/>
<lb ed="X" n="0703a16"/><lb ed="R102" n="0308b16"/>說苦空無常不淨。卽形色憔悴。又<note place="inline">二十五</note>云。內怖無常。
<lb ed="X" n="0703a17"/><lb ed="R102" n="0308b17"/>曰憔。外遭八苦。曰悴<note place="inline">文</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0703a18"/><lb ed="R102" n="0308b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0703a1801">【■記】妙樂言。百劫所種。雖在小論。不在二乘。故無好
<lb ed="X" n="0703a19"/><lb ed="R102" n="0309a01"/>形色。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0703a20"/><lb ed="R102" n="0309a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0703a2001">【□註】無威德者。無有十力四無所畏故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0703a21"/><lb ed="R102" n="0309a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0703a2101">【■記】十力者。一是處非處力。知一切因緣果報定相。
<lb ed="X" n="0703a22"/><lb ed="R102" n="0309a04"/>從如是因緣。生如是果報。不生如是果報。悉知之。
<lb ed="X" n="0703a23"/><lb ed="R102" n="0309a05"/>二業智力。知一切衆生。三世諸業諸受。三定力。知
<lb ed="X" n="0703a24"/><lb ed="R102" n="0309a06"/>諸禪三昧。四根力。知衆生諸根上下。五欲力。知衆
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0703b" n="0703b"/>
<lb ed="X" n="0703b01"/><lb ed="R102" n="0309a07"/>生種種欲樂。六性力。知世間種種性。七知處道力。
<lb ed="X" n="0703b02"/><lb ed="R102" n="0309a08"/>知一切道至處相。八宿命力。知一世乃至百千世。
<lb ed="X" n="0703b03"/><lb ed="R102" n="0309a09"/>姓名。苦樂。壽命長短等。九天眼力。見衆生生時死
<lb ed="X" n="0703b04"/><lb ed="R102" n="0309a10"/>時。善道惡道等。十漏盡力。自知我生<anchor xml:id="nkr_note_add_0703b0401" n="0703b0401"/><anchor xml:id="beg0703b0401" n="0703b0401"/>已<anchor xml:id="end0703b0401"/>盡。不受後
<lb ed="X" n="0703b05"/><lb ed="R102" n="0309a11"/>有也。四無所畏者。一一切智無所畏。於世出世間
<lb ed="X" n="0703b06"/><lb ed="R102" n="0309a12"/>諸法。盡知盡見。如佛言。我是一切正智人。故得安
<lb ed="X" n="0703b07"/><lb ed="R102" n="0309a13"/>隱。得無所畏。二漏盡無所畏。惑業死生俱盡。如佛
<lb ed="X" n="0703b08"/><lb ed="R102" n="0309a14"/>言。我一切漏盡。故得安隱。得無所畏。三說障道無
<lb ed="X" n="0703b09"/><lb ed="R102" n="0309a15"/>所畏。說彼魔外障蔽聖道之法。如佛言。我說障法。
<lb ed="X" n="0703b10"/><lb ed="R102" n="0309a16"/>故得安隱。得無所畏。四說盡苦道無所畏。說能盡
<lb ed="X" n="0703b11"/><lb ed="R102" n="0309a17"/>衆苦之道。如佛言。我所說聖道。能出世間。能盡諸
<lb ed="X" n="0703b12"/><lb ed="R102" n="0309a18"/>苦。故得安隱。得無所畏。出大論。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0703b13"/><lb ed="R102" n="0309b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0703b1301">【□註】汝可詣彼。徐語窮子。文句六<note place="inline">二十四</note>云。卽以小敎擬
<lb ed="X" n="0703b14"/><lb ed="R102" n="0309b02"/>小機也。大敎明理直實。故言疾走往捉。小敎明理紆
<lb ed="X" n="0703b15"/><lb ed="R102" n="0309b03"/>隱。故言徐語。<note place="inline">文</note>雇汝除糞。雇。賃也。文句六<note place="inline">二十四</note>云。除
<lb ed="X" n="0703b16"/><lb ed="R102" n="0309b04"/>苦集之糞。取道滅之價<note place="inline">文</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0703b17"/><lb ed="R102" n="0309b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0703b1701">【■記】苦集能染汚眞性。如糞穢。道滅能通會空理。如
<lb ed="X" n="0703b18"/><lb ed="R102" n="0309b06"/>得價。謂得涅槃一日之價也。紆。曲也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0703b19"/><lb ed="R102" n="0309b07"/><p xml:id="pX57p0703b1901">△二徵起。</p>
<lb ed="X" n="0703b20"/><lb ed="R102" n="0309b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0703b2001">此領何義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0703b21"/><lb ed="R102" n="0309b09"/><p xml:id="pX57p0703b2101">△二答釋所領。</p>
<lb ed="X" n="0703b22"/><lb ed="R102" n="0309b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0703b2201">答。次頓之後。說三藏敎。二十年中。常令除糞。卽破見
<lb ed="X" n="0703b23"/><lb ed="R102" n="0309b11"/>思煩惱等義也。</p>
<lb ed="X" n="0703b24"/><lb ed="R102" n="0309b12"/><p xml:id="pX57p0703b2401">【□註】二十年中。用八忍八智斷見。合爲一無礙一解脫。
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0703c" n="0703c"/>
<lb ed="X" n="0703c01"/><lb ed="R102" n="0309b13"/>用九無礙九解脫斷思。總成二十。<note place="inline">經中更有兩處明二十年</note>若住
<lb ed="X" n="0703c02"/><lb ed="R102" n="0309b14"/>二乘位。轉大乘敎。名爲於二十年中執作家事。從有
<lb ed="X" n="0703c03"/><lb ed="R102" n="0309b15"/>二乘之機。而來感佛。故云自見子來。<anchor xml:id="nkr_note_add_0703c0301" n="0703c0301"/><anchor xml:id="beg0703c0301" n="0703c0301"/>已<anchor xml:id="end0703c0301"/>二十年。皆取
<lb ed="X" n="0703c04"/><lb ed="R102" n="0309b16"/>二乘各有十智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0703c05"/><lb ed="R102" n="0309b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0703c0501">【■記】一斷見。九斷思。總有十種無礙。十種解脫。成二
<lb ed="X" n="0703c06"/><lb ed="R102" n="0309b18"/>十。見思。解下藏敎。經明兩處二十年者。不頌般若
<lb ed="X" n="0703c07"/><lb ed="R102" n="0310a01"/>時。佛命轉敎菩薩。故言二十年中。執作家事。意明
<lb ed="X" n="0703c08"/><lb ed="R102" n="0310a02"/>二乘領命轉敎時。密破別惑見思。故言二十年也。
<lb ed="X" n="0703c09"/><lb ed="R102" n="0310a03"/>一頌法華時。叙父子別會久近。故言自見子來。<anchor xml:id="nkr_note_add_0703c0901" n="0703c0901"/><anchor xml:id="beg0703c0901" n="0703c0901"/>已<anchor xml:id="end0703c0901"/>
<lb ed="X" n="0703c10"/><lb ed="R102" n="0310a04"/>二十年。意明二乘之機。自來感佛。取立二乘之名。
<lb ed="X" n="0703c11"/><lb ed="R102" n="0310a05"/>故言二十年也。十智。仁王經疏言。一法智。卽欲界
<lb ed="X" n="0703c12"/><lb ed="R102" n="0310a06"/>繫法中無漏智。欲界繫因中無漏智。欲界繫法滅
<lb ed="X" n="0703c13"/><lb ed="R102" n="0310a07"/>中無漏智。爲斷欲界繫法道中無漏智。及法智品
<lb ed="X" n="0703c14"/><lb ed="R102" n="0310a08"/>中無漏智也。二比智。於上二界無漏種智中。約四
<lb ed="X" n="0703c15"/><lb ed="R102" n="0310a09"/>諦辨。四種無漏智。如上法智中明。但有法比之殊
<lb ed="X" n="0703c16"/><lb ed="R102" n="0310a10"/>也。三他心智。欲色二界繫現心心數法。及無漏心
<lb ed="X" n="0703c17"/><lb ed="R102" n="0310a11"/>心數法少分。四世智。知諸世間有漏智慧。亦名等
<lb ed="X" n="0703c18"/><lb ed="R102" n="0310a12"/>智。凡聖同有故。五苦智。觀五陰苦空無常無我也。
<lb ed="X" n="0703c19"/><lb ed="R102" n="0310a13"/>六集智。有漏法因。因集生緣觀時無漏智。七滅智。
<lb ed="X" n="0703c20"/><lb ed="R102" n="0310a14"/>盡滅妙出觀時無漏智。八道智。道證跡乘觀時無
<lb ed="X" n="0703c21"/><lb ed="R102" n="0310a15"/>漏智。九盡智。見苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0703c2101" n="0703c2101"/><anchor xml:id="beg0703c2101" n="0703c2101"/>已<anchor xml:id="end0703c2101"/>及修道<anchor xml:id="nkr_note_add_0703c2102" n="0703c2102"/><anchor xml:id="beg0703c2102" n="0703c2102"/>已<anchor xml:id="end0703c2102"/>等智。論曰。我見苦
<lb ed="X" n="0703c22"/><lb ed="R102" n="0310a16"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0703c2201" n="0703c2201"/><anchor xml:id="beg0703c2201" n="0703c2201"/>已<anchor xml:id="end0703c2201"/>。斷集<anchor xml:id="nkr_note_add_0703c2202" n="0703c2202"/><anchor xml:id="beg0703c2202" n="0703c2202"/>已<anchor xml:id="end0703c2202"/>。證滅<anchor xml:id="nkr_note_add_0703c2203" n="0703c2203"/><anchor xml:id="beg0703c2203" n="0703c2203"/>已<anchor xml:id="end0703c2203"/>。修道<anchor xml:id="nkr_note_add_0703c2204" n="0703c2204"/><anchor xml:id="beg0703c2204" n="0703c2204"/>已<anchor xml:id="end0703c2204"/>也。十無生智。見苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0703c2205" n="0703c2205"/><anchor xml:id="beg0703c2205" n="0703c2205"/>已<anchor xml:id="end0703c2205"/>。不
<lb ed="X" n="0703c23"/><lb ed="R102" n="0310a17"/>復更見等也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0703c24"/><lb ed="R102" n="0310a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0703c2401">【□註】見思煩惱。分別曰見。貪愛曰思。止觀八<note place="inline">初</note>云。昏煩
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0704a" n="0704a"/>
<lb ed="X" n="0704a01"/><lb ed="R102" n="0310b01"/>之法。惱亂心神<note place="inline">文</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704a02"/><lb ed="R102" n="0310b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0704a0201">【■記】迷理起分別。名見。對境起貪愛。名思。其體昏煩。
<lb ed="X" n="0704a03"/><lb ed="R102" n="0310b03"/>其用惱亂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704a04"/><lb ed="R102" n="0310b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0704a0401">【□註】此破見思。答上除糞。糞能染汚。故以譬之。謂汚染
<lb ed="X" n="0704a05"/><lb ed="R102" n="0310b05"/>眞理也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704a06"/><lb ed="R102" n="0310b06"/><p xml:id="pX57p0704a0601">△二方等五。初約部判。</p>
<lb ed="X" n="0704a07"/><lb ed="R102" n="0310b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0704a0701">次明方等部。淨名等經。彈偏折小。歎大褒圓。</p>
<lb ed="X" n="0704a08"/><lb ed="R102" n="0310b08"/><p xml:id="pX57p0704a0801">【□註】次明方等部等。判部收經也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704a09"/><lb ed="R102" n="0310b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0704a0901">【■記】此約部判也。方等爲能收。淨名等經爲所收。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704a10"/><lb ed="R102" n="0310b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0704a1001">【□註】彈偏等。明部意也。收經雖廣。淨名有彈斥功。特標
<lb ed="X" n="0704a11"/><lb ed="R102" n="0310b11"/>爲首。彈偏折小嘆大褒圓。妙樂四<note place="inline">三十六</note>云。今家八字。
<lb ed="X" n="0704a12"/><lb ed="R102" n="0310b12"/>判盡經理。謂折小彈偏。歎大褒圓。<note place="inline">文</note>釋籤十<note place="inline">二</note>云。如
<lb ed="X" n="0704a13"/><lb ed="R102" n="0310b13"/>觀衆生品。卽是歎大。稱歎文殊淨名。卽是褒圓。故令
<lb ed="X" n="0704a14"/><lb ed="R102" n="0310b14"/>小根。恥小慕大<note place="inline">文</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704a15"/><lb ed="R102" n="0310b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0704a1501">【■記】淨名明菩薩。如幻。如水月。如化人。煩惱如滅度
<lb ed="X" n="0704a16"/><lb ed="R102" n="0310b16"/>者。受身而觀衆生。又明菩薩。行四無量。又明依無
<lb ed="X" n="0704a17"/><lb ed="R102" n="0310b17"/>住本。立一切法。籤文指爲嘆大。又維摩言。文殊不
<lb ed="X" n="0704a18"/><lb ed="R102" n="0310b18"/>來相而來。不見相而見。文殊言。若來。<anchor xml:id="nkr_note_add_0704a1801" n="0704a1801"/><anchor xml:id="beg0704a1801" n="0704a1801"/>已<anchor xml:id="end0704a1801"/>更不來。若
<lb ed="X" n="0704a19"/><lb ed="R102" n="0311a01"/>去。<anchor xml:id="nkr_note_add_0704a1901" n="0704a1901"/><anchor xml:id="beg0704a1901" n="0704a1901"/>已<anchor xml:id="end0704a1901"/>更不去。來者。無所從來。去者。亦無所至。所可
<lb ed="X" n="0704a20"/><lb ed="R102" n="0311a02"/>見者。更不可見。此乃作家相見。覿面相呈。乃至入
<lb ed="X" n="0704a21"/><lb ed="R102" n="0311a03"/>不二法門。文殊以言遣言。維摩以無言遣言。蓋以
<lb ed="X" n="0704a22"/><lb ed="R102" n="0311a04"/>言爲糟粕。非遣言無以得其醇。遣言猶言。非嘿然
<lb ed="X" n="0704a23"/><lb ed="R102" n="0311a05"/>無以會其極。籤文指爲褒圓。正令恥小慕大也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704a24"/><lb ed="R102" n="0311a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0704a2401">【□註】須彈斥者。蓋爲小機執眞保果。取證入滅。故纔證
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0704b" n="0704b"/>
<lb ed="X" n="0704b01"/><lb ed="R102" n="0311a07"/>小果。便堪彈斥。未必須在十二年後。後因維摩。示疾
<lb ed="X" n="0704b02"/><lb ed="R102" n="0311a08"/>毗耶。佛令弟子。詣彼問疾。故皆述昔被訶。辭不堪往。
<lb ed="X" n="0704b03"/><lb ed="R102" n="0311a09"/>此是述昔訶。乃密彈也。若當座訶。如禮座去華等也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704b04"/><lb ed="R102" n="0311a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0704b0401">【■記】維摩經有二訶。如弟子品。佛遣弟子問疾。皆述
<lb ed="X" n="0704b05"/><lb ed="R102" n="0311a11"/>昔訶。辭不堪往。舍利弗言。憶我昔坐樹下。維摩言。
<lb ed="X" n="0704b06"/><lb ed="R102" n="0311a12"/>不必是座。爲晏坐也。不於三界。現身語意。是晏坐。
<lb ed="X" n="0704b07"/><lb ed="R102" n="0311a13"/>不起滅定。現諸威儀。是晏坐。不捨道法。現凡夫事。
<lb ed="X" n="0704b08"/><lb ed="R102" n="0311a14"/>是晏坐。乃至不斷煩惱。入於涅槃。是晏坐。如是坐
<lb ed="X" n="0704b09"/><lb ed="R102" n="0311a15"/>者。佛所印可。時我世尊。聞語默然。不能加報。故我
<lb ed="X" n="0704b10"/><lb ed="R102" n="0311a16"/>不任。詣彼問疾。是謂述昔訶乃密彈也。禮座者。經
<lb ed="X" n="0704b11"/><lb ed="R102" n="0311a17"/>言。舍利弗見室中無有牀座。念諸大衆當於何坐。
<lb ed="X" n="0704b12"/><lb ed="R102" n="0311a18"/>維摩言。仁者爲法來耶。爲牀座耶。乃至夫求法者。
<lb ed="X" n="0704b13"/><lb ed="R102" n="0311b01"/>不貪軀命。何況牀座。旣問文殊。何等佛土。有好上
<lb ed="X" n="0704b14"/><lb ed="R102" n="0311b02"/>妙功德。成就師子寶座。文殊言。東方度三十六恒
<lb ed="X" n="0704b15"/><lb ed="R102" n="0311b03"/>河沙國。世界名須彌相。佛號<name role="" type="person">須彌燈王</name>。其座高八
<lb ed="X" n="0704b16"/><lb ed="R102" n="0311b04"/>萬四千由旬。嚴飾第一。維摩現神通力。彼佛遣三
<lb ed="X" n="0704b17"/><lb ed="R102" n="0311b05"/>萬二千師子座。入維摩室。乃至文殊與諸菩薩上
<lb ed="X" n="0704b18"/><lb ed="R102" n="0311b06"/>人俱坐。當自立身。如彼座像。其得神通菩薩。卽自
<lb ed="X" n="0704b19"/><lb ed="R102" n="0311b07"/>變形爲四萬二千由旬。坐師子座。新發意菩薩。及
<lb ed="X" n="0704b20"/><lb ed="R102" n="0311b08"/>大弟子。皆不能升。維摩語舍利弗。爲<name role="" type="person">須彌燈王</name>如
<lb ed="X" n="0704b21"/><lb ed="R102" n="0311b09"/>來作禮。乃可得坐。於是舍利弗等。作禮得坐。去華
<lb ed="X" n="0704b22"/><lb ed="R102" n="0311b10"/>者。經言。天女以華散諸菩薩大弟子上。華至菩薩。
<lb ed="X" n="0704b23"/><lb ed="R102" n="0311b11"/>卽墮。至大弟子。便著不墮。一切弟子。神力去華。不
<lb ed="X" n="0704b24"/><lb ed="R102" n="0311b12"/>能去。天問舍利弗。何故去華。答言。此華不如法。是
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0704c" n="0704c"/>
<lb ed="X" n="0704c01"/><lb ed="R102" n="0311b13"/>以去之。天曰。弗謂此華不如法。是華無所分別。仁
<lb ed="X" n="0704c02"/><lb ed="R102" n="0311b14"/>者自生分別耳。諸菩薩華不著者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0704c0201" n="0704c0201"/><anchor xml:id="beg0704c0201" n="0704c0201"/>已<anchor xml:id="end0704c0201"/>斷一切分別
<lb ed="X" n="0704c03"/><lb ed="R102" n="0311b15"/>想故。譬如人畏時。非人得其便。如是弟子畏生死
<lb ed="X" n="0704c04"/><lb ed="R102" n="0311b16"/>故。色聲香味觸得便也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0704c0401" n="0704c0401"/><anchor xml:id="beg0704c0401" n="0704c0401"/>已<anchor xml:id="end0704c0401"/>離畏者。一切五欲無能
<lb ed="X" n="0704c05"/><lb ed="R102" n="0311b17"/>爲也。結習未盡。華著身耳。習盡。不著也。此當座<note place="inline">訶也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704c06"/><lb ed="R102" n="0311b18"/><p xml:id="pX57p0704c0601">△二約敎判。</p>
<lb ed="X" n="0704c07"/><lb ed="R102" n="0312a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0704c0701">四敎俱說。藏。爲半字敎。通別圓。爲滿字敎。對半說滿
<lb ed="X" n="0704c08"/><lb ed="R102" n="0312a02"/>等。故言對敎。</p>
<lb ed="X" n="0704c09"/><lb ed="R102" n="0312a03"/><p xml:id="pX57p0704c0901">【□註】四敎俱說等。明部中用敎也。蓋以大斥小。逗大逗
<lb ed="X" n="0704c10"/><lb ed="R102" n="0312a04"/>小。須四敎故。四敎俱說。方等說三藏者。一爲彈斥之
<lb ed="X" n="0704c11"/><lb ed="R102" n="0312a05"/>本。二爲橫來之機。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704c12"/><lb ed="R102" n="0312a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0704c1201">【■記】橫來機者。未經阿含會。未聞生滅四諦。不證眞
<lb ed="X" n="0704c13"/><lb ed="R102" n="0312a07"/>理。故須說藏敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704c14"/><lb ed="R102" n="0312a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0704c1401">【□註】如釋籤云復有漸中。初入小行。及俗衆室外。說無
<lb ed="X" n="0704c15"/><lb ed="R102" n="0312a09"/>常道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704c16"/><lb ed="R102" n="0312a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0704c1601">【■記】此引以證上橫來之機。淨名佛國品。佛說隨其
<lb ed="X" n="0704c17"/><lb ed="R102" n="0312a11"/>心淨。則佛土淨。舍利弗念。佛爲菩薩時意豈不淨。
<lb ed="X" n="0704c18"/><lb ed="R102" n="0312a12"/>而娑婆不淨若此。佛言。我此土淨。而汝不見。於是
<lb ed="X" n="0704c19"/><lb ed="R102" n="0312a13"/>佛以足指按地。卽時三千大千世界。珍寶嚴飾。如
<lb ed="X" n="0704c20"/><lb ed="R102" n="0312a14"/>寶莊嚴佛。無量功德寶莊嚴土。及佛攝神足。世界
<lb ed="X" n="0704c21"/><lb ed="R102" n="0312a15"/>還復如故。求聲聞乘。三萬二千諸天及人。知有爲
<lb ed="X" n="0704c22"/><lb ed="R102" n="0312a16"/>法。皆悉無常。遠離塵垢。得法眼淨。八千比丘。不受
<lb ed="X" n="0704c23"/><lb ed="R102" n="0312a17"/>諸法。漏盡意解。是爲初入小行也。俗衆室外說無
<lb ed="X" n="0704c24"/><lb ed="R102" n="0312a18"/>常道者。淨名方便品。長者現疾。國王大臣。長者居
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0705a" n="0705a"/>
<lb ed="X" n="0705a01"/><lb ed="R102" n="0312b01"/>士。婆羅門。及諸王子。幷餘官屬。皆往問疾。維摩因
<lb ed="X" n="0705a02"/><lb ed="R102" n="0312b02"/>以身疾廣說。如言。諸仁者是身無常。無強。無力。無
<lb ed="X" n="0705a03"/><lb ed="R102" n="0312b03"/>堅。速朽之法。不可信也。爲苦所惱。衆病所集。乃至
<lb ed="X" n="0705a04"/><lb ed="R102" n="0312b04"/>是身如毒蛇。如怨賊。如空聚。陰界諸入。所共合成。
<lb ed="X" n="0705a05"/><lb ed="R102" n="0312b05"/>是也。</p><p xml:id="pX57p0705a0503" cb:place="inline">【■補】淨名本無室內室外顯文。今謂不能入大
<lb ed="X" n="0705a06"/><lb ed="R102" n="0312b06"/>乘室。義同室外。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705a07"/><lb ed="R102" n="0312b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0705a0701">【□註】輔行十<note place="inline">二十四</note>云。方等旁用三藏。正用三敎。以斥二
<lb ed="X" n="0705a08"/><lb ed="R102" n="0312b08"/>乘。合二乘人。密成通益。不語菩薩者。轉成衍中人也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705a09"/><lb ed="R102" n="0312b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0705a0901">【■備】辨訛曰。菩薩復轉成衍中人句。出玄籤會本二
<lb ed="X" n="0705a10"/><lb ed="R102" n="0312b10"/>下。但今旣言彈偏。則藏菩薩亦在其中。況復轉成
<lb ed="X" n="0705a11"/><lb ed="R102" n="0312b11"/>之事。或方等。或般若。其不轉者。則般若後。亦仍有
<lb ed="X" n="0705a12"/><lb ed="R102" n="0312b12"/>之。似不可局於方等。定轉成衍。私謂。方等彈斥。似
<lb ed="X" n="0705a13"/><lb ed="R102" n="0312b13"/>專指二乘小機受化。具歷五時者言。如論法華八
<lb ed="X" n="0705a14"/><lb ed="R102" n="0312b14"/>相授記。則二乘似皆菩薩機也。然玄籤轉衍之文。
<lb ed="X" n="0705a15"/><lb ed="R102" n="0312b15"/>自具深意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705a16"/><lb ed="R102" n="0312b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0705a1601">【□註】對半說滿。以滿斥半也。故雖兼斥大。正在斥小。釋
<lb ed="X" n="0705a17"/><lb ed="R102" n="0312b17"/>籤引大經云。譬如長者。唯有一子。心常愛念。將詣明
<lb ed="X" n="0705a18"/><lb ed="R102" n="0312b18"/>師。懼不速成。尋便將還。以愛念故。晝夜慇懃。但敎半
<lb ed="X" n="0705a19"/><lb ed="R102" n="0313a01"/>字。而不敎誨。毗伽羅論。良由其子。力未堪故。毗伽羅
<lb ed="X" n="0705a20"/><lb ed="R102" n="0313a02"/>論。翻字本。謂世間文字之根本。卽滿字也。若合喩者。
<lb ed="X" n="0705a21"/><lb ed="R102" n="0313a03"/>半字。謂九部經。毗伽羅論謂方等典。卽滿字也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705a22"/><lb ed="R102" n="0313a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0705a2201">【■記】大經如來性品。佛言。說初半字。以爲根本。持諸
<lb ed="X" n="0705a23"/><lb ed="R102" n="0313a05"/>記論。呪術文章。諸陰入法。凡夫之人。學是字本。然
<lb ed="X" n="0705a24"/><lb ed="R102" n="0313a06"/>後能知。是法非法。乃至半字義者。皆是煩惱言說
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0705b" n="0705b"/>
<lb ed="X" n="0705b01"/><lb ed="R102" n="0313a07"/>之本。滿字者。是一切善法言說根本也。毗伽羅論。
<lb ed="X" n="0705b02"/><lb ed="R102" n="0313a08"/>如輔行言。此論是字本。河西言。世間文字之根本
<lb ed="X" n="0705b03"/><lb ed="R102" n="0313a09"/>也。典籍音聲之論。宣通四辯。訶責世法。讚出家法。
<lb ed="X" n="0705b04"/><lb ed="R102" n="0313a10"/>言辭淸雅。義理深<g ref="#CB15035">䆳</g>。雖是外論。而無邪法。將是善
<lb ed="X" n="0705b05"/><lb ed="R102" n="0313a11"/>權大士所爲。故今以譬方等經。</p><p xml:id="pX57p0705b0513" cb:place="inline">【■補】毗伽羅。光明記
<lb ed="X" n="0705b06"/><lb ed="R102" n="0313a12"/>言。此翻記論。婆尼尼造。</p><p xml:id="pX57p0705b0610" cb:place="inline">【■備】兼斥大。不獨指轉衍之
<lb ed="X" n="0705b07"/><lb ed="R102" n="0313a13"/>菩薩說。如下引殃掘經。文殊亦被訶也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705b08"/><lb ed="R102" n="0313a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0705b0801">【□註】此據方等以大斥小。故以衍門三敎之滿。而對三
<lb ed="X" n="0705b09"/><lb ed="R102" n="0313a15"/>藏之半。若文句云。無方等所對之三者。乃顯法華部
<lb ed="X" n="0705b10"/><lb ed="R102" n="0313a16"/>妙。唯一圓乘。不同方等對三之圓也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705b11"/><lb ed="R102" n="0313a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0705b1101">【■記】若文句下。謂法華純圓獨妙。無復兼但對帶。故
<lb ed="X" n="0705b12"/><lb ed="R102" n="0313a18"/>方等對三之圓。望法華純圓不同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705b13"/><lb ed="R102" n="0313b01"/><p xml:id="pX57p0705b1301">△三約時判。</p>
<lb ed="X" n="0705b14"/><lb ed="R102" n="0313b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0705b1401">若約時。則食時<note place="inline">第三時</note>。</p>
<lb ed="X" n="0705b15"/><lb ed="R102" n="0313b03"/><p xml:id="pX57p0705b1501">【□註】卽華嚴照平地中初食時也。<note place="inline">辰時</note>毗羅三昧經。有四
<lb ed="X" n="0705b16"/><lb ed="R102" n="0313b04"/>食時。早起。諸天食。日中。三世佛食。日西。畜生食。日暮。
<lb ed="X" n="0705b17"/><lb ed="R102" n="0313b05"/>鬼神食。今是諸天食時也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705b18"/><lb ed="R102" n="0313b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0705b1801">【■記】此約時也。毗羅三昧經言。食時四種。旦天食。午
<lb ed="X" n="0705b19"/><lb ed="R102" n="0313b07"/>佛食。暮畜生食。夜鬼神食。佛斷六趣因。令同三世
<lb ed="X" n="0705b20"/><lb ed="R102" n="0313b08"/>佛。故曰午是法食時。十誦律言。唯天得過中食無
<lb ed="X" n="0705b21"/><lb ed="R102" n="0313b09"/>罪。經以旦爲天食時者。淸旦之氣。取於淸故。若以
<lb ed="X" n="0705b22"/><lb ed="R102" n="0313b10"/>支配。則寅卯辰。旦時。巳午未。中時。申酉戌。暮時。亥
<lb ed="X" n="0705b23"/><lb ed="R102" n="0313b11"/>子丑。夜時。今方等卽寅卯辰時。</p><p xml:id="pX57p0705b2313" cb:place="inline">【■備】辨訛曰。食時當
<lb ed="X" n="0705b24"/><lb ed="R102" n="0313b12"/>約人中而論。不約天上也。私謂。一日三飱乃人每
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0705c" n="0705c"/>
<lb ed="X" n="0705c01"/><lb ed="R102" n="0313b13"/>日之初食時。然早起天食。見經亦可配合。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705c02"/><lb ed="R102" n="0313b14"/><p xml:id="pX57p0705c0201">△四約味判。</p>
<lb ed="X" n="0705c03"/><lb ed="R102" n="0313b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0705c0301">若約味。則從酪出生酥。此從九部出方等<note place="inline">三生酥味</note>。</p>
<lb ed="X" n="0705c04"/><lb ed="R102" n="0313b16"/><p xml:id="pX57p0705c0401">【□註】約敎論相生。約機論濃淡。旣恥小慕大。如烹酪作
<lb ed="X" n="0705c05"/><lb ed="R102" n="0313b17"/>生酥。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705c06"/><lb ed="R102" n="0313b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0705c0601">【■記】此約味也。淨名經。迦葉言。我等何爲永斷善根。
<lb ed="X" n="0705c07"/><lb ed="R102" n="0314a01"/>於此大乘<anchor xml:id="nkr_note_add_0705c0701" n="0705c0701"/><anchor xml:id="beg0705c0701" n="0705c0701"/>已<anchor xml:id="end0705c0701"/>如敗種。一切聲聞。聞是不思議解脫
<lb ed="X" n="0705c08"/><lb ed="R102" n="0314a02"/>法門。皆應號泣。聲震大千。一切菩薩。應大欣慶。頂
<lb ed="X" n="0705c09"/><lb ed="R102" n="0314a03"/>受此法。說此語時。三萬二千天子。皆發菩提心。此
<lb ed="X" n="0705c10"/><lb ed="R102" n="0314a04"/>所謂恥小慕大。如烹淡酪作濃酥也。從九部修多
<lb ed="X" n="0705c11"/><lb ed="R102" n="0314a05"/>羅出方等。爲相生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705c12"/><lb ed="R102" n="0314a06"/><p xml:id="pX57p0705c1201">△五準經判二。初引經徵起二。初引經。</p>
<lb ed="X" n="0705c13"/><lb ed="R102" n="0314a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0705c1301">信解品云。過是<anchor xml:id="nkr_note_add_0705c1301" n="0705c1301"/><anchor xml:id="beg0705c1301" n="0705c1301"/>已<anchor xml:id="end0705c1301"/>後。心相體信。入出無難。然其所止。
<lb ed="X" n="0705c14"/><lb ed="R102" n="0314a08"/>猶在本處。</p>
<lb ed="X" n="0705c15"/><lb ed="R102" n="0314a09"/><p xml:id="pX57p0705c1501">【□註】過是<anchor xml:id="nkr_note_add_0705c1501" n="0705c1501"/><anchor xml:id="beg0705c1501" n="0705c1501"/>已<anchor xml:id="end0705c1501"/>後。過鹿苑三藏之後。卽今方等也。心相體
<lb ed="X" n="0705c16"/><lb ed="R102" n="0314a10"/>信。父子互相。體悉信順。子信父故。得果不虗。父信子
<lb ed="X" n="0705c17"/><lb ed="R102" n="0314a11"/>故。聞大不謗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705c18"/><lb ed="R102" n="0314a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0705c1801">【■記】此準法華判也。文句言。於藏敎得涅槃價。此旣
<lb ed="X" n="0705c19"/><lb ed="R102" n="0314a13"/>不虗。今爲菩薩說大乘法。亦復不虗。子信父也。佛
<lb ed="X" n="0705c20"/><lb ed="R102" n="0314a14"/>知此等。見思<anchor xml:id="nkr_note_add_0705c2001" n="0705c2001"/><anchor xml:id="beg0705c2001" n="0705c2001"/>已<anchor xml:id="end0705c2001"/>斷。聞必不謗。無漏根利。聞卽生信。
<lb ed="X" n="0705c21"/><lb ed="R102" n="0314a15"/>父信子也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705c22"/><lb ed="R102" n="0314a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0705c2201">【□註】入出無難。文句六<note place="inline">二十九</note>云。由是見尊特身。聞大乘
<lb ed="X" n="0705c23"/><lb ed="R102" n="0314a17"/>敎。名此爲入。復被訶斥。猶見丈六。說小乘法。名此爲
<lb ed="X" n="0705c24"/><lb ed="R102" n="0314a18"/>出。大小入出。皆無疑難也。<note place="inline">文</note>釋籤三<note place="inline">二十三</note>云。不同畏
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0706a" n="0706a"/>
<lb ed="X" n="0706a01"/><lb ed="R102" n="0314b01"/>懼王等之時。故云無難<note place="inline">文</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706a02"/><lb ed="R102" n="0314b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0706a0201">【■記】畏懼王等。信解品云。爾時窮子遇到父舍。住立
<lb ed="X" n="0706a03"/><lb ed="R102" n="0314b03"/>門側。遙見其父。踞師子牀。寶几承足。諸婆羅門。刹
<lb ed="X" n="0706a04"/><lb ed="R102" n="0314b04"/>利居士。皆恭敬圍繞。乃至窮子。見父有大勢力。卽
<lb ed="X" n="0706a05"/><lb ed="R102" n="0314b05"/>懷恐怖。悔來至此。竊作是念。此或是王。或是王等。
<lb ed="X" n="0706a06"/><lb ed="R102" n="0314b06"/>非我傭力得物之處。不如往至貧里。肆力有地。衣
<lb ed="X" n="0706a07"/><lb ed="R102" n="0314b07"/>食易得。乃至疾走而去。此則疑難之際。今旣體信。
<lb ed="X" n="0706a08"/><lb ed="R102" n="0314b08"/>故無難也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706a09"/><lb ed="R102" n="0314b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0706a0901">【□註】然而修空觀。用事識。見生身。住權理。修中觀。用業
<lb ed="X" n="0706a10"/><lb ed="R102" n="0314b10"/>識。見尊特。住實理。今二乘人。雖修空觀。入見尊特者。
<lb ed="X" n="0706a11"/><lb ed="R102" n="0314b11"/>由業識故。蓋事業二識。爲見相之本。故解謗云。入見
<lb ed="X" n="0706a12"/><lb ed="R102" n="0314b12"/>尊特。功由業識。敎未開故。且住草庵。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706a13"/><lb ed="R102" n="0314b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0706a1301">【■記】此明二乘見尊特之所以也。妙宗言。相起之本。
<lb ed="X" n="0706a14"/><lb ed="R102" n="0314b14"/>其本迺是權實二理。空中二觀。事業二識。就此分
<lb ed="X" n="0706a15"/><lb ed="R102" n="0314b15"/>之。則生身尊特。如指諸掌。金光明疏言。丈六身佛。
<lb ed="X" n="0706a16"/><lb ed="R102" n="0314b16"/>住眞諦。丈六尊特合身佛。雙住眞中。尊特身佛。雙
<lb ed="X" n="0706a17"/><lb ed="R102" n="0314b17"/>住俗中。法身佛。住中道。此依二理。故有二佛。衆生
<lb ed="X" n="0706a18"/><lb ed="R102" n="0314b18"/>二識。有二觀因。故感二佛。蓋事業下。釋明二乘。由
<lb ed="X" n="0706a19"/><lb ed="R102" n="0315a01"/>業識見尊特之故。起信論云。言二識者。佛用有二
<lb ed="X" n="0706a20"/><lb ed="R102" n="0315a02"/>種。一者依分別事識。凡夫二乘。心所見者名應身。
<lb ed="X" n="0706a21"/><lb ed="R102" n="0315a03"/>以不知轉識現故。見從外來。取色分齊。不能盡知
<lb ed="X" n="0706a22"/><lb ed="R102" n="0315a04"/>故。二者。依於業識。謂諸菩薩。從初發意。乃至菩薩
<lb ed="X" n="0706a23"/><lb ed="R102" n="0315a05"/>究竟地。心所見者。名報身。身有無量色。色有無量
<lb ed="X" n="0706a24"/><lb ed="R102" n="0315a06"/>相。相有無量好。所住依果。亦復無量。種種莊嚴隨
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0706b" n="0706b"/>
<lb ed="X" n="0706b01"/><lb ed="R102" n="0315a07"/>所示現。卽無有邊。不可窮盡離分齊相。隨其所應。
<lb ed="X" n="0706b02"/><lb ed="R102" n="0315a08"/>常能住持。不壞不失。如是功德。皆因諸波羅密等
<lb ed="X" n="0706b03"/><lb ed="R102" n="0315a09"/>無量行熏。及不思議熏之所成就。具足無量樂相。
<lb ed="X" n="0706b04"/><lb ed="R102" n="0315a10"/>故說爲報。據此。則知事業二識。爲見相之本。故二
<lb ed="X" n="0706b05"/><lb ed="R102" n="0315a11"/>乘由業識見尊特也。解謗下。證釋。意明法華開權。
<lb ed="X" n="0706b06"/><lb ed="R102" n="0315a12"/>則廢草庵。旣未論開。正處權理。故住草庵。身爲客
<lb ed="X" n="0706b07"/><lb ed="R102" n="0315a13"/>作。但由業識之功。見尊特池。</p><p xml:id="pX57p0706b0712" cb:place="inline">【■備】事識見生身。業識
<lb ed="X" n="0706b08"/><lb ed="R102" n="0315a14"/>見尊特。亦一往分耳。其實見生身時。亦用業識。由
<lb ed="X" n="0706b09"/><lb ed="R102" n="0315a15"/>二乘不知有七八二識。不達境由心現。但用前六
<lb ed="X" n="0706b10"/><lb ed="R102" n="0315a16"/>識心分別。故曰用事識也。見尊特時。亦不廢事識。
<lb ed="X" n="0706b11"/><lb ed="R102" n="0315a17"/>但約<anchor xml:id="nkr_note_add_0706b1101" n="0706b1101"/><anchor xml:id="beg0706b1101" n="0706b1101"/>已<anchor xml:id="end0706b1101"/>斷見思。離分別故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0706b1102" n="0706b1102"/><anchor xml:id="beg0706b1102" n="0706b1102"/>已<anchor xml:id="end0706b1102"/>聞大法。漸純熟故。爾
<lb ed="X" n="0706b12"/><lb ed="R102" n="0315a18"/>時具惑。唯是無明。則所用。亦是業識。不專定修中
<lb ed="X" n="0706b13"/><lb ed="R102" n="0315b01"/>觀也。又二乘本是退大取小。過去曾修中觀之種
<lb ed="X" n="0706b14"/><lb ed="R102" n="0315b02"/>得見尊特也。光明記言。如來以法界用。隨順衆生
<lb ed="X" n="0706b15"/><lb ed="R102" n="0315b03"/>事業二識。現報應身。應身。是生身。報身。是尊特身。
<lb ed="X" n="0706b16"/><lb ed="R102" n="0315b04"/>及法性身。依事識者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0706b1601" n="0706b1601"/><anchor xml:id="beg0706b1601" n="0706b1601"/>但<anchor xml:id="end0706b1601"/>見應不能覩報。以其麤淺。
<lb ed="X" n="0706b17"/><lb ed="R102" n="0315b05"/>不窮深故。依業識者。旣覩報亦能見應。以知眞如。
<lb ed="X" n="0706b18"/><lb ed="R102" n="0315b06"/>起二用故。應知眞如之用。現佛相大。有三品。一華
<lb ed="X" n="0706b19"/><lb ed="R102" n="0315b07"/>嚴談相好數。有十<name role="" type="person">蓮華藏世界</name>微塵。二無量壽經。
<lb ed="X" n="0706b20"/><lb ed="R102" n="0315b08"/>明八萬四千相好光明。三此經。及法華。般舟等。三
<lb ed="X" n="0706b21"/><lb ed="R102" n="0315b09"/>十二相。八十種好。此三品相旣是眞如全性之用。
<lb ed="X" n="0706b22"/><lb ed="R102" n="0315b10"/>若多若少。皆無邊際。故悉稱海。無非尊特。然有通
<lb ed="X" n="0706b23"/><lb ed="R102" n="0315b11"/>局。以藏塵八萬。局業識見。其三十二通事識見。名
<lb ed="X" n="0706b24"/><lb ed="R102" n="0315b12"/>生名應。若業識。卽無有邊。不可窮盡。離分際相。名
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0706c" n="0706c"/>
<lb ed="X" n="0706c01"/><lb ed="R102" n="0315b13"/>尊特屬報身也。爲見相本者。以事識。乃見丈六相
<lb ed="X" n="0706c02"/><lb ed="R102" n="0315b14"/>之本。凡夫不達唯心。未離分別。但以思議比量之
<lb ed="X" n="0706c03"/><lb ed="R102" n="0315b15"/>智所感見者。名應身。見從外來。取色分齊。不能盡
<lb ed="X" n="0706c04"/><lb ed="R102" n="0315b16"/>知也。業識乃見尊特相之本。謂諸菩薩。能了唯心。
<lb ed="X" n="0706c05"/><lb ed="R102" n="0315b17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0706c0501" n="0706c0501"/><anchor xml:id="beg0706c0501" n="0706c0501"/>已<anchor xml:id="end0706c0501"/>離分別。就以不思議現量之智心所見者。名報
<lb ed="X" n="0706c06"/><lb ed="R102" n="0315b18"/>身。相好無邊。離分齊相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706c07"/><lb ed="R102" n="0316a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0706c0701">【□註】猶在本處。猶居羅漢果。保證眞空也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706c08"/><lb ed="R102" n="0316a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0706c0801">【■記】文句云。雖復得聞大乘。謂是菩薩事。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0706c0801" n="0706c0801"/><anchor xml:id="beg0706c0801" n="0706c0801"/>己<anchor xml:id="end0706c0801"/>智分。
<lb ed="X" n="0706c09"/><lb ed="R102" n="0316a03"/>不肯回小向大。猶居羅漢。不言未來當得作佛。故
<lb ed="X" n="0706c10"/><lb ed="R102" n="0316a04"/>猶在本處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706c11"/><lb ed="R102" n="0316a05"/><p xml:id="pX57p0706c1101">△二徵起。</p>
<lb ed="X" n="0706c12"/><lb ed="R102" n="0316a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0706c1201">此領何義。</p>
<lb ed="X" n="0706c13"/><lb ed="R102" n="0316a07"/><p xml:id="pX57p0706c1301">△二答釋所領。</p>
<lb ed="X" n="0706c14"/><lb ed="R102" n="0316a08"/><p xml:id="pX57p0706c1401">答三藏之後。次說方等。<anchor xml:id="nkr_note_add_0706c1401" n="0706c1401"/><anchor xml:id="beg0706c1401" n="0706c1401"/>已<anchor xml:id="end0706c1401"/>得道果。心相體信。聞罵不
<lb ed="X" n="0706c15"/><lb ed="R102" n="0316a09"/>嗔。內懷慚愧。心漸淳淑。</p>
<lb ed="X" n="0706c16"/><lb ed="R102" n="0316a10"/><p xml:id="pX57p0706c1601">【□註】<anchor xml:id="nkr_note_add_0706c1601" n="0706c1601"/><anchor xml:id="beg0706c1601" n="0706c1601"/>已<anchor xml:id="end0706c1601"/>得道果。眞空滅寂之道。小乘羅漢果也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706c17"/><lb ed="R102" n="0316a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0706c1701">【■記】眞空寂滅。揀非第一義寂滅。小乘羅漢。揀非菩
<lb ed="X" n="0706c18"/><lb ed="R102" n="0316a12"/>薩大羅漢果。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706c19"/><lb ed="R102" n="0316a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0706c1901">【□註】聞罵不嗔。妙玄十<note place="inline">十八</note>云。恣殃掘之譏。任淨名之折。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706c20"/><lb ed="R102" n="0316a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0706c2001">【■記】妙玄云殃掘之經。彈斥非常。分明餘敎。釋梵四
<lb ed="X" n="0706c21"/><lb ed="R102" n="0316a15"/>王。及佛弟子。乃至文殊。皆被訶斥。釋籤引殃掘偈
<lb ed="X" n="0706c22"/><lb ed="R102" n="0316a16"/>云。云何名爲一。謂一切衆生。皆以如來藏。畢竟恒
<lb ed="X" n="0706c23"/><lb ed="R102" n="0316a17"/>安住。云何名爲二。所謂名與色。此是聲聞宗。斯非
<lb ed="X" n="0706c24"/><lb ed="R102" n="0316a18"/>摩訶衍。云何名爲四。所謂四聖諦。是則聲聞宗。斯
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0707a" n="0707a"/>
<lb ed="X" n="0707a01"/><lb ed="R102" n="0316b01"/>非摩訶衍。一切諸如來。第一畢竟常。是則大乘諦。
<lb ed="X" n="0707a02"/><lb ed="R102" n="0316b02"/>非苦是眞諦。云何名爲五。所謂彼五根。是則聲聞
<lb ed="X" n="0707a03"/><lb ed="R102" n="0316b03"/>宗。斯非摩訶衍。所謂彼眼根。於諸如來常等。具如
<lb ed="X" n="0707a04"/><lb ed="R102" n="0316b04"/>止觀七引。乃至增十。亦復如是。如是等文。彈訶聲
<lb ed="X" n="0707a05"/><lb ed="R102" n="0316b05"/>聞。明於常住。最爲顯著。餘如彼經。任淨名折者。如
<lb ed="X" n="0707a06"/><lb ed="R102" n="0316b06"/>述昔訶。當座訶。驗知二乘。<anchor xml:id="nkr_note_add_0707a0601" n="0707a0601"/><anchor xml:id="beg0707a0601" n="0707a0601"/>已<anchor xml:id="end0707a0601"/>盡結使故不嗔也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707a07"/><lb ed="R102" n="0316b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0707a0701">【□註】內懷慚愧。釋籤云。謂受彈斥。令歎大自鄙。卽其<note place="inline">益相</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707a08"/><lb ed="R102" n="0316b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0707a0801">【■記】領受彈訶。是愧<anchor xml:id="nkr_note_add_0707a0801" n="0707a0801"/><anchor xml:id="beg0707a0801" n="0707a0801"/>己<anchor xml:id="end0707a0801"/>。歎大自鄙。是慚人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707a09"/><lb ed="R102" n="0316b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0707a0901">【□註】心漸淳淑。密得通益也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707a10"/><lb ed="R102" n="0316b10"/><p xml:id="pX57p0707a1001">△三般若五。初約部判。</p>
<lb ed="X" n="0707a11"/><lb ed="R102" n="0316b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0707a1101">次說般若。轉敎付財。融通淘汰。</p>
<lb ed="X" n="0707a12"/><lb ed="R102" n="0316b12"/><p xml:id="pX57p0707a1201">【□註】次說般若等。明部意也。轉敎融通。約法。付財淘汰。
<lb ed="X" n="0707a13"/><lb ed="R102" n="0316b13"/>約喩。所以令其轉敎菩薩。意在二乘領知法門。故曰
<lb ed="X" n="0707a14"/><lb ed="R102" n="0316b14"/>付財。二乘本所不知。但謂加被令說。故曰轉敎。妙樂
<lb ed="X" n="0707a15"/><lb ed="R102" n="0316b15"/>七<note place="inline">二十</note>云。於佛卽是付財。二乘自謂加說。故般若中云。
<lb ed="X" n="0707a16"/><lb ed="R102" n="0316b16"/>豈聲聞人。敢有所說。有所說者。皆是佛力。由機未轉。
<lb ed="X" n="0707a17"/><lb ed="R102" n="0316b17"/>且言被加<note place="inline">文</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707a18"/><lb ed="R102" n="0316b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0707a1801">【■記】此約部敎也。以須菩提解空。舍利弗智慧。佛於
<lb ed="X" n="0707a19"/><lb ed="R102" n="0317a01"/>般若會。以不共般若空慧。加被二人。敎大菩薩。意
<lb ed="X" n="0707a20"/><lb ed="R102" n="0317a02"/>在二乘。領知衆物。貫統法門。名爲付財。其如二乘。
<lb ed="X" n="0707a21"/><lb ed="R102" n="0317a03"/>不會佛意。無希取一飱之念。<anchor xml:id="nkr_note_add_0707a2101" n="0707a2101"/><anchor xml:id="beg0707a2101" n="0707a2101"/>但<anchor xml:id="end0707a2101"/>言佛被。令我說耳。
<lb ed="X" n="0707a22"/><lb ed="R102" n="0317a04"/>故曰轉敎也。如大品言。佛吿須菩提。汝當敎諸菩
<lb ed="X" n="0707a23"/><lb ed="R102" n="0317a05"/>薩般若波羅密。時諸菩薩等念。須菩提自以智慧
<lb ed="X" n="0707a24"/><lb ed="R102" n="0317a06"/>說般若耶。爲是佛力。須菩提知諸摩訶薩大弟子
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0707b" n="0707b"/>
<lb ed="X" n="0707b01"/><lb ed="R102" n="0317a07"/>諸天心念。語舍利弗。敢佛弟子有所說。有所說法
<lb ed="X" n="0707b02"/><lb ed="R102" n="0317a08"/>敎授。皆是佛力。佛所說法。法相不相違背。是善男
<lb ed="X" n="0707b03"/><lb ed="R102" n="0317a09"/>子。學是法。得證是法。佛說如燈。舍利弗。一切聲聞
<lb ed="X" n="0707b04"/><lb ed="R102" n="0317a10"/>辟支佛。實無力能爲菩薩說般若波羅密是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707b05"/><lb ed="R102" n="0317a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0707b0501">【□註】般若會一切法皆摩訶衍。故曰融通。以空慧水。蕩
<lb ed="X" n="0707b06"/><lb ed="R102" n="0317a12"/>其執情。故曰淘汰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707b07"/><lb ed="R102" n="0317a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0707b0701">【■記】般若示知八十一科諸法無非摩訶衍。故曰融
<lb ed="X" n="0707b08"/><lb ed="R102" n="0317a14"/>通。然執法之情。二乘未盡。卽以摩訶空慧之水。滌
<lb ed="X" n="0707b09"/><lb ed="R102" n="0317a15"/>蕩之。故曰淘汰。八十一科見下。</p><p xml:id="pX57p0707b0913" cb:place="inline">【■補】籤曰。以圓斥三。
<lb ed="X" n="0707b10"/><lb ed="R102" n="0317a16"/>及圓斥藏。卽圓融爲融。以三敎斥藏。卽融通爲融。
<lb ed="X" n="0707b11"/><lb ed="R102" n="0317a17"/>今乃三敎融通之融也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707b12"/><lb ed="R102" n="0317a18"/><p xml:id="pX57p0707b1201">△二約敎判。</p>
<lb ed="X" n="0707b13"/><lb ed="R102" n="0317b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0707b1301">此般若中。不說藏敎。帶通別二。正說圓敎。</p>
<lb ed="X" n="0707b14"/><lb ed="R102" n="0317b02"/><p xml:id="pX57p0707b1401">【□註】此般若中等。部中用敎也。不說藏敎。光明記四<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0707b15"/><lb ed="R102" n="0317b03"/>云。諸部般若。廣示衍中三敎空慧。復以三藏爲助道
<lb ed="X" n="0707b16"/><lb ed="R102" n="0317b04"/>觀。又仁王般若。說四無常偈。恐其恡國。正助合行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707b17"/><lb ed="R102" n="0317b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0707b1701">【■記】空慧之機。有聞持義持。若義持利。聞持鈍者。則
<lb ed="X" n="0707b18"/><lb ed="R102" n="0317b06"/>不廣談四種空相。唯說卽邊一種空慧。若聞持利。
<lb ed="X" n="0707b19"/><lb ed="R102" n="0317b07"/>義持鈍者。則爲廣談空相。旣以三藏爲助道觀。則
<lb ed="X" n="0707b20"/><lb ed="R102" n="0317b08"/>非正談。故可言不說也。仁王下。約正助合行證釋。
<lb ed="X" n="0707b21"/><lb ed="R102" n="0317b09"/>普明王爲班足所獲。王言。願聽七日。飮食沙門。許
<lb ed="X" n="0707b22"/><lb ed="R102" n="0317b10"/>之。法師爲說四偈。第一無常偈云。劫燒終訖。乾坤
<lb ed="X" n="0707b23"/><lb ed="R102" n="0317b11"/>洞然。須彌巨海。都爲<g ref="#CB01926">灰</g>颺。天龍福盡。於中凋喪。二
<lb ed="X" n="0707b24"/><lb ed="R102" n="0317b12"/>儀尙殞。國有何常。二苦偈云。生老病死。輪轉無際。
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0707c" n="0707c"/>
<lb ed="X" n="0707c01"/><lb ed="R102" n="0317b13"/>事與願違。憂悲爲害。欲深禍重。瘡疣無外。三界皆
<lb ed="X" n="0707c02"/><lb ed="R102" n="0317b14"/>苦。國有何賴。三空偈云。有本自無。因緣成諸。盛者
<lb ed="X" n="0707c03"/><lb ed="R102" n="0317b15"/>必衰。實者必虗。衆生蠢蠢。都如幻居。聲響皆空。國
<lb ed="X" n="0707c04"/><lb ed="R102" n="0317b16"/>土亦如。四無我偈云。識神無形。假乘四蛇。無明<anchor xml:id="nkr_note_add_0707c0401" n="0707c0401"/><anchor xml:id="beg0707c0401" n="0707c0401"/>寶象<anchor xml:id="end0707c0401"/>。
<lb ed="X" n="0707c05"/><lb ed="R102" n="0317b17"/>以爲樂車。形無常主。神無常家。形神尙離。豈有<note place="inline">國耶</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707c06"/><lb ed="R102" n="0317b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0707c0601">【□註】帶通別二。正說圓敎。此約圓實部主而說。蓋一代
<lb ed="X" n="0707c07"/><lb ed="R102" n="0318a01"/>敎。主意在圓。若輔行十<note place="inline">二十四</note>云。般若傍用通敎。正用
<lb ed="X" n="0707c08"/><lb ed="R102" n="0318a02"/>別圓。加於二乘。密成別益。<note place="inline">文</note>釋籤三<note place="inline">二十三</note>云。前於方
<lb ed="X" n="0707c09"/><lb ed="R102" n="0318a03"/>等。義<anchor xml:id="nkr_note_add_0707c0901" n="0707c0901"/><anchor xml:id="beg0707c0901" n="0707c0901"/>已<anchor xml:id="end0707c0901"/>成通。故至般若。唯須此二。明不共者。說部意
<lb ed="X" n="0707c10"/><lb ed="R102" n="0318a04"/>也<note place="inline">卽不共般若意也。正用別圓</note>。</p>
<lb ed="X" n="0707c11"/><lb ed="R102" n="0318a05"/><p xml:id="pX57p0707c1101">【□註】意雖不共。猶有方等新受小者。至此須通。亦有衍
<lb ed="X" n="0707c12"/><lb ed="R102" n="0318a06"/>門傍得小者。是故兼用。<note place="inline">文旁用通敎</note>此皆部中用敎意也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707c13"/><lb ed="R102" n="0318a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0707c1301">【■備】若輔行下。玉師引釋。以杜後難。謂般若帶通別。
<lb ed="X" n="0707c14"/><lb ed="R102" n="0318a08"/>正說圓者。輔行傍用通敎。正用別圓等文。如何消
<lb ed="X" n="0707c15"/><lb ed="R102" n="0318a09"/>釋耶。釋籤下。證釋。謂輔行所說。卽釋籤<anchor xml:id="nkr_note_add_0707c1501" n="0707c1501"/><anchor xml:id="beg0707c1501" n="0707c1501"/>已<anchor xml:id="end0707c1501"/>有方等
<lb ed="X" n="0707c16"/><lb ed="R102" n="0318a10"/>成通之義。正用別圓。以有新受傍得之機。故須傍
<lb ed="X" n="0707c17"/><lb ed="R102" n="0318a11"/>用通敎。是輔行釋籤之文。皆部中用敎之意。諦觀
<lb ed="X" n="0707c18"/><lb ed="R102" n="0318a12"/>師正用圓敎之語。約圓實部主而說。意各有在。兩
<lb ed="X" n="0707c19"/><lb ed="R102" n="0318a13"/>不相妨也。集註問答云。方等橫來之機。是藏敎小
<lb ed="X" n="0707c20"/><lb ed="R102" n="0318a14"/>乘。衍門傍得小者。乃是通敎。以通敎正化菩薩。傍
<lb ed="X" n="0707c21"/><lb ed="R102" n="0318a15"/>化二乘。故云衍門傍得小者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707c22"/><lb ed="R102" n="0318a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0707c2201">【□註】共部。釋籤云。諸部般若。以但不但二種。中道不共
<lb ed="X" n="0707c23"/><lb ed="R102" n="0318a17"/>之法。與二乘共說。例方等部。非無此義。以方等經多
<lb ed="X" n="0707c24"/><lb ed="R102" n="0318a18"/>順彈訶。共義稍疏。般若於菩薩。則成共說<note place="inline">此據三根解源</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0708a" n="0708a"/>
<lb ed="X" n="0708a01"/><lb ed="R102" n="0318b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0708a0101">【■記】共部者。但不但中。例前方等。非無與二乘共說
<lb ed="X" n="0708a02"/><lb ed="R102" n="0318b02"/>義。以方等經。多順彈訶。如淨名經室包乾象。手擲
<lb ed="X" n="0708a03"/><lb ed="R102" n="0318b03"/>大千。借座燈王。請飯香積。種種難思之法。雖對二
<lb ed="X" n="0708a04"/><lb ed="R102" n="0318b04"/>乘面說。但意在彈訶。令恥小慕大。故共說義稍疎。
<lb ed="X" n="0708a05"/><lb ed="R102" n="0318b05"/>而般若正用別圓。則成共說也。三根解源者。妙玄
<lb ed="X" n="0708a06"/><lb ed="R102" n="0318b06"/>云。三人入智不同。如大品。明非漏非無漏。初人謂
<lb ed="X" n="0708a07"/><lb ed="R102" n="0318b07"/>非漏是非俗。非無漏是遣著。何者。行人緣無漏生
<lb ed="X" n="0708a08"/><lb ed="R102" n="0318b08"/>著。如緣滅生使。破其著心。還入無漏。此一番二諦
<lb ed="X" n="0708a09"/><lb ed="R102" n="0318b09"/>也。次人聞非漏非無漏。是非二邊。別顯中道。中理
<lb ed="X" n="0708a10"/><lb ed="R102" n="0318b10"/>爲眞。又一番二諦也。又人聞非漏非無漏。卽知雙
<lb ed="X" n="0708a11"/><lb ed="R102" n="0318b11"/>非。正顯中道。中道法界。力用廣大。與虗空等。一切
<lb ed="X" n="0708a12"/><lb ed="R102" n="0318b12"/>法趣非有漏非無漏。又一番二諦也。籤釋云。非無
<lb ed="X" n="0708a13"/><lb ed="R102" n="0318b13"/>漏是遣著者。無漏無著。由行者著心緣之。今破其
<lb ed="X" n="0708a14"/><lb ed="R102" n="0318b14"/>著。故名爲非無漏也。又云。漏無漏。本是通法。爲成
<lb ed="X" n="0708a15"/><lb ed="R102" n="0318b15"/>接義。故云雙非。空不空。本是別法。一切法趣。本是
<lb ed="X" n="0708a16"/><lb ed="R102" n="0318b16"/>圓法。於一一法。三人取解不同。故約漏等。以示解
<lb ed="X" n="0708a17"/><lb ed="R102" n="0318b17"/>源也。爲成接義者。以別接通。以圓接通也。解見七
<lb ed="X" n="0708a18"/><lb ed="R102" n="0318b18"/>卷。</p>
<lb ed="X" n="0708a19"/><lb ed="R102" n="0319a01"/><p xml:id="pX57p0708a1901"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0708_01.gif"/></figure></p>
<lb ed="X" n="0708a20"/>
<lb ed="X" n="0708a21"/>
<lb ed="X" n="0708a22"/><lb ed="R102" n="0319a04"/><p xml:id="pX57p0708a2201">【■備】集註問答。問。般若旣以但不但中法。與二乘說。
<lb ed="X" n="0708a23"/><lb ed="R102" n="0319a05"/>故部名共。云何約敎。唯通名共。答。約部。則二酥時。
<lb ed="X" n="0708a24"/><lb ed="R102" n="0319a06"/>二乘亦聞但不但中名共。華嚴聾啞名不共。約敎。
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0708b" n="0708b"/>
<lb ed="X" n="0708b01"/><lb ed="R102" n="0319a07"/>則別圓菩薩法。故不共。通則三乘同行。故共。然約
<lb ed="X" n="0708b02"/><lb ed="R102" n="0319a08"/>部名共。於敎仍是不共。以雖聞而無心希取。故共
<lb ed="X" n="0708b03"/><lb ed="R102" n="0319a09"/>猶不共也。又問。約部論共。雖通方等。旣順彈訶。得
<lb ed="X" n="0708b04"/><lb ed="R102" n="0319a10"/>名共否。答。被彈而生恥慕。由聞共說之功。卽被彈
<lb ed="X" n="0708b05"/><lb ed="R102" n="0319a11"/>處。全成共說。雖共義稍疎。得名共部。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708b06"/><lb ed="R102" n="0319a12"/><p xml:id="pX57p0708b0601">△三約時判。</p>
<lb ed="X" n="0708b07"/><lb ed="R102" n="0319a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0708b0701">約時。則禺中時<note place="inline">第四時</note>。</p>
<lb ed="X" n="0708b08"/><lb ed="R102" n="0319a14"/><p xml:id="pX57p0708b0801">【□註】禺中。說文云。日在巳。曰禺中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708b09"/><lb ed="R102" n="0319a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0708b0901">【■記】此約時也。統紀言。禺亦作隅。日影在中之邊<note place="inline">隅故</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708b10"/><lb ed="R102" n="0319a16"/><p xml:id="pX57p0708b1001">△四約味判。</p>
<lb ed="X" n="0708b11"/><lb ed="R102" n="0319a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0708b1101">約味。則從生酥出熟酥。此從方等之後出。摩訶般若<note place="inline">四熟酥味</note>。</p>
<lb ed="X" n="0708b12"/><lb ed="R102" n="0319a18"/><p xml:id="pX57p0708b1201">【□註】約敎。生熟二酥相生次第。約機。則二乘心漸通泰。
<lb ed="X" n="0708b13"/><lb ed="R102" n="0319b01"/>自知螢火。不及日光。敬伏之情。倍更轉熟。如從生酥。
<lb ed="X" n="0708b14"/><lb ed="R102" n="0319b02"/>轉成熟酥也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708b15"/><lb ed="R102" n="0319b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0708b1501">【■記】此約味以顯敎之相生次第。機之漸漸純熟也。
<lb ed="X" n="0708b16"/><lb ed="R102" n="0319b04"/>可以意知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708b17"/><lb ed="R102" n="0319b05"/><p xml:id="pX57p0708b1701">△五準經判二。初引經徵起二。初引經。</p>
<lb ed="X" n="0708b18"/><lb ed="R102" n="0319b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0708b1801">信解品云。是時長者有疾。自知將死不久。語窮子言。
<lb ed="X" n="0708b19"/><lb ed="R102" n="0319b07"/>我今多有金銀珍寶。倉庫盈溢。其中多少。所應取與。</p>
<lb ed="X" n="0708b20"/><lb ed="R102" n="0319b08"/><p xml:id="pX57p0708b2001">【□註】長者。喩如來。世間長者。具十德。如來。具十號。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708b21"/><lb ed="R102" n="0319b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0708b2101">【■記】此約法華判也。長者十德。文句言。一姓貴。二位
<lb ed="X" n="0708b22"/><lb ed="R102" n="0319b10"/>高。三大富。四威猛。五智深。六年耆。七行淨。八禮備。
<lb ed="X" n="0708b23"/><lb ed="R102" n="0319b11"/>九上歎。十下歸。如來十號者。一。佛從三世眞如實
<lb ed="X" n="0708b24"/><lb ed="R102" n="0319b12"/>際中生。二。功成道著。十號無極。三。法財萬德。皆悉
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0708c" n="0708c"/>
<lb ed="X" n="0708c01"/><lb ed="R102" n="0319b13"/>俱備。四。十力雄猛。降魔制外。五。一心三智。無不通
<lb ed="X" n="0708c02"/><lb ed="R102" n="0319b14"/>達。六。早成正覺。久遠若斯。七。三業隨智。運動無失。
<lb ed="X" n="0708c03"/><lb ed="R102" n="0319b15"/>八。具佛威儀。心大如海。九。十方種覺。所共稱譽。十。
<lb ed="X" n="0708c04"/><lb ed="R102" n="0319b16"/>七種方便。而來依止。</p><p xml:id="pX57p0708c0409" cb:place="inline">【■備】集註十號。正如來十德。非
<lb ed="X" n="0708c05"/><lb ed="R102" n="0319b17"/>授記莂之十號。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708c06"/><lb ed="R102" n="0319b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0708c0601">【□註】有疾者。法身無病。隨機權示也。自知將死不久。文
<lb ed="X" n="0708c07"/><lb ed="R102" n="0320a01"/>句六<note place="inline">二十九</note>云。有機則應爲生。機盡應謝爲死。今化機
<lb ed="X" n="0708c08"/><lb ed="R102" n="0320a02"/>將畢。應謝非久也。多有金銀。文句六<note place="inline">二十九</note>云。金。卽別
<lb ed="X" n="0708c09"/><lb ed="R102" n="0320a03"/>敎理。銀。卽通敎理。大品所明眞諦。不出此二。而言多
<lb ed="X" n="0708c10"/><lb ed="R102" n="0320a04"/>有者。理則非多。約種種門亦得言多。<note place="inline">文</note>妙樂七<note place="inline">十九</note>云。
<lb ed="X" n="0708c11"/><lb ed="R102" n="0320a05"/>大品有圓。何故但云不出通別。答。一者。但語通別理。
<lb ed="X" n="0708c12"/><lb ed="R102" n="0320a06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0708c1201" n="0708c1201"/><anchor xml:id="beg0708c1201" n="0708c1201"/>已<anchor xml:id="end0708c1201"/>攝餘二。論能詮敎。必須具四。今且從理。故云不出
<lb ed="X" n="0708c13"/><lb ed="R102" n="0320a07"/>此二。二者。二乘至此。多成通別。亦且言之<note place="inline">文</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708c14"/><lb ed="R102" n="0320a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0708c1401">【■記】多有者。如如之理。一亦不立。但約種種能詮之
<lb ed="X" n="0708c15"/><lb ed="R102" n="0320a09"/>門。故所詮之理亦不妨言多。如空非十八。約破十
<lb ed="X" n="0708c16"/><lb ed="R102" n="0320a10"/>八法得名也。妙樂下問中。以經有圓難。答有二意。
<lb ed="X" n="0708c17"/><lb ed="R102" n="0320a11"/>一約理。意明言通該藏擧別攝圓。敎名分別。必當
<lb ed="X" n="0708c18"/><lb ed="R102" n="0320a12"/>區分。無生。先論。生滅。無量。後演。無作。自漸至圓。必
<lb ed="X" n="0708c19"/><lb ed="R102" n="0320a13"/>須具四。是則今文從理含攝也。二就機。意明二乘
<lb ed="X" n="0708c20"/><lb ed="R102" n="0320a14"/>修得。類有舊新。若從豎來之衆。<anchor xml:id="nkr_note_add_0708c2001" n="0708c2001"/><anchor xml:id="beg0708c2001" n="0708c2001"/>已<anchor xml:id="end0708c2001"/>經乳酪生酥。般
<lb ed="X" n="0708c21"/><lb ed="R102" n="0320a15"/>若直成別益。若橫來機。未受彈訶。至此令得通益。
<lb ed="X" n="0708c22"/><lb ed="R102" n="0320a16"/>雖說三敎。今且從機得益邊也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708c23"/><lb ed="R102" n="0320a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0708c2301">【□註】珍寶者。文句六<note place="inline">二十九</note>云。勸學中明。一切法門皆是
<lb ed="X" n="0708c24"/><lb ed="R102" n="0320a18"/>珍寶。<note place="inline">文</note>倉庫盈溢等。文句六<note place="inline">二十九</note>云。倉是定門。卽百
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0709a" n="0709a"/>
<lb ed="X" n="0709a01"/><lb ed="R102" n="0320b01"/>八三昧。庫是慧門。卽十八空境也。通別兩種定慧倉
<lb ed="X" n="0709a02"/><lb ed="R102" n="0320b02"/>庫。包藏一切禪定智慧。無所缺少。內充外溢。故云<note place="inline">盈溢</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709a03"/><lb ed="R102" n="0320b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0709a0301">【■記】百八三昧。十八空。大論。法數。廣載。輔行曰。破十
<lb ed="X" n="0709a04"/><lb ed="R102" n="0320b04"/>八有。言十八空。對百八散。言百八定。此中通別定
<lb ed="X" n="0709a05"/><lb ed="R102" n="0320b05"/>慧。配倉庫可知。內充約體。外溢約用。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709a06"/><lb ed="R102" n="0320b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0709a0601">【□註】其中多少者。說於般若。則有廣略二門。略則爲少。
<lb ed="X" n="0709a07"/><lb ed="R102" n="0320b07"/>廣則爲多。自行爲取。化他爲與<note place="inline">文</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709a08"/><lb ed="R102" n="0320b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0709a0801">【■記】大品云。知色如相。知受想行識。乃至知一切種
<lb ed="X" n="0709a09"/><lb ed="R102" n="0320b09"/>智如相。如是能知一切法略廣相。大論云。廣者從
<lb ed="X" n="0709a10"/><lb ed="R102" n="0320b10"/>八萬四千法聚<anchor xml:id="nkr_note_add_0709a1001" n="0709a1001"/><anchor xml:id="beg0709a1001" n="0709a1001"/>已<anchor xml:id="end0709a1001"/>來。無量佛法。略者。乃至小品中
<lb ed="X" n="0709a11"/><lb ed="R102" n="0320b11"/>一品。一品中一段。又略者。知諸法空。無相。無作。無
<lb ed="X" n="0709a12"/><lb ed="R102" n="0320b12"/>生滅等。廣者。諸法種種。別相分別等也</p></cb:div><p xml:id="pX57p0709a1216">△二徵起。</p>
<lb ed="X" n="0709a13"/><lb ed="R102" n="0320b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0709a1301">此領何義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709a14"/><lb ed="R102" n="0320b14"/><p xml:id="pX57p0709a1401">△二答釋所領。</p>
<lb ed="X" n="0709a15"/><lb ed="R102" n="0320b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0709a1501">答。明方等之後。次說般若。般若觀慧。卽是家業。空生
<lb ed="X" n="0709a16"/><lb ed="R102" n="0320b16"/>身子。受勅轉敎。卽是領知等也。</p>
<lb ed="X" n="0709a17"/><lb ed="R102" n="0320b17"/><p xml:id="pX57p0709a1701">【□註】般若觀慧。妙玄十<note place="inline">十八</note>云。大品或說無常無我。或說
<lb ed="X" n="0709a18"/><lb ed="R102" n="0320b18"/>於空。或說不生不滅。皆歷色心至一切種智。句句回
<lb ed="X" n="0709a19"/><lb ed="R102" n="0321a01"/>轉。明修行法。<note place="inline">文</note>卽觀慧義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709a20"/><lb ed="R102" n="0321a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0709a2001">【■補】回轉者。如說無常等<anchor xml:id="nkr_note_add_0709a2001" n="0709a2001"/><anchor xml:id="beg0709a2001" n="0709a2001"/>已<anchor xml:id="end0709a2001"/>。卽云當依無常無我修
<lb ed="X" n="0709a21"/><lb ed="R102" n="0321a03"/>學。乃至說不生不滅<anchor xml:id="nkr_note_add_0709a2101" n="0709a2101"/><anchor xml:id="beg0709a2101" n="0709a2101"/>已<anchor xml:id="end0709a2101"/>。卽云當依不生不滅修學。
<lb ed="X" n="0709a22"/><lb ed="R102" n="0321a04"/>此能觀法。色心至一切種智。卽所觀境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709a23"/><lb ed="R102" n="0321a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0709a2301">【□註】家業。長者宅。爲大乘家。諸珍寶。爲不思議業。妙樂
<lb ed="X" n="0709a24"/><lb ed="R102" n="0321a06"/>七<note place="inline">二十</note>云。前云付財。今云付業。財從所營。業卽造作。皆
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0709b" n="0709b"/>
<lb ed="X" n="0709b01"/><lb ed="R102" n="0321a07"/>是菩薩。修德三因之作業也。名異義同。故得互擧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709b02"/><lb ed="R102" n="0321a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0709b0201">【■記】不思議業。指圓敎一乘具足不思議心法。修德
<lb ed="X" n="0709b03"/><lb ed="R102" n="0321a09"/>三因者。經明了義心王。爲正因。緣因者。十六王子
<lb ed="X" n="0709b04"/><lb ed="R102" n="0321a10"/>覆講聞法。今日解者是也。今日聞法作佛。名眞子。
<lb ed="X" n="0709b05"/><lb ed="R102" n="0321a11"/>爲了因也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709b06"/><lb ed="R102" n="0321a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0709b0601">【□註】空生身子。須菩提翻空生。解空第一。舍利弗。翻身
<lb ed="X" n="0709b07"/><lb ed="R102" n="0321a13"/>子。亦云鶖子。智慧第一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709b08"/><lb ed="R102" n="0321a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0709b0801">【■記】須菩提初生。庫藏悉空。故言空生。經明佛從忉
<lb ed="X" n="0709b09"/><lb ed="R102" n="0321a15"/>利。下<name role="" type="person">閻浮提</name>。須菩提念。此大衆雖復殊特。皆歸無
<lb ed="X" n="0709b10"/><lb ed="R102" n="0321a16"/>常卽了法空。作是觀時。卽得道證。故佛言。觀諸法
<lb ed="X" n="0709b11"/><lb ed="R102" n="0321a17"/>空。是爲見佛法身。得眞供養。供養中最。故稱解空
<lb ed="X" n="0709b12"/><lb ed="R102" n="0321a18"/>第一。身子。取身端意。鶖子。舍利弗母。身端眼淨。如
<lb ed="X" n="0709b13"/><lb ed="R102" n="0321b01"/>鶖鷺。連母得名。智慧第一者。在胎<anchor xml:id="nkr_note_add_0709b1301" n="0709b1301"/><anchor xml:id="beg0709b1301" n="0709b1301"/>已<anchor xml:id="end0709b1301"/>令母辨勝舅。
<lb ed="X" n="0709b14"/><lb ed="R102" n="0321b02"/>八歲登座。十六國議論無雙。七日中遍達佛法。故
<lb ed="X" n="0709b15"/><lb ed="R102" n="0321b03"/>佛云。一切衆生智。唯除佛世尊。欲比舍利弗。智慧
<lb ed="X" n="0709b16"/><lb ed="R102" n="0321b04"/>及多聞。於十六分中。猶尙不及一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709b17"/><lb ed="R102" n="0321b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0709b1701">【□註】受勅轉敎。受如來之勅命。轉敎菩薩。卽加被說也。
<lb ed="X" n="0709b18"/><lb ed="R102" n="0321b06"/>以空慧爲入道之主。故加二人。輔行六上<note place="inline">十二</note>云。凡言
<lb ed="X" n="0709b19"/><lb ed="R102" n="0321b07"/>加者。加於可加。須菩提空。與般若空。相應相似。是故
<lb ed="X" n="0709b20"/><lb ed="R102" n="0321b08"/>佛加。令其說空。般若是智慧。故亦加身子。所以但加
<lb ed="X" n="0709b21"/><lb ed="R102" n="0321b09"/>此二人也<note place="inline">文</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709b22"/><lb ed="R102" n="0321b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0709b2201">【■記】非空不能蕩相。非慧無以發明。故加二人。大論
<lb ed="X" n="0709b23"/><lb ed="R102" n="0321b11"/>問。佛不自說。況諸菩薩勝聲聞。何故令聲聞爲諸
<lb ed="X" n="0709b24"/><lb ed="R102" n="0321b12"/>菩薩說。答。衆見佛身。過<name role="" type="person">須彌山</name>。心皆驚怖。各念云
<pb ed="X" xml:id="X57.0980.0709c" n="0709c"/>
<lb ed="X" n="0709c01"/><lb ed="R102" n="0321b13"/>何從佛聞法。故命聲聞爲大衆說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709c02"/><lb ed="R102" n="0321b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0709c0201">【□註】領知。妙樂二<note place="inline">十八</note>云。被加爲奉命。所說名領知。名說
<lb ed="X" n="0709c03"/><lb ed="R102" n="0321b15"/>爲領。無別領也。<note place="inline">文</note>此是熟酥益相。得此益<anchor xml:id="nkr_note_add_0709c0301" n="0709c0301"/><anchor xml:id="beg0709c0301" n="0709c0301"/>已<anchor xml:id="end0709c0301"/>。義成別
<lb ed="X" n="0709c04"/><lb ed="R102" n="0321b16"/>人。淨名疏云。大品二乘。<anchor xml:id="nkr_note_add_0709c0401" n="0709c0401"/><anchor xml:id="beg0709c0401" n="0709c0401"/>已<anchor xml:id="end0709c0401"/>有入假之義。<note place="inline">文</note>觀音玄記
<lb ed="X" n="0709c05"/><lb ed="R102" n="0321b17"/>上<note place="inline">十二</note>云。聲聞轉敎。密破塵沙。<note place="inline">文</note>大品會法<note place="inline">八十一科皆摩訶衍</note>
<lb ed="X" n="0709c06"/><lb ed="R102" n="0321b18"/>不會人<note place="inline">而無希取一餐之意</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709c07"/><lb ed="R102" n="0322a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0709c0701">【■記】大品會法。亦說知意。八十一科。謂色。心。五陰。十
<lb ed="X" n="0709c08"/><lb ed="R102" n="0322a02"/>二入。<anchor xml:id="nkr_note_add_0709c0801" n="0709c0801"/><anchor xml:id="beg0709c0801" n="0709c0801"/>十八<anchor xml:id="end0709c0801"/>界。四諦。十二因緣。十八空。六度。四智也。
<lb ed="X" n="0709c09"/><lb ed="R102" n="0322a03"/>無希取者。信解品云。爾時窮子卽受敎敕。領知衆
<lb ed="X" n="0709c10"/><lb ed="R102" n="0322a04"/>物。金銀珍寶。及諸庫藏。而無希取一飱之意。然其
<lb ed="X" n="0709c11"/><lb ed="R102" n="0322a05"/>所止猶在本處。下劣之心。亦本能捨也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709c12"/><lb ed="R102" n="0322a06"/><p xml:id="pX57p0709c1201">△三總結。</p>
<lb ed="X" n="0709c13"/><lb ed="R102" n="0322a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0709c1301"><anchor xml:id="nkr_note_add_0709c1301" n="0709c1301"/><anchor xml:id="beg0709c1301" n="0709c1301"/>已<anchor xml:id="end0709c1301"/>上三味。對華嚴頓敎總名爲漸。</p>
<lb ed="X" n="0709c14"/><lb ed="R102" n="0322a08"/><p xml:id="pX57p0709c1401">【□註】總結漸中三味。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709c15"/><lb ed="R102" n="0322a09"/>
<lb ed="X" n="0709c16"/><lb ed="R102" n="0322a10"/><cb:juan fun="close" n="1b"><cb:jhead>天台四敎儀註彚補輔宏記卷一之下</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0671a1701" to="#end0671a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0671c1101" to="#end0671c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0672b1901" to="#end0672b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0672b2201" to="#end0672b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0672c0701" to="#end0672c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0672c1101" to="#end0672c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0672c1401" to="#end0672c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0672c2001" to="#end0672c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0673a0801" to="#end0673a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0673a1001" to="#end0673a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0673b0501" to="#end0673b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0673b1801" to="#end0673b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0673b2401" to="#end0673b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0673c0201" to="#end0673c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0673c0501" to="#end0673c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0673c0601" to="#end0673c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0673c1301" to="#end0673c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0673c1501" to="#end0673c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0673c1901" to="#end0673c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0673c2101" to="#end0673c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0673c2301" to="#end0673c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0674a0201" to="#end0674a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0674a0501" to="#end0674a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0674a0801" to="#end0674a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0674a0901" to="#end0674a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0674b2101" to="#end0674b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0675b1301" to="#end0675b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0675c1401" to="#end0675c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0675c2301" to="#end0675c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0675c2401" to="#end0675c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0676b1001" to="#end0676b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0676b1201" to="#end0676b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0677c0801" to="#end0677c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0677c1701" to="#end0677c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0678a1101" to="#end0678a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0680c1701" to="#end0680c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0680c2001" to="#end0680c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0682b1301" to="#end0682b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0683b1301" to="#end0683b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0685a0301" to="#end0685a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0685a0501" to="#end0685a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0685a1001" to="#end0685a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0685a2001" to="#end0685a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0685b0901" to="#end0685b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0686a1101" to="#end0686a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0689a0601" to="#end0689a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0689c1001" to="#end0689c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0689c1601" to="#end0689c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0689c1801" to="#end0689c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0689c2201" to="#end0689c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0690a0101" to="#end0690a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0690a0901" to="#end0690a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0690a1001" to="#end0690a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0690a1201" to="#end0690a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0692a1801" to="#end0692a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0692b1401" to="#end0692b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0693c2001" to="#end0693c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0694b0501" to="#end0694b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0695b0701" to="#end0695b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0695c0401" to="#end0695c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0695c0501" to="#end0695c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0695c1001" to="#end0695c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0696a2101" to="#end0696a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0696c1801" to="#end0696c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0697b0101" to="#end0697b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0697c0701" to="#end0697c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0698b1301" to="#end0698b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0699b0101" to="#end0699b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0699b1501" to="#end0699b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0700a0101" to="#end0700a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0700a0501" to="#end0700a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0700a0601" to="#end0700a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0700b1101" to="#end0700b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0701b0301" to="#end0701b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0702c0301" to="#end0702c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0703a0901" to="#end0703a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0703a1201" to="#end0703a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0703a1501" to="#end0703a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0703b0401" to="#end0703b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0703c0301" to="#end0703c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0703c0901" to="#end0703c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0703c2101" to="#end0703c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0703c2102" to="#end0703c2102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0703c2201" to="#end0703c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0703c2202" to="#end0703c2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0703c2203" to="#end0703c2203"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0703c2204" to="#end0703c2204"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0703c2205" to="#end0703c2205"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0704a1801" to="#end0704a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0704a1901" to="#end0704a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0704c0201" to="#end0704c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0704c0401" to="#end0704c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0705c0701" to="#end0705c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0705c1301" to="#end0705c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0705c1501" to="#end0705c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0705c2001" to="#end0705c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0706b1101" to="#end0706b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0706b1102" to="#end0706b1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0706b1601" to="#end0706b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0706c0501" to="#end0706c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0706c0801" to="#end0706c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0706c1401" to="#end0706c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0706c1601" to="#end0706c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0707a0601" to="#end0707a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0707a0801" to="#end0707a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0707a2101" to="#end0707a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0707c0401" to="#end0707c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">寶象<note type="cf1">T08n0245_p0830b13</note><note type="cf2">X28n0586_p0199c22</note><note type="cf3">X28n0586_p0413b13-14</note></lem><rdg wit="#wit.orig">保養</rdg></app>
<app from="#beg0707c0901" to="#end0707c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0707c1501" to="#end0707c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0708c1201" to="#end0708c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0708c2001" to="#end0708c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0709a1001" to="#end0709a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0709a2001" to="#end0709a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0709a2101" to="#end0709a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0709b1301" to="#end0709b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0709c0301" to="#end0709c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0709c0401" to="#end0709c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0709c0801" to="#end0709c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">十八<note type="cf1">X25n0471_p0006a15</note></lem><rdg wit="#wit.orig">二十</rdg></app>
<app from="#beg0709c1301" to="#end0709c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0674001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0674001">原本雖載科文與<g ref="#CB15166">𫎇</g>潤科無大差故省之</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0671a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0671a1701">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0671c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0671c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0672b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0672b1901">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0672b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0672b2201">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0672c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0672c0701">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0672c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0672c1101">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0672c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0672c1401">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0672c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0672c2001">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0673a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0673a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673a1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0673b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0673b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673b1801">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0673b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673b2401">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0673c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673c0201">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0673c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673c0501">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0673c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0673c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673c1301">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0673c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673c1501">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0673c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673c1901">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0673c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673c2101">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0673c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673c2301">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0674a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0674a0201">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0674a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0674a0501">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0674a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0674a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0674a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0674a0901">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0674b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0674b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0675b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0675b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0675c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0675c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0675c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0675c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0675c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0675c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0676b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0676b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0676b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0676b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0677c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0677c0801">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0677c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0677c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0678a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0678a1101">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0680c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0680c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0680c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0680c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0682b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0682b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0683b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0683b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0685a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0685a0301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0685a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0685a0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0685a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0685a1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0685a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0685a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0685b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0685b0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0686a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0686a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0689a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0689a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0689c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0689c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0689c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0689c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0689c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0689c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0689c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0689c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0690a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0690a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0690a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0690a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0690a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0690a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0690a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0690a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0692a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0692a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0692b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0692b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0693c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0693c2001">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0694b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0694b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0695b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0695b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0695c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0695c0401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0695c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0695c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0695c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0695c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0696a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0696a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0696c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0696c1801">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0697b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0697b0101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0697c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0697c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0698b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0698b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0699b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0699b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0699b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0699b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0700a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0700a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0700a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0700a0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0700a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0700a0601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0700b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0700b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0701b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0701b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0702c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0702c0301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0703a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703a0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0703a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703a1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0703a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703a1501">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0703b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0703c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0703c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0703c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0703c2102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c2102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0703c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0703c2202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c2202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0703c2203" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c2203">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0703c2204" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c2204">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0703c2205" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c2205">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0704a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0704a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0704a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0704a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0704c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0704c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0704c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0704c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0705c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0705c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0705c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0705c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0706b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0706b1102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706b1102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0706b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706b1601">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0706c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0706c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706c0801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0706c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0706c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0707a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0707a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707a0801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0707a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707a2101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0707c0401" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X57.0707c04.19" target="#nkr_note_add_0707c0401">寶象【CB】，保養【卍續】</note>
<note n="0707c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0707c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0708c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0708c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0708c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0708c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0709a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0709a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0709a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0709b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0709c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0709c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0709c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709c0801">十八【CB】，二十【卍續】</note>
<note n="0709c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>