<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X60n1118">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1118 沙彌律儀要略增註</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1118 沙彌律儀要略增註</title>
			<author>淸 弘贊註</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>2卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">60</idno>.<idno type="no">1118</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-06-25 21:55:37 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">沙彌律儀要略增註</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【嘉興-CB】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00221">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00221</charName>
				<mapping cb:dec="983261" type="PUA">U+F00DD</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2496D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[王*車]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00626">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00626</charName>
				<mapping cb:dec="983666" type="PUA">U+F0272</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3CB2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[疊*毛]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01186">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01186</charName>
				<mapping cb:dec="984226" type="PUA">U+F04A2</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9EAF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>麴</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[麩-夫+曲]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01493">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01493</charName>
				<mapping cb:dec="984533" type="PUA">U+F05D5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+35D6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>啗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*舀]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01782">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01782</charName>
				<mapping cb:dec="984822" type="PUA">U+F06F6</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3E60</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>豚</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[狂-王+屯]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04676">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04676</charName>
				<mapping cb:dec="987716" type="PUA">U+F1244</mapping>
			<mapping type="unicode">U+200D4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>允</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[ㄠ-ㄙ+?]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04775">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04775</charName>
				<mapping cb:dec="987815" type="PUA">U+F12A7</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+6AC8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>凳</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[柷-口+登]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB10128">
				<charName>CBETA CHARACTER CB10128</charName>
				<mapping cb:dec="993168" type="PUA">U+F2790</mapping>
			<mapping type="unicode">U+24F2D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[癸-天+虫]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB12530">
				<charName>CBETA CHARACTER CB12530</charName>
				<mapping cb:dec="995570" type="PUA">U+F30F2</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28932</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>釐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[釐-未+牙]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15072">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName>
				<mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15334">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15334</charName>
				<mapping cb:dec="998374" type="PUA">U+F3BE6</mapping>
			<mapping type="unicode">U+20DE3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>嗤</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[呺-ㄎ+虫]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16014">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName>
				<mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16080">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16080</charName>
				<mapping cb:dec="999120" type="PUA">U+F3ED0</mapping>
			<mapping type="unicode">U+27A59</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[言*(廷-壬+旦)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16727">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16727</charName>
				<mapping cb:dec="999767" type="PUA">U+F4157</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>鯀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[魚*糸]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16895">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16895</charName>
				<mapping cb:dec="999935" type="PUA">U+F41FF</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>甖</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[瞿-隹+瓦]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17344">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17344</charName>
				<mapping cb:dec="1000384" type="PUA">U+F43C0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+28898</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[革*益]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-06-28T10:04:36">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0225a" n="0225a"/>
<lb ed="X" n="0225a01"/>
<lb ed="X" n="0225a02"/>
<lb ed="X" n="0225a03"/>
<lb ed="X" n="0225a04"/>
<lb ed="X" n="0225a05"/>
<lb ed="X" n="0225a06"/>
<lb ed="X" n="0225a07"/>
<lb ed="X" n="0225a08"/>
<lb ed="X" n="0225a09"/>
<lb ed="X" n="0225a10"/><lb ed="R106" n="0264b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">具戒便蒙目次</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0225001" n="0225001"/>具戒便蒙目次</head>
<lb ed="X" n="0225a11"/>
<lb ed="X" n="0225a12"/><lb ed="R106" n="0264b03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX60p0225a1201">大比丘具足二百五十戒
<lb ed="X" n="0225a13"/><lb ed="R106" n="0264b04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX60p0225a1301">四波羅夷法</item><item xml:id="itemX60p0225a1306">十三僧伽婆尸沙法</item>
<lb ed="X" n="0225a14"/><lb ed="R106" n="0264b05"/><item xml:id="itemX60p0225a1401">二不定法</item><item xml:id="itemX60p0225a1405">三十尼薩耆波逸提法</item>
<lb ed="X" n="0225a15"/><lb ed="R106" n="0264b06"/><item xml:id="itemX60p0225a1501">九十波逸提</item><item xml:id="itemX60p0225a1506">四波羅提提舍尼法</item>
<lb ed="X" n="0225a16"/><lb ed="R106" n="0264b07"/><item xml:id="itemX60p0225a1601">一百應當學法</item><item xml:id="itemX60p0225a1607">七滅諍法</item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0225a17"/>
<lb ed="X" n="0225a18"/><lb ed="R106" n="0264b09"/><p xml:id="pX60p0225a1801">具戒便蒙目次<note place="inline">終</note></p>
<lb ed="X" n="0225a19"/>
<lb ed="X" n="0225a20"/><lb ed="R106" n="0264b11"/><p xml:id="pX60p0225a2001">卍云。具足戒名數。散見處處。故今省之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0225a21"/>
<lb ed="X" n="0225a22"/>
<lb ed="X" n="0225a23"/>
<lb ed="X" n="0225a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0225b" n="0225b"/>
<lb ed="X" n="0225b01"/>
<lb ed="X" n="0225b02"/>
<lb ed="X" n="0225b03"/>
<lb ed="X" n="0225b04"/>
<lb ed="X" n="0225b05"/><cb:docNumber>No. 1118</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0225b06"/><lb ed="R106" n="0265a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0225002" n="0225002"/>沙彌律儀要略增註卷上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0225b07"/>
<lb ed="X" n="0225b08"/><lb ed="R106" n="0265a02"/><byline cb:type="other">菩薩戒弟子<name role="" type="person">雲棲寺</name>沙門　袾宏　輯</byline>
<lb ed="X" n="0225b09"/><lb ed="R106" n="0265a03"/><byline cb:type="author">菩提心比丘鼎湖山沙門　弘贊　註</byline>
<lb ed="X" n="0225b10"/><lb ed="R106" n="0265a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">前文</cb:mulu><p xml:id="pX60p0225b1001">今此要略一書。乃雲棲大師。於沙彌十戒經等輯
<lb ed="X" n="0225b11"/><lb ed="R106" n="0265a05"/>出。其義切要。而文簡略。以便初機沙彌習學。猶觀
<lb ed="X" n="0225b12"/><lb ed="R106" n="0265a06"/>掌果。按沙彌有三品。一。從七歲至十三歲。名驅烏
<lb ed="X" n="0225b13"/><lb ed="R106" n="0265a07"/>沙彌。謂其年幼未堪別務。唯令爲僧守護穀麥。及
<lb ed="X" n="0225b14"/><lb ed="R106" n="0265a08"/>於食厨坐禪等處。驅遣烏鳥。以代片勞。兼生福善。
<lb ed="X" n="0225b15"/><lb ed="R106" n="0265a09"/>無致坐消信施。虗度光陰也。二。從十四歲至十九
<lb ed="X" n="0225b16"/><lb ed="R106" n="0265a10"/>歲。名應法沙彌。謂其年正與二法相應。一。能事師
<lb ed="X" n="0225b17"/><lb ed="R106" n="0265a11"/>執勞服役。二。能修習禪誦故也。三。從二十歲至七
<lb ed="X" n="0225b18"/><lb ed="R106" n="0265a12"/>十歲。名名字沙彌。謂其年滿二十。應受具戒。或根
<lb ed="X" n="0225b19"/><lb ed="R106" n="0265a13"/>性暗鈍。或出家年晚。不能頓持諸戒。雖年登比丘。
<lb ed="X" n="0225b20"/><lb ed="R106" n="0265a14"/>位是沙彌。故名名字沙彌。品數雖三。而俱稟十戒。
<lb ed="X" n="0225b21"/><lb ed="R106" n="0265a15"/>總名爲一法同沙彌。若剃鬚髮。不受十戒。名形同
<lb ed="X" n="0225b22"/><lb ed="R106" n="0265a16"/>沙彌。其形相雖同。由無戒攝。非五衆數。今揀形同。
<lb ed="X" n="0225b23"/><lb ed="R106" n="0265a17"/>而取法同也。</p>
<lb ed="X" n="0225b24"/><lb ed="R106" n="0265a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0225b2401">梵語沙彌。此云息慈。謂息惡行慈。息世染而慈濟衆
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0225c" n="0225c"/>
<lb ed="X" n="0225c01"/><lb ed="R106" n="0265b01"/>生也。亦云勤<g ref="#CB15081">䇿</g>。亦云求寂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0225c02"/><lb ed="R106" n="0265b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0225c0201">梵語者。謂天竺人音。與梵天語同。故名梵語。由昔
<lb ed="X" n="0225c03"/><lb ed="R106" n="0265b03"/>世界初成。未有人居。地光上徹。色界梵天之衆。尋
<lb ed="X" n="0225c04"/><lb ed="R106" n="0265b04"/>光下觀新地。食其地味。失天光明神足。不復上昇。
<lb ed="X" n="0225c05"/><lb ed="R106" n="0265b05"/>遂爲人祖。世居天竺。自後人隨地轉。音各成異。唯
<lb ed="X" n="0225c06"/><lb ed="R106" n="0265b06"/>天竺存焉。故其語是梵語。書是梵書。餘國所無也。
<lb ed="X" n="0225c07"/><lb ed="R106" n="0265b07"/>此云者。謂以此方東華息慈之言。翻彼天竺沙彌
<lb ed="X" n="0225c08"/><lb ed="R106" n="0265b08"/>之號。義出耶舍傳。言息惡行慈者。是釋明息慈二
<lb ed="X" n="0225c09"/><lb ed="R106" n="0265b09"/>字。猶恐初學未知息何惡行何慈。故復以息世染
<lb ed="X" n="0225c10"/><lb ed="R106" n="0265b10"/>而慈濟衆生詳之。葢由凡夫從無始來。爲無明所
<lb ed="X" n="0225c11"/><lb ed="R106" n="0265b11"/>覆眞性。起諸妄想。攀緣塵境。情染世間五欲。以身
<lb ed="X" n="0225c12"/><lb ed="R106" n="0265b12"/>口意。造諸過失。墮落三途。輪迴六趣。無有出期。如
<lb ed="X" n="0225c13"/><lb ed="R106" n="0265b13"/>來愍此。制以十戒。令止息身口意之過惡。而證寂
<lb ed="X" n="0225c14"/><lb ed="R106" n="0265b14"/>滅涅槃之聖果。然惡雖止息。而無慈愍之心。不能
<lb ed="X" n="0225c15"/><lb ed="R106" n="0265b15"/>修行六度。周濟四生。遂墮偏小。未得稱善。況能悟
<lb ed="X" n="0225c16"/><lb ed="R106" n="0265b16"/>大菩提。成等正覺。是故使行慈濟以圓萬行。直趨
<lb ed="X" n="0225c17"/><lb ed="R106" n="0265b17"/>寶所。不滯化城。故止觀云。當知生死涅槃。俱復是
<lb ed="X" n="0225c18"/><lb ed="R106" n="0265b18"/>惡。六度菩薩。慈悲兼濟。此乃稱善。息慈之義。斯之
<lb ed="X" n="0225c19"/><lb ed="R106" n="0266a01"/>謂歟。亦云勤<g ref="#CB15081">䇿</g>。亦云求寂者。梵語涅槃。此云圓寂。
<lb ed="X" n="0225c20"/><lb ed="R106" n="0266a02"/>以智德俱備稱圓。惑習障盡名寂。謂沙彌始心出
<lb ed="X" n="0225c21"/><lb ed="R106" n="0266a03"/>家。稟受十戒。勤修策勵。斷除煩惱惑習。而求證涅
<lb ed="X" n="0225c22"/><lb ed="R106" n="0266a04"/>槃之妙果故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0225c23"/><lb ed="R106" n="0266a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0225c2301">律儀者。十戒律諸威儀也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0225c24"/><lb ed="R106" n="0266a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0225c2401">始從不殺。至第十不捉金銀寶物。名爲十戒律。後
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0226a" n="0226a"/>
<lb ed="X" n="0226a01"/><lb ed="R106" n="0266a07"/>列二十四事。名諸威儀。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0226a02"/><lb ed="R106" n="0266a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">上篇戒律門</cb:mulu><head>○上篇戒律門</head>
<lb ed="X" n="0226a03"/><lb ed="R106" n="0266a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">前文</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0226a0301">原輯此要略。文分上上兩篇。今初釋上篇戒律門。
<lb ed="X" n="0226a04"/><lb ed="R106" n="0266a10"/>篇卽簡篇。又篇徧也。謂顯理鋪事。明而徧之也。戒
<lb ed="X" n="0226a05"/><lb ed="R106" n="0266a11"/>是禁戒。律卽法律。戒律名同。義有少別。防非止惡
<lb ed="X" n="0226a06"/><lb ed="R106" n="0266a12"/>曰戒。處斷輕重。開遮持犯曰律。門以能通爲義。謂
<lb ed="X" n="0226a07"/><lb ed="R106" n="0266a13"/>不殺等十法。同出一戒律門。是三乘聖衆所履。而
<lb ed="X" n="0226a08"/><lb ed="R106" n="0266a14"/>通至涅槃城。故知此十戒。實爲出世之階梯。涅槃
<lb ed="X" n="0226a09"/><lb ed="R106" n="0266a15"/>之由戶也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0226a10"/><lb ed="R106" n="0266a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0226a1001">佛制出家者。五夏以前專精戒律。五夏以後方乃聽
<lb ed="X" n="0226a11"/><lb ed="R106" n="0266a17"/>敎參禪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0226a12"/><lb ed="R106" n="0266a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0226a1201">此明戒定慧三無漏學之次第。苟越其次。則定慧
<lb ed="X" n="0226a13"/><lb ed="R106" n="0266b01"/>無所從生矣。佛者。是釋迦如來大覺之稱也。如來
<lb ed="X" n="0226a14"/><lb ed="R106" n="0266b02"/>降誕中天<name role="" type="person">迦毗羅</name>衛國。<name role="" type="person">淨飯王</name>家。當此<name role="" type="person">周昭王</name>二
<lb ed="X" n="0226a15"/><lb ed="R106" n="0266b03"/>十四年甲寅之歲。四月八日平旦時生。至年十九。
<lb ed="X" n="0226a16"/><lb ed="R106" n="0266b04"/>越城出家。三十成道。滅度當此周穆王五十三年
<lb ed="X" n="0226a17"/><lb ed="R106" n="0266b05"/>壬申之歲。於其中間說法四十九年。敎化三乘聖
<lb ed="X" n="0226a18"/><lb ed="R106" n="0266b06"/>衆。制諸禁戒。令諸比丘。五夏依師學律。乃至一夜
<lb ed="X" n="0226a19"/><lb ed="R106" n="0266b07"/>不得離師而住。旣其律藏通<anchor xml:id="nkr_note_add_0226a1901" n="0226a1901"/><anchor xml:id="beg0226a1901" n="0226a1901"/>已<anchor xml:id="end0226a1901"/>。方習禪誦。若是沙
<lb ed="X" n="0226a20"/><lb ed="R106" n="0266b08"/>彌。則終身依止。非論夏數。詳如大律。雖云比丘之
<lb ed="X" n="0226a21"/><lb ed="R106" n="0266b09"/>事。而沙彌不可不知。言制者。謂如來法王。於法自
<lb ed="X" n="0226a22"/><lb ed="R106" n="0266b10"/>在。窮盡衆生業性。故制諸戒律。令衆弟子依之奉
<lb ed="X" n="0226a23"/><lb ed="R106" n="0266b11"/>行。則生死解脫。非餘聖所堪。如世禮樂。非天子不
<lb ed="X" n="0226a24"/><lb ed="R106" n="0266b12"/>制。出世洪規。非佛莫立。是知律乃如來親制。自餘
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0226b" n="0226b"/>
<lb ed="X" n="0226b01"/><lb ed="R106" n="0266b13"/>聲聞菩薩。但述而不作。故文殊<anchor xml:id="nkr_note_add_0226b0101" n="0226b0101"/><anchor xml:id="beg0226b0101" n="0226b0101"/>已<anchor xml:id="end0226b0101"/>降。不許私措一
<lb ed="X" n="0226b02"/><lb ed="R106" n="0266b14"/>詞。波離結集。不敢輕衍一字。人間天上。無邊聖衆。
<lb ed="X" n="0226b03"/><lb ed="R106" n="0266b15"/>唯同一律。咸共遵持。是故特宜尊重。言出家者。有
<lb ed="X" n="0226b04"/><lb ed="R106" n="0266b16"/>二種。一辭親割愛。棄俗入道。剃髮染衣。名出世俗
<lb ed="X" n="0226b05"/><lb ed="R106" n="0266b17"/>家。二斷除妄惑。證無生果。名出三界家。是爲眞出
<lb ed="X" n="0226b06"/><lb ed="R106" n="0266b18"/>家。故淨名云。夫出家者。爲無爲法。是也。言夏者。謂
<lb ed="X" n="0226b07"/><lb ed="R106" n="0267a01"/>出家越俗。不以世歲爲年。故於夏三月。<g ref="#CB15081">䇿</g>勵加功
<lb ed="X" n="0226b08"/><lb ed="R106" n="0267a02"/>勉進。或階聖果。或增三學。以功賞德。故受夏名。卽
<lb ed="X" n="0226b09"/><lb ed="R106" n="0267a03"/>以七月十五日爲臘除也。言專精者。專謂純一不
<lb ed="X" n="0226b10"/><lb ed="R106" n="0267a04"/>雜餘學。精謂矚文了義。闡盡幽微。故令於五夏中。
<lb ed="X" n="0226b11"/><lb ed="R106" n="0267a05"/>研究毗尼。善閒開遮持犯。名種性相。大律云。縱得
<lb ed="X" n="0226b12"/><lb ed="R106" n="0267a06"/>三明六通。五夏未滿。猶須依止師住。五夏雖滿。不
<lb ed="X" n="0226b13"/><lb ed="R106" n="0267a07"/>知開遮性制之禁。還須盡壽依他。是以宣律師。十
<lb ed="X" n="0226b14"/><lb ed="R106" n="0267a08"/>席就聽毗尼。慧休法師。終身聞律。我輩何人。輙擬
<lb ed="X" n="0226b15"/><lb ed="R106" n="0267a09"/>休學離師。旣窮律藏。五夏復周。方許聽敎習禪。聽
<lb ed="X" n="0226b16"/><lb ed="R106" n="0267a10"/>謂從他受業。敎謂如來一代所說之法。分爲十二
<lb ed="X" n="0226b17"/><lb ed="R106" n="0267a11"/>部經。良由衆生病旣不一。而法藥施有多方。故敎
<lb ed="X" n="0226b18"/><lb ed="R106" n="0267a12"/>部類開爲十二分。一契經。卽諸經中長行直說者
<lb ed="X" n="0226b19"/><lb ed="R106" n="0267a13"/>也。二重頌。凡諸經重宣長行中義也。三授記。謂如
<lb ed="X" n="0226b20"/><lb ed="R106" n="0267a14"/>來爲諸弟子等授作佛記也。四伽陀。卽諸經中偈
<lb ed="X" n="0226b21"/><lb ed="R106" n="0267a15"/>頌也。互自說。謂無人問佛。如來觀衆生機。而自宣
<lb ed="X" n="0226b22"/><lb ed="R106" n="0267a16"/>說也。六因緣。卽諸經律中。因人緣起事。佛爲說法
<lb ed="X" n="0226b23"/><lb ed="R106" n="0267a17"/>也。七本生。謂佛說諸菩薩本所修行。曾爲之事也。
<lb ed="X" n="0226b24"/><lb ed="R106" n="0267a18"/>八本事。謂佛說諸聲聞弟子。前世等事也。九方等。
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0226c" n="0226c"/>
<lb ed="X" n="0226c01"/><lb ed="R106" n="0267b01"/>亦名方廣。謂諸大乘經典。其義廣大。量等虗空也。
<lb ed="X" n="0226c02"/><lb ed="R106" n="0267b02"/>十希有。謂諸經中。佛說甚希有功德之法也。十一
<lb ed="X" n="0226c03"/><lb ed="R106" n="0267b03"/>譬喩。佛謂鈍根衆生說法。假譬喩言辭而曉示之
<lb ed="X" n="0226c04"/><lb ed="R106" n="0267b04"/>也。十二論義。謂答諸問者。廣解其義也。言禪者。門
<lb ed="X" n="0226c05"/><lb ed="R106" n="0267b05"/>有無量。要而言之唯二。一修觀。二直指。今言參者。
<lb ed="X" n="0226c06"/><lb ed="R106" n="0267b06"/>是直指禪。卽直指人心見性成佛也。資持云。十誦
<lb ed="X" n="0226c07"/><lb ed="R106" n="0267b07"/>律制比丘。五夏<anchor xml:id="nkr_note_add_0226c0701" n="0226c0701"/><anchor xml:id="beg0226c0701" n="0226c0701"/>已<anchor xml:id="end0226c0701"/>前專精律部。若達持犯。辦比丘
<lb ed="X" n="0226c08"/><lb ed="R106" n="0267b08"/>事。然後乃學習經論。今越次而學。行旣失序。入道
<lb ed="X" n="0226c09"/><lb ed="R106" n="0267b09"/>無由。大聖呵責。終非徒爾。今時纔霑戒品。便乃聽
<lb ed="X" n="0226c10"/><lb ed="R106" n="0267b10"/>敎參禪。爲僧行儀。一無所曉。況復輕陵戒檢。毀呰
<lb ed="X" n="0226c11"/><lb ed="R106" n="0267b11"/>毗尼。貶學律爲小乘。忽持戒爲執相。未窮聖旨。錯
<lb ed="X" n="0226c12"/><lb ed="R106" n="0267b12"/>解眞乘。且戒必可輕。汝何登壇而受。律必可毀。汝
<lb ed="X" n="0226c13"/><lb ed="R106" n="0267b13"/>何削髮染衣。是則輕戒。全是自輕。毀律。還成自毀。
<lb ed="X" n="0226c14"/><lb ed="R106" n="0267b14"/>妄情易習。至道難聞。拔俗超羣。萬中無一。請詳聖
<lb ed="X" n="0226c15"/><lb ed="R106" n="0267b15"/>訓。能無從乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0226c16"/><lb ed="R106" n="0267b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0226c1601">是故沙彌剃落。先受十戒。次則登壇受具。今名爲沙
<lb ed="X" n="0226c17"/><lb ed="R106" n="0267b17"/>彌。而本所受戒。愚者茫乎不知。狂者忽而不學。便擬
<lb ed="X" n="0226c18"/><lb ed="R106" n="0267b18"/>躐等。罔意高遠。亦可慨矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0226c19"/><lb ed="R106" n="0268a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0226c1901">是故者。承上起下之辭。謂三無漏學。以律儀爲首。
<lb ed="X" n="0226c20"/><lb ed="R106" n="0268a02"/>出家五衆。十戒爲先。故其始落鬚髮。卽令稟受。由
<lb ed="X" n="0226c21"/><lb ed="R106" n="0268a03"/>梵行無虧。次乃方許登壇受具。壇卽戒場。此場僧
<lb ed="X" n="0226c22"/><lb ed="R106" n="0268a04"/>共秉法羯磨而成。若非此場。戒無由得。具是具足。
<lb ed="X" n="0226c23"/><lb ed="R106" n="0268a05"/>謂受比丘二百五十大戒。卽便具足涅槃妙因。亦
<lb ed="X" n="0226c24"/><lb ed="R106" n="0268a06"/>名近圓。圓卽圓寂。謂此大戒。與涅槃相去不遠矣。
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0227a" n="0227a"/>
<lb ed="X" n="0227a01"/><lb ed="R106" n="0268a07"/>今名爲沙彌而本所受戒者。此謂推本得名。由本
<lb ed="X" n="0227a02"/><lb ed="R106" n="0268a08"/>受十戒。今得沙彌名。名旣因本。故當習學謹持。而
<lb ed="X" n="0227a03"/><lb ed="R106" n="0268a09"/>不學不持。由二種人。一愚。二狂。愚無慧目。不鑒是
<lb ed="X" n="0227a04"/><lb ed="R106" n="0268a10"/>非。故於諸戒相。茫乎不知。狂妄邪見。不循位次。故
<lb ed="X" n="0227a05"/><lb ed="R106" n="0268a11"/>於如來聖制。忽而不學。便擬躐等者。躐跨越也。等
<lb ed="X" n="0227a06"/><lb ed="R106" n="0268a12"/>級也。學記云。幼者聽而弗問。學不躐等也。若不循
<lb ed="X" n="0227a07"/><lb ed="R106" n="0268a13"/>位次。便欲跨越前進。正所謂朝得圓顱。暮躐大僧
<lb ed="X" n="0227a08"/><lb ed="R106" n="0268a14"/>之上是也。斯由狂見。不識法相戒品之次序。故其
<lb ed="X" n="0227a09"/><lb ed="R106" n="0268a15"/>妄擬跨越。欲齊先哲。如百喩經云。昔有愚人。見他
<lb ed="X" n="0227a10"/><lb ed="R106" n="0268a16"/>富家三重樓閣高廣嚴麗。卽喚木匠。令造最上第
<lb ed="X" n="0227a11"/><lb ed="R106" n="0268a17"/>三層屋。匠言。何有不作最下。能造第二。不造第二。
<lb ed="X" n="0227a12"/><lb ed="R106" n="0268a18"/>能造第三。愚人固言。我不用下二。必爲我作上屋。
<lb ed="X" n="0227a13"/><lb ed="R106" n="0268b01"/>時人聞知。便生怪笑。譬如四輩弟子。不勤修敬三
<lb ed="X" n="0227a14"/><lb ed="R106" n="0268b02"/>尊。懶惰懈怠。欲求道果。不欲下三果。唯欲得第四
<lb ed="X" n="0227a15"/><lb ed="R106" n="0268b03"/>無生果。亦爲時人之所<g ref="#CB15334">𠷣</g>笑。如彼愚人。等無有異。
<lb ed="X" n="0227a16"/><lb ed="R106" n="0268b04"/>若不依三乘次第。先學大乘。亦復如是。佛藏經云。
<lb ed="X" n="0227a17"/><lb ed="R106" n="0268b05"/>不先學小乘。後學大乘者。非佛弟子。今不學沙彌。
<lb ed="X" n="0227a18"/><lb ed="R106" n="0268b06"/>欲得具戒。不持淨戒。欲得頓悟。如彼愚人。何有異
<lb ed="X" n="0227a19"/><lb ed="R106" n="0268b07"/>哉。罔意高遠亦可慨者。昏昧無知曰罔意。妄齊先
<lb ed="X" n="0227a20"/><lb ed="R106" n="0268b08"/>哲曰高遠。原高是指比丘。遠卽指菩薩。慨是傷歎
<lb ed="X" n="0227a21"/><lb ed="R106" n="0268b09"/>之辭。又高遠亦佛祖所證之地。由狂忽學。故失慧
<lb ed="X" n="0227a22"/><lb ed="R106" n="0268b10"/>明。由失慧明。故無所知。由無所知。故不識敎行理
<lb ed="X" n="0227a23"/><lb ed="R106" n="0268b11"/>果。三學之次第。妄跨高遠。擬齊佛祖。誠可傷愍。故
<lb ed="X" n="0227a24"/><lb ed="R106" n="0268b12"/>云亦可慨矣。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0227b" n="0227b"/>
<lb ed="X" n="0227b01"/><lb ed="R106" n="0268b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0227b0101">因取十戒。略解數語。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0227b02"/><lb ed="R106" n="0268b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0227b0201">略而非廣。故曰數語。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0227b03"/><lb ed="R106" n="0268b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0227b0301">使蒙學知所向方。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0227b04"/><lb ed="R106" n="0268b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0227b0401">初入道者。故曰蒙學。由慨狂愚罔諳戒法。故於沙
<lb ed="X" n="0227b05"/><lb ed="R106" n="0268b17"/>彌律儀經中錄取十戒。略爲解釋。誨彼未聞。離無
<lb ed="X" n="0227b06"/><lb ed="R106" n="0268b18"/>知苦。俾初入道者。有所措心。故曰向方。論云。三惡
<lb ed="X" n="0227b07"/><lb ed="R106" n="0269a01"/>燒燃。駝驢重楚。餓鬼饑渴。不名爲苦。癡暗無聞。不
<lb ed="X" n="0227b08"/><lb ed="R106" n="0269a02"/>識方向。乃名爲苦是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0227b09"/><lb ed="R106" n="0269a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0227b0901">好心出家者。切意遵行。愼勿違犯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0227b10"/><lb ed="R106" n="0269a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0227b1001">不爲王力所逼。不爲邪求活命。不爲避懶偷安。不
<lb ed="X" n="0227b11"/><lb ed="R106" n="0269a05"/>爲負債逃難。本爲希求正法。以信故而入法門。是
<lb ed="X" n="0227b12"/><lb ed="R106" n="0269a06"/>曰好心出家。若爲脫離生死。受持禁戒。故能切意
<lb ed="X" n="0227b13"/><lb ed="R106" n="0269a07"/>遵守奉行。戒是越苦海之浮囊。莊嚴法身之瓔珞。
<lb ed="X" n="0227b14"/><lb ed="R106" n="0269a08"/>故須謹愼。勿使毫<g ref="#CB12530">𨤲</g>有所虧犯也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0227b15"/><lb ed="R106" n="0269a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0227b1501">然後近爲比丘戒之階梯。遠爲菩薩戒之根本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0227b16"/><lb ed="R106" n="0269a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0227b1601">然後。由下之上也。謂十戒爲比丘階梯。菩薩根本。
<lb ed="X" n="0227b17"/><lb ed="R106" n="0269a11"/>猶三級重樓。故曰階梯。如多羅樹頭。故曰根本。沙
<lb ed="X" n="0227b18"/><lb ed="R106" n="0269a12"/>彌鄰次比丘。名之曰近。尙隔具足。名之曰遠。初階
<lb ed="X" n="0227b19"/><lb ed="R106" n="0269a13"/>若毀。次步難登。根本一虧。枝葉華果。悉皆墮落。故
<lb ed="X" n="0227b20"/><lb ed="R106" n="0269a14"/>經云。若破五戒中重戒。還受五戒。乃至菩薩戒。無
<lb ed="X" n="0227b21"/><lb ed="R106" n="0269a15"/>有是處。若破十戒中重戒。還受十戒。比丘戒。菩薩
<lb ed="X" n="0227b22"/><lb ed="R106" n="0269a16"/>戒。亦無有是處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0227b23"/><lb ed="R106" n="0269a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0227b2301">因戒生定。因定發慧。庶幾成就聖道。不負出家之志
<lb ed="X" n="0227b24"/><lb ed="R106" n="0269a18"/>矣。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0227c" n="0227c"/>
<lb ed="X" n="0227c01"/><lb ed="R106" n="0269b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0227c0101">庶幾是近可之辭。由戒淨故。定性現前。則有無漏
<lb ed="X" n="0227c02"/><lb ed="R106" n="0269b02"/>慧發。以慧惟求。斷諸惑障。復本淨明。故曰成就聖
<lb ed="X" n="0227c03"/><lb ed="R106" n="0269b03"/>道。斯乃三學相資。如鼎三足。故能成就聖道。聖道
<lb ed="X" n="0227c04"/><lb ed="R106" n="0269b04"/>者。聲聞緣覺菩薩三乘之菩提。出家本祈菩提。而
<lb ed="X" n="0227c05"/><lb ed="R106" n="0269b05"/>三學增上。則去道不遠。故出家之志不負矣。曇一
<lb ed="X" n="0227c06"/><lb ed="R106" n="0269b06"/>律師云。三世佛法。戒爲根本。本之不修。道遠乎哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0227c07"/><lb ed="R106" n="0269b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0227c0701">若樂廣覽。自當閱律藏全書。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0227c08"/><lb ed="R106" n="0269b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0227c0801">樂。欲也。覽。看也。閱。是檢閱徧觀也。律藏全書。卽沙
<lb ed="X" n="0227c09"/><lb ed="R106" n="0269b09"/>彌十戒法幷威儀等經。今此要略。爲便初進。庶知
<lb ed="X" n="0227c10"/><lb ed="R106" n="0269b10"/>持犯麤相。欲悉微細行持。自當廣閱全書。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0227c11"/><lb ed="R106" n="0269b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0227c1101">後十戒。出沙彌十戒經。佛勅舍利弗。爲羅睺羅說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0227c12"/><lb ed="R106" n="0269b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0227c1201">後十戒者。始從不殺生。至十不捉持生像是也。出
<lb ed="X" n="0227c13"/><lb ed="R106" n="0269b13"/>沙彌十戒經者。顯非臆說。及出餘經也。佛卽釋迦
<lb ed="X" n="0227c14"/><lb ed="R106" n="0269b14"/>如來。敕猶天子制書命令。佛爲法王。故制戒律。命
<lb ed="X" n="0227c15"/><lb ed="R106" n="0269b15"/>舍利弗爲羅睺羅說。梵語舍利。此云身。亦云鶖。弗
<lb ed="X" n="0227c16"/><lb ed="R106" n="0269b16"/>者子也。父是天竺婆羅門。提舍論師。母名舍利。而
<lb ed="X" n="0227c17"/><lb ed="R106" n="0269b17"/>好形身。眼明如鶖鳥之目。從母受稱。故名舍利子。
<lb ed="X" n="0227c18"/><lb ed="R106" n="0269b18"/>投佛出家。證無生果。佛十大弟子中。智慧第一也。
<lb ed="X" n="0227c19"/><lb ed="R106" n="0270a01"/>羅睺羅。此云覆障。亦云執日。是佛之子。生時値阿
<lb ed="X" n="0227c20"/><lb ed="R106" n="0270a02"/>修羅以手障日。因之爲名。昔佛爲太子時。啓父出
<lb ed="X" n="0227c21"/><lb ed="R106" n="0270a03"/>家。父曰。無絕吾國嗣。汝若有子。聽汝出家。太子卽
<lb ed="X" n="0227c22"/><lb ed="R106" n="0270a04"/>以手指<name role="" type="person">耶輸陀羅</name>夫人腹。便覺有妊。在胎六年始
<lb ed="X" n="0227c23"/><lb ed="R106" n="0270a05"/>生。因此亦名覆障。年旣長大。佛卽度令出家。敕舍
<lb ed="X" n="0227c24"/><lb ed="R106" n="0270a06"/>利弗。爲說十戒。而佛不爲說戒作和尙闍梨者。由
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0228a" n="0228a"/>
<lb ed="X" n="0228a01"/><lb ed="R106" n="0270a07"/>三寶位別故。如來是佛寶。故不與人作和尙。和尙
<lb ed="X" n="0228a02"/><lb ed="R106" n="0270a08"/>是僧寶。十戒是法寶。故敕舍利弗爲作和尙。使三
<lb ed="X" n="0228a03"/><lb ed="R106" n="0270a09"/>寶無相濫也。諸沙彌中出家。羅睺羅最爲其首。未
<lb ed="X" n="0228a04"/><lb ed="R106" n="0270a10"/>曾有經云。羅睺羅年至九歲。出家爲沙彌。舍利弗
<lb ed="X" n="0228a05"/><lb ed="R106" n="0270a11"/>爲和尙。<name role="" type="person">大目犍連</name>作阿闍梨。與授十戒。<name role="" type="person">耶輸陀羅</name>
<lb ed="X" n="0228a06"/><lb ed="R106" n="0270a12"/>未滿三年。亦捨俗出家。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0228a07"/><lb ed="R106" n="0270a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">一曰不殺生</cb:mulu><head>△一曰不殺生</head>
<lb ed="X" n="0228a08"/><lb ed="R106" n="0270a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0228a0801">斷命曰殺。有情曰生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0228a09"/><lb ed="R106" n="0270a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0228a0901">解曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0228a10"/><lb ed="R106" n="0270a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0228a1001">按文釋義名解。發語宣辭名曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0228a11"/><lb ed="R106" n="0270a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0228a1101">上至諸佛聖人。師僧父母。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0228a12"/><lb ed="R106" n="0270a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0228a1201">諸佛者。是現在十方一切如來。然如來行滿果圓。
<lb ed="X" n="0228a13"/><lb ed="R106" n="0270b01"/>宿障久寂。非人天魔王之所能害。今言殺者。如提
<lb ed="X" n="0228a14"/><lb ed="R106" n="0270b02"/>婆達多。推石壓佛。傷佛足指。卽名爲殺。聖人者。以
<lb ed="X" n="0228a15"/><lb ed="R106" n="0270b03"/>人得聖法。故謂之聖人。聖人有二。一世間聖人。二
<lb ed="X" n="0228a16"/><lb ed="R106" n="0270b04"/>出世間聖人。若依字訓。從耳呈聲。謂其心通天地。
<lb ed="X" n="0228a17"/><lb ed="R106" n="0270b05"/>情暢萬物。猶耳之通聲。故易云。聖人者。與天地合
<lb ed="X" n="0228a18"/><lb ed="R106" n="0270b06"/>其德。與日月合其明。與四時合其序。與鬼神合其
<lb ed="X" n="0228a19"/><lb ed="R106" n="0270b07"/>吉凶。此是世間聖人。由其見纏六合。性窒一生。故
<lb ed="X" n="0228a20"/><lb ed="R106" n="0270b08"/>不能含吐十虗。妙窮三際也。出世間聖人。則不聞
<lb ed="X" n="0228a21"/><lb ed="R106" n="0270b09"/>其聲。知九界情。通諦理。暢衆機。與法界合其德。與
<lb ed="X" n="0228a22"/><lb ed="R106" n="0270b10"/>二智合其明。與四機合其節。與衆聖合其冥顯。斯
<lb ed="X" n="0228a23"/><lb ed="R106" n="0270b11"/>乃佛大聖人。智周法界。窮理盡性之絕量。尙非聲
<lb ed="X" n="0228a24"/><lb ed="R106" n="0270b12"/>聞緣覺境界。況其他聖乎。今言聖人。揀非世聖。乃
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0228b" n="0228b"/>
<lb ed="X" n="0228b01"/><lb ed="R106" n="0270b13"/>出世三乘聖人。以世聖無果位故也。師者。人之模
<lb ed="X" n="0228b02"/><lb ed="R106" n="0270b14"/>範。卽和尙阿闍梨也。僧者。是受具足戒人。父母。是
<lb ed="X" n="0228b03"/><lb ed="R106" n="0270b15"/>始生自身者也。律云。當念所生。及師友恩。精進行
<lb ed="X" n="0228b04"/><lb ed="R106" n="0270b16"/>道。欲度父母。旣云念恩。豈當殺害。如上所殺。卽犯
<lb ed="X" n="0228b05"/><lb ed="R106" n="0270b17"/>逆罪。不可悔。墮阿鼻大地獄。受燒煑苦。窮劫莫盡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0228b06"/><lb ed="R106" n="0270b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0228b0601">下至蜎飛蝡動。微細昆蟲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0228b07"/><lb ed="R106" n="0271a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0228b0701">蜎音淵。是飛行之蟲。蝡音盾。是小蟲。有識性能動
<lb ed="X" n="0228b08"/><lb ed="R106" n="0271a02"/>之者。昆同蜫。是蟲之總名。乃至眼可見者。名曰微
<lb ed="X" n="0228b09"/><lb ed="R106" n="0271a03"/>細。蟲類雖多。此三收盡。然而俱稟色心。同一覺源。
<lb ed="X" n="0228b10"/><lb ed="R106" n="0271a04"/>所以欣生怖死。痛癢苦樂。與人無異。旣同覺源。卽
<lb ed="X" n="0228b11"/><lb ed="R106" n="0271a05"/>是未來諸佛。俱稟色心。彼我無別。害彼還成自害
<lb ed="X" n="0228b12"/><lb ed="R106" n="0271a06"/>也。此中不言人畜者。以擧其上下。而包括其中矣。
<lb ed="X" n="0228b13"/><lb ed="R106" n="0271a07"/>殺人犯不可悔罪。畜生雖云可悔。而償命之愆猶
<lb ed="X" n="0228b14"/><lb ed="R106" n="0271a08"/>存。言可悔者。謂對二師。或有德人。發露懺悔。斷相
<lb ed="X" n="0228b15"/><lb ed="R106" n="0271a09"/>續心。後不更作。若覆藏不發露。罪垢日夜增。後墮
<lb ed="X" n="0228b16"/><lb ed="R106" n="0271a10"/>三惡道。言不可悔者。罪不可除滅。擯出衆。永不得
<lb ed="X" n="0228b17"/><lb ed="R106" n="0271a11"/>出家受戒。下三戒。準此應知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0228b18"/><lb ed="R106" n="0271a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0228b1801">但有命者。不得故殺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0228b19"/><lb ed="R106" n="0271a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0228b1901"><anchor xml:id="nkr_note_add_0228b1901" n="0228b1901"/><anchor xml:id="beg0228b1901" n="0228b1901"/>但<anchor xml:id="end0228b1901"/>者凡也。命謂六根六識相續而生。名之曰命。此
<lb ed="X" n="0228b20"/><lb ed="R106" n="0271a14"/>相續斷。名之曰死。故謂故心殺害。顯非誤傷等也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0228b21"/><lb ed="R106" n="0271a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0228b2101">或自殺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0228b22"/><lb ed="R106" n="0271a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0228b2201">此從身業生罪。謂自身親行殺害。或手足刀杖瓦
<lb ed="X" n="0228b23"/><lb ed="R106" n="0271a17"/>石等打令死。或遙擲令死。或與毒藥。或推墮坑穽
<lb ed="X" n="0228b24"/><lb ed="R106" n="0271a18"/>水火中。悉名身業之罪。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0228c" n="0228c"/>
<lb ed="X" n="0228c01"/><lb ed="R106" n="0271b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0228c0101">或敎他殺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0228c02"/><lb ed="R106" n="0271b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0228c0201">此從口業生罪。謂敎他殺。令奪彼命。或呵罵。或勸
<lb ed="X" n="0228c03"/><lb ed="R106" n="0271b03"/>譽令彼自死。或呪詛令死。悉名口業之罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0228c04"/><lb ed="R106" n="0271b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0228c0401">或見殺隨喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0228c05"/><lb ed="R106" n="0271b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0228c0501">此從意業生罪。謂見他人行殺。自心隨之而生歡
<lb ed="X" n="0228c06"/><lb ed="R106" n="0271b06"/>喜。雖非身口親作。然三業之中。心爲主宰。故得罪
<lb ed="X" n="0228c07"/><lb ed="R106" n="0271b07"/>同前。無有輕重。經云。有犯斯戒。非沙彌也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0228c08"/><lb ed="R106" n="0271b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0228c0801">廣如律中。文繁不錄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0228c09"/><lb ed="R106" n="0271b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0228c0901">律謂沙彌十戒經。幷大律等。備載種種殺法。結罪
<lb ed="X" n="0228c10"/><lb ed="R106" n="0271b10"/>輕重。心境不同。以文多故。不能俱錄。上述律文竟。
<lb ed="X" n="0228c11"/><lb ed="R106" n="0271b11"/>下引經意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0228c12"/><lb ed="R106" n="0271b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0228c1201">經載冬月生虱。取放竹筒中。煖以綿絮。養以膩物。恐
<lb ed="X" n="0228c13"/><lb ed="R106" n="0271b13"/>其饑凍而死也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0228c14"/><lb ed="R106" n="0271b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0228c1401">冬月重衣溫服。故多生蟣虱也。膩物。是身中垢膩。
<lb ed="X" n="0228c15"/><lb ed="R106" n="0271b15"/>恐虱饑凍而死。故饑以膩物養之。凍以綿絮煖之。
<lb ed="X" n="0228c16"/><lb ed="R106" n="0271b16"/>此文雖出諸經。然大律詳備。佛爲老病比丘而設。
<lb ed="X" n="0228c17"/><lb ed="R106" n="0271b17"/>時有老病比丘。數數起棄虱疲極。佛聽拾著綿帛
<lb ed="X" n="0228c18"/><lb ed="R106" n="0271b18"/>中。若虱走出。應作筒盛。以葢塞口。繫牀脚裏。若曉
<lb ed="X" n="0228c19"/><lb ed="R106" n="0272a01"/>若暮。須持出外徐安木孔。或墻隙中。任其自活。不
<lb ed="X" n="0228c20"/><lb ed="R106" n="0272a02"/>得隨處棄擲。壁虱當安靑草上。或涼冷處。餘虱可
<lb ed="X" n="0228c21"/><lb ed="R106" n="0272a03"/>於隨宜處所而安置之。今時多有不解敎法。久貯
<lb ed="X" n="0228c22"/><lb ed="R106" n="0272a04"/>筒內困死。雖云依敎。殊無護命之心。又何逃殺生
<lb ed="X" n="0228c23"/><lb ed="R106" n="0272a05"/>罪哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0228c24"/><lb ed="R106" n="0272a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0228c2401">乃至濾水覆燈。不畜猫狸等。皆慈悲之道也。微類尙
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0229a" n="0229a"/>
<lb ed="X" n="0229a01"/><lb ed="R106" n="0272a07"/>然。大者可知矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0229a02"/><lb ed="R106" n="0272a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0229a0201">乃至者。是擧前後以括其中也。前明殺害麤相。後
<lb ed="X" n="0229a03"/><lb ed="R106" n="0272a09"/>明護生細行。其中麤細非一。可以意會。難以枚擧。
<lb ed="X" n="0229a04"/><lb ed="R106" n="0272a10"/>故曰大可知矣。如經云。無得焚燒山林。傷害衆生。
<lb ed="X" n="0229a05"/><lb ed="R106" n="0272a11"/>就決湖池。堰塞派瀆。殘害水性。是也。濾水者。是諸
<lb ed="X" n="0229a06"/><lb ed="R106" n="0272a12"/>賢聖護生行慈之要務。故餘律云。若行五里。無囊
<lb ed="X" n="0229a07"/><lb ed="R106" n="0272a13"/>不去。若知寺不濾水。不合飮用。寧自渴死長途。足
<lb ed="X" n="0229a08"/><lb ed="R106" n="0272a14"/>爲龜鏡。昔有二比丘。往覲世尊。中途渴乏。見池蟲
<lb ed="X" n="0229a09"/><lb ed="R106" n="0272a15"/>水。大者護戒不飮而死。小者飮<anchor xml:id="nkr_note_add_0229a0901" n="0229a0901"/><anchor xml:id="beg0229a0901" n="0229a0901"/>已<anchor xml:id="end0229a0901"/>。往見世尊。佛卽
<lb ed="X" n="0229a10"/><lb ed="R106" n="0272a16"/>呵云。汝愚癡人。彼以護戒故。得生善趣。<anchor xml:id="nkr_note_add_0229a1001" n="0229a1001"/><anchor xml:id="beg0229a1001" n="0229a1001"/>已<anchor xml:id="end0229a1001"/>先見我。
<lb ed="X" n="0229a11"/><lb ed="R106" n="0272a17"/>汝雖近吾。去吾千里。凡欲飮用。須先觀察。無蟲方
<lb ed="X" n="0229a12"/><lb ed="R106" n="0272a18"/>用。有卽密絹濾之。囊中之蟲。徐傾淨器。持還取水
<lb ed="X" n="0229a13"/><lb ed="R106" n="0272b01"/>本處。而輕放之。不可懸棄。令蟲悶死。正法念經云。
<lb ed="X" n="0229a14"/><lb ed="R106" n="0272b02"/>經宿之水。若不細觀。恐生細蟲。若不漉濾。不飮不
<lb ed="X" n="0229a15"/><lb ed="R106" n="0272b03"/>用。是名細持不殺戒。又儀則經云。乃至草木上。塗
<lb ed="X" n="0229a16"/><lb ed="R106" n="0272b04"/>壇牛糞中。如是受用時。救護於含識。或彼牀座內。
<lb ed="X" n="0229a17"/><lb ed="R106" n="0272b05"/>田地糞土中。一一子細觀。是名出家行。若人以拳
<lb ed="X" n="0229a18"/><lb ed="R106" n="0272b06"/>捧土石及磚瓦。打擲禽獸等。亦得犯戒罪。覆燈者。
<lb ed="X" n="0229a19"/><lb ed="R106" n="0272b07"/>謂用紗羅絹紙等覆葢。以護諸蟲蛾也。畜謂畜養。
<lb ed="X" n="0229a20"/><lb ed="R106" n="0272b08"/>猫與狸。皆是捕鼠之獸。慈悲之道。是菩薩利生之
<lb ed="X" n="0229a21"/><lb ed="R106" n="0272b09"/>大道。以慈能與樂。故不令饑凍等。悲能拔苦。故濾
<lb ed="X" n="0229a22"/><lb ed="R106" n="0272b10"/>水覆燈。不畜猫狸等。微類尙然者。謂虱蟲蛾等。猶
<lb ed="X" n="0229a23"/><lb ed="R106" n="0272b11"/>尙愛護如是。則其飛禽走獸大者。不殺可知矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0229a24"/><lb ed="R106" n="0272b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0229a2401">今人不能如是行慈。復加傷害可乎。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0229b" n="0229b"/>
<lb ed="X" n="0229b01"/><lb ed="R106" n="0272b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0229b0101">謂旣不能行濾水覆燈之慈行。而更加傷害彼命
<lb ed="X" n="0229b02"/><lb ed="R106" n="0272b14"/>可乎。可乎是反徵之辭。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0229b03"/><lb ed="R106" n="0272b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0229b0301">故經云。施恩濟乏。使其得安。若見殺者。當起慈心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0229b04"/><lb ed="R106" n="0272b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0229b0401">此要略中。凡言經云。律云。多出沙彌十戒法。不復
<lb ed="X" n="0229b05"/><lb ed="R106" n="0272b17"/>一一繁釋。若注中云大律者。卽比丘律也。一切衆
<lb ed="X" n="0229b06"/><lb ed="R106" n="0272b18"/>生於財法二種。多所饉乏。若見無財衆生。缺於衣
<lb ed="X" n="0229b07"/><lb ed="R106" n="0273a01"/>食之苦。當隨自力以衣食而利濟之。見無法衆生。
<lb ed="X" n="0229b08"/><lb ed="R106" n="0273a02"/>起於慳貪。破戒。瞋恚。懈惰。散亂。愚癡之障。爲說布
<lb ed="X" n="0229b09"/><lb ed="R106" n="0273a03"/>施持戒忍辱精進禪定智慧。而濟度之。以財施能
<lb ed="X" n="0229b10"/><lb ed="R106" n="0273a04"/>令身安。法施能令心安。故云使其得安。雜寶藏經
<lb ed="X" n="0229b11"/><lb ed="R106" n="0273a05"/>云。昔有一羅漢。畜一沙彌。知其却後七日命必當
<lb ed="X" n="0229b12"/><lb ed="R106" n="0273a06"/>終。卽使歸家。路中見衆蟻子隨水漂流。命將欲絕。
<lb ed="X" n="0229b13"/><lb ed="R106" n="0273a07"/>沙彌生慈悲心。卽脫衣盛土堰水。而取蟻子置高
<lb ed="X" n="0229b14"/><lb ed="R106" n="0273a08"/>燥處。七日還歸師所。師甚怪之。卽入定以天眼觀
<lb ed="X" n="0229b15"/><lb ed="R106" n="0273a09"/>知。彼無餘福得活。以救蟻子因緣故。七日不死。得
<lb ed="X" n="0229b16"/><lb ed="R106" n="0273a10"/>延壽命。丈夫論偈云。悲心施一人。功德如大地。爲
<lb ed="X" n="0229b17"/><lb ed="R106" n="0273a11"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0229b1701" n="0229b1701"/><anchor xml:id="beg0229b1701" n="0229b1701"/>己<anchor xml:id="end0229b1701"/>施一切。得報如芥子。救一厄難人。勝餘一切施。
<lb ed="X" n="0229b18"/><lb ed="R106" n="0273a12"/>衆星雖有光。不如一月明。當起慈心者。謂見他人
<lb ed="X" n="0229b19"/><lb ed="R106" n="0273a13"/>殺生。應以財物救贖其命。若自無財。可爲乞化。乞
<lb ed="X" n="0229b20"/><lb ed="R106" n="0273a14"/>化亦無。可爲殺者方便說法勸喩。令生歡喜。而釋
<lb ed="X" n="0229b21"/><lb ed="R106" n="0273a15"/>放之。若其不信。當生慈心。愍彼行殺者。罪墮三途。
<lb ed="X" n="0229b22"/><lb ed="R106" n="0273a16"/>其被殺者。苦痛無地。怨業旣結於今生。酬報則當
<lb ed="X" n="0229b23"/><lb ed="R106" n="0273a17"/>來不<anchor xml:id="nkr_note_add_0229b2301" n="0229b2301"/><anchor xml:id="beg0229b2301" n="0229b2301"/>已<anchor xml:id="end0229b2301"/>。願得菩提。度令解脫。故經云。誓吾得道國
<lb ed="X" n="0229b24"/><lb ed="R106" n="0273a18"/>無殺者。如度狗經云。昔有沙門。見一屠兒。抱一狗
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0229c" n="0229c"/>
<lb ed="X" n="0229c01"/><lb ed="R106" n="0273b01"/>子持歸欲殺。沙門語曰。殺生之罪。甚爲不善。願持
<lb ed="X" n="0229c02"/><lb ed="R106" n="0273b02"/>我鉢中食。貿此狗子。令命得活。獲福無量。乃至殷
<lb ed="X" n="0229c03"/><lb ed="R106" n="0273b03"/>勤曉喩。屠兒不肯隨言。沙門卽以飯飼狗子。以手
<lb ed="X" n="0229c04"/><lb ed="R106" n="0273b04"/>摩捋呪願。泣而吿曰。卿何罪所致。得是狗身。不得
<lb ed="X" n="0229c05"/><lb ed="R106" n="0273b05"/>自在。爲他殺食。願汝世世罪滅福生。離狗子身。得
<lb ed="X" n="0229c06"/><lb ed="R106" n="0273b06"/>生爲人。値遇三寶。狗子得食。善心卽生。踊躍歡喜。
<lb ed="X" n="0229c07"/><lb ed="R106" n="0273b07"/>自知歸依。屠兒將歸殺食。狗子命終。生大長者家。
<lb ed="X" n="0229c08"/><lb ed="R106" n="0273b08"/>時沙門乞食。到長者門。其子見之。歡喜禮足。供以
<lb ed="X" n="0229c09"/><lb ed="R106" n="0273b09"/>百味。卽隨出家。深解經義。便得三昧。致不退轉。開
<lb ed="X" n="0229c10"/><lb ed="R106" n="0273b10"/>化一切。發菩提心。畜生尙乃得道。況人寧不獲果。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0229c11"/><lb ed="R106" n="0273b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0229c1101">噫。可不戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0229c12"/><lb ed="R106" n="0273b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0229c1201">噫。是慨歎之聲。歟。是語末之辭。亦是歎辭。謂殺生
<lb ed="X" n="0229c13"/><lb ed="R106" n="0273b13"/>之罪。苦報無量。窮劫受殃。誠可愍傷。則不可不爲
<lb ed="X" n="0229c14"/><lb ed="R106" n="0273b14"/>切戒。如輪轉五道經云。爲人喜殺者。後生作水上
<lb ed="X" n="0229c15"/><lb ed="R106" n="0273b15"/>蜉蝣之蟲。朝生暮死。大論云。佛言殺生有十罪。一
<lb ed="X" n="0229c16"/><lb ed="R106" n="0273b16"/>心常懷毒。世世不絕。二衆生憎惡。眼不喜見。三常
<lb ed="X" n="0229c17"/><lb ed="R106" n="0273b17"/>懷惡念。思惟惡事。四衆生畏之。如見虵虎。五睡時
<lb ed="X" n="0229c18"/><lb ed="R106" n="0273b18"/>心怖。寤亦不安。六常有惡夢。七命終之時。狂怖惡
<lb ed="X" n="0229c19"/><lb ed="R106" n="0274a01"/>死。八種短命業因緣。九身壞命終墮於地獄。十若
<lb ed="X" n="0229c20"/><lb ed="R106" n="0274a02"/>出爲人。常當短命。如經所說。可不深戒哉。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0229c21"/><lb ed="R106" n="0274a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">二曰不盜</cb:mulu><head>△二曰不盜</head>
<lb ed="X" n="0229c22"/><lb ed="R106" n="0274a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0229c2201">物屬於他。他所守護。不與而取。名之曰盜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0229c23"/><lb ed="R106" n="0274a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0229c2301">解曰。金銀重物。以至一鍼一草。不得不與而取。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0229c24"/><lb ed="R106" n="0274a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0229c2401">擧金銀。<anchor xml:id="nkr_note_add_0229c2401" n="0229c2401"/><anchor xml:id="beg0229c2401" n="0229c2401"/>已<anchor xml:id="end0229c2401"/>兼七寶。重物卽衣食器具等。貴價之物。
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0230a" n="0230a"/>
<lb ed="X" n="0230a01"/><lb ed="R106" n="0274a07"/>一鍼一草。是物之最輕小者。以至者。是擧前後之
<lb ed="X" n="0230a02"/><lb ed="R106" n="0274a08"/>重輕。令達其中者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230a03"/><lb ed="R106" n="0274a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230a0301">若常住物。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230a04"/><lb ed="R106" n="0274a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230a0401">卽十方僧物。但贍部州內。所有出家佛弟子衆。皆
<lb ed="X" n="0230a05"/><lb ed="R106" n="0274a11"/>悉有分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230a06"/><lb ed="R106" n="0274a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230a0601">若信施物。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230a07"/><lb ed="R106" n="0274a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230a0701">謂施主持物至寺布施。而未分與僧者是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230a08"/><lb ed="R106" n="0274a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230a0801">若僧衆物。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230a09"/><lb ed="R106" n="0274a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230a0901">是現前僧物。方等經華聚菩薩云。五逆四重。我亦
<lb ed="X" n="0230a10"/><lb ed="R106" n="0274a16"/>能救。盜僧物者。我不能救。三昧經云。盜僧鬘物者。
<lb ed="X" n="0230a11"/><lb ed="R106" n="0274a17"/>過殺八萬四千父母等罪。大律云。若盜佛塔物。及
<lb ed="X" n="0230a12"/><lb ed="R106" n="0274a18"/>寺中供具。卽犯道罪。若盜他經卷。計紙墨値犯罪。
<lb ed="X" n="0230a13"/><lb ed="R106" n="0274b01"/>寶梁經云。寧<g ref="#CB01493">㗖</g>身肉。終不用三寶物。得大苦報。罪
<lb ed="X" n="0230a14"/><lb ed="R106" n="0274b02"/>受一劫。若過一劫。以侵損三寶物故。又佛法僧物。
<lb ed="X" n="0230a15"/><lb ed="R106" n="0274b03"/>各有所屬。不得互用。用則計直成罪。常住僧物。亦
<lb ed="X" n="0230a16"/><lb ed="R106" n="0274b04"/>各有所屬。不得互用。如大律廣明。此不繁錄。唐汾
<lb ed="X" n="0230a17"/><lb ed="R106" n="0274b05"/>州。啓福寺主惠澄。染患作牛吼而死。寺僧長寧。夜
<lb ed="X" n="0230a18"/><lb ed="R106" n="0274b06"/>見澄來。形色顦顇。曰。爲互用三寶物。受苦難言。諸
<lb ed="X" n="0230a19"/><lb ed="R106" n="0274b07"/>罪葢輕。唯用常住物至重。願賜救濟。寧卽爲誦經
<lb ed="X" n="0230a20"/><lb ed="R106" n="0274b08"/>懺罪。月餘復來云。承利益。<anchor xml:id="nkr_note_add_0230a2001" n="0230a2001"/><anchor xml:id="beg0230a2001" n="0230a2001"/>已<anchor xml:id="end0230a2001"/>得息苦。別居一處。但
<lb ed="X" n="0230a21"/><lb ed="R106" n="0274b09"/>未知得脫之日。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230a22"/><lb ed="R106" n="0274b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230a2201">若官物。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230a23"/><lb ed="R106" n="0274b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230a2301">卽九品宦職之物。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230a24"/><lb ed="R106" n="0274b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230a2401">民物。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0230b" n="0230b"/>
<lb ed="X" n="0230b01"/><lb ed="R106" n="0274b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230b0101">卽農庶工商百姓之物。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230b02"/><lb ed="R106" n="0274b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230b0201">一切物。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230b03"/><lb ed="R106" n="0274b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230b0301">屬鬼神禽獸等物。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230b04"/><lb ed="R106" n="0274b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230b0401">或奪取。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230b05"/><lb ed="R106" n="0274b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230b0501">對面不與而取。名爲強奪。亦名爲劫。儀則經云。若
<lb ed="X" n="0230b06"/><lb ed="R106" n="0274b18"/>自衣鉢等。被賊所劫盜。勿得強取之。說法方便化。
<lb ed="X" n="0230b07"/><lb ed="R106" n="0275a01"/>或復而回買。不<g ref="#CB04676">𠃔</g>隨他意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230b08"/><lb ed="R106" n="0275a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230b0801">或竊取。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230b09"/><lb ed="R106" n="0275a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230b0901">私取曰竊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230b10"/><lb ed="R106" n="0275a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230b1001">或詐取。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230b11"/><lb ed="R106" n="0275a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230b1101">詭譎曰詐取。亦名僞取。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230b12"/><lb ed="R106" n="0275a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230b1201">乃至偷稅冒渡等。皆爲偷盜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230b13"/><lb ed="R106" n="0275a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230b1301">乃至者。是擧前後以明其中。所謂圭合銖兩。種種
<lb ed="X" n="0230b14"/><lb ed="R106" n="0275a08"/>欺瞞。移標占界。私匿寄物。過分食用常住等。言偷
<lb ed="X" n="0230b15"/><lb ed="R106" n="0275a09"/>稅者。謂有應輸稅物。而不輸稅。或藏匿而過。或越
<lb ed="X" n="0230b16"/><lb ed="R106" n="0275a10"/>道而去。亦不得爲他藏匿稅物。若是三寶父母之
<lb ed="X" n="0230b17"/><lb ed="R106" n="0275a11"/>物。應爲稅官說法讚歎三寶功德。父母深恩。官不
<lb ed="X" n="0230b18"/><lb ed="R106" n="0275a12"/>取稅無犯。冒渡者。假稱曰冒。謂謬稱他名而渡關
<lb ed="X" n="0230b19"/><lb ed="R106" n="0275a13"/>津也。等者。未盡之辭。事旣非一。意會可知。如上常
<lb ed="X" n="0230b20"/><lb ed="R106" n="0275a14"/>住物。乃至冒渡等。凡有所私。悉名偷盜。罪不可悔。
<lb ed="X" n="0230b21"/><lb ed="R106" n="0275a15"/>故經云。有犯斯戒。非沙彌也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230b22"/><lb ed="R106" n="0275a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230b2201">經載一沙彌盜常住果七枚。一沙彌盜衆僧餠數番。
<lb ed="X" n="0230b23"/><lb ed="R106" n="0275a17"/>一沙彌盜衆僧石蜜少分。俱墮地獄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230b24"/><lb ed="R106" n="0275a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0230b2401">石蜜。卽甘蔗糖堅強者。是也。阿含經云。時目連尊
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0230c" n="0230c"/>
<lb ed="X" n="0230c01"/><lb ed="R106" n="0275b01"/>者。吿勒叉那比丘言。我路中見一大身衆生。有熱
<lb ed="X" n="0230c02"/><lb ed="R106" n="0275b02"/>鐵丸。從身上出入。乘虗而行。苦痛切迫。啼哭號呼。
<lb ed="X" n="0230c03"/><lb ed="R106" n="0275b03"/>受如是苦。一何痛哉。復見一衆生。其舌長廣。有熾
<lb ed="X" n="0230c04"/><lb ed="R106" n="0275b04"/>然利斧。以斫其舌。乘空而行。啼哭號呼如前。復見
<lb ed="X" n="0230c05"/><lb ed="R106" n="0275b05"/>一衆生。有雙鐵輪。在兩脇燒燃。旋轉還燒其身。如
<lb ed="X" n="0230c06"/><lb ed="R106" n="0275b06"/>前號呼而行。比丘聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0230c0601" n="0230c0601"/><anchor xml:id="beg0230c0601" n="0230c0601"/>已<anchor xml:id="end0230c0601"/>白佛。佛吿諸比丘。我亦見
<lb ed="X" n="0230c07"/><lb ed="R106" n="0275b07"/>如是衆生。而不說者。恐愚癡人不信如來所說。長
<lb ed="X" n="0230c08"/><lb ed="R106" n="0275b08"/>夜受苦。彼熱鐵丸。從身上出入者。過去世時。曾於
<lb ed="X" n="0230c09"/><lb ed="R106" n="0275b09"/>迦葉佛所。出家作沙彌。次守衆僧果園。盜取七枚。
<lb ed="X" n="0230c10"/><lb ed="R106" n="0275b10"/>持奉其師。緣斯罪故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0230c1001" n="0230c1001"/><anchor xml:id="beg0230c1001" n="0230c1001"/>已<anchor xml:id="end0230c1001"/>墮地獄中受無量苦。地獄
<lb ed="X" n="0230c11"/><lb ed="R106" n="0275b11"/>餘罪。今得此身。續受斯苦。彼熾燃利斧斫舌者。亦
<lb ed="X" n="0230c12"/><lb ed="R106" n="0275b12"/>於過去世時。迦葉佛法中。出家作沙彌。以斧斫石
<lb ed="X" n="0230c13"/><lb ed="R106" n="0275b13"/>蜜供僧。著斧刃蜜。盜取食之。緣斯罪故。入地獄中
<lb ed="X" n="0230c14"/><lb ed="R106" n="0275b14"/>受無量苦。餘罪續受斯苦。彼雙鐵輪在脇下者。亦
<lb ed="X" n="0230c15"/><lb ed="R106" n="0275b15"/>從迦葉佛法中。出家作沙彌。遣持蜜餠供僧。盜取
<lb ed="X" n="0230c16"/><lb ed="R106" n="0275b16"/>二餠著於脇下。緣斯罪故。墮地獄中受無量苦。餘
<lb ed="X" n="0230c17"/><lb ed="R106" n="0275b17"/>罪續受斯苦。其餘比丘等罪報。此不繁錄。惰文帝
<lb ed="X" n="0230c18"/><lb ed="R106" n="0275b18"/>十六年。齊州<name role="" type="person">靈巖寺</name>。釋道相。暴亡。至冥府。見勢至
<lb ed="X" n="0230c19"/><lb ed="R106" n="0276a01"/>菩薩引觀地獄。有榜云。沙彌道弘。爲衆僧作餛飩。
<lb ed="X" n="0230c20"/><lb ed="R106" n="0276a02"/>先盜食一鉢。當墮鐵丸地獄。然弘數年口瘡。聞相
<lb ed="X" n="0230c21"/><lb ed="R106" n="0276a03"/>說。乃爲衆設供。如彼所見。有三十餘人罪報。道相
<lb ed="X" n="0230c22"/><lb ed="R106" n="0276a04"/>七日內。十三度死。見菩薩指示罪報。相以語諸人。
<lb ed="X" n="0230c23"/><lb ed="R106" n="0276a05"/>卽各賠償。獄榜隨滅。出僧鏡錄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0230c24"/><lb ed="R106" n="0276a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0230c2401">故經云。寧就斷手。不取非財。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0231a" n="0231a"/>
<lb ed="X" n="0231a01"/><lb ed="R106" n="0276a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0231a0101">不義之物。名曰非財。護戒不取非財。縱令斷手。只
<lb ed="X" n="0231a02"/><lb ed="R106" n="0276a08"/>是一生。若取非財破戒。卽墮三塗。世世得無手報。
<lb ed="X" n="0231a03"/><lb ed="R106" n="0276a09"/>古云。人非善不交。物非義不取。非財害<anchor xml:id="nkr_note_add_0231a0301" n="0231a0301"/><anchor xml:id="beg0231a0301" n="0231a0301"/>己<anchor xml:id="end0231a0301"/>。惡語傷
<lb ed="X" n="0231a04"/><lb ed="R106" n="0276a10"/>人。世儒尙然。況釋子視金玉如瓦礫者乎。六度集
<lb ed="X" n="0231a05"/><lb ed="R106" n="0276a11"/>經云。佛夙生作貧人時曰。吾寧守道貧賤而死。不
<lb ed="X" n="0231a06"/><lb ed="R106" n="0276a12"/>爲無道富貴而生也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0231a07"/><lb ed="R106" n="0276a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0231a0701">噫。可不戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0231a08"/><lb ed="R106" n="0276a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0231a0801">增一阿含經云。佛吿比丘。若人偷盜他物。爲主所
<lb ed="X" n="0231a09"/><lb ed="R106" n="0276a15"/>執。送官治罪。閉著牢獄。或截手足耳鼻。乃至斬首
<lb ed="X" n="0231a10"/><lb ed="R106" n="0276a16"/>箭射。種種苦切殺之。命終生地獄中。猛火燒身。洋
<lb ed="X" n="0231a11"/><lb ed="R106" n="0276a17"/>銅灌口。鑊湯爐炭。刀山劍樹。煻火糞尿。磨磨碓舂。
<lb ed="X" n="0231a12"/><lb ed="R106" n="0276a18"/>受種種酸楚苦痛。不可稱計。百千萬歲脫出無期。
<lb ed="X" n="0231a13"/><lb ed="R106" n="0276b01"/>地獄罪畢。生畜生中。象馬牛羊。駝驢犬等。經百千
<lb ed="X" n="0231a14"/><lb ed="R106" n="0276b02"/>歲。以償他力。畜生罪畢。生餓鬼中。饑渴苦惱。不可
<lb ed="X" n="0231a15"/><lb ed="R106" n="0276b03"/>具言。經百千歲。受如是苦。罪畢爲人。得二種報。一
<lb ed="X" n="0231a16"/><lb ed="R106" n="0276b04"/>者貧窮。衣不葢形。食不充口。二者常爲水火王臣
<lb ed="X" n="0231a17"/><lb ed="R106" n="0276b05"/>惡賊之所劫奪。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0231a18"/><lb ed="R106" n="0276b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">三曰不婬</cb:mulu><head>△三曰不婬</head>
<lb ed="X" n="0231a19"/><lb ed="R106" n="0276b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0231a1901">二身交會曰婬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0231a20"/><lb ed="R106" n="0276b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0231a2001">解曰。在家五戒。惟制邪婬。出家十戒。全斷婬欲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0231a21"/><lb ed="R106" n="0276b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0231a2101">除自妻妾。侵犯外色。名曰邪婬。在家五戒。乃人天
<lb ed="X" n="0231a22"/><lb ed="R106" n="0276b10"/>之徑路。故佛唯制非禮邪淫。出家十戒。是趣涅槃
<lb ed="X" n="0231a23"/><lb ed="R106" n="0276b11"/>之淨因。渡苦海之浮囊。浮囊一毀。沉溺苦津。故涅
<lb ed="X" n="0231a24"/><lb ed="R106" n="0276b12"/>槃經云。如一羅刹。隨渡海者。總乞浮囊。渡者答言。
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0231b" n="0231b"/>
<lb ed="X" n="0231b01"/><lb ed="R106" n="0276b13"/>寧捨身命。囊不可得。羅刹復言。不肯全施。見惠其
<lb ed="X" n="0231b02"/><lb ed="R106" n="0276b14"/>半。彼人亦不肯與。如是展轉。乃至乞微塵許。彼人
<lb ed="X" n="0231b03"/><lb ed="R106" n="0276b15"/>亦不肯與。菩薩持戒。亦復如是。煩惱破戒羅刹。勸
<lb ed="X" n="0231b04"/><lb ed="R106" n="0276b16"/>化菩薩令犯重戒。護餘輕者。菩薩不隨。乃至勸犯
<lb ed="X" n="0231b05"/><lb ed="R106" n="0276b17"/>輕戒。菩薩亦不隨。何以故。菩薩持重戒及輕戒。敬
<lb ed="X" n="0231b06"/><lb ed="R106" n="0276b18"/>重堅固。等無差別。何況聲聞急求度脫生死。而可
<lb ed="X" n="0231b07"/><lb ed="R106" n="0277a01"/>輕毀者耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0231b08"/><lb ed="R106" n="0277a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0231b0801">但干犯世間一切男女。悉名破戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0231b09"/><lb ed="R106" n="0277a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0231b0901">干者。卽犯也。亦相侵也。是婬欲之別稱也。世間。謂
<lb ed="X" n="0231b10"/><lb ed="R106" n="0277a04"/>衆生世間。男女。謂四姓之男女。乃至鬼神畜生男
<lb ed="X" n="0231b11"/><lb ed="R106" n="0277a05"/>女。於彼大小便道及口。三處作不淨行。皆得不可
<lb ed="X" n="0231b12"/><lb ed="R106" n="0277a06"/>悔罪。故曰悉名破戒。若沙彌被他強犯。自心受樂。
<lb ed="X" n="0231b13"/><lb ed="R106" n="0277a07"/>卽犯不可悔罪。心不受樂。罪猶可悔。云何受樂。如
<lb ed="X" n="0231b14"/><lb ed="R106" n="0277a08"/>饑得食。如渴得飮。云何不受樂。如熱鐵入身。如刀
<lb ed="X" n="0231b15"/><lb ed="R106" n="0277a09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0231b1501" n="0231b1501"/><anchor xml:id="beg0231b1501" n="0231b1501"/>刺<anchor xml:id="end0231b1501"/>體。經云。有犯斯戒。非沙彌也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0231b16"/><lb ed="R106" n="0277a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0231b1601">楞嚴經載寶蓮香比丘尼。私行婬欲。自言婬欲非殺
<lb ed="X" n="0231b17"/><lb ed="R106" n="0277a11"/>非偷。無有罪報。遂感身出猛火。生陷地獄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0231b18"/><lb ed="R106" n="0277a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0231b1801">生陷。謂不待身死魂墮其中。卽此生身地裂陷入
<lb ed="X" n="0231b19"/><lb ed="R106" n="0277a13"/>阿鼻。此比丘尼。作是言<anchor xml:id="nkr_note_add_0231b1901" n="0231b1901"/><anchor xml:id="beg0231b1901" n="0231b1901"/>已<anchor xml:id="end0231b1901"/>。先於女根生大猛火。後
<lb ed="X" n="0231b20"/><lb ed="R106" n="0277a14"/>於身之節節猛火燒燃。墮無間獄。無間。卽阿鼻。謂
<lb ed="X" n="0231b21"/><lb ed="R106" n="0277a15"/>罪人墮此獄中。受燒煑苦。無有間隙樂時。然地獄
<lb ed="X" n="0231b22"/><lb ed="R106" n="0277a16"/>雖多。總爲三攝。一者熱獄有八。在此贍部州下。無
<lb ed="X" n="0231b23"/><lb ed="R106" n="0277a17"/>間最在其底。八獄各有十六小獄圍繞。二者寒獄。
<lb ed="X" n="0231b24"/><lb ed="R106" n="0277a18"/>亦有八。在<name role="" type="person">鐵圍山</name>底。罪人於中受寒凍苦。三者邊
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0231c" n="0231c"/>
<lb ed="X" n="0231c01"/><lb ed="R106" n="0277b01"/>獄。略有三種。一在山間。二在水邊。三在曠野。此應
<lb ed="X" n="0231c02"/><lb ed="R106" n="0277b02"/>寒熱雜受。如泰山府君。及僧護億耳所見者是。此
<lb ed="X" n="0231c03"/><lb ed="R106" n="0277b03"/>諸地獄。名字相狀。及受報差別等事。廣如經論所
<lb ed="X" n="0231c04"/><lb ed="R106" n="0277b04"/>明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0231c05"/><lb ed="R106" n="0277b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0231c0501">世人因欲殺身亡家。出俗爲僧。豈可更犯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0231c06"/><lb ed="R106" n="0277b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0231c0601">王臣士庶。皆曰世人。周幽喪國。晉獻亡家。婬女騎
<lb ed="X" n="0231c07"/><lb ed="R106" n="0277b07"/>頸。天廟焚身。皆由婬欲所致。自古至今。受惑者非
<lb ed="X" n="0231c08"/><lb ed="R106" n="0277b08"/>一。被害者難言。如八師經云。佛吿梵志曰。婬人婦
<lb ed="X" n="0231c09"/><lb ed="R106" n="0277b09"/>女。或爲夫主邊人所知。臨時得殃。刀杖加刑。手足
<lb ed="X" n="0231c10"/><lb ed="R106" n="0277b10"/>分離。禍及門族。或爲王法收捕著獄。酷毒掠治。身
<lb ed="X" n="0231c11"/><lb ed="R106" n="0277b11"/>自當罪。死入地獄。臥於鐵牀。或抱銅柱。獄卒燃火。
<lb ed="X" n="0231c12"/><lb ed="R106" n="0277b12"/>以燒其身。地獄罪畢。當受畜生。若得爲人。閨門婬
<lb ed="X" n="0231c13"/><lb ed="R106" n="0277b13"/>亂。遠佛違法。不親聖賢。常懷恐怖。多危少安。復說
<lb ed="X" n="0231c14"/><lb ed="R106" n="0277b14"/>偈言。婬爲不淨行。迷惑失正道。形消魂魄驚。傷命
<lb ed="X" n="0231c15"/><lb ed="R106" n="0277b15"/>而<g ref="#CB10128">𤼭</g>夭。受罪頑癡荒。死復墮惡道。吾用畏是故。棄
<lb ed="X" n="0231c16"/><lb ed="R106" n="0277b16"/>家樂山藪。出俗爲僧。豈可更犯者。謂知五欲過患。
<lb ed="X" n="0231c17"/><lb ed="R106" n="0277b17"/>故捨之出家。尤棄涕唾。豈復更食。故大論云。入道
<lb ed="X" n="0231c18"/><lb ed="R106" n="0277b18"/>慚愧人。持鉢攝衆生。云何縱欲塵。沉沒於五情。<anchor xml:id="nkr_note_add_0231c1801" n="0231c1801"/><anchor xml:id="beg0231c1801" n="0231c1801"/>已<anchor xml:id="end0231c1801"/>
<lb ed="X" n="0231c19"/><lb ed="R106" n="0278a01"/>捨五欲樂。棄之而不顧。如何還欲得。如愚自食唾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0231c20"/><lb ed="R106" n="0278a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0231c2001">生死根本。欲爲第一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0231c21"/><lb ed="R106" n="0278a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0231c2101">一切衆生所以有身者。皆由初念顚倒。見他交會。
<lb ed="X" n="0231c22"/><lb ed="R106" n="0278a04"/>自以婬心投托母胎。而成身根。故名曰生。所謂一
<lb ed="X" n="0231c23"/><lb ed="R106" n="0278a05"/>切衆生。皆以婬欲而證性命是也。有生必滅。故名
<lb ed="X" n="0231c24"/><lb ed="R106" n="0278a06"/>曰死。是知生死根源。皆以婬欲爲首。故云第一。欲
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0232a" n="0232a"/>
<lb ed="X" n="0232a01"/><lb ed="R106" n="0278a07"/>除生死。須斷婬心。故經云。若諸世界。六道衆生。其
<lb ed="X" n="0232a02"/><lb ed="R106" n="0278a08"/>心不婬。則不隨其生死相續。婬心不除。塵不可出。
<lb ed="X" n="0232a03"/><lb ed="R106" n="0278a09"/>必使婬機身心俱斷。斷性亦無。於佛菩提。斯可希
<lb ed="X" n="0232a04"/><lb ed="R106" n="0278a10"/>冀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0232a05"/><lb ed="R106" n="0278a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0232a0501">故經云。雖婬泆而生。不如貞潔而死。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0232a06"/><lb ed="R106" n="0278a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0232a0601">泆音逸。婬放也。婬泆雖生。而戒身慧命<anchor xml:id="nkr_note_add_0232a0601" n="0232a0601"/><anchor xml:id="beg0232a0601" n="0232a0601"/>已<anchor xml:id="end0232a0601"/>喪。由此
<lb ed="X" n="0232a07"/><lb ed="R106" n="0278a13"/>墮落三塗。不復人身矣。貞潔雖死。而戒身慧命常
<lb ed="X" n="0232a08"/><lb ed="R106" n="0278a14"/>存。生生往來人天。修證菩提。故大律云。寧著毒虵
<lb ed="X" n="0232a09"/><lb ed="R106" n="0278a15"/>口中而死。不著女根中而生是也。昔安陀國。有一
<lb ed="X" n="0232a10"/><lb ed="R106" n="0278a16"/>少欲比丘。使沙彌往一淨信家迎食。時彼淨信合
<lb ed="X" n="0232a11"/><lb ed="R106" n="0278a17"/>家赴會。唯留一女。年始十六。容貌端正。而爲婬欲
<lb ed="X" n="0232a12"/><lb ed="R106" n="0278a18"/>火燒。五體投地。白沙彌言。我舍珍寶無量。汝可屈
<lb ed="X" n="0232a13"/><lb ed="R106" n="0278b01"/>意爲此舍主。我當供給使令。沙彌心念。我寧捨命。
<lb ed="X" n="0232a14"/><lb ed="R106" n="0278b02"/>不毀禁戒。卽入房閉戶。胡跪合掌發願。不捨三寶
<lb ed="X" n="0232a15"/><lb ed="R106" n="0278b03"/>正戒。願生寂靜家。盡漏成道。卽刎頸而死。國王聞
<lb ed="X" n="0232a16"/><lb ed="R106" n="0278b04"/>知。歎未曾有。卽躬往作禮。以屍乘於寶車。種種供
<lb ed="X" n="0232a17"/><lb ed="R106" n="0278b05"/>養。積衆香木而茶毗之。故十戒經云。雖婬泆而生。
<lb ed="X" n="0232a18"/><lb ed="R106" n="0278b06"/>不如貞潔而死。此之謂也。詳如賢愚經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0232a19"/><lb ed="R106" n="0278b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0232a1901">噫。可不戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0232a20"/><lb ed="R106" n="0278b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0232a2001">正法念經云。寧食毒虵蟲。及以烊銅等。終不破禁
<lb ed="X" n="0232a21"/><lb ed="R106" n="0278b09"/>戒。而食僧飮食。智度論云。破戒之人。若著法服。則
<lb ed="X" n="0232a22"/><lb ed="R106" n="0278b10"/>是熱銅鐵鍱。以纏其身。若持鉢盂。則是盛烊銅器。
<lb ed="X" n="0232a23"/><lb ed="R106" n="0278b11"/>若所噉食。則是吞熱鐵丸。飮熱烊銅。若受人供養
<lb ed="X" n="0232a24"/><lb ed="R106" n="0278b12"/>供給。卽是地獄牛頭獄卒。若入精舍。則是入大地
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0232b" n="0232b"/>
<lb ed="X" n="0232b01"/><lb ed="R106" n="0278b13"/>獄。若坐僧牀。是爲坐熱鐵牀上。如經論說。可不懼
<lb ed="X" n="0232b02"/><lb ed="R106" n="0278b14"/>哉。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0232b03"/><lb ed="R106" n="0278b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四曰不妄語</cb:mulu><head>△四曰不妄語</head>
<lb ed="X" n="0232b04"/><lb ed="R106" n="0278b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0232b0401">心口相違。故曰妄語。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0232b05"/><lb ed="R106" n="0278b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0232b0501">解曰。妄語有四。一者妄言。謂以是爲非。以非爲是。見
<lb ed="X" n="0232b06"/><lb ed="R106" n="0278b18"/>言不見。不見言見。虗妄不實等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0232b07"/><lb ed="R106" n="0279a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0232b0701">以是爲非。故見言不見。以非爲是。故不見言見。由
<lb ed="X" n="0232b08"/><lb ed="R106" n="0279a02"/>虗妄故。是以不實。然見屬眼識。等者。謂聞觸知也。
<lb ed="X" n="0232b09"/><lb ed="R106" n="0279a03"/>聞屬耳識。觸是鼻舌身三識。知是意識。所以妄語
<lb ed="X" n="0232b10"/><lb ed="R106" n="0279a04"/>總有八種。謂不見言見。不聞言聞。不觸言觸。不知
<lb ed="X" n="0232b11"/><lb ed="R106" n="0279a05"/>言知。見言不見。聞言不聞。觸言不觸。知言不知。若
<lb ed="X" n="0232b12"/><lb ed="R106" n="0279a06"/>欲惑彼。隨作其一。卽名妄語。若見聞觸知。則言見
<lb ed="X" n="0232b13"/><lb ed="R106" n="0279a07"/>聞觸知。若不見聞觸知。則言不見聞觸知。是名四
<lb ed="X" n="0232b14"/><lb ed="R106" n="0279a08"/>聖言。言行雖善。而無實心。終非聖人之徒也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0232b15"/><lb ed="R106" n="0279a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0232b1501">二者綺語。謂粧飾浮言靡語。艶曲情詞。導欲增悲。蕩
<lb ed="X" n="0232b16"/><lb ed="R106" n="0279a10"/>人心志等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0232b17"/><lb ed="R106" n="0279a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0232b1701">綺。錦綺也。靡。美麗也。謂其粧飾虗浮不實言語。如
<lb ed="X" n="0232b18"/><lb ed="R106" n="0279a12"/>織錦綺。以眩人心目。艶曲情詞。皆能引導人之愛
<lb ed="X" n="0232b19"/><lb ed="R106" n="0279a13"/>欲。增長人之悲哀。又艶曲。是惑人心聽之歌曲。所
<lb ed="X" n="0232b20"/><lb ed="R106" n="0279a14"/>謂靡靡陽阿之曲者也。情詞。是誘人情欲之文言。
<lb ed="X" n="0232b21"/><lb ed="R106" n="0279a15"/>等者。乃至喜怒哀樂感慨之言。皆能改人常性。喪
<lb ed="X" n="0232b22"/><lb ed="R106" n="0279a16"/>人正念。故曰蕩人心志。昔法雲秀禪師。謂魯直曰。
<lb ed="X" n="0232b23"/><lb ed="R106" n="0279a17"/>公作艶歌。蕩人婬心。使逾禮越禁。其罪非止墮惡
<lb ed="X" n="0232b24"/><lb ed="R106" n="0279a18"/>道而<anchor xml:id="nkr_note_add_0232b2401" n="0232b2401"/><anchor xml:id="beg0232b2401" n="0232b2401"/>已<anchor xml:id="end0232b2401"/>。魯直自此不復作矣。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0232c" n="0232c"/>
<lb ed="X" n="0232c01"/><lb ed="R106" n="0279b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0232c0101">三者惡口。謂麤惡罵詈人等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0232c02"/><lb ed="R106" n="0279b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0232c0201">正斥曰罵。傍及曰詈。謂口出麤惡不善之言。罵辱
<lb ed="X" n="0232c03"/><lb ed="R106" n="0279b03"/>毀謗於他。所以瞋火一起。衝口燒心。傷害前人。痛
<lb ed="X" n="0232c04"/><lb ed="R106" n="0279b04"/>逾刃割。實乖菩薩之慈念。有違出家之善心。身死
<lb ed="X" n="0232c05"/><lb ed="R106" n="0279b05"/>魂逝。墜墮三途。如經所說。若墮地獄。割舌令自啗
<lb ed="X" n="0232c06"/><lb ed="R106" n="0279b06"/>食。若墮餓鬼。口中蛆膿流出。若生禽獸。食啗糞穢。
<lb ed="X" n="0232c07"/><lb ed="R106" n="0279b07"/>人怪其聲。罪畢爲人。面貌醜陋。口臭唇齒皆缺。佛
<lb ed="X" n="0232c08"/><lb ed="R106" n="0279b08"/>言。寧以利刀割其舌。積劫受苦。不可以一言罵謗
<lb ed="X" n="0232c09"/><lb ed="R106" n="0279b09"/>持戒比丘。惡報難盡。有二種人。一向入地獄。若非
<lb ed="X" n="0232c10"/><lb ed="R106" n="0279b10"/>梵行。自稱梵行。若眞梵行。而以非梵行謗之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0232c11"/><lb ed="R106" n="0279b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0232c1101">四者兩舌。謂向此說彼。向彼說此。離間恩義。挑唆鬬
<lb ed="X" n="0232c12"/><lb ed="R106" n="0279b12"/>爭等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0232c13"/><lb ed="R106" n="0279b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0232c1301">離。別也。間。隔也。君父惠澤曰恩。兄弟朋友善益曰
<lb ed="X" n="0232c14"/><lb ed="R106" n="0279b14"/>義。向此說彼者。謂傳彼人之言。向此人說。向彼說
<lb ed="X" n="0232c15"/><lb ed="R106" n="0279b15"/>此者。謂傳此人之言。向彼人說。令生鬬亂。致使君
<lb ed="X" n="0232c16"/><lb ed="R106" n="0279b16"/>臣父子兄弟朋友之恩義離間。若不傳彼此之言。
<lb ed="X" n="0232c17"/><lb ed="R106" n="0279b17"/>但於二邊說令離散者。亦是兩舌。管子云。析交離
<lb ed="X" n="0232c18"/><lb ed="R106" n="0279b18"/>親。謂之賊。是也。挑唆者。謂挑發唆起彼此之言。令
<lb ed="X" n="0232c19"/><lb ed="R106" n="0280a01"/>生鬬諍也。成實論云。善心敎化。雖爲別離。亦不得
<lb ed="X" n="0232c20"/><lb ed="R106" n="0280a02"/>罪。若以惡心令他鬬亂。卽是兩舌。得罪最深。墮三
<lb ed="X" n="0232c21"/><lb ed="R106" n="0280a03"/>惡道中。世世得敝惡破壞眷屬。以今離間破壞他
<lb ed="X" n="0232c22"/><lb ed="R106" n="0280a04"/>故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0232c23"/><lb ed="R106" n="0280a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0232c2301">乃至前譽後毀。面是背非。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0232c24"/><lb ed="R106" n="0280a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0232c2401">謂在彼前。則稱譽其德。在後則謗毀其過。當彼人
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0233a" n="0233a"/>
<lb ed="X" n="0233a01"/><lb ed="R106" n="0280a07"/>面。則言其所說是。背後則言其所爲非。報恩經云。
<lb ed="X" n="0233a02"/><lb ed="R106" n="0280a08"/>佛吿阿難。人生世間。禍從口出。當護於口。甚於猛
<lb ed="X" n="0233a03"/><lb ed="R106" n="0280a09"/>火。猛火熾然。燒世間財。惡口熾然。燒七聖財。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0233a04"/><lb ed="R106" n="0280a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0233a0401">證入人罪。發宣人短。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0233a05"/><lb ed="R106" n="0280a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0233a0501">無問前人有罪無罪。但以惡心證之言有。卽自得
<lb ed="X" n="0233a06"/><lb ed="R106" n="0280a12"/>罪矣。發宣人短者。掩其之善。揚彼之過。孔子曰。匿
<lb ed="X" n="0233a07"/><lb ed="R106" n="0280a13"/>人之善。所謂蔽賢。揚人之惡。斯爲小人。太公曰。欲
<lb ed="X" n="0233a08"/><lb ed="R106" n="0280a14"/>量他人。先須自量。傷人之語還是自傷。含血噴人。
<lb ed="X" n="0233a09"/><lb ed="R106" n="0280a15"/>先汚自口。漢。新息侯馬援。以書誡其兄子曰。吾欲
<lb ed="X" n="0233a10"/><lb ed="R106" n="0280a16"/>汝曹聞人之過失。如聞父母之名。耳可得聞。口不
<lb ed="X" n="0233a11"/><lb ed="R106" n="0280a17"/>得言也。好議人長短。妄是非政法。此吾所大惡也。
<lb ed="X" n="0233a12"/><lb ed="R106" n="0280a18"/>寧死不願聞子孫有此行也。輪轉五道經。佛言。爲
<lb ed="X" n="0233a13"/><lb ed="R106" n="0280b01"/>人喜傳人惡。死入地獄。烊銅灌口。拔出其舌。以牛
<lb ed="X" n="0233a14"/><lb ed="R106" n="0280b02"/>犁之。後墮惡鳥。人聞其聲。莫不驚怖。呪令其死。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0233a15"/><lb ed="R106" n="0280b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0233a1501">皆妄語之類也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0233a16"/><lb ed="R106" n="0280b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0233a1601">謂前譽後毀。乃至發宣人短。皆是妄語之屬也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0233a17"/><lb ed="R106" n="0280b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0233a1701">若凡夫自言證聖。如言<anchor xml:id="nkr_note_add_0233a1701" n="0233a1701"/><anchor xml:id="beg0233a1701" n="0233a1701"/>已<anchor xml:id="end0233a1701"/>得須陀洹果。斯陀含果等。
<lb ed="X" n="0233a18"/><lb ed="R106" n="0280b06"/>名大妄語。其罪極重。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0233a19"/><lb ed="R106" n="0280b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0233a1901">凡夫者。是未入賢聖位人。自言證聖者。謂自知實
<lb ed="X" n="0233a20"/><lb ed="R106" n="0280b08"/>無所悟。而故妄言。謂我<anchor xml:id="nkr_note_add_0233a2001" n="0233a2001"/><anchor xml:id="beg0233a2001" n="0233a2001"/>已<anchor xml:id="end0233a2001"/>證得聖人之法。須陀洹。
<lb ed="X" n="0233a21"/><lb ed="R106" n="0280b09"/>此云入流。謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0233a2101" n="0233a2101"/><anchor xml:id="beg0233a2101" n="0233a2101"/>已<anchor xml:id="end0233a2101"/>斷三界見惑盡。卽預入聖道法流。
<lb ed="X" n="0233a22"/><lb ed="R106" n="0280b10"/>此是小乘初果聖人也。斯陀含。此云一來。謂欲界
<lb ed="X" n="0233a23"/><lb ed="R106" n="0280b11"/>九品思惑。<anchor xml:id="nkr_note_add_0233a2301" n="0233a2301"/><anchor xml:id="beg0233a2301" n="0233a2301"/>已<anchor xml:id="end0233a2301"/>斷前六品盡。後三品尙在。猶須更來
<lb ed="X" n="0233a24"/><lb ed="R106" n="0280b12"/>欲界一受生。此二果聖人也。等者。謂餘三果四果。
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0233b" n="0233b"/>
<lb ed="X" n="0233b01"/><lb ed="R106" n="0280b13"/>乃至或言得禪。得定。得三昧正受。天龍鬼神來歸
<lb ed="X" n="0233b02"/><lb ed="R106" n="0280b14"/>依我。以此誑惑世間。而邀名利供養。罪不可悔。墮
<lb ed="X" n="0233b03"/><lb ed="R106" n="0280b15"/>大地獄。長劫受苦。佛言。寧啗<g ref="#CB01926">灰</g>炭。吞食糞土。利刀
<lb ed="X" n="0233b04"/><lb ed="R106" n="0280b16"/>破腹。不以虗妄稱得聖法。而得供養。是最大賊。以
<lb ed="X" n="0233b05"/><lb ed="R106" n="0280b17"/>盜人飮食故。故言其罪極重。未曾有經云。妄語有
<lb ed="X" n="0233b06"/><lb ed="R106" n="0280b18"/>二。一重。二輕。爲供養故。外現精進。內行邪濁。向人
<lb ed="X" n="0233b07"/><lb ed="R106" n="0281a01"/>妄說得禪境界。或言見佛。見龍鬼等。名大妄語。墮
<lb ed="X" n="0233b08"/><lb ed="R106" n="0281a02"/>阿鼻獄。復有妄語。能令殺人。破壞人家。或違失期
<lb ed="X" n="0233b09"/><lb ed="R106" n="0281a03"/>契。令他瞋恨。名下妄語。墮小地獄。其餘戲笑。及諸
<lb ed="X" n="0233b10"/><lb ed="R106" n="0281a04"/>理匿禁事。有言無。無言有。不犯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0233b11"/><lb ed="R106" n="0281a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0233b1101">餘妄語。爲救他急難。方便權巧。慈悲利濟者。不犯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0233b12"/><lb ed="R106" n="0281a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0233b1201">如有諸禽獸。爲獵人所逐入寺。獵人問言。賢者見
<lb ed="X" n="0233b13"/><lb ed="R106" n="0281a07"/>某禽獻否。爾時若是寒時。應語言。長壽。可暫入少
<lb ed="X" n="0233b14"/><lb ed="R106" n="0281a08"/>時向火。若是熱時。應言。可暫入飮水。少時停息。若
<lb ed="X" n="0233b15"/><lb ed="R106" n="0281a09"/>獵者云。我不疲倦。我問走獸。時卽應先自觀指甲。
<lb ed="X" n="0233b16"/><lb ed="R106" n="0281a10"/>報言。我見指甲。彼若復言。我不問指甲。我問可殺
<lb ed="X" n="0233b17"/><lb ed="R106" n="0281a11"/>衆生。於此過否。卽應遍觀四方。作如是念。勝義諦
<lb ed="X" n="0233b18"/><lb ed="R106" n="0281a12"/>中。一切諸行。本無衆生。卽報彼言。我不見衆生。又
<lb ed="X" n="0233b19"/><lb ed="R106" n="0281a13"/>如波斯匿王。敕殺厨監。<name role="" type="person">末利夫人</name>令人留藏。待王
<lb ed="X" n="0233b20"/><lb ed="R106" n="0281a14"/>酒醒悔恨。送至王所。王大歡喜。夫人雖受八戒。爲
<lb ed="X" n="0233b21"/><lb ed="R106" n="0281a15"/>救他難。而不犯妄語。是名方便權巧利濟者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0233b22"/><lb ed="R106" n="0281a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0233b2201">古人。謂行<anchor xml:id="nkr_note_add_0233b2201" n="0233b2201"/><anchor xml:id="beg0233b2201" n="0233b2201"/>己<anchor xml:id="end0233b2201"/>之要。自不妄語始。況學出世之道乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0233b23"/><lb ed="R106" n="0281a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0233b2301">夫道德之存。至誠爲首。立身之要。言行是先。所以
<lb ed="X" n="0233b24"/><lb ed="R106" n="0281a18"/>南容三復白圭。將以戒愼其言。是故古人戒始愼
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0233c" n="0233c"/>
<lb ed="X" n="0233c01"/><lb ed="R106" n="0281b01"/>終。自不妄語始。古人者。<name role="" type="person">司馬溫公</name>也。公爲人孝友
<lb ed="X" n="0233c02"/><lb ed="R106" n="0281b02"/>忠信。恭儉正直。自少至老。語未甞妄。故其甞言。誠
<lb ed="X" n="0233c03"/><lb ed="R106" n="0281b03"/>之道固難入。然當自不妄語始。又曰。吾無過人者。
<lb ed="X" n="0233c04"/><lb ed="R106" n="0281b04"/>但平生所爲。未甞有不可對人言者耳。時劉安世
<lb ed="X" n="0233c05"/><lb ed="R106" n="0281b05"/>問公曰。一言可以終身行之者。公曰。其誠乎。問其
<lb ed="X" n="0233c06"/><lb ed="R106" n="0281b06"/>所從入。公曰。自不妄語入。世儒立身。爲一生名德
<lb ed="X" n="0233c07"/><lb ed="R106" n="0281b07"/>尙爾。況釋子學出世道。修未來長舌相因。而不然
<lb ed="X" n="0233c08"/><lb ed="R106" n="0281b08"/>乎。經云。不愼言者。非沙彌也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0233c09"/><lb ed="R106" n="0281b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0233c0901">經載沙彌。輕笑一老比丘讀經。聲如狗吠。而老比丘
<lb ed="X" n="0233c10"/><lb ed="R106" n="0281b10"/>者。是阿羅漢。因敎沙彌急懺。僅免地獄。猶墮狗身。惡
<lb ed="X" n="0233c11"/><lb ed="R106" n="0281b11"/>言一句。爲害至此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0233c12"/><lb ed="R106" n="0281b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0233c1201">經載非一。或言沙彌。或言年少比丘。按賢愚經。及
<lb ed="X" n="0233c13"/><lb ed="R106" n="0281b13"/>報恩經。乃過去迦葉佛時。年少比丘。見一老比丘。
<lb ed="X" n="0233c14"/><lb ed="R106" n="0281b14"/>常好讚誦。音聲鈍濁。自恃好聲。而言。汝今聲如狗
<lb ed="X" n="0233c15"/><lb ed="R106" n="0281b15"/>吠。時老比丘語言。汝識我否。我今<anchor xml:id="nkr_note_add_0233c1501" n="0233c1501"/><anchor xml:id="beg0233c1501" n="0233c1501"/>已<anchor xml:id="end0233c1501"/>得阿羅漢道
<lb ed="X" n="0233c16"/><lb ed="R106" n="0281b16"/>矣。年少聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0233c1601" n="0233c1601"/><anchor xml:id="beg0233c1601" n="0233c1601"/>已<anchor xml:id="end0233c1601"/>。惶怖自責。卽於其前懺悔。老比丘卽
<lb ed="X" n="0233c17"/><lb ed="R106" n="0281b17"/>聽悔過。雖免地獄。由其惡言。五百世中。常受狗身。
<lb ed="X" n="0233c18"/><lb ed="R106" n="0281b18"/>時有商人五百。將一白狗。共詣他國。中路頓息。狗
<lb ed="X" n="0233c19"/><lb ed="R106" n="0282a01"/>盜肉食。商人斷狗四脚。投之坑中而去。時舍利弗。
<lb ed="X" n="0233c20"/><lb ed="R106" n="0282a02"/>以天眼遙見。狗身攣躃在地。饑餓困篤。命欲垂死。
<lb ed="X" n="0233c21"/><lb ed="R106" n="0282a03"/>卽持鉢飯飛至狗所。以慈愍心。施與狗食。活其餘
<lb ed="X" n="0233c22"/><lb ed="R106" n="0282a04"/>命。食<anchor xml:id="nkr_note_add_0233c2201" n="0233c2201"/><anchor xml:id="beg0233c2201" n="0233c2201"/>已<anchor xml:id="end0233c2201"/>歡喜。復爲說法。七日後命終。卽生<name role="" type="person">舍衛國</name>
<lb ed="X" n="0233c23"/><lb ed="R106" n="0282a05"/>婆羅門家。字曰均提。年至七歲。舍利弗化令出家。
<lb ed="X" n="0233c24"/><lb ed="R106" n="0282a06"/>爲說妙法。便證羅漢。六通悉備。自見前身是餓狗。
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0234a" n="0234a"/>
<lb ed="X" n="0234a01"/><lb ed="R106" n="0282a07"/>蒙師舍利弗恩。今得人身。幷獲道果。自念當盡身
<lb ed="X" n="0234a02"/><lb ed="R106" n="0282a08"/>供給師之所須。永作沙彌。不受大戒。由其前生出
<lb ed="X" n="0234a03"/><lb ed="R106" n="0282a09"/>家持淨戒故。今値釋迦如來。得阿羅漢。故知若非
<lb ed="X" n="0234a04"/><lb ed="R106" n="0282a10"/>淨戒。則解脫無期矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0234a05"/><lb ed="R106" n="0282a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0234a0501">故經云。夫士處世。斧在口中。所以斬身。由其惡言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0234a06"/><lb ed="R106" n="0282a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0234a0601">此文雖出本經。然法句。阿含。大律。皆同。斧譬自舌。
<lb ed="X" n="0234a07"/><lb ed="R106" n="0282a13"/>惡言喩斧發也。如人擲斧斬天。斧墮還自傷身。世
<lb ed="X" n="0234a08"/><lb ed="R106" n="0282a14"/>人欲以惡言害彼。反還自害。如大律云。昔調達罵
<lb ed="X" n="0234a09"/><lb ed="R106" n="0282a15"/>舍利弗。爲惡欲比丘。應時熱血從鼻孔出。卽以生
<lb ed="X" n="0234a10"/><lb ed="R106" n="0282a16"/>身。墮大地獄中。佛因而說偈曰。夫士處世。斧在口
<lb ed="X" n="0234a11"/><lb ed="R106" n="0282a17"/>中。所以斬身。由其惡言。應毀反譽。應譽反毀。自受
<lb ed="X" n="0234a12"/><lb ed="R106" n="0282a18"/>其殃。終無有樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0234a13"/><lb ed="R106" n="0282b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0234a1301">噫。可不戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0234a14"/><lb ed="R106" n="0282b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0234a1401">地持論云。妄語之罪。能令衆生墮三惡道。若生人
<lb ed="X" n="0234a15"/><lb ed="R106" n="0282b03"/>中。得二種果報。一者多被誹謗。二者爲人所誑。何
<lb ed="X" n="0234a16"/><lb ed="R106" n="0282b04"/>故妄語墮三惡道。謂緣其妄語不實。使人虗生苦
<lb ed="X" n="0234a17"/><lb ed="R106" n="0282b05"/>惱。是以死及地獄苦。以其欺妄乖人誠信故。受畜
<lb ed="X" n="0234a18"/><lb ed="R106" n="0282b06"/>生報。緣其妄語。皆自貪欺。慳欺罪故。復爲餓鬼。以
<lb ed="X" n="0234a19"/><lb ed="R106" n="0282b07"/>其妄語。不誠實故。被人誹謗。以其妄語欺誑人故。
<lb ed="X" n="0234a20"/><lb ed="R106" n="0282b08"/>爲人所誑。旣知妄語。有此四大苦報。可不戒歟。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0234a21"/><lb ed="R106" n="0282b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">五曰不飮酒</cb:mulu><head>△五曰不飮酒</head>
<lb ed="X" n="0234a22"/><lb ed="R106" n="0282b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0234a2201">亂心惛智曰酒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0234a23"/><lb ed="R106" n="0282b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0234a2301">解曰。飮酒者。謂飮一切能醉人之酒。西域酒有多種。
<lb ed="X" n="0234a24"/><lb ed="R106" n="0282b12"/>甘蔗蒲萄。及與百花。皆可造酒。此方止有米造。俱不
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0234b" n="0234b"/>
<lb ed="X" n="0234b01"/><lb ed="R106" n="0282b13"/>可飮。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0234b02"/><lb ed="R106" n="0282b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0234b0201">西域。卽天竺。此方。卽東華。酒雖多種。不出其二。一
<lb ed="X" n="0234b03"/><lb ed="R106" n="0282b15"/>者穀酒。謂以五穀和麴而釀成之。二者木酒。謂用
<lb ed="X" n="0234b04"/><lb ed="R106" n="0282b16"/>根莖花果。雜諸藥草。而醞成之。卽甘蔗蒲萄百花
<lb ed="X" n="0234b05"/><lb ed="R106" n="0282b17"/>藕根糖蜜等是也。此二種酒。皆不得咽。故云俱不
<lb ed="X" n="0234b06"/><lb ed="R106" n="0282b18"/>可飮。凡有酒色。酒香。酒味。三者。或缼一。缼二。能令
<lb ed="X" n="0234b07"/><lb ed="R106" n="0283a01"/>人醉。飮卽得罪。若啗糟。食<g ref="#CB01186">麯</g>。和酒煑食。盡犯。若無
<lb ed="X" n="0234b08"/><lb ed="R106" n="0283a02"/>酒色香味。不醉人。不犯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0234b09"/><lb ed="R106" n="0283a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0234b0901">除有重病。非酒莫療者。白衆方服。無故一滴不可沾
<lb ed="X" n="0234b10"/><lb ed="R106" n="0283a04"/>唇。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0234b11"/><lb ed="R106" n="0283a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0234b1101">佛言。若依我爲師者。不得飮酒。亦不與他飮。不貯
<lb ed="X" n="0234b12"/><lb ed="R106" n="0283a06"/>畜。乃至不以草頭著酒。滴入口中。言有重病者。謂
<lb ed="X" n="0234b13"/><lb ed="R106" n="0283a07"/>非輕小疾也。非酒莫療者。謂餘藥治不瘥。醫敎以
<lb ed="X" n="0234b14"/><lb ed="R106" n="0283a08"/>酒爲藥。非酒不能瘳。卽須白衆令知。然後服之。始
<lb ed="X" n="0234b15"/><lb ed="R106" n="0283a09"/>無自私之咎也。無故者。無病之故也。必有重病。痼
<lb ed="X" n="0234b16"/><lb ed="R106" n="0283a10"/>疾。乃暫權開聽。非謂長途服食。若無病托病。輕病
<lb ed="X" n="0234b17"/><lb ed="R106" n="0283a11"/>托重。俱犯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0234b18"/><lb ed="R106" n="0283a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0234b1801">乃至不得齅酒。不得止酒舍。不得以酒飮人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0234b19"/><lb ed="R106" n="0283a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0234b1901">齅謂鼻齅。不得止酒舍者。止謂暫時停止。舍謂沽
<lb ed="X" n="0234b20"/><lb ed="R106" n="0283a14"/>酒市肆。爲防二事。故不聽止。一防譏疑。二避沉酗。
<lb ed="X" n="0234b21"/><lb ed="R106" n="0283a15"/>不以酒飮人者。自旣知非。豈可施人。菩薩爲利生
<lb ed="X" n="0234b22"/><lb ed="R106" n="0283a16"/>故。自飮猶輕。與他飮犯重。用迷惑衆生。失智慧種
<lb ed="X" n="0234b23"/><lb ed="R106" n="0283a17"/>故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0234b24"/><lb ed="R106" n="0283a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0234b2401">儀狄造酒。禹因痛絕。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0234c" n="0234c"/>
<lb ed="X" n="0234c01"/><lb ed="R106" n="0283b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0234c0101">儀狄。夏人也。善造酒醪。禹。卽夏帝也。戰國策云。儀
<lb ed="X" n="0234c02"/><lb ed="R106" n="0283b02"/>狄作酒。禹飮而甘之曰。後世必有以酒亡其國者。
<lb ed="X" n="0234c03"/><lb ed="R106" n="0283b03"/>遂疏儀狄。因而深痛絕旨酒也。昔漢邴原。絕酒不
<lb ed="X" n="0234c04"/><lb ed="R106" n="0283b04"/>飮。人或問之。原曰。本自能飮。但以荒思廢業。故斷
<lb ed="X" n="0234c05"/><lb ed="R106" n="0283b05"/>之耳。世儒尙畏廢業。況學出世之道乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0234c06"/><lb ed="R106" n="0283b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0234c0601">紂作酒池。國以滅亡。僧而飮酒。可恥尤甚。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0234c07"/><lb ed="R106" n="0283b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0234c0701">紂。乃帝乙季子。名受。又名辛。祖都於殷。<anchor xml:id="nkr_note_add_0234c0701" n="0234c0701"/><anchor xml:id="beg0234c0701" n="0234c0701"/>諡<anchor xml:id="end0234c0701"/>法。殘義
<lb ed="X" n="0234c08"/><lb ed="R106" n="0283b08"/>害善曰紂。始作玉盞象箸。造鹿臺。爲瓊室。玉門大
<lb ed="X" n="0234c09"/><lb ed="R106" n="0283b09"/>三里。高千尺。以人食獸。以酒爲池。懸肉爲林。男女
<lb ed="X" n="0234c10"/><lb ed="R106" n="0283b10"/>裸形。相逐其間。宮中九市。爲長夜之飮。作炮烙之
<lb ed="X" n="0234c11"/><lb ed="R106" n="0283b11"/>刑。剖孕婦。斫人脛。王子比干諫之。怒曰。吾聞聖人。
<lb ed="X" n="0234c12"/><lb ed="R106" n="0283b12"/>心有七竅。遂殺比干視其心。於是武王吿諸侯曰。
<lb ed="X" n="0234c13"/><lb ed="R106" n="0283b13"/>殷有重罪。不可不伐。乃東伐紂。紂走登鹿臺。衣其
<lb ed="X" n="0234c14"/><lb ed="R106" n="0283b14"/>珠玉。自燔而死。禹謂後世必有以酒亡國者此也。
<lb ed="X" n="0234c15"/><lb ed="R106" n="0283b15"/>所以詩書婬亂之戒。其原皆在於酒。故微子以紂
<lb ed="X" n="0234c16"/><lb ed="R106" n="0283b16"/>沉酗於酒。遂作誥以吿箕子比干而去。穆公因周
<lb ed="X" n="0234c17"/><lb ed="R106" n="0283b17"/>厲王沉湎於酒。故作大雅嗟嘆而泣涕流連。後秦
<lb ed="X" n="0234c18"/><lb ed="R106" n="0283b18"/>主符生。飮無晝夜。乘醉多所殺戮。臣民畏之。海東
<lb ed="X" n="0234c19"/><lb ed="R106" n="0284a01"/>王符堅。將兵伐。生猶醉寐。兵殺之。堅遂稱帝。唐敬
<lb ed="X" n="0234c20"/><lb ed="R106" n="0284a02"/>宗年十八。夜與宦官酣飮擊毬。俄燭滅。遇弒。是以
<lb ed="X" n="0234c21"/><lb ed="R106" n="0284a03"/>前危後則。皆由酒色。先聖後賢。咸因旨絕以成名。
<lb ed="X" n="0234c22"/><lb ed="R106" n="0284a04"/>出家爲僧。心形越俗。不愧先聖。而踵前危。故曰可
<lb ed="X" n="0234c23"/><lb ed="R106" n="0284a05"/>恥尤甚。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0234c24"/><lb ed="R106" n="0284a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0234c2401">昔有優婆塞。因破酒戒。遂倂餘戒俱破。三十六失。一
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0235a" n="0235a"/>
<lb ed="X" n="0235a01"/><lb ed="R106" n="0284a07"/>飮備焉。過非小矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235a02"/><lb ed="R106" n="0284a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235a0201">優婆塞。此云近事男。婆沙論云。昔有一近事。稟性
<lb ed="X" n="0235a03"/><lb ed="R106" n="0284a09"/>仁賢。受持五戒。專精不犯。後於異時。遠行歸家。家
<lb ed="X" n="0235a04"/><lb ed="R106" n="0284a10"/>人赴會。彼爲渴所逼。見器有酒如水。遂取飮之。便
<lb ed="X" n="0235a05"/><lb ed="R106" n="0284a11"/>犯酒戒。時有隣雞來入其舍。盜殺而食。復犯盜殺
<lb ed="X" n="0235a06"/><lb ed="R106" n="0284a12"/>二戒。鄰女尋雞入舍。強逼交通。復犯婬戒。隣家吿
<lb ed="X" n="0235a07"/><lb ed="R106" n="0284a13"/>官。拒諱不陳。復犯妄語。故云遂倂餘戒俱破。三十
<lb ed="X" n="0235a08"/><lb ed="R106" n="0284a14"/>六失者。善惡所起經云。一資財散失。二現多疾病。
<lb ed="X" n="0235a09"/><lb ed="R106" n="0284a15"/>三因<anchor xml:id="nkr_note_orig_0235001" n="0235001"/>與鬬諍。四增長殺害。五增長瞋恚。六多不遂
<lb ed="X" n="0235a10"/><lb ed="R106" n="0284a16"/>意。七智慧漸寡。八福德不增。九福德轉減。十顯露
<lb ed="X" n="0235a11"/><lb ed="R106" n="0284a17"/>秘密。十一事業不成。十二多增憂苦。十三諸根闇
<lb ed="X" n="0235a12"/><lb ed="R106" n="0284a18"/>昧。十四毀辱父母。十五不敬沙門。十六不信婆羅
<lb ed="X" n="0235a13"/><lb ed="R106" n="0284b01"/>門。十七不敬佛。十八不敬法僧。十九親惡友。二十
<lb ed="X" n="0235a14"/><lb ed="R106" n="0284b02"/>離善友。二十一棄飮食。二十二形不隱密。二十三
<lb ed="X" n="0235a15"/><lb ed="R106" n="0284b03"/>婬欲熾盛。二十四衆人不悅。二十五多增語笑。二
<lb ed="X" n="0235a16"/><lb ed="R106" n="0284b04"/>十六父母不喜。二十七眷屬嫌棄。二十八受持非
<lb ed="X" n="0235a17"/><lb ed="R106" n="0284b05"/>法。二十九遠離正法。三十不敬賢善。三十一違犯
<lb ed="X" n="0235a18"/><lb ed="R106" n="0284b06"/>過失。三十二遠離涅槃。三十三顚狂轉增。三十四
<lb ed="X" n="0235a19"/><lb ed="R106" n="0284b07"/>身心散亂。三十五作惡放逸。三十六身壞命終墮
<lb ed="X" n="0235a20"/><lb ed="R106" n="0284b08"/>大地獄。受苦無窮。此三十六失。因破酒戒而具。故
<lb ed="X" n="0235a21"/><lb ed="R106" n="0284b09"/>云一飮備焉。失乃三十有六。故云過非小矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235a22"/><lb ed="R106" n="0284b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0235a2201">貪飮之人。死墮沸屎地獄。生生愚癡。失智慧種。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235a23"/><lb ed="R106" n="0284b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235a2301">輪轉五道經云。爲人喜飮酒醉。死入沸屎泥犁中。
<lb ed="X" n="0235a24"/><lb ed="R106" n="0284b12"/>後墮猩猩獸中。後生爲人愚癡。故無所知。敎化地
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0235b" n="0235b"/>
<lb ed="X" n="0235b01"/><lb ed="R106" n="0284b13"/>獄經云。<name role="" type="person">信相菩薩</name>白佛言。復有衆生。或顚或狂。或
<lb ed="X" n="0235b02"/><lb ed="R106" n="0284b14"/>癡或騃。不別好醜。何罪所致。佛言。以前世時。坐飮
<lb ed="X" n="0235b03"/><lb ed="R106" n="0284b15"/>酒醉亂。犯三十六失。復得癡身。如似醉人。不識尊
<lb ed="X" n="0235b04"/><lb ed="R106" n="0284b16"/>卑。不識好醜。故獲此罪。然善惡無爽。有因必果。貪
<lb ed="X" n="0235b05"/><lb ed="R106" n="0284b17"/>飮故墮沸屎。醉亂故失智慧。叢說云。毒智莫甚於
<lb ed="X" n="0235b06"/><lb ed="R106" n="0284b18"/>酒是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235b07"/><lb ed="R106" n="0285a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0235b0701">迷魂狂藥。烈於砒酖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235b08"/><lb ed="R106" n="0285a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235b0801">以酒能使人顚倒錯亂。外失威儀。內喪眞性。故云
<lb ed="X" n="0235b09"/><lb ed="R106" n="0285a03"/>迷魂狂藥。砒是砒霜。酖是酖毒藥酒也。謂以鴆鳥
<lb ed="X" n="0235b10"/><lb ed="R106" n="0285a04"/>之毛。瀝於酒中。飮令人立死。故字從酉。烈謂酒之
<lb ed="X" n="0235b11"/><lb ed="R106" n="0285a05"/>酷烈。尤甚於砒酖。砒酖雖能殺身。而不能使人破
<lb ed="X" n="0235b12"/><lb ed="R106" n="0285a06"/>戒。喪失慧命。墮三惡道也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235b13"/><lb ed="R106" n="0285a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0235b1301">故經云。寧飮烊銅。愼無犯酒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235b14"/><lb ed="R106" n="0285a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235b1401">烊銅喪身。酒歿慧命。故寧喪身。以存慧命。如薩遮
<lb ed="X" n="0235b15"/><lb ed="R106" n="0285a09"/><name role="" type="person">尼乾子</name>經偈云。酒爲放逸根。不飮閉惡道。寧捨百
<lb ed="X" n="0235b16"/><lb ed="R106" n="0285a10"/>千身。不毀犯敎法。寧使身乾枯。終不飮此酒。假使
<lb ed="X" n="0235b17"/><lb ed="R106" n="0285a11"/>毀戒罪。壽命滿百年。不如護禁戒。卽時身磨滅。經
<lb ed="X" n="0235b18"/><lb ed="R106" n="0285a12"/>云有犯斯戒。非沙彌也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235b19"/><lb ed="R106" n="0285a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0235b1901">噫。可不戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235b20"/><lb ed="R106" n="0285a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235b2001">或問曰。肉由害命。斷之宜然。酒不損生。何爲頓制。
<lb ed="X" n="0235b21"/><lb ed="R106" n="0285a15"/>若使無損。理本無過。答曰。如來結戒。以絕惡源。得
<lb ed="X" n="0235b22"/><lb ed="R106" n="0285a16"/>罪據心成業。肉乃因害。食之卽罪。酒雖非損。過由
<lb ed="X" n="0235b23"/><lb ed="R106" n="0285a17"/>亂神。餘處生過。過生由酒。斷酒則諸過頓除。況種
<lb ed="X" n="0235b24"/><lb ed="R106" n="0285a18"/>愚癡之業。不免三惡道報。言餘處生罪者。由酒遂
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0235c" n="0235c"/>
<lb ed="X" n="0235c01"/><lb ed="R106" n="0285b01"/>破餘戒。幷得三十六失是也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0235c02"/><lb ed="R106" n="0285b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">六曰不著香華鬘不香塗身</cb:mulu><head>△六曰不著香華鬘不香塗身</head>
<lb ed="X" n="0235c03"/><lb ed="R106" n="0285b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235c0301">遠離香觸二塵。故曰不著不塗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235c04"/><lb ed="R106" n="0285b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0235c0401">解曰。華鬘者。西域人。貫華作鬘。以嚴其首。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235c05"/><lb ed="R106" n="0285b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235c0501">梵語磨羅。此云鬘。天竺多用蘇摩那花。行列貫串。
<lb ed="X" n="0235c06"/><lb ed="R106" n="0285b06"/>結之爲鬘。無問男女。皆此莊嚴身首。以爲飾好。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235c07"/><lb ed="R106" n="0285b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0235c0701">此土則繒絨金寶。製飾巾冠之類是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235c08"/><lb ed="R106" n="0285b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235c0801">繒。帛也。絨。練熟絲也。製飾。謂以金銀七寶。製造纓
<lb ed="X" n="0235c09"/><lb ed="R106" n="0285b09"/>絡環釧。倂飾巾冠等。大經云。在額上名鬘。在頸名
<lb ed="X" n="0235c10"/><lb ed="R106" n="0285b10"/>纓。在臂名釧。在指名環。是知七寶製造。皆曰華鬘。
<lb ed="X" n="0235c11"/><lb ed="R106" n="0285b11"/>故經云。無服飾珍玩。衣趣蔽形。無以文彩。是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235c12"/><lb ed="R106" n="0285b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0235c1201">香塗身者。西域貴人。用名香爲末。令靑衣摩身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235c13"/><lb ed="R106" n="0285b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235c1301">名香。謂沉。檀。速。麝。龍腦。酥合。熏陸。白膠等。靑衣。卽
<lb ed="X" n="0235c14"/><lb ed="R106" n="0285b14"/>童子。謂以末香使童子塗揩其軆。故曰摩身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235c15"/><lb ed="R106" n="0285b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0235c1501">此土則佩香。熏香。脂粉之類是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235c16"/><lb ed="R106" n="0285b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235c1601">佩是佩帶。熏卽烟熏。脂卽臙脂。粉卽水粉。斯皆塗
<lb ed="X" n="0235c17"/><lb ed="R106" n="0285b17"/>香裝飾之屬也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235c18"/><lb ed="R106" n="0285b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0235c1801">出家之人。豈宜用此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235c19"/><lb ed="R106" n="0286a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235c1901">如上七寶製飾香花等。皆俗士所用。出俗爲僧。<anchor xml:id="nkr_note_add_0235c1901" n="0235c1901"/><anchor xml:id="beg0235c1901" n="0235c1901"/>已<anchor xml:id="end0235c1901"/>
<lb ed="X" n="0235c20"/><lb ed="R106" n="0286a02"/>捨樂欲。剃髮染衣。修出世道。詎可同俗憍奢。迷心
<lb ed="X" n="0235c21"/><lb ed="R106" n="0286a03"/>放逸。故云豈宜用此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235c22"/><lb ed="R106" n="0286a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0235c2201">佛制三衣。俱用麤疎麻布。獸毛蠶口。害物傷慈。非所
<lb ed="X" n="0235c23"/><lb ed="R106" n="0286a05"/>應也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235c24"/><lb ed="R106" n="0286a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0235c2401">三衣。如後威儀中出。麤疎麻布者。麤以禦風寒。疎
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0236a" n="0236a"/>
<lb ed="X" n="0236a01"/><lb ed="R106" n="0286a07"/>以却蚊虻。足爲安身進道矣。獸毛卽裘褐等。蠶口
<lb ed="X" n="0236a02"/><lb ed="R106" n="0286a08"/>卽綢絹等。此皆從殺生而得。故曰害物。有虧菩薩
<lb ed="X" n="0236a03"/><lb ed="R106" n="0286a09"/>之心。故曰傷慈。違佛本制。復傷仁慈。故曰非所應
<lb ed="X" n="0236a04"/><lb ed="R106" n="0286a10"/>也。按小乘十種衣。隨施得受。染以壞色。割截成衣。
<lb ed="X" n="0236a05"/><lb ed="R106" n="0286a11"/>菩薩利生。以大慈爲本。故非所應。若據楞嚴。大小
<lb ed="X" n="0236a06"/><lb ed="R106" n="0286a12"/>皆遮。故經云。不服東方絲綿絹帛。及此土靴履裘
<lb ed="X" n="0236a07"/><lb ed="R106" n="0286a13"/>毳。乳酪醍醐。如是比丘。於世眞脫。酬還宿債。不遊
<lb ed="X" n="0236a08"/><lb ed="R106" n="0286a14"/>三界。唐乾封二年二月。四天王白宣律師曰。釋迦
<lb ed="X" n="0236a09"/><lb ed="R106" n="0286a15"/>如來初成道時。乃至涅槃。唯服麤布僧伽棃。及白
<lb ed="X" n="0236a10"/><lb ed="R106" n="0286a16"/><g ref="#CB00626">㲲</g>三衣。未曾著蠶衣繒帛<note place="inline">云云</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0236a11"/><lb ed="R106" n="0286a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0236a1101">除年及七十。衰頺之甚。非帛不暖者。或可爲之。餘俱
<lb ed="X" n="0236a12"/><lb ed="R106" n="0286a18"/>不可。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0236a13"/><lb ed="R106" n="0286b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0236a1301">謂年至七十。四大衰朽。力弱形頺。若不著絲帛。則
<lb ed="X" n="0236a14"/><lb ed="R106" n="0286b02"/>體凍寒生。或可用之。其餘四大不衰。年非七十。皆
<lb ed="X" n="0236a15"/><lb ed="R106" n="0286b03"/>不應爲。故云餘俱不可。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0236a16"/><lb ed="R106" n="0286b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0236a1601">夏禹惡衣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0236a17"/><lb ed="R106" n="0286b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0236a1701">惡衣者。非精細之服。乃麤布也。禹姓姒。名文命。字
<lb ed="X" n="0236a18"/><lb ed="R106" n="0286b06"/>密身。按<anchor xml:id="nkr_note_add_0236a1801" n="0236a1801"/><anchor xml:id="beg0236a1801" n="0236a1801"/>諡<anchor xml:id="end0236a1801"/>法。受禪成功曰禹。乃黃帝之玄孫。禹父
<lb ed="X" n="0236a19"/><lb ed="R106" n="0286b07"/>名<g ref="#CB16727">鯀</g>。堯時洪水滔天。<g ref="#CB16727">鯀</g>治水無功。舜乃擧禹續父
<lb ed="X" n="0236a20"/><lb ed="R106" n="0286b08"/>業。居外十三年。以開九州。水害遂息。受舜禪位。都
<lb ed="X" n="0236a21"/><lb ed="R106" n="0286b09"/>於安邑。國號曰夏。禹爲人敏給克勤。其德不違。其
<lb ed="X" n="0236a22"/><lb ed="R106" n="0286b10"/>仁可親。其言可信。其聲應鐘律。身有法度。故孔子
<lb ed="X" n="0236a23"/><lb ed="R106" n="0286b11"/>稱曰。菲飮食而致孝乎鬼神。惡衣服而致美乎黻
<lb ed="X" n="0236a24"/><lb ed="R106" n="0286b12"/>冕。卑宮室而盡力乎溝洫。禹吾無間然矣。昔帝堯。
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0236b" n="0236b"/>
<lb ed="X" n="0236b01"/><lb ed="R106" n="0286b13"/>布衣掩形。鹿裘禦寒。衣履不敝不更換。漢文帝亦
<lb ed="X" n="0236b02"/><lb ed="R106" n="0286b14"/>身衣弋綈。幃帳無文。<name role="" type="person">晉武帝</name>焚雉頭裘。猶敕不許
<lb ed="X" n="0236b03"/><lb ed="R106" n="0286b15"/>貢獻奇技異服。斯等聖君非一。不能盡擧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0236b04"/><lb ed="R106" n="0286b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0236b0401">公孫布被。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0236b05"/><lb ed="R106" n="0286b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0236b0501">公孫姓也。名弘。漢武帝徵爲博士。天子察其敦厚。
<lb ed="X" n="0236b06"/><lb ed="R106" n="0286b18"/>遂以爲御史大夫。食不重肉。脫粟之飯。而爲布被。
<lb ed="X" n="0236b07"/><lb ed="R106" n="0287a01"/>俸祿皆給與仰食之賓。家無所餘。時<name role="" type="person">汲黯</name>奏曰。弘
<lb ed="X" n="0236b08"/><lb ed="R106" n="0287a02"/>位在三公。然爲布被。此詐也。帝問弘。弘謝曰。有之。
<lb ed="X" n="0236b09"/><lb ed="R106" n="0287a03"/>誠中弘病。夫以三公爲布被。實飾詐以釣名。且無
<lb ed="X" n="0236b10"/><lb ed="R106" n="0287a04"/><name role="" type="person">汲黯</name>忠。陛下安得聞此言。天子以爲謙讓。愈益厚
<lb ed="X" n="0236b11"/><lb ed="R106" n="0287a05"/>之。以弘爲丞相。封平津侯。年八十而終。弘旣無怨
<lb ed="X" n="0236b12"/><lb ed="R106" n="0287a06"/>汲言。而且善其中<anchor xml:id="nkr_note_add_0236b1201" n="0236b1201"/><anchor xml:id="beg0236b1201" n="0236b1201"/>已<anchor xml:id="end0236b1201"/>病。可謂寬仁雅量之至矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0236b13"/><lb ed="R106" n="0287a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0236b1301">王臣之貴。宜爲不爲。豈得道人。反貪華飾。壞色爲服。
<lb ed="X" n="0236b14"/><lb ed="R106" n="0287a08"/>糞掃蔽形。固其宜矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0236b15"/><lb ed="R106" n="0287a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0236b1501">壞色。謂以草木根葉泥等。染爲緇色。以別五大色
<lb ed="X" n="0236b16"/><lb ed="R106" n="0287a10"/>也。糞掃。是他所棄之物。拾取納之爲衣。以遮蔽身
<lb ed="X" n="0236b17"/><lb ed="R106" n="0287a11"/>形。息馳求心。斷憍恣念。而進修道業。如經所說。比
<lb ed="X" n="0236b18"/><lb ed="R106" n="0287a12"/>丘持糞掃衣。就河而洗。諸天取汁用洗自身。不辭
<lb ed="X" n="0236b19"/><lb ed="R106" n="0287a13"/>穢也。外道持淨<g ref="#CB00626">㲲</g>。次後將洗。諸天遙遮。勿汚池水。
<lb ed="X" n="0236b20"/><lb ed="R106" n="0287a14"/>是知重德。不重物也。王謂禹帝。臣謂公孫。貴是尊
<lb ed="X" n="0236b21"/><lb ed="R106" n="0287a15"/>貴。位高之稱也。獸毛繒帛。是王臣所應宜爲而不
<lb ed="X" n="0236b22"/><lb ed="R106" n="0287a16"/>爲。而爲惡衣布被。壞色爲服。糞掃蔽形。固本出家
<lb ed="X" n="0236b23"/><lb ed="R106" n="0287a17"/>學道人。所當宜爲而不爲。而反貪世間華香繒絨
<lb ed="X" n="0236b24"/><lb ed="R106" n="0287a18"/>裝飾之欲樂。深非所宜也。記云。今時禪講。自謂大
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0236c" n="0236c"/>
<lb ed="X" n="0236c01"/><lb ed="R106" n="0287b01"/>乘不拘事相。綾羅鬬美。紫碧爭鮮。肆恣貪情。皆違
<lb ed="X" n="0236c02"/><lb ed="R106" n="0287b02"/>聖敎。豈不聞衡岳。<anchor xml:id="nkr_note_add_0236c0201" n="0236c0201"/><anchor xml:id="beg0236c0201" n="0236c0201"/>但<anchor xml:id="end0236c0201"/>服艾絮。以禦風霜。天台四十
<lb ed="X" n="0236c03"/><lb ed="R106" n="0287b03"/>餘年。唯披一衲。永嘉服不蠶口。荆溪大布而衣。良
<lb ed="X" n="0236c04"/><lb ed="R106" n="0287b04"/>由深解大乘。方乃專崇苦行。請觀祖德。勿染邪風。
<lb ed="X" n="0236c05"/><lb ed="R106" n="0287b05"/>稟敎修身。眞佛子矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0236c06"/><lb ed="R106" n="0287b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0236c0601">古有高僧。三十年著一緉鞋。況凡輩乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0236c07"/><lb ed="R106" n="0287b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0236c0701">緉音兩。雙履也。高僧卽唐慧休法師。十六歲出家。
<lb ed="X" n="0236c08"/><lb ed="R106" n="0287b08"/>學通經論。尤善華嚴。唯有律部未遑精閱。意以爲
<lb ed="X" n="0236c09"/><lb ed="R106" n="0287b09"/>戒可事求。按讀卽曉。未勞師授。後忽披一卷。性遮
<lb ed="X" n="0236c10"/><lb ed="R106" n="0287b10"/>茫然。方悔前議。乃負律提甁。從洪律師聽四分律。
<lb ed="X" n="0236c11"/><lb ed="R106" n="0287b11"/>三十餘遍。而顧諸學徒曰。余往聽經論。一遍入神。
<lb ed="X" n="0236c12"/><lb ed="R106" n="0287b12"/>今聽律部。逾增逾暗。豈非理可虗求。事難通會。甞
<lb ed="X" n="0236c13"/><lb ed="R106" n="0287b13"/>聽礪公講律。礪曰。法師大德暮年。如何猶勤律部。
<lb ed="X" n="0236c14"/><lb ed="R106" n="0287b14"/>休曰。余憶出家之始。從虎口中來。豈以老朽而可
<lb ed="X" n="0236c15"/><lb ed="R106" n="0287b15"/>斯須離耶。吾恨不得甞聞耳。今之後學。薄知文句。
<lb ed="X" n="0236c16"/><lb ed="R106" n="0287b16"/>宗致渺然。卽預師範。所以終夜長慨矣。休敬愼三
<lb ed="X" n="0236c17"/><lb ed="R106" n="0287b17"/>業。懷課六時。奉禁守道。逾衰逾篤。衣服趣得葢體。
<lb ed="X" n="0236c18"/><lb ed="R106" n="0287b18"/>襆懸壁上。著一麻鞋。經三十餘年。遇軟地則赤足。
<lb ed="X" n="0236c19"/><lb ed="R106" n="0288a01"/>人問之故。答曰。信施難消。帝屢召入京。固以疾辭。
<lb ed="X" n="0236c20"/><lb ed="R106" n="0288a02"/>春秋八十有八。又唐通慧禪師。大悟後。晚年唯一
<lb ed="X" n="0236c21"/><lb ed="R106" n="0288a03"/>裙一被一麻鞋。二十載。布衲重縫。冬夏不易。左溪
<lb ed="X" n="0236c22"/><lb ed="R106" n="0288a04"/>尊者。一條七衣。四十餘年。一尼師壇。終身不易。洗
<lb ed="X" n="0236c23"/><lb ed="R106" n="0288a05"/>鉢則羣猴爭捧。誦經則衆鳥交翔。如此高德。非聖
<lb ed="X" n="0236c24"/><lb ed="R106" n="0288a06"/>則賢。檢身崇樸乃爾。我等凡輩。不謹約身心積德
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0237a" n="0237a"/>
<lb ed="X" n="0237a01"/><lb ed="R106" n="0288a07"/>可乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237a02"/><lb ed="R106" n="0288a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0237a0201">噫。可不戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237a03"/><lb ed="R106" n="0288a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0237a0301">大菩薩藏經云。若有味著花鬘塗香。卽是味著熱
<lb ed="X" n="0237a04"/><lb ed="R106" n="0288a10"/>鐵花鬘。亦是味著屎尿塗身。又昔有比丘。在蓮池
<lb ed="X" n="0237a05"/><lb ed="R106" n="0288a11"/>邊經行。聞蓮華香。鼻受心著。池神言。比丘何以捨
<lb ed="X" n="0237a06"/><lb ed="R106" n="0288a12"/>靜坐。而偷我香。時有一人。入池取花。掘根而去。比
<lb ed="X" n="0237a07"/><lb ed="R106" n="0288a13"/>丘言。此人破汝池花。汝都無言。我但經行。訶我偷
<lb ed="X" n="0237a08"/><lb ed="R106" n="0288a14"/>香。神言。世間惡人。罪糞沒頭。我不共言。汝是禪行
<lb ed="X" n="0237a09"/><lb ed="R106" n="0288a15"/>好人。而著此香。破汝好事。是故訶汝。譬如白氎有
<lb ed="X" n="0237a10"/><lb ed="R106" n="0288a16"/>點。人皆見之。惡人如黑衣。縱有墨點。人皆不見。誰
<lb ed="X" n="0237a11"/><lb ed="R106" n="0288a17"/>問之者。如經所說。齅花尙被神責有點。況身塗著
<lb ed="X" n="0237a12"/><lb ed="R106" n="0288a18"/>汚德。可不戒哉。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0237a13"/><lb ed="R106" n="0288b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">七曰不歌舞倡妓不往觀聽</cb:mulu><head>△七曰不歌舞倡妓不往觀聽</head>
<lb ed="X" n="0237a14"/><lb ed="R106" n="0288b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0237a1401">離身口過。故曰不歌舞。遠色聲塵。故曰不觀聽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237a15"/><lb ed="R106" n="0288b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0237a1501">解曰。歌者口出歌曲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237a16"/><lb ed="R106" n="0288b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0237a1601">所謂歌唱曲令也。長引其聲詠之曰歌。樂書云。樂
<lb ed="X" n="0237a17"/><lb ed="R106" n="0288b05"/>有歌。歌有曲。曲有詞。所以詩言志。歌詠言。吟咏之
<lb ed="X" n="0237a18"/><lb ed="R106" n="0288b06"/>有上下。如草木之有柯葉也。爾雅曰。聲比於琴瑟
<lb ed="X" n="0237a19"/><lb ed="R106" n="0288b07"/>曰歌。徒歌曰謠。謂無絲竹之類。獨歌之也。韓詩曰。
<lb ed="X" n="0237a20"/><lb ed="R106" n="0288b08"/>有章曲曰歌。無章句曰謠。又咏詩曰歌。短歌謂之
<lb ed="X" n="0237a21"/><lb ed="R106" n="0288b09"/>謠。詩注云。謠者歌聲之遠聞也。故善歌者。有含商
<lb ed="X" n="0237a22"/><lb ed="R106" n="0288b10"/>吐角之音。列子云。秦靑撫節悲歌。聲振林木。響遏
<lb ed="X" n="0237a23"/><lb ed="R106" n="0288b11"/>行雲是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237a24"/><lb ed="R106" n="0288b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0237a2401">舞者。身爲戲舞。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0237b" n="0237b"/>
<lb ed="X" n="0237b01"/><lb ed="R106" n="0288b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0237b0101">手足變弄曰戲舞。歌舞乃俳優雜戲也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237b02"/><lb ed="R106" n="0288b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0237b0201">倡妓者。謂琴瑟簫管之類是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237b03"/><lb ed="R106" n="0288b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0237b0301">倡妓是音樂之總稱。樂者鐘鼓簫管宮商羽角徵
<lb ed="X" n="0237b04"/><lb ed="R106" n="0288b16"/>籥也。琴瑟是絃樂。簫管是管樂。昔伏羲斵桐爲琴。
<lb ed="X" n="0237b05"/><lb ed="R106" n="0288b17"/>名曰離徽。絙桑爲瑟。琴長七尺二寸。鳳池四寸。象
<lb ed="X" n="0237b06"/><lb ed="R106" n="0288b18"/>四時。龍池八寸。象八風。絃二十七。以通神明之貺。
<lb ed="X" n="0237b07"/><lb ed="R106" n="0289a01"/>舜制長三尺六寸六分。象朞之日。合天人之和。廣
<lb ed="X" n="0237b08"/><lb ed="R106" n="0289a02"/>六寸。象六合。腰濶四寸。象四時。前廣後狹。象尊卑。
<lb ed="X" n="0237b09"/><lb ed="R106" n="0289a03"/>上圓下方。象天地。五絃象五行。十三暉。象十二律。
<lb ed="X" n="0237b10"/><lb ed="R106" n="0289a04"/>餘一暉象閏。後文王加少宮少商二絃成七。或云
<lb ed="X" n="0237b11"/><lb ed="R106" n="0289a05"/>加文武二絃。瑟有三十六絃。以修身理性。反其天
<lb ed="X" n="0237b12"/><lb ed="R106" n="0289a06"/>眞。今人用之爲戲樂誤也。昔女媧氏。用五十絃。秦
<lb ed="X" n="0237b13"/><lb ed="R106" n="0289a07"/>帝使素女鼓。而聽之極悲。乃析而用其半。以抑其
<lb ed="X" n="0237b14"/><lb ed="R106" n="0289a08"/>情。而樂乃和洽也。簫肅也。謂其聲肅肅而淸也。編
<lb ed="X" n="0237b15"/><lb ed="R106" n="0289a09"/>小竹管爲之。參差不齊。象鳳之翼。大者二十三管。
<lb ed="X" n="0237b16"/><lb ed="R106" n="0289a10"/>長尺四寸。小者十六管。長尺二寸。管有六孔。一曰
<lb ed="X" n="0237b17"/><lb ed="R106" n="0289a11"/>七孔。今時簫似笛。或曰亦簫也。餘琵琶笙簧箏笛
<lb ed="X" n="0237b18"/><lb ed="R106" n="0289a12"/>箜篌等。皆倡妓之類也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237b19"/><lb ed="R106" n="0289a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0237b1901">不得自作。亦不得他人作時。故往觀聽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237b20"/><lb ed="R106" n="0289a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0237b2001">自作從身口。二業生罪。觀聽從眼耳。二根招愆。故
<lb ed="X" n="0237b21"/><lb ed="R106" n="0289a15"/>往者。顯非無心也。若路由彼過。無心觀聽不犯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237b22"/><lb ed="R106" n="0289a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0237b2201">古有仙人。因聽女歌音聲微妙。遽失神足。觀聽之害
<lb ed="X" n="0237b23"/><lb ed="R106" n="0289a17"/>如是。況自作乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237b24"/><lb ed="R106" n="0289a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0237b2401">遽。疾也。卒也。神足者。飛行也。大婆沙論云。昔有隲
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0237c" n="0237c"/>
<lb ed="X" n="0237c01"/><lb ed="R106" n="0289b01"/>陀衍那王。將諸宮女。詣水迹山。除去男子。純與女
<lb ed="X" n="0237c02"/><lb ed="R106" n="0289b02"/>人。燒衆名香。奏五妓樂。露形而舞。樂音淸妙。香氣
<lb ed="X" n="0237c03"/><lb ed="R106" n="0289b03"/>芬馥。時有五百仙人。乘神通上過。或見色。或聞聲。
<lb ed="X" n="0237c04"/><lb ed="R106" n="0289b04"/>或嗅香。皆退神通。一時墮下。如折翼鳥。不復能飛。
<lb ed="X" n="0237c05"/><lb ed="R106" n="0289b05"/>王見問曰。汝等是誰。諸仙答言。我是仙人。王言。汝
<lb ed="X" n="0237c06"/><lb ed="R106" n="0289b06"/>得非非想定否。仙言。未得。乃至問言。汝得初禪否。
<lb ed="X" n="0237c07"/><lb ed="R106" n="0289b07"/>仙言。曾得今失。時王瞋言。不離欲人。如何觀我宮
<lb ed="X" n="0237c08"/><lb ed="R106" n="0289b08"/>人婇女。便<g ref="#CB15072">㧞</g>劍斷截五百仙人手足。彼諸仙人。有
<lb ed="X" n="0237c09"/><lb ed="R106" n="0289b09"/>從眼根而退。有從耳根而退。有從鼻根而退。是故
<lb ed="X" n="0237c10"/><lb ed="R106" n="0289b10"/>一時墮落。故云觀聽之害如是。況自作乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237c11"/><lb ed="R106" n="0289b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0237c1101">今世愚人。因法華有琵琶鐃鈸之句。恣學音樂。然法
<lb ed="X" n="0237c12"/><lb ed="R106" n="0289b12"/>華乃供養諸佛。非自娛也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237c13"/><lb ed="R106" n="0289b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0237c1301">娛。樂也。琵琶是胡琴。長三尺五寸。象三才五行。四
<lb ed="X" n="0237c14"/><lb ed="R106" n="0289b14"/>絃。象四時也。鐃。古以金造之。鈸。以銅作之。經云。若
<lb ed="X" n="0237c15"/><lb ed="R106" n="0289b15"/>使人作樂。擊鼓吹角貝。簫笛琴箜篌。琵琶鐃銅鈸。
<lb ed="X" n="0237c16"/><lb ed="R106" n="0289b16"/>如是衆妙音。盡持以供佛。或以歡喜心。歌唄頌佛
<lb ed="X" n="0237c17"/><lb ed="R106" n="0289b17"/>德。乃至一小音。皆以成佛道。經謂使人作。顯非沙
<lb ed="X" n="0237c18"/><lb ed="R106" n="0289b18"/>門自爲也。盡持以供養。明非自娛也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237c19"/><lb ed="R106" n="0290a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0237c1901">應院作人間法事道場。猶可爲之。今爲生死捨俗出
<lb ed="X" n="0237c20"/><lb ed="R106" n="0290a02"/>家。豈宜不修正務。而求工技樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0237c21"/><lb ed="R106" n="0290a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0237c2101">閑晏修道處。名爲道場。佛坐菩提樹下成道。故名
<lb ed="X" n="0237c22"/><lb ed="R106" n="0290a04"/>其處爲道場。今以人間法事爲道場者。是隨俗言
<lb ed="X" n="0237c23"/><lb ed="R106" n="0290a05"/>耳。應院。謂應赴菴院也。原佛敎中。本無應赴事。良
<lb ed="X" n="0237c24"/><lb ed="R106" n="0290a06"/>猶末法人訛。不爲超生越死出家者。饕餮世間穢
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0238a" n="0238a"/>
<lb ed="X" n="0238a01"/><lb ed="R106" n="0290a07"/>利。故有之也。割愛辭親。是曰捨俗。出煩惱家。故曰
<lb ed="X" n="0238a02"/><lb ed="R106" n="0290a08"/>爲生死。禪誦禮拜。勤修福慧。名爲正務。旣爲生死
<lb ed="X" n="0238a03"/><lb ed="R106" n="0290a09"/>不修正務。而反求工巧於世技樂。重增生死之累。
<lb ed="X" n="0238a04"/><lb ed="R106" n="0290a10"/>自喪<anchor xml:id="nkr_note_add_0238a0401" n="0238a0401"/><anchor xml:id="beg0238a0401" n="0238a0401"/>己<anchor xml:id="end0238a0401"/>德。忝玷法門。故止觀云。皮文美角。膏煎鐸
<lb ed="X" n="0238a05"/><lb ed="R106" n="0290a11"/>毀。<anchor xml:id="nkr_note_add_0238a0501" n="0238a0501"/><anchor xml:id="beg0238a0501" n="0238a0501"/>已<anchor xml:id="end0238a0501"/>自害人。況修出世之道。而當樹林招鳥。腐氣
<lb ed="X" n="0238a06"/><lb ed="R106" n="0290a12"/>來蠅。豈不摧折汚辱乎。注曰。象爲牙死。犀爲角亡。
<lb ed="X" n="0238a07"/><lb ed="R106" n="0290a13"/>翠爲羽殘。膏有明故煎。鐸有聲故毀。麋鹿爲皮自
<lb ed="X" n="0238a08"/><lb ed="R106" n="0290a14"/>害。衆鳥集樹。必爲枯折。蒼蠅集於腐肉。反憎肉臭。
<lb ed="X" n="0238a09"/><lb ed="R106" n="0290a15"/>喩出家人。自以技能招害。摧折自行。汚辱三寶。過
<lb ed="X" n="0238a10"/><lb ed="R106" n="0290a16"/>非小也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0238a11"/><lb ed="R106" n="0290a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0238a1101">乃至圍棊陸博骰擲摴蒱等事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0238a12"/><lb ed="R106" n="0290a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0238a1201">圍棊古三百六十路。今十九路。象棊有三十六旬。
<lb ed="X" n="0238a13"/><lb ed="R106" n="0290b01"/>以象牙飾之。故名象棊。又云。世傳堯作圍棊。武王
<lb ed="X" n="0238a14"/><lb ed="R106" n="0290b02"/>作象棊。以象戰鬬也。有云。昔神農以日月星辰爲
<lb ed="X" n="0238a15"/><lb ed="R106" n="0290b03"/>像。唐相國牛僧孺。用車馬將士卒。加砲代之爲機
<lb ed="X" n="0238a16"/><lb ed="R106" n="0290b04"/>矣。骰卽骰子。是陸博<anchor xml:id="nkr_note_add_0238a1601" n="0238a1601"/><anchor xml:id="beg0238a1601" n="0238a1601"/>采<anchor xml:id="end0238a1601"/>具。陸博卽雙陸棊。亦名博
<lb ed="X" n="0238a17"/><lb ed="R106" n="0290b05"/>塞戲。魏<name role="" type="person">曹植</name>製雙陸局。以五木爲骰子。有梟盧雉
<lb ed="X" n="0238a18"/><lb ed="R106" n="0290b06"/>犢塞五者。爲勝負之<anchor xml:id="nkr_note_add_0238a1801" n="0238a1801"/><anchor xml:id="beg0238a1801" n="0238a1801"/>采<anchor xml:id="end0238a1801"/>。故人刻一骰爲梟鳥形。得
<lb ed="X" n="0238a19"/><lb ed="R106" n="0290b07"/>之爲上勝。又骰六箸。行六棊。謂之六博也。擲者投
<lb ed="X" n="0238a20"/><lb ed="R106" n="0290b08"/>也。拋也。如擲色。投壺。拋毬。跳錢也。樗音樞。蒱音蒲。
<lb ed="X" n="0238a21"/><lb ed="R106" n="0290b09"/>相傳謂老子入胡作。用六子爲馬。今人擲之爲戲。
<lb ed="X" n="0238a22"/><lb ed="R106" n="0290b10"/>亦博奕之總名。所謂樗蒲一擲百萬是也。乃至與
<lb ed="X" n="0238a23"/><lb ed="R106" n="0290b11"/>等者。皆戲樂未盡之擧也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0238a24"/><lb ed="R106" n="0290b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0238a2401">皆亂道心。增長過惡。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0238b" n="0238b"/>
<lb ed="X" n="0238b01"/><lb ed="R106" n="0290b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0238b0101">如上所說。俱擾亂正念。增長貪瞋煩惱。生死過患
<lb ed="X" n="0238b02"/><lb ed="R106" n="0290b14"/>由此而興。誠非釋子所爲也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0238b03"/><lb ed="R106" n="0290b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0238b0301">噫。可不戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0238b04"/><lb ed="R106" n="0290b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0238b0401">大論云。聲相不停。暫聞卽滅。愚癡之人。不解聲相
<lb ed="X" n="0238b05"/><lb ed="R106" n="0290b17"/>無常變失。故於音聲中。妄生好樂。於<anchor xml:id="nkr_note_add_0238b0501" n="0238b0501"/><anchor xml:id="beg0238b0501" n="0238b0501"/>已<anchor xml:id="end0238b0501"/>過之聲。念
<lb ed="X" n="0238b06"/><lb ed="R106" n="0290b18"/>而生著。有智之人。觀聲生滅。前後不俱。無相及者。
<lb ed="X" n="0238b07"/><lb ed="R106" n="0291a01"/>作如是知。則不染著。若斯人者。諸天音樂。尙不能
<lb ed="X" n="0238b08"/><lb ed="R106" n="0291a02"/>亂。何況人聲。如是等種種因緣。訶聲過失。如大迦
<lb ed="X" n="0238b09"/><lb ed="R106" n="0291a03"/>葉等。聞天王彈琴。尙起作舞。不能自安。況凡夫輩。
<lb ed="X" n="0238b10"/><lb ed="R106" n="0291a04"/>可不當深戒歟。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0238b11"/><lb ed="R106" n="0291a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">八曰不坐高廣大牀</cb:mulu><head>△八曰不坐高廣大牀</head>
<lb ed="X" n="0238b12"/><lb ed="R106" n="0291a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0238b1201">身離觸塵。故曰不坐。量越聖制。故曰高廣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0238b13"/><lb ed="R106" n="0291a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0238b1301">解曰。佛制繩牀。高不過如來八指。過此卽犯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0238b14"/><lb ed="R106" n="0291a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0238b1401">如來是佛十號之首。謂佛乘如實道來成正覺。故
<lb ed="X" n="0238b15"/><lb ed="R106" n="0291a09"/>名如來。如來金身丈六。一指濶二寸。八指當周尺
<lb ed="X" n="0238b16"/><lb ed="R106" n="0291a10"/>一尺六寸。越斯量者。故曰過此。阿含經云。足長尺
<lb ed="X" n="0238b17"/><lb ed="R106" n="0291a11"/>六非高。濶四尺非廣。長八尺非大。復有八種牀。一
<lb ed="X" n="0238b18"/><lb ed="R106" n="0291a12"/>金。二銀。三牙。四角。五如來。六緣覺。七羅漢。八師僧。
<lb ed="X" n="0238b19"/><lb ed="R106" n="0291a13"/>前四約物辯貴。體不合坐。後四約人辯大。縱令地
<lb ed="X" n="0238b20"/><lb ed="R106" n="0291a14"/>鋪。擬於尊人。亦不合坐。言繩牀者。或以草麻藤等
<lb ed="X" n="0238b21"/><lb ed="R106" n="0291a15"/>織成。脚有曲直。若繩若木。過量皆犯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0238b22"/><lb ed="R106" n="0291a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0238b2201">乃至漆彩雕刻。及紗絹帳褥之類。亦不宜用。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0238b23"/><lb ed="R106" n="0291a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0238b2301">大律云。牀有二種。一高。二下。卑牀曰下。麁弊亦名
<lb ed="X" n="0238b24"/><lb ed="R106" n="0291a18"/>下。高大名高。妙好亦名高。妙好卽漆彩雕刻金銀
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0238c" n="0238c"/>
<lb ed="X" n="0238c01"/><lb ed="R106" n="0291b01"/>牙角等。如是之牀。及紗羅絹帳。上妙氈褥。皆非出
<lb ed="X" n="0238c02"/><lb ed="R106" n="0291b02"/>世道人之宜。乃王臣俗士所貴。違佛明制。自敗<anchor xml:id="nkr_note_add_0238c0201" n="0238c0201"/><anchor xml:id="beg0238c0201" n="0238c0201"/>己<anchor xml:id="end0238c0201"/>
<lb ed="X" n="0238c03"/><lb ed="R106" n="0291b03"/>德。故曰不宜用也。類者。餘一切貴價被席等是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0238c04"/><lb ed="R106" n="0291b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0238c0401">古人用草爲座。宿於樹下。今有牀榻。亦旣勝矣。何更
<lb ed="X" n="0238c05"/><lb ed="R106" n="0291b05"/>高廣。縱恣幻軀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0238c06"/><lb ed="R106" n="0291b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0238c0601">牀狹而長者曰榻。古人者。古德高僧也。或住深山。
<lb ed="X" n="0238c07"/><lb ed="R106" n="0291b07"/>或依樹下。以草爲座。起則經行。坐卽禪思。今居廣
<lb ed="X" n="0238c08"/><lb ed="R106" n="0291b08"/>廈密屋。宿於高牀長榻。可謂勝彼樹下草座多矣。
<lb ed="X" n="0238c09"/><lb ed="R106" n="0291b09"/>何用更復高廣。縱恣幻軀。失沙門之高範。違佛祖
<lb ed="X" n="0238c10"/><lb ed="R106" n="0291b10"/>之垂言。東林混融禪師。示衆曰。避萬乘尊榮。受六
<lb ed="X" n="0238c11"/><lb ed="R106" n="0291b11"/>年饑凍。不離草座。成等正覺。度無量衆。此黃面老
<lb ed="X" n="0238c12"/><lb ed="R106" n="0291b12"/>爺出家樣子。後輩忘本。反爲口體。如佛言曰。爲沙
<lb ed="X" n="0238c13"/><lb ed="R106" n="0291b13"/>門者。去世資財。乞食取足。日中一食。樹下一宿。愼
<lb ed="X" n="0238c14"/><lb ed="R106" n="0291b14"/>不再矣。故唐通慧禪師入<name role="" type="person">太白山</name>。不賷糧食。取給
<lb ed="X" n="0238c15"/><lb ed="R106" n="0291b15"/>草果。渴則飮水。息則依樹。經於五年。因以木打塊。
<lb ed="X" n="0238c16"/><lb ed="R106" n="0291b16"/>塊破形消。廓然大悟。敬雲法師入泰山。結草爲衣。
<lb ed="X" n="0238c17"/><lb ed="R106" n="0291b17"/>拾果爲食。行法華三昧。感普賢現身證明。如斯高
<lb ed="X" n="0238c18"/><lb ed="R106" n="0291b18"/>德非一。備載傳燈高僧傳中。自當尋閱。言幻軀者。
<lb ed="X" n="0238c19"/><lb ed="R106" n="0292a01"/>地水火風。四大假合成身。虗妄不實。猶如夢幻。愚
<lb ed="X" n="0238c20"/><lb ed="R106" n="0292a02"/>夫不了。執之爲實。是以恣情縱欲。增長漏業。長淪
<lb ed="X" n="0238c21"/><lb ed="R106" n="0292a03"/>三有矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0238c22"/><lb ed="R106" n="0292a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0238c2201"><name role="" type="person">脇尊者</name>。一生脇不著席。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0238c23"/><lb ed="R106" n="0292a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0238c2301">尊者中天竺人。本名難生。由在母胎六十年始生。
<lb ed="X" n="0238c24"/><lb ed="R106" n="0292a06"/>因以爲名。出家年晚。得遇九祖伏<g ref="#CB00501">䭾</g>尊者。執侍左
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0239a" n="0239a"/>
<lb ed="X" n="0239a01"/><lb ed="R106" n="0292a07"/>右。未甞睡眠。日則披閱三藏。夜則坐禪。因其脇不
<lb ed="X" n="0239a02"/><lb ed="R106" n="0292a08"/>至席。故世稱曰<name role="" type="person">脇尊者</name>。卽第十祖。或云九祖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239a03"/><lb ed="R106" n="0292a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0239a0301">高峰妙禪師。三年立願不沾牀<g ref="#CB04775">櫈</g>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239a04"/><lb ed="R106" n="0292a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0239a0401">元高峰妙禪師。縛柴爲龕。冬夏一衲。搗松和糜爲
<lb ed="X" n="0239a05"/><lb ed="R106" n="0292a11"/>食。後住<name role="" type="person">天目山</name>西巖。築一小室。榜曰死關。其巖非
<lb ed="X" n="0239a06"/><lb ed="R106" n="0292a12"/>梯莫登。而去梯斷緣。雖弟子罕得瞻視。故內無牀
<lb ed="X" n="0239a07"/><lb ed="R106" n="0292a13"/><g ref="#CB04775">櫈</g>。外絕給侍。不澡身。不薙髮。截<g ref="#CB16895">甖</g>爲鐺。倂日一食。
<lb ed="X" n="0239a08"/><lb ed="R106" n="0292a14"/>三年晏如也。今時出家。戒德未具。心地未明。安享
<lb ed="X" n="0239a09"/><lb ed="R106" n="0292a15"/>無虞。可不自愧煞乎。傚不薙髮。自號頭陀。寧不大
<lb ed="X" n="0239a10"/><lb ed="R106" n="0292a16"/>謬哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239a11"/><lb ed="R106" n="0292a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0239a1101">悟達受沉香之座。尙損福而招報。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239a12"/><lb ed="R106" n="0292a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0239a1201">唐知玄法師。俗姓陳。三學洞貫。名冠一時。異跡尤
<lb ed="X" n="0239a13"/><lb ed="R106" n="0292b01"/>多。故世號爲陳菩薩。五歲卽便能詩。十四講涅槃
<lb ed="X" n="0239a14"/><lb ed="R106" n="0292b02"/>經。李商隱贈詩云。十四沙彌能講經。似師年紀秪
<lb ed="X" n="0239a15"/><lb ed="R106" n="0292b03"/>擕甁。沙彌說法沙門聽。不在年高在性靈。懿宗賜
<lb ed="X" n="0239a16"/><lb ed="R106" n="0292b04"/>沉香寶座。高二丈餘。僖宗賜號曰悟達國師。二帝
<lb ed="X" n="0239a17"/><lb ed="R106" n="0292b05"/>供養。隆厚非常。後忽定中見菩薩降手摩玄頂。演
<lb ed="X" n="0239a18"/><lb ed="R106" n="0292b06"/>深妙法。而安慰之。言訖卽隱。俄見一珠入玄在股。
<lb ed="X" n="0239a19"/><lb ed="R106" n="0292b07"/>隆起痛甚。上有晁錯二字。遂成人面瘡。而玄前身
<lb ed="X" n="0239a20"/><lb ed="R106" n="0292b08"/>是漢袁盎。奏斬錯腰於東市。玄十世爲高僧。錯求
<lb ed="X" n="0239a21"/><lb ed="R106" n="0292b09"/>報不得。因過受人主寵遇。一念名利心起。於德有
<lb ed="X" n="0239a22"/><lb ed="R106" n="0292b10"/>損。故能害之。後詣西蜀遇。迦諾迦尊者。洗以三昧
<lb ed="X" n="0239a23"/><lb ed="R106" n="0292b11"/>水卽愈。詳如本傳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239a24"/><lb ed="R106" n="0292b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0239a2401">噫。可不戒歟。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0239b" n="0239b"/>
<lb ed="X" n="0239b01"/><lb ed="R106" n="0292b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0239b0101">此牀座帳褥。乃四聖種中之一。名臥具知足聖種。
<lb ed="X" n="0239b02"/><lb ed="R106" n="0292b14"/>於此知足。則能進修道業。證三菩提。故名聖種。若
<lb ed="X" n="0239b03"/><lb ed="R106" n="0292b15"/>不知足。則道果無分。聖種失矣。如悟達國師。見解
<lb ed="X" n="0239b04"/><lb ed="R106" n="0292b16"/>超時。行位未測。由不知足。一念心起。德損禍至。我
<lb ed="X" n="0239b05"/><lb ed="R106" n="0292b17"/>輩何人。不以爲後戒哉。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0239b06"/><lb ed="R106" n="0292b18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">九曰不非時食</cb:mulu><head>△九曰不非時食</head>
<lb ed="X" n="0239b07"/><lb ed="R106" n="0293a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0239b0701">舌根離過中之味塵。故曰不非時食。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239b08"/><lb ed="R106" n="0293a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0239b0801">解曰。非時者。過日午。非僧食之時分也。諸天早食。佛
<lb ed="X" n="0239b09"/><lb ed="R106" n="0293a03"/>午食。畜生午後食。鬼夜食。僧宜學佛。不過午食。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239b10"/><lb ed="R106" n="0293a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0239b1001">大律云。非時者。有二分齊。一謂日過中。二謂明相
<lb ed="X" n="0239b11"/><lb ed="R106" n="0293a05"/>未出。又云日影過西一髮一線。卽曰非時。今云日
<lb ed="X" n="0239b12"/><lb ed="R106" n="0293a06"/>午者。乃順此方之言。的依經律。應云日中。良以午
<lb ed="X" n="0239b13"/><lb ed="R106" n="0293a07"/>分八刻。前四名時。後四非時。恐人渾濫。故不言午。
<lb ed="X" n="0239b14"/><lb ed="R106" n="0293a08"/>而言中也。起世因本經云。烏哺沙他。此言增長。謂
<lb ed="X" n="0239b15"/><lb ed="R106" n="0293a09"/>受持齋法。增長善根。故佛敎以過中不食爲齋。如
<lb ed="X" n="0239b16"/><lb ed="R106" n="0293a10"/>毗羅三昧經。以午食爲法食。<name role="" type="person">甁沙王</name>問佛。何故佛
<lb ed="X" n="0239b17"/><lb ed="R106" n="0293a11"/>日中食。佛言。早起諸天食。日中三世諸佛食。日西
<lb ed="X" n="0239b18"/><lb ed="R106" n="0293a12"/>畜生食。日暮鬼神食。如來欲斷六趣因。令入道中。
<lb ed="X" n="0239b19"/><lb ed="R106" n="0293a13"/>故制令同三世佛食。所以如來恒處中道。自<g ref="#CB16080">𧩙</g>王
<lb ed="X" n="0239b20"/><lb ed="R106" n="0293a14"/>宮。乃至涅槃。中間未甞非時噉食。今時學者。有分
<lb ed="X" n="0239b21"/><lb ed="R106" n="0293a15"/>禪分律。自謂禪無拘執。任噉任餐。則放恣無愧。食
<lb ed="X" n="0239b22"/><lb ed="R106" n="0293a16"/>無晝夜。寧知禪是佛心。律是佛行。大乘小乘。悉皆
<lb ed="X" n="0239b23"/><lb ed="R106" n="0293a17"/>同學。故律本云。同一師學。如水乳合。旣同一如來
<lb ed="X" n="0239b24"/><lb ed="R106" n="0293a18"/>大師敎學。何得禪律各分。如水乳合。豈可互相詆
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0239c" n="0239c"/>
<lb ed="X" n="0239c01"/><lb ed="R106" n="0293b01"/>讟。又戒猶人之衣食。非衣食則人奚存。禪無律。則
<lb ed="X" n="0239c02"/><lb ed="R106" n="0293b02"/>僧安在。故大律云。毗尼藏者。是佛法壽命。毗尼藏
<lb ed="X" n="0239c03"/><lb ed="R106" n="0293b03"/>住。佛法亦住。是故如來垂將涅槃。猶諄諄誨囑。使
<lb ed="X" n="0239c04"/><lb ed="R106" n="0293b04"/>依波羅提木叉爲師。迦葉奉之終身。日中一食。祖
<lb ed="X" n="0239c05"/><lb ed="R106" n="0293b05"/>祖傳持。未甞有毀敎滅律者。苟能見過如來。行超
<lb ed="X" n="0239c06"/><lb ed="R106" n="0293b06"/>迦葉。一任毀之滅之。如或未然。速宜知改。豈有悟
<lb ed="X" n="0239c07"/><lb ed="R106" n="0293b07"/>佛祖之心。而毀佛祖之行。猶讀孔子之書。而非孔
<lb ed="X" n="0239c08"/><lb ed="R106" n="0293b08"/>子之禮。世儒尙不肯爲。況釋子學出世之道。而忍
<lb ed="X" n="0239c09"/><lb ed="R106" n="0293b09"/>誹釋尊之敎乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239c10"/><lb ed="R106" n="0293b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0239c1001">餓鬼聞碗鉢聲。則咽中火起。故午食尙宜寂靜。況過
<lb ed="X" n="0239c11"/><lb ed="R106" n="0293b11"/>午乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239c12"/><lb ed="R106" n="0293b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0239c1201">咽。喉也。由人慳貪。故墮餓鬼道中。咽小如針。腹大
<lb ed="X" n="0239c13"/><lb ed="R106" n="0293b13"/>如鼓。常爲饑渴所逼。若聞碗鉢之聲。則喉中發<g ref="#CB08504">𦦨</g>。
<lb ed="X" n="0239c14"/><lb ed="R106" n="0293b14"/>而自燒然。午前雖非餓鬼食時。尙宜寂靜。無令聞
<lb ed="X" n="0239c15"/><lb ed="R106" n="0293b15"/>聲火起。而受燒然之苦。況午後正當鬼食之時。令
<lb ed="X" n="0239c16"/><lb ed="R106" n="0293b16"/>聞聲見食。卽內外燒然。釋子慈心。何忍彼苦。而自
<lb ed="X" n="0239c17"/><lb ed="R106" n="0293b17"/>安餐。是故二時粥飯。猶施食呪願。令彼獲安。況非
<lb ed="X" n="0239c18"/><lb ed="R106" n="0293b18"/>時噉食。使其生苦。大乖菩薩之心。非釋子之慈行
<lb ed="X" n="0239c19"/><lb ed="R106" n="0294a01"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239c20"/><lb ed="R106" n="0294a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0239c2001">昔有高僧。聞鄰房僧午後擧爨。不覺涕泣。悲佛法之
<lb ed="X" n="0239c21"/><lb ed="R106" n="0294a03"/>衰殘也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0239c22"/><lb ed="R106" n="0294a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0239c2201">爨。音竄。進火曰爨。氣上曰炊。謂擧火煑食也。昔法
<lb ed="X" n="0239c23"/><lb ed="R106" n="0294a05"/>慧禪師。住鄴寺。聞鄰房比丘午後炊爨。自念去聖
<lb ed="X" n="0239c24"/><lb ed="R106" n="0294a06"/>時遙。人多廢戒。深傷佛法之衰殘。不覺淚下沾衾。
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0240a" n="0240a"/>
<lb ed="X" n="0240a01"/><lb ed="R106" n="0294a07"/>今人旣無古賢護法之心。而反生毀謗。安然無愧
<lb ed="X" n="0240a02"/><lb ed="R106" n="0294a08"/>可乎。宋徽宗。惑於道士<name role="" type="person">林靈素</name>妖言。改佛爲道。法
<lb ed="X" n="0240a03"/><lb ed="R106" n="0294a09"/>師永道。上疏陳諫。帝大怒。收永付開封獄。舂陵守。
<lb ed="X" n="0240a04"/><lb ed="R106" n="0294a10"/>謂師曰。道人蔬食。且不過中。甚非自全計。宜茹葷
<lb ed="X" n="0240a05"/><lb ed="R106" n="0294a11"/>血。師囅然曰。死則死耳。佛禁不可犯也。又唐法師
<lb ed="X" n="0240a06"/><lb ed="R106" n="0294a12"/>悟恩。字修<anchor xml:id="nkr_note_add_0240a0601" n="0240a0601"/><anchor xml:id="beg0240a0601" n="0240a0601"/>己<anchor xml:id="end0240a0601"/>。時稱義虎。平時一食。不離衣鉢。不畜
<lb ed="X" n="0240a07"/><lb ed="R106" n="0294a13"/>財貨。晨粥親視明相。每布薩大衆雲集。澘然淚下。
<lb ed="X" n="0240a08"/><lb ed="R106" n="0294a14"/>葢思大集經云。有無戒比丘。滿閻浮之言也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0240a09"/><lb ed="R106" n="0294a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0240a0901">今人體弱多病。欲數數食者。或不能持此戒。故古人
<lb ed="X" n="0240a10"/><lb ed="R106" n="0294a16"/>稱晚食爲藥石。取療病之意也。必也知違佛制。生大
<lb ed="X" n="0240a11"/><lb ed="R106" n="0294a17"/>慚愧。念餓鬼苦。常行悲濟。不多食。不美食。不安意食。
<lb ed="X" n="0240a12"/><lb ed="R106" n="0294a18"/>庶幾可耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0240a13"/><lb ed="R106" n="0294b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0240a1301">數者。頻也。藥石者。古針灸治病。用石爲針。今乃用
<lb ed="X" n="0240a14"/><lb ed="R106" n="0294b02"/>鐵。以存其本。故云藥石。又五石能治病。亦名藥石。
<lb ed="X" n="0240a15"/><lb ed="R106" n="0294b03"/>古人稱晚食爲藥石者。戒律久廢。一時難以改正。
<lb ed="X" n="0240a16"/><lb ed="R106" n="0294b04"/>故古德權開。終圖其復本也。旣云必知違佛明制。
<lb ed="X" n="0240a17"/><lb ed="R106" n="0294b05"/>則不可執權迷實。以爲常途軌則。依法不依人。方
<lb ed="X" n="0240a18"/><lb ed="R106" n="0294b06"/>爲正見佛子。以必知違佛制。故生大慚愧。由慚愧
<lb ed="X" n="0240a19"/><lb ed="R106" n="0294b07"/>故。不安意食。念餓鬼苦。故常行悲濟。以悲濟故。於
<lb ed="X" n="0240a20"/><lb ed="R106" n="0294b08"/>食心不安意生美。而減分施他。故不多食也。如有
<lb ed="X" n="0240a21"/><lb ed="R106" n="0294b09"/>重病。非穀不治。醫敎令食。聽於屛處與之。瘥<anchor xml:id="nkr_note_add_0240a2101" n="0240a2101"/><anchor xml:id="beg0240a2101" n="0240a2101"/>已<anchor xml:id="end0240a2101"/>。卽
<lb ed="X" n="0240a22"/><lb ed="R106" n="0294b10"/>須斷絕。況療病自有湯膏丸散。如來聽服五果八
<lb ed="X" n="0240a23"/><lb ed="R106" n="0294b11"/>漿。糖蜜酥油。足以愈疾。何用噉嚼。偏違佛敎。自招
<lb ed="X" n="0240a24"/><lb ed="R106" n="0294b12"/>罪累。故天台云。病故毀戒。如破浮囊。惜膿血臭身。
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0240b" n="0240b"/>
<lb ed="X" n="0240b01"/><lb ed="R106" n="0294b13"/>破淸淨法身。處處經云。佛言。中後不食有五福。一
<lb ed="X" n="0240b02"/><lb ed="R106" n="0294b14"/>少婬。二少睡。三得一心。四少下風。五得身安隱。亦
<lb ed="X" n="0240b03"/><lb ed="R106" n="0294b15"/>不作病。旣云安隱。復不作病。則有病正宜戒之。古
<lb ed="X" n="0240b04"/><lb ed="R106" n="0294b16"/>云。禍從口出。病從口入。故大律中。比丘有病。卽令
<lb ed="X" n="0240b05"/><lb ed="R106" n="0294b17"/>斷食。以瘥爲度。名爲天醫。有病無病。常當觀察此
<lb ed="X" n="0240b06"/><lb ed="R106" n="0294b18"/>身。爲生老病死之本。衆苦之源。深自尅責。制其情
<lb ed="X" n="0240b07"/><lb ed="R106" n="0295a01"/>欲。何以縱彼愛根。自增苦本。故法苑云。惟無常苦
<lb ed="X" n="0240b08"/><lb ed="R106" n="0295a02"/>空之悲。念生老病死之患。長夜悲倒懸之苦。漂淪
<lb ed="X" n="0240b09"/><lb ed="R106" n="0295a03"/>陷墜之溺。思之痛傷亦深可懼。而不懼累劫之殃。
<lb ed="X" n="0240b10"/><lb ed="R106" n="0295a04"/>但憂一身之命。所以飽食長眠。何當<g ref="#CB01782">㹠</g>犬。破齋夜
<lb ed="X" n="0240b11"/><lb ed="R106" n="0295a05"/>食。鬼道無殊。是故施主失應時之福。衆僧損良田
<lb ed="X" n="0240b12"/><lb ed="R106" n="0295a06"/>之種。比見邊方道俗。聞律開食果汁漿。遂卽食乾
<lb ed="X" n="0240b13"/><lb ed="R106" n="0295a07"/>棗汁。或生梨蒲萄石榴。不搗汁飮。幷子總食。雖有
<lb ed="X" n="0240b14"/><lb ed="R106" n="0295a08"/>擣汁。非澄使淸。取濁濃汁幷滓而食。或有聞開食
<lb ed="X" n="0240b15"/><lb ed="R106" n="0295a09"/>舍樓伽漿。以患熱病。遂取藕根生食。或有取飯汁
<lb ed="X" n="0240b16"/><lb ed="R106" n="0295a10"/>飮。或無饑渴。非時食酥油蜜石蜜等。或用杏仁煎
<lb ed="X" n="0240b17"/><lb ed="R106" n="0295a11"/>作稠湯。如此濫者非一。不可具述。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0240b18"/><lb ed="R106" n="0295a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0240b1801">如或不然。得罪彌重。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0240b19"/><lb ed="R106" n="0295a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0240b1901">彌。大也。甚也。如或不然者。謂無病而託病。輕病而
<lb ed="X" n="0240b20"/><lb ed="R106" n="0295a14"/>托重。復不生大慚愧等。而毀佛禁戒。得罪非輕。故
<lb ed="X" n="0240b21"/><lb ed="R106" n="0295a15"/>曰彌重。近世阿師。不諳律敎。謂有七事因緣。非時
<lb ed="X" n="0240b22"/><lb ed="R106" n="0295a16"/>得食。曰病時。作衣時。施衣時。道行時。乘船時。大衆
<lb ed="X" n="0240b23"/><lb ed="R106" n="0295a17"/>集時。沙門施食時。原此七事。出別衆食戒。開其午
<lb ed="X" n="0240b24"/><lb ed="R106" n="0295a18"/>前有此七緣。得別衆食。非謂午後。且與非時食戒。
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0240c" n="0240c"/>
<lb ed="X" n="0240c01"/><lb ed="R106" n="0295b01"/>迥不相干。律有明文。何不檢看。二百五十戒相尙
<lb ed="X" n="0240c02"/><lb ed="R106" n="0295b02"/>自不知。而稱爲比丘者。寧不愧哉。自誤誤人。過非
<lb ed="X" n="0240c03"/><lb ed="R106" n="0295b03"/>小矣。昔傅大士是彌勒菩薩化身。每行淸齋。竟日
<lb ed="X" n="0240c04"/><lb ed="R106" n="0295b04"/>不食。減餐以施貧餒。今者二時飽食。猶不知愧。故
<lb ed="X" n="0240c05"/><lb ed="R106" n="0295b05"/>違佛制不觀祖德。不念他乏。焉得名爲好心出家。
<lb ed="X" n="0240c06"/><lb ed="R106" n="0295b06"/>或曰永嘉云。大悟不拘於小節。奚在瑣瑣行持。答
<lb ed="X" n="0240c07"/><lb ed="R106" n="0295b07"/>曰。斯謂實際理地不受一塵。致於眞如佛性尙不
<lb ed="X" n="0240c08"/><lb ed="R106" n="0295b08"/>立。況其他小節乎。如云。婬房酒肆無非淸淨道場。
<lb ed="X" n="0240c09"/><lb ed="R106" n="0295b09"/>苟執事言之。則入地獄如箭。迦葉結集。猶不捨微
<lb ed="X" n="0240c10"/><lb ed="R106" n="0295b10"/>細之戒。何云不拘。若其上上根人。得事事無礙。則
<lb ed="X" n="0240c11"/><lb ed="R106" n="0295b11"/>萬事門中不捨一法。又有何小節而見拘耶。或曰。
<lb ed="X" n="0240c12"/><lb ed="R106" n="0295b12"/>有二比丘犯婬殺。波離增罪結。維摩頓除疑。此復
<lb ed="X" n="0240c13"/><lb ed="R106" n="0295b13"/>云何。答曰。斯明無心犯也。彼二比丘。共住山菴。一
<lb ed="X" n="0240c14"/><lb ed="R106" n="0295b14"/>外出遊行。一在菴坐禪睡熟。樵女入菴。偷犯淨戒。
<lb ed="X" n="0240c15"/><lb ed="R106" n="0295b15"/>旣寤心生不悅。彼外出者還。以事陳知。彼卽瞋逐
<lb ed="X" n="0240c16"/><lb ed="R106" n="0295b16"/>樵女。女怖墮坑而死。二心俱懷憂惱。一由無心犯
<lb ed="X" n="0240c17"/><lb ed="R106" n="0295b17"/>婬。一由無心犯殺。以初如來結戒。未制無心不犯。
<lb ed="X" n="0240c18"/><lb ed="R106" n="0295b18"/>故波離據事結罪。苟其有心。便獲阿鼻業矣。縱得
<lb ed="X" n="0240c19"/><lb ed="R106" n="0296a01"/>羯磨。僅免地獄。現生寧獲證悟。若以婬殺爲小節。
<lb ed="X" n="0240c20"/><lb ed="R106" n="0296a02"/>不知更以何爲大哉。或曰。勇施推罪性了不可得。
<lb ed="X" n="0240c21"/><lb ed="R106" n="0296a03"/>卽往東方頓成正覺。何言不獲證悟。答曰。勇施乃
<lb ed="X" n="0240c22"/><lb ed="R106" n="0296a04"/>再來菩薩示現。俾後世懺悔者。達罪性空。滅業根
<lb ed="X" n="0240c23"/><lb ed="R106" n="0296a05"/>本設非再來。奚能成佛之速。故云多劫曾爲忍辱
<lb ed="X" n="0240c24"/><lb ed="R106" n="0296a06"/>仙。明非一生也。如或不然。請自揣看。諸佛無量神
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0241a" n="0241a"/>
<lb ed="X" n="0241a01"/><lb ed="R106" n="0296a07"/>通妙用。汝今百無一能。何由頓成正覺。事理性相。
<lb ed="X" n="0241a02"/><lb ed="R106" n="0296a08"/>觸目茫然。如何不拘小節。貪瞋滿腹。我人塡胸。未
<lb ed="X" n="0241a03"/><lb ed="R106" n="0296a09"/>能聞謗如飮甘露。何從頓入不思議。豈不聞乘戒
<lb ed="X" n="0241a04"/><lb ed="R106" n="0296a10"/>俱急。如鳥二翼。翱翔霄漢。扶搖萬里。得無快哉。倘
<lb ed="X" n="0241a05"/><lb ed="R106" n="0296a11"/>一妄生邪解。卽落豁達空。撥因果。作在心。殃在身
<lb ed="X" n="0241a06"/><lb ed="R106" n="0296a12"/>矣。如或不信。當觀下文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241a07"/><lb ed="R106" n="0296a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0241a0701">噫。可不戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241a08"/><lb ed="R106" n="0296a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0241a0801">大律云。沙門釋子。寧自破腹。不應夜食。沙彌尼戒
<lb ed="X" n="0241a09"/><lb ed="R106" n="0296a15"/>經云。若國王長者。過日中施。亦不得食。終死不犯
<lb ed="X" n="0241a10"/><lb ed="R106" n="0296a16"/>也。大乘蓮華藏經云。受佛禁戒。不護將來。各言我
<lb ed="X" n="0241a11"/><lb ed="R106" n="0296a17"/>是依大乘法。猶如冥夜。各自說言。我得佛法。受鐵
<lb ed="X" n="0241a12"/><lb ed="R106" n="0296a18"/>鏘地獄。從地獄出。瘖瘂聾盲。不見正法。又舍利弗
<lb ed="X" n="0241a13"/><lb ed="R106" n="0296b01"/>問經云。佛吿舍利弗。非時食者。是破戒人。是犯盜
<lb ed="X" n="0241a14"/><lb ed="R106" n="0296b02"/>人。是癩病人。壞善果故。非我弟子。盜我法利。盜名
<lb ed="X" n="0241a15"/><lb ed="R106" n="0296b03"/>盜食。一團一撮。片鹽片醋。死墮燋腸地獄。吞熱鐵
<lb ed="X" n="0241a16"/><lb ed="R106" n="0296b04"/>丸。從地獄出。生猪狗中。食諸不淨。及生惡鳥。人怪
<lb ed="X" n="0241a17"/><lb ed="R106" n="0296b05"/>其聲。後生餓鬼。還於寺中。在圊廁內。噉食糞穢。並
<lb ed="X" n="0241a18"/><lb ed="R106" n="0296b06"/>百千萬歲。更生人中。貧窮下賤。人所厭惡。所有言
<lb ed="X" n="0241a19"/><lb ed="R106" n="0296b07"/>說。人不信用。不如盜一人物。其罪尙輕。割奪多人
<lb ed="X" n="0241a20"/><lb ed="R106" n="0296b08"/>良祐福田。斷絕出世道故。是大劫賊。是卽餓鬼。爲
<lb ed="X" n="0241a21"/><lb ed="R106" n="0296b09"/>罪窟宅。其時食者。是卽福田。是卽出家。是卽天人
<lb ed="X" n="0241a22"/><lb ed="R106" n="0296b10"/>良友。是卽天人導師。如佛所說。令人毛骨悚然。何
<lb ed="X" n="0241a23"/><lb ed="R106" n="0296b11"/>爲一餐之食。遺累至此。其有智者。可不深戒歟。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0241a24"/><lb ed="R106" n="0296b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">十曰不捉持生像金銀寶物</cb:mulu><head>△十曰不捉持生像金銀寶物</head>
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0241b" n="0241b"/>
<lb ed="X" n="0241b01"/><lb ed="R106" n="0296b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0241b0101">身離利欲。故曰不持生像。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241b02"/><lb ed="R106" n="0296b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0241b0201">解曰。生卽金也。像似也。似金者銀也。謂金色生本自
<lb ed="X" n="0241b03"/><lb ed="R106" n="0296b15"/>黃。銀可染黃似金也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241b04"/><lb ed="R106" n="0296b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0241b0401">此胡漢雙擧也。漢言金銀。胡言生像。大律云。生色
<lb ed="X" n="0241b05"/><lb ed="R106" n="0296b17"/>似色是也。生色者。謂金生本自黃色。不可變改也。
<lb ed="X" n="0241b06"/><lb ed="R106" n="0296b18"/>似色者。謂銀可染變爲黃色。如以石黃煑銀令似
<lb ed="X" n="0241b07"/><lb ed="R106" n="0297a01"/>金也。胡言者。良由譯人從天竺來。路經胡地。傳彼
<lb ed="X" n="0241b08"/><lb ed="R106" n="0297a02"/>胡語。譯爲華言。若準天竺梵音。呼金爲蘇伐羅。呼
<lb ed="X" n="0241b09"/><lb ed="R106" n="0297a03"/>銀爲阿路巴。雖得斯名。然亦未詳其義。或有名無
<lb ed="X" n="0241b10"/><lb ed="R106" n="0297a04"/>義。五不翻中之一。如此方金銀。亦有名無義。據上
<lb ed="X" n="0241b11"/><lb ed="R106" n="0297a05"/>世稱銀爲乾汞。謂水銀爲藥銀。斯之少別耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241b12"/><lb ed="R106" n="0297a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0241b1201">寶者。七寶之類也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241b13"/><lb ed="R106" n="0297a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0241b1301">一金。二銀。三毗琉璃。四頗梨。卽水玉。五<g ref="#CB00221">𤥭</g>磲。六瑪
<lb ed="X" n="0241b14"/><lb ed="R106" n="0297a08"/>瑙。七赤珍珠。其餘珊瑚琥珀日珠月珠摩尼珠等。
<lb ed="X" n="0241b15"/><lb ed="R106" n="0297a09"/>皆寶之類也。經云。乃至不得習弄兵杖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241b16"/><lb ed="R106" n="0297a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0241b1601">皆長貪心。妨廢道業。故佛在世時。僧皆乞食。不立烟
<lb ed="X" n="0241b17"/><lb ed="R106" n="0297a11"/>爨。衣服房舍。悉任外緣。置金銀於無用之地。捉持尙
<lb ed="X" n="0241b18"/><lb ed="R106" n="0297a12"/>禁。淸可知矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241b19"/><lb ed="R106" n="0297a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0241b1901">金銀七寶。皆增長人貪愛之心。故妨廢修行道業。
<lb ed="X" n="0241b20"/><lb ed="R106" n="0297a14"/>貪爲鬼畜之根。愛爲生死之本。如來出世。原爲斷
<lb ed="X" n="0241b21"/><lb ed="R106" n="0297a15"/>絕衆生生死根株。故令遠離世利。衣食房舍。旣任
<lb ed="X" n="0241b22"/><lb ed="R106" n="0297a16"/>他施。故置金銀於無用之地。後因病比丘。乃漸聽
<lb ed="X" n="0241b23"/><lb ed="R106" n="0297a17"/>立烟爨房舍。今時房舍悉備。食用皆出常住。猶嫌
<lb ed="X" n="0241b24"/><lb ed="R106" n="0297a18"/>不稱<anchor xml:id="nkr_note_add_0241b2401" n="0241b2401"/><anchor xml:id="beg0241b2401" n="0241b2401"/>己<anchor xml:id="end0241b2401"/>懷。不知是何心哉。佛旣不聽捉持。則其不
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0241c" n="0241c"/>
<lb ed="X" n="0241c01"/><lb ed="R106" n="0297b01"/>貪少欲之淸節。可自知矣。餘律或言不受畜。或言
<lb ed="X" n="0241c02"/><lb ed="R106" n="0297b02"/>不捉持。以捉持是畜之漸因。亦染汚淨德。故佛制
<lb ed="X" n="0241c03"/><lb ed="R106" n="0297b03"/>斷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241c04"/><lb ed="R106" n="0297b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0241c0401">鋤金不顧。世儒尙然。釋子稱貧。畜財奚用。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241c05"/><lb ed="R106" n="0297b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0241c0501">彼旣不顧。我何稱貧。衣食悉任外緣。故曰畜財奚
<lb ed="X" n="0241c06"/><lb ed="R106" n="0297b06"/>用。世儒者。漢北海管寧也。寧少時與華歆爲友。同
<lb ed="X" n="0241c07"/><lb ed="R106" n="0297b07"/>席讀書。曾與歆共鋤菜。見地有金。揮鋤不顧。與瓦
<lb ed="X" n="0241c08"/><lb ed="R106" n="0297b08"/>石無異。歆捉而擲之。時人以是知其優劣矣。寧後
<lb ed="X" n="0241c09"/><lb ed="R106" n="0297b09"/>適遼東三十七年。魏主丕徵之。乃浮海西歸。以爲
<lb ed="X" n="0241c10"/><lb ed="R106" n="0297b10"/>太中大夫不受。其名行高潔若此。又能因事導人
<lb ed="X" n="0241c11"/><lb ed="R106" n="0297b11"/>於善。人皆服其化。年八十有四卒。歆爲尙書令。行
<lb ed="X" n="0241c12"/><lb ed="R106" n="0297b12"/>逆。不得其終。先<name role="" type="person">曹操</name>欲弒獻帝后伏氏。及二皇子。
<lb ed="X" n="0241c13"/><lb ed="R106" n="0297b13"/>使郄慮持節<g ref="#CB15081">䇿</g>。收后璽綬。歆卽壞戶。發壁。就牽后
<lb ed="X" n="0241c14"/><lb ed="R106" n="0297b14"/>出。披髮徒跣泣行。帝見不能救。遂將后下暴室幽
<lb ed="X" n="0241c15"/><lb ed="R106" n="0297b15"/>死。二皇子皆酖殺之。所謂知其優劣者此也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241c16"/><lb ed="R106" n="0297b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0241c1601">今人不能俱行乞食。或入叢林。或住菴院。或出遠方。
<lb ed="X" n="0241c17"/><lb ed="R106" n="0297b17"/>亦未免有金銀之費。必也知違佛制。生大慚愧。念他
<lb ed="X" n="0241c18"/><lb ed="R106" n="0297b18"/>貧乏。常行布施。不營求。不畜積。不販賣。不以七寶粧
<lb ed="X" n="0241c19"/><lb ed="R106" n="0298a01"/>飾衣器等物。庶幾可耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0241c20"/><lb ed="R106" n="0298a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0241c2001">此是大師權開。非佛本意。故曰必也知違佛制。以
<lb ed="X" n="0241c21"/><lb ed="R106" n="0298a03"/>知違制故。生大慚愧。念他貧乏故。常行布施。不營
<lb ed="X" n="0241c22"/><lb ed="R106" n="0298a04"/>求者。謂不種種經營求索也。不畜積者。謂有檀越
<lb ed="X" n="0241c23"/><lb ed="R106" n="0298a05"/>布施。卽將以供三寶。自獲善果。復令施福轉增。不
<lb ed="X" n="0241c24"/><lb ed="R106" n="0298a06"/>可畜之箱囊。積之高閣。故經云。無得藏積穢寶。人
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0242a" n="0242a"/>
<lb ed="X" n="0242a01"/><lb ed="R106" n="0298a07"/>與不受。受則不留。轉濟窮乏。常爲人說不貪之德。
<lb ed="X" n="0242a02"/><lb ed="R106" n="0298a08"/>是也。不販賣者。謂不賤買貴賣。虧損淨行。縱得財
<lb ed="X" n="0242a03"/><lb ed="R106" n="0298a09"/>利供僧。佛不許受。繪塑佛像。不聽禮拜。業疏云。但
<lb ed="X" n="0242a04"/><lb ed="R106" n="0298a10"/>以邪心。有涉貪染。爲利賣法。禮佛讀經斷食等。所
<lb ed="X" n="0242a05"/><lb ed="R106" n="0298a11"/>獲贜賄。皆曰邪命物。不以七寶粧飾衣器等物者。
<lb ed="X" n="0242a06"/><lb ed="R106" n="0298a12"/>謂非釋子所宜。及增長愛根。成有漏業故也。梵語
<lb ed="X" n="0242a07"/><lb ed="R106" n="0298a13"/>貧婆。此云叢林。譬如大樹叢叢。故僧聚處名曰叢
<lb ed="X" n="0242a08"/><lb ed="R106" n="0298a14"/>林。西國僧俗修行。於蘭若處。多結草菴居之。院是
<lb ed="X" n="0242a09"/><lb ed="R106" n="0298a15"/>禪室。凡庭館有垣墻者。皆曰院。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0242a10"/><lb ed="R106" n="0298a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0242a1001">如或不然。得罪彌重。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0242a11"/><lb ed="R106" n="0298a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0242a1101">謂若不生大慚愧等。故違佛制。得罪非小也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0242a12"/><lb ed="R106" n="0298a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0242a1201">噫。可不戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0242a13"/><lb ed="R106" n="0298b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0242a1301">昔目連尊者。共沙彌專頭。飛到雪山阿耨大池上
<lb ed="X" n="0242a14"/><lb ed="R106" n="0298b02"/>坐禪。時沙彌見池邊金沙。便作是念。我當盛此沙。
<lb ed="X" n="0242a15"/><lb ed="R106" n="0298b03"/>著佛澡罐下。目連從禪定起。乘空而還。時沙彌爲
<lb ed="X" n="0242a16"/><lb ed="R106" n="0298b04"/>非人所持。不能飛行。目連顧視。令捨金沙。卽乘空
<lb ed="X" n="0242a17"/><lb ed="R106" n="0298b05"/>而去。又一比丘。將一沙彌歸看親里。途中有非人
<lb ed="X" n="0242a18"/><lb ed="R106" n="0298b06"/>化作龍來。右繞沙彌。以花散上。讚言善哉。大得善
<lb ed="X" n="0242a19"/><lb ed="R106" n="0298b07"/>利。彼到親里家<anchor xml:id="nkr_note_add_0242a1901" n="0242a1901"/><anchor xml:id="beg0242a1901" n="0242a1901"/>已<anchor xml:id="end0242a1901"/>。欲還。親里卽以錢與沙彌爲路
<lb ed="X" n="0242a20"/><lb ed="R106" n="0298b08"/>糧。沙彌持至中途。非人復化作龍來。左繞沙彌。以
<lb ed="X" n="0242a21"/><lb ed="R106" n="0298b09"/>土坌上說言。汝失善利。出家修道而捉錢行。沙彌
<lb ed="X" n="0242a22"/><lb ed="R106" n="0298b10"/>便啼。比丘回視。知其持錢。便令捨錢。非人復如前
<lb ed="X" n="0242a23"/><lb ed="R106" n="0298b11"/>供養。由是觀之。爲害非小。故佛喩之爲大毒虵。喪
<lb ed="X" n="0242a24"/><lb ed="R106" n="0298b12"/>身敗德。無不由之。可不戒歟。如上十戒。前四是性
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0242b" n="0242b"/>
<lb ed="X" n="0242b01"/><lb ed="R106" n="0298b13"/>罪。謂其性本自是罪。不由佛制故有。無論在家出
<lb ed="X" n="0242b02"/><lb ed="R106" n="0298b14"/>家。作之卽墮三塗。故名性罪。亦名根本戒。以犯之
<lb ed="X" n="0242b03"/><lb ed="R106" n="0298b15"/>如樹斷根。不復還更生長。後六是遮罪。由佛遮禁。
<lb ed="X" n="0242b04"/><lb ed="R106" n="0298b16"/>不聽毀犯。故名遮罪。設有違犯。不得覆藏。卽須深
<lb ed="X" n="0242b05"/><lb ed="R106" n="0298b17"/>生慚愧。向師發露悔過。斷後作心。還得淸淨。如論
<lb ed="X" n="0242b06"/><lb ed="R106" n="0298b18"/>云。是中四是實惡。酒是衆惡門。餘者是不放逸道
<lb ed="X" n="0242b07"/><lb ed="R106" n="0299a01"/>因緣。以能成就梵行出世道故。故經云。是戒能爲
<lb ed="X" n="0242b08"/><lb ed="R106" n="0299a02"/>比丘戒菩薩戒。乃至無上菩提。而作根本。佛吿諸
<lb ed="X" n="0242b09"/><lb ed="R106" n="0299a03"/>比丘。我若不持戒。當墮三惡道中。尙不得爲下賤
<lb ed="X" n="0242b10"/><lb ed="R106" n="0299a04"/>人身。況能成熟衆生。淨佛國土。具一切種智。故知
<lb ed="X" n="0242b11"/><lb ed="R106" n="0299a05"/>寧捨身命碎如微塵。不可毀犯禁戒。墜墮三塗。永
<lb ed="X" n="0242b12"/><lb ed="R106" n="0299a06"/>失菩提種子也。</p></cb:div></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0242b13"/><lb ed="R106" n="0299a07"/>
<lb ed="X" n="0242b14"/><lb ed="R106" n="0299a08"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>沙彌律儀要略增註卷上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0242b15"/>
<lb ed="X" n="0242b16"/><lb ed="R106" n="0299a10"/><cb:div type="w"><head>音釋</head>
<lb ed="X" n="0242b17"/><lb ed="R106" n="0299a11"/><cb:div type="note"><entry><form>比丘</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242b1703" cb:place="inline">此云乞士。乞是乞求之名。士是淸雅之稱。謂
<lb ed="X" n="0242b18"/><lb ed="R106" n="0299a12"/>內修淸雅之德。外離四邪。福利衆生。吿求資身。以
<lb ed="X" n="0242b19"/><lb ed="R106" n="0299a13"/>成淸雅之德。新云苾芻。別有五義。如常可知。大智
<lb ed="X" n="0242b20"/><lb ed="R106" n="0299a14"/>律師云。乞士者。內則乞法以治性。外則丐食以資
<lb ed="X" n="0242b21"/><lb ed="R106" n="0299a15"/>身。父母人之至親。最先割捨。鬚髮世之所重。盡以
<lb ed="X" n="0242b22"/><lb ed="R106" n="0299a16"/>剃除。富溢七珍。棄之猶同於草芥。貴尊一品。視之
<lb ed="X" n="0242b23"/><lb ed="R106" n="0299a17"/>何啻於烟雲。極厭無常。深窮有本。欲高其志。必降
<lb ed="X" n="0242b24"/><lb ed="R106" n="0299a18"/>其身。執錫有類於枯藜。擎鉢何殊於破器。肩披壞
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0242c" n="0242c"/>
<lb ed="X" n="0242c01"/><lb ed="R106" n="0299b01"/>服。卽是弊袍。肘半絡囊。便同席袋。淸淨活命。<anchor xml:id="nkr_note_add_0242c0101" n="0242c0101"/><anchor xml:id="beg0242c0101" n="0242c0101"/>已<anchor xml:id="end0242c0101"/>沾
<lb ed="X" n="0242c02"/><lb ed="R106" n="0299b02"/>八聖道中。儉約修身。卽預四依行內。九州四海。都
<lb ed="X" n="0242c03"/><lb ed="R106" n="0299b03"/>爲遊處之方。樹下塚間。悉是栖遲之處。攀三乘之
<lb ed="X" n="0242c04"/><lb ed="R106" n="0299b04"/>逸駕。蹈諸佛之遺踪。稟聖敎以無違。眞佛弟子。遇
<lb ed="X" n="0242c05"/><lb ed="R106" n="0299b05"/>世緣而不易。實大丈夫。可以戰退魔軍。揮開塵網。
<lb ed="X" n="0242c06"/><lb ed="R106" n="0299b06"/>受萬金之勝供。諒亦堪消。爲四生之福田。信非虗
<lb ed="X" n="0242c07"/><lb ed="R106" n="0299b07"/>託。乞士爲義。其斯之謂乎。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0242c08"/><lb ed="R106" n="0299b08"/><entry><form>三明</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c0803" cb:place="inline">一宿命。二天眼。三漏盡。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0242c09"/><lb ed="R106" n="0299b09"/><entry><form>六通</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c0903" cb:place="inline">一天眼。二天耳。三他心。四宿命。五神足。六漏
<lb ed="X" n="0242c10"/><lb ed="R106" n="0299b10"/>盡。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0242c11"/><lb ed="R106" n="0299b11"/><entry><form>阿修羅</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c1104" cb:place="inline">此云非天。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0242c12"/><lb ed="R106" n="0299b12"/><entry><form>四果</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c1203" cb:place="inline">一須陀洹。二斯陀含。三阿那含。四阿羅漢。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0242c13"/><lb ed="R106" n="0299b13"/><entry><form>四十二位</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c1305" cb:place="inline">十住。十行。十向。十地。等覺。妙覺。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0242c14"/><lb ed="R106" n="0299b14"/><entry><form>九界</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c1403" cb:place="inline">天。人。修羅。地獄。餓鬼。畜生。聲聞。緣覺。菩薩。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0242c15"/><lb ed="R106" n="0299b15"/><entry><form>二智</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c1503" cb:place="inline">一世智。二無漏智。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0242c16"/><lb ed="R106" n="0299b16"/><entry><form>四機</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c1603" cb:place="inline">一人天機。二二乘機。三菩薩機。四佛機。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0242c17"/><lb ed="R106" n="0299b17"/><entry><form>三途</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c1703" cb:place="inline">地獄。餓鬼。畜生。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0242c18"/><lb ed="R106" n="0299b18"/><entry><form>詭譎</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c1803" cb:place="inline">上音葵。下音決。詐也。戾也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0242c19"/><lb ed="R106" n="0300a01"/><entry><form>七聖財</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c1904" cb:place="inline">信。施。戒。聞。慧。慚。愧。資用成佛。故名爲財。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0242c20"/><lb ed="R106" n="0300a02"/><entry><form>醪</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c2002" cb:place="inline">音牢。汁滓合而爲酒。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>域</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c2011" cb:place="inline">音欲。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0242c21"/><lb ed="R106" n="0300a03"/><entry><form>符生</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c2103" cb:place="inline">徤帝子也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>酖</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c2108" cb:place="inline">音耽。亦音鴆。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0242c22"/><lb ed="R106" n="0300a04"/><entry><form>鴆</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c2202" cb:place="inline">朕去聲。鴆鳥大如鴞。紫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242001" n="0242001"/>緣色。頸長。觜赤。長七八
<lb ed="X" n="0242c23"/><lb ed="R106" n="0300a05"/>寸。食蛇。雄名運日。雌名陰諧。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0242c24"/><lb ed="R106" n="0300a06"/><entry><form>鴞</form><cb:def><p xml:id="pX60p0242c2402" cb:place="inline">音囂。大如斑鳩。體有文。而綠色。其鳴則禍。謂之
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0243a" n="0243a"/>
<lb ed="X" n="0243a01"/><lb ed="R106" n="0300a07"/>鴞鴟。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>鬘</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0104" cb:place="inline">音蠻。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243a02"/><lb ed="R106" n="0300a08"/><entry><form>蘇摩那華</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0205" cb:place="inline">此云稱意花。色黃白。極香。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243a03"/><lb ed="R106" n="0300a09"/><entry><form>斫</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0302" cb:place="inline">音酌。刀斬也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243a04"/><lb ed="R106" n="0300a10"/><entry><form>餛飩</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0403" cb:place="inline">上音魂。下音褪。厚味之食也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>頊</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0415" cb:place="inline">音旭。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243a05"/><lb ed="R106" n="0300a11"/><entry><form><g ref="#CB16727">鯀</g></form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0502" cb:place="inline">音衮。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>安邑</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0506" cb:place="inline">今平陽府是也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243a06"/><lb ed="R106" n="0300a12"/><entry><form>黻冕</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0603" cb:place="inline">上音拂。狀如亞。亞音弗。下音勉。黃帝初作之。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243a07"/><lb ed="R106" n="0300a13"/><entry><form>洫</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0702" cb:place="inline">兄字入聲溝洫也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>黯</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0710" cb:place="inline">音黶。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243a08"/><lb ed="R106" n="0300a14"/><entry><form>俳</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0802" cb:place="inline">音牌。所謂詼笑類俳倡也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>謠</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0813" cb:place="inline">音姚。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243a09"/><lb ed="R106" n="0300a15"/><entry><form>八風</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a0903" cb:place="inline">一條風。二明度風。三淸明風。四景風。五涼風。
<lb ed="X" n="0243a10"/><lb ed="R106" n="0300a16"/>六昌盍風。七不周風。八廣莫風。此八風。一節四十
<lb ed="X" n="0243a11"/><lb ed="R106" n="0300a17"/>五日。八節共成三百六十日。成一歲。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243a12"/><lb ed="R106" n="0300a18"/><entry><form>朞</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a1202" cb:place="inline">音雞。周年也。又日行三百六十六日。則復其初
<lb ed="X" n="0243a13"/><lb ed="R106" n="0300b01"/>度。謂之朞年。月行十有二月而歲周。謂之朞月。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243a14"/><lb ed="R106" n="0300b02"/><entry><form>絙</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a1402" cb:place="inline">音桓。緩也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243a15"/><lb ed="R106" n="0300b03"/><entry><form>弋綈</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a1503" cb:place="inline">弋黑色也。綈音題。厚絁也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243a16"/><lb ed="R106" n="0300b04"/><entry><form>遽</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a1602" cb:place="inline">音據。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>骰</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a1605" cb:place="inline">音投。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243a17"/><lb ed="R106" n="0300b05"/><entry><form>梟</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a1702" cb:place="inline">音驕。不孝鳥也。又梟邀也。摴蒲<anchor xml:id="nkr_note_add_0243a1701" n="0243a1701"/><anchor xml:id="beg0243a1701" n="0243a1701"/>采<anchor xml:id="end0243a1701"/>名。六博得邀
<lb ed="X" n="0243a18"/><lb ed="R106" n="0300b06"/>者勝。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243a19"/><lb ed="R106" n="0300b07"/><entry><form>五石</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a1903" cb:place="inline">白瑛。紫瑛。石膏。鐘乳。石脂。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243a20"/><lb ed="R106" n="0300b08"/><entry><form>五果</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a2003" cb:place="inline">一訶子。二<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB17344">𨢘</g>勒。似桃。此方無也。三餘甘子。
<lb ed="X" n="0243a21"/><lb ed="R106" n="0300b09"/>四蓽茇。五胡椒。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243a22"/><lb ed="R106" n="0300b10"/><entry><form>八漿</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243a2203" cb:place="inline">一梨。二閻浮子。三酸棗。四甘蔗。五蕤果。六藕。
<lb ed="X" n="0243a23"/><lb ed="R106" n="0300b11"/>七婆樓師。似蘡薁子。此方無有。八蒲萄。如此八種。
<lb ed="X" n="0243a24"/><lb ed="R106" n="0300b12"/>用物壓爲漿。以囊濾之。盛於淨器。澄如水色。方聽
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0243b" n="0243b"/>
<lb ed="X" n="0243b01"/><lb ed="R106" n="0300b13"/>飮之。不得咬嚼。及以煎湯。今有食橄欖蜜瓜。蜜冬。
<lb ed="X" n="0243b02"/><lb ed="R106" n="0300b14"/>蜜煎。山藥苡仁。爲非時食者。深爲非法。不可啗也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243b03"/><lb ed="R106" n="0300b15"/><entry><form>俳優</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243b0303" cb:place="inline">演戲文也。昔唐明王敎戲於梨園。今謂之梨
<lb ed="X" n="0243b04"/><lb ed="R106" n="0300b16"/>園子弟。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243b05"/><lb ed="R106" n="0300b17"/><entry><form>五不翻</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243b0504" cb:place="inline">翻謂翻譯。西天之文。而爲東華之義。原有
<lb ed="X" n="0243b06"/><lb ed="R106" n="0300b18"/>五不可翻。一秘密。二含多義。三此方無有。四順古
<lb ed="X" n="0243b07"/><lb ed="R106" n="0301a01"/>五令生善故。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243b08"/><lb ed="R106" n="0301a02"/><entry><form>箜篌</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243b0803" cb:place="inline">武紀云。箜篌二十五絃。漢武帝。命侯揮造。因
<lb ed="X" n="0243b09"/><lb ed="R106" n="0301a03"/>姓及聲坎坎應節。故名爲坎侯。今訛爲箜篌。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243b10"/><lb ed="R106" n="0301a04"/><entry><form>塞</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243b1002" cb:place="inline">音賽。行棋相塞謂之塞也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0243b11"/><lb ed="R106" n="0301a05"/><entry><form>天廟焚身。婬女騎頸</form><cb:def><p xml:id="pX60p0243b1109" cb:place="inline">昔者外國王有女名曰狗頭。
<lb ed="X" n="0243b12"/><lb ed="R106" n="0301a06"/>有捕魚人名述婆伽。途中遙見王女在高樓上窻
<lb ed="X" n="0243b13"/><lb ed="R106" n="0301a07"/>中。染著心生。不肯暫捨。彌歷多月。不能飮食。母問
<lb ed="X" n="0243b14"/><lb ed="R106" n="0301a08"/>其故。以情答母。我見王女。心不能忘。母言。汝是小
<lb ed="X" n="0243b15"/><lb ed="R106" n="0301a09"/>人。王女尊貴。不可得也。兒言。我心願樂。不能暫忘。
<lb ed="X" n="0243b16"/><lb ed="R106" n="0301a10"/>若不如意。不能得活。母爲子故。入王宮中。常送肥
<lb ed="X" n="0243b17"/><lb ed="R106" n="0301a11"/>魚。以遺王女。而不取價。王女怪問。汝欲求何事。母
<lb ed="X" n="0243b18"/><lb ed="R106" n="0301a12"/>白王女。願却左右。當以情吿。我惟有一子。敬慕王
<lb ed="X" n="0243b19"/><lb ed="R106" n="0301a13"/>女情結成病。命不久遠。願垂愍念。賜其生命。王女
<lb ed="X" n="0243b20"/><lb ed="R106" n="0301a14"/>言。曰。語彼月十五日。於某天祠中。住天像後。母還
<lb ed="X" n="0243b21"/><lb ed="R106" n="0301a15"/>語子。汝願<anchor xml:id="nkr_note_add_0243b2101" n="0243b2101"/><anchor xml:id="beg0243b2101" n="0243b2101"/>已<anchor xml:id="end0243b2101"/>得。吿之如上。沐浴新衣。在天像後住。
<lb ed="X" n="0243b22"/><lb ed="R106" n="0301a16"/>王女至時。白其父王。我有不吉。須至天祠。以求吉
<lb ed="X" n="0243b23"/><lb ed="R106" n="0301a17"/>福。王言。大善。卽嚴車五百乘。出至天祠。旣到。敕從
<lb ed="X" n="0243b24"/><lb ed="R106" n="0301a18"/>者齊門而止。獨入天祠。天神思惟。此不應爾。王爲
<pb ed="X" xml:id="X60.1118.0243c" n="0243c"/>
<lb ed="X" n="0243c01"/><lb ed="R106" n="0301b01"/>施主。不可令此小人毀辱王女。卽魘此人令睡不
<lb ed="X" n="0243c02"/><lb ed="R106" n="0301b02"/>覺。王女旣入。見其睡重。推之不寤。卽以瓔珞。直十
<lb ed="X" n="0243c03"/><lb ed="R106" n="0301b03"/>萬兩金遺之而去。去後。此人覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0243c0301" n="0243c0301"/><anchor xml:id="beg0243c0301" n="0243c0301"/>已<anchor xml:id="end0243c0301"/>。見有瓔珞。又問
<lb ed="X" n="0243c04"/><lb ed="R106" n="0301b04"/>衆人。知王女來。情願不遂。憂恨懊惱婬火內發。自
<lb ed="X" n="0243c05"/><lb ed="R106" n="0301b05"/>燒而死。以是證故。知女人之心。不擇貴賤。唯欲是
<lb ed="X" n="0243c06"/><lb ed="R106" n="0301b06"/>從也。出大智論。</p><p xml:id="pX60p0243c0607" cb:place="inline">○又昔者。<name role="" type="person">波羅柰國</name>山中。有一角
<lb ed="X" n="0243c07"/><lb ed="R106" n="0301b07"/>仙住山修道。被婬女扇陀。誑誘騎頸。擔女入城。詳
<lb ed="X" n="0243c08"/><lb ed="R106" n="0301b08"/>載經律中。文多不錄。</p><p xml:id="pX60p0243c0809" cb:place="inline">○狗頭。或云虵頭。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0226a1901" to="#end0226a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0226b0101" to="#end0226b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0226c0701" to="#end0226c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0228b1901" to="#end0228b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0229a0901" to="#end0229a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0229a1001" to="#end0229a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0229b1701" to="#end0229b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0229b2301" to="#end0229b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0229c2401" to="#end0229c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0230a2001" to="#end0230a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0230c0601" to="#end0230c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0230c1001" to="#end0230c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0231a0301" to="#end0231a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0231b1501" to="#end0231b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0231b1901" to="#end0231b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0231c1801" to="#end0231c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0232a0601" to="#end0232a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0232b2401" to="#end0232b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0233a1701" to="#end0233a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0233a2001" to="#end0233a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0233a2101" to="#end0233a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0233a2301" to="#end0233a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0233b2201" to="#end0233b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0233c1501" to="#end0233c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0233c1601" to="#end0233c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0233c2201" to="#end0233c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0234c0701" to="#end0234c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0235c1901" to="#end0235c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0236a1801" to="#end0236a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0236b1201" to="#end0236b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0236c0201" to="#end0236c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0238a0401" to="#end0238a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0238a0501" to="#end0238a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0238a1601" to="#end0238a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0238a1801" to="#end0238a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0238b0501" to="#end0238b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0238c0201" to="#end0238c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0240a0601" to="#end0240a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0240a2101" to="#end0240a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0241b2401" to="#end0241b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0242a1901" to="#end0242a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0242c0101" to="#end0242c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0243a1701" to="#end0243a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0243b2101" to="#end0243b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0243c0301" to="#end0243c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0225001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0225001">目錄新作</note>
<note n="0225002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0225002">目次與沙彌十戒威儀錄要同故今略之</note>
<note n="0235001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0235001">與疑興</note>
<note n="0242001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242001">緣疑綠</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0226a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0226a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0226b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0226b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0226c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0226c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0228b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0228b1901">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0229a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0229a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0229a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0229a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0229b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0229b1701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0229b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0229b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0229c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0229c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0230a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0230a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0230c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0230c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0230c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0230c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0231a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0231a0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0231b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0231b1501">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0231b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0231b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0231c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0231c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0232a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0232a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0232b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0232b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0233a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0233a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0233a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0233a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0233a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0233a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0233a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0233a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0233b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0233b2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0233c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0233c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0233c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0233c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0233c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0233c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0234c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0234c0701">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0235c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0235c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0236a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0236a1801">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0236b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0236b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0236c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0236c0201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0238a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238a0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0238a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0238a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238a1601">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0238a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238a1801">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0238b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0238c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238c0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0240a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0240a0601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0240a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0240a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0241b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241b2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0242a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0242a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0242c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0242c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0243a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243a1701">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0243b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0243c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>