<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X58n0994">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 994 華嚴妄盡還源觀疏鈔補解</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 994 華嚴妄盡還源觀疏鈔補解</title>
			<author>宋 淨源述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">58</idno>.<idno type="no">994</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-05-18 10:56:49 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">華嚴妄盡還源觀疏鈔補解</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00145">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName>
				<mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00592">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00592</charName>
				<mapping cb:dec="983632" type="PUA">U+F0250</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3C89</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[穀-禾+卵]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05033">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05033</charName>
				<mapping cb:dec="988073" type="PUA">U+F13A9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+496B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鐵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[金*截]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05054">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05054</charName>
				<mapping cb:dec="988094" type="PUA">U+F13BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+233D0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>杓</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[木*夕]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05064">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05064</charName>
				<mapping cb:dec="988104" type="PUA">U+F13C8</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+25F9D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[糸*丐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05577">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05577</charName>
				<mapping cb:dec="988617" type="PUA">U+F15C9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E30E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(曷-曰)/月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB10437">
				<charName>CBETA CHARACTER CB10437</charName>
				<mapping cb:dec="993477" type="PUA">U+F28C5</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>啄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*豕]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB12530">
				<charName>CBETA CHARACTER CB12530</charName>
				<mapping cb:dec="995570" type="PUA">U+F30F2</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28932</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>釐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[釐-未+牙]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15035">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName>
				<mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15156">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15156</charName>
				<mapping cb:dec="998196" type="PUA">U+F3B34</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7891</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>碑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*((白-日+田)/廾)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17223">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17223</charName>
				<mapping cb:dec="1000263" type="PUA">U+F4347</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3D84</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+閻]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17224">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17224</charName>
				<mapping cb:dec="1000264" type="PUA">U+F4348</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+昺]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18834">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName>
				<mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>編⃝</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18933">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18933</charName>
				<mapping cb:dec="1001973" type="PUA">U+F49F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2A751</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[但-一+皿]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB28575">
				<charName>CBETA CHARACTER CB28575</charName>
				<mapping cb:dec="1011615" type="PUA">U+F6F9F</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+3E26</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>牙</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[牙-(必-心)+(乂-(必-心))]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-06-06T14:05:21">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0170a" n="0170a"/>
<lb ed="X" n="0170a01"/>
<lb ed="X" n="0170a02"/><cb:docNumber>No. 994</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0170a03"/><lb ed="R103" n="0157a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>華嚴還源觀疏鈔補解<note place="inline">幷序</note></cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0170a04"/>
<lb ed="X" n="0170a05"/><lb ed="R103" n="0157a02"/><byline cb:type="author">晉水沙門　淨源　述</byline>
<lb ed="X" n="0170a06"/><lb ed="R103" n="0157a03"/><cb:div><p xml:id="pX58p0170a0601">夫宗經爲觀傳諸後嗣以敎類之略有三焉昔帝心
<lb ed="X" n="0170a07"/><lb ed="R103" n="0157a04"/>尊者集法界觀門則宗乎化敎矣澄照律師述淨心
<lb ed="X" n="0170a08"/><lb ed="R103" n="0157a05"/>戒觀則宗乎制敎矣若乃化制並宗性相互陳唯賢
<lb ed="X" n="0170a09"/><lb ed="R103" n="0157a06"/>首國師妄盡還源兼而有之故其圓頓之機權小之
<lb ed="X" n="0170a10"/><lb ed="R103" n="0157a07"/>流悉皆普被耳源景祐中稟茲觀門於崑山慧聚法
<lb ed="X" n="0170a11"/><lb ed="R103" n="0157a08"/>師之門<note place="inline">名諱淸本</note>並疏兩軸科文一册皆法灯大師之所
<lb ed="X" n="0170a12"/><lb ed="R103" n="0157a09"/>撰也然其間所釋序文及諸觀義雖盡乎善而未盡
<lb ed="X" n="0170a13"/><lb ed="R103" n="0157a10"/>乎美於是擧要治繁選言發行探淸涼之疏旨索演
<lb ed="X" n="0170a14"/><lb ed="R103" n="0157a11"/>義之鈔辭補其偏善之功成其具美之績故命題曰
<lb ed="X" n="0170a15"/><lb ed="R103" n="0157a12"/>疏鈔補解焉古人有言不截盤根無以驗其利器不
<lb ed="X" n="0170a16"/><lb ed="R103" n="0157a13"/>剖文奧無以辨其通才後之孫謀通吾祖觀心昭昭
<lb ed="X" n="0170a17"/><lb ed="R103" n="0157a14"/>然若杲日之麗天且不爲昏情所翳者其在茲乎時
<lb ed="X" n="0170a18"/><lb ed="R103" n="0157a15"/>元豐二秊歲次己未夏安居後三日於雲間善住寶
<lb ed="X" n="0170a19"/><lb ed="R103" n="0157a16"/>閣序。</p>
<lb ed="X" n="0170a20"/><lb ed="R103" n="0157a17"/><p xml:id="pX58p0170a2001">題中修之一字總貫名題謂本文別擧六門通爲一
<lb ed="X" n="0170a21"/><lb ed="R103" n="0157a18"/>觀以前之三門<note place="inline">一體二用三徧</note>通揀情顯解謂一塵含容空
<lb ed="X" n="0170a22"/><lb ed="R103" n="0157b01"/>有徧中以眞空幻色雙揀斷空實色第四門修四種
<lb ed="X" n="0170a23"/><lb ed="R103" n="0157b02"/>行德爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0170001" n="0170001"/>熏習<anchor xml:id="nkr_note_orig_0170002" n="0170002"/>止觀方便其第五門入五止第六門起
<lb ed="X" n="0170a24"/><lb ed="R103" n="0157b03"/>六觀方爲造詣正修由是隨入一門卽全收法界矣。</p>
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0170b" n="0170b"/>
<lb ed="X" n="0170b01"/><lb ed="R103" n="0157b04"/><p xml:id="pX58p0170b0101"><note place="inline">上釋修字</note>下之九字別申綱要華嚴奧旨卽所依經也。</p><p xml:id="pX58p0170b0122" cb:place="inline">華
<lb ed="X" n="0170b02"/><lb ed="R103" n="0157b05"/>喩萬行之因嚴飾十身之果。</p><p xml:id="pX58p0170b0212" cb:place="inline">奧謂竪深與衆典爲洪
<lb ed="X" n="0170b03"/><lb ed="R103" n="0157b06"/>源也旨乃橫廣攝群經爲眷屬也。</p><p xml:id="pX58p0170b0314" cb:place="inline">妄盡還源卽能依
<lb ed="X" n="0170b04"/><lb ed="R103" n="0157b07"/>觀也妄法無體義說爲盡會歸一心喩派還源故正
<lb ed="X" n="0170b05"/><lb ed="R103" n="0157b08"/>彪之水賦云萬派雖別同出於源衆流雖殊同歸于
<lb ed="X" n="0170b06"/><lb ed="R103" n="0157b09"/>海若合心源如淸涼謂隨客塵則去而莫歸見本性
<lb ed="X" n="0170b07"/><lb ed="R103" n="0157b10"/>則還源反本。</p><p xml:id="pX58p0170b0706" cb:place="inline">觀者妄盡智泯本覺眞性與萬法融通
<lb ed="X" n="0170b08"/><lb ed="R103" n="0157b11"/>之稱也然眞本不可以功成要亡功而本就深源不
<lb ed="X" n="0170b09"/><lb ed="R103" n="0157b12"/>可以智得必智盡而源成故曰。</p><p xml:id="pX58p0170b0913" cb:place="inline">觀者妄盡智泯也下
<lb ed="X" n="0170b10"/><lb ed="R103" n="0157b13"/>文亦云識盡見除淸涼謂情盡理現諸見自亡文雖
<lb ed="X" n="0170b11"/><lb ed="R103" n="0157b14"/>廣略有異義乃頓證全同若準終南觀題爲例應云
<lb ed="X" n="0170b12"/><lb ed="R103" n="0157b15"/>略有異義乃頓證六重今此不標者以下文統收中
<lb ed="X" n="0170b13"/><lb ed="R103" n="0157b16"/>謂此上所述六重觀門擧一爲主餘五爲伴具在末
<lb ed="X" n="0170b14"/><lb ed="R103" n="0157b17"/>章耳並序者並兼也序叙也叙述法義之要旨及集
<lb ed="X" n="0170b15"/><lb ed="R103" n="0157b18"/>觀之利物也或曰大方廣所證法也佛華嚴能證人
<lb ed="X" n="0170b16"/><lb ed="R103" n="0158a01"/>也。</p><p xml:id="pX58p0170b1602" cb:place="inline">今題中何以但標能證二字答夫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0170003" n="0170003"/>觀者開發後學
<lb ed="X" n="0170b17"/><lb ed="R103" n="0158a02"/>之慧門冥通諸佛之果海慧門旣開自見依正重重
<lb ed="X" n="0170b18"/><lb ed="R103" n="0158a03"/>無盡此其大用也若乃明其一經三大皆大方廣五
<lb ed="X" n="0170b19"/><lb ed="R103" n="0158a04"/>周因果並佛華嚴人法雙標法喩齊擧有體有用兼
<lb ed="X" n="0170b20"/><lb ed="R103" n="0158a05"/>因兼果理盡義圓備如疏文解釋經題七字今此立
<lb ed="X" n="0170b21"/><lb ed="R103" n="0158a06"/>名尙簡唯取華嚴二字爲所依經也。</p><p xml:id="pX58p0170b2115" cb:place="inline">若然則法界觀
<lb ed="X" n="0170b22"/><lb ed="R103" n="0158a07"/>題何以具盡六字耶夫廣略分途述作異轍體勢萬
<lb ed="X" n="0170b23"/><lb ed="R103" n="0158a08"/>端不可一準若責賢首立題闕大方廣佛四字不責
<lb ed="X" n="0170b24"/><lb ed="R103" n="0158a09"/>帝心題下闕並序二字耶前修謂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0170004" n="0170004"/>直默異<anchor xml:id="nkr_note_orig_0170005" n="0170005"/>難微貶穿
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0170c" n="0170c"/>
<lb ed="X" n="0170c01"/><lb ed="R103" n="0158a10"/>鑿斯亦吾志。</p>
<lb ed="X" n="0170c02"/><lb ed="R103" n="0158a11"/><p xml:id="pX58p0170c0201">京卽長安張晏注漢書云地<anchor xml:id="nkr_note_orig_0170006" n="0170006"/>絕高曰京左氏傳曰莫
<lb ed="X" n="0170c03"/><lb ed="R103" n="0158a12"/>之與京京大也唐虞已前帝王之居多云都某處世
<lb ed="X" n="0170c04"/><lb ed="R103" n="0158a13"/>紀云伏羲神農都陳是也。</p><p xml:id="pX58p0170c0411" cb:place="inline">大薦福者唐之精舍頗衆
<lb ed="X" n="0170c05"/><lb ed="R103" n="0158a14"/>亦有小薦福故以大字揀之薦追也言爲考妣追福
<lb ed="X" n="0170c06"/><lb ed="R103" n="0158a15"/>也此寺卽唐中宗皇帝所造按大宋高僧傳曰中宗
<lb ed="X" n="0170c07"/><lb ed="R103" n="0158a16"/>有懷罔極追福因心先於長安造<name role="" type="person">薦福寺</name>事不時就
<lb ed="X" n="0170c08"/><lb ed="R103" n="0158a17"/>作者煩勞乃勑工部尙書張錫與律師釋道岸同典
<lb ed="X" n="0170c09"/><lb ed="R103" n="0158a18"/>其任廣開方便愽施慈悲人或子來役無留務費約
<lb ed="X" n="0170c10"/><lb ed="R103" n="0158b01"/>功陪帝甚嘉之。</p><p xml:id="pX58p0170c1007" cb:place="inline">寺者梵言毗訶羅此云游止卽出家
<lb ed="X" n="0170c11"/><lb ed="R103" n="0158b02"/>者游履之處也廣雅云寺治也釋名曰治事者嗣續
<lb ed="X" n="0170c12"/><lb ed="R103" n="0158b03"/>於其內也。</p><p xml:id="pX58p0170c1205" cb:place="inline">沙門此云息惡無惡不息卽釋子之通稱
<lb ed="X" n="0170c13"/><lb ed="R103" n="0158b04"/>也。</p><p xml:id="pX58p0170c1302" cb:place="inline">次二字名諱也按秘書少監<g ref="#CB17223">㶄</g>朝隱述<g ref="#CB15156">碑</g>銘云國
<lb ed="X" n="0170c14"/><lb ed="R103" n="0158b05"/>師姓康氏諱法藏累代相承爲<name role="" type="person">康居國</name>相祖自康居
<lb ed="X" n="0170c15"/><lb ed="R103" n="0158b06"/>來朝父<anchor xml:id="nkr_note_add_0170c1501" n="0170c1501"/><anchor xml:id="beg0170c1501" n="0170c1501"/>諡<anchor xml:id="end0170c1501"/>皇朝贈左侍中國師秊甫十六鍊一指於
<lb ed="X" n="0170c16"/><lb ed="R103" n="0158b07"/><name role="" type="person">阿育王</name>舍<anchor xml:id="nkr_note_orig_0170007" n="0170007"/>利以申供養此後便游大白雅挹重玄聞
<lb ed="X" n="0170c17"/><lb ed="R103" n="0158b08"/>雲華寺儼法師講華嚴經投爲上足<anchor xml:id="nkr_note_orig_0170008" n="0170008"/>以爲水置甁之
<lb ed="X" n="0170c18"/><lb ed="R103" n="0158b09"/>受納以芥投針之因緣名播招提譽流宸極屬榮國
<lb ed="X" n="0170c19"/><lb ed="R103" n="0158b10"/>夫人奄捐舘舍未易齊縗<note place="inline">上資音下催音</note>則天聖后廣樹佛
<lb ed="X" n="0170c20"/><lb ed="R103" n="0158b11"/>乘大開法寶國師<g ref="#CB15081">䇿</g>名宮禁落髮道場住太原寺證
<lb ed="X" n="0170c21"/><lb ed="R103" n="0158b12"/>聖秊中奉勑與于闐三藏<name role="" type="person">實叉難陀</name>譯華嚴經至神
<lb ed="X" n="0170c22"/><lb ed="R103" n="0158b13"/>龍中又同譯大寶積經唯聖之所歸依唯皇之所迴
<lb ed="X" n="0170c23"/><lb ed="R103" n="0158b14"/>向爰降綸旨爲菩薩戒師太上皇脫履萬機褰衣四
<lb ed="X" n="0170c24"/><lb ed="R103" n="0158b15"/>海亦受戒法講華嚴經三十餘徧梵網楞伽密嚴起
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0171a" n="0171a"/>
<lb ed="X" n="0171a01"/><lb ed="R103" n="0158b16"/>信皆有義疏傳于四方先天元秊壬子十一月十四
<lb ed="X" n="0171a02"/><lb ed="R103" n="0158b17"/>日終身西京<name role="" type="person">大薦福寺</name>春秋七十其秊十一月二十
<lb ed="X" n="0171a03"/><lb ed="R103" n="0158b18"/>四日葬於神禾原<name role="" type="person">華嚴寺</name>南帝念若驚聖情如失誥
<lb ed="X" n="0171a04"/><lb ed="R103" n="0159a01"/>曰國師德業天資虗明契理辨才韜識了覺融心廣
<lb ed="X" n="0171a05"/><lb ed="R103" n="0159a02"/>開喩筏之門備闡傳灯之敎隨緣示應埀化斯盡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0171001" n="0171001"/>比
<lb ed="X" n="0171a06"/><lb ed="R103" n="0159a03"/>眞師寂雖證無生之空朝序飾終宜有褒賢之命可
<lb ed="X" n="0171a07"/><lb ed="R103" n="0159a04"/>贈鴻臚卿贈絹一千二百疋葬事准僧例餘皆官供
<lb ed="X" n="0171a08"/><lb ed="R103" n="0159a05"/>若夫集觀判敎獨得其奧制疏通經名耀古今具如
<lb ed="X" n="0171a09"/><lb ed="R103" n="0159a06"/>聖宋僧傳並七祖傳文。</p><p xml:id="pX58p0171a0910" cb:place="inline">述者明也樂記云作者曰聖
<lb ed="X" n="0171a10"/><lb ed="R103" n="0159a07"/>述者曰明然帝心名諱之下稱集今言述者何耶謂
<lb ed="X" n="0171a11"/><lb ed="R103" n="0159a08"/>序文之未具彰創集無疑先規有據故此不云集耳
<lb ed="X" n="0171a12"/><lb ed="R103" n="0159a09"/>滿敎卽華嚴也文出北本涅槃經彼經明半字卽小
<lb ed="X" n="0171a13"/><lb ed="R103" n="0159a10"/>乘滿字卽大乘故淸凉云半滿是喩大小是法。</p><p xml:id="pX58p0171a1319" cb:place="inline">而言
<lb ed="X" n="0171a14"/><lb ed="R103" n="0159a11"/>難思者此敎非法相所宗故不可以心思也。</p><p xml:id="pX58p0171a1418" cb:place="inline">窺者左
<lb ed="X" n="0171a15"/><lb ed="R103" n="0159a12"/>傳曰擧足而視也。</p><p xml:id="pX58p0171a1508" cb:place="inline">一塵頓現如行願品云於一塵中
<lb ed="X" n="0171a16"/><lb ed="R103" n="0159a13"/>塵敎佛各處菩薩衆會中此文亦徧大部下文國師
<lb ed="X" n="0171a17"/><lb ed="R103" n="0159a14"/>引刹現佛身經云花藏世界所有塵一一塵中佛皆
<lb ed="X" n="0171a18"/><lb ed="R103" n="0159a15"/>入普爲衆生起神變毗盧遮那法如是。</p><p xml:id="pX58p0171a1816" cb:place="inline">圓宗者起信
<lb ed="X" n="0171a19"/><lb ed="R103" n="0159a16"/>疏明大小乘宗途有五一隨相法執宗二眞空無相
<lb ed="X" n="0171a20"/><lb ed="R103" n="0159a17"/>宗三唯識法相宗四如來藏緣起宗五圓融具德宗
<lb ed="X" n="0171a21"/><lb ed="R103" n="0159a18"/>故賢首云圓宗主伴具足重重無盡卽大經也。</p><p xml:id="pX58p0171a2119" cb:place="inline">而言
<lb ed="X" n="0171a22"/><lb ed="R103" n="0159b01"/>叵測者此宗非名句所及故不可以言測也。</p><p xml:id="pX58p0171a2218" cb:place="inline">觀者看
<lb ed="X" n="0171a23"/><lb ed="R103" n="0159b02"/>也。</p><p xml:id="pX58p0171a2302" cb:place="inline">纖毫齊彰謂纖小一毛也現相品云如來於一毛
<lb ed="X" n="0171a24"/><lb ed="R103" n="0159b03"/>孔中一切刹塵諸佛坐下文引身現刹土經云一毛
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0171b" n="0171b"/>
<lb ed="X" n="0171b01"/><lb ed="R103" n="0159b04"/>孔內無量刹各有四洲四大海須彌鐵圍亦復然悉
<lb ed="X" n="0171b02"/><lb ed="R103" n="0159b05"/>現其中無迫溢上句示一塵約外依報也下句顯纖
<lb ed="X" n="0171b03"/><lb ed="R103" n="0159b06"/>毫約內正報也。</p><p xml:id="pX58p0171b0307" cb:place="inline">齊彰卽頓現文體小變耳故義海云
<lb ed="X" n="0171b04"/><lb ed="R103" n="0159b07"/>一多全攝窺一塵所以頓彰彼此相收瞻纖毫以之
<lb ed="X" n="0171b05"/><lb ed="R103" n="0159b08"/>齊現或問滿敎與圓宗其旨何異答大疏曰夫立敎
<lb ed="X" n="0171b06"/><lb ed="R103" n="0159b09"/>必須斷證階位等殊立宗但明所宗差別故有不同
<lb ed="X" n="0171b07"/><lb ed="R103" n="0159b10"/>耳。</p>
<lb ed="X" n="0171b08"/><lb ed="R103" n="0159b11"/><p xml:id="pX58p0171b0801">然者不定之辭用就體分卽止之觀也非無差別之
<lb ed="X" n="0171b09"/><lb ed="R103" n="0159b12"/>勢謂觀照性相也故義海云標體開用助道之品蓋
<lb ed="X" n="0171b10"/><lb ed="R103" n="0159b13"/>多就性明緣差別之勢不一事依理顯卽觀之止也。</p>
<lb ed="X" n="0171b11"/><lb ed="R103" n="0159b14"/><p xml:id="pX58p0171b1101">自有一際之形謂止息萬緣也義海又謂法無分齊
<lb ed="X" n="0171b12"/><lb ed="R103" n="0159b15"/>現必同時理不礙差隱顯一際或謂用就體分卽下
<lb ed="X" n="0171b13"/><lb ed="R103" n="0159b16"/>文一體二用者旣序體用何不述三徧四德耶此誠
<lb ed="X" n="0171b14"/><lb ed="R103" n="0159b17"/>曲配故不取之。</p>
<lb ed="X" n="0171b15"/><lb ed="R103" n="0159b18"/><p xml:id="pX58p0171b1501">其猶下文有六句初二句法喩雙標次二句釋喩後
<lb ed="X" n="0171b16"/><lb ed="R103" n="0160a01"/>二句釋法。</p><p xml:id="pX58p0171b1605" cb:place="inline">初病起藥興妄生智立者謂病發者必用
<lb ed="X" n="0171b17"/><lb ed="R103" n="0160a02"/>藥以治之妄生者必立智以祛之按無相集云病有
<lb ed="X" n="0171b18"/><lb ed="R103" n="0160a03"/>二種一緣慮二無記緣慮者善惡二念也雖復差殊
<lb ed="X" n="0171b19"/><lb ed="R103" n="0160a04"/>俱非解脫是故總束名爲緣慮無記者雖不緣善惡
<lb ed="X" n="0171b20"/><lb ed="R103" n="0160a05"/>等事然非眞心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0171002" n="0171002"/>俱是昏住<note place="inline">他宗執無記爲眞心何異認瓦礫爲眞金乎</note>藥
<lb ed="X" n="0171b21"/><lb ed="R103" n="0160a06"/>亦有二種一寂寂二惺惺寂寂謂不念外境善惡等
<lb ed="X" n="0171b22"/><lb ed="R103" n="0160a07"/>事惺惺謂不生昏住無記等相是故以寂寂治緣慮
<lb ed="X" n="0171b23"/><lb ed="R103" n="0160a08"/>以惺惺治昏住亦止觀二行治之卽前妄生智立也
<lb ed="X" n="0171b24"/><lb ed="R103" n="0160a09"/>然妄生則煩惱所知二障智立則如理如量二智如
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0171c" n="0171c"/>
<lb ed="X" n="0171c01"/><lb ed="R103" n="0160a10"/>理智破煩惱卽無緣慮也如量智破所知卽無昏住
<lb ed="X" n="0171c02"/><lb ed="R103" n="0160a11"/>也所以引無相二病二藥消文者蓋與諸家二智二
<lb ed="X" n="0171c03"/><lb ed="R103" n="0160a12"/>障義同耳。</p><p xml:id="pX58p0171c0305" cb:place="inline">病忘藥忘下二句釋喩也謂昏散兩病旣
<lb ed="X" n="0171c04"/><lb ed="R103" n="0160a13"/>忘則止觀二藥亦忘故以空拳喩藥忘也。</p><p xml:id="pX58p0171c0417" cb:place="inline">止啼喩病
<lb ed="X" n="0171c05"/><lb ed="R103" n="0160a14"/>忘也。</p><p xml:id="pX58p0171c0503" cb:place="inline">潛夫曰譬若握空拳以誑誘於孺子也厥或呱
<lb ed="X" n="0171c06"/><lb ed="R103" n="0160a15"/>呱之泣旣止則開拳舒手豈有物耶孺謂孩孺呱音
<lb ed="X" n="0171c07"/><lb ed="R103" n="0160a16"/>孤泣聲也。</p><p xml:id="pX58p0171c0705" cb:place="inline">心通法通下二句釋法也謂心通則二智
<lb ed="X" n="0171c08"/><lb ed="R103" n="0160a17"/>俱泯法通則二障雙亡智障寂然物我冥一故引虗
<lb ed="X" n="0171c09"/><lb ed="R103" n="0160a18"/>空以喩性徧也大經云譬如虗空普徧一切又曰法
<lb ed="X" n="0171c10"/><lb ed="R103" n="0160b01"/>性徧在一切處。</p>
<lb ed="X" n="0171c11"/><lb ed="R103" n="0160b02"/><p xml:id="pX58p0171c1101">旣覺旣悟下旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0171c1101" n="0171c1101"/><anchor xml:id="beg0171c1101" n="0171c1101"/>已<anchor xml:id="end0171c1101"/>也謂昏散之妄<anchor xml:id="nkr_note_add_0171c1102" n="0171c1102"/><anchor xml:id="beg0171c1102" n="0171c1102"/>已<anchor xml:id="end0171c1102"/>覺頓除則現量
<lb ed="X" n="0171c12"/><lb ed="R103" n="0160b03"/>之智亦悟齊泯故云何滯何通也。</p><p xml:id="pX58p0171c1214" cb:place="inline">百非者肇法師謂
<lb ed="X" n="0171c13"/><lb ed="R103" n="0160b04"/>但有一法則名爲非法不止一故云百非。</p><p xml:id="pX58p0171c1317" cb:place="inline">攀緣者以
<lb ed="X" n="0171c14"/><lb ed="R103" n="0160b05"/>妄相微動攀緣諸法也筆削記又謂百非者此於有
<lb ed="X" n="0171c15"/><lb ed="R103" n="0160b06"/>無一異四句上明之謂有非有亦有亦非有非有非
<lb ed="X" n="0171c16"/><lb ed="R103" n="0160b07"/>非有爲一四句無等例此共成十六又過現未來各
<lb ed="X" n="0171c17"/><lb ed="R103" n="0160b08"/>有十六成四十八<anchor xml:id="nkr_note_add_0171c1701" n="0171c1701"/><anchor xml:id="beg0171c1701" n="0171c1701"/>已<anchor xml:id="end0171c1701"/>起未起各四十八並根本四都
<lb ed="X" n="0171c18"/><lb ed="R103" n="0160b09"/>成百非也若據序文絕其增減則約四謗以明四句
<lb ed="X" n="0171c19"/><lb ed="R103" n="0160b10"/>一執有增益謗二執無損減謗三執亦有亦無相違
<lb ed="X" n="0171c20"/><lb ed="R103" n="0160b11"/>謗四執非有非無戲論謗此云增減卽四謗之二也
<lb ed="X" n="0171c21"/><lb ed="R103" n="0160b12"/>今由心通法通絕慮忘言枝葉百非皆泯由根本四
<lb ed="X" n="0171c22"/><lb ed="R103" n="0160b13"/>句頓亡。</p>
<lb ed="X" n="0171c23"/><lb ed="R103" n="0160b14"/><p xml:id="pX58p0171c2301">故得下故者所以之稱得者獲之在<anchor xml:id="nkr_note_add_0171c2301" n="0171c2301"/><anchor xml:id="beg0171c2301" n="0171c2301"/>己<anchor xml:id="end0171c2301"/>也由前<anchor xml:id="nkr_note_add_0171c2302" n="0171c2302"/><anchor xml:id="beg0171c2302" n="0171c2302"/>己<anchor xml:id="end0171c2302"/>性
<lb ed="X" n="0171c24"/><lb ed="R103" n="0160b15"/>心通法通旣覺旣悟所以獲得藥病泯而靜亂融也
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0172a" n="0172a"/>
<lb ed="X" n="0172a01"/><lb ed="R103" n="0160b16"/>此文以靜定喩藥以動亂喩病斯則隔句會別歸總
<lb ed="X" n="0172a02"/><lb ed="R103" n="0160b17"/>謂能藥所病雙泯則證入玄宗靜性亂相俱融則復
<lb ed="X" n="0172a03"/><lb ed="R103" n="0160b18"/>歸法界。</p>
<lb ed="X" n="0172a04"/><lb ed="R103" n="0161a01"/><p xml:id="pX58p0172a0401">竊見者謂私竊見大經敎義也。</p><p xml:id="pX58p0172a0413" cb:place="inline">玄綱浩澣見能詮敎
<lb ed="X" n="0172a05"/><lb ed="R103" n="0161a02"/>也浩澣水之汪洋貌故大疏云敎海之波瀾浩澣妙
<lb ed="X" n="0172a06"/><lb ed="R103" n="0161a03"/>旨希微見所詮義也希微卽希夷也故般若論云契
<lb ed="X" n="0172a07"/><lb ed="R103" n="0161a04"/>希夷之境詎究其源釋上能詮詎豈也水之初出曰
<lb ed="X" n="0172a08"/><lb ed="R103" n="0161a05"/>源罕窮其際釋上所詮罕少也至極曰際。</p>
<lb ed="X" n="0172a09"/><lb ed="R103" n="0161a06"/><p xml:id="pX58p0172a0901">眞空卽能觀之智故滯於心首。</p><p xml:id="pX58p0172a0913" cb:place="inline">實際卽所觀之境故
<lb ed="X" n="0172a10"/><lb ed="R103" n="0161a07"/>居於目前且眞空無念念起恒爲緣慮實際無形形
<lb ed="X" n="0172a11"/><lb ed="R103" n="0161a08"/>生翻作名相故寶藏論云眞智隱於緣慮之內法身
<lb ed="X" n="0172a12"/><lb ed="R103" n="0161a09"/>隱於形<g ref="#CB00592">㲉</g>之中法身卽實際之異名。</p>
<lb ed="X" n="0172a13"/><lb ed="R103" n="0161a10"/><p xml:id="pX58p0172a1301">統收謂總攝也。</p><p xml:id="pX58p0172a1307" cb:place="inline">玄奧卽前玄綱浩澣矣。</p><p xml:id="pX58p0172a1316" cb:place="inline">囊括猶包結
<lb ed="X" n="0172a14"/><lb ed="R103" n="0161a11"/>也。</p><p xml:id="pX58p0172a1402" cb:place="inline">大宗卽前妙旨希微矣。</p><p xml:id="pX58p0172a1411" cb:place="inline">出經卷於塵中卽大經卷
<lb ed="X" n="0172a15"/><lb ed="R103" n="0161a12"/>塵含經卷喩<note place="inline">文有二段初法</note>經云佛子如來智慧無所不至
<lb ed="X" n="0172a16"/><lb ed="R103" n="0161a13"/>何以故無一衆生而不具有如來智慧<note place="inline">疏云喩於佛性通平等智
<lb ed="X" n="0172a17"/><lb ed="R103" n="0161a14"/>所以得知佛智徧者無一衆生不有本覺與一切佛體無殊故</note>但以妄想顚倒執著
<lb ed="X" n="0172a18"/><lb ed="R103" n="0161a15"/>而不證得<note place="inline">謂倒故不澄豈得言無如壯士迷故額珠豈是膚中無寶</note>若離妄想一
<lb ed="X" n="0172a19"/><lb ed="R103" n="0161a16"/>切智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0172001" n="0172001"/>自自然智無礙智則得現前<note place="inline">謂若先無離倒寧有旣離倒現明本
<lb ed="X" n="0172a20"/><lb ed="R103" n="0161a17"/>不無如貧得珠非今授與自然智者自覺聖智也無礙智者始本無二絕二礙也二喩</note>佛子譬
<lb ed="X" n="0172a21"/><lb ed="R103" n="0161a18"/>如有大經卷<note place="inline">喩佛智無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0172002" n="0172002"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0172a2101" n="0172a2101"/><anchor xml:id="beg0172a2101" n="0172a2101"/>涯<anchor xml:id="end0172a2101"/>性德圓滿</note>量等三千大千世界書寫
<lb ed="X" n="0172a22"/><lb ed="R103" n="0161b01"/>大千界事一切皆盡乃至書寫其量悉等<note place="inline">書寫一一各稱境者
<lb ed="X" n="0172a23"/><lb ed="R103" n="0161b02"/>智如理故</note>此大經卷雖復量等大千世界而全住在一微
<lb ed="X" n="0172a24"/><lb ed="R103" n="0161b03"/>塵中<note place="inline">潛一塵者略有三義一妄覆眞故二小含大故三一具多故</note>如一微塵一切
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0172b" n="0172b"/>
<lb ed="X" n="0172b01"/><lb ed="R103" n="0161b04"/>微塵皆亦如是<note place="inline">一切塵者無一衆生不具佛智故</note>時有一人智慧明
<lb ed="X" n="0172b02"/><lb ed="R103" n="0161b05"/>達具足成就淸淨天眼見此經卷在微塵內以精進
<lb ed="X" n="0172b03"/><lb ed="R103" n="0161b06"/>力破彼微塵出此經卷令得饒益<note place="inline">三合</note>如來智慧亦復
<lb ed="X" n="0172b04"/><lb ed="R103" n="0161b07"/>如是無量無礙普能利益一切衆生<note place="inline">合上書寫多事</note>具足在
<lb ed="X" n="0172b05"/><lb ed="R103" n="0161b08"/>於衆生身中但諸凡愚妄想執著不知不覺<note place="inline">衆生身及妄想
<lb ed="X" n="0172b06"/><lb ed="R103" n="0161b09"/>俱合上塵</note>爾時如來以無障礙淸淨智眼普觀法界一切
<lb ed="X" n="0172b07"/><lb ed="R103" n="0161b10"/>衆生而作是言奇哉奇哉此諸衆生具有如來智慧
<lb ed="X" n="0172b08"/><lb ed="R103" n="0161b11"/>愚癡迷惑不知不見我當敎以聖道等<note place="inline">如來合上一人智眼合上
<lb ed="X" n="0172b09"/><lb ed="R103" n="0161b12"/>天眼是皆於經益物也</note>上來具引經疏一一注釋者蓋圓覺廣
<lb ed="X" n="0172b10"/><lb ed="R103" n="0161b13"/>略二疏禪詮觀門兩序並撮略引經而圭峯釋之與
<lb ed="X" n="0172b11"/><lb ed="R103" n="0161b14"/>淸涼本疏或異下文賢首再引偈文而釋義亦略故
<lb ed="X" n="0172b12"/><lb ed="R103" n="0161b15"/>今經疏具書所冀後昆詳而覽焉。</p><p xml:id="pX58p0172b1214" cb:place="inline">轉法輪於毛處者
<lb ed="X" n="0172b13"/><lb ed="R103" n="0161b16"/>大經偈云一毛孔內難思刹等微塵數種種住一一
<lb ed="X" n="0172b14"/><lb ed="R103" n="0161b17"/>皆有徧照尊在衆會中演妙法又如善財求友最後
<lb ed="X" n="0172b15"/><lb ed="R103" n="0161b18"/>至普賢菩薩微細觀察普賢之身見一毛孔中有不
<lb ed="X" n="0172b16"/><lb ed="R103" n="0162a01"/>可說不可說諸佛刹海乃至善財所見佛刹微塵數
<lb ed="X" n="0172b17"/><lb ed="R103" n="0162a02"/>諸善友往詣親近積集智慧比此暫見普賢所得百
<lb ed="X" n="0172b18"/><lb ed="R103" n="0162a03"/>分不及一乃至尼沙陀分亦不及一善財從初發心
<lb ed="X" n="0172b19"/><lb ed="R103" n="0162a04"/>乃至普賢於其中間所入刹海相續不斷今於普賢
<lb ed="X" n="0172b20"/><lb ed="R103" n="0162a05"/>一毛孔中一念所入過前不可說不可說倍如是盡
<lb ed="X" n="0172b21"/><lb ed="R103" n="0162a06"/>未來際猶不能知一毛孔中種種刹海佛海菩薩衆
<lb ed="X" n="0172b22"/><lb ed="R103" n="0162a07"/>會海旣云佛海衆會海豈非轉法輪於毛處耶。</p>
<lb ed="X" n="0172b23"/><lb ed="R103" n="0162a08"/><p xml:id="pX58p0172b2301">明者德隆於卽日示其頓機也行願疏云得其門則
<lb ed="X" n="0172b24"/><lb ed="R103" n="0162a09"/>等諸佛於一朝梵行品云若諸菩薩能與如是觀門
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0172c" n="0172c"/>
<lb ed="X" n="0172c01"/><lb ed="R103" n="0162a10"/>相應於諸法中不生一解一切佛法疾得現前初發
<lb ed="X" n="0172c02"/><lb ed="R103" n="0162a11"/>心時便成正覺成就慧身不由他悟此亦無心體極
<lb ed="X" n="0172c03"/><lb ed="R103" n="0162a12"/>一念便契佛家。</p><p xml:id="pX58p0172c0307" cb:place="inline">昧者望絕於多生示其漸根行願疏
<lb ed="X" n="0172c04"/><lb ed="R103" n="0162a13"/>又曰失其旨則徒修因於曠劫出現品云設有菩薩
<lb ed="X" n="0172c05"/><lb ed="R103" n="0162a14"/>百千億劫具行六波羅蜜若不聞此如來不可思議
<lb ed="X" n="0172c06"/><lb ed="R103" n="0162a15"/>大威德法門或時聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0172c0601" n="0172c0601"/><anchor xml:id="beg0172c0601" n="0172c0601"/>已<anchor xml:id="end0172c0601"/>不信不解不順不入不得名
<lb ed="X" n="0172c07"/><lb ed="R103" n="0162a16"/>爲眞實菩薩此亦有作之修多劫終成敗壞也。</p><p xml:id="pX58p0172c0719" cb:place="inline">會旨
<lb ed="X" n="0172c08"/><lb ed="R103" n="0162a17"/>山嶽易移喩前頓機無相云妙悟通衢則山河匪壅
<lb ed="X" n="0172c09"/><lb ed="R103" n="0162a18"/>山卽嶽如泰山爲東嶽。</p><p xml:id="pX58p0172c0910" cb:place="inline">乖宗錙銖難入喩前漸根無
<lb ed="X" n="0172c10"/><lb ed="R103" n="0162b01"/>相又云迷名滯相則絲毫成隔八銖爲錙二十四銖
<lb ed="X" n="0172c11"/><lb ed="R103" n="0162b02"/>爲兩。</p>
<lb ed="X" n="0172c12"/><lb ed="R103" n="0162b03"/><p xml:id="pX58p0172c1201">輙者專也。</p><p xml:id="pX58p0172c1205" cb:place="inline">旋披謂徧尋也。</p><p xml:id="pX58p0172c1211" cb:place="inline">往誥卽晉譯之經誥者吿
<lb ed="X" n="0172c13"/><lb ed="R103" n="0162b04"/>也吿示令曉也。</p><p xml:id="pX58p0172c1307" cb:place="inline"><g ref="#CB05064">𥾝</g>覿謂遠觀也。</p><p xml:id="pX58p0172c1313" cb:place="inline">舊章卽古之章疏章
<lb ed="X" n="0172c14"/><lb ed="R103" n="0162b05"/>者明也各明其義也。</p><p xml:id="pX58p0172c1409" cb:place="inline">備三藏之玄文者夫經律論之
<lb ed="X" n="0172c15"/><lb ed="R103" n="0162b06"/>三藏卽戒定慧之三學下之第四門明四種行德卽
<lb ed="X" n="0172c16"/><lb ed="R103" n="0162b07"/>戒學也第五門入五止卽定學也第六門起六觀卽
<lb ed="X" n="0172c17"/><lb ed="R103" n="0162b08"/>慧學也然此觀門正攝慧學兼收戒定正攝慧學者
<lb ed="X" n="0172c18"/><lb ed="R103" n="0162b09"/>此有二說一約本文別擧六門通爲一觀二依別錄
<lb ed="X" n="0172c19"/><lb ed="R103" n="0162b10"/>謂發心修時曰觀任運成行曰慧故以慧學爲正也。</p>
<lb ed="X" n="0172c20"/><lb ed="R103" n="0162b11"/><p xml:id="pX58p0172c2001">兼收戒定者謂先以四種行德爲方便次以五止爲
<lb ed="X" n="0172c21"/><lb ed="R103" n="0162b12"/>造修故戒定爲兼也。</p><p xml:id="pX58p0172c2109" cb:place="inline">又若本文多翻問答數引起信
<lb ed="X" n="0172c22"/><lb ed="R103" n="0162b13"/>爲證則正屬論藏若曉兼正則經律二藏從而可知
<lb ed="X" n="0172c23"/><lb ed="R103" n="0162b14"/>矣又復應知三藏約法二藏約人今茲觀文約人則
<lb ed="X" n="0172c24"/><lb ed="R103" n="0162b15"/>正屬菩薩藏兼攝聲聞藏以下文明化敎普代衆生
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0173a" n="0173a"/>
<lb ed="X" n="0173a01"/><lb ed="R103" n="0162b16"/>受苦等卽菩薩藏五蘊無主明人空等卽聲聞藏制
<lb ed="X" n="0173a02"/><lb ed="R103" n="0162b17"/>敎中引梵網經四分律皆菩薩藏爲正聲聞藏爲兼
<lb ed="X" n="0173a03"/><lb ed="R103" n="0162b18"/>若例終南觀文與此大異彼觀約人正爲菩薩則無
<lb ed="X" n="0173a04"/><lb ed="R103" n="0163a01"/>聲聞藏約法則有經論二藏無其律藏何者彼明三
<lb ed="X" n="0173a05"/><lb ed="R103" n="0163a02"/>重觀門則慧學爲正定學爲兼而不說四種行德故
<lb ed="X" n="0173a06"/><lb ed="R103" n="0163a03"/>無戒學也。</p><p xml:id="pX58p0173a0605" cb:place="inline">憑五乘之妙旨者乘以運載爲義此五力
<lb ed="X" n="0173a07"/><lb ed="R103" n="0163a04"/>有大小載有遠近一人乘謂三歸五戒運載衆生越
<lb ed="X" n="0173a08"/><lb ed="R103" n="0163a05"/>於三塗生於人道二天乘謂上品十善及四禪八定
<lb ed="X" n="0173a09"/><lb ed="R103" n="0163a06"/>運載衆生越於四洲達於上界三聲聞乘謂四諦法
<lb ed="X" n="0173a10"/><lb ed="R103" n="0163a07"/>門四緣覺乘謂十二因緣法門皆運載衆生越於三
<lb ed="X" n="0173a11"/><lb ed="R103" n="0163a08"/>界到有餘無餘涅槃成阿羅漢及辟支佛五菩薩乘
<lb ed="X" n="0173a12"/><lb ed="R103" n="0163a09"/>謂悲智六度法門運載衆生總超三界三乘境至無
<lb ed="X" n="0173a13"/><lb ed="R103" n="0163a10"/>上菩提大般<anchor xml:id="nkr_note_orig_0173001" n="0173001"/>涅之彼岸若推觀中五乘之義甚隱今
<lb ed="X" n="0173a14"/><lb ed="R103" n="0163a11"/>以二義通之一據現文互攝二依大疏寄乘然觀中
<lb ed="X" n="0173a15"/><lb ed="R103" n="0163a12"/>現文唯明三歸五戒是出苦海之津梁趣涅槃之根
<lb ed="X" n="0173a16"/><lb ed="R103" n="0163a13"/>本出苦海卽攝前二謂人乘天乘也趣涅槃卽攝後
<lb ed="X" n="0173a17"/><lb ed="R103" n="0163a14"/>三謂聲聞緣覺菩薩也故先據現文互攝以通之若
<lb ed="X" n="0173a18"/><lb ed="R103" n="0163a15"/>依淸涼十地疏文初歡喜地二離垢地三發光地此
<lb ed="X" n="0173a19"/><lb ed="R103" n="0163a16"/>三寄世間人天乘四<g ref="#CB08504">𦦨</g>慧地五難勝地六現前地七
<lb ed="X" n="0173a20"/><lb ed="R103" n="0163a17"/>遠行地此四寄出世間三乘故後依大疏寄乘以攝
<lb ed="X" n="0173a21"/><lb ed="R103" n="0163a18"/>之繁辭必削下如漢書衛靑傳削則削筆則筆削謂
<lb ed="X" n="0173a22"/><lb ed="R103" n="0163b01"/>刪去筆謂增益今云繁辭必削所謂刪去也。</p><p xml:id="pX58p0173a2218" cb:place="inline">缺義復
<lb ed="X" n="0173a23"/><lb ed="R103" n="0163b02"/>全所謂增益也。</p>
<lb ed="X" n="0173a24"/><lb ed="R103" n="0163b03"/><p xml:id="pX58p0173a2401">雖則創集無疑縱也。</p><p xml:id="pX58p0173a2409" cb:place="inline">況乃先規有據奪也。</p><p xml:id="pX58p0173a2417" cb:place="inline">創集者創
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0173b" n="0173b"/>
<lb ed="X" n="0173b01"/><lb ed="R103" n="0163b04"/>初集會也如帝心爲觀集義不集文也。</p><p xml:id="pX58p0173b0116" cb:place="inline">無疑者文中
<lb ed="X" n="0173b02"/><lb ed="R103" n="0163b05"/>子曰窮理盡性吾何疑今集先聖規準之言而爲據
<lb ed="X" n="0173b03"/><lb ed="R103" n="0163b06"/>依故絕枝辭周易云中心疑者其辭枝窮。</p><p xml:id="pX58p0173b0317" cb:place="inline">茲性海下
<lb ed="X" n="0173b04"/><lb ed="R103" n="0163b07"/>謂覺性如海語其深廣也。</p><p xml:id="pX58p0173b0411" cb:place="inline">妙行如林言其高聳也。</p><p xml:id="pX58p0173b0420" cb:place="inline">參
<lb ed="X" n="0173b05"/><lb ed="R103" n="0163b08"/>而不雜釋上別擧六門。</p><p xml:id="pX58p0173b0510" cb:place="inline">一際皎然釋上通爲一觀謂
<lb ed="X" n="0173b06"/><lb ed="R103" n="0163b09"/>一眞實際皎然明白有謂通爲一觀總號還源斯亦
<lb ed="X" n="0173b07"/><lb ed="R103" n="0163b10"/>有理。</p>
<lb ed="X" n="0173b08"/><lb ed="R103" n="0163b11"/><p xml:id="pX58p0173b0801">冀返迷方者如人迷東往西冀望返歸也。</p><p xml:id="pX58p0173b0817" cb:place="inline">情同曉日
<lb ed="X" n="0173b09"/><lb ed="R103" n="0163b12"/>者情法也日喩也夫觀心發明則情計盡遣其猶曉
<lb ed="X" n="0173b10"/><lb ed="R103" n="0163b13"/>日騰輝則瞑霧頓祛。</p><p xml:id="pX58p0173b1009" cb:place="inline">佩道猶負道也佩者玉之帶禮
<lb ed="X" n="0173b11"/><lb ed="R103" n="0163b14"/>曰凡帶必有佩道者性德之本斯須不可離之非佩
<lb ed="X" n="0173b12"/><lb ed="R103" n="0163b15"/>而何君子者仲尼謂魯哀公曰言必忠信而心不妄
<lb ed="X" n="0173b13"/><lb ed="R103" n="0163b16"/>仁義在身而色不伐思慮通明而辭不專篤行信道
<lb ed="X" n="0173b14"/><lb ed="R103" n="0163b17"/>而自強不息此君子儒也今亦爾所謂名必副實而
<lb ed="X" n="0173b15"/><lb ed="R103" n="0163b18"/>心不妄戒法在身而色不伐<note place="inline">矜伐</note>定慧更資而辭不專
<lb ed="X" n="0173b16"/><lb ed="R103" n="0164a01"/>力傳遺訓而自強不息此君子僧也。</p><p xml:id="pX58p0173b1615" cb:place="inline">俯而詳焉者惟
<lb ed="X" n="0173b17"/><lb ed="R103" n="0164a02"/>義學君子僧俯心從道廣而行之詳者廣也焉者語
<lb ed="X" n="0173b18"/><lb ed="R103" n="0164a03"/>絕之辭。</p>
<lb ed="X" n="0173b19"/><lb ed="R103" n="0164a04"/><p xml:id="pX58p0173b1901">初列名然此六門生起有緖生佛迷悟莫先本體故
<lb ed="X" n="0173b20"/><lb ed="R103" n="0164a05"/>初授之以顯體也體性開發存乎妙用故第二授之
<lb ed="X" n="0173b21"/><lb ed="R103" n="0164a06"/>以起用也依於妙用塵塵普周故第三授之以示徧
<lb ed="X" n="0173b22"/><lb ed="R103" n="0164a07"/>也依能徧境而修行業故第四授之以行德也行德
<lb ed="X" n="0173b23"/><lb ed="R103" n="0164a08"/>在躬以止調心故第五授之以大止也止門雖寂觀
<lb ed="X" n="0173b24"/><lb ed="R103" n="0164a09"/>心常照故第六授之以妙觀也。</p><p xml:id="pX58p0173b2413" cb:place="inline">一顯一體要其大旨
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0173c" n="0173c"/>
<lb ed="X" n="0173c01"/><lb ed="R103" n="0164a10"/>卽華嚴一眞法界也。</p><p xml:id="pX58p0173c0109" cb:place="inline">二起二用初海印常住用明自
<lb ed="X" n="0173c02"/><lb ed="R103" n="0164a11"/>性深廣二圓明自在用辨隨緣成德三示三徧一普
<lb ed="X" n="0173c03"/><lb ed="R103" n="0164a12"/>周法界徧明塵性依眞二出生無盡徧明依眞起用
<lb ed="X" n="0173c04"/><lb ed="R103" n="0164a13"/>三含容空有徧明體用交參四行四德一妙用無方
<lb ed="X" n="0173c05"/><lb ed="R103" n="0164a14"/>德多示悲心利他二住持有則德多誡智體自利三
<lb ed="X" n="0173c06"/><lb ed="R103" n="0164a15"/>柔和質直德悲智雙流自他俱濟四代生受苦德唯
<lb ed="X" n="0173c07"/><lb ed="R103" n="0164a16"/>大悲利他普救群品五入五止一照法離緣止正顯
<lb ed="X" n="0173c08"/><lb ed="R103" n="0164a17"/>法空二觀人寂怕止兼明人空三性起繁興止會緣
<lb ed="X" n="0173c09"/><lb ed="R103" n="0164a18"/>歸寂四光定顯現止寄功忘照五理事玄通止寂照
<lb ed="X" n="0173c10"/><lb ed="R103" n="0164b01"/>融泯六起六觀一攝境歸心觀顯出法身二從心現
<lb ed="X" n="0173c11"/><lb ed="R103" n="0164b02"/>境觀修成報身三心境圓融觀法報無礙四智身影
<lb ed="X" n="0173c12"/><lb ed="R103" n="0164b03"/>現觀一智現多五身入鏡像觀多身入一六主伴帝
<lb ed="X" n="0173c13"/><lb ed="R103" n="0164b04"/>網觀一多同時身智無盡然此六重觀卽賢首品中
<lb ed="X" n="0173c14"/><lb ed="R103" n="0164b05"/>明普賢德徧一切時處無方大用十三昧門一圓明
<lb ed="X" n="0173c15"/><lb ed="R103" n="0164b06"/>海印三昧門二華嚴妙行三昧門三因陀羅網三昧
<lb ed="X" n="0173c16"/><lb ed="R103" n="0164b07"/>門四手出廣供三昧門五現諸法門三昧門六四攝
<lb ed="X" n="0173c17"/><lb ed="R103" n="0164b08"/>生三昧門七俯同世間三昧門八毛光照益三昧門
<lb ed="X" n="0173c18"/><lb ed="R103" n="0164b09"/>九主伴嚴麗三昧門十寂用無礙三昧門若以六重
<lb ed="X" n="0173c19"/><lb ed="R103" n="0164b10"/>觀門攝此十門三昧者一顯一體卽攝第一圓明海
<lb ed="X" n="0173c20"/><lb ed="R103" n="0164b11"/>印三昧門以下文依名別示中謂若據一體爲名卽
<lb ed="X" n="0173c21"/><lb ed="R103" n="0164b12"/>是海印炳現三昧門又二起二用初海印森羅常住
<lb ed="X" n="0173c22"/><lb ed="R103" n="0164b13"/>用引經二偈亦攝第一圓明海印三昧門二法界圓
<lb ed="X" n="0173c23"/><lb ed="R103" n="0164b14"/>明自在用引經二偈卽攝第二華嚴妙行三昧門此
<lb ed="X" n="0173c24"/><lb ed="R103" n="0164b15"/>依淸涼科經攝之又上四偈中復攝三門一攝第四
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0174a" n="0174a"/>
<lb ed="X" n="0174a01"/><lb ed="R103" n="0164b16"/>手出廣供三昧門以正引偈云嚴淨不可思議刹供
<lb ed="X" n="0174a02"/><lb ed="R103" n="0164b17"/>養一切諸如來今第四門偈謂能以一手徧三千普
<lb ed="X" n="0174a03"/><lb ed="R103" n="0164b18"/>供一切諸如來二攝第七俯同世間三昧門以正引
<lb ed="X" n="0174a04"/><lb ed="R103" n="0165a01"/>偈云或現童男童女形隨其所樂悉令見今第七門
<lb ed="X" n="0174a05"/><lb ed="R103" n="0165a02"/>偈謂或現梵志或國王人天等類同信仰三攝第八
<lb ed="X" n="0174a06"/><lb ed="R103" n="0165a03"/>毛光照益三昧門以正引偈云放大光明無有邊度
<lb ed="X" n="0174a07"/><lb ed="R103" n="0165a04"/>脫衆生亦無量今第八門偈謂放大光明不思議令
<lb ed="X" n="0174a08"/><lb ed="R103" n="0165a05"/>其見者悉調伏三示徧卽攝第三因陀羅網三昧門
<lb ed="X" n="0174a09"/><lb ed="R103" n="0165a06"/>以文中謂一塵旣具當知一一塵亦爾今第三門偈
<lb ed="X" n="0174a10"/><lb ed="R103" n="0165a07"/>云如一塵中所示現一切微塵悉亦然。</p><p xml:id="pX58p0174a1016" cb:place="inline">四行四德攝
<lb ed="X" n="0174a11"/><lb ed="R103" n="0165a08"/>其二門一攝第五現諸法門三昧門以四德中具明
<lb ed="X" n="0174a12"/><lb ed="R103" n="0165a09"/>四攝也今第五門偈謂菩薩住在三昧中或以四攝
<lb ed="X" n="0174a13"/><lb ed="R103" n="0165a10"/>利益門二攝第六四攝攝生三昧門以下文依名別
<lb ed="X" n="0174a14"/><lb ed="R103" n="0165a11"/>示中謂若準四德爲名卽名四攝攝生三昧門五入
<lb ed="X" n="0174a15"/><lb ed="R103" n="0165a12"/>五止卽攝第十寂用無礙三昧門依名別示中謂若
<lb ed="X" n="0174a16"/><lb ed="R103" n="0165a13"/>約五止而言卽爲寂用無礙三昧門六起六觀中主
<lb ed="X" n="0174a17"/><lb ed="R103" n="0165a14"/>伴互現帝網觀卽攝第九主伴<anchor xml:id="nkr_note_orig_0174001" n="0174001"/>嚴三昧門謂文中以
<lb ed="X" n="0174a18"/><lb ed="R103" n="0165a15"/>自爲主望他爲伴如善財合掌在彌勒前今第九門
<lb ed="X" n="0174a19"/><lb ed="R103" n="0165a16"/>偈云譬如明月在星中菩薩處衆亦復然此中引經
<lb ed="X" n="0174a20"/><lb ed="R103" n="0165a17"/>或取文義相類故其句偈有前後不若觀舊疏但將
<lb ed="X" n="0174a21"/><lb ed="R103" n="0165a18"/>二起二用對初之二門下之八門皆無攝屬是知華
<lb ed="X" n="0174a22"/><lb ed="R103" n="0165b01"/>嚴奧旨將興賢首不得不作賢首遺風將絕淸凉不
<lb ed="X" n="0174a23"/><lb ed="R103" n="0165b02"/>得不生庶習茲觀者推經考疏則合十門之三昧爲
<lb ed="X" n="0174a24"/><lb ed="R103" n="0165b03"/>六重之觀法無以尙於此矣。</p>
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0174b" n="0174b"/>
<lb ed="X" n="0174b01"/><lb ed="R103" n="0165b04"/><p xml:id="pX58p0174b0101">初通顯自性文有四節初牒然此下釋體字從本下
<lb ed="X" n="0174b02"/><lb ed="R103" n="0165b05"/>釋自性淸淨性體下釋圓明。</p><p xml:id="pX58p0174b0212" cb:place="inline">言如來藏中法性體者
<lb ed="X" n="0174b03"/><lb ed="R103" n="0165b06"/>法性卽止自性淸凉大疏謂起信明一心卽如來藏
<lb ed="X" n="0174b04"/><lb ed="R103" n="0165b07"/>含於二義一約體絕相卽眞如門二隨緣起滅卽生
<lb ed="X" n="0174b05"/><lb ed="R103" n="0165b08"/>滅門今文雖顯一心法界而引論文皆約體絕相也
<lb ed="X" n="0174b06"/><lb ed="R103" n="0165b09"/>又圭峯禪詮序謂況此眞性是衆生迷悟之源故名
<lb ed="X" n="0174b07"/><lb ed="R103" n="0165b10"/>如來藏亦是萬法之源故名法性此則法性與如來
<lb ed="X" n="0174b08"/><lb ed="R103" n="0165b11"/>藏體同名異也。</p>
<lb ed="X" n="0174b09"/><lb ed="R103" n="0165b12"/><p xml:id="pX58p0174b0901">隨流加染者謂迷之則生死無窮返流除染者謂解
<lb ed="X" n="0174b10"/><lb ed="R103" n="0165b13"/>之則廓爾大悟眞性離此故云不垢不淨也。</p>
<lb ed="X" n="0174b11"/><lb ed="R103" n="0165b14"/><p xml:id="pX58p0174b1101">在聖體卽踞涅槃岸處凡身卽居生死流眞性絕流
<lb ed="X" n="0174b12"/><lb ed="R103" n="0165b15"/>故云不增不減何者欲言其增同如絕相欲言其減
<lb ed="X" n="0174b13"/><lb ed="R103" n="0165b16"/>幽靈不竭欲言其垢萬累斯亡欲言其淨不斷性惡
<lb ed="X" n="0174b14"/><lb ed="R103" n="0165b17"/>口欲談而辭喪心將緣而慮亡亦通果分不可說也。</p>
<lb ed="X" n="0174b15"/><lb ed="R103" n="0165b18"/><p xml:id="pX58p0174b1501">雖有隱顯下躡前起後也隱卽躡前凡身起後煩惱
<lb ed="X" n="0174b16"/><lb ed="R103" n="0166a01"/>也顯卽躡前聖體起後智慧也。</p><p xml:id="pX58p0174b1613" cb:place="inline">非生因之所生者大
<lb ed="X" n="0174b17"/><lb ed="R103" n="0166a02"/>疏云生因所生爲緣如種生芽也。</p><p xml:id="pX58p0174b1714" cb:place="inline">唯了因之所了者
<lb ed="X" n="0174b18"/><lb ed="R103" n="0166a03"/>了因所了爲因如灯照物也是知生因卽緣因同前
<lb ed="X" n="0174b19"/><lb ed="R103" n="0166a04"/>五度了因卽智慧也演義文云其嚴身華亦喩了因
<lb ed="X" n="0174b20"/><lb ed="R103" n="0166a05"/>其引果花亦喩生因嚴身唯約圓融引果兼於行布
<lb ed="X" n="0174b21"/><lb ed="R103" n="0166a06"/>若了斯旨生了彌顯。</p>
<lb ed="X" n="0174b22"/><lb ed="R103" n="0166a07"/><p xml:id="pX58p0174b2201">起信下諸句皆引彼疏注之眞如自體<note place="inline">上體下用</note>有大智
<lb ed="X" n="0174b23"/><lb ed="R103" n="0166a08"/>慧光明義<note place="inline">本覺智明</note>徧照法界義<note place="inline">本覺顯照諸法</note>眞實識知義<note place="inline">顯照
<lb ed="X" n="0174b24"/><lb ed="R103" n="0166a09"/>之時無倒</note>自性淸淨心義<note place="inline">性離惑染</note>此下引經論多從義勢注
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0174c" n="0174c"/>
<lb ed="X" n="0174c01"/><lb ed="R103" n="0166a10"/>之欲其文旨明白灼然。</p>
<lb ed="X" n="0174c02"/><lb ed="R103" n="0166a11"/><p xml:id="pX58p0174c0201">依體起二用者以前文顯一體卽果海不可說今起
<lb ed="X" n="0174c03"/><lb ed="R103" n="0166a12"/>二用卽因門可說也。</p>
<lb ed="X" n="0174c04"/><lb ed="R103" n="0166a13"/><p xml:id="pX58p0174c0401">一海印森羅下謂海印現象森然羅列也。</p><p xml:id="pX58p0174c0417" cb:place="inline">常住用者
<lb ed="X" n="0174c05"/><lb ed="R103" n="0166a14"/>起信云得見心性心卽常住後疏釋云無明風止性
<lb ed="X" n="0174c06"/><lb ed="R103" n="0166a15"/>海浪息湛然常住也。</p><p xml:id="pX58p0174c0609" cb:place="inline">眞如者體非僞妄曰眞性無改
<lb ed="X" n="0174c07"/><lb ed="R103" n="0166a16"/>易曰如。</p><p xml:id="pX58p0174c0704" cb:place="inline">本覺卽法身眞覺理非新成故云本也論云
<lb ed="X" n="0174c08"/><lb ed="R103" n="0166a17"/>依此法身說名本覺妄盡心澄萬象齊現者前文謂
<lb ed="X" n="0174c09"/><lb ed="R103" n="0166a18"/>觀者妄盡智泯本覺眞性與萬法融通者亦取此也。</p>
<lb ed="X" n="0174c10"/><lb ed="R103" n="0166b01"/><p xml:id="pX58p0174c1001">猶如大海因風起浪卽起信眞隨妄轉喩也。</p><p xml:id="pX58p0174c1018" cb:place="inline">若風止
<lb ed="X" n="0174c11"/><lb ed="R103" n="0166b02"/>息海水澄淸卽起信息妄顯眞喩也。</p><p xml:id="pX58p0174c1115" cb:place="inline">無象不現合法
<lb ed="X" n="0174c12"/><lb ed="R103" n="0166b03"/>中末句。</p>
<lb ed="X" n="0174c13"/><lb ed="R103" n="0166b04"/><p xml:id="pX58p0174c1301">無量功德藏者彼疏釋云謂此法身如來藏中含攝
<lb ed="X" n="0174c14"/><lb ed="R103" n="0166b05"/>薀積無邊恒沙性功德故法性二字前文<anchor xml:id="nkr_note_add_0174c1401" n="0174c1401"/><anchor xml:id="beg0174c1401" n="0174c1401"/>已<anchor xml:id="end0174c1401"/>釋。</p><p xml:id="pX58p0174c1420" cb:place="inline">言一
<lb ed="X" n="0174c15"/><lb ed="R103" n="0166b06"/>下亦起信文也彼云所言法者謂衆生心疏釋曰出
<lb ed="X" n="0174c16"/><lb ed="R103" n="0166b07"/>其法體也是心卽攝一切世間出世間法疏謂辨法
<lb ed="X" n="0174c17"/><lb ed="R103" n="0166b08"/>功能以其隨染成於不覺則攝世間法也不變之本
<lb ed="X" n="0174c18"/><lb ed="R103" n="0166b09"/>覺及反流之始覺則攝出世間法矣卽是一法界者
<lb ed="X" n="0174c19"/><lb ed="R103" n="0166b10"/>謂無二眞心爲一法界而此非筭數之一謂如理虗
<lb ed="X" n="0174c20"/><lb ed="R103" n="0166b11"/>融平等不二故稱爲一依生聖法故云法界。</p><p xml:id="pX58p0174c2018" cb:place="inline">大總相
<lb ed="X" n="0174c21"/><lb ed="R103" n="0166b12"/>法門體者二門之中不取別相門於中但取總相然
<lb ed="X" n="0174c22"/><lb ed="R103" n="0166b13"/>亦該收別盡故云大也此一法界擧體全作二門爲
<lb ed="X" n="0174c23"/><lb ed="R103" n="0166b14"/>顯此義故云體也軌生物解曰法聖智通游曰門唯
<lb ed="X" n="0174c24"/><lb ed="R103" n="0166b15"/>依下論云一切諸法唯依妄念而有差別若離心念
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0175a" n="0175a"/>
<lb ed="X" n="0175a01"/><lb ed="R103" n="0166b16"/>則無一切境界之相此云若離妄念唯一眞如者有
<lb ed="X" n="0175a02"/><lb ed="R103" n="0166b17"/>其二意一符上文一法所印二連下句海印三昧大
<lb ed="X" n="0175a03"/><lb ed="R103" n="0166b18"/>疏引經謂海印三昧如淨水中四兵像<note place="inline">象馬車步</note>乃至莫
<lb ed="X" n="0175a04"/><lb ed="R103" n="0167a01"/>不皆於水中現又云海有希奇殊特法能爲一切平
<lb ed="X" n="0175a05"/><lb ed="R103" n="0167a02"/>等印衆生寶物及川流普悉包容無所拒大集經謂
<lb ed="X" n="0175a06"/><lb ed="R103" n="0167a03"/>如<name role="" type="person">閻浮提</name>一切衆生身及餘外色如是海中皆有印
<lb ed="X" n="0175a07"/><lb ed="R103" n="0167a04"/>像以是故詺大海爲印菩薩亦爾得大海印三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0175a0701" n="0175a0701"/><anchor xml:id="beg0175a0701" n="0175a0701"/>已<anchor xml:id="end0175a0701"/>
<lb ed="X" n="0175a08"/><lb ed="R103" n="0167a05"/>能分別見一切衆生心行於一切法門皆得慧明是
<lb ed="X" n="0175a09"/><lb ed="R103" n="0167a06"/>爲菩薩得海印三昧見一切衆生心行所趣然此經
<lb ed="X" n="0175a10"/><lb ed="R103" n="0167a07"/>文多同出現品但出現品現於四天下像大集唯一
<lb ed="X" n="0175a11"/><lb ed="R103" n="0167a08"/>閻浮以此爲異考茲一唱觀文唯海印三昧出華嚴
<lb ed="X" n="0175a12"/><lb ed="R103" n="0167a09"/>次經云下出法句經餘皆起信況前明一體彼示三
<lb ed="X" n="0175a13"/><lb ed="R103" n="0167a10"/>徧四德五止六觀一一引論爲衡鑑斯蓋帝心冥挾
<lb ed="X" n="0175a14"/><lb ed="R103" n="0167a11"/>起信集三重法界於前賢首顯用論文述六門還源
<lb ed="X" n="0175a15"/><lb ed="R103" n="0167a12"/>於後推是言之以<name role="" type="person">馬鳴</name>大士爲吾宗初祖其誰謂之
<lb ed="X" n="0175a16"/><lb ed="R103" n="0167a13"/>不然。</p>
<lb ed="X" n="0175a17"/><lb ed="R103" n="0167a14"/><p xml:id="pX58p0175a1701">華嚴下此之二偈正引第一圓明海印三昧門前之
<lb ed="X" n="0175a18"/><lb ed="R103" n="0167a15"/>一偈明其業用周徧卽類於餘衆後之一偈總結大
<lb ed="X" n="0175a19"/><lb ed="R103" n="0167a16"/>用所依卽海印三昧摩睺羅伽此云腹行卽蠎虵之
<lb ed="X" n="0175a20"/><lb ed="R103" n="0167a17"/>屬文有等字以偈中但標六類等取餘六一夜叉二
<lb ed="X" n="0175a21"/><lb ed="R103" n="0167a18"/>乾闥婆三迦樓羅四緊那羅五人六非人。</p>
<lb ed="X" n="0175a22"/><lb ed="R103" n="0167b01"/><p xml:id="pX58p0175a2201">二法界圓明自在用是華嚴三昧者卽賢首品第二
<lb ed="X" n="0175a23"/><lb ed="R103" n="0167b02"/>華嚴妙行三昧門晉經云一切自在難思議華嚴三
<lb ed="X" n="0175a24"/><lb ed="R103" n="0167b03"/>昧勢力故此卽據行爲言名華嚴三昧然妙行有五
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0175b" n="0175b"/>
<lb ed="X" n="0175b01"/><lb ed="R103" n="0167b04"/>次文釋之離世間品云入廣大三昧名佛華嚴大疏
<lb ed="X" n="0175b02"/><lb ed="R103" n="0167b05"/>云萬行披敷嚴法身故三昧此云等持謂遠離沉掉
<lb ed="X" n="0175b03"/><lb ed="R103" n="0167b06"/>平等治心趣一境故曉法師曰三昧此翻正思正謂
<lb ed="X" n="0175b04"/><lb ed="R103" n="0167b07"/>正審揀於邪慧也思謂思察揀於昏沉也。</p>
<lb ed="X" n="0175b05"/><lb ed="R103" n="0167b08"/><p xml:id="pX58p0175b0501">廣修萬行稱理成德釋自在用也普周法界而證菩
<lb ed="X" n="0175b06"/><lb ed="R103" n="0167b09"/>提釋法界圓明後<name role="" type="person">釋華嚴</name>二字華有結實之用者行
<lb ed="X" n="0175b07"/><lb ed="R103" n="0167b10"/>願疏云表於法界含性德故行有感果之能者疏又
<lb ed="X" n="0175b08"/><lb ed="R103" n="0167b11"/>云行爲生因起正覺故託事釋有結實也。</p><p xml:id="pX58p0175b0817" cb:place="inline">表彰釋行
<lb ed="X" n="0175b09"/><lb ed="R103" n="0167b12"/>有感果也。</p><p xml:id="pX58p0175b0905" cb:place="inline">行成果滿契理稱眞者此展經題以釋嚴
<lb ed="X" n="0175b10"/><lb ed="R103" n="0167b13"/>字謂行成果滿卽佛華嚴能證人也契理稱眞卽大
<lb ed="X" n="0175b11"/><lb ed="R103" n="0167b14"/>方廣所證法也。</p><p xml:id="pX58p0175b1107" cb:place="inline">性相兩亡唯一眞界故前序云泯性
<lb ed="X" n="0175b12"/><lb ed="R103" n="0167b15"/>相而歸法界能所俱絕造極大宗序又云消能所以
<lb ed="X" n="0175b13"/><lb ed="R103" n="0167b16"/>入玄宗顯煥炳著皆光明貌。</p>
<lb ed="X" n="0175b14"/><lb ed="R103" n="0167b17"/><p xml:id="pX58p0175b1401">良以下反釋前文曲爲三釋初眞性所流行釋二引
<lb ed="X" n="0175b15"/><lb ed="R103" n="0167b18"/>攝輪文同釋三約承上起下釋非眞流之行無以契
<lb ed="X" n="0175b16"/><lb ed="R103" n="0168a01"/>眞者謂眞外有行理不徧故何有飾眞之行不從眞
<lb ed="X" n="0175b17"/><lb ed="R103" n="0168a02"/>起者謂行外有眞事無依故此約眞性所流行釋又
<lb ed="X" n="0175b18"/><lb ed="R103" n="0168a03"/>此二句全同攝論所謂無不從此法界流卽何有飾
<lb ed="X" n="0175b19"/><lb ed="R103" n="0168a04"/>眞之行不從眞起論又云無不還歸此法界卽非眞
<lb ed="X" n="0175b20"/><lb ed="R103" n="0168a05"/>流之行無契眞此約攝論文同釋也。</p><p xml:id="pX58p0175b2015" cb:place="inline">此則下則者承
<lb ed="X" n="0175b21"/><lb ed="R103" n="0168a06"/>上之辭則重釋前二句也。</p><p xml:id="pX58p0175b2111" cb:place="inline">謂眞該妄末行無不修釋
<lb ed="X" n="0175b22"/><lb ed="R103" n="0168a07"/>前何有飾眞之行不從眞起妄徹眞源相無不寂釋
<lb ed="X" n="0175b23"/><lb ed="R103" n="0168a08"/>前非眞流之行無以契眞此約承上起下釋也。</p><p xml:id="pX58p0175b2319" cb:place="inline">又後
<lb ed="X" n="0175b24"/><lb ed="R103" n="0168a09"/>之二句略申二解一類義海二引本文類義海者謂
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0175c" n="0175c"/>
<lb ed="X" n="0175c01"/><lb ed="R103" n="0168a10"/>眞該妄末行無不修卽觀空萬行沸騰也妄徹眞源
<lb ed="X" n="0175c02"/><lb ed="R103" n="0168a11"/>相無不寂卽涉有一道淸淨也依本文謂眞該妄末
<lb ed="X" n="0175c03"/><lb ed="R103" n="0168a12"/>行無不修卽行從理起理徹於事也妄徹眞源相無
<lb ed="X" n="0175c04"/><lb ed="R103" n="0168a13"/>不寂卽理由修顯事徹於理也<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0175001" n="0175001"/>〔出下文玄通上〕</note>然而行法幽
<lb ed="X" n="0175c05"/><lb ed="R103" n="0168a14"/>微直釋難曉故引敎義爲據勿謂繁而寡要。</p>
<lb ed="X" n="0175c06"/><lb ed="R103" n="0168a15"/><p xml:id="pX58p0175c0601">華嚴下此之二句正引第二華嚴妙行三昧先明五
<lb ed="X" n="0175c07"/><lb ed="R103" n="0168a16"/>種行後結上所依嚴淨不可思議刹<note place="inline">一淨土行</note>供養一切
<lb ed="X" n="0175c08"/><lb ed="R103" n="0168a17"/>諸如來<note place="inline">二供佛行</note>放大光明無有邊<note place="inline">三敬衆行</note>度脫衆生亦無
<lb ed="X" n="0175c09"/><lb ed="R103" n="0168a18"/>量<note place="inline">四悲濟行</note>施戒忍進及禪定智慧方便神通等<note place="inline">五十度行兼明
<lb ed="X" n="0175c10"/><lb ed="R103" n="0168b01"/>神通行等之一字等取十度後三謂願力智也</note>如是一切皆自在<note place="inline">結上自在</note>以佛
<lb ed="X" n="0175c11"/><lb ed="R103" n="0168b02"/>華嚴三昧力<note place="inline">總結所依</note>。</p>
<lb ed="X" n="0175c12"/><lb ed="R103" n="0168b03"/><p xml:id="pX58p0175c1201">一塵普周法界徧演義鈔謂卽大經偈云充滿法界
<lb ed="X" n="0175c13"/><lb ed="R103" n="0168b04"/>無窮盡也文中先釋一塵後釋普徧攬眞謂依眞界
<lb ed="X" n="0175c14"/><lb ed="R103" n="0168b05"/>也。</p><p xml:id="pX58p0175c1402" cb:place="inline">經云下華藏品刹自在文也華嚴世界所有塵<note place="inline">總中
<lb ed="X" n="0175c15"/><lb ed="R103" n="0168b06"/>有別</note>一一塵中見法界<note place="inline">小能容大</note>寶光現佛如雲集<note place="inline">依正互融</note>此
<lb ed="X" n="0175c16"/><lb ed="R103" n="0168b07"/>是如來刹自在<note place="inline">結歸果德</note>圭峯釋第二句則云見四法界
<lb ed="X" n="0175c17"/><lb ed="R103" n="0168b08"/>此文雖引一偈意取上半以證前文下半因便來耳。</p>
<lb ed="X" n="0175c18"/><lb ed="R103" n="0168b09"/><p xml:id="pX58p0175c1801">二者一塵出生無盡徧演義云出現無盡若高山之
<lb ed="X" n="0175c19"/><lb ed="R103" n="0168b10"/>出雲。</p>
<lb ed="X" n="0175c20"/><lb ed="R103" n="0168b11"/><p xml:id="pX58p0175c2001">自體有常樂我淨義<note place="inline">性德圓徧</note>淸涼不變自在義<note place="inline">性德無遷</note>具
<lb ed="X" n="0175c21"/><lb ed="R103" n="0168b12"/>足如是過恒沙功德<note place="inline">性德恒沙不離眞體</note>乃至無有所少義<note place="inline">聖證
<lb ed="X" n="0175c22"/><lb ed="R103" n="0168b13"/>性<anchor xml:id="nkr_note_add_0175c2201" n="0175c2201"/><anchor xml:id="beg0175c2201" n="0175c2201"/>已<anchor xml:id="end0175c2201"/>性德本有</note>經云下卽義引晉經自大起小明其依正二
<lb ed="X" n="0175c23"/><lb ed="R103" n="0168b14"/>皆具性德謂山河最大樹林漸小塵毛極小當知一
<lb ed="X" n="0175c24"/><lb ed="R103" n="0168b15"/>塵下文有十一對一塵普周法界卽理也一塵出生
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0176a" n="0176a"/>
<lb ed="X" n="0176a01"/><lb ed="R103" n="0168b16"/>無盡卽事也<note place="inline">上一對爲總謂合前二徧下十對爲別</note>卽人能證也卽法
<lb ed="X" n="0176a02"/><lb ed="R103" n="0168b17"/>所證也卽彼涅槃也卽此生死也卽依淨穢土也卽
<lb ed="X" n="0176a03"/><lb ed="R103" n="0168b18"/>正凡聖身也卽染煩惱也卽淨菩提也卽因有學也
<lb ed="X" n="0176a04"/><lb ed="R103" n="0169a01"/>卽果無學也卽同同類衆也卽異異類衆也卽一不
<lb ed="X" n="0176a05"/><lb ed="R103" n="0169a02"/>變也卽多隨緣也卽廣容十方刹也卽狹不壞一塵
<lb ed="X" n="0176a06"/><lb ed="R103" n="0169a03"/>也卽情有知也卽非情無知也卽三身同敎一乘也
<lb ed="X" n="0176a07"/><lb ed="R103" n="0169a04"/>卽十身別敎一乘也三身謂法報化十身謂一衆生
<lb ed="X" n="0176a08"/><lb ed="R103" n="0169a05"/>身二國土身三業報四聲聞五緣覺六菩薩七如來
<lb ed="X" n="0176a09"/><lb ed="R103" n="0169a06"/>八智九法十虗空此則融三種世間爲十身七八九
<lb ed="X" n="0176a10"/><lb ed="R103" n="0169a07"/>卽智正覺世間第二第十卽器世間餘五有情世間。</p>
<lb ed="X" n="0176a11"/><lb ed="R103" n="0169a08"/><p xml:id="pX58p0176a1101">理事無礙者謂理事鎔融存亡逆順通有十門事事
<lb ed="X" n="0176a12"/><lb ed="R103" n="0169a09"/>無礙者謂徧攝無礙交參自在亦辨十門義或謂吾
<lb ed="X" n="0176a13"/><lb ed="R103" n="0169a10"/>祖造此觀門宗賢首一品則局十門三昧也帝心集
<lb ed="X" n="0176a14"/><lb ed="R103" n="0169a11"/>法界觀宗華嚴一經則通七處九會也若觀此文辨
<lb ed="X" n="0176a15"/><lb ed="R103" n="0169a12"/>理事無礙周徧含容豈局賢首一品哉所謂終日載
<lb ed="X" n="0176a16"/><lb ed="R103" n="0169a13"/>天不知天之高長年履地不知地之厚者也。</p><p xml:id="pX58p0176a1618" cb:place="inline">法如是
<lb ed="X" n="0176a17"/><lb ed="R103" n="0169a14"/>者法爾而然也。</p><p xml:id="pX58p0176a1707" cb:place="inline">十身互作下文具釋唯普眼之境界
<lb ed="X" n="0176a18"/><lb ed="R103" n="0169a15"/>者華嚴<g ref="#CB15081">䇿</g>林曰<note place="inline">亦賢首造</note>全色爲眼恒見色而無緣全眼
<lb ed="X" n="0176a19"/><lb ed="R103" n="0169a16"/>爲色恒稱見而非我非我離於情想無緣絕於貪求
<lb ed="X" n="0176a20"/><lb ed="R103" n="0169a17"/>收萬象於目前全十方於眼際是以緣義無盡隨見
<lb ed="X" n="0176a21"/><lb ed="R103" n="0169a18"/>見而不窮物性叵思應法法而難準法普則眼普義
<lb ed="X" n="0176a22"/><lb ed="R103" n="0169b01"/>通則見通體之自隱隱照之遂重重其唯普眼之境
<lb ed="X" n="0176a23"/><lb ed="R103" n="0169b02"/>界乎。</p>
<lb ed="X" n="0176a24"/><lb ed="R103" n="0169b03"/><p xml:id="pX58p0176a2401">如上事相下指上一塵卽一切法也。</p><p xml:id="pX58p0176a2415" cb:place="inline">相容謂一望多
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0176b" n="0176b"/>
<lb ed="X" n="0176b01"/><lb ed="R103" n="0169b04"/>卽一容一切如東鏡容九鏡也。</p><p xml:id="pX58p0176b0113" cb:place="inline">相攝謂多望一卽一
<lb ed="X" n="0176b02"/><lb ed="R103" n="0169b05"/>切攝一如九鏡攝東鏡也。</p><p xml:id="pX58p0176b0211" cb:place="inline">重重無盡者大疏云一入
<lb ed="X" n="0176b03"/><lb ed="R103" n="0169b06"/>一切如性之徧一切入一如性之包若秦鏡之<g ref="#CB28575">㸦</g>照
<lb ed="X" n="0176b04"/><lb ed="R103" n="0169b07"/>猶帝網之交光故云重重無盡經云下引此一偈證
<lb ed="X" n="0176b05"/><lb ed="R103" n="0169b08"/>其二義一證前唯普眼之境界以偈文末句是普智
<lb ed="X" n="0176b06"/><lb ed="R103" n="0169b09"/>眼天王所得解脫門故二證後重重無盡境界以偈
<lb ed="X" n="0176b07"/><lb ed="R103" n="0169b10"/>文初句有無盡海之言耳。</p>
<lb ed="X" n="0176b08"/><lb ed="R103" n="0169b11"/><p xml:id="pX58p0176b0801">問中躡前卽理卽事一對之總也故先述意謂理與
<lb ed="X" n="0176b09"/><lb ed="R103" n="0169b12"/>事而融卽文隨義而<g ref="#CB28575">㸦</g>通今時下爲衆叙疑。</p>
<lb ed="X" n="0176b10"/><lb ed="R103" n="0169b13"/><p xml:id="pX58p0176b1001">且於一塵之上列其十疑束爲五對初染淨對二眞
<lb ed="X" n="0176b11"/><lb ed="R103" n="0169b14"/>俗對三生死涅槃四煩惱菩提五小乘大乘答中大
<lb ed="X" n="0176b12"/><lb ed="R103" n="0169b15"/>智圓明而爲能證覩纖毫而周性海謂正中見依也
<lb ed="X" n="0176b13"/><lb ed="R103" n="0169b16"/>眞源朗現而爲所證處一塵而耀全身謂依中現正
<lb ed="X" n="0176b14"/><lb ed="R103" n="0169b17"/>也。</p><p xml:id="pX58p0176b1402" cb:place="inline">萬法起必同時卽寂寥於萬化之域一際理無前
<lb ed="X" n="0176b15"/><lb ed="R103" n="0169b18"/>後卽動用於一塵之中。</p><p xml:id="pX58p0176b1510" cb:place="inline">體無徧計者謂所計有法一
<lb ed="X" n="0176b16"/><lb ed="R103" n="0170a01"/>切皆亡卽悟我空小乘法也。</p><p xml:id="pX58p0176b1612" cb:place="inline">無生無滅者謂性無生
<lb ed="X" n="0176b17"/><lb ed="R103" n="0170a02"/>滅依他似有有同幻化卽悟法空大乘法也。</p>
<lb ed="X" n="0176b18"/><lb ed="R103" n="0170a03"/><p xml:id="pX58p0176b1801">唯以一塵字解釋者如吾祖述華嚴義海唯以一塵
<lb ed="X" n="0176b19"/><lb ed="R103" n="0170a04"/>剖爲百門古人謂圓機覩一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0176001" n="0176001"/>乘法界知春秋亦可<anchor xml:id="nkr_note_orig_0176002" n="0176002"/>高
<lb ed="X" n="0176b20"/><lb ed="R103" n="0170a05"/>例宜深思之者終南觀謂深思令觀明現是皆祖祖
<lb ed="X" n="0176b21"/><lb ed="R103" n="0170a06"/>同辨勸修成行耳。</p>
<lb ed="X" n="0176b22"/><lb ed="R103" n="0170a07"/><p xml:id="pX58p0176b2201">經云下引偈二句意取後句結例立名。</p><p xml:id="pX58p0176b2216" cb:place="inline">一塵含容空
<lb ed="X" n="0176b23"/><lb ed="R103" n="0170a08"/>有徧者演義云非滅盡法猶虗空之常住此則合前
<lb ed="X" n="0176b24"/><lb ed="R103" n="0170a09"/>二徧成此第三謂此文塵無自性卽前普周徧中塵
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0176c" n="0176c"/>
<lb ed="X" n="0176c01"/><lb ed="R103" n="0170a10"/>無自性攬眞成立故云卽空也此文幻相宛然卽前
<lb ed="X" n="0176c02"/><lb ed="R103" n="0170a11"/>無盡徧中依眞起用亦復萬差故云卽有也。</p><p xml:id="pX58p0176c0218" cb:place="inline">良由下
<lb ed="X" n="0176c03"/><lb ed="R103" n="0170a12"/>顯色空交徹觀色下示無住行謂不住生死異凡夫
<lb ed="X" n="0176c04"/><lb ed="R103" n="0170a13"/>不住涅槃異小乘由了色空之境不二所以悲智之
<lb ed="X" n="0176c05"/><lb ed="R103" n="0170a14"/>念不殊言眞實觀者以緣起悲智跨末章悲智無盡
<lb ed="X" n="0176c06"/><lb ed="R103" n="0170a15"/>以結觀名也乍觀斯文似當中道第一義觀細詳前
<lb ed="X" n="0176c07"/><lb ed="R103" n="0170a16"/>有出生無盡後有釋義結名皆示周徧含容若以眞
<lb ed="X" n="0176c08"/><lb ed="R103" n="0170a17"/>實卽是中道何以次文辨塵含十方爲大不思議念
<lb ed="X" n="0176c09"/><lb ed="R103" n="0170a18"/>包九世爲十玄門故知不然。</p><p xml:id="pX58p0176c0912" cb:place="inline">寶性論卽堅慧菩薩所
<lb ed="X" n="0176c10"/><lb ed="R103" n="0170b01"/>造道前菩薩者玄鏡謂地前菩薩有三種空亂意以
<lb ed="X" n="0176c11"/><lb ed="R103" n="0170b02"/>不了知眞如來藏生死涅槃二際平等執三種空一
<lb ed="X" n="0176c12"/><lb ed="R103" n="0170b03"/>疑空滅色取斷滅空此如穿井除土出空取其頑空
<lb ed="X" n="0176c13"/><lb ed="R103" n="0170b04"/>也二疑空異色取色外空此如墻處不空墻外是空
<lb ed="X" n="0176c14"/><lb ed="R103" n="0170b05"/>亦取斷空也<note place="inline">上二依圭峰釋</note>三疑空是物取空爲有彼謂別
<lb ed="X" n="0176c15"/><lb ed="R103" n="0170b06"/>有一物是於空體故取爲有也<note place="inline">依淸凉解</note>。</p>
<lb ed="X" n="0176c16"/><lb ed="R103" n="0170b07"/><p xml:id="pX58p0176c1601">今此下推此一科義涉二途一釋前三疑二雙示揀
<lb ed="X" n="0176c17"/><lb ed="R103" n="0170b08"/>顯釋前疑者卽是揀空亂意菩薩計三種空也謂色
<lb ed="X" n="0176c18"/><lb ed="R103" n="0170b09"/>是幻色必不礙空釋前一者疑空滅色取斷滅空空
<lb ed="X" n="0176c19"/><lb ed="R103" n="0170b10"/>是眞空必不礙色釋前二者疑空異色取色外空若
<lb ed="X" n="0176c20"/><lb ed="R103" n="0170b11"/>礙於色卽是斷空若礙於空卽是實色釋前三者疑
<lb ed="X" n="0176c21"/><lb ed="R103" n="0170b12"/>空是物取空爲有三疑旣遣則一塵包徧義見次文。</p>
<lb ed="X" n="0176c22"/><lb ed="R103" n="0170b13"/><p xml:id="pX58p0176c2201">二雙示揀顯者終南觀中以會色歸空明空卽色皆
<lb ed="X" n="0176c23"/><lb ed="R103" n="0170b14"/>揀情顯解故圭峯注云若色是實色卽礙於空空是
<lb ed="X" n="0176c24"/><lb ed="R103" n="0170b15"/>斷空卽礙於色今旣色是幻色故不礙空空是眞空
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0177a" n="0177a"/>
<lb ed="X" n="0177a01"/><lb ed="R103" n="0170b16"/>故不礙色但此文約次第釋前三疑故先明空幻後
<lb ed="X" n="0177a02"/><lb ed="R103" n="0170b17"/>彰斷實彼觀約次第成其第三空色無礙觀故先遣
<lb ed="X" n="0177a03"/><lb ed="R103" n="0170b18"/>斷實後顯眞幻文雖前後義乃同時一家揀顯殊塗
<lb ed="X" n="0177a04"/><lb ed="R103" n="0171a01"/>同歸然會色歸空觀揀外道小乘皆有斷滅明空卽
<lb ed="X" n="0177a05"/><lb ed="R103" n="0171a02"/>色觀揀凡夫及初心菩薩皆執實色此文何故唯揀
<lb ed="X" n="0177a06"/><lb ed="R103" n="0171a03"/>空亂意菩薩耶今但約所計斷空實色是同不以能
<lb ed="X" n="0177a07"/><lb ed="R103" n="0171a04"/>計之人有異于何不可或謂彼觀唯以眞幻揀於斷
<lb ed="X" n="0177a08"/><lb ed="R103" n="0171a05"/>實此文何以擧一塵含容空有耶答曰夫迷名執相
<lb ed="X" n="0177a09"/><lb ed="R103" n="0171a06"/>則終歸邊見了事卽理而中道可期且幻色豈非一
<lb ed="X" n="0177a10"/><lb ed="R103" n="0171a07"/>塵乎眞空豈非法界乎如下文謂無生旣顯幻有非
<lb ed="X" n="0177a11"/><lb ed="R103" n="0171a08"/>云攝法界而一塵收擧一身而十身現亦以幻色卽
<lb ed="X" n="0177a12"/><lb ed="R103" n="0171a09"/>一塵無生卽法界豈以名殊而異於物哉。</p>
<lb ed="X" n="0177a13"/><lb ed="R103" n="0171a10"/><p xml:id="pX58p0177a1301">塵含十方卽大不思議也龍樹謂塵含法界量等虗
<lb ed="X" n="0177a14"/><lb ed="R103" n="0171a11"/>空卽指華嚴爲大不思議毛吞巨海芥納須彌卽指
<lb ed="X" n="0177a15"/><lb ed="R103" n="0171a12"/>淨名爲小不思議念包九世卽十玄門之一也金師
<lb ed="X" n="0177a16"/><lb ed="R103" n="0171a13"/>子章云刹那之間分爲三際謂過去未來現在總有
<lb ed="X" n="0177a17"/><lb ed="R103" n="0171a14"/>三三之位以立九世促卽一念也延卽九世也正當
<lb ed="X" n="0177a18"/><lb ed="R103" n="0171a15"/>十玄門中十世隔法異成門也。</p>
<lb ed="X" n="0177a19"/><lb ed="R103" n="0171a16"/><p xml:id="pX58p0177a1901">殊勝微言纖毫彰於圓敎者卽經云無量無邊法門
<lb ed="X" n="0177a20"/><lb ed="R103" n="0171a17"/>海一言演說盡無餘。</p><p xml:id="pX58p0177a2009" cb:place="inline">奇特聖衆輕埃現於全軀者卽
<lb ed="X" n="0177a21"/><lb ed="R103" n="0171a18"/>經云於一塵中塵數佛各處菩薩衆會中此義徧於
<lb ed="X" n="0177a22"/><lb ed="R103" n="0171b01"/>大經避繁不引。</p><p xml:id="pX58p0177a2207" cb:place="inline">逈超言慮之端者圭峯云法無名相
<lb ed="X" n="0177a23"/><lb ed="R103" n="0171b02"/>非心思口議釋上纖毫彰於圓敎也。</p><p xml:id="pX58p0177a2315" cb:place="inline">透出筌罤之表
<lb ed="X" n="0177a24"/><lb ed="R103" n="0171b03"/>者周易云得魚亡筌得<g ref="#CB00145">㝹</g>亡罤釋上輕埃現於全軀
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0177b" n="0177b"/>
<lb ed="X" n="0177b01"/><lb ed="R103" n="0171b04"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0177b02"/><lb ed="R103" n="0171b05"/><p xml:id="pX58p0177b0201">經云下卽出現品塵含經卷喩此並次科但申其大
<lb ed="X" n="0177b03"/><lb ed="R103" n="0171b06"/>意具釋如前序中引長行及淸涼大疏今此八句卽
<lb ed="X" n="0177b04"/><lb ed="R103" n="0171b07"/>重頌也。</p>
<lb ed="X" n="0177b05"/><lb ed="R103" n="0171b08"/><p xml:id="pX58p0177b0501">隨緣妙用德中群生卽衆生變其文耳。</p><p xml:id="pX58p0177b0516" cb:place="inline">衆者不一之
<lb ed="X" n="0177b06"/><lb ed="R103" n="0171b09"/>稱漢書中去呼今釋敎相承平呼。</p><p xml:id="pX58p0177b0614" cb:place="inline">根器不等受解萬
<lb ed="X" n="0177b07"/><lb ed="R103" n="0171b10"/>差者以根有大小之殊解有明昧之異樂欲不同應
<lb ed="X" n="0177b08"/><lb ed="R103" n="0171b11"/>機授法者上機授之以六度中根授之以十二因緣
<lb ed="X" n="0177b09"/><lb ed="R103" n="0171b12"/>下根授之以四諦。</p><p xml:id="pX58p0177b0908" cb:place="inline"><note place="inline">次下二句卽維摩經</note>應病與藥謂用諸觀智
<lb ed="X" n="0177b10"/><lb ed="R103" n="0171b13"/>之藥治諸不善之病令得服行謂斷二障之惑證三
<lb ed="X" n="0177b11"/><lb ed="R103" n="0171b14"/>乘之果。</p>
<lb ed="X" n="0177b12"/><lb ed="R103" n="0171b15"/><p xml:id="pX58p0177b1201">維摩具云維摩羅詰秦言淨名垂裕記云淨卽眞身
<lb ed="X" n="0177b13"/><lb ed="R103" n="0171b16"/>名卽應身眞卽所證之理應卽所現之身生公疏云
<lb ed="X" n="0177b14"/><lb ed="R103" n="0171b17"/>秦言<name role="" type="person">無垢稱</name>其晦迹五欲超然無染淸名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0177001" n="0177001"/>避布故致
<lb ed="X" n="0177b15"/><lb ed="R103" n="0171b18"/>斯號此則疏記翻名不同。</p><p xml:id="pX58p0177b1511" cb:place="inline">所以釋義有異具明斯義
<lb ed="X" n="0177b16"/><lb ed="R103" n="0172a01"/>者彼經又云而生五道以現其身爲大醫王善療衆
<lb ed="X" n="0177b17"/><lb ed="R103" n="0172a02"/>病。</p><p xml:id="pX58p0177b1702" cb:place="inline">又以下文有五對一悲智對二空假對二理事對
<lb ed="X" n="0177b18"/><lb ed="R103" n="0172a03"/>四眞俗對五本末對初對有悲故不爲無邊所寂名
<lb ed="X" n="0177b19"/><lb ed="R103" n="0172a04"/>曰隨緣有智故不爲有邊所動名爲妙用此中妙用
<lb ed="X" n="0177b20"/><lb ed="R103" n="0172a05"/>之言皆是卽體之用荷澤云卽用而體自知卽知而
<lb ed="X" n="0177b21"/><lb ed="R103" n="0172a06"/>體自寂名說雖是體用一致。</p>
<lb ed="X" n="0177b22"/><lb ed="R103" n="0172a07"/><p xml:id="pX58p0177b2201">良以下初四句約法示體用次四句約法喩雙釋初
<lb ed="X" n="0177b23"/><lb ed="R103" n="0172a08"/>法無分齊語其體也起必同時辨其用也眞理不礙
<lb ed="X" n="0177b24"/><lb ed="R103" n="0172a09"/>萬差體卽用也顯應無非一際用卽體也次云用則
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0177c" n="0177c"/>
<lb ed="X" n="0177c01"/><lb ed="R103" n="0172a10"/>波騰鼎沸釋前起必同時全眞體以運行釋前眞理
<lb ed="X" n="0177c02"/><lb ed="R103" n="0172a11"/>不礙萬差體則鏡淨水澄釋前法無分齊擧隨緣而
<lb ed="X" n="0177c03"/><lb ed="R103" n="0172a12"/>會寂釋前顯應無非一際又總上八句約法喩隔句
<lb ed="X" n="0177c04"/><lb ed="R103" n="0172a13"/>雙釋體用謂法無分齊體則鏡淨水澄起必同時用
<lb ed="X" n="0177c05"/><lb ed="R103" n="0172a14"/>則波騰鼎沸眞理不礙萬差全眞體以運行顯應無
<lb ed="X" n="0177c06"/><lb ed="R103" n="0172a15"/>非一際擧隨緣而會寂。</p>
<lb ed="X" n="0177c07"/><lb ed="R103" n="0172a16"/><p xml:id="pX58p0177c0701">若曦光之流彩妙用也無心而朗十方隨緣也華嚴
<lb ed="X" n="0177c08"/><lb ed="R103" n="0172a17"/>經云赫日揚光輝十方靡不照如明鏡之端形妙用
<lb ed="X" n="0177c09"/><lb ed="R103" n="0172a18"/>也不動而呈萬像隨緣也但涅槃論云明鏡之像對
<lb ed="X" n="0177c10"/><lb ed="R103" n="0172b01"/>之不知其所以來皆約結名以釋。</p>
<lb ed="X" n="0177c11"/><lb ed="R103" n="0172b02"/><p xml:id="pX58p0177c1101">二威儀住持下左傳曰有威而可畏有儀而可象故
<lb ed="X" n="0177c12"/><lb ed="R103" n="0172b03"/>謂威儀夫戒者威儀也威儀者德之表也故曰住持
<lb ed="X" n="0177c13"/><lb ed="R103" n="0172b04"/>有則德然大乘八萬小乘三千諸敎亦<g ref="#CB28575">㸦</g>通如楞嚴
<lb ed="X" n="0177c14"/><lb ed="R103" n="0172b05"/>優波離云三千威儀八萬微細長水義疏謂二百五
<lb ed="X" n="0177c15"/><lb ed="R103" n="0172b06"/>十各有四儀復對三聚故成三千復以三千配身口
<lb ed="X" n="0177c16"/><lb ed="R103" n="0172b07"/>七支四分煩惱轉成八萬四千今擧大數耳此大乘
<lb ed="X" n="0177c17"/><lb ed="R103" n="0172b08"/>通小敎也又三千威儀經云其中出家者次應捨執
<lb ed="X" n="0177c18"/><lb ed="R103" n="0172b09"/>作緣務具受八萬四千向道因緣此小乘通大敎也。</p>
<lb ed="X" n="0177c19"/><lb ed="R103" n="0172b10"/><p xml:id="pX58p0177c1901">爲住持之楷模者高僧傳十科<note place="inline">一譯經二義解三習禪四明律五護法六
<lb ed="X" n="0177c20"/><lb ed="R103" n="0172b11"/>感通七遺身八讀誦九興福十雜科</note>以住持爲興福故北山住持行編
<lb ed="X" n="0177c21"/><lb ed="R103" n="0172b12"/>云夫經律論爲住持之敎本僧財食爲住持之功烈
<lb ed="X" n="0177c22"/><lb ed="R103" n="0172b13"/>務敎而法衆盛矣宣功而金界治矣故使至道淳懿
<lb ed="X" n="0177c23"/><lb ed="R103" n="0172b14"/>靈神降趾此住持之法度也。</p><p xml:id="pX58p0177c2312" cb:place="inline">楷模二字皆訓法廣雅
<lb ed="X" n="0177c24"/><lb ed="R103" n="0172b15"/>云楷模品式法也。</p><p xml:id="pX58p0177c2408" cb:place="inline">整六和之紊緖者梵語僧伽此翻
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0178a" n="0178a"/>
<lb ed="X" n="0178a01"/><lb ed="R103" n="0172b16"/>衆和合有六種一身和同事二語和同默三意和同
<lb ed="X" n="0178a02"/><lb ed="R103" n="0172b17"/>忍四戒和同修五見和同解六利和同均紊運切亂
<lb ed="X" n="0178a03"/><lb ed="R103" n="0172b18"/>也。</p><p xml:id="pX58p0178a0302" cb:place="inline">緖謂絲緖出三界之梯橙者纂要以戒定慧能出
<lb ed="X" n="0178a04"/><lb ed="R103" n="0173a01"/>欲界色界無色界疏云戒出三塗定出六欲慧出三
<lb ed="X" n="0178a05"/><lb ed="R103" n="0173a02"/>界梯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178001" n="0178001"/>喩橙自下升高也。</p><p xml:id="pX58p0178a0510" cb:place="inline">越苦海之迅航者分改變易
<lb ed="X" n="0178a06"/><lb ed="R103" n="0173a03"/>二種生死深廣如海迅疾也航亦舟也字統云單船
<lb ed="X" n="0178a07"/><lb ed="R103" n="0173a04"/>曰舟並船曰航卽兩舡並載者此之一句並次二句
<lb ed="X" n="0178a08"/><lb ed="R103" n="0173a05"/>與心經疏序大同。</p><p xml:id="pX58p0178a0808" cb:place="inline">拯物導迷莫斯爲最者結歎上文
<lb ed="X" n="0178a09"/><lb ed="R103" n="0173a06"/>謂拯救導引物機迷惑莫若威儀有則爲其最要然
<lb ed="X" n="0178a10"/><lb ed="R103" n="0173a07"/>領徒之士汎受則人喜陵犯嚴毅則物自肅然末代
<lb ed="X" n="0178a11"/><lb ed="R103" n="0173a08"/>住持宜其嚴而少受斯又爲最矣。</p>
<lb ed="X" n="0178a12"/><lb ed="R103" n="0173a09"/><p xml:id="pX58p0178a1201">但語辭以由也。</p><p xml:id="pX58p0178a1207" cb:place="inline">金容匿彩下通叙去聖逾遠法道不
<lb ed="X" n="0178a13"/><lb ed="R103" n="0173a10"/>行匿汝力切隱也彩卽毫光故魏<anchor xml:id="nkr_note_add_0178a1301" n="0178a1301"/><anchor xml:id="beg0178a1301" n="0178a1301"/>刺<anchor xml:id="end0178a1301"/>史云玉毫收彩
<lb ed="X" n="0178a14"/><lb ed="R103" n="0173a11"/>正聖也木受繩則正后從諫則聖敎者効也施而敎
<lb ed="X" n="0178a15"/><lb ed="R103" n="0173a12"/>之便物自効也然有化制二焉經詮理智化敎也律
<lb ed="X" n="0178a16"/><lb ed="R103" n="0173a13"/>詮德行制敎也今文多明德行制敎歟陵夷亦云陵
<lb ed="X" n="0178a17"/><lb ed="R103" n="0173a14"/>遲卽不進貌發正云以下望高欲上成難云淩遲遠
<lb ed="X" n="0178a18"/><lb ed="R103" n="0173a15"/>法師云佛法陵遲穢雜日久每一尋至慨憤盈懷<note place="inline">文出
<lb ed="X" n="0178a19"/><lb ed="R103" n="0173a16"/>答桓玄書</note>通惠傳中作夷字與今文同彼云馬令脫轡象
<lb ed="X" n="0178a20"/><lb ed="R103" n="0173a17"/>闕施鈎不習律難調象馬令敎法日見陵夷。</p><p xml:id="pX58p0178a2018" cb:place="inline"><note place="inline">文出宋高僧傳</note>
<lb ed="X" n="0178a21"/><lb ed="R103" n="0173a18"/>傳授澆訛者如神淸法師引經云若人生百歲不解
<lb ed="X" n="0178a22"/><lb ed="R103" n="0173b01"/>生滅法不如生一日而得解了之時有比丘承師誤
<lb ed="X" n="0178a23"/><lb ed="R103" n="0173b02"/>訓誦云若人生百歲不識水老鶴不如生一日而得
<lb ed="X" n="0178a24"/><lb ed="R103" n="0173b03"/>覩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178002" n="0178002"/>見阿難聞而歔欷<note place="inline">上虗音下希音悲歎也</note>往正彼師竟不令
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0178b" n="0178b"/>
<lb ed="X" n="0178b01"/><lb ed="R103" n="0173b04"/>改且阿難聖力黨之尙然矧今之世傳授澆訛余柰
<lb ed="X" n="0178b02"/><lb ed="R103" n="0173b05"/>之何師於<anchor xml:id="nkr_note_add_0178b0201" n="0178b0201"/><anchor xml:id="beg0178b0201" n="0178b0201"/>己<anchor xml:id="end0178b0201"/>見者禪詮序云今時弟子彼此迷源修
<lb ed="X" n="0178b03"/><lb ed="R103" n="0173b06"/>心者以經論爲別宗。</p><p xml:id="pX58p0178b0309" cb:place="inline">講說者以禪門爲別法是皆解
<lb ed="X" n="0178b04"/><lb ed="R103" n="0173b07"/>背眞詮師於<anchor xml:id="nkr_note_add_0178b0401" n="0178b0401"/><anchor xml:id="beg0178b0401" n="0178b0401"/>己<anchor xml:id="end0178b0401"/>見也別錄云如洪州禪師云貪瞋慈
<lb ed="X" n="0178b05"/><lb ed="R103" n="0173b08"/>善皆是佛性有何別者如人但觀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178003" n="0178003"/>涅性始終無異不
<lb ed="X" n="0178b06"/><lb ed="R103" n="0173b09"/>知濟舟覆舟功過懸殊夫慈善如濟舟之功也貪瞋
<lb ed="X" n="0178b07"/><lb ed="R103" n="0173b10"/>如覆舟之過也。</p><p xml:id="pX58p0178b0707" cb:place="inline">彼謂皆是佛性無別者豈非師於<anchor xml:id="nkr_note_add_0178b0701" n="0178b0701"/><anchor xml:id="beg0178b0701" n="0178b0701"/>己<anchor xml:id="end0178b0701"/>
<lb ed="X" n="0178b08"/><lb ed="R103" n="0173b11"/>見乎致使者因他而得故名爲致由前傳授澆訛師
<lb ed="X" n="0178b09"/><lb ed="R103" n="0173b12"/>於<anchor xml:id="nkr_note_add_0178b0901" n="0178b0901"/><anchor xml:id="beg0178b0901" n="0178b0901"/>己<anchor xml:id="end0178b0901"/>見致使敎無綱紀濫挹淳流網之大繩曰綱小
<lb ed="X" n="0178b10"/><lb ed="R103" n="0173b13"/>繩曰紀濫謬也挹酌也應作淳漓卽濃薄之貌謂酌
<lb ed="X" n="0178b11"/><lb ed="R103" n="0173b14"/>漓爲淳以薄爲濃大義於是乖矣。</p><p xml:id="pX58p0178b1114" cb:place="inline">得失齊擧妄參眞
<lb ed="X" n="0178b12"/><lb ed="R103" n="0173b15"/>淨者迷妄謂之失悟眞謂之得今旣齊同擧物其猶
<lb ed="X" n="0178b13"/><lb ed="R103" n="0173b16"/>妄穢雜於眞淨矣嘗試論曰且夫人思善道潔<anchor xml:id="nkr_note_add_0178b1301" n="0178b1301"/><anchor xml:id="beg0178b1301" n="0178b1301"/>已<anchor xml:id="end0178b1301"/>依
<lb ed="X" n="0178b14"/><lb ed="R103" n="0173b17"/>師近期於立身揚名遠冀於革凡成聖發揮像敎垂
<lb ed="X" n="0178b15"/><lb ed="R103" n="0173b18"/>於無窮又奚有妄穢能參眞淨哉。</p>
<lb ed="X" n="0178b16"/><lb ed="R103" n="0174a01"/><p xml:id="pX58p0178b1601">故令初學觸事成非者由其得失齊擧所以令其初
<lb ed="X" n="0178b17"/><lb ed="R103" n="0174a02"/>心學者日乖法則逢事成非向聞有西江商客賽願
<lb ed="X" n="0178b18"/><lb ed="R103" n="0174a03"/>營齋先示文疏僧無能讀者被商駈之一何可笑後
<lb ed="X" n="0178b19"/><lb ed="R103" n="0174a04"/>生聞此當寅夜攻學一則不虗受施一則覆庇群僧
<lb ed="X" n="0178b20"/><lb ed="R103" n="0174a05"/>一則揚名於四方<note place="inline">出僧史略</note>南山亦云屢有初心在道觸
<lb ed="X" n="0178b21"/><lb ed="R103" n="0174a06"/>事未諳曾不尋其敎章於法每纏疑網不依經論混
<lb ed="X" n="0178b22"/><lb ed="R103" n="0174a07"/>雜凡流者起信疏云大乘深旨沉貝葉而不窮群有
<lb ed="X" n="0178b23"/><lb ed="R103" n="0174a08"/>盲徒馳異路而莫反無相亦謂聖敎之所不依明師
<lb ed="X" n="0178b24"/><lb ed="R103" n="0174a09"/>未曾承受所以混雜汩亂凡夫之情耳。</p><p xml:id="pX58p0178b2416" cb:place="inline">自陷陷他者
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0178c" n="0178c"/>
<lb ed="X" n="0178c01"/><lb ed="R103" n="0174a10"/>如宋法豐死爲不食之鬼巡寺作餓駞聲以專寺任
<lb ed="X" n="0178c02"/><lb ed="R103" n="0174a11"/>刻薄故也臨卭僧孫民見身如廁持鉢食穢以儉歲
<lb ed="X" n="0178c03"/><lb ed="R103" n="0174a12"/>刻<g ref="#CB05054">𣏐</g>減粥故也。</p><p xml:id="pX58p0178c0307" cb:place="inline">智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178004" n="0178004"/>壞死作衆奴以寺布借人故也聖
<lb ed="X" n="0178c04"/><lb ed="R103" n="0174a13"/>壽寺僧淸訓念法華經每在送終處於行食者求酒
<lb ed="X" n="0178c05"/><lb ed="R103" n="0174a14"/>食及飽之以歸一日驟無聲經年不通食漸不通水
<lb ed="X" n="0178c06"/><lb ed="R103" n="0174a15"/>自去生入餓鬼也<note place="inline">上三緣出北山錄皆自滔下一緣出寶公注兼滔他</note>有謂道
<lb ed="X" n="0178c07"/><lb ed="R103" n="0174a16"/>安之門人法遇領徒四百時有一僧飮酒廢夕燒香
<lb ed="X" n="0178c08"/><lb ed="R103" n="0174a17"/>遇罸而不遣安聞之以筒緘杖寄遇曰此由飮酒者
<lb ed="X" n="0178c09"/><lb ed="R103" n="0174a18"/>也我訓不勤遠貽憂賜乃集衆命維那行杖至三因
<lb ed="X" n="0178c10"/><lb ed="R103" n="0174b01"/>立下自咎此亦自陷陷他也<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178005" n="0178005"/>人安有言曰汝曹若能
<lb ed="X" n="0178c11"/><lb ed="R103" n="0174b02"/>修身踐言愼終如始勤爾學問愼爾行藏避惡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178006" n="0178006"/>支如
<lb ed="X" n="0178c12"/><lb ed="R103" n="0174b03"/>避虎狼事良朋如事父母顧言行而礭乎不拔處貧
<lb ed="X" n="0178c13"/><lb ed="R103" n="0174b04"/>病而樂以忘憂自然與禍斯違於福斯會慕雪山之
<lb ed="X" n="0178c14"/><lb ed="R103" n="0174b05"/>求法學善財之尋師智足以照惑慈足以攝人此又
<lb ed="X" n="0178c15"/><lb ed="R103" n="0174b06"/>自利利他也。</p>
<lb ed="X" n="0178c16"/><lb ed="R103" n="0174b07"/><p xml:id="pX58p0178c1601">瑜伽此翻相應大沈謂昏沉也小浮謂掉擧也寶藏
<lb ed="X" n="0178c17"/><lb ed="R103" n="0174b08"/>論云夫入道之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178007" n="0178007"/>遙內虗外淨其意不沈其心不浮不
<lb ed="X" n="0178c18"/><lb ed="R103" n="0174b09"/>出不入湛寂自如常住正念一句文連上下謂以觀
<lb ed="X" n="0178c19"/><lb ed="R103" n="0174b10"/>破昏沉以止破掉擧止觀雙運永離二過卽常住正
<lb ed="X" n="0178c20"/><lb ed="R103" n="0174b11"/>念此文連上也又常住正念根本眷屬卽文連下也
<lb ed="X" n="0178c21"/><lb ed="R103" n="0174b12"/>小乘四重爲根本餘篇皆眷屬大乘根本眷屬次文
<lb ed="X" n="0178c22"/><lb ed="R103" n="0174b13"/>示之或可定共是戒眷屬定共戒者依定心發不復
<lb ed="X" n="0178c23"/><lb ed="R103" n="0174b14"/>起惡助於律儀道共戒者道卽慧也依分別發揀擇
<lb ed="X" n="0178c24"/><lb ed="R103" n="0174b15"/>善惡防發功強正資攝善兼助律儀由是定道俱名
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0179a" n="0179a"/>
<lb ed="X" n="0179a01"/><lb ed="R103" n="0174b16"/>戒也。</p><p xml:id="pX58p0179a0103" cb:place="inline">淨修梵行通結上文華嚴經卽晉經賢首品梵
<lb ed="X" n="0179a02"/><lb ed="R103" n="0174b17"/>網者卽大乘菩薩戒吾祖賢首有疏具明十重四十
<lb ed="X" n="0179a03"/><lb ed="R103" n="0174b18"/>八輕此以十重爲根本四十八輕爲眷屬余昔領衆
<lb ed="X" n="0179a04"/><lb ed="R103" n="0175a01"/>靑憞梵刹每於半月差僧誦十重戒盖遵佛祖之遺
<lb ed="X" n="0179a05"/><lb ed="R103" n="0175a02"/>範也甞觀靈庾集引掉群南有<name role="" type="person">靈鷲山</name>大長老律師
<lb ed="X" n="0179a06"/><lb ed="R103" n="0175a03"/>胡民領徒而夏安居說戒夜人數則定籌數每過衆
<lb ed="X" n="0179a07"/><lb ed="R103" n="0175a04"/>莫識其然夏旣末二三胡沙門出山至路<g ref="#CB17224">󴍈</g>與穡人
<lb ed="X" n="0179a08"/><lb ed="R103" n="0175a05"/>揮手根別律師聞而奔走其徒四馳其去則不遠然
<lb ed="X" n="0179a09"/><lb ed="R103" n="0175a06"/>而莫得見之矣入大乘論云<name role="" type="person">賓頭盧</name>羅睺羅等一十
<lb ed="X" n="0179a10"/><lb ed="R103" n="0175a07"/>六大阿羅漢恭承遺顧遊行人里是以僧居每於說
<lb ed="X" n="0179a11"/><lb ed="R103" n="0175a08"/>戒解夏日不得不淸嚴法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0179001" n="0179001"/>字整衆翼翼儼若在乎聖
<lb ed="X" n="0179a12"/><lb ed="R103" n="0175a09"/>人之前也。</p><p xml:id="pX58p0179a1205" cb:place="inline">體無毀禁者彼論云以知法唯無染離五
<lb ed="X" n="0179a13"/><lb ed="R103" n="0175a10"/>欲過故卽此文體無毀禁。</p><p xml:id="pX58p0179a1311" cb:place="inline">所謂下具足應云不殺不
<lb ed="X" n="0179a14"/><lb ed="R103" n="0175a11"/>盜不婬不兩舌不惡口不妄言不綺語遠離貪嫉欺
<lb ed="X" n="0179a15"/><lb ed="R103" n="0175a12"/>詐<anchor xml:id="nkr_note_add_0179a1501" n="0179a1501"/><anchor xml:id="beg0179a1501" n="0179a1501"/>諂<anchor xml:id="end0179a1501"/>曲瞋恚邪見彼疏釋云卽攝律儀戒也。</p>
<lb ed="X" n="0179a16"/><lb ed="R103" n="0175a13"/><p xml:id="pX58p0179a1601">亦應下至所制禁戒卽攝善法戒。</p><p xml:id="pX58p0179a1614" cb:place="inline">憒閙上吿內切下
<lb ed="X" n="0179a17"/><lb ed="R103" n="0175a14"/>女敎切。</p><p xml:id="pX58p0179a1704" cb:place="inline">常護下至妄起罪過卽攝衆生戒也準上論
<lb ed="X" n="0179a18"/><lb ed="R103" n="0175a15"/>文等雖通攝前出生無盡徧等文此乃起信發心之
<lb ed="X" n="0179a19"/><lb ed="R103" n="0175a16"/>相問答除疑之辭乃至次文喩合二科皆彼論勢但
<lb ed="X" n="0179a20"/><lb ed="R103" n="0175a17"/>彼廣此略。</p>
<lb ed="X" n="0179a21"/><lb ed="R103" n="0175a18"/><p xml:id="pX58p0179a2101">摩尼此翻離垢言此寶光淨不爲垢穢所染又翻增
<lb ed="X" n="0179a22"/><lb ed="R103" n="0175b01"/>長謂有此寶必增長威德也應法師云末尼謂之總
<lb ed="X" n="0179a23"/><lb ed="R103" n="0175b02"/>名有云或山或海之珠圭峯謂摩尼珠中必無黑等
<lb ed="X" n="0179a24"/><lb ed="R103" n="0175b03"/>色是也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0179b" n="0179b"/>
<lb ed="X" n="0179b01"/><lb ed="R103" n="0175b04"/><p xml:id="pX58p0179b0101">五衆者一比丘衆二比丘尼衆三式叉摩那衆<note place="inline">此云學法
<lb ed="X" n="0179b02"/><lb ed="R103" n="0175b05"/>先學本法後受尼戒</note>四沙彌衆<note place="inline">此云息慈息滅染情慈愛衆生</note>五沙彌尼衆。</p><p xml:id="pX58p0179b0230" cb:place="inline">在
<lb ed="X" n="0179b03"/><lb ed="R103" n="0175b06"/>家身纏俗網者涅槃經云在家迫逼猶如牢獄出家
<lb ed="X" n="0179b04"/><lb ed="R103" n="0175b07"/>虗曠猶如虗空。</p>
<lb ed="X" n="0179b05"/><lb ed="R103" n="0175b08"/><p xml:id="pX58p0179b0501">自有嚴科者卽篇聚也篇謂五篇初波羅夷二僧伽
<lb ed="X" n="0179b06"/><lb ed="R103" n="0175b09"/>婆尸娑三波逸提四波羅提提舍尼五突吉羅聚謂
<lb ed="X" n="0179b07"/><lb ed="R103" n="0175b10"/>六七於五篇中加偷蘭遮名爲六聚開突吉羅爲二
<lb ed="X" n="0179b08"/><lb ed="R103" n="0175b11"/>謂之七聚若翻梵從華廣在律宗略如令摸鈔然則
<lb ed="X" n="0179b09"/><lb ed="R103" n="0175b12"/>受三歸持五戒而出苦海趣涅槃者約始修終證之
<lb ed="X" n="0179b10"/><lb ed="R103" n="0175b13"/>言故古詩云方知萬里水初發濫觴源此言雖近可
<lb ed="X" n="0179b11"/><lb ed="R103" n="0175b14"/>以例遠。</p><p xml:id="pX58p0179b1104" cb:place="inline">毗尼亦云毗奈耶正翻調伏調謂調練三業
<lb ed="X" n="0179b12"/><lb ed="R103" n="0175b15"/>伏謂制伏過非。</p><p xml:id="pX58p0179b1207" cb:place="inline"><note place="inline">身三等</note>七衆於前五衆加優婆塞優婆
<lb ed="X" n="0179b13"/><lb ed="R103" n="0175b16"/>夷二衆耳。</p><p xml:id="pX58p0179b1305" cb:place="inline">萬善藉此而生者萬善卽萬行此之一字
<lb ed="X" n="0179b14"/><lb ed="R103" n="0175b17"/>指三歸五戒言萬行藉三歸五戒而生也。</p><p xml:id="pX58p0179b1417" cb:place="inline">寔佛法之
<lb ed="X" n="0179b15"/><lb ed="R103" n="0175b18"/>平地者經云戒如平地衆善由生又地有生成荷載
<lb ed="X" n="0179b16"/><lb ed="R103" n="0176a01"/>之義謂十地聖人修生萬德厚載恒然故云平地。</p>
<lb ed="X" n="0179b17"/><lb ed="R103" n="0176a02"/><p xml:id="pX58p0179b1701">尸羅此云淨戒標次文戒爲定體也。</p><p xml:id="pX58p0179b1715" cb:place="inline">三昧此云正思
<lb ed="X" n="0179b18"/><lb ed="R103" n="0176a03"/>起下句慧爲定用也故其三學皆一乘別敎此文四
<lb ed="X" n="0179b19"/><lb ed="R103" n="0176a04"/>種行德卽戒學次入五止卽定學後起六觀卽慧學
<lb ed="X" n="0179b20"/><lb ed="R103" n="0176a05"/>故大疏序云尋斯玄旨却覽餘經其猶杲日麗天奪
<lb ed="X" n="0179b21"/><lb ed="R103" n="0176a06"/>衆景之耀良在此矣。</p><p xml:id="pX58p0179b2109" cb:place="inline">若夫一乘同敎三學者戒學有
<lb ed="X" n="0179b22"/><lb ed="R103" n="0176a07"/>三一攝律儀戒二攝善法戒三攝衆生戒定學有三
<lb ed="X" n="0179b23"/><lb ed="R103" n="0176a08"/>一安住定二引起定三辦事定慧學有三一人空慧
<lb ed="X" n="0179b24"/><lb ed="R103" n="0176a09"/>二法空慧三俱空慧廣辨三九如永嘉奢摩他篇然
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0179c" n="0179c"/>
<lb ed="X" n="0179c01"/><lb ed="R103" n="0176a10"/>始敎三學與其同敎但卽不卽爲異小乘三學卽持
<lb ed="X" n="0179c02"/><lb ed="R103" n="0176a11"/>五篇淨戒修九次第定發人空淺慧三學圓備卽證
<lb ed="X" n="0179c03"/><lb ed="R103" n="0176a12"/>菩提與大宋僧傳引論證三菩提其文稍同彼云戒
<lb ed="X" n="0179c04"/><lb ed="R103" n="0176a13"/>如捉賊善擒制也定如縛賊用機械也慧如殺賊淸
<lb ed="X" n="0179c05"/><lb ed="R103" n="0176a14"/>道路也以此成功立効克取空盡三菩提者決達淸
<lb ed="X" n="0179c06"/><lb ed="R103" n="0176a15"/>靜之域也。</p><p xml:id="pX58p0179c0605" cb:place="inline">四分者業疏序云據說之章段也若約六
<lb ed="X" n="0179c07"/><lb ed="R103" n="0176a16"/>十卷收之卽大僧戒本二十卷爲初分。</p><p xml:id="pX58p0179c0716" cb:place="inline">尼律下十五
<lb ed="X" n="0179c08"/><lb ed="R103" n="0176a17"/>卷爲第二分安居法下十四卷爲第三分房舍法下
<lb ed="X" n="0179c09"/><lb ed="R103" n="0176a18"/>十一卷爲第四分怨家有二<note place="inline">怨與冤音義同</note>一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0179002" n="0179002"/>欠命負財二
<lb ed="X" n="0179c10"/><lb ed="R103" n="0176b01"/>天魔外道以戒淨故彼無所爲故云不能近也。</p><p xml:id="pX58p0179c1019" cb:place="inline">被訶
<lb ed="X" n="0179c11"/><lb ed="R103" n="0176b02"/>者如六群比丘屢有所犯多被居士擧過譏訶遂往
<lb ed="X" n="0179c12"/><lb ed="R103" n="0176b03"/>白佛佛乃集衆種種訶責。</p>
<lb ed="X" n="0179c13"/><lb ed="R103" n="0176b04"/><p xml:id="pX58p0179c1301">三柔和質直德中文有三對初悲智眞俗對約無住
<lb ed="X" n="0179c14"/><lb ed="R103" n="0176b05"/>行二不變隨緣對約淨緣起三去惑就理對唯辨柔
<lb ed="X" n="0179c15"/><lb ed="R103" n="0176b06"/>和二字柔則伏滅煩惱者此有二位制伏煩惱位處
<lb ed="X" n="0179c16"/><lb ed="R103" n="0176b07"/>三賢斷滅煩惱位居十聖。</p><p xml:id="pX58p0179c1611" cb:place="inline">和則順理修行亦有二義
<lb ed="X" n="0179c17"/><lb ed="R103" n="0176b08"/>一事和見鬪諍人諫勸令捨不自稱譽卑遜敬物二
<lb ed="X" n="0179c18"/><lb ed="R103" n="0176b09"/>理和見退菩提心人殷勤勸進善能分別菩提煩惱
<lb ed="X" n="0179c19"/><lb ed="R103" n="0176b10"/>平等一相。</p>
<lb ed="X" n="0179c20"/><lb ed="R103" n="0176b11"/><p xml:id="pX58p0179c2001">言行相符者言以顧乎行行以顧乎言卽如說而行
<lb ed="X" n="0179c21"/><lb ed="R103" n="0176b12"/>也儒典等云先行其言而從之又曰言篤信行篤敬
<lb ed="X" n="0179c22"/><lb ed="R103" n="0176b13"/>言行君子之樞機也寄語來者願以言行拳拳介懷。</p>
<lb ed="X" n="0179c23"/><lb ed="R103" n="0176b14"/><p xml:id="pX58p0179c2301">但爲正業調生者但獨正聖也言獨爲聖敎事業調
<lb ed="X" n="0179c24"/><lb ed="R103" n="0176b15"/>伏衆生也又正業自行也調生利他也謂質直者但
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0180a" n="0180a"/>
<lb ed="X" n="0180a01"/><lb ed="R103" n="0176b16"/>有所爲或語默或出處皆不失正行業用然後可以
<lb ed="X" n="0180a02"/><lb ed="R103" n="0176b17"/>調伏群生也爲字通去平二聲初解去呼次解平呼
<lb ed="X" n="0180a03"/><lb ed="R103" n="0176b18"/>又前文一對唯辨柔和此文唯明質直故曰下總前
<lb ed="X" n="0180a04"/><lb ed="R103" n="0177a01"/>結名。</p>
<lb ed="X" n="0180a05"/><lb ed="R103" n="0177a02"/><p xml:id="pX58p0180a0501">四普代衆生受苦德文有三聚淨戒廣利群生卽攝
<lb ed="X" n="0180a06"/><lb ed="R103" n="0177a03"/>有情戒普令斷惡卽攝律儀戒備脩萬行卽攝善法
<lb ed="X" n="0180a07"/><lb ed="R103" n="0177a04"/>戒速證菩提卽三聚果其中冤親平等卽不生憎愛
<lb ed="X" n="0180a08"/><lb ed="R103" n="0177a05"/>也。</p><p xml:id="pX58p0180a0802" cb:place="inline">救贖一切受苦衆生者大經云菩薩見有獄囚五
<lb ed="X" n="0180a09"/><lb ed="R103" n="0177a06"/>處被縛受諸苦毒或以刀屠割或以火焚燒菩薩見
<lb ed="X" n="0180a10"/><lb ed="R103" n="0177a07"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0180a1001" n="0180a1001"/><anchor xml:id="beg0180a1001" n="0180a1001"/>已<anchor xml:id="end0180a1001"/>語主者言如是等苦可以與我設過彼苦阿僧祇
<lb ed="X" n="0180a11"/><lb ed="R103" n="0177a08"/>倍我亦當受令彼解脫故上句云以身爲質。</p><p xml:id="pX58p0180a1118" cb:place="inline"><note place="inline">質猶當也如燕
<lb ed="X" n="0180a12"/><lb ed="R103" n="0177a09"/>太子丹質於秦</note>不希望毛髮報恩之心者經次文云我爲救
<lb ed="X" n="0180a13"/><lb ed="R103" n="0177a10"/>護一切衆生發一切智菩提心故若望報恩則同傭
<lb ed="X" n="0180a14"/><lb ed="R103" n="0177a11"/>作。</p>
<lb ed="X" n="0180a15"/><lb ed="R103" n="0177a12"/><p xml:id="pX58p0180a1501">華嚴下卽<name role="" type="person">華藏世界</name>品普賢菩薩重頌因相疏釋云
<lb ed="X" n="0180a16"/><lb ed="R103" n="0177a13"/>辨因招果也。</p>
<lb ed="X" n="0180a17"/><lb ed="R103" n="0177a14"/><p xml:id="pX58p0180a1701">念念遷流名之爲苦者卽三苦中行苦也。</p><p xml:id="pX58p0180a1717" cb:place="inline">了蘊空寂
<lb ed="X" n="0180a18"/><lb ed="R103" n="0177a15"/>下謂了悟五蘊猶如聚沫浮泡陽燄芭蕉幻化故經
<lb ed="X" n="0180a19"/><lb ed="R103" n="0177a16"/>云一切諸法性本自空故云自性本無也。</p>
<lb ed="X" n="0180a20"/><lb ed="R103" n="0177a17"/><p xml:id="pX58p0180a2001">問意謂衆生數量無邊何以菩薩一人而能普代耶。</p>
<lb ed="X" n="0180a21"/><lb ed="R103" n="0177a18"/><p xml:id="pX58p0180a2101">答中大悲方便力出代苦之由也。</p><p xml:id="pX58p0180a2114" cb:place="inline">不了業體從妄而
<lb ed="X" n="0180a22"/><lb ed="R103" n="0177b01"/>生者行願經云若此惡業有體相者盡虗空界不能
<lb ed="X" n="0180a23"/><lb ed="R103" n="0177b02"/>容受故云從妄而生也敎令修止觀卽起下文五止
<lb ed="X" n="0180a24"/><lb ed="R103" n="0177b03"/>六觀之張本也。</p><p xml:id="pX58p0180a2407" cb:place="inline">因果喪亡等謂因亡卽無業果喪卽
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0180b" n="0180b"/>
<lb ed="X" n="0180b01"/><lb ed="R103" n="0177b04"/>無苦。</p><p xml:id="pX58p0180b0103" cb:place="inline">於不堅堅覺者不堅卽五蘊覺猶執也卽前云
<lb ed="X" n="0180b02"/><lb ed="R103" n="0177b05"/>妄執遷流也謂五蘊不堅實衆生執堅實故次句云
<lb ed="X" n="0180b03"/><lb ed="R103" n="0177b06"/>深住於顚倒也。</p><p xml:id="pX58p0180b0307" cb:place="inline">離煩惱者煩惱卽根本煩惱所惱卽
<lb ed="X" n="0180b04"/><lb ed="R103" n="0177b07"/>隨煩惱根隨皆離卽得最上菩提故圓覺云離幻卽
<lb ed="X" n="0180b05"/><lb ed="R103" n="0177b08"/>覺以菩提翻覺耳。</p>
<lb ed="X" n="0180b06"/><lb ed="R103" n="0177b09"/><p xml:id="pX58p0180b0601">五止中性相俱泯者相泯釋當相卽空性泯釋相盡
<lb ed="X" n="0180b07"/><lb ed="R103" n="0177b10"/>心澄體周法界謂絕諸對待也。</p><p xml:id="pX58p0180b0713" cb:place="inline">入無入相下謂無能
<lb ed="X" n="0180b08"/><lb ed="R103" n="0177b11"/>入所入之相名爲眞入卽同淸涼云冥於心體曰入
<lb ed="X" n="0180b09"/><lb ed="R103" n="0177b12"/>華嚴下晉經寶王性起品文如來深境界其量等虗
<lb ed="X" n="0180b10"/><lb ed="R103" n="0177b13"/>空謂寂寥虗曠冲深包博也。</p><p xml:id="pX58p0180b1012" cb:place="inline">一切衆生入而實無所
<lb ed="X" n="0180b11"/><lb ed="R103" n="0177b14"/>入謂總該萬有卽是一心也。</p>
<lb ed="X" n="0180b12"/><lb ed="R103" n="0177b15"/><p xml:id="pX58p0180b1201">入諸無相定卽觀之止也。</p><p xml:id="pX58p0180b1211" cb:place="inline">見諸法寂靜卽止之觀。</p><p xml:id="pX58p0180b1220" cb:place="inline">常
<lb ed="X" n="0180b13"/><lb ed="R103" n="0177b16"/>入平等故謂不取眞不棄假也。</p><p xml:id="pX58p0180b1313" cb:place="inline">敬禮無所觀謂靈明
<lb ed="X" n="0180b14"/><lb ed="R103" n="0177b17"/>性體一相無相也又尙無能禮之凡豈存所禮之聖
<lb ed="X" n="0180b15"/><lb ed="R103" n="0177b18"/>故圓覺疏第七實相禮云若內若外若凡若佛同一
<lb ed="X" n="0180b16"/><lb ed="R103" n="0178a01"/>實相以文殊云不生不滅故敬禮無所觀鈔釋云入
<lb ed="X" n="0180b17"/><lb ed="R103" n="0178a02"/>佛境界經中文也上之三句亦取圓覺疏意以一心
<lb ed="X" n="0180b18"/><lb ed="R103" n="0178a03"/>三觀釋之一切衆生無不在如來境界中者大疏云
<lb ed="X" n="0180b19"/><lb ed="R103" n="0178a04"/>凡厥生靈皆含佛智更無可入者淨名謂衆生卽寂
<lb ed="X" n="0180b20"/><lb ed="R103" n="0178a05"/>滅相不復更滅此同淸涼云入者了悟解達之名也。</p>
<lb ed="X" n="0180b21"/><lb ed="R103" n="0178a06"/><p xml:id="pX58p0180b2101">如人迷下擧喩合法二科皆用起信會相入實依覺
<lb ed="X" n="0180b22"/><lb ed="R103" n="0178a07"/>成迷二段論意今亦依彼釋之論曰如人迷故謂東
<lb ed="X" n="0180b23"/><lb ed="R103" n="0178a08"/>爲西方實不轉卽會相入實也西卽是東更無別東
<lb ed="X" n="0180b24"/><lb ed="R103" n="0178a09"/>論云若離於方則無有迷卽依覺成迷也。</p><p xml:id="pX58p0180b2417" cb:place="inline">衆生迷故
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0180c" n="0180c"/>
<lb ed="X" n="0180c01"/><lb ed="R103" n="0178a10"/>下論云衆生亦爾無明迷故謂之動念心實不動卽
<lb ed="X" n="0180c02"/><lb ed="R103" n="0178a11"/>會相入實也。</p><p xml:id="pX58p0180c0206" cb:place="inline">妄卽是眞更無別眞論云若離覺性則
<lb ed="X" n="0180c03"/><lb ed="R103" n="0178a12"/>無有迷卽依覺成迷也。</p><p xml:id="pX58p0180c0310" cb:place="inline">入與不入者言入約迷不入
<lb ed="X" n="0180c04"/><lb ed="R103" n="0178a13"/>約悟一心法界無衆生迷無諸佛悟故云本來平等
<lb ed="X" n="0180c05"/><lb ed="R103" n="0178a14"/>經云平等眞法界佛不度衆生良有由矣。</p><p xml:id="pX58p0180c0517" cb:place="inline">起信下義
<lb ed="X" n="0180c06"/><lb ed="R103" n="0178a15"/>涉兩處論文一心源無念二方便正觀論云若有衆
<lb ed="X" n="0180c07"/><lb ed="R103" n="0178a16"/>生能觀無念者則爲向佛智卽心源無念也論又謂
<lb ed="X" n="0180c08"/><lb ed="R103" n="0178a17"/>若能觀察知心無念卽得隨順入眞如門卽方便正
<lb ed="X" n="0180c09"/><lb ed="R103" n="0178a18"/>觀矣然觀中前後引論義涉兩處文勢皆然。</p>
<lb ed="X" n="0180c10"/><lb ed="R103" n="0178b01"/><p xml:id="pX58p0180c1001">一照法淸虗離緣止中謂眞諦下釋照法眞俗下釋
<lb ed="X" n="0180c11"/><lb ed="R103" n="0178b02"/>淸虗能緣下釋離緣心境不拘體融虗廓正示止門
<lb ed="X" n="0180c12"/><lb ed="R103" n="0178b03"/>若發文駕義講者委陳下文多爾尋之自曉。</p><p xml:id="pX58p0180c1218" cb:place="inline">維摩下
<lb ed="X" n="0180c13"/><lb ed="R103" n="0178b04"/>卽淨名居士斥目連章彼云夫說法者當如法說法
<lb ed="X" n="0180c14"/><lb ed="R103" n="0178b05"/>無衆生離衆生垢故乃至法不屬因不在緣故然則
<lb ed="X" n="0180c15"/><lb ed="R103" n="0178b06"/>推析因緣盖就觀門辨之今造詣止門故因緣雙不
<lb ed="X" n="0180c16"/><lb ed="R103" n="0178b07"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0180c17"/><lb ed="R103" n="0178b08"/><p xml:id="pX58p0180c1701">二觀人寂怕絕欲止中謂五蘊和合名之爲人蘊無
<lb ed="X" n="0180c18"/><lb ed="R103" n="0178b09"/>主宰謂之寂怕絕欲者不執五蘊法也前文謂初止
<lb ed="X" n="0180c19"/><lb ed="R103" n="0178b10"/>照法正顯法空此文觀人兼明人空蓋謂此也。</p>
<lb ed="X" n="0180c20"/><lb ed="R103" n="0178b11"/><p xml:id="pX58p0180c2001">三性起繁興止中眞如之法法爾隨緣通釋性起繁
<lb ed="X" n="0180c21"/><lb ed="R103" n="0178b12"/>興。</p><p xml:id="pX58p0180c2102" cb:place="inline">萬法俱興法爾歸性別釋止義。</p><p xml:id="pX58p0180c2114" cb:place="inline">從無住本立一切
<lb ed="X" n="0180c22"/><lb ed="R103" n="0178b13"/>法者文含二意一證依體起用名爲性起二證眞如
<lb ed="X" n="0180c23"/><lb ed="R103" n="0178b14"/>之法法爾隨緣天台釋云卽是世間出世間有爲無
<lb ed="X" n="0180c24"/><lb ed="R103" n="0178b15"/>爲一切諸法皆從無住本立廣釋如彼要其所歸不
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0181a" n="0181a"/>
<lb ed="X" n="0181a01"/><lb ed="R103" n="0178b16"/>出性起。</p>
<lb ed="X" n="0181a02"/><lb ed="R103" n="0178b17"/><p xml:id="pX58p0181a0201">四定光顯現止中有本作錠錠卽灯也今云定光法
<lb ed="X" n="0181a03"/><lb ed="R103" n="0178b18"/>喩齊擧謂定能發慧猶灯現光。</p><p xml:id="pX58p0181a0313" cb:place="inline">白淨寶網下晉經云
<lb ed="X" n="0181a04"/><lb ed="R103" n="0179a01"/>白淨寶網轉輪王新經隨好光明功德品云金網轉
<lb ed="X" n="0181a05"/><lb ed="R103" n="0179a02"/>輪王疏釋云彼白淨寶但是所等則金網無失若取
<lb ed="X" n="0181a06"/><lb ed="R103" n="0179a03"/>十地爲淸淨金網正同瓔珞經中以無畏珠寶而爲
<lb ed="X" n="0181a07"/><lb ed="R103" n="0179a04"/>輪相新舊二經並無萬字謂佛<g ref="#CB05577">𮌎</g>前作此字卍音萬
<lb ed="X" n="0181a08"/><lb ed="R103" n="0179a05"/>以表因人位極智周具萬德耳。</p><p xml:id="pX58p0181a0813" cb:place="inline">體性明徹釋定光十
<lb ed="X" n="0181a09"/><lb ed="R103" n="0179a06"/>方齊照釋顯現。</p><p xml:id="pX58p0181a0907" cb:place="inline">無思成事釋無念也。</p><p xml:id="pX58p0181a0915" cb:place="inline">雖現奇功心無
<lb ed="X" n="0181a10"/><lb ed="R103" n="0179a07"/>念慮克示正義然以十地菩薩示初心修止者擧果
<lb ed="X" n="0181a11"/><lb ed="R103" n="0179a08"/>該因也次文以衆生入此大止妙觀卽擧因攝果也
<lb ed="X" n="0181a12"/><lb ed="R103" n="0179a09"/>下文謂初心正覺攝多生於刹那十信道圓一念該
<lb ed="X" n="0181a13"/><lb ed="R103" n="0179a10"/>於佛地皆明因果交徹。</p><p xml:id="pX58p0181a1310" cb:place="inline">七寶者一女寶二輪寶三珠
<lb ed="X" n="0181a14"/><lb ed="R103" n="0179a11"/>寶四兵寶五藏寶六象寶七馬寶業性亦如是者隨
<lb ed="X" n="0181a15"/><lb ed="R103" n="0179a12"/>好品中觀諸業性非十方來止住於心從顚倒生亦
<lb ed="X" n="0181a16"/><lb ed="R103" n="0179a13"/>來處不可得也此文業性通諸善業。</p><p xml:id="pX58p0181a1615" cb:place="inline">不爲二乘下大
<lb ed="X" n="0181a17"/><lb ed="R103" n="0179a14"/>經云譬如日天子出現世間不以<name role="" type="person">閻浮提</name>樹崇巖<g ref="#CB15035">䆳</g>
<lb ed="X" n="0181a18"/><lb ed="R103" n="0179a15"/>谷塵霧煙雲之所覆故隱而不現卽喩此修止菩薩
<lb ed="X" n="0181a19"/><lb ed="R103" n="0179a16"/>不爲二乘偏眞外道邪見塵霧煙雲之所障蔽也。</p>
<lb ed="X" n="0181a20"/><lb ed="R103" n="0179a17"/><p xml:id="pX58p0181a2001">五理事玄通止中<g ref="#CB28575">㸦</g>隱<g ref="#CB28575">㸦</g>顯者由幻相之事顯則理
<lb ed="X" n="0181a21"/><lb ed="R103" n="0179a18"/>隱也無性之理顯則事隱也無性謂無質礙之性也。</p>
<lb ed="X" n="0181a22"/><lb ed="R103" n="0179b01"/><p xml:id="pX58p0181a2201"><g ref="#CB28575">㸦</g>存<g ref="#CB28575">㸦</g>奪者由理存故奪事則理徹於事也事存故
<lb ed="X" n="0181a23"/><lb ed="R103" n="0179b02"/>奪理卽事徹於理也。</p><p xml:id="pX58p0181a2309" cb:place="inline">體周法界理玄也萬行紛然事
<lb ed="X" n="0181a24"/><lb ed="R103" n="0179b03"/>玄也。</p><p xml:id="pX58p0181a2403" cb:place="inline">悲智雙融明其通義性相俱泯克示止門。</p>
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0181b" n="0181b"/>
<lb ed="X" n="0181b01"/><lb ed="R103" n="0179b04"/><p xml:id="pX58p0181b0101">六觀中問準上義理卽一體二用三徧四德然此叙
<lb ed="X" n="0181b02"/><lb ed="R103" n="0179b05"/>義雙問不於入五止前發問者謂前文通叙入義<anchor xml:id="nkr_note_add_0181b0201" n="0181b0201"/><anchor xml:id="beg0181b0201" n="0181b0201"/>已<anchor xml:id="end0181b0201"/>
<lb ed="X" n="0181b03"/><lb ed="R103" n="0179b06"/>引起信爲標準今就起六觀前爲問盖引敎雙答並
<lb ed="X" n="0181b04"/><lb ed="R103" n="0179b07"/>通後學妨亦導起信之文意明始自一體終乎六觀
<lb ed="X" n="0181b05"/><lb ed="R103" n="0179b08"/>皆憑<name role="" type="person">馬鳴</name>奧旨欲使學者推論明觀虗<anchor xml:id="nkr_note_add_0181b0501" n="0181b0501"/><anchor xml:id="beg0181b0501" n="0181b0501"/>己<anchor xml:id="end0181b0501"/>求宗無取
<lb ed="X" n="0181b06"/><lb ed="R103" n="0179b09"/>未習答中卽起信對障明俱之文今依彼疏正兼二
<lb ed="X" n="0181b07"/><lb ed="R103" n="0179b10"/>過釋之對治凡夫住著世間<note place="inline">卽正治凡夫人法二執貪樂世間也</note>能捨
<lb ed="X" n="0181b08"/><lb ed="R103" n="0179b11"/>二乘怯弱之見<note place="inline">卽兼治二乘執五薀法見苦生怖也</note>對治二乘不起大
<lb ed="X" n="0181b09"/><lb ed="R103" n="0179b12"/>悲狹劣之過<note place="inline">卽正治二乘狹劣之心令觀衆生起於大悲也</note>遠離凡夫不修
<lb ed="X" n="0181b10"/><lb ed="R103" n="0179b13"/>善根。</p><p xml:id="pX58p0181b1003" cb:place="inline"><note place="inline">卽兼治凡夫懈怠之心令觀無常策修善行</note>華嚴下卽出現品釋悲
<lb ed="X" n="0181b11"/><lb ed="R103" n="0179b14"/>智無礙行金翅闢海喩也善見云迦留羅者能<g ref="#CB10437">啄</g>破
<lb ed="X" n="0181b12"/><lb ed="R103" n="0179b15"/>三千尋圍卽金翅鳥也如經說化生金翅鳥能食四
<lb ed="X" n="0181b13"/><lb ed="R103" n="0179b16"/>生龍大止妙觀者大經云禪定持心常一緣<note place="inline">止卽妙觀</note>智
<lb ed="X" n="0181b14"/><lb ed="R103" n="0179b17"/>慧了境常三昧<note place="inline">觀卽大止</note>遠公禪經序云禪非智無以窮
<lb ed="X" n="0181b15"/><lb ed="R103" n="0179b18"/>其寂<note place="inline">觀卽大止</note>智非禪無以深其照<note place="inline">止卽妙觀</note>而搏取之喩卽
<lb ed="X" n="0181b16"/><lb ed="R103" n="0180a01"/>智之悲也而爲兩翅翅卽翼也止觀相須如鳥兩翼
<lb ed="X" n="0181b17"/><lb ed="R103" n="0180a02"/>車之二輪二輪不具則無運載之功一翼若闕則無
<lb ed="X" n="0181b18"/><lb ed="R103" n="0180a03"/>淩虗之勢。</p>
<lb ed="X" n="0181b19"/><lb ed="R103" n="0180a04"/><p xml:id="pX58p0181b1901">若修下明修止方便略引疏註之。</p><p xml:id="pX58p0181b1914" cb:place="inline">住於靜處<note place="inline">具有五緣一閑
<lb ed="X" n="0181b20"/><lb ed="R103" n="0180a05"/>居靜處二持戒淸淨三衣食具足四得善知識五息諸緣務今但擧初故云靜處</note>端坐<note place="inline">調身也正
<lb ed="X" n="0181b21"/><lb ed="R103" n="0180a06"/>身端直不低不昂不偏不邪正面而住</note>正意<note place="inline">調心也意欲令其觀心與理相應自度度他至無上
<lb ed="X" n="0181b22"/><lb ed="R103" n="0180a07"/>道</note>不依氣息<note place="inline">數息觀境</note>不依形<note place="inline">骨璅等</note>色<note place="inline">靑黃赤白四相</note>不依於空
<lb ed="X" n="0181b23"/><lb ed="R103" n="0180a08"/>不依地水火風<note place="inline">空等五相皆是事定所緣之境</note>乃至不依見聞覺知
<lb ed="X" n="0181b24"/><lb ed="R103" n="0180a09"/><note place="inline">見聞等是散心時所取六塵不復託緣故言不依</note>一切諸想隨念皆除<note place="inline">除前諸境
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0181c" n="0181c"/>
<lb ed="X" n="0181c01"/><lb ed="R103" n="0180a10"/>更有餘心皆亦遣之</note>亦遣除想<note place="inline">所遣旣亡能遣不立</note>以一切法本來無想
<lb ed="X" n="0181c02"/><lb ed="R103" n="0180a11"/><note place="inline">欲順於法性故能所皆不存</note>念念不生念念不滅<note place="inline">釋成無想所以此乃卽生無生
<lb ed="X" n="0181c03"/><lb ed="R103" n="0180a12"/>卽滅無滅</note>亦不隨心外念境界<note place="inline">若心外有實境心緣此境時抑令不緣不可得故</note>
<lb ed="X" n="0181c04"/><lb ed="R103" n="0180a13"/>然後以心除心<note place="inline">論中無然字今旣心外無塵卽所取無相其能取自然不生何勞後心方
<lb ed="X" n="0181c05"/><lb ed="R103" n="0180a14"/>更除耶</note>心若馳散卽當攝束令歸正念<note place="inline">論中卽云住於正念初習馳散
<lb ed="X" n="0181c06"/><lb ed="R103" n="0180a15"/>故攝令住正</note>常勤正念唯心識觀<note place="inline">論中卽云是正念者當知唯心無外境界文雖
<lb ed="X" n="0181c07"/><lb ed="R103" n="0180a16"/>有異厥旨大同</note>一切魔境自然遠離。</p><p xml:id="pX58p0181c0715" cb:place="inline"><note place="inline">以此唯心非彼所知故此是通遣之法故云遠
<lb ed="X" n="0181c08"/><lb ed="R103" n="0180a17"/>離</note>邪正未分者起信疏依古德略以三法驗之一以
<lb ed="X" n="0181c09"/><lb ed="R103" n="0180a18"/>定研磨二依本修治三智慧觀察如經言欲知眞金
<lb ed="X" n="0181c10"/><lb ed="R103" n="0180b01"/>三法試之謂燒打磨行人亦爾若欲別之亦須三試
<lb ed="X" n="0181c11"/><lb ed="R103" n="0180b02"/>一則常與共事共事不知當與久處久處不知智慧
<lb ed="X" n="0181c12"/><lb ed="R103" n="0180b03"/>觀察今借此意以驗邪正謂定中境相發時邪正難
<lb ed="X" n="0181c13"/><lb ed="R103" n="0180b04"/>知者當深入定心於彼境中不取不捨但平等定住
<lb ed="X" n="0181c14"/><lb ed="R103" n="0180b05"/>若是善根之所發定力逾深善根彌顯若是魔所爲
<lb ed="X" n="0181c15"/><lb ed="R103" n="0180b06"/>者不久自壞二依本修治者且如本修不淨觀禪今
<lb ed="X" n="0181c16"/><lb ed="R103" n="0180b07"/>則依本修不淨觀若如是修境界增明者則非僞也
<lb ed="X" n="0181c17"/><lb ed="R103" n="0180b08"/>若以本修治漸漸滅者當知是邪也三智慧觀察者
<lb ed="X" n="0181c18"/><lb ed="R103" n="0180b09"/>觀所發相推驗根源不生見處深知空寂心不住著
<lb ed="X" n="0181c19"/><lb ed="R103" n="0180b10"/>邪當自滅五當自現故論云以是義故行者常應智
<lb ed="X" n="0181c20"/><lb ed="R103" n="0180b11"/>慧觀察耳。</p><p xml:id="pX58p0181c2005" cb:place="inline">魔網入心卽論云勿令此心墮於邪網。</p><p xml:id="pX58p0181c2020" cb:place="inline">又
<lb ed="X" n="0181c21"/><lb ed="R103" n="0180b12"/>無師匠下卽五緣中無善知識也。</p><p xml:id="pX58p0181c2114" cb:place="inline">四魔一天魔二煩
<lb ed="X" n="0181c22"/><lb ed="R103" n="0180b13"/>惱魔三陰魔四死魔如起信說者論云或有衆生無
<lb ed="X" n="0181c23"/><lb ed="R103" n="0180b14"/>善根力則爲諸魔外道鬼神之所惑亂若於坐中現
<lb ed="X" n="0181c24"/><lb ed="R103" n="0180b15"/>形恐怖或現男女端正等相論文甚廣須者自檢。</p>
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0182a" n="0182a"/>
<lb ed="X" n="0182a01"/><lb ed="R103" n="0180b16"/><p xml:id="pX58p0182a0101">卽觀之止卽止之觀者或問天台以三止對三觀<note place="inline">體眞
<lb ed="X" n="0182a02"/><lb ed="R103" n="0180b17"/>止空觀隨緣方便止假觀息二邊分別止中觀</note>今文何以五止卽六觀耶答
<lb ed="X" n="0182a03"/><lb ed="R103" n="0180b18"/>此是觀門大節略以敎義通之他宗約一乘同敎以
<lb ed="X" n="0182a04"/><lb ed="R103" n="0181a01"/>三止對三觀本宗約一乘別敎如下會名六重三昧
<lb ed="X" n="0182a05"/><lb ed="R103" n="0181a02"/>六重觀門具六止六觀也或謂下文明示第五多身
<lb ed="X" n="0182a06"/><lb ed="R103" n="0181a03"/>入一鏡像觀是事事無礙法界第六主伴<g ref="#CB28575">㸦</g>現帝網
<lb ed="X" n="0182a07"/><lb ed="R103" n="0181a04"/>觀亦是事事無礙觀若以第五爲所證第六爲能證
<lb ed="X" n="0182a08"/><lb ed="R103" n="0181a05"/>則境智冥一亦是五觀對前五止云云者此誠配對
<lb ed="X" n="0182a09"/><lb ed="R103" n="0181a06"/>能所之學甚昧吾祖觀心之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0182001" n="0182001"/>縕末章云此上所述六
<lb ed="X" n="0182a10"/><lb ed="R103" n="0181a07"/>重觀門<note place="inline">始一體終六觀爲六重門</note>擧一爲主餘五爲伴隨入一門
<lb ed="X" n="0182a11"/><lb ed="R103" n="0181a08"/>卽全收法界若合後二境智冥一對前五止應合後
<lb ed="X" n="0182a12"/><lb ed="R103" n="0181a09"/>之四德對前三徧故知委配昔人謂昧觀心如去燭
<lb ed="X" n="0182a13"/><lb ed="R103" n="0181a10"/>縱昏情如夜游豈虗言哉。</p>
<lb ed="X" n="0182a14"/><lb ed="R103" n="0181a11"/><p xml:id="pX58p0182a1401">何以故下四句懸示六重觀法單合互攝謂初句理
<lb ed="X" n="0182a15"/><lb ed="R103" n="0181a12"/>事無礙法如是故此之一句合辨第一攝境歸心觀
<lb ed="X" n="0182a16"/><lb ed="R103" n="0181a13"/>第二從心現境觀何則由事不礙理則攝境歸心也
<lb ed="X" n="0182a17"/><lb ed="R103" n="0181a14"/>理不礙事卽從心現境也法爾而然故云法如是也。</p>
<lb ed="X" n="0182a18"/><lb ed="R103" n="0181a15"/><p xml:id="pX58p0182a1801">第二句定慧雙融離分齊故此之一句單明第三心
<lb ed="X" n="0182a19"/><lb ed="R103" n="0181a16"/>境圓融觀謂以慧融定則心無礙也以定融慧則境
<lb ed="X" n="0182a20"/><lb ed="R103" n="0181a17"/>無礙也心境廓爾故云離分齊也。</p><p xml:id="pX58p0182a2014" cb:place="inline">第三一句一多相
<lb ed="X" n="0182a21"/><lb ed="R103" n="0181a18"/>卽絕前後故此之一句亦合辨第四智身影現觀第
<lb ed="X" n="0182a22"/><lb ed="R103" n="0181b01"/>五身入鏡像觀謂第四一智現多第五多身入一義
<lb ed="X" n="0182a23"/><lb ed="R103" n="0181b02"/>乃同時故絕前後也。</p><p xml:id="pX58p0182a2309" cb:place="inline">第四句大用自在無障礙故此
<lb ed="X" n="0182a24"/><lb ed="R103" n="0181b03"/>之一句亦單明第六主伴帝網觀謂以自爲主望他
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0182b" n="0182b"/>
<lb ed="X" n="0182b01"/><lb ed="R103" n="0181b04"/>爲伴是知主者大用自在爲義也隨擧一法主伴齊
<lb ed="X" n="0182b02"/><lb ed="R103" n="0181b05"/>收故云無障礙也噫折四句之道文總六重之妙旨
<lb ed="X" n="0182b03"/><lb ed="R103" n="0181b06"/>單合亦明儻無義證則何以取信於後裔哉。</p>
<lb ed="X" n="0182b04"/><lb ed="R103" n="0181b07"/><p xml:id="pX58p0182b0401">言六觀下然此六門具明法喩謂前三約法以辨心
<lb ed="X" n="0182b05"/><lb ed="R103" n="0181b08"/>境後三約喩以明性德後學至此彌須留意一家宗
<lb ed="X" n="0182b06"/><lb ed="R103" n="0181b09"/>極玄妙在茲。</p><p xml:id="pX58p0182b0606" cb:place="inline">一攝境歸心觀中三界所有法唯是一
<lb ed="X" n="0182b07"/><lb ed="R103" n="0181b10"/>心造者造作也卽論云三界虗僞唯一心作十地經
<lb ed="X" n="0182b08"/><lb ed="R103" n="0181b11"/>中亦與論同。</p><p xml:id="pX58p0182b0806" cb:place="inline">心外更無一法可得者論云以如來藏
<lb ed="X" n="0182b09"/><lb ed="R103" n="0181b12"/>無前際故若說三界外更有衆生始起者卽是外道
<lb ed="X" n="0182b10"/><lb ed="R103" n="0181b13"/>經說耳。</p><p xml:id="pX58p0182b1004" cb:place="inline">一切分別但由自心者論云一切境界唯心
<lb ed="X" n="0182b11"/><lb ed="R103" n="0181b14"/>妄起故有。</p><p xml:id="pX58p0182b1105" cb:place="inline">由心不起外境本空卽論云心滅卽種種
<lb ed="X" n="0182b12"/><lb ed="R103" n="0181b15"/>法滅然三界唯心萬法唯識性相兩宗權實逈異備
<lb ed="X" n="0182b13"/><lb ed="R103" n="0181b16"/>如華嚴圓覺二大疏此文辨性宗故同起信實敎焉。</p>
<lb ed="X" n="0182b14"/><lb ed="R103" n="0181b17"/><p xml:id="pX58p0182b1401">論云卽唯識中文文有五句前之四句出其四因成
<lb ed="X" n="0182b15"/><lb ed="R103" n="0181b18"/>唯識心義後之一句正顯識體無生。</p>
<lb ed="X" n="0182b16"/><lb ed="R103" n="0182a01"/><p xml:id="pX58p0182b1601">又經卽法句文也有法喩合初八句法說未達境唯
<lb ed="X" n="0182b17"/><lb ed="R103" n="0182a02"/>心起種種分別<note place="inline">迷境妄生</note>達境唯心<anchor xml:id="nkr_note_add_0182b1701" n="0182b1701"/><anchor xml:id="beg0182b1701" n="0182b1701"/>已<anchor xml:id="end0182b1701"/>分別卽不生<note place="inline">悟境妄滅</note>
<lb ed="X" n="0182b18"/><lb ed="R103" n="0182a03"/>知諸法唯心便捨外塵相<note place="inline">合覺背塵</note>由此息分別悟平等
<lb ed="X" n="0182b19"/><lb ed="R103" n="0182a04"/>眞空<note place="inline">正證唯心</note>次二句喩後二句合文並可知。</p>
<lb ed="X" n="0182b20"/><lb ed="R103" n="0182a05"/><p xml:id="pX58p0182b2001">由心現境卽境不自生由心故現也由境現心卽心
<lb ed="X" n="0182b21"/><lb ed="R103" n="0182a06"/>不孤起託境方生也心不至境謂心如卽境謝境不
<lb ed="X" n="0182b22"/><lb ed="R103" n="0182a07"/>入心謂境滅卽心空。</p>
<lb ed="X" n="0182b23"/><lb ed="R103" n="0182a08"/><p xml:id="pX58p0182b2301">二從心現境觀中次科云莊嚴報土卽依報也對下
<lb ed="X" n="0182b24"/><lb ed="R103" n="0182a09"/>修成報身卽正報也顯出法身亦正報也若對法性
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0182c" n="0182c"/>
<lb ed="X" n="0182c01"/><lb ed="R103" n="0182a10"/>眞土亦依報今此無文影在次科以成淨土卽法性
<lb ed="X" n="0182c02"/><lb ed="R103" n="0182a11"/>眞土也。</p>
<lb ed="X" n="0182c03"/><lb ed="R103" n="0182a12"/><p xml:id="pX58p0182c0301">三心境秘密觀中言諸佛證之以成法身次文又謂
<lb ed="X" n="0182c04"/><lb ed="R103" n="0182a13"/>如來報身其故何耶言以成法身擧所證理如珠之
<lb ed="X" n="0182c05"/><lb ed="R103" n="0182a14"/>體次云如來報身擧能證智如珠之光然圓宗理智
<lb ed="X" n="0182c06"/><lb ed="R103" n="0182a15"/><g ref="#CB28575">㸦</g>擧無在勿縱常情強分諸異。</p>
<lb ed="X" n="0182c07"/><lb ed="R103" n="0182a16"/><p xml:id="pX58p0182c0701">四洲謂東勝身南瞻部西牛貨北俱盧也。</p><p xml:id="pX58p0182c0717" cb:place="inline">須彌此云
<lb ed="X" n="0182c08"/><lb ed="R103" n="0182a17"/>妙高道場儀頌曰妙高四寶爲山體閻浮南面吠瑠
<lb ed="X" n="0182c09"/><lb ed="R103" n="0182a18"/>璃北邊黃金東銀體西邊之寶號頗胝。</p><p xml:id="pX58p0182c0916" cb:place="inline"><g ref="#CB05033">䥫</g>圍卽鹹海
<lb ed="X" n="0182c10"/><lb ed="R103" n="0182b01"/>外<name role="" type="person">輪圍山</name>也頌云海外輪山是<g ref="#CB05033">䥫</g>圍東西南北四洲
<lb ed="X" n="0182c11"/><lb ed="R103" n="0182b02"/>渚。</p>
<lb ed="X" n="0182c12"/><lb ed="R103" n="0182b03"/><p xml:id="pX58p0182c1201">毗盧遮那此云光明徧照謂身智二光內外俱照故
<lb ed="X" n="0182c13"/><lb ed="R103" n="0182b04"/>盧舍那此云滿淨一切障染若麁若細無不盡故前
<lb ed="X" n="0182c14"/><lb ed="R103" n="0182b05"/>約德顯此約離障義雖兩途理歸一致。</p>
<lb ed="X" n="0182c15"/><lb ed="R103" n="0182b06"/><p xml:id="pX58p0182c1501">就此門中分爲四句者依正無礙門也若據諸疏通
<lb ed="X" n="0182c16"/><lb ed="R103" n="0182b07"/>有六句謂中間二句觀文<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c1601" n="0182c1601"/><anchor xml:id="beg0182c1601" n="0182c1601"/>已<anchor xml:id="end0182c1601"/>引二偈故此但明四句
<lb ed="X" n="0182c17"/><lb ed="R103" n="0182b08"/>言六句者一依內現依謂塵含世界<note place="inline">第六經云如是諸刹土一一塵
<lb ed="X" n="0182c18"/><lb ed="R103" n="0182b09"/>中現</note>二正內現正謂毛孔中現佛<note place="inline">現相品云如來於一毛孔中一切刹塵諸
<lb ed="X" n="0182c19"/><lb ed="R103" n="0182b10"/>佛坐</note>三正內現依謂毛孔中現刹<note place="inline">卽觀文引偈身現刹土也</note>四依內
<lb ed="X" n="0182c20"/><lb ed="R103" n="0182b11"/>現正謂塵中現佛<note place="inline">卽觀中引偈刹現佛身也</note>五依內現正依謂塵
<lb ed="X" n="0182c21"/><lb ed="R103" n="0182b12"/>中現佛身及刹<note place="inline">如經云一一塵中無量身復現種種莊嚴刹</note>六正內現依
<lb ed="X" n="0182c22"/><lb ed="R103" n="0182b13"/>正謂毛孔中現刹及佛身<note place="inline">如經云一毛孔內難思刹一一皆有徧照尊</note>但
<lb ed="X" n="0182c23"/><lb ed="R103" n="0182b14"/>以中間第三第四兩句對前文二偈如指諸掌玄談
<lb ed="X" n="0182c24"/><lb ed="R103" n="0182b15"/>卽晉經舊疏。</p>
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0183a" n="0183a"/>
<lb ed="X" n="0183a01"/><lb ed="R103" n="0182b16"/><p xml:id="pX58p0183a0101">四智身影現衆緣觀標名言影現釋義言能鑑皆指
<lb ed="X" n="0183a02"/><lb ed="R103" n="0182b17"/>喩而能鑑所現皆明一智現多也。</p><p xml:id="pX58p0183a0214" cb:place="inline">諸緣相盡如如之
<lb ed="X" n="0183a03"/><lb ed="R103" n="0182b18"/>境也如如獨存如如之智也有爲之法爲能含眞性
<lb ed="X" n="0183a04"/><lb ed="R103" n="0183a01"/>爲所含眞性爲能現之一有爲之法爲所現之多。</p>
<lb ed="X" n="0183a05"/><lb ed="R103" n="0183a02"/><p xml:id="pX58p0183a0501">猶如日輪下能照唯一所照益多束爲三類一有目
<lb ed="X" n="0183a06"/><lb ed="R103" n="0183a03"/>二生盲三無情觀文引晉經今會唐經以示益相經
<lb ed="X" n="0183a07"/><lb ed="R103" n="0183a04"/>云無量衆生皆蒙獲益行者見道居者辦業卽此文
<lb ed="X" n="0183a08"/><lb ed="R103" n="0183a05"/>有目之流無不親見也經云雖未曾見亦得饒益受
<lb ed="X" n="0183a09"/><lb ed="R103" n="0183a06"/>用種種衣服飮食卽此文生盲之輩亦蒙潤益令知
<lb ed="X" n="0183a10"/><lb ed="R103" n="0183a07"/>時節寒熱之期也經云廓徹虗空生長草木成熟糓
<lb ed="X" n="0183a11"/><lb ed="R103" n="0183a08"/>稼開敷蓮華卽此文草木無淸悉皆滋長。</p>
<lb ed="X" n="0183a12"/><lb ed="R103" n="0183a09"/><p xml:id="pX58p0183a1201">五多身入一鏡像觀約喩則萬像爲能入一鏡爲所
<lb ed="X" n="0183a13"/><lb ed="R103" n="0183a10"/>入約法則多身爲能入一身爲所入義見次文卽事
<lb ed="X" n="0183a14"/><lb ed="R103" n="0183a11"/>事無礙法界與下文事事無礙觀皆是周徧含容徧
<lb ed="X" n="0183a15"/><lb ed="R103" n="0183a12"/>攝無礙一義耳或以法界爲所證境觀字爲能證智
<lb ed="X" n="0183a16"/><lb ed="R103" n="0183a13"/>恐失交參玄旨矣。</p><p xml:id="pX58p0183a1608" cb:place="inline">經云下卽第八不動地也具云此
<lb ed="X" n="0183a17"/><lb ed="R103" n="0183a14"/>菩薩知諸衆生心之所樂能以自身作衆生身國土
<lb ed="X" n="0183a18"/><lb ed="R103" n="0183a15"/>身業報身乃至虗空身<note place="inline">彼經在第四類今順觀文引之</note>又知衆生心
<lb ed="X" n="0183a19"/><lb ed="R103" n="0183a16"/>之所樂能以衆生身作自身亦作國土身業報身乃
<lb ed="X" n="0183a20"/><lb ed="R103" n="0183a17"/>至虗空身又知衆生心之所樂能以國土身作自身
<lb ed="X" n="0183a21"/><lb ed="R103" n="0183a18"/>亦作衆生身業報身乃至虗空身又知衆生心之所
<lb ed="X" n="0183a22"/><lb ed="R103" n="0183b01"/>樂能以業報身作自身亦作衆生身國土身乃至虗
<lb ed="X" n="0183a23"/><lb ed="R103" n="0183b02"/>空身釋曰上之四類別顯乃至超過辭疏序云十身
<lb ed="X" n="0183a24"/><lb ed="R103" n="0183b03"/>歷然而相作亦示此也。</p><p xml:id="pX58p0183a2410" cb:place="inline">如是下結成百身以至無盡
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0183b" n="0183b"/>
<lb ed="X" n="0183b01"/><lb ed="R103" n="0183b04"/>故大經玄談云卽是法界無盡身雲眞應相融一多
<lb ed="X" n="0183b02"/><lb ed="R103" n="0183b05"/>無礙。</p><p xml:id="pX58p0183b0203" cb:place="inline">隨擧一身攝餘九身者謂一身爲能攝九身爲
<lb ed="X" n="0183b03"/><lb ed="R103" n="0183b06"/>所攝如擧東鏡爲能攝九鏡爲所攝卽交涉無礙門
<lb ed="X" n="0183b04"/><lb ed="R103" n="0183b07"/>一攝一切也又九身爲能入一身爲所入如擧九鏡
<lb ed="X" n="0183b05"/><lb ed="R103" n="0183b08"/>爲能入東鏡爲所入卽交涉無礙門一切入一也余
<lb ed="X" n="0183b06"/><lb ed="R103" n="0183b09"/>嘗究交涉無礙門第二句以謂圭峯注以文勢反上
<lb ed="X" n="0183b07"/><lb ed="R103" n="0183b10"/>義旨簡略因推<anchor xml:id="nkr_note_orig_0183001" n="0183001"/>微茲文多身入一鏡像觀則知先祖
<lb ed="X" n="0183b08"/><lb ed="R103" n="0183b11"/>辭簡義備而廓盡餘惑矣冀諸後昆希心玄趣。</p>
<lb ed="X" n="0183b09"/><lb ed="R103" n="0183b12"/><p xml:id="pX58p0183b0901">身分卽四支並頭支節卽三百六十骨節。</p><p xml:id="pX58p0183b0917" cb:place="inline">眼處作耳
<lb ed="X" n="0183b10"/><lb ed="R103" n="0183b13"/>處佛事卽眼能聞聲也擧要言之謂眼能齅香了味
<lb ed="X" n="0183b11"/><lb ed="R103" n="0183b14"/>覺觸知法餘五例然法力加持卽自力故次文云皆
<lb ed="X" n="0183b12"/><lb ed="R103" n="0183b15"/>由深定力故得有如是。</p>
<lb ed="X" n="0183b13"/><lb ed="R103" n="0183b16"/><p xml:id="pX58p0183b1301">經云下文有四節或以多身作一身或以一身作多
<lb ed="X" n="0183b14"/><lb ed="R103" n="0183b17"/>身<note place="inline">一多相作</note>或以一身入多身或以多身入一身<note place="inline">一多相入</note>非
<lb ed="X" n="0183b15"/><lb ed="R103" n="0183b18"/>一身沒多身生非多身沒一身生<note place="inline">離出入相</note>皆由深定力
<lb ed="X" n="0183b16"/><lb ed="R103" n="0184a01"/>故得有如是<note place="inline">出其本因</note>異境入定同境起<note place="inline">如於前五境入正定於法塵中
<lb ed="X" n="0183b17"/><lb ed="R103" n="0184a02"/>定得起</note>同境入定異境起<note place="inline">於法塵中入正定於前五境從定起</note>一身入定
<lb ed="X" n="0183b18"/><lb ed="R103" n="0184a03"/>多身起<note place="inline">如比丘身中入正定學無學身中從定出</note>多身入定一身起<note place="inline">諸天身中
<lb ed="X" n="0183b19"/><lb ed="R103" n="0184a04"/>入正定大龍身中從定出</note>。</p>
<lb ed="X" n="0183b20"/><lb ed="R103" n="0184a05"/><p xml:id="pX58p0183b2001">六主伴<g ref="#CB28575">㸦</g>現帝網觀梵語因陀羅此云主謂此天主
<lb ed="X" n="0183b21"/><lb ed="R103" n="0184a06"/>有妙勝殿殿上有網周徧圍繞護淨莊嚴以摩尼寶
<lb ed="X" n="0183b22"/><lb ed="R103" n="0184a07"/>珠爲之珠光交徹喩此觀境重重無盡以自爲主<note place="inline">彌勒</note>
<lb ed="X" n="0183b23"/><lb ed="R103" n="0184a08"/>望他爲伴<note place="inline">善財</note>一法爲主<note place="inline">一樓閣</note>一切法爲伴<note place="inline">百千樓</note>一身
<lb ed="X" n="0183b24"/><lb ed="R103" n="0184a09"/>爲主<note place="inline">善財一身</note>一切身爲伴<note place="inline">彌勒百千</note>。</p>
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0183c" n="0183c"/>
<lb ed="X" n="0183c01"/><lb ed="R103" n="0184a10"/><p xml:id="pX58p0183c0101">隨擧一法如擧一身一智也。</p><p xml:id="pX58p0183c0112" cb:place="inline">言主伴齊収卽収多身
<lb ed="X" n="0183c02"/><lb ed="R103" n="0184a11"/>衆緣也。</p><p xml:id="pX58p0183c0204" cb:place="inline">亦是悲智重重無盡者此収第四智身影現
<lb ed="X" n="0183c03"/><lb ed="R103" n="0184a12"/>衆緣觀也。</p><p xml:id="pX58p0183c0305" cb:place="inline">前文謂一身爲主一切身爲伴卽収第五
<lb ed="X" n="0183c04"/><lb ed="R103" n="0184a13"/>多身入一鏡像觀向所謂第四一智望現多第五多
<lb ed="X" n="0183c05"/><lb ed="R103" n="0184a14"/>身入二第六一多同時身智無盡不其然乎。</p>
<lb ed="X" n="0183c06"/><lb ed="R103" n="0184a15"/><p xml:id="pX58p0183c0601">善財童子從祇桓林中<note place="inline">初見文殊在沙羅林中今通指本會也祗桓玄應法師翻
<lb ed="X" n="0183c07"/><lb ed="R103" n="0184a16"/>云勝林新云逝多</note>漸次南行<note place="inline">尅定見五十四人善知識</note>大樓閣前<note place="inline">卽德生童子有
<lb ed="X" n="0183c08"/><lb ed="R103" n="0184a17"/>德童女指示彌勒住處</note>暫時斂念<note place="inline">標定也</note>開樓閣門令我得入<note place="inline">初見
<lb ed="X" n="0183c09"/><lb ed="R103" n="0184a18"/>彌勒從別處來向樓閣所故令我得入</note>彌勒彈指其門卽開<note place="inline">令其諸法亡言會旨
<lb ed="X" n="0183c10"/><lb ed="R103" n="0184b01"/>則佛法門開</note>善財入<anchor xml:id="nkr_note_add_0183c1001" n="0183c1001"/><anchor xml:id="beg0183c1001" n="0183c1001"/>已<anchor xml:id="end0183c1001"/>還閉如故<note place="inline">卽妄而眞更無入處故云還閉</note>各現百
<lb ed="X" n="0183c11"/><lb ed="R103" n="0184b02"/>千樓閣<note place="inline">經云或見其中有無量百千諸妙樓閣</note>各有善財童子<note place="inline">經云自見其身
<lb ed="X" n="0183c12"/><lb ed="R103" n="0184b03"/>徧一切樓閣中</note>在彌勒前<note place="inline">經云或見彌勒初發菩提心時或見最初證得慈心三昧</note>。</p>
<lb ed="X" n="0183c13"/><lb ed="R103" n="0184b04"/><p xml:id="pX58p0183c1301">六重若準圭峯釋之此六但是一道竪窮展轉玄妙
<lb ed="X" n="0183c14"/><lb ed="R103" n="0184b05"/>非一體外別有餘五旣不傍橫故云六重不云六段。</p>
<lb ed="X" n="0183c15"/><lb ed="R103" n="0184b06"/><p xml:id="pX58p0183c1501">善財一生皆全證者卽大疏序云解行在躬一生圓
<lb ed="X" n="0183c16"/><lb ed="R103" n="0184b07"/>曠劫之果也。</p><p xml:id="pX58p0183c1606" cb:place="inline">一際絕其始終釋上句始舒終卷皆歸
<lb ed="X" n="0183c17"/><lb ed="R103" n="0184b08"/>一心也出入亡其表裏釋次句出顯入隱豈存內外
<lb ed="X" n="0183c18"/><lb ed="R103" n="0184b09"/>乎初心正覺卽梵行品云初發心時便成正覺具如
<lb ed="X" n="0183c19"/><lb ed="R103" n="0184b10"/>前釋攝多生於刹那卽前文念包九世延促同時亦
<lb ed="X" n="0183c20"/><lb ed="R103" n="0184b11"/>是念劫圓融也。</p><p xml:id="pX58p0183c2007" cb:place="inline">十信道圓者謂於信位證道圓極也
<lb ed="X" n="0183c21"/><lb ed="R103" n="0184b12"/>賢首品偈云信能增益最勝智信能示現一切佛。</p><p xml:id="pX58p0183c2120" cb:place="inline">一
<lb ed="X" n="0183c22"/><lb ed="R103" n="0184b13"/>念該於佛地者一念卽信心也經云一切諸佛從信
<lb ed="X" n="0183c23"/><lb ed="R103" n="0184b14"/>心起大疏釋此品宗趣云於信門中成普賢德而自
<lb ed="X" n="0183c24"/><lb ed="R103" n="0184b15"/>在莊嚴無方大用建立衆生通括始終該攝諸位以
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0184a" n="0184a"/>
<lb ed="X" n="0184a01"/><lb ed="R103" n="0184b16"/>爲其宗令起圓融信行成位德用而爲意趣然十信
<lb ed="X" n="0184a02"/><lb ed="R103" n="0184b17"/>道圓一念該於佛地是觀門還源之要故引宗趣以
<lb ed="X" n="0184a03"/><lb ed="R103" n="0184b18"/>示之。</p>
<lb ed="X" n="0184a04"/><lb ed="R103" n="0185a01"/><p xml:id="pX58p0184a0401">地前菩薩觸事生疑者卽寶性論空亂意菩薩疑三
<lb ed="X" n="0184a05"/><lb ed="R103" n="0185a02"/>種空<anchor xml:id="nkr_note_add_0184a0501" n="0184a0501"/><anchor xml:id="beg0184a0501" n="0184a0501"/>已<anchor xml:id="end0184a0501"/>如前辨。</p><p xml:id="pX58p0184a0508" cb:place="inline">五百聲聞玄鑒絕分者絕見聞之分
<lb ed="X" n="0184a06"/><lb ed="R103" n="0185a03"/>也此反用肇公般若論意彼云虗心玄鑒閉智塞聽
<lb ed="X" n="0184a07"/><lb ed="R103" n="0185a04"/>閉智眼不見也塞聽耳不聞也卽本會舍利弗目犍
<lb ed="X" n="0184a08"/><lb ed="R103" n="0185a05"/>連等在逝多林不見不聞如來神力如來淨刹<note place="inline">云云</note>
<lb ed="X" n="0184a09"/><lb ed="R103" n="0185a06"/>故大疏序云上德聲聞杜視聽於嘉會通玄論云目
<lb ed="X" n="0184a10"/><lb ed="R103" n="0185a07"/>連鶖子隔視聽於對顏且疏與論皆以杜隔視聽釋
<lb ed="X" n="0184a11"/><lb ed="R103" n="0185a08"/>經眼不見耳不聞<note place="inline">鶖子皆影響衆權示聾盲</note>他宗謂小乘在座如
<lb ed="X" n="0184a12"/><lb ed="R103" n="0185a09"/>聾若啞甚背雜華蓮經格訓矣夫聾啞卽耳不聞口
<lb ed="X" n="0184a13"/><lb ed="R103" n="0185a10"/>無說也至如華嚴末會鶖子讚文殊勝德令海覺諸
<lb ed="X" n="0184a14"/><lb ed="R103" n="0185a11"/>比丘承事之豈是聲聞無說耶又如法華經中叙其
<lb ed="X" n="0184a15"/><lb ed="R103" n="0185a12"/>窮子稱慈大呌豈是小乘若啞耶嗟乎差之毫<g ref="#CB12530">𨤲</g>謬
<lb ed="X" n="0184a16"/><lb ed="R103" n="0185a13"/>以千里前車旣翻後宜改轍。</p><p xml:id="pX58p0184a1612" cb:place="inline">融通下示圓證當機。</p>
<lb ed="X" n="0184a17"/><lb ed="R103" n="0185a14"/><p xml:id="pX58p0184a1701">若據一體謂自性淸淨體。</p><p xml:id="pX58p0184a1711" cb:place="inline">卽是海印炳現三昧者亦
<lb ed="X" n="0184a18"/><lb ed="R103" n="0185a15"/>是自性用也正同第一海卯森羅常住用矣。</p><p xml:id="pX58p0184a1818" cb:place="inline">二約二
<lb ed="X" n="0184a19"/><lb ed="R103" n="0185a16"/>用卽名華嚴妙行三昧正同第二法界圓明自在用
<lb ed="X" n="0184a20"/><lb ed="R103" n="0185a17"/>矣。</p><p xml:id="pX58p0184a2002" cb:place="inline">若據三徧卽是塵含十方三昧者十方謂眞空妙
<lb ed="X" n="0184a21"/><lb ed="R103" n="0185a18"/>有正同一塵含容空有徧<note place="inline">以第三徧合於前二</note>若準四德卽名
<lb ed="X" n="0184a22"/><lb ed="R103" n="0185b01"/>四攝攝生三昧者釋此有三先標四德明攝次以觀
<lb ed="X" n="0184a23"/><lb ed="R103" n="0185b02"/>文爲據後引賢首品偈證之一隨緣妙用無方德卽
<lb ed="X" n="0184a24"/><lb ed="R103" n="0185b03"/>同事攝以觀文有應病與藥令得服行故偈云一切
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0184b" n="0184b"/>
<lb ed="X" n="0184b01"/><lb ed="R103" n="0185b04"/>世間衆生苦患深廣無涯如大海與波同事悉同忍
<lb ed="X" n="0184b02"/><lb ed="R103" n="0185b05"/>令其利益得安樂二威儀住持有則德卽愛語攝以
<lb ed="X" n="0184b03"/><lb ed="R103" n="0185b06"/>觀文有大乘八萬小乘三千故偈云八萬四千諸法
<lb ed="X" n="0184b04"/><lb ed="R103" n="0185b07"/>門諸佛以此度衆生種種梵音皆具足隨其心樂爲
<lb ed="X" n="0184b05"/><lb ed="R103" n="0185b08"/>說法三柔和質直攝生德卽利行攝以觀文有柔則
<lb ed="X" n="0184b06"/><lb ed="R103" n="0185b09"/>伏滅煩惱和則順理修行故偈云若有衆生壽無量
<lb ed="X" n="0184b07"/><lb ed="R103" n="0185b10"/>煩惱微細樂具足菩薩於中得自在示受<anchor xml:id="nkr_note_orig_0184001" n="0184001"/>者老病死
<lb ed="X" n="0184b08"/><lb ed="R103" n="0185b11"/>衆患四普代衆生受苦德卽布施攝以觀文有普令
<lb ed="X" n="0184b09"/><lb ed="R103" n="0185b12"/>斷惡備修萬行故偈云薩其所欲皆令滿普爲衆生
<lb ed="X" n="0184b10"/><lb ed="R103" n="0185b13"/>作饒益隨應普現愜其心俾樂色者皆從道。</p><p xml:id="pX58p0184b1018" cb:place="inline">若約五
<lb ed="X" n="0184b11"/><lb ed="R103" n="0185b14"/>止卽爲寂用無礙三昧者以賢首品中有三十四偈
<lb ed="X" n="0184b12"/><lb ed="R103" n="0185b15"/>半明寂用無涯三昧門彼有一偈標名總辨所謂有
<lb ed="X" n="0184b13"/><lb ed="R103" n="0185b16"/>勝三昧名方網菩薩住此廣開示一切方中普現身
<lb ed="X" n="0184b14"/><lb ed="R103" n="0185b17"/>或現入定或從出疏釋云約處名爲方網約相是謂
<lb ed="X" n="0184b15"/><lb ed="R103" n="0185b18"/>寂用亦總顯動寂無二也。</p><p xml:id="pX58p0184b1511" cb:place="inline">若取六觀卽是佛果無礙
<lb ed="X" n="0184b16"/><lb ed="R103" n="0186a01"/>三昧者此有二釋一依經文二約觀義依經者因陀
<lb ed="X" n="0184b17"/><lb ed="R103" n="0186a02"/>羅網三昧中有半偈謂此大名稱諸聖人三昧解脫
<lb ed="X" n="0184b18"/><lb ed="R103" n="0186a03"/>神通力卽佛果無礙也約觀者上文謂融通無礙一
<lb ed="X" n="0184b19"/><lb ed="R103" n="0186a04"/>多交參圓證相應名爲佛地。</p>
<lb ed="X" n="0184b20"/><lb ed="R103" n="0186a05"/><p xml:id="pX58p0184b2001">如是下二句謂此六三昧隨德立名六止前六重門。</p>
<lb ed="X" n="0184b21"/><lb ed="R103" n="0186a06"/><p xml:id="pX58p0184b2101">據敎說爲六觀向明六止對六觀謂此也。</p><p xml:id="pX58p0184b2117" cb:place="inline">無生下二
<lb ed="X" n="0184b22"/><lb ed="R103" n="0186a07"/>句理事無礙次二句事事無礙。</p><p xml:id="pX58p0184b2213" cb:place="inline">圖度也。</p><p xml:id="pX58p0184b2216" cb:place="inline">識盡見除者
<lb ed="X" n="0184b23"/><lb ed="R103" n="0186a08"/>情識盡而妄見除則反本還源亦同圭峯云情盡見
<lb ed="X" n="0184b24"/><lb ed="R103" n="0186a09"/>除冥於法界矣。</p>
<pb ed="X" xml:id="X58.0994.0184c" n="0184c"/>
<lb ed="X" n="0184c01"/><lb ed="R103" n="0186a10"/><p xml:id="pX58p0184c0101">余我敏達素本翫習也。</p><p xml:id="pX58p0184c0110" cb:place="inline">偶木之文彌天之義者偶遇
<lb ed="X" n="0184c02"/><lb ed="R103" n="0186a11"/>也圓覺鈔以海中浮木孔喩佛難處衆生喩盲龜盲
<lb ed="X" n="0184c03"/><lb ed="R103" n="0186a12"/>龜遇木漂至海岸如衆生遇佛得出苦海今以偶木
<lb ed="X" n="0184c04"/><lb ed="R103" n="0186a13"/>之文卽華嚴經彌天之義卽還源觀亦猶盲龜遇木
<lb ed="X" n="0184c05"/><lb ed="R103" n="0186a14"/>孔蓋謙辭耳法華涅槃皆有此喩。</p>
<lb ed="X" n="0184c06"/><lb ed="R103" n="0186a15"/><p xml:id="pX58p0184c0601">三偈辨勉學。</p><p xml:id="pX58p0184c0606" cb:place="inline">備尋諸敎本者前序亦謂備三藏之玄
<lb ed="X" n="0184c07"/><lb ed="R103" n="0186a16"/>文憑五乘之妙旨。</p><p xml:id="pX58p0184c0708" cb:place="inline">集茲華嚴觀者序文云窮茲性海
<lb ed="X" n="0184c08"/><lb ed="R103" n="0186a17"/>會彼行林別擧六門通爲一觀文約義無缺序謂繁
<lb ed="X" n="0184c09"/><lb ed="R103" n="0186a18"/>辭必削缺義復全智者當勤學卽序末云佩道君子
<lb ed="X" n="0184c10"/><lb ed="R103" n="0186b01"/>俯而詳焉引前序文釋後偈辭原始要終義歸一揆
<lb ed="X" n="0184c11"/><lb ed="R103" n="0186b02"/>是知吾祖筆削之功起盡之勢增益詳明薀乎其中
<lb ed="X" n="0184c12"/><lb ed="R103" n="0186b03"/>矣。</p>
<lb ed="X" n="0184c13"/><lb ed="R103" n="0186b04"/>
<lb ed="X" n="0184c14"/><lb ed="R103" n="0186b05"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>華嚴還源觀疏鈔補解一卷</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0184c15"/><lb ed="R103" n="0186b06"/>
<lb ed="X" n="0184c16"/><lb ed="R103" n="0186b07"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX58p0184c1601">於時元德三秊六月二十三日於<name role="" type="person">東大寺</name>東室書
<lb ed="X" n="0184c17"/><lb ed="R103" n="0186b08"/>寫了　華嚴末資大法師寬杲生年四十一</p></cb:div></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0170c1501" to="#end0170c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0171c1101" to="#end0171c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0171c1102" to="#end0171c1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0171c1701" to="#end0171c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0171c2301" to="#end0171c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0171c2302" to="#end0171c2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0172a2101" to="#end0172a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">涯<note type="cf1">T35n1735_p0880b05</note></lem><rdg wit="#wit.orig">渥</rdg></app>
<app from="#beg0172c0601" to="#end0172c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0174c1401" to="#end0174c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0175a0701" to="#end0175a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0175c2201" to="#end0175c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0178a1301" to="#end0178a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0178b0201" to="#end0178b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0178b0401" to="#end0178b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0178b0701" to="#end0178b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0178b0901" to="#end0178b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0178b1301" to="#end0178b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0179a1501" to="#end0179a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂<note type="cf1">T32n1666_p0581c24</note></lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0180a1001" to="#end0180a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0181b0201" to="#end0181b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0181b0501" to="#end0181b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0182b1701" to="#end0182b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0182c1601" to="#end0182c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0183c1001" to="#end0183c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0184a0501" to="#end0184a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0170001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0170001">熏一作重</note>
<note n="0170002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0170002">止作心</note>
<note n="0170003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0170003">觀下一有門字</note>
<note n="0170004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0170004">一無直字</note>
<note n="0170005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0170005">難微作雖徹</note>
<note n="0170006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0170006">一無絕字</note>
<note n="0170007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0170007">利下一有前字</note>
<note n="0170008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0170008">一無以字</note>
<note n="0171001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0171001">比一作法</note>
<note n="0171002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0171002">俱一作但</note>
<note n="0172001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0172001">自字疑衍</note>
<note n="0172002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0172002">渥一作涯</note>
<note n="0173001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0173001">涅下一有槃字</note>
<note n="0174001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0174001">嚴下一有麗字</note>
<note n="0175001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0175001">出等六字一作於下文言通心</note>
<note n="0176001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0176001">乘一作葉</note>
<note n="0176002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0176002">高字更勘</note>
<note n="0177001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0177001">避疑遐</note>
<note n="0178001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178001">喩橙疑寫倒</note>
<note n="0178002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178002">見下疑脫之字</note>
<note n="0178003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178003">涅疑濕</note>
<note n="0178004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178004">壞一作環</note>
<note n="0178005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178005">人疑又</note>
<note n="0178006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178006">支疑友</note>
<note n="0178007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178007">遙疑逕</note>
<note n="0179001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0179001">字疑宇</note>
<note n="0179002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0179002">欠一作允更勘</note>
<note n="0182001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0182001">縕一作＊<g ref="#CB18933">𪝑</g><note place="inline">マ、。<g ref="#CB18834">󴦒</g></note></note>
<note n="0183001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0183001">微一作徹今謂恐徵</note>
<note n="0184001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0184001">一無者字</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0170c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0170c1501">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0171c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0171c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0171c1102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0171c1102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0171c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0171c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0171c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0171c2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0171c2302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0171c2302">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0172a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0172a2101">涯【CB】，渥【卍續】</note>
<note n="0172c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0172c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0174c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0174c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0175a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0175a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0175c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0175c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0178a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0178a1301">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0178b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0178b0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0178b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0178b0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0178b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0178b0701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0178b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0178b0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0178b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0178b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0179a1501" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X58.0179a15.02" target="#nkr_note_add_0179a1501">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0180a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0180a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0181b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0181b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0181b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0181b0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0182b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0182b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0182c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0182c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0183c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0183c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0184a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0184a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>