<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X60n1119">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1119 沙彌律儀要略述義</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1119 沙彌律儀要略述義</title>
			<author>淸 書玉科釋</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>2卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">60</idno>.<idno type="no">1119</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">沙彌律儀要略述義</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【嘉興-CB】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00044">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00044</charName>
				<mapping cb:dec="983084" type="PUA">U+F002C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+459F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虻</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[亡/虫]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00566">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00566</charName>
				<mapping cb:dec="983606" type="PUA">U+F0236</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4812</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[跍*月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00589">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName>
				<mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>澗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[澗-日+月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00626">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00626</charName>
				<mapping cb:dec="983666" type="PUA">U+F0272</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3CB2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[疊*毛]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00895">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00895</charName>
				<mapping cb:dec="983935" type="PUA">U+F037F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+259CC</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/(爿*未)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01186">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01186</charName>
				<mapping cb:dec="984226" type="PUA">U+F04A2</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9EAF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>麴</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[麩-夫+曲]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02237">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02237</charName>
				<mapping cb:dec="985277" type="PUA">U+F08BD</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4D97</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[齒*可]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04775">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04775</charName>
				<mapping cb:dec="987815" type="PUA">U+F12A7</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+6AC8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>凳</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[柷-口+登]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05215">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05215</charName>
				<mapping cb:dec="988255" type="PUA">U+F145F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4A6B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>緉</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[革*兩]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05242">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05242</charName>
				<mapping cb:dec="988282" type="PUA">U+F147A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4C02</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[髟/采]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05315">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05315</charName>
				<mapping cb:dec="988355" type="PUA">U+F14C3</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3E11</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>爨</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[爂-火+焚]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05418">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05418</charName>
				<mapping cb:dec="988458" type="PUA">U+F152A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+458D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[虔-文+ㄆ]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05943">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05943</charName>
				<mapping cb:dec="988983" type="PUA">U+F1737</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4C1F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>魂</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[云/鬼]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08262">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08262</charName>
				<mapping cb:dec="991302" type="PUA">U+F2046</mapping>
			<mapping type="unicode">U+27288</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>蚊</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[民/虫]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB12530">
				<charName>CBETA CHARACTER CB12530</charName>
				<mapping cb:dec="995570" type="PUA">U+F30F2</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28932</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>釐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[釐-未+牙]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15062">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15062</charName>
				<mapping cb:dec="998102" type="PUA">U+F3AD6</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4C02</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[髟/釆]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15072">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName>
				<mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15116">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15116</charName>
				<mapping cb:dec="998156" type="PUA">U+F3B0C</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>僰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(束*束)/人]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15216">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15216</charName>
				<mapping cb:dec="998256" type="PUA">U+F3B70</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+87EE</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(乏-之+虫)*善]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15527">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15527</charName>
				<mapping cb:dec="998567" type="PUA">U+F3CA7</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+25211</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[目*(危-(夗-夕)+夫)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16014">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName>
				<mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16727">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16727</charName>
				<mapping cb:dec="999767" type="PUA">U+F4157</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>鯀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[魚*糸]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16732">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16732</charName>
				<mapping cb:dec="999772" type="PUA">U+F415C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2882F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[醨-禸]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17358">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17358</charName>
				<mapping cb:dec="1000398" type="PUA">U+F43CE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+25C1A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>篎</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[篎-目+耳]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-06-28T10:04:37">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0270a" n="0270a"/>
<lb ed="X" n="0270a01"/>
<lb ed="X" n="0270a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1119-A 叙</cb:mulu><head>No. 1119-A
<lb ed="X" n="0270a03"/><lb ed="R106" n="0353a01"/> 叙</head>
<lb ed="X" n="0270a04"/>
<lb ed="X" n="0270a05"/><lb ed="R106" n="0353a02"/><p xml:id="pX60p0270a0501">沙彌律儀者。明事之典也。雲棲要略者。顯理之書也。
<lb ed="X" n="0270a06"/><lb ed="R106" n="0353a03"/>事卽戒相威儀。理卽無作戒心。事無理不明。理無事
<lb ed="X" n="0270a07"/><lb ed="R106" n="0353a04"/>不顯。事理一如。戒心明矣。葢如來大慈。說是戒經。使
<lb ed="X" n="0270a08"/><lb ed="R106" n="0353a05"/>出家者。無爲無欲。淸淨自守。但經律深奧。義廣難明。
<lb ed="X" n="0270a09"/><lb ed="R106" n="0353a06"/>故大師乘願而來。刪繁取要。略而解之。以世間法。釋
<lb ed="X" n="0270a10"/><lb ed="R106" n="0353a07"/>出世間法。以出世間法。顯世間法。其間少研罪相。多
<lb ed="X" n="0270a11"/><lb ed="R106" n="0353a08"/>於勸持者。意謂沙彌初入道門。未便預聞篇聚也。吾
<lb ed="X" n="0270a12"/><lb ed="R106" n="0353a09"/>本師見月老和尙。中興止作。觀其要略文理優暢。感
<lb ed="X" n="0270a13"/><lb ed="R106" n="0353a10"/>發初機。故傳戒三十餘年。凡受戒者。必令深思熟讀。
<lb ed="X" n="0270a14"/><lb ed="R106" n="0353a11"/>使其威儀庠序。知所施行。乃與登壇受具。是以此書
<lb ed="X" n="0270a15"/><lb ed="R106" n="0353a12"/>盛行於世也。然大師以春秋之才。而解戒相。用禮記
<lb ed="X" n="0270a16"/><lb ed="R106" n="0353a13"/>之法。而輯威儀。若非窮究經律。博通傳史者。則不能
<lb ed="X" n="0270a17"/><lb ed="R106" n="0353a14"/>識其源委也。余數十年來。恒以爲念。因此朝夕黽勉。
<lb ed="X" n="0270a18"/><lb ed="R106" n="0353a15"/>遍搜內外諸書。析義消文。積成上下兩卷。名曰述義。
<lb ed="X" n="0270a19"/><lb ed="R106" n="0353a16"/>謂述其要略之大義也。後之覽者。倘因跬步而登山。
<lb ed="X" n="0270a20"/><lb ed="R106" n="0353a17"/>由初津而入海。卽達如來境界。事理宛然。則知一切
<lb ed="X" n="0270a21"/><lb ed="R106" n="0353a18"/>治世語言文字。皆與實相不相違背也。</p>
<lb ed="X" n="0270a22"/><lb ed="R106" n="0353b01"/><p xml:id="pX60p0270a2201">旹
<lb ed="X" n="0270a23" type="honorific"/><lb ed="R106" n="0353b02"/>康熈戊子年桂月吉<anchor xml:id="nkr_note_add_0270a2301" n="0270a2301"/><anchor xml:id="beg0270a2301" n="0270a2301"/>旦<anchor xml:id="end0270a2301"/>毗陵佛菴玉道者題於西湖
<lb ed="X" n="0270a24"/><lb ed="R106" n="0353b03"/>昭慶之法乳堂</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0270b" n="0270b"/>
<lb ed="X" n="0270b01"/>
<lb ed="X" n="0270b02"/>
<lb ed="X" n="0270b03"/>
<lb ed="X" n="0270b04"/><lb ed="R106" n="0353b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">凡例</cb:mulu><head>凡例</head>
<lb ed="X" n="0270b05"/><lb ed="R106" n="0353b06"/><list><item xml:id="itemX60p0270b0501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0270b0501" n="0270b0501"/><anchor xml:id="beg0270b0501" n="0270b0501"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0270b0501"/>沙彌十支戒相。是五篇三聚之基。二十四門威儀。
<lb ed="X" n="0270b06"/><lb ed="R106" n="0353b07"/>乃三千八萬之本。必須淸淨守持。以爲八德之要。
<lb ed="X" n="0270b07"/><lb ed="R106" n="0353b08"/>凡受戒者。不可忽也。</item>
<lb ed="X" n="0270b08"/><lb ed="R106" n="0353b09"/><item xml:id="itemX60p0270b0801"><anchor xml:id="nkr_note_add_0270b0801" n="0270b0801"/><anchor xml:id="beg0270b0801" n="0270b0801"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0270b0801"/>前之十戒。次第<anchor xml:id="nkr_note_add_0270b0802" n="0270b0802"/><anchor xml:id="beg0270b0802" n="0270b0802"/>已<anchor xml:id="end0270b0802"/>分。後之威儀。條章先列。自不庸
<lb ed="X" n="0270b09"/><lb ed="R106" n="0353b10"/>科。然其間解法。事有差殊。有直釋戒相者。有以世
<lb ed="X" n="0270b10"/><lb ed="R106" n="0353b11"/>法比量者。有顯果報者。有立誓願者。及諸威儀。亦
<lb ed="X" n="0270b11"/><lb ed="R106" n="0353b12"/>有不同處。若非科釋。難以標指。故今逐節加科。庶
<lb ed="X" n="0270b12"/><lb ed="R106" n="0353b13"/>使未瞻全文。則先知大意也。</item>
<lb ed="X" n="0270b13"/><lb ed="R106" n="0353b14"/><item xml:id="itemX60p0270b1301"><anchor xml:id="nkr_note_add_0270b1301" n="0270b1301"/><anchor xml:id="beg0270b1301" n="0270b1301"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0270b1301"/>戒相威儀。及與題目。俱書頂格。解方則低一格。科
<lb ed="X" n="0270b14"/><lb ed="R106" n="0353b15"/>釋。又低一格。皆用大字。述義。則書<anchor xml:id="nkr_note_orig_0270001" n="0270001"/>小字雙行。一則
<lb ed="X" n="0270b15"/><lb ed="R106" n="0353b16"/>敬重律儀。二則解述分明。其威儀中。雖以數事合
<lb ed="X" n="0270b16"/><lb ed="R106" n="0353b17"/>爲一科。然每事下。仍用○圈以別開。述義復用△
<lb ed="X" n="0270b17"/><lb ed="R106" n="0353b18"/>角而標出。眉目淸楚。庶無混濫。</item>
<lb ed="X" n="0270b18"/><lb ed="R106" n="0354a01"/><item xml:id="itemX60p0270b1801"><anchor xml:id="nkr_note_add_0270b1801" n="0270b1801"/><anchor xml:id="beg0270b1801" n="0270b1801"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0270b1801"/>釋此解文。原爲顯發其中本意。故經依經述。律以
<lb ed="X" n="0270b19"/><lb ed="R106" n="0354a02"/>律明。適遇古德箴誡之言。亦錄數語。以爲助顯。所
<lb ed="X" n="0270b20"/><lb ed="R106" n="0354a03"/>引外書。亦用世典釋之。並非臆見胸談。</item>
<lb ed="X" n="0270b21"/><lb ed="R106" n="0354a04"/><item xml:id="itemX60p0270b2101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0270b2101" n="0270b2101"/><anchor xml:id="beg0270b2101" n="0270b2101"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0270b2101"/>沙彌律儀事不同於比丘。故其中所結輕重開遮。
<lb ed="X" n="0270b22"/><lb ed="R106" n="0354a05"/>大槩而<anchor xml:id="nkr_note_add_0270b2201" n="0270b2201"/><anchor xml:id="beg0270b2201" n="0270b2201"/>已<anchor xml:id="end0270b2201"/>。況且人心不古。聞開。則切記於心。見遮。
<lb ed="X" n="0270b23"/><lb ed="R106" n="0354a06"/>則視爲故紙。若使預知。恐成障道因緣。茲不繁贅。</item>
<lb ed="X" n="0270b24"/><lb ed="R106" n="0354a07"/><item xml:id="itemX60p0270b2401"><anchor xml:id="nkr_note_add_0270b2401" n="0270b2401"/><anchor xml:id="beg0270b2401" n="0270b2401"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0270b2401"/>此隨律威儀。猶儒門之小學也。初心小衆。皆宜習
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0270c" n="0270c"/>
<lb ed="X" n="0270c01"/><lb ed="R106" n="0354a08"/>學行持。琢磨有漸。則道器易成。庶無躐等之過也。</item>
<lb ed="X" n="0270c02"/><lb ed="R106" n="0354a09"/><item xml:id="itemX60p0270c0201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0270c0201" n="0270c0201"/><anchor xml:id="beg0270c0201" n="0270c0201"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0270c0201"/>從來科式。有懸科。有貼科。若懸有二科三科。必一
<lb ed="X" n="0270c03"/><lb ed="R106" n="0354a10"/>一書完。再標初科貼文。今皆從簡。如子科分三。卽
<lb ed="X" n="0270c04"/><lb ed="R106" n="0354a11"/>將初科貼起。更不累書。是爲一法。每科用甲乙等
<lb ed="X" n="0270c05"/><lb ed="R106" n="0354a12"/>字標定。使閱者知其母子分明。祖孫不混。脉絡貫
<lb ed="X" n="0270c06"/><lb ed="R106" n="0354a13"/>通。以便檢討。</item>
<lb ed="X" n="0270c07"/><lb ed="R106" n="0354a14"/><item xml:id="itemX60p0270c0701"><anchor xml:id="nkr_note_add_0270c0701" n="0270c0701"/><anchor xml:id="beg0270c0701" n="0270c0701"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0270c0701"/>此集流通旣久。翻刻自多。其文句不無遺漏。筆畫
<lb ed="X" n="0270c08"/><lb ed="R106" n="0354a15"/>未免差譌。如摴蒲悞作樗蒲。絛悞作縧。屩悞作脚。
<lb ed="X" n="0270c09"/><lb ed="R106" n="0354a16"/>今皆校證。如涉道話有益身心等文。亦並錄入。庶
<lb ed="X" n="0270c10"/><lb ed="R106" n="0354a17"/>無遺悞。</item>
<lb ed="X" n="0270c11"/><lb ed="R106" n="0354a18"/><item xml:id="itemX60p0270c1101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0270c1101" n="0270c1101"/><anchor xml:id="beg0270c1101" n="0270c1101"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0270c1101"/>此述義。當與香乳記合看。葢其中文句。有與日用
<lb ed="X" n="0270c12"/><lb ed="R106" n="0354b01"/>同者。如聞鐘出生。及三匙五觀等偈義。皆從略。但
<lb ed="X" n="0270c13"/><lb ed="R106" n="0354b02"/>指香乳記詳明。故不重釋。</item>
<lb ed="X" n="0270c14"/><lb ed="R106" n="0354b03"/><item xml:id="itemX60p0270c1401"><anchor xml:id="nkr_note_add_0270c1401" n="0270c1401"/><anchor xml:id="beg0270c1401" n="0270c1401"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0270c1401"/>去聖時遙。人多好勝。以禪敎律三字橫在胸中。各
<lb ed="X" n="0270c15"/><lb ed="R106" n="0354b04"/>執所見。殊不知禪敎律皆從如來一鼻孔出。佛祖
<lb ed="X" n="0270c16"/><lb ed="R106" n="0354b05"/>何甞畫爲三橛耶。故此述義。一槩從公。別無偏執。</item></list></cb:div>
<lb ed="X" n="0270c17"/>
<lb ed="X" n="0270c18"/>
<lb ed="X" n="0270c19"/>
<lb ed="X" n="0270c20"/>
<lb ed="X" n="0270c21"/>
<lb ed="X" n="0270c22"/>
<lb ed="X" n="0270c23"/>
<lb ed="X" n="0270c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0271a" n="0271a"/>
<lb ed="X" n="0271a01"/>
<lb ed="X" n="0271a02"/><cb:docNumber>No. 1119</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0271a03"/><lb ed="R106" n="0355a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>沙彌律儀要略述義卷上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0271a04"/>
<lb ed="X" n="0271a05"/><lb ed="R106" n="0355a02"/><byline cb:type="author">淸　古杭昭慶萬壽戒壇傳律沙門書玉科釋</byline>
<lb ed="X" n="0271a06"/><lb ed="R106" n="0355a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">卷上</cb:mulu><p xml:id="pX60p0271a0601">釋此律儀。大分爲二。初標題。二釋文。初中<note place="inline">分三</note>初
<lb ed="X" n="0271a07"/><lb ed="R106" n="0355a04"/>標法題</p>
<lb ed="X" n="0271a08"/><lb ed="R106" n="0355a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0271a0801">沙彌律儀要略</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0271a09"/><lb ed="R106" n="0355a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0271a0901">釋。此題以人法爲名。沙彌。人也。律儀。法也。義如後
<lb ed="X" n="0271a10"/><lb ed="R106" n="0355a07"/>釋。葢如來出現於世。所說一代時敎。必須七部弟
<lb ed="X" n="0271a11"/><lb ed="R106" n="0355a08"/>子。任持資秉。佛法得以久住。七部者。謂出家五衆。
<lb ed="X" n="0271a12"/><lb ed="R106" n="0355a09"/>在家二衆也。其間各有大小之不同。故如來初成
<lb ed="X" n="0271a13"/><lb ed="R106" n="0355a10"/>正覺。作是念言。我得智慧。無能信受。若我住世。於
<lb ed="X" n="0271a14"/><lb ed="R106" n="0355a11"/>世無益。不如入於涅槃。爾時大梵天王。卽白佛言。
<lb ed="X" n="0271a15"/><lb ed="R106" n="0355a12"/>世尊。法海<anchor xml:id="nkr_note_add_0271a1501" n="0271a1501"/><anchor xml:id="beg0271a1501" n="0271a1501"/>已<anchor xml:id="end0271a1501"/>滿。法幢<anchor xml:id="nkr_note_add_0271a1502" n="0271a1502"/><anchor xml:id="beg0271a1502" n="0271a1502"/>已<anchor xml:id="end0271a1502"/>立。潤濟開導今正是時。云
<lb ed="X" n="0271a16"/><lb ed="R106" n="0355a13"/>何欲捨一切衆生。而不說法。爾時世尊受梵天請。
<lb ed="X" n="0271a17"/><lb ed="R106" n="0355a14"/>初於寂滅道場。先結波羅提木叉。爲諸利根菩薩。
<lb ed="X" n="0271a18"/><lb ed="R106" n="0355a15"/>說梵網經。此大乘始也。次於<name role="" type="person">鹿野苑</name>則。呼善來比
<lb ed="X" n="0271a19"/><lb ed="R106" n="0355a16"/>丘。爲憍陳如等。轉四諦法輪。此小乘始也。是時三
<lb ed="X" n="0271a20"/><lb ed="R106" n="0355a17"/>寶具矣。沙彌者。本於初度羅睺羅出家爲始。其沙
<lb ed="X" n="0271a21"/><lb ed="R106" n="0355a18"/>彌尼。是帶制。律儀者。有通。有別。通。則一大藏敎。總
<lb ed="X" n="0271a22"/><lb ed="R106" n="0355b01"/>名律儀。別。則就此十戒。及諸威儀也。沙彌。是能學。
<lb ed="X" n="0271a23"/><lb ed="R106" n="0355b02"/>律儀。是所學。能所合目。故名沙彌律儀。要略者。大
<lb ed="X" n="0271a24"/><lb ed="R106" n="0355b03"/>師於毗尼藏中。採取日用必行之事。故云要。對三
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0271b" n="0271b"/>
<lb ed="X" n="0271b01"/><lb ed="R106" n="0355b04"/>千八萬而言。故云略。此乃大師體佛弘慈。便於初
<lb ed="X" n="0271b02"/><lb ed="R106" n="0355b05"/>學。欲令人人信受佛語。熟讀行持。由小進大。得入
<lb ed="X" n="0271b03"/><lb ed="R106" n="0355b06"/>僧寶數故。沙彌要略。大意如此。標題<anchor xml:id="nkr_note_add_0271b0301" n="0271b0301"/><anchor xml:id="beg0271b0301" n="0271b0301"/>已<anchor xml:id="end0271b0301"/>竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0271b04"/><lb ed="R106" n="0355b07"/><p xml:id="pX60p0271b0401">次標人名</p>
<lb ed="X" n="0271b05"/><lb ed="R106" n="0355b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0271b0501">菩薩戒弟子。<name role="" type="person">雲棲寺</name>沙門。袾宏。輯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0271b06"/><lb ed="R106" n="0355b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0271b0601">釋。菩薩者。梵語。具云菩提薩埵。菩薩。此翻佛道。薩
<lb ed="X" n="0271b07"/><lb ed="R106" n="0355b10"/>埵。此翻有情。又菩提是智。薩埵是悲。以智故。上求
<lb ed="X" n="0271b08"/><lb ed="R106" n="0355b11"/>佛道。自利也。以悲故。下化衆生。利他也。四願彌堅。
<lb ed="X" n="0271b09"/><lb ed="R106" n="0355b12"/>自他俱利。故名菩薩。或翻開士。謂以佛道開化衆
<lb ed="X" n="0271b10"/><lb ed="R106" n="0355b13"/>生。發信心故。或翻高士。謂高出凡夫二乘故。翻旣
<lb ed="X" n="0271b11"/><lb ed="R106" n="0355b14"/>不定。故仍留梵語也。戒者。乃運善之初章。却惡之
<lb ed="X" n="0271b12"/><lb ed="R106" n="0355b15"/>前陣。卽三聚淨戒也。梵名波羅提木叉。此云保解
<lb ed="X" n="0271b13"/><lb ed="R106" n="0355b16"/>脫。謂嚴持淨戒。行菩薩道。如來保任。必得解脫煩
<lb ed="X" n="0271b14"/><lb ed="R106" n="0355b17"/>惱。證涅槃故。梵名室灑。此云弟子。謂學在師後曰
<lb ed="X" n="0271b15"/><lb ed="R106" n="0355b18"/>弟。解從師生曰子。此是大師學出世法。以戒爲師。
<lb ed="X" n="0271b16"/><lb ed="R106" n="0356a01"/>願同菩薩悲智。化導衆生之稱。雲棲者。乃大師中
<lb ed="X" n="0271b17"/><lb ed="R106" n="0356a02"/>興之道場也。其地去府治二十餘里。山名五雲。昔
<lb ed="X" n="0271b18"/><lb ed="R106" n="0356a03"/>有五色祥雲。盤旋頂上。<anchor xml:id="nkr_note_add_0271b1801" n="0271b1801"/><anchor xml:id="beg0271b1801" n="0271b1801"/>已<anchor xml:id="end0271b1801"/>而飛集西塢。經久不散。
<lb ed="X" n="0271b19"/><lb ed="R106" n="0356a04"/>時人異之。故名雲棲。寺者。嗣也。謂出家弟子。於中
<lb ed="X" n="0271b20"/><lb ed="R106" n="0356a05"/>承事佛法。依敎修行故。沙門者。德實之義。謂勤修
<lb ed="X" n="0271b21"/><lb ed="R106" n="0356a06"/>戒定慧。息滅貪瞋癡。識心達本源。故號爲沙門。非
<lb ed="X" n="0271b22"/><lb ed="R106" n="0356a07"/>泛常之通稱也。袾宏。是師之諱。字。佛慧。號。蓮池。杭
<lb ed="X" n="0271b23"/><lb ed="R106" n="0356a08"/>之沈氏子也。年十七補庠試。三十二父母皆喪。因
<lb ed="X" n="0271b24"/><lb ed="R106" n="0356a09"/>悟人世無常。投無門洞。性天理和尙出家。乞昭慶
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0271c" n="0271c"/>
<lb ed="X" n="0271c01"/><lb ed="R106" n="0356a10"/>寺無塵玉律師。授戒於地湧壇前。嗣後徧參知識
<lb ed="X" n="0271c02"/><lb ed="R106" n="0356a11"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0271c0201" n="0271c0201"/><anchor xml:id="beg0271c0201" n="0271c0201"/>已<anchor xml:id="end0271c0201"/>。旋歸武林。梵村乞食。見雲棲山水幽寂。遂結茅
<lb ed="X" n="0271c03"/><lb ed="R106" n="0356a12"/>而漸建叢林。精修白業。道行天下。世壽。八十有一。
<lb ed="X" n="0271c04"/><lb ed="R106" n="0356a13"/>僧臘<anchor xml:id="nkr_note_add_0271c0401" n="0271c0401"/><anchor xml:id="beg0271c0401" n="0271c0401"/>已<anchor xml:id="end0271c0401"/>滿五旬。生於嘉靖乙未。正月二十二日。終
<lb ed="X" n="0271c05"/><lb ed="R106" n="0356a14"/>於萬歷乙卯。七月初四。輯者。集也。謂採集成章。以
<lb ed="X" n="0271c06"/><lb ed="R106" n="0356a15"/>傳來學也。標人<anchor xml:id="nkr_note_add_0271c0601" n="0271c0601"/><anchor xml:id="beg0271c0601" n="0271c0601"/>已<anchor xml:id="end0271c0601"/>竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0271c07"/><lb ed="R106" n="0356a16"/><p xml:id="pX60p0271c0701">三釋題義<note place="inline">分二</note>。初題中人義</p>
<lb ed="X" n="0271c08"/><lb ed="R106" n="0356a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0271c0801">梵語沙彌。此云息慈。謂息惡行慈。息世染而慈濟
<lb ed="X" n="0271c09"/><lb ed="R106" n="0356a18"/>衆生也。亦云勤<g ref="#CB15081">䇿</g>。亦云求寂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0271c10"/><lb ed="R106" n="0356b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0271c1001">釋。梵語者。起世經云。世界初成。惟一海水。由風鼓
<lb ed="X" n="0271c11"/><lb ed="R106" n="0356b02"/>激。漸凝爲地。梵天光音之衆。下視山地。見其地肥
<lb ed="X" n="0271c12"/><lb ed="R106" n="0356b03"/>色香美好。以指嘗之。味若醍醐。食之不<anchor xml:id="nkr_note_add_0271c1201" n="0271c1201"/><anchor xml:id="beg0271c1201" n="0271c1201"/>已<anchor xml:id="end0271c1201"/>。身體麤
<lb ed="X" n="0271c13"/><lb ed="R106" n="0356b04"/>壯。失天光明神足。不復上昇。遂爲人祖。世居天竺。
<lb ed="X" n="0271c14"/><lb ed="R106" n="0356b05"/>自後。人隨地轉。音各成異。唯天竺存焉。故其音是
<lb ed="X" n="0271c15"/><lb ed="R106" n="0356b06"/>梵音。語是梵語也。沙彌。名有三譯。義出耶舍傳中。
<lb ed="X" n="0271c16"/><lb ed="R106" n="0356b07"/>此云息慈者。南山宣祖。以此方息慈之名。翻彼天
<lb ed="X" n="0271c17"/><lb ed="R106" n="0356b08"/>竺沙彌之號也。息。止義。行。作義。惡者。非梵行事。世
<lb ed="X" n="0271c18"/><lb ed="R106" n="0356b09"/>染者。謂此事乃世人之所貪染故。然此貪染。便是
<lb ed="X" n="0271c19"/><lb ed="R106" n="0356b10"/>生死之本。衆惡之源。出家離染。修解脫道。當鋤其
<lb ed="X" n="0271c20"/><lb ed="R106" n="0356b11"/>本。而塞其源。故應息惡也。然惡雖能息。若不行慈。
<lb ed="X" n="0271c21"/><lb ed="R106" n="0356b12"/>則墮偏小。非大乘根器。故復當慈濟衆生也。又盧
<lb ed="X" n="0271c22"/><lb ed="R106" n="0356b13"/>舍那。翻爲淨滿。謂惡無不息故淨。慈無不行故滿。
<lb ed="X" n="0271c23"/><lb ed="R106" n="0356b14"/>當知此沙彌戒。卽盧舍那之本因也。梵語室利摩
<lb ed="X" n="0271c24"/><lb ed="R106" n="0356b15"/>那路迦。<name role="" type="person">玄奘</name>法師。譯爲勤<g ref="#CB15081">䇿</g>。勤。卽不怠。<g ref="#CB15081">䇿</g>。乃進修。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0272a" n="0272a"/>
<lb ed="X" n="0272a01"/><lb ed="R106" n="0356b16"/>喩如良馬見鞭影而進也。故後解文中。多擧果報
<lb ed="X" n="0272a02"/><lb ed="R106" n="0356b17"/>等緣。警避諸惡。亦卽息慈之意也。梵語室那末尼。
<lb ed="X" n="0272a03"/><lb ed="R106" n="0356b18"/>義淨律師。譯爲求寂。寂。卽涅槃。而涅槃翻爲圓寂。
<lb ed="X" n="0272a04"/><lb ed="R106" n="0357a01"/>以德無不備稱圓。卽行慈勤善之果也。障無不盡
<lb ed="X" n="0272a05"/><lb ed="R106" n="0357a02"/>名寂。俱息惡<g ref="#CB15081">䇿</g>行之果也。沙彌十支無染。則具戒
<lb ed="X" n="0272a06"/><lb ed="R106" n="0357a03"/>得圓。比丘五篇淸淨。則涅槃可證。故云求寂也。名
<lb ed="X" n="0272a07"/><lb ed="R106" n="0357a04"/>雖有三。義實無別。又息。是止持。卽對治悉檀。慈。是
<lb ed="X" n="0272a08"/><lb ed="R106" n="0357a05"/>作持。卽世界悉檀。敎也。勤。是勸作。<g ref="#CB15081">䇿</g>。是誡止。卽爲
<lb ed="X" n="0272a09"/><lb ed="R106" n="0357a06"/>人悉檀。行也。圓。是作果。寂。是止果。卽第一義悉檀。
<lb ed="X" n="0272a10"/><lb ed="R106" n="0357a07"/>理也。果也。如上三譯。敎。理。行。果。四悉皆周。仔細推
<lb ed="X" n="0272a11"/><lb ed="R106" n="0357a08"/>之。則義顯矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272a12"/><lb ed="R106" n="0357a09"/><p xml:id="pX60p0272a1201">次題中法義</p>
<lb ed="X" n="0272a13"/><lb ed="R106" n="0357a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0272a1301">律儀者。十戒律。諸威儀也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272a14"/><lb ed="R106" n="0357a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0272a1401">釋。十戒者。始從不殺。終於捉寶也。諸威儀者。卽後
<lb ed="X" n="0272a15"/><lb ed="R106" n="0357a12"/>二十四條。隨律威儀也。又戒者。戒律。止也。謂止諸
<lb ed="X" n="0272a16"/><lb ed="R106" n="0357a13"/>惡不起故。儀者。形儀。作也。謂令衆善奉行故。以此
<lb ed="X" n="0272a17"/><lb ed="R106" n="0357a14"/>戒律。能止形上諸惡。故名律儀。葢律無形儀。則律
<lb ed="X" n="0272a18"/><lb ed="R106" n="0357a15"/>爲虗設。形儀無律。則持犯無稽。有儀有律。內外一
<lb ed="X" n="0272a19"/><lb ed="R106" n="0357a16"/>如。沙彌之名。體用雙彰矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272a20"/><lb ed="R106" n="0357a17"/><p xml:id="pX60p0272a2001">二釋文<note place="inline">分二</note>。初戒律。二威儀。初戒律<note place="inline">又二</note>初總標門
<lb ed="X" n="0272a21"/><lb ed="R106" n="0357a18"/>名<note place="inline">復二</note>。初標名</p>
<lb ed="X" n="0272a22"/><lb ed="R106" n="0357b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0272a2201">戒律門。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272a23"/><lb ed="R106" n="0357b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0272a2301">釋。戒。卽十戒。以制心爲本。律。卽法律。以守護爲宗。
<lb ed="X" n="0272a24"/><lb ed="R106" n="0357b03"/>門者。有能通之義。雖云沙彌十戒。實能通至涅槃。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0272b" n="0272b"/>
<lb ed="X" n="0272b01"/><lb ed="R106" n="0357b04"/>十方如來。從此超出。何以故。人分大小。人則是一。
<lb ed="X" n="0272b02"/><lb ed="R106" n="0357b05"/>若於此毗尼。能聞而思。卽是入。能修而行。卽是出。
<lb ed="X" n="0272b03"/><lb ed="R106" n="0357b06"/>譬如大宅。要因門入。誠所謂。得其門者。等佛一朝。
<lb ed="X" n="0272b04"/><lb ed="R106" n="0357b07"/>失其門者。徒勞萬劫。若受戒而不習學者。則入道
<lb ed="X" n="0272b05"/><lb ed="R106" n="0357b08"/>無門也。故曰。戒雖頓受。事必漸修。因沙彌十戒經
<lb ed="X" n="0272b06"/><lb ed="R106" n="0357b09"/>中。有戒律威儀之文。故大師。亦分上下二門。正顯
<lb ed="X" n="0272b07"/><lb ed="R106" n="0357b10"/>戒律非威儀。無以見戒律之體。威儀非戒律。無以
<lb ed="X" n="0272b08"/><lb ed="R106" n="0357b11"/>成威儀之用。然用從體發。故列於首。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272b09"/><lb ed="R106" n="0357b12"/><p xml:id="pX60p0272b0901">二釋義<note place="inline">分二</note>初總序要略緣起<note place="inline">分四</note>初述古</p>
<lb ed="X" n="0272b10"/><lb ed="R106" n="0357b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0272b1001">佛制出家者。五夏以前專精戒律。五夏以後。方乃聽
<lb ed="X" n="0272b11"/><lb ed="R106" n="0357b14"/>敎參禪。是故沙彌剃落。先受十戒。次則登壇受具。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272b12"/><lb ed="R106" n="0357b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0272b1201">釋。佛制者。猶聖王之節度也。如來爲三界大師。所
<lb ed="X" n="0272b13"/><lb ed="R106" n="0357b16"/>有言敎。羣生遵守。信受奉行。故云佛制。出家者。謂
<lb ed="X" n="0272b14"/><lb ed="R106" n="0357b17"/>在家塵勞滾滾。猶如奔馬無韁。縱有出塵進道之
<lb ed="X" n="0272b15"/><lb ed="R106" n="0357b18"/>想。安可能得。故如來預設化城。攝歸寶所。故經云。
<lb ed="X" n="0272b16"/><lb ed="R106" n="0358a01"/>無有在家。能修習無上正覺之道。是也。然出家有
<lb ed="X" n="0272b17"/><lb ed="R106" n="0358a02"/>乎二種。一。辭親割愛。剃髮染衣。名出世俗家。二。斷
<lb ed="X" n="0272b18"/><lb ed="R106" n="0358a03"/>除妄惑。證無生果。名出三界家。古云。出家。乃大丈
<lb ed="X" n="0272b19"/><lb ed="R106" n="0358a04"/>夫事。非將相之所能爲。出家功德經云。若有爲作
<lb ed="X" n="0272b20"/><lb ed="R106" n="0358a05"/>留難者。卽斷佛種。現在諸病集身。死入黑闇地獄。
<lb ed="X" n="0272b21"/><lb ed="R106" n="0358a06"/>經千萬劫。不能得出。若能放人出家。功德無量。譬
<lb ed="X" n="0272b22"/><lb ed="R106" n="0358a07"/>如四天下。滿中羅漢。四事供養。盡於百年。不如有
<lb ed="X" n="0272b23"/><lb ed="R106" n="0358a08"/>人爲涅槃故。於一日一夜。出家受戒。五夏者。卽五
<lb ed="X" n="0272b24"/><lb ed="R106" n="0358a09"/>年也。文出十誦律中。謂出家離俗。不以生年爲計。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0272c" n="0272c"/>
<lb ed="X" n="0272c01"/><lb ed="R106" n="0358a10"/>乃數夏臘稱尊故。又夏者。盛也。謂萬物茂盛之時
<lb ed="X" n="0272c02"/><lb ed="R106" n="0358a11"/>也。佛制受戒者。至于夏間。應當加工用行。精進修
<lb ed="X" n="0272c03"/><lb ed="R106" n="0358a12"/>持。亦如萬物茂盛。故從四月十六日起。至七月十
<lb ed="X" n="0272c04"/><lb ed="R106" n="0358a13"/>五日。九旬行滿。一夏功圓。計其一臘。葢古稱坐夏
<lb ed="X" n="0272c05"/><lb ed="R106" n="0358a14"/>者。皆謂此也。又五者。謂初受戒人。行持五年。戒品
<lb ed="X" n="0272c06"/><lb ed="R106" n="0358a15"/>堅牢。則不爲境風搖奪。亦猶樹木培植五載。枝幹
<lb ed="X" n="0272c07"/><lb ed="R106" n="0358a16"/>麤壯。則不怕霜雪所雹也。專者。謂專於事相。博究
<lb ed="X" n="0272c08"/><lb ed="R106" n="0358a17"/>開遮。精者。謂精研義理。闡盡幽微。又專則不二。精
<lb ed="X" n="0272c09"/><lb ed="R106" n="0358a18"/>則不雜。如專而不精。律法則不能透徹。精而不專。
<lb ed="X" n="0272c10"/><lb ed="R106" n="0358b01"/>修持則不能恒常。故須學滿五夏。五法成就。堪能
<lb ed="X" n="0272c11"/><lb ed="R106" n="0358b02"/>誦戒羯磨。方許離師。如或不然。當盡形不離依止。
<lb ed="X" n="0272c12"/><lb ed="R106" n="0358b03"/>倘有智慧過人。於三四夏。能解三藏。得證三明。亦
<lb ed="X" n="0272c13"/><lb ed="R106" n="0358b04"/>不聽離依止。何以故。佛制五夏未滿故。所以道宣
<lb ed="X" n="0272c14"/><lb ed="R106" n="0358b05"/>律祖。十席就聽毗尼。慧休法師。一生隨衆聞律。此
<lb ed="X" n="0272c15"/><lb ed="R106" n="0358b06"/>實後學之榜樣也。五夏以後等者。謂旣知持犯。五
<lb ed="X" n="0272c16"/><lb ed="R106" n="0358b07"/>夏復週。則許聽敎參禪也。耳根發識曰聽。敎者。聖
<lb ed="X" n="0272c17"/><lb ed="R106" n="0358b08"/>人被下之言。參者。究也。禪者。究心之法也。敎乃禪
<lb ed="X" n="0272c18"/><lb ed="R106" n="0358b09"/>之階梯。禪乃敎之骨髓。因解起行。必須聽敎。華嚴
<lb ed="X" n="0272c19"/><lb ed="R106" n="0358b10"/>經云。佛法無人說。雖慧莫能了。悟明心地。務必參
<lb ed="X" n="0272c20"/><lb ed="R106" n="0358b11"/>禪。所以古人千里求師。參訪知識。決擇生死。禪是
<lb ed="X" n="0272c21"/><lb ed="R106" n="0358b12"/>佛心。敎是佛語。戒是佛身。如是執之於身。聞之於
<lb ed="X" n="0272c22"/><lb ed="R106" n="0358b13"/>耳。觀之於心。則本源心地徹矣。若參禪不由開導。
<lb ed="X" n="0272c23"/><lb ed="R106" n="0358b14"/>但乃堆堆死坐。古人呵爲<g ref="#CB05943">䰟</g>不散死人。落聖亡外
<lb ed="X" n="0272c24"/><lb ed="R106" n="0358b15"/>道。故知理觀未明。必須聽敎。依敎起行。必須參禪。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0273a" n="0273a"/>
<lb ed="X" n="0273a01"/><lb ed="R106" n="0358b16"/>通敎不通宗。如蛇鑽竹筒。通宗不通敎。開口便亂
<lb ed="X" n="0273a02"/><lb ed="R106" n="0358b17"/>道。宗敎一齊通。如日照虗空。法法頭頭現。山川路
<lb ed="X" n="0273a03"/><lb ed="R106" n="0358b18"/>有通。又敎是言詮。設使修證未純。不免迷惑。故楞
<lb ed="X" n="0273a04"/><lb ed="R106" n="0359a01"/>嚴云。雖有多聞。若不修行。與不聞等。所謂有眞戒
<lb ed="X" n="0273a05"/><lb ed="R106" n="0359a02"/>者。必有眞慧。此是如來大慈。有權有實。先以毗尼
<lb ed="X" n="0273a06"/><lb ed="R106" n="0359a03"/>收攝初心。後以一乘攝歸無作。先由事以會理。後
<lb ed="X" n="0273a07"/><lb ed="R106" n="0359a04"/>得理而忘言。若初心不守律儀。放曠總成邪見。後
<lb ed="X" n="0273a08"/><lb ed="R106" n="0359a05"/>心不達實相。勤修終屬有爲。若參禪不持戒。縱有
<lb ed="X" n="0273a09"/><lb ed="R106" n="0359a06"/>空解。未免沉墮。故云若無眞戒。必無眞慧也。離戒
<lb ed="X" n="0273a10"/><lb ed="R106" n="0359a07"/>修定慧。名魔外因。離定慧修戒。名人天因。三學俱
<lb ed="X" n="0273a11"/><lb ed="R106" n="0359a08"/>備。是成佛因。故聽敎參禪。繼之五年後者。本欲增
<lb ed="X" n="0273a12"/><lb ed="R106" n="0359a09"/>心增慧。三學齊修也。由戒淨。故慧淨。由慧淨。故戒
<lb ed="X" n="0273a13"/><lb ed="R106" n="0359a10"/>淨。如兩手互洗。不分先後。所謂只須就路還家。不
<lb ed="X" n="0273a14"/><lb ed="R106" n="0359a11"/>必改途易轍。非於五年之外。別有離戒修行之法
<lb ed="X" n="0273a15"/><lb ed="R106" n="0359a12"/>也。聽敎參禪。其理明矣。是故者。由是之故也。乃承
<lb ed="X" n="0273a16"/><lb ed="R106" n="0359a13"/>上起下之詞。沙彌剃落者。度人經云。凡欲出家者。
<lb ed="X" n="0273a17"/><lb ed="R106" n="0359a14"/>着本俗服。先敎彼辭別君親<anchor xml:id="nkr_note_add_0273a1701" n="0273a1701"/><anchor xml:id="beg0273a1701" n="0273a1701"/>已<anchor xml:id="end0273a1701"/>。爲說偈曰。流轉三
<lb ed="X" n="0273a18"/><lb ed="R106" n="0359a15"/>界中。恩愛不能脫。棄俗入無爲。眞實報恩者。然後
<lb ed="X" n="0273a19"/><lb ed="R106" n="0359a16"/>剃髮。剃者。除也。斷也。謂斷除鬚髮。願煩惱亦斷除
<lb ed="X" n="0273a20"/><lb ed="R106" n="0359a17"/>也。落者。落<anchor xml:id="nkr_note_add_0273a2001" n="0273a2001"/><anchor xml:id="beg0273a2001" n="0273a2001"/><g ref="#CB05242">䰂</g><anchor xml:id="end0273a2001"/>。古人剃髮。稱爲落<anchor xml:id="nkr_note_add_0273a2002" n="0273a2002"/><anchor xml:id="beg0273a2002" n="0273a2002"/><g ref="#CB05242">䰂</g><anchor xml:id="end0273a2002"/>。先受十戒者。謂
<lb ed="X" n="0273a21"/><lb ed="R106" n="0359a18"/>重樓四級。次第而登。婆沙論云。先受五戒。以自調
<lb ed="X" n="0273a22"/><lb ed="R106" n="0359b01"/>伏。信樂漸增。次受十戒。善心轉深。威儀庠序。方受
<lb ed="X" n="0273a23"/><lb ed="R106" n="0359b02"/>具戒。如是次第。得佛法分。好樂堅固。發起大心。受
<lb ed="X" n="0273a24"/><lb ed="R106" n="0359b03"/>菩薩戒。如遊大海。漸漸深廣。入佛法海。亦復如是。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0273b" n="0273b"/>
<lb ed="X" n="0273b01"/><lb ed="R106" n="0359b04"/>今不言五戒。而言十戒者。謂五戒通於道俗。十戒
<lb ed="X" n="0273b02"/><lb ed="R106" n="0359b05"/>惟得出家。今鬚髮旣落。故單言十戒也。若一時頓
<lb ed="X" n="0273b03"/><lb ed="R106" n="0359b06"/>受者。旣失次第。又違佛制。所謂得之容易。則失之
<lb ed="X" n="0273b04"/><lb ed="R106" n="0359b07"/>不難也。復次或有衆生。無受五戒而得道果。或因
<lb ed="X" n="0273b05"/><lb ed="R106" n="0359b08"/>受十戒而得道果。以是種種因緣。是故如來說次
<lb ed="X" n="0273b06"/><lb ed="R106" n="0359b09"/>第受也。登壇受具者。從下而上曰登。謂比丘是僧
<lb ed="X" n="0273b07"/><lb ed="R106" n="0359b10"/>寶。爲人天幢相。揀擇人根。故律云。須臾之間。令汝
<lb ed="X" n="0273b08"/><lb ed="R106" n="0359b11"/>三人。至高勝處是也。沙彌。菩薩。惟除遮逆。一切普
<lb ed="X" n="0273b09"/><lb ed="R106" n="0359b12"/>攝。故不言也。壇者。場也。此場僧共秉法羯磨而成。
<lb ed="X" n="0273b10"/><lb ed="R106" n="0359b13"/>若非此場。戒無由得。具。是具足。謂受二百五十大
<lb ed="X" n="0273b11"/><lb ed="R106" n="0359b14"/>戒。卽便具足涅槃妙因故。亦名近圓。謂受此大戒。
<lb ed="X" n="0273b12"/><lb ed="R106" n="0359b15"/>白羯磨竟。於所作事。如法成就。與涅槃相去不遠
<lb ed="X" n="0273b13"/><lb ed="R106" n="0359b16"/>矣。今授沙彌。比丘。菩薩戒。而總稱壇者。猶若世間
<lb ed="X" n="0273b14"/><lb ed="R106" n="0359b17"/>三場考試也。以此推之。稱三壇者。無足論矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0273b15"/><lb ed="R106" n="0359b18"/><p xml:id="pX60p0273b1501">二慨今</p>
<lb ed="X" n="0273b16"/><lb ed="R106" n="0360a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0273b1601">今名爲沙彌。而本所受戒。愚者。茫乎不知狂者。忽
<lb ed="X" n="0273b17"/><lb ed="R106" n="0360a02"/>而不學。便擬躐等。罔意高遠。亦可慨矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0273b18"/><lb ed="R106" n="0360a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0273b1801">釋。今者。末法時也。名者。徒有沙彌之名。本所受戒
<lb ed="X" n="0273b19"/><lb ed="R106" n="0360a04"/>者。本。本分。謂沙彌本分。所受之十戒也。愚者。無有
<lb ed="X" n="0273b20"/><lb ed="R106" n="0360a05"/>慧目。茫者。昧其志性。以是不能學戒。甘心下劣。與
<lb ed="X" n="0273b21"/><lb ed="R106" n="0360a06"/>法轉踈矣。狂者。妄起邪見。忽者。輕忽毗尼。或小有
<lb ed="X" n="0273b22"/><lb ed="R106" n="0360a07"/>知識。自謂多能。或勉之習學。而反答曰。此不過爲
<lb ed="X" n="0273b23"/><lb ed="R106" n="0360a08"/>初學者說爾。或師長不能如法敎誨。弟子不肯請
<lb ed="X" n="0273b24"/><lb ed="R106" n="0360a09"/>問一字。執定狂愚。安心鹵莾。孤山圓法師云。人雖
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0273c" n="0273c"/>
<lb ed="X" n="0273c01"/><lb ed="R106" n="0360a10"/>至愚。豈不能日記一言。積月而三十言。積年而三
<lb ed="X" n="0273c02"/><lb ed="R106" n="0360a11"/>百六十言。積之數載。自然可成。苟耻才智。不如廢
<lb ed="X" n="0273c03"/><lb ed="R106" n="0360a12"/>而不學。則亦應耻飮食。不如廢而不食也。食旣當
<lb ed="X" n="0273c04"/><lb ed="R106" n="0360a13"/>同。法寧可緩。旣不習學。受戒何爲。古云。學則庶民
<lb ed="X" n="0273c05"/><lb ed="R106" n="0360a14"/>之子。而爲公卿。不學則公卿之子。而爲庶民。欲爲
<lb ed="X" n="0273c06"/><lb ed="R106" n="0360a15"/>公卿耶。爲庶民耶。永明壽禪師云。得鳥者。網之一
<lb ed="X" n="0273c07"/><lb ed="R106" n="0360a16"/>目。不可以一目而廢衆目。收功者。棋之一着。不可
<lb ed="X" n="0273c08"/><lb ed="R106" n="0360a17"/>以一着而廢衆着。月窟禪師云。高以下基。洪由纖
<lb ed="X" n="0273c09"/><lb ed="R106" n="0360a18"/>起。虞夏至聖。尙曾歷試。可能二祖。猶服勤勞。所謂
<lb ed="X" n="0273c10"/><lb ed="R106" n="0360b01"/>一念因眞。千生果實。因旣不眞。果豈能實耶。若飽
<lb ed="X" n="0273c11"/><lb ed="R106" n="0360b02"/>食終日。無所用心。則難矣哉。涅槃經云。凡有心者。
<lb ed="X" n="0273c12"/><lb ed="R106" n="0360b03"/>皆當得阿耨多羅三藐三菩提。若無信心。徒增黑
<lb ed="X" n="0273c13"/><lb ed="R106" n="0360b04"/>業。所以佛誡羅<g ref="#CB15527">𥈑</g>羅偈曰。十方世界諸菩薩。念念
<lb ed="X" n="0273c14"/><lb ed="R106" n="0360b05"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0273c1401" n="0273c1401"/><anchor xml:id="beg0273c1401" n="0273c1401"/>已<anchor xml:id="end0273c1401"/>證善逝果。彼旣丈夫我亦爾。不應自輕而退屈。
<lb ed="X" n="0273c15"/><lb ed="R106" n="0360b06"/>三昧經云。佛法大海。不可測度。彼執偏愚。不達諦
<lb ed="X" n="0273c16"/><lb ed="R106" n="0360b07"/>理。不習三學。不從師受。非法解法。自稱智者。非眞
<lb ed="X" n="0273c17"/><lb ed="R106" n="0360b08"/>智也。狂慢之害。又甚於愚不肖矣。經云。謙如大海。
<lb ed="X" n="0273c18"/><lb ed="R106" n="0360b09"/>容納百川。慢如高山。法水不住。一味志大言大。輕
<lb ed="X" n="0273c19"/><lb ed="R106" n="0360b10"/>慢佛語。忽略毗尼。貶學戒爲小乘。謗行持爲瑣屑。
<lb ed="X" n="0273c20"/><lb ed="R106" n="0360b11"/>執定我慢。見善不從。則難救矣。曾不聞。鳩摩羅什。
<lb ed="X" n="0273c21"/><lb ed="R106" n="0360b12"/>初學小敎。頂禮盤頭達多。此敬上也。盤頭達多。晚
<lb ed="X" n="0273c22"/><lb ed="R106" n="0360b13"/>學大乘。復禮鳩摩羅什。此尊賢也。可見從上佛祖。
<lb ed="X" n="0273c23"/><lb ed="R106" n="0360b14"/>未有不學而成者。沙彌纔登戒品。豈可不學也。若
<lb ed="X" n="0273c24"/><lb ed="R106" n="0360b15"/>以小小知見。得少爲足。下不敬上。上不尊賢。欲齊
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0274a" n="0274a"/>
<lb ed="X" n="0274a01"/><lb ed="R106" n="0360b16"/>先哲。無有是處。便擬躐等者。擬。欲也。躐。跨越之意。
<lb ed="X" n="0274a02"/><lb ed="R106" n="0360b17"/>等。級也。謂纔受十戒。便欲與大僧相等也。罔意高
<lb ed="X" n="0274a03"/><lb ed="R106" n="0360b18"/>遠。亦可慨者。謂昏昧無知曰罔意。妄尊太過曰高
<lb ed="X" n="0274a04"/><lb ed="R106" n="0361a01"/>遠。聽其言之狂放。雖聖賢猶所不及。問其戒相威
<lb ed="X" n="0274a05"/><lb ed="R106" n="0361a02"/>儀。茫然一法不知。慨。歎辭。謂狂愚如是。寧不傷歎
<lb ed="X" n="0274a06"/><lb ed="R106" n="0361a03"/>耶。佛藏經云。若不先學小乘。後學大乘者。非佛弟
<lb ed="X" n="0274a07"/><lb ed="R106" n="0361a04"/>子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0274a08"/><lb ed="R106" n="0361a05"/><p xml:id="pX60p0274a0801">三出略<note place="inline">分四</note>初啓蒙</p>
<lb ed="X" n="0274a09"/><lb ed="R106" n="0361a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0274a0901">因取十戒。略解數語。使蒙學知所向方。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0274a10"/><lb ed="R106" n="0361a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0274a1001">釋。因取十戒等者。此乃承上文而言。謂因是狂愚
<lb ed="X" n="0274a11"/><lb ed="R106" n="0361a08"/>之故。故取十戒解之。使狂者不學。必誘其學。愚者
<lb ed="X" n="0274a12"/><lb ed="R106" n="0361a09"/>不知。必令其知。略而非廣。故曰數語。乍入道者。故
<lb ed="X" n="0274a13"/><lb ed="R106" n="0361a10"/>曰蒙學。向者。趨向。方。法也。卽趨入道門之方法也。
<lb ed="X" n="0274a14"/><lb ed="R106" n="0361a11"/>如楞嚴云。因指見月故。大論云。三惡燒燃。駝驢重
<lb ed="X" n="0274a15"/><lb ed="R106" n="0361a12"/>楚。餓鬼饑渴。不名爲苦。癡暗無聞。不識方向。乃名
<lb ed="X" n="0274a16"/><lb ed="R106" n="0361a13"/>苦也。大師因慨狂愚。罔諳戒法。故略解於此。令初
<lb ed="X" n="0274a17"/><lb ed="R106" n="0361a14"/>發心人。入道有由。不致岐路於盲瞶也。譬如勾甲
<lb ed="X" n="0274a18"/><lb ed="R106" n="0361a15"/>方萌。要因雨露人事。方能長養成熟。如初心一失。
<lb ed="X" n="0274a19"/><lb ed="R106" n="0361a16"/>爲害匪淺。縱有良醫。難調重毒。誠所謂。打頭不遇
<lb ed="X" n="0274a20"/><lb ed="R106" n="0361a17"/>作家。到老終成骨董。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0274a21"/><lb ed="R106" n="0361a18"/><p xml:id="pX60p0274a2101">二勉行</p>
<lb ed="X" n="0274a22"/><lb ed="R106" n="0361b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0274a2201">好心出家者。切意遵行。愼勿違犯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0274a23"/><lb ed="R106" n="0361b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0274a2301">釋。南山云。好心出家者。怖四怨之多苦。厭三界之
<lb ed="X" n="0274a24"/><lb ed="R106" n="0361b03"/>無常。辭六親之至愛。捨五欲之深着。不爲名利所
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0274b" n="0274b"/>
<lb ed="X" n="0274b01"/><lb ed="R106" n="0361b04"/>牽。不爲王力所逼。不爲邪求活命。不爲避懶偷安。
<lb ed="X" n="0274b02"/><lb ed="R106" n="0361b05"/>不爲負債逃難。爲生死。爲菩提。持信出家故。智者
<lb ed="X" n="0274b03"/><lb ed="R106" n="0361b06"/>大師。以出家分爲四種。一者。心出家。身不出家。如
<lb ed="X" n="0274b04"/><lb ed="R106" n="0361b07"/>維摩龐老等。二者。身出家。心不出家。謂雖入空門。
<lb ed="X" n="0274b05"/><lb ed="R106" n="0361b08"/>不行佛事故。三者。身心俱不出家。善根未生故。四
<lb ed="X" n="0274b06"/><lb ed="R106" n="0361b09"/>者。身心俱出家。是爲好心也。切。眞切也。謂旣發心
<lb ed="X" n="0274b07"/><lb ed="R106" n="0361b10"/>受戒。要念頭眞切。戒是越渡苦海之迅航。莊嚴法
<lb ed="X" n="0274b08"/><lb ed="R106" n="0361b11"/>身之瓔珞。毫<g ref="#CB12530">𨤲</g>失念。三途苦因。當遵之不違。行之
<lb ed="X" n="0274b09"/><lb ed="R106" n="0361b12"/>不怠。謹愼而不狎侮。精嚴而不違犯。根本淸淨。動
<lb ed="X" n="0274b10"/><lb ed="R106" n="0361b13"/>止安詳。年甲未滿。不妨姑待。如若滿足。自可登壇。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0274b11"/><lb ed="R106" n="0361b14"/><p xml:id="pX60p0274b1101">三階本</p>
<lb ed="X" n="0274b12"/><lb ed="R106" n="0361b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0274b1201">然後。近爲比丘戒之階梯。遠爲菩薩戒之根本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0274b13"/><lb ed="R106" n="0361b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0274b1301">釋。然後者。由下之上也。謂前十戒淸淨。年限<anchor xml:id="nkr_note_add_0274b1301" n="0274b1301"/><anchor xml:id="beg0274b1301" n="0274b1301"/>已<anchor xml:id="end0274b1301"/>滿。
<lb ed="X" n="0274b14"/><lb ed="R106" n="0361b17"/>卽當登壇受具也。遠近二字。有事。有理。事者。沙彌
<lb ed="X" n="0274b15"/><lb ed="R106" n="0361b18"/>隣次比丘。故名曰近。尙隔具足一壇。故名曰遠。理
<lb ed="X" n="0274b16"/><lb ed="R106" n="0362a01"/>者。比丘惟求自利。但盡今生形壽。故名爲近。菩薩
<lb ed="X" n="0274b17"/><lb ed="R106" n="0362a02"/>志願利生。盡未來際。故名遠也。階梯者。升進之徑
<lb ed="X" n="0274b18"/><lb ed="R106" n="0362a03"/>也。行遠自邇。登高自卑。故律云。不受具足戒而受
<lb ed="X" n="0274b19"/><lb ed="R106" n="0362a04"/>菩薩戒者。無有是處。根本者。猶草木之根本也。謂
<lb ed="X" n="0274b20"/><lb ed="R106" n="0362a05"/>此十戒。乃比丘。菩薩。之根本也。初階若毀。次級難
<lb ed="X" n="0274b21"/><lb ed="R106" n="0362a06"/>登。根本一虧。枝葉華果悉皆墮落。故律云。若破五
<lb ed="X" n="0274b22"/><lb ed="R106" n="0362a07"/>戒中重戒。還欲受五戒。乃至菩薩戒。無有是處。若
<lb ed="X" n="0274b23"/><lb ed="R106" n="0362a08"/>破十戒中重戒。還欲受十戒。比丘戒。菩薩戒者。亦
<lb ed="X" n="0274b24"/><lb ed="R106" n="0362a09"/>無有是處。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0274c" n="0274c"/>
<lb ed="X" n="0274c01"/><lb ed="R106" n="0362a10"/><p xml:id="pX60p0274c0101">四聖因</p>
<lb ed="X" n="0274c02"/><lb ed="R106" n="0362a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0274c0201">因戒生定。因定發慧。庶幾成就聖道。不負出家之
<lb ed="X" n="0274c03"/><lb ed="R106" n="0362a12"/>志矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0274c04"/><lb ed="R106" n="0362a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0274c0401">釋。因戒生定者。楞嚴經。佛吿阿難。攝心爲戒。因戒
<lb ed="X" n="0274c05"/><lb ed="R106" n="0362a14"/>生定。因定發慧。葢心爲淨染之本。以戒攝之。外不
<lb ed="X" n="0274c06"/><lb ed="R106" n="0362a15"/>放入。內不放出。打成一片。名之爲定。靜極光通。發
<lb ed="X" n="0274c07"/><lb ed="R106" n="0362a16"/>起妙用。名之爲慧。然戒乃定之本。定乃慧之體。慧
<lb ed="X" n="0274c08"/><lb ed="R106" n="0362a17"/>乃定之用。故曰因戒生定。因定發慧也。庶幾者。近
<lb ed="X" n="0274c09"/><lb ed="R106" n="0362a18"/>可也。聖道者。聖人之道也。梵語菩提。此云覺道。謂
<lb ed="X" n="0274c10"/><lb ed="R106" n="0362b01"/>此道。乃千聖同遊之道也。無一聲聞不嚴戒行。無
<lb ed="X" n="0274c11"/><lb ed="R106" n="0362b02"/>一菩薩。不修戒度。無一如來。不滿戒體。謂精嚴淨
<lb ed="X" n="0274c12"/><lb ed="R106" n="0362b03"/>戒。定慧發生。則不耽世染。如是行持。近可成就菩
<lb ed="X" n="0274c13"/><lb ed="R106" n="0362b04"/>提。而不辜負剃髮披緇之初念也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0274c14"/><lb ed="R106" n="0362b05"/><p xml:id="pX60p0274c1401">四指廣</p>
<lb ed="X" n="0274c15"/><lb ed="R106" n="0362b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0274c1501">若樂廣覽者。自當檢閱律藏全書。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0274c16"/><lb ed="R106" n="0362b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0274c1601">釋。樂。喜好也。廣覧。徧觀義。檢。檢點。閱。細看。藏。乃包
<lb ed="X" n="0274c17"/><lb ed="R106" n="0362b08"/>括函藏之義也。如來說法。分爲三藏。所謂經律論
<lb ed="X" n="0274c18"/><lb ed="R106" n="0362b09"/>也。今專爲受戒者說。故但指律藏而言也。全書。正
<lb ed="X" n="0274c19"/><lb ed="R106" n="0362b10"/>顯要略之意。大師爲初學者。略採數語。以便行持。
<lb ed="X" n="0274c20"/><lb ed="R106" n="0362b11"/>若有志於毗尼者。當徧觀律部。則知全藏之義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0274c21"/><lb ed="R106" n="0362b12"/><p xml:id="pX60p0274c2101">二重出制戒本源<note place="inline">分二</note>。初述經</p>
<lb ed="X" n="0274c22"/><lb ed="R106" n="0362b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0274c2201">其十戒名。出沙彌十戒經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0274c23"/><lb ed="R106" n="0362b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0274c2301">釋。十戒名者。卽不殺盜等。十事也。出沙彌十戒經。
<lb ed="X" n="0274c24"/><lb ed="R106" n="0362b15"/>顯非臆說。亦見有所據也。謂律是如來金口親宣。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0275a" n="0275a"/>
<lb ed="X" n="0275a01"/><lb ed="R106" n="0362b16"/>等覺以下菩薩。不敢增減一字。所以大師引證於
<lb ed="X" n="0275a02"/><lb ed="R106" n="0362b17"/>此。經是通稱。葢一大藏敎。總稱爲經故。名從別顯。
<lb ed="X" n="0275a03"/><lb ed="R106" n="0362b18"/>指此沙彌十戒經。以別餘經也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275a04"/><lb ed="R106" n="0363a01"/><p xml:id="pX60p0275a0401">二擧人</p>
<lb ed="X" n="0275a05"/><lb ed="R106" n="0363a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0275a0501">佛敕舍利弗。爲羅睺羅說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275a06"/><lb ed="R106" n="0363a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0275a0601">釋。佛敕者。猶天子制書命令也。說者。傳說。佛爲法
<lb ed="X" n="0275a07"/><lb ed="R106" n="0363a04"/>王。故制戒律。命舍利弗。爲羅睺羅說也。梵語舍利
<lb ed="X" n="0275a08"/><lb ed="R106" n="0363a05"/>弗。此云鶖子。從母得名。謂其母眼明。如鶖鳥故。父
<lb ed="X" n="0275a09"/><lb ed="R106" n="0363a06"/>是天竺婆羅門。提舍論師。亦云身子。文句云。舍利
<lb ed="X" n="0275a10"/><lb ed="R106" n="0363a07"/>弗。母好形身。身之所生。故云身子。入<name role="" type="person">王舍城</name>。路逢
<lb ed="X" n="0275a11"/><lb ed="R106" n="0363a08"/>馬勝。爲說偈曰。諸法從緣生。緣盡法還滅。我師釋
<lb ed="X" n="0275a12"/><lb ed="R106" n="0363a09"/>迦文。常作如是說。身子聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0275a1201" n="0275a1201"/><anchor xml:id="beg0275a1201" n="0275a1201"/>已<anchor xml:id="end0275a1201"/>。卽證初果。投佛出家。
<lb ed="X" n="0275a13"/><lb ed="R106" n="0363a10"/>梵語羅睺羅。此云執日。是佛之子也。生時値阿修
<lb ed="X" n="0275a14"/><lb ed="R106" n="0363a11"/>羅。以手障日。因之爲名。亦云覆障。昔佛爲太子時。
<lb ed="X" n="0275a15"/><lb ed="R106" n="0363a12"/>啓父出家。父曰。無絕吾國嗣。汝若有子。聽汝出家。
<lb ed="X" n="0275a16"/><lb ed="R106" n="0363a13"/>太子卽以手指<name role="" type="person">耶輸陀羅</name>腹。便覺有妊。在胎六年
<lb ed="X" n="0275a17"/><lb ed="R106" n="0363a14"/>始生。故翻覆障。未曾有經云。時佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。入城
<lb ed="X" n="0275a18"/><lb ed="R106" n="0363a15"/>乞食。<name role="" type="person">耶輸陀羅</name>。與羅睺羅。在高樓上。見佛入城。時
<lb ed="X" n="0275a19"/><lb ed="R106" n="0363a16"/>羅睺羅。年方七歲。耶輸覺信。遂向羅言。此來比丘。
<lb ed="X" n="0275a20"/><lb ed="R106" n="0363a17"/>是汝父也。如來無量法財。汝應得分。汝當往彼。索
<lb ed="X" n="0275a21"/><lb ed="R106" n="0363a18"/>其餘財。羅卽下樓。前禮佛足。如來觀機逗敎。手摩
<lb ed="X" n="0275a22"/><lb ed="R106" n="0363b01"/>羅頂。羅從覺醒。自念從有生以來。未曾得如是柔
<lb ed="X" n="0275a23"/><lb ed="R106" n="0363b02"/>軟細滑之樂。遂悟觸塵。證須陀洹。佛卽問羅睺羅。
<lb ed="X" n="0275a24"/><lb ed="R106" n="0363b03"/>汝能出家否。羅答云。能。世尊卽舒一指。擕羅同歸
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0275b" n="0275b"/>
<lb ed="X" n="0275b01"/><lb ed="R106" n="0363b04"/>僧伽藍中。佛吿舍利弗。汝度羅睺羅出家。舍利弗
<lb ed="X" n="0275b02"/><lb ed="R106" n="0363b05"/>言。我云何度。佛敎作如是言。我羅睺羅。皈依佛。皈
<lb ed="X" n="0275b03"/><lb ed="R106" n="0363b06"/>依法。皈依僧。我羅睺羅。皈依佛竟。皈依法竟。皈依
<lb ed="X" n="0275b04"/><lb ed="R106" n="0363b07"/>僧竟。盡形壽不殺生。是沙彌戒。汝能持否。乃至第
<lb ed="X" n="0275b05"/><lb ed="R106" n="0363b08"/>十。不捉持生像金銀寶物。是沙彌戒。汝能持否。如
<lb ed="X" n="0275b06"/><lb ed="R106" n="0363b09"/>是三問。故云佛敕舍利弗。爲羅睺羅說也。如來不
<lb ed="X" n="0275b07"/><lb ed="R106" n="0363b10"/>爲羅睺羅作和尙者。有五義故。一。爲平等故。謂佛
<lb ed="X" n="0275b08"/><lb ed="R106" n="0363b11"/>心平等。一切無偏。不與彼作和尙。不與此作和尙
<lb ed="X" n="0275b09"/><lb ed="R106" n="0363b12"/>也。二。爲止鬬諍故。若作和尙。則有親疎。旣有親疎。
<lb ed="X" n="0275b10"/><lb ed="R106" n="0363b13"/>便有鬬諍。則佛法難行也。三。爲止誹謗故。若作和
<lb ed="X" n="0275b11"/><lb ed="R106" n="0363b14"/>尙。外道當言。沙門瞿曇。自言慈等一切。云何與一
<lb ed="X" n="0275b12"/><lb ed="R106" n="0363b15"/>作和尙。不與一作和尙。則與凡人無異也。四。爲成
<lb ed="X" n="0275b13"/><lb ed="R106" n="0363b16"/>三皈故。若作和尙。則墮僧數。無有佛寶。則三皈不
<lb ed="X" n="0275b14"/><lb ed="R106" n="0363b17"/>成也。五。爲成六念故。若作和尙。則無念佛。又若作
<lb ed="X" n="0275b15"/><lb ed="R106" n="0363b18"/>和尙。弟子有病。應當瞻視。飮食衣藥。種種所須。豈
<lb ed="X" n="0275b16"/><lb ed="R106" n="0364a01"/>是自在法王所應爲耶。如一比丘。應得阿羅漢果。
<lb ed="X" n="0275b17"/><lb ed="R106" n="0364a02"/>昔有餘福。當作轉輪聖王。福業遮障。不得漏盡。如
<lb ed="X" n="0275b18"/><lb ed="R106" n="0364a03"/>來愍之。爲病比丘。一正富羅。轉輪王福。一時失盡。
<lb ed="X" n="0275b19"/><lb ed="R106" n="0364a04"/>卽得無着。若作和尙。有損無益也。復次佛唯一人。
<lb ed="X" n="0275b20"/><lb ed="R106" n="0364a05"/>僧該凡聖。僧作和尙。弟子受戒。遠近皆得。不令衆
<lb ed="X" n="0275b21"/><lb ed="R106" n="0364a06"/>生。多受勞苦。若佛作和尙。有是故也。又若作和尙。
<lb ed="X" n="0275b22"/><lb ed="R106" n="0364a07"/>佛在世時。佛爲和尙。佛滅度後。誰作和尙。以是種
<lb ed="X" n="0275b23"/><lb ed="R106" n="0364a08"/>種因緣。不作和尙也。敕舍利弗者。有所表故。舍利
<lb ed="X" n="0275b24"/><lb ed="R106" n="0364a09"/>弗。乃十大弟子中。智慧第一。以有智慧故。方能代
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0275c" n="0275c"/>
<lb ed="X" n="0275c01"/><lb ed="R106" n="0364a10"/>佛說戒也。羅睺羅密行第一。以能行故。方堪受戒。
<lb ed="X" n="0275c02"/><lb ed="R106" n="0364a11"/>然受戒能行。是佛子也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275c03"/><lb ed="R106" n="0364a12"/><p xml:id="pX60p0275c0301">二別解戒相<note place="inline">分十</note>第一殺戒。乃至第十捉寶戒。第
<lb ed="X" n="0275c04"/><lb ed="R106" n="0364a13"/>一殺戒<note place="inline">分二</note>。初標名</p>
<lb ed="X" n="0275c05"/><lb ed="R106" n="0364a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0275c0501">一曰不殺生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275c06"/><lb ed="R106" n="0364a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0275c0601">釋。此如來所制之戒也。後九戒同。一曰者。乃發語
<lb ed="X" n="0275c07"/><lb ed="R106" n="0364a16"/>宣詞之意。殺。斷也。生。命也。謂過去<anchor xml:id="nkr_note_add_0275c0701" n="0275c0701"/><anchor xml:id="beg0275c0701" n="0275c0701"/>已<anchor xml:id="end0275c0701"/>過去。未來尙
<lb ed="X" n="0275c08"/><lb ed="R106" n="0364a17"/>未來。現在所有生命。一刹那間。相續不斷。是名爲
<lb ed="X" n="0275c09"/><lb ed="R106" n="0364a18"/>生。今斷彼相續。故名殺生也。圓覺經序云。夫血氣
<lb ed="X" n="0275c10"/><lb ed="R106" n="0364b01"/>之屬必有知。凡有知者必同體。皆有貪生畏死之
<lb ed="X" n="0275c11"/><lb ed="R106" n="0364b02"/>心。故鴦崛經云。佛子無慈孝故。肆意殺他物命。充
<lb ed="X" n="0275c12"/><lb ed="R106" n="0364b03"/>我肥甘。殊不知而殺而食之物。彼之愛命。同於我
<lb ed="X" n="0275c13"/><lb ed="R106" n="0364b04"/>之愛命也。人人愛命。物物貪生。豈可害乎。大論云。
<lb ed="X" n="0275c14"/><lb ed="R106" n="0364b05"/>佛言殺生有十種罪。一。心常懷毒。世世不絕。二。衆
<lb ed="X" n="0275c15"/><lb ed="R106" n="0364b06"/>生憎惡。眼不喜見。三。常懷惡念。思惟惡事。四。衆生
<lb ed="X" n="0275c16"/><lb ed="R106" n="0364b07"/>畏之。如見蛇虎。五。睡時心怖。寤亦不安。六。常有惡
<lb ed="X" n="0275c17"/><lb ed="R106" n="0364b08"/>夢。七。命終之時。狂怖惡死。八種短命業因緣。九。身
<lb ed="X" n="0275c18"/><lb ed="R106" n="0364b09"/>壞命終。墮於地獄。十。若出爲人。常當短命。如經所
<lb ed="X" n="0275c19"/><lb ed="R106" n="0364b10"/>說。可不深戒。沙彌息慈爲本。故殺戒居先。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275c20"/><lb ed="R106" n="0364b11"/><p xml:id="pX60p0275c2001">三釋義<note place="inline">分三</note>初述律。二引證。三結勸。初中<note place="inline">分四</note>。初明
<lb ed="X" n="0275c21"/><lb ed="R106" n="0364b12"/>境</p>
<lb ed="X" n="0275c22"/><lb ed="R106" n="0364b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0275c2201">解曰。上至諸佛聖人。師僧父母。下至蜎飛<anchor xml:id="nkr_note_add_0275c2201" n="0275c2201"/><anchor xml:id="beg0275c2201" n="0275c2201"/>蝡<anchor xml:id="end0275c2201"/>動。微
<lb ed="X" n="0275c23"/><lb ed="R106" n="0364b14"/>細昆蟲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275c24"/><lb ed="R106" n="0364b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0275c2401">釋。依文析義曰解。上至者。最上也。佛爲天中之天。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0276a" n="0276a"/>
<lb ed="X" n="0276a01"/><lb ed="R106" n="0364b16"/>聖中之聖。世出世間。最尊最上故。十方三世曰諸。
<lb ed="X" n="0276a02"/><lb ed="R106" n="0364b17"/>三覺具圓曰佛。<anchor xml:id="nkr_note_add_0276a0201" n="0276a0201"/><anchor xml:id="beg0276a0201" n="0276a0201"/>已<anchor xml:id="end0276a0201"/>成正果曰聖。靈超萬物曰人。模
<lb ed="X" n="0276a03"/><lb ed="R106" n="0364b18"/>範後學曰師。六和淸淨曰僧。木本水源曰父母也。
<lb ed="X" n="0276a04"/><lb ed="R106" n="0365a01"/>葢佛能示法。師能傳法。僧能弘法。父母養育劬勞。
<lb ed="X" n="0276a05"/><lb ed="R106" n="0365a02"/>恩同於佛。然世間父母。生長色身。出世父母。生長
<lb ed="X" n="0276a06"/><lb ed="R106" n="0365a03"/>法身。律云。當念父母。及師長恩。精勤行道。以報其
<lb ed="X" n="0276a07"/><lb ed="R106" n="0365a04"/>德。旣云念恩。豈有傷害。今所論者。緣提婆達多。推
<lb ed="X" n="0276a08"/><lb ed="R106" n="0365a05"/>石壓佛。傷佛足指。故懺悔法中。有出佛身血一逆。
<lb ed="X" n="0276a09"/><lb ed="R106" n="0365a06"/>所以大師以七逆最重。而列於前也。聖人。指果位
<lb ed="X" n="0276a10"/><lb ed="R106" n="0365a07"/>中人。師。指和尙。闍黎。僧。指羯磨。轉法輪者。父母。生
<lb ed="X" n="0276a11"/><lb ed="R106" n="0365a08"/>身爲重。設有犯者。卽名爲逆。不通懺悔。墮阿鼻獄。
<lb ed="X" n="0276a12"/><lb ed="R106" n="0365a09"/>受無量苦。下至者。極盡也。謂到此微細。至極盡故。
<lb ed="X" n="0276a13"/><lb ed="R106" n="0365a10"/>蜎飛。空類化生。蝡動。水類濕生。昆者。蟲之總名。有
<lb ed="X" n="0276a14"/><lb ed="R106" n="0365a11"/>曰昆蟲。蟁也。江南有吐蚊之鳥。塞北有蚊母之草。
<lb ed="X" n="0276a15"/><lb ed="R106" n="0365a12"/>此方蚊子。生於朴樹果中。<g ref="#CB00044">䖟</g>蟲生於榆樹莢中。微
<lb ed="X" n="0276a16"/><lb ed="R106" n="0365a13"/>細。最小也。凡肉眼所能見者。俱攝於內。謂非但大
<lb ed="X" n="0276a17"/><lb ed="R106" n="0365a14"/>形衆生。不可殺害。乃至極微細者。亦不可傷也。謂
<lb ed="X" n="0276a18"/><lb ed="R106" n="0365a15"/>蠢動含靈。皆有佛性故。如來大慈。凡有殺境。一切
<lb ed="X" n="0276a19"/><lb ed="R106" n="0365a16"/>俱制。境有三品。諸佛聖人。師僧父母。名上。一切人
<lb ed="X" n="0276a20"/><lb ed="R106" n="0365a17"/>天。名中。四趣衆生。名下。若有傷者。隨事所定。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276a21"/><lb ed="R106" n="0365a18"/><p xml:id="pX60p0276a2101">二顯戒</p>
<lb ed="X" n="0276a22"/><lb ed="R106" n="0365b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0276a2201">但有命者。不得故殺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276a23"/><lb ed="R106" n="0365b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0276a2301">釋。但。凡也。乃總結上文而言。命者。謂一切衆生。皆
<lb ed="X" n="0276a24"/><lb ed="R106" n="0365b03"/>以識息煖三。色心相連。名之爲命。故者。有心故作
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0276b" n="0276b"/>
<lb ed="X" n="0276b01"/><lb ed="R106" n="0365b04"/>顯非錯誤也。不得。遮止之辭。謂凡有秉形而具生
<lb ed="X" n="0276b02"/><lb ed="R106" n="0365b05"/>命者。不得故發殺心。而奪其命也。然誤傷亦有誤
<lb ed="X" n="0276b03"/><lb ed="R106" n="0365b06"/>傷之報。如朝野僉載。梁武帝素常敬信榼頭師。時
<lb ed="X" n="0276b04"/><lb ed="R106" n="0365b07"/>遣使召之。帝方與人下碁。欲殺一段。聲曰殺<anchor xml:id="nkr_note_add_0276b0401" n="0276b0401"/><anchor xml:id="beg0276b0401" n="0276b0401"/>卻<anchor xml:id="end0276b0401"/>。使
<lb ed="X" n="0276b05"/><lb ed="R106" n="0365b08"/>遂斬師。帝棊罷喚師。使言。向者陛下。令臣殺<anchor xml:id="nkr_note_add_0276b0501" n="0276b0501"/><anchor xml:id="beg0276b0501" n="0276b0501"/>卻<anchor xml:id="end0276b0501"/>也。
<lb ed="X" n="0276b06"/><lb ed="R106" n="0365b09"/>帝問師臨死有何言。使曰。師云。貧道前刼爲沙彌
<lb ed="X" n="0276b07"/><lb ed="R106" n="0365b10"/>時。以鍬剗地。誤傷一曲<g ref="#CB15216">蟮</g>。今帝是也。此報固宜。誠
<lb ed="X" n="0276b08"/><lb ed="R106" n="0365b11"/>所謂假使百千劫。所作業不忘。因緣會遇時。果報
<lb ed="X" n="0276b09"/><lb ed="R106" n="0365b12"/>還自受。要知十界。同一心體。迷之而爲蜎飛<anchor xml:id="nkr_note_add_0276b0901" n="0276b0901"/><anchor xml:id="beg0276b0901" n="0276b0901"/>蝡<anchor xml:id="end0276b0901"/>動。
<lb ed="X" n="0276b10"/><lb ed="R106" n="0365b13"/>悟之而爲諸佛聖人。故如來大慈。一切俱制。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276b11"/><lb ed="R106" n="0365b14"/><p xml:id="pX60p0276b1101">三明法</p>
<lb ed="X" n="0276b12"/><lb ed="R106" n="0365b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0276b1201">或自殺。或敎他殺。或見殺隨喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276b13"/><lb ed="R106" n="0365b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0276b1301">釋。或者。不定之辭。謂殺事雖多。略有三種。隨所作
<lb ed="X" n="0276b14"/><lb ed="R106" n="0365b17"/>結罪。故言不定。自殺者。謂自身行殺。或以手打。或
<lb ed="X" n="0276b15"/><lb ed="R106" n="0365b18"/>用刀杖。或推落坑壍。及以毒藥等。此身業造罪。亦
<lb ed="X" n="0276b16"/><lb ed="R106" n="0366a01"/>兼於意。敎他殺者。或敎彼以手打。乃至毒藥等。或
<lb ed="X" n="0276b17"/><lb ed="R106" n="0366a02"/>敎彼依如上法。而自死。此口業造罪。亦兼於意。殺
<lb ed="X" n="0276b18"/><lb ed="R106" n="0366a03"/>雖他人。罪歸自<anchor xml:id="nkr_note_add_0276b1801" n="0276b1801"/><anchor xml:id="beg0276b1801" n="0276b1801"/>己<anchor xml:id="end0276b1801"/>。見殺隨喜者。謂見他人行殺。自
<lb ed="X" n="0276b19"/><lb ed="R106" n="0366a04"/>心隨之。而生歡喜。雖非身口親作。然三業之中。意
<lb ed="X" n="0276b20"/><lb ed="R106" n="0366a05"/>業爲主。故皆得罪也。詳如大律。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276b21"/><lb ed="R106" n="0366a06"/><p xml:id="pX60p0276b2101">四指廣</p>
<lb ed="X" n="0276b22"/><lb ed="R106" n="0366a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0276b2201">廣如律中。文繁不錄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276b23"/><lb ed="R106" n="0366a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0276b2301">釋。廣者。對略而言。謂此但略陳三法。其餘種種殺
<lb ed="X" n="0276b24"/><lb ed="R106" n="0366a09"/>事。心分故誤。罪有重輕。如比丘律藏。及沙彌十戒
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0276c" n="0276c"/>
<lb ed="X" n="0276c01"/><lb ed="R106" n="0366a10"/>經中所明。須者宜檢。以文多故。不能具錄。後皆同
<lb ed="X" n="0276c02"/><lb ed="R106" n="0366a11"/>此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276c03"/><lb ed="R106" n="0366a12"/><p xml:id="pX60p0276c0301">二引證<note place="inline">分三</note>初護生</p>
<lb ed="X" n="0276c04"/><lb ed="R106" n="0366a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0276c0401">經載。冬月生虱。取放竹筒中。煖以綿絮。養以膩物。
<lb ed="X" n="0276c05"/><lb ed="R106" n="0366a14"/>恐其饑凍而死也。乃至濾水覆燈。不畜猫狸等。皆
<lb ed="X" n="0276c06"/><lb ed="R106" n="0366a15"/>慈悲之道也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276c07"/><lb ed="R106" n="0366a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0276c0701">釋。經載等者。此言出世護生之法。以顯沙彌息惡
<lb ed="X" n="0276c08"/><lb ed="R106" n="0366a17"/>行慈之道也。文雖出於諸經。義實大律詳備。虱者
<lb ed="X" n="0276c09"/><lb ed="R106" n="0366a18"/>本名。俗呼半風。字丹鴻。美稱也。冬月生者。謂重衣
<lb ed="X" n="0276c10"/><lb ed="R106" n="0366b01"/>煖服。易生蟣虱故。膩物。卽身中垢膩也。凍以綿絮
<lb ed="X" n="0276c11"/><lb ed="R106" n="0366b02"/>煖其身。饑以膩物養其命。不饑不寒。則俟來春放
<lb ed="X" n="0276c12"/><lb ed="R106" n="0366b03"/>靑草葉上。化生蚊<g ref="#CB00044">䖟</g>也。如春夏月。隨放隨化。雖經
<lb ed="X" n="0276c13"/><lb ed="R106" n="0366b04"/>冬至夏。時到仍生耳。律云。若棄蚤虱等。不可隨意
<lb ed="X" n="0276c14"/><lb ed="R106" n="0366b05"/>便輒棄地。應於故棉帛上。觀時冷煖。而安置之。若
<lb ed="X" n="0276c15"/><lb ed="R106" n="0366b06"/>無棉帛。應安壁隙柱孔。任其自活。不得隨處棄擲
<lb ed="X" n="0276c16"/><lb ed="R106" n="0366b07"/>壁虱。當安靑草上。或凉冷處。四分犍度云。老病比
<lb ed="X" n="0276c17"/><lb ed="R106" n="0366b08"/>丘。數起棄虱置地疲極。佛言。聽以器。名毳。若劫貝。
<lb ed="X" n="0276c18"/><lb ed="R106" n="0366b09"/>若弊物。若綿。拾着中。若虱走。聽以竹作筒盛之。若
<lb ed="X" n="0276c19"/><lb ed="R106" n="0366b10"/>出。以葢覆之。若無竹。若甘蔗草。若木。若葦。皆可爲
<lb ed="X" n="0276c20"/><lb ed="R106" n="0366b11"/>之。今時多有不解敎法。久貯筒內困死。雖云依敎。
<lb ed="X" n="0276c21"/><lb ed="R106" n="0366b12"/>殊無護命之心。又何逃殺生罪耶。衛生禁殺錄云。
<lb ed="X" n="0276c22"/><lb ed="R106" n="0366b13"/>薛暠性慈戒殺。卽微蝨亦不害之。一夕夢被上虱
<lb ed="X" n="0276c23"/><lb ed="R106" n="0366b14"/>甚多。漸變寸許。虱謂暠曰。受君之貺非一日。今君
<lb ed="X" n="0276c24"/><lb ed="R106" n="0366b15"/>有難。正吾儕救命之秋。遂列成行。被上有絲。血痕。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0277a" n="0277a"/>
<lb ed="X" n="0277a01"/><lb ed="R106" n="0366b16"/>橫廣尺許。乃死虱也。暠惜久之。不知其故。葢是夜
<lb ed="X" n="0277a02"/><lb ed="R106" n="0366b17"/>有<anchor xml:id="nkr_note_add_0277a0201" n="0277a0201"/><anchor xml:id="beg0277a0201" n="0277a0201"/>刺<anchor xml:id="end0277a0201"/>客來害暠。其人有利劍。見血立死。是夜其人
<lb ed="X" n="0277a03"/><lb ed="R106" n="0366b18"/>劍下見血。以爲死。報其主歡甚。明日瞰之無恙。訪
<lb ed="X" n="0277a04"/><lb ed="R106" n="0367a01"/>得虱事。始知其夢。此護生之騐也。乃至者。是擧前
<lb ed="X" n="0277a05"/><lb ed="R106" n="0367a02"/>繼後。以括其中之義。謂前明殺害麤相。後明護生
<lb ed="X" n="0277a06"/><lb ed="R106" n="0367a03"/>細行。其中麤細非一。可以意會。難以枚擧故。濾水
<lb ed="X" n="0277a07"/><lb ed="R106" n="0367a04"/>者。是持戒之要務。謂水有微細蟲。故須濾也。正法
<lb ed="X" n="0277a08"/><lb ed="R106" n="0367a05"/>念經云。經宿之水。若不細觀。恐生細蟲。若不漉濾。
<lb ed="X" n="0277a09"/><lb ed="R106" n="0367a06"/>不飮不用。是名細持不殺戒也。又儀則經云。乃至
<lb ed="X" n="0277a10"/><lb ed="R106" n="0367a07"/>草木上。塗壇牛糞中。如是受用時。救護於含識。或
<lb ed="X" n="0277a11"/><lb ed="R106" n="0367a08"/>被牀座內。田地糞土中。一一仔細觀。是名出家行。
<lb ed="X" n="0277a12"/><lb ed="R106" n="0367a09"/>覆燈者。用紗羅絹紙等覆燈。以護諸蟲蛾故。畜。謂
<lb ed="X" n="0277a13"/><lb ed="R106" n="0367a10"/>畜養。猫。是捕鼠之獸。亦名地行羅刹。字訓。田鼠傷
<lb ed="X" n="0277a14"/><lb ed="R106" n="0367a11"/>苗。猫能食鼠。故字從苗。狸。是狐狸。擒物之獸。皆是
<lb ed="X" n="0277a15"/><lb ed="R106" n="0367a12"/>傷生之物。故不得畜也。古云。爲鼠常留飯。憐蛾不
<lb ed="X" n="0277a16"/><lb ed="R106" n="0367a13"/>點燈。自從靑草出。便不下堦行。護生之念至切矣。
<lb ed="X" n="0277a17"/><lb ed="R106" n="0367a14"/>慈悲之道。乃菩薩利生之大道也。以慈能與樂故。
<lb ed="X" n="0277a18"/><lb ed="R106" n="0367a15"/>煖以綿絮。養以膩物也。以悲能拔苦故。濾水覆燈。
<lb ed="X" n="0277a19"/><lb ed="R106" n="0367a16"/>不畜猫狸也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277a20"/><lb ed="R106" n="0367a17"/><p xml:id="pX60p0277a2001">二擧況</p>
<lb ed="X" n="0277a21"/><lb ed="R106" n="0367a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0277a2101">微類尙然。大者可知矣。今人不能如是行慈。復加
<lb ed="X" n="0277a22"/><lb ed="R106" n="0367b01"/>傷害可乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277a23"/><lb ed="R106" n="0367b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0277a2301">釋。微類尙然者。乃結上文而比況也。謂如上最小
<lb ed="X" n="0277a24"/><lb ed="R106" n="0367b03"/>蟲類。尙能如是愛護。則大形衆生。自然不殺也。今
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0277b" n="0277b"/>
<lb ed="X" n="0277b01"/><lb ed="R106" n="0367b04"/>人等者。乃傷感之辭也。謂旣不能行如上護生之
<lb ed="X" n="0277b02"/><lb ed="R106" n="0367b05"/>事。<anchor xml:id="nkr_note_add_0277b0201" n="0277b0201"/><anchor xml:id="beg0277b0201" n="0277b0201"/>已<anchor xml:id="end0277b0201"/>違沙彌之制。豈可復加傷害耶。可乎者。是及
<lb ed="X" n="0277b03"/><lb ed="R106" n="0367b06"/>徵之語。謂深戒不得更作也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277b04"/><lb ed="R106" n="0367b07"/><p xml:id="pX60p0277b0401">三行慈</p>
<lb ed="X" n="0277b05"/><lb ed="R106" n="0367b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0277b0501">故經云。施恩濟乏。使其得安。若見殺者。當起慈心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277b06"/><lb ed="R106" n="0367b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0277b0601">釋。此十戒解文中。凡有經云。皆出沙彌戒經。後不
<lb ed="X" n="0277b07"/><lb ed="R106" n="0367b10"/>繁釋。菩薩見殺一切衆生。卽贖其命。謂之施恩。見
<lb ed="X" n="0277b08"/><lb ed="R106" n="0367b11"/>貧乏者。以財法惠施。謂之濟乏。良由一切衆生。於
<lb ed="X" n="0277b09"/><lb ed="R106" n="0367b12"/>財法二種。多所饉乏故。若見衆生爲衣食所逼。不
<lb ed="X" n="0277b10"/><lb ed="R106" n="0367b13"/>能稱意者。當隨力給與。而利濟之。若見衆生無法
<lb ed="X" n="0277b11"/><lb ed="R106" n="0367b14"/>自資。不得自在者。當隨力爲說。而救度之。然財施
<lb ed="X" n="0277b12"/><lb ed="R106" n="0367b15"/>以安其身。法施以安其心。身心無乏。故曰使其得
<lb ed="X" n="0277b13"/><lb ed="R106" n="0367b16"/>安也。見殺起慈者。惻隱之心也。若有力。當盡心救
<lb ed="X" n="0277b14"/><lb ed="R106" n="0367b17"/>度。解其苦難。若無力。當默念寶勝如來。或持往生
<lb ed="X" n="0277b15"/><lb ed="R106" n="0367b18"/>神呪回向。令彼聞法超昇。永離苦趣。願當來世。不
<lb ed="X" n="0277b16"/><lb ed="R106" n="0368a01"/>見如是苦惱衆生。故曰當起慈心也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277b17"/><lb ed="R106" n="0368a02"/><p xml:id="pX60p0277b1701">三結勸</p>
<lb ed="X" n="0277b18"/><lb ed="R106" n="0368a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0277b1801">噫。可不戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277b19"/><lb ed="R106" n="0368a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0277b1901">釋。噫。傷痛聲。歟。語盡之辭。亦卽歎辭。謂殺生之罪。
<lb ed="X" n="0277b20"/><lb ed="R106" n="0368a05"/>苦報無量。窮劫受殃。誠可愍傷。不可不爲切戒也。
<lb ed="X" n="0277b21"/><lb ed="R106" n="0368a06"/>如輪轉五道經云。爲人喜殺者。後生作水土蜉蝣
<lb ed="X" n="0277b22"/><lb ed="R106" n="0368a07"/>之蟲。朝生暮死。賢愚經云。戲笑殺他命。悲號入地
<lb ed="X" n="0277b23"/><lb ed="R106" n="0368a08"/>獄。臭穢與烊銅。灌注連相續。奔刀赴火<g ref="#CB08504">𦦨</g>。劈裂碎
<lb ed="X" n="0277b24"/><lb ed="R106" n="0368a09"/>楚毒。億載苦萬端。傷心不可錄。習報經云。殺生入
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0277c" n="0277c"/>
<lb ed="X" n="0277c01"/><lb ed="R106" n="0368a10"/>四趣。受苦三塗畢。得生人道中。短命多憂疾。疫病
<lb ed="X" n="0277c02"/><lb ed="R106" n="0368a11"/>嬰難苦。壽短長沉沒。若有智黠人。殺心寧放逸。八
<lb ed="X" n="0277c03"/><lb ed="R106" n="0368a12"/>師經云。殺者心不仁。強弱相傷殘。殺生當過去。結
<lb ed="X" n="0277c04"/><lb ed="R106" n="0368a13"/>積累劫怨。受辜短命死。驚怛遭暴惡。我用畏是故。
<lb ed="X" n="0277c05"/><lb ed="R106" n="0368a14"/>慈心伏魔宮。楞嚴經云。汝修三昧。本出塵勞。殺心
<lb ed="X" n="0277c06"/><lb ed="R106" n="0368a15"/>不除。塵不可出。縱有多智禪定現前。如不斷殺。必
<lb ed="X" n="0277c07"/><lb ed="R106" n="0368a16"/>落神道。維摩云。人生長壽。得不殺報。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277c08"/><lb ed="R106" n="0368a17"/><p xml:id="pX60p0277c0801">第二盜戒<note place="inline">分二</note>初標名</p>
<lb ed="X" n="0277c09"/><lb ed="R106" n="0368a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0277c0901">二曰不盜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277c10"/><lb ed="R106" n="0368b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0277c1001">釋。物各有主。不與而取。名之爲盜。盜之爲咎。其害
<lb ed="X" n="0277c11"/><lb ed="R106" n="0368b02"/>匪輕。良以稟形六趣。莫非貪欲爲源。受質三儀。並
<lb ed="X" n="0277c12"/><lb ed="R106" n="0368b03"/>是戀財爲本。臨財苟得。非謂哲人。見利忘義。豈成
<lb ed="X" n="0277c13"/><lb ed="R106" n="0368b04"/>君子。蘇子云。苟非吾之所有。雖一毫而莫取。所以
<lb ed="X" n="0277c14"/><lb ed="R106" n="0368b05"/>憍梵損粟。必受牛身。比丘嗅香。池神呵責。罪招有
<lb ed="X" n="0277c15"/><lb ed="R106" n="0368b06"/>自。因果無差。是以嚴遮。勿令有犯。恐一墮落。則求
<lb ed="X" n="0277c16"/><lb ed="R106" n="0368b07"/>出無期。故大師於十戒解中。皆具息惡行慈之意
<lb ed="X" n="0277c17"/><lb ed="R106" n="0368b08"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277c18"/><lb ed="R106" n="0368b09"/><p xml:id="pX60p0277c1801">二釋義<note place="inline">分三</note>初述律。二引證。三結勸。初中<note place="inline">分四</note>初明
<lb ed="X" n="0277c19"/><lb ed="R106" n="0368b10"/>境</p>
<lb ed="X" n="0277c20"/><lb ed="R106" n="0368b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0277c2001">解曰。金銀重物。以至一鍼一草。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277c21"/><lb ed="R106" n="0368b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0277c2101">釋。梵語蘇伐羅。此云金。梵語阿路巴。此云銀。重物
<lb ed="X" n="0277c22"/><lb ed="R106" n="0368b13"/>者。謂物件雖多。四法攝盡。一。體重價重。謂金銀七
<lb ed="X" n="0277c23"/><lb ed="R106" n="0368b14"/>寶等。二。體輕價重。謂紬綾縀帛等。三。體重價輕。謂
<lb ed="X" n="0277c24"/><lb ed="R106" n="0368b15"/>木石等。四。體輕價輕。謂草葉等。今以貴價在前。故
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0278a" n="0278a"/>
<lb ed="X" n="0278a01"/><lb ed="R106" n="0368b16"/>曰重物。以至者。是擧前後之重輕。以達其中也。一
<lb ed="X" n="0278a02"/><lb ed="R106" n="0368b17"/>鍼者。言其最微。一草者。言其最輕也。如來大慈。凡
<lb ed="X" n="0278a03"/><lb ed="R106" n="0368b18"/>有盜境。一切俱制。境有三品。佛。法。現前僧。四方僧。
<lb ed="X" n="0278a04"/><lb ed="R106" n="0369a01"/>父母。師長物。名上。人天物。名中。鬼神。畜生物。名下。
<lb ed="X" n="0278a05"/><lb ed="R106" n="0369a02"/>若有犯者。隨事所定。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278a06"/><lb ed="R106" n="0369a03"/><p xml:id="pX60p0278a0601">二顯戒</p>
<lb ed="X" n="0278a07"/><lb ed="R106" n="0369a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0278a0701">不得。不與而取。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278a08"/><lb ed="R106" n="0369a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0278a0801">釋。不得者。禁止之語。不與取者。謂前人不與。而取
<lb ed="X" n="0278a09"/><lb ed="R106" n="0369a06"/>奪之也。正是業主。故律云。若物屬他。他所守護。前
<lb ed="X" n="0278a10"/><lb ed="R106" n="0369a07"/>人不與。擧離本處。卽成盜罪。華嚴云。若物屬他。起
<lb ed="X" n="0278a11"/><lb ed="R106" n="0369a08"/>他物想。終不於此。而生盜心。乃至草葉。不與不取。
<lb ed="X" n="0278a12"/><lb ed="R106" n="0369a09"/>何況其餘。資生之具。故知經律。皆禁止也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278a13"/><lb ed="R106" n="0369a10"/><p xml:id="pX60p0278a1301">三有主</p>
<lb ed="X" n="0278a14"/><lb ed="R106" n="0369a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0278a1401">若常住物。若信施物。若僧衆物。若官物。民物。一切
<lb ed="X" n="0278a15"/><lb ed="R106" n="0369a12"/>物。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278a16"/><lb ed="R106" n="0369a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0278a1601">釋。常住物者。梵語招闘提奢。唐言四方僧物。律云。
<lb ed="X" n="0278a17"/><lb ed="R106" n="0369a14"/>常住物有四種。一者。常住常住。謂衆僧厨。庫。寺舍。
<lb ed="X" n="0278a18"/><lb ed="R106" n="0369a15"/>衆具。花果。樹林。田園。僕畜等。體局當處。不通餘界。
<lb ed="X" n="0278a19"/><lb ed="R106" n="0369a16"/>但得受用。不得分賣故。二者。十方常住。如僧家供
<lb ed="X" n="0278a20"/><lb ed="R106" n="0369a17"/>僧常食。一鳴楗椎。體通十方。四方。但局凡僧。十方
<lb ed="X" n="0278a21"/><lb ed="R106" n="0369a18"/>通於賢聖。今世凡多聖少。故但言四方。惟局本處。
<lb ed="X" n="0278a22"/><lb ed="R106" n="0369b01"/>不出外也。三者現前常住。謂僧得施物。唯施此處
<lb ed="X" n="0278a23"/><lb ed="R106" n="0369b02"/>現前僧得故。四者。十方現前常住。如亡五衆。輕物。
<lb ed="X" n="0278a24"/><lb ed="R106" n="0369b03"/>現前羯磨得分。如未作羯磨。若有盜者。從十方僧
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0278b" n="0278b"/>
<lb ed="X" n="0278b01"/><lb ed="R106" n="0369b04"/>得罪。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0278b0101" n="0278b0101"/><anchor xml:id="beg0278b0101" n="0278b0101"/>已<anchor xml:id="end0278b0101"/>作羯磨。從現前僧得罪。上二種。名四方
<lb ed="X" n="0278b02"/><lb ed="R106" n="0369b05"/>僧物。若有侵損。卽名犯盜。以僧家一粒一絲。皆是
<lb ed="X" n="0278b03"/><lb ed="R106" n="0369b06"/>檀越以淸淨心施來。今以不淸淨心盜取。其罪極
<lb ed="X" n="0278b04"/><lb ed="R106" n="0369b07"/>重。莊椿錄云。盜常住一文錢。一日一夜。長利三分
<lb ed="X" n="0278b05"/><lb ed="R106" n="0369b08"/>七<g ref="#CB12530">𨤲</g>。第二夜利上長利。來世牛馬償還。若一文入
<lb ed="X" n="0278b06"/><lb ed="R106" n="0369b09"/>常住。一日一夜。長福倍上。觀佛三昧經云。盜常住
<lb ed="X" n="0278b07"/><lb ed="R106" n="0369b10"/>物者。過殺八萬四千父母之罪。十輪經云。盜三寶
<lb ed="X" n="0278b08"/><lb ed="R106" n="0369b11"/>物者。其罪甚重。千佛出世。不通懺悔。若將非理用
<lb ed="X" n="0278b09"/><lb ed="R106" n="0369b12"/>度。私給俗家。其罪甚重。地藏經云。若偷竊常住財
<lb ed="X" n="0278b10"/><lb ed="R106" n="0369b13"/>物米穀。飮食衣服。乃至一切不與而取者。當墮無
<lb ed="X" n="0278b11"/><lb ed="R106" n="0369b14"/>間地獄。道世法師云。若將常住財物。與白衣受用
<lb ed="X" n="0278b12"/><lb ed="R106" n="0369b15"/>者。龍天瞋責。罪及主事。常住司執錢穀。無非佛物。
<lb ed="X" n="0278b13"/><lb ed="R106" n="0369b16"/>法物。僧物。於<anchor xml:id="nkr_note_add_0278b1301" n="0278b1301"/><anchor xml:id="beg0278b1301" n="0278b1301"/>己<anchor xml:id="end0278b1301"/>何有。若此中沾染毫<g ref="#CB12530">𨤲</g>。卽是鑊湯
<lb ed="X" n="0278b14"/><lb ed="R106" n="0369b17"/>爐炭。若此中涇渭分明。卽是靑蓮華藏。鐵山瓊云。
<lb ed="X" n="0278b15"/><lb ed="R106" n="0369b18"/>凡常住一茶一米。一分一<g ref="#CB12530">𨤲</g>。皆是施主爲求福德。
<lb ed="X" n="0278b16"/><lb ed="R106" n="0370a01"/>故行布施。宜供三寶。何得私用。罪福因果。瞭然指
<lb ed="X" n="0278b17"/><lb ed="R106" n="0370a02"/>掌。慈受深禪師云。常住分文不可偷。日增萬倍恐
<lb ed="X" n="0278b18"/><lb ed="R106" n="0370a03"/>難酬。猪頭驢脚明明現。佛地今生掃未休。以此觀
<lb ed="X" n="0278b19"/><lb ed="R106" n="0370a04"/>之。常住之物。不可絲毫有犯。是以先聖後聖。苦口
<lb ed="X" n="0278b20"/><lb ed="R106" n="0370a05"/>叮嚀也。信施物者。謂施主信心持物至寺布施。而
<lb ed="X" n="0278b21"/><lb ed="R106" n="0370a06"/>未曾分與僧者。是僧衆物者。現前大衆受用之物。
<lb ed="X" n="0278b22"/><lb ed="R106" n="0370a07"/>若於四事中。或竊其一。是名盜現前僧物。亦不得
<lb ed="X" n="0278b23"/><lb ed="R106" n="0370a08"/>私用。縱有挪移借用。以長就短。必須白衆方動。後
<lb ed="X" n="0278b24"/><lb ed="R106" n="0370a09"/>來仍舊補償。不名犯盜。方等經云。菩薩言。五逆十
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0278c" n="0278c"/>
<lb ed="X" n="0278c01"/><lb ed="R106" n="0370a10"/>惡。我所能救。盜衆僧物。我不能救也。官物者。卽九
<lb ed="X" n="0278c02"/><lb ed="R106" n="0370a11"/>品宦職之物也。普天之下。莫非王土。縱使地下伏
<lb ed="X" n="0278c03"/><lb ed="R106" n="0370a12"/>藏。以至空地遺物。旣在王地。皆名官物也。民物者。
<lb ed="X" n="0278c04"/><lb ed="R106" n="0370a13"/>卽工商農庶百姓之物也。一。是普及之言。切。乃盡
<lb ed="X" n="0278c05"/><lb ed="R106" n="0370a14"/>物之語。統論世間。大小輕重。及鬼神禽獸等物也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278c06"/><lb ed="R106" n="0370a15"/><p xml:id="pX60p0278c0601">四明法</p>
<lb ed="X" n="0278c07"/><lb ed="R106" n="0370a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0278c0701">或奪取。或竊取。或詐取。乃至偷稅冐渡等。皆爲偷
<lb ed="X" n="0278c08"/><lb ed="R106" n="0370a17"/>盜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278c09"/><lb ed="R106" n="0370a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0278c0901">釋。奪取者。恃力強暴而取也。竊取者。伺人不見而
<lb ed="X" n="0278c10"/><lb ed="R106" n="0370b01"/>偷取也。詐取者。亦名僞取。或詭譎拐騙。或假借不
<lb ed="X" n="0278c11"/><lb ed="R106" n="0370b02"/>還。或倚勢冐支等。乃至者。謂從前至後。以明其中。
<lb ed="X" n="0278c12"/><lb ed="R106" n="0370b03"/>所謂圭合銖兩。種種欺瞞。移標<anchor xml:id="nkr_note_orig_0278001" n="0278001"/>古界。私匿寄物。過
<lb ed="X" n="0278c13"/><lb ed="R106" n="0370b04"/>分食用常住等。偷稅者。賦稅。乃國家大典。若有物。
<lb ed="X" n="0278c14"/><lb ed="R106" n="0370b05"/>必須向彼化免。不得藏匿而過。亦不得爲他人藏
<lb ed="X" n="0278c15"/><lb ed="R106" n="0370b06"/>匿稅物。冐渡者。假稱也。謂假稱他名。而過關津也。
<lb ed="X" n="0278c16"/><lb ed="R106" n="0370b07"/>等者。未盡之辭。謂事雖未盡。則餘法可知也。皆爲
<lb ed="X" n="0278c17"/><lb ed="R106" n="0370b08"/>偷盜者。總結如上之法也。餘如大律。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278c18"/><lb ed="R106" n="0370b09"/><p xml:id="pX60p0278c1801">二引證<note place="inline">分二</note>初果報</p>
<lb ed="X" n="0278c19"/><lb ed="R106" n="0370b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0278c1901">經載。一沙彌。盜常住果七枚。一沙彌。盜衆僧餠數
<lb ed="X" n="0278c20"/><lb ed="R106" n="0370b11"/>番。一沙彌。盜衆僧石蜜少分。俱墮地獄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278c21"/><lb ed="R106" n="0370b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0278c2101">釋。經載者。此引經文作證。以戒沙彌不得偷盜。致
<lb ed="X" n="0278c22"/><lb ed="R106" n="0370b13"/>招長夜大苦也。盜果者。大報恩經云。見一衆生。有
<lb ed="X" n="0278c23"/><lb ed="R106" n="0370b14"/>熱鐵丸。從身上入。從身下出。乘虗而行。痛苦難忍。
<lb ed="X" n="0278c24"/><lb ed="R106" n="0370b15"/>目連問佛。何罪所致。佛言。彼於迦葉佛時。作沙彌。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0279a" n="0279a"/>
<lb ed="X" n="0279a01"/><lb ed="R106" n="0370b16"/>守衆僧果園。盜取七枚奉師。以是因緣。故獲斯罪。
<lb ed="X" n="0279a02"/><lb ed="R106" n="0370b17"/>盜餠者。雜寶藏經云。見一衆生。有二熱鐵輪。在兩
<lb ed="X" n="0279a03"/><lb ed="R106" n="0370b18"/>腋下。擧身焦爛。痛苦難忍。目連問佛。何罪所致。佛
<lb ed="X" n="0279a04"/><lb ed="R106" n="0371a01"/>言。彼於前世。爲沙彌時。與衆作餠。盜取二番。挾兩
<lb ed="X" n="0279a05"/><lb ed="R106" n="0371a02"/>腋下。以是因緣。故獲斯罪。盜石蜜者。石蜜亦名糖
<lb ed="X" n="0279a06"/><lb ed="R106" n="0371a03"/>精。廣志。甘蔗其餳。形如冰糖。堅硬如石。唐書云。番
<lb ed="X" n="0279a07"/><lb ed="R106" n="0371a04"/>胡國。出石蜜。中國貴之。漢武帝內傳。<name role="" type="person">西王母</name>謂帝
<lb ed="X" n="0279a08"/><lb ed="R106" n="0371a05"/>曰。太上之藥。有中華紫蜜。雲山朱蜜。天竺國石蜜。
<lb ed="X" n="0279a09"/><lb ed="R106" n="0371a06"/>仙經云。蜜爲口芝。本草云。崖蜜食之不飢。明目延
<lb ed="X" n="0279a10"/><lb ed="R106" n="0371a07"/>年。律中過午不食。開石蜜者。以其煎湯無形。爲藥
<lb ed="X" n="0279a11"/><lb ed="R106" n="0371a08"/>石故。阿含經云。見一衆生。其舌長廣。有熾然利斧。
<lb ed="X" n="0279a12"/><lb ed="R106" n="0371a09"/>以斫其舌。乘空而行。啼哭號呼。苦痛難忍。目連問
<lb ed="X" n="0279a13"/><lb ed="R106" n="0371a10"/>佛。何罪所致。佛言。彼於迦葉佛時。作沙彌。以斧斫
<lb ed="X" n="0279a14"/><lb ed="R106" n="0371a11"/>石蜜供僧。霑斧刃蜜。盜取食之。少分者。不多也。緣
<lb ed="X" n="0279a15"/><lb ed="R106" n="0371a12"/>斯罪故。從地獄出。受此餘報。俱墮地獄者。總擧三
<lb ed="X" n="0279a16"/><lb ed="R106" n="0371a13"/>法以戒之也。地者。底也。萬物之中。地最在下故。獄
<lb ed="X" n="0279a17"/><lb ed="R106" n="0371a14"/>者局也。謂拘局罪人。不得安樂故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0279a1701" n="0279a1701"/><anchor xml:id="beg0279a1701" n="0279a1701"/>已<anchor xml:id="end0279a1701"/>上三事。雖不
<lb ed="X" n="0279a18"/><lb ed="R106" n="0371a15"/>同時。然盜因則一。故皆感地獄之報。一錢一草。信
<lb ed="X" n="0279a19"/><lb ed="R106" n="0371a16"/>不誣矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279a20"/><lb ed="R106" n="0371a17"/><p xml:id="pX60p0279a2001">二立誓</p>
<lb ed="X" n="0279a21"/><lb ed="R106" n="0371a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0279a2101">故經云。寧就斷手。不取非財。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279a22"/><lb ed="R106" n="0371b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0279a2201">釋。寧就斷手。不取非財者。深畏地獄之苦痛。甚於
<lb ed="X" n="0279a23"/><lb ed="R106" n="0371b02"/>斷手也。說之寒心。故如來激切勸誡。而立誓言。決
<lb ed="X" n="0279a24"/><lb ed="R106" n="0371b03"/>意不取也。葢人有手足。方稱全品。僧有戒德。堪爲
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0279b" n="0279b"/>
<lb ed="X" n="0279b01"/><lb ed="R106" n="0371b04"/>良祐。非財者。非義之財也。古人云。人非善不交。物
<lb ed="X" n="0279b02"/><lb ed="R106" n="0371b05"/>非義不取。世律取非義之財。受非常之禍。藏經。食
<lb ed="X" n="0279b03"/><lb ed="R106" n="0371b06"/>無與之物。故感無間之殃也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279b04"/><lb ed="R106" n="0371b07"/><p xml:id="pX60p0279b0401">三結勸</p>
<lb ed="X" n="0279b05"/><lb ed="R106" n="0371b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0279b0501">噫。可不戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279b06"/><lb ed="R106" n="0371b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0279b0601">釋。楞嚴經云。汝修三昧。本出塵勞。偷心不除。塵不
<lb ed="X" n="0279b07"/><lb ed="R106" n="0371b10"/>可出。縱有多智禪定現前。如不斷偷。必落邪道。譬
<lb ed="X" n="0279b08"/><lb ed="R106" n="0371b11"/>如有人。水灌漏巵。欲求其滿。縱經塵劫。終無平復。
<lb ed="X" n="0279b09"/><lb ed="R106" n="0371b12"/>寶梁經云。寧自啖身肉。不得盜三寶財物。洞山价
<lb ed="X" n="0279b10"/><lb ed="R106" n="0371b13"/>禪師云。常住須憑戒力扶。莫將妄用恣貪圖。掌他
<lb ed="X" n="0279b11"/><lb ed="R106" n="0371b14"/>三寶門中物。惜似雙親兩眼珠。暗裏縱能機巧算。
<lb ed="X" n="0279b12"/><lb ed="R106" n="0371b15"/>冥中自有鬼神誅。絲毫若也無私取。免至來生作
<lb ed="X" n="0279b13"/><lb ed="R106" n="0371b16"/>馬驢。增一阿含經云。佛吿諸比丘。若人偷盜他物。
<lb ed="X" n="0279b14"/><lb ed="R106" n="0371b17"/>爲主所執。送官究治。閉著牢獄。或以杖捶。或截手
<lb ed="X" n="0279b15"/><lb ed="R106" n="0371b18"/>足耳鼻。及斷其頭。種種苦楚。命終生地獄中。猛火
<lb ed="X" n="0279b16"/><lb ed="R106" n="0372a01"/>燒身。烊銅灌口。受種種苦。不可稱計。百千萬歲。脫
<lb ed="X" n="0279b17"/><lb ed="R106" n="0372a02"/>出無期。地獄罪畢。生畜生中。象馬牛羊。駝驢犬等。
<lb ed="X" n="0279b18"/><lb ed="R106" n="0372a03"/>經百千歲。以償他力。畜生罪畢。生餓鬼中。飢渴苦
<lb ed="X" n="0279b19"/><lb ed="R106" n="0372a04"/>惱。不可具言。經百千歲。受如是苦。罪畢爲人。得二
<lb ed="X" n="0279b20"/><lb ed="R106" n="0372a05"/>種報。一者。貧窮衣不葢形。食不充口。二者。常爲水
<lb ed="X" n="0279b21"/><lb ed="R106" n="0372a06"/>火。王臣惡賊之所劫奪。不得安樂。維摩經云。如人
<lb ed="X" n="0279b22"/><lb ed="R106" n="0372a07"/>大富。得不盜報。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279b23"/><lb ed="R106" n="0372a08"/><p xml:id="pX60p0279b2301">第三婬戒<note place="inline">分二</note>初標名</p>
<lb ed="X" n="0279b24"/><lb ed="R106" n="0372a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0279b2401">三曰不婬。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0279c" n="0279c"/>
<lb ed="X" n="0279c01"/><lb ed="R106" n="0372a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0279c0101">釋。婬者。不淨行也。謂以染汚心。行穢惡行。故名不
<lb ed="X" n="0279c02"/><lb ed="R106" n="0372a11"/>淨也。世俗尙有男女授受不親之訓。出家離染。尤
<lb ed="X" n="0279c03"/><lb ed="R106" n="0372a12"/>宜肅愼。今承慈旨諄諄。必須銘刻于心。不可有違
<lb ed="X" n="0279c04"/><lb ed="R106" n="0372a13"/>佛制。當深觀愛欲。猶如毒蛇。華嚴經云。若被諸女
<lb ed="X" n="0279c05"/><lb ed="R106" n="0372a14"/>色。染醉其心。猶如嬰兒。無見自性。亦如素衣。見受
<lb ed="X" n="0279c06"/><lb ed="R106" n="0372a15"/>染色。爲欲所溺。不能得出。如糞中蟲。樂着糞處。如
<lb ed="X" n="0279c07"/><lb ed="R106" n="0372a16"/>穢弊猪。不淨嚴身。四十二章經云。出家沙門。斷欲
<lb ed="X" n="0279c08"/><lb ed="R106" n="0372a17"/>去愛。澄自心源。達佛深理。悟無爲法。乃名佛子。梵
<lb ed="X" n="0279c09"/><lb ed="R106" n="0372a18"/>網經云。寧以此身。投熾然猛火。大坑刀山。終不毀
<lb ed="X" n="0279c10"/><lb ed="R106" n="0372b01"/>犯三世諸佛經律。與一切女人。作不淨行。八歲沙
<lb ed="X" n="0279c11"/><lb ed="R106" n="0372b02"/>彌開解國王經云。<name role="" type="person">阿育王</name>初奉佛時。人民疾疫。請
<lb ed="X" n="0279c12"/><lb ed="R106" n="0372b03"/>僧呪願。聖衆遣妙顏沙彌。年始八歲。<anchor xml:id="nkr_note_add_0279c1201" n="0279c1201"/><anchor xml:id="beg0279c1201" n="0279c1201"/>已<anchor xml:id="end0279c1201"/>得神通。飛
<lb ed="X" n="0279c13"/><lb ed="R106" n="0372b04"/>入王宮。夫人彩女見之。無不愛敬。夫人擧手。欲抱
<lb ed="X" n="0279c14"/><lb ed="R106" n="0372b05"/>妙顏。顏卽却之。夫人曰。卿年尙幼。猶如吾子。近之
<lb ed="X" n="0279c15"/><lb ed="R106" n="0372b06"/>何妨。顏曰。事從微起。猶一粟之火。能燒萬里之野。
<lb ed="X" n="0279c16"/><lb ed="R106" n="0372b07"/>一滴之水。能陷堅固之石。以少致多。以小成大。是
<lb ed="X" n="0279c17"/><lb ed="R106" n="0372b08"/>以智者遠嫌避疑。以防未然。時沙彌聲徹王殿。王
<lb ed="X" n="0279c18"/><lb ed="R106" n="0372b09"/>聞之來見曰。卿尙幼如我子。抱之何嫌。顏曰。古聖
<lb ed="X" n="0279c19"/><lb ed="R106" n="0372b10"/>制儀。豫其未萌。亦戒終始。女子七歲不戲父几。男
<lb ed="X" n="0279c20"/><lb ed="R106" n="0372b11"/>子八歲不踞母床。果下無捫首。瓜田無摸足。遠嫌
<lb ed="X" n="0279c21"/><lb ed="R106" n="0372b12"/>避疑。杜漸銷萌也。今雖等母子。當爲將來不能者
<lb ed="X" n="0279c22"/><lb ed="R106" n="0372b13"/>施。時王與夫人。及宮中五百人臣。同得道跡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279c23"/><lb ed="R106" n="0372b14"/><p xml:id="pX60p0279c2301">二釋義<note place="inline">分三</note>初述律。二引證。三結勸。初中<note place="inline">分三</note>初顯
<lb ed="X" n="0279c24"/><lb ed="R106" n="0372b15"/>戒</p>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0280a" n="0280a"/>
<lb ed="X" n="0280a01"/><lb ed="R106" n="0372b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0280a0101">解曰。在家五戒。惟制邪婬。出家十戒。全斷婬欲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280a02"/><lb ed="R106" n="0372b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0280a0201">釋。在家五戒者。優婆塞。優婆夷戒也。唯制邪婬者。
<lb ed="X" n="0280a03"/><lb ed="R106" n="0372b18"/>以其洪荒之後。有虞垂拱。契任司徒。敎以人倫。則
<lb ed="X" n="0280a04"/><lb ed="R106" n="0373a01"/>曰夫婦有別。有夫婦則有父子。故人倫以夫婦爲
<lb ed="X" n="0280a05"/><lb ed="R106" n="0373a02"/>首。不孝以無後爲大。上關風化。下接宗嗣。是故不
<lb ed="X" n="0280a06"/><lb ed="R106" n="0373a03"/>禁。如關雎之詩樂而不淫。所以正人倫之綱紀也。
<lb ed="X" n="0280a07"/><lb ed="R106" n="0373a04"/>故居家受戒。除夫婦外。一切俱制。果報地獄經云
<lb ed="X" n="0280a08"/><lb ed="R106" n="0373a05"/>復有一鬼。白目連言。我常以物蒙籠其頭。畏人來
<lb ed="X" n="0280a09"/><lb ed="R106" n="0373a06"/>殺。心生恐懼。何罪所致。目連答曰。以前世時。婬犯
<lb ed="X" n="0280a10"/><lb ed="R106" n="0373a07"/>外色。常畏人見。或畏夫主捉縛打殺。心常恐怖。故
<lb ed="X" n="0280a11"/><lb ed="R106" n="0373a08"/>獲斯罪。此是華報。果在地獄。華嚴經云。菩薩於自
<lb ed="X" n="0280a12"/><lb ed="R106" n="0373a09"/>妻。尙且知足。何況邪婬。又此五戒。在天謂之五星。
<lb ed="X" n="0280a13"/><lb ed="R106" n="0373a10"/>在地謂之五行。在人謂之五倫。在身謂之五臟。在
<lb ed="X" n="0280a14"/><lb ed="R106" n="0373a11"/>山謂之五嶽。在國謂之五刑。在儒謂之五常。謂仁
<lb ed="X" n="0280a15"/><lb ed="R106" n="0373a12"/>者不殺等。乃修行之徑路也。緣於耶輸伽父。與五
<lb ed="X" n="0280a16"/><lb ed="R106" n="0373a13"/>十人。求佛受三歸五戒爲始。故如來開人天敎。以
<lb ed="X" n="0280a17"/><lb ed="R106" n="0373a14"/>攝居家二衆也。出家十戒者。乃渡苦海之浮囊。越
<lb ed="X" n="0280a18"/><lb ed="R106" n="0373a15"/>涅槃之正因也。全斷婬欲者。謂婬非梵行。乃鄙惡
<lb ed="X" n="0280a19"/><lb ed="R106" n="0373a16"/>不堪之事。又出世法中。無邪正故。然華嚴爲在家
<lb ed="X" n="0280a20"/><lb ed="R106" n="0373a17"/>者說。故曰自妻。尙且知足。楞嚴爲出家者說。故曰
<lb ed="X" n="0280a21"/><lb ed="R106" n="0373a18"/>全斷婬欲也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280a22"/><lb ed="R106" n="0373b01"/><p xml:id="pX60p0280a2201">二明境</p>
<lb ed="X" n="0280a23"/><lb ed="R106" n="0373b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0280a2301">但干犯世間一切男女。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280a24"/><lb ed="R106" n="0373b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0280a2401">釋。干犯者。謂干名犯義。婬其所尊。汚其所親。行不
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0280b" n="0280b"/>
<lb ed="X" n="0280b01"/><lb ed="R106" n="0373b04"/>淨行也。一切者。總攝也謂人女。非人女。畜生女。人
<lb ed="X" n="0280b02"/><lb ed="R106" n="0373b05"/>男。非人男。畜生男。乃至黃門。二根等。皆是境故。如
<lb ed="X" n="0280b03"/><lb ed="R106" n="0373b06"/>來大慈。凡有婬境。一切盡制。境有三品。母女。姊妹
<lb ed="X" n="0280b04"/><lb ed="R106" n="0373b07"/>六親。名上。一切男女。幷邪婬名中。在家<anchor xml:id="nkr_note_add_0280b0401" n="0280b0401"/><anchor xml:id="beg0280b0401" n="0280b0401"/>己<anchor xml:id="end0280b0401"/>妻。非時
<lb ed="X" n="0280b05"/><lb ed="R106" n="0373b08"/>非處。名下。若有犯者。隨事所定。故經云。當觀愛欲
<lb ed="X" n="0280b06"/><lb ed="R106" n="0373b09"/>甚於猛火。猛火燒身。害此一生。欲火燒身。殃墮累
<lb ed="X" n="0280b07"/><lb ed="R106" n="0373b10"/>劫。智者畏之。愚人自縛也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280b08"/><lb ed="R106" n="0373b11"/><p xml:id="pX60p0280b0801">三結罪</p>
<lb ed="X" n="0280b09"/><lb ed="R106" n="0373b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0280b0901">悉名破戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280b10"/><lb ed="R106" n="0373b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0280b1001">釋。悉者。盡也。破者。犯也。不言犯。而言破者。謂初受
<lb ed="X" n="0280b11"/><lb ed="R106" n="0373b14"/>戒時。體則圓滿。若犯此戒。如人斷頭。身則破壞。如
<lb ed="X" n="0280b12"/><lb ed="R106" n="0373b15"/>大石破裂。無有完全。戒身破壞。亦復如是。當知婬
<lb ed="X" n="0280b13"/><lb ed="R106" n="0373b16"/>泆非刀劍。能斬智慧命。愛欲是猛火。自焚功德林。
<lb ed="X" n="0280b14"/><lb ed="R106" n="0373b17"/>佛言破戒之人。生不能消信施一滴之水。足不履
<lb ed="X" n="0280b15"/><lb ed="R106" n="0373b18"/>伽藍尺寸之地。死墮地獄。受報無窮。然其意地欲
<lb ed="X" n="0280b16"/><lb ed="R106" n="0374a01"/>根。最難除拔。極易漸染。若此中微塵許不盡。便是
<lb ed="X" n="0280b17"/><lb ed="R106" n="0374a02"/>生死禍胎。若婬習難盡者。當修不淨觀。或住屍林
<lb ed="X" n="0280b18"/><lb ed="R106" n="0374a03"/>以爲對治。或以手摩其頂。眼盻袈裟作是念言。食
<lb ed="X" n="0280b19"/><lb ed="R106" n="0374a04"/>人信施。不應起如是心。或禮佛持呪。以治其心。則
<lb ed="X" n="0280b20"/><lb ed="R106" n="0374a05"/>貪欲自然殄除也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280b21"/><lb ed="R106" n="0374a06"/><p xml:id="pX60p0280b2101">二引證<note place="inline">分三</note>初顯報</p>
<lb ed="X" n="0280b22"/><lb ed="R106" n="0374a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0280b2201">楞嚴載。寶蓮香比丘尼。私行婬欲。自言婬欲。非殺
<lb ed="X" n="0280b23"/><lb ed="R106" n="0374a08"/>非偷。無有罪報。遂感身出猛火。生陷地獄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280b24"/><lb ed="R106" n="0374a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0280b2401">釋。楞嚴載者。此引經文以顯婬事。有如是利害。不
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0280c" n="0280c"/>
<lb ed="X" n="0280c01"/><lb ed="R106" n="0374a10"/>得犯也。寶蓮香者。乃比丘尼。最初持菩薩戒之美
<lb ed="X" n="0280c02"/><lb ed="R106" n="0374a11"/>稱也。謂戒體本來尊貴。故名曰寶。戒體本來淸淨。
<lb ed="X" n="0280c03"/><lb ed="R106" n="0374a12"/>故名曰蓮。由尊貴淸淨。芬芳一切。故名曰香。後因
<lb ed="X" n="0280c04"/><lb ed="R106" n="0374a13"/>一念妄動。不守自心。犯此婬戒而反不知慚愧。謬
<lb ed="X" n="0280c05"/><lb ed="R106" n="0374a14"/>起邪見。撥無因果。肆言非殺非偷。無有罪報。殊不
<lb ed="X" n="0280c06"/><lb ed="R106" n="0374a15"/>知私行婬欲。非偷乎。婬事辦而慧命斬。非殺乎。猛
<lb ed="X" n="0280c07"/><lb ed="R106" n="0374a16"/>火。欲火也。謂作是語<anchor xml:id="nkr_note_add_0280c0701" n="0280c0701"/><anchor xml:id="beg0280c0701" n="0280c0701"/>已<anchor xml:id="end0280c0701"/>。遂生猛火。節節燒然。生陷
<lb ed="X" n="0280c08"/><lb ed="R106" n="0374a17"/>者。謂不待身死。而陷入阿鼻也。梵名阿鼻。此云無
<lb ed="X" n="0280c09"/><lb ed="R106" n="0374a18"/>間。謂墮此地獄中。受燒煑苦。無有間斷故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280c10"/><lb ed="R106" n="0374b01"/><p xml:id="pX60p0280c1001">二擧況</p>
<lb ed="X" n="0280c11"/><lb ed="R106" n="0374b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0280c1101">世人因欲。殺身亡家。出俗爲僧。豈得更犯。生死根
<lb ed="X" n="0280c12"/><lb ed="R106" n="0374b03"/>本。欲爲第一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280c13"/><lb ed="R106" n="0374b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0280c1301">釋。世人者。王臣士庶人也。殺身亡家者。如夏以<anchor xml:id="nkr_note_add_0280c1301" n="0280c1301"/><anchor xml:id="beg0280c1301" n="0280c1301"/>妺<anchor xml:id="end0280c1301"/>
<lb ed="X" n="0280c14"/><lb ed="R106" n="0374b05"/>嬉。晉由驪姬。乃至驪山火起因<name role="" type="person">褒姒</name>。蜀道蒙塵爲
<lb ed="X" n="0280c15"/><lb ed="R106" n="0374b06"/>太眞。亡家敗國。皆爲此也自古至今受惑非一。故
<lb ed="X" n="0280c16"/><lb ed="R106" n="0374b07"/>曰自天子。以至於庶人。壹是皆以修身爲本。出俗
<lb ed="X" n="0280c17"/><lb ed="R106" n="0374b08"/>爲僧。豈得更犯者。謂知五欲過患。故捨之出家。當
<lb ed="X" n="0280c18"/><lb ed="R106" n="0374b09"/>不爲生死之所流轉。豈可復行生死不淨之行耶。
<lb ed="X" n="0280c19"/><lb ed="R106" n="0374b10"/>楞嚴云。汝愛我心。我憐汝色。以是因緣。經百千劫。
<lb ed="X" n="0280c20"/><lb ed="R106" n="0374b11"/>常在纏縛。當知紅爐白刃。壞色身於一時。花箭蜜
<lb ed="X" n="0280c21"/><lb ed="R106" n="0374b12"/>鋒。沉慧命於萬劫。大論云入道慚愧人。持鉢攝衆
<lb ed="X" n="0280c22"/><lb ed="R106" n="0374b13"/>生。云何縱欲塵。沉沒於五情。<anchor xml:id="nkr_note_add_0280c2201" n="0280c2201"/><anchor xml:id="beg0280c2201" n="0280c2201"/>已<anchor xml:id="end0280c2201"/>捨五欲樂。棄之而
<lb ed="X" n="0280c23"/><lb ed="R106" n="0374b14"/>不顧。如何還欲得。如愚自食唾。生死根本。欲爲第
<lb ed="X" n="0280c24"/><lb ed="R106" n="0374b15"/>一者。謂一切衆生。所以有身者。皆由初念顚倒。見
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0281a" n="0281a"/>
<lb ed="X" n="0281a01"/><lb ed="R106" n="0374b16"/>他交會。自以婬心投托母胎。而成身根。故名曰生
<lb ed="X" n="0281a02"/><lb ed="R106" n="0374b17"/>所謂一切衆生。皆以婬欲而正性命也。有生必有
<lb ed="X" n="0281a03"/><lb ed="R106" n="0374b18"/>滅。故名曰死。是知生死根源。皆以婬欲爲首。故云
<lb ed="X" n="0281a04"/><lb ed="R106" n="0375a01"/>第一。欲除生死。須斷婬心。故經云。若諸世界。六道
<lb ed="X" n="0281a05"/><lb ed="R106" n="0375a02"/>衆生。其心不婬。則不隨其生死相續。婬心。不除塵
<lb ed="X" n="0281a06"/><lb ed="R106" n="0375a03"/>不可出必使婬機。身心俱斷。斷性亦無於佛菩提
<lb ed="X" n="0281a07"/><lb ed="R106" n="0375a04"/>斯可希冀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0281a08"/><lb ed="R106" n="0375a05"/><p xml:id="pX60p0281a0801">三立誓</p>
<lb ed="X" n="0281a09"/><lb ed="R106" n="0375a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0281a0901">故經云。婬泆而生。不如貞潔而死。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0281a10"/><lb ed="R106" n="0375a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0281a1001">釋。泆。婬放也。謂恣心放逸。而行婬故。貞潔。守節淸
<lb ed="X" n="0281a11"/><lb ed="R106" n="0375a08"/>白也。謂守戒淸白。雖死猶生。恣心放逸雖生若死
<lb ed="X" n="0281a12"/><lb ed="R106" n="0375a09"/>是故經云。婬泆而生。不如貞潔而死也。如賢愚經
<lb ed="X" n="0281a13"/><lb ed="R106" n="0375a10"/>云。一比丘少欲知足。一長者終身供養。日日送飯。
<lb ed="X" n="0281a14"/><lb ed="R106" n="0375a11"/>又一長者。將一子來求出家比丘觀是子。能持淨
<lb ed="X" n="0281a15"/><lb ed="R106" n="0375a12"/>戒。度爲沙彌其前長者。擧家赴會。唯留一女守舍。
<lb ed="X" n="0281a16"/><lb ed="R106" n="0375a13"/>忘却送食。比丘念。日<anchor xml:id="nkr_note_add_0281a1601" n="0281a1601"/><anchor xml:id="beg0281a1601" n="0281a1601"/>已<anchor xml:id="end0281a1601"/>過午。尙未送食乃遣沙彌
<lb ed="X" n="0281a17"/><lb ed="R106" n="0375a14"/>取食。唯見少女迎門。作諸媚態沙彌自念。此女將
<lb ed="X" n="0281a18"/><lb ed="R106" n="0375a15"/>無毀我淨行。乃堅攝威儀女卽五體投地曰此舍
<lb ed="X" n="0281a19"/><lb ed="R106" n="0375a16"/>珍寶充滿。卿可爲主。我願充婢給使。沙彌心念。寧
<lb ed="X" n="0281a20"/><lb ed="R106" n="0375a17"/>捨身命。不毀淨戒。卽入房閉戶。<g ref="#CB00566">䠒</g>跪合掌。發願不
<lb ed="X" n="0281a21"/><lb ed="R106" n="0375a18"/>捨三寶正戒。願生寂靜家。盡漏成道。卽刎頸而死。
<lb ed="X" n="0281a22"/><lb ed="R106" n="0375b01"/>其女欲心尋息。悲惱悶絕其父適還。女方甦醒。具
<lb ed="X" n="0281a23"/><lb ed="R106" n="0375b02"/>述所以。時國王聞知。贊嘆。地積衆香。闍維供養。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0281a24"/><lb ed="R106" n="0375b03"/><p xml:id="pX60p0281a2401">三結勸</p>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0281b" n="0281b"/>
<lb ed="X" n="0281b01"/><lb ed="R106" n="0375b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0281b0101">噫。可不戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0281b02"/><lb ed="R106" n="0375b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0281b0201">釋。八師經。佛吿梵志曰。婬人婦女。或爲夫主邊人
<lb ed="X" n="0281b03"/><lb ed="R106" n="0375b06"/>所知。臨時得殃。刀杖加刑。手足分離。禍及門族。或
<lb ed="X" n="0281b04"/><lb ed="R106" n="0375b07"/>爲王法收捕著獄。酷毒掠治。身自當罪。死入地獄。
<lb ed="X" n="0281b05"/><lb ed="R106" n="0375b08"/>臥於鐵牀。或抱銅柱。獄卒然火。以燒其身。地獄罪
<lb ed="X" n="0281b06"/><lb ed="R106" n="0375b09"/>畢。當受畜生。若得爲人。閨門婬亂遠佛違法。不親
<lb ed="X" n="0281b07"/><lb ed="R106" n="0375b10"/>聖賢。常懷恐怖。多危少安。智度論云。破戒之人。若
<lb ed="X" n="0281b08"/><lb ed="R106" n="0375b11"/>著法服。則是熱銅鐵鍱。以纏其身。若持鉢盂。則是
<lb ed="X" n="0281b09"/><lb ed="R106" n="0375b12"/>盛烊銅器。若所噉食。則是吞熱鐵丸。飮熱烊銅。若
<lb ed="X" n="0281b10"/><lb ed="R106" n="0375b13"/>受人供養。供給。卽是地獄牛頭獄卒。若入精舍。則
<lb ed="X" n="0281b11"/><lb ed="R106" n="0375b14"/>是入大地獄。若坐僧床。是爲坐熱鐵床上。又大乘
<lb ed="X" n="0281b12"/><lb ed="R106" n="0375b15"/>妙林經云。釋迦爲太子時。五欲厭離。而求出家。而
<lb ed="X" n="0281b13"/><lb ed="R106" n="0375b16"/>說偈曰。世間不淨衆惑邪。無過婦人之體性。衣服
<lb ed="X" n="0281b14"/><lb ed="R106" n="0375b17"/>瓔珞莊嚴故。愚癡是邊生欲貪。有人能作如是觀。
<lb ed="X" n="0281b15"/><lb ed="R106" n="0375b18"/>如幻如夢非眞實。速捨無明莫放逸。必得解脫功
<lb ed="X" n="0281b16"/><lb ed="R106" n="0376a01"/>德身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0281b17"/><lb ed="R106" n="0376a02"/><p xml:id="pX60p0281b1701">第四妄語戒<note place="inline">分二</note>初標名</p>
<lb ed="X" n="0281b18"/><lb ed="R106" n="0376a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0281b1801">四曰不妄語。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0281b19"/><lb ed="R106" n="0376a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0281b1901">釋。妄語者。違心故說也佛弟子。直心是道場。於四
<lb ed="X" n="0281b20"/><lb ed="R106" n="0376a05"/>威儀。一切行中。言無虗誑。若以不淨。心口念相違。
<lb ed="X" n="0281b21"/><lb ed="R106" n="0376a06"/>出言不實者皆名妄語也妄根於心言發於口。背
<lb ed="X" n="0281b22"/><lb ed="R106" n="0376a07"/>眞逐妄。顚倒是非。使正道不明邪詞動衆。此乃修
<lb ed="X" n="0281b23"/><lb ed="R106" n="0376a08"/>道障緣。應當杜絕。故華嚴經云。性不妄語。菩薩常
<lb ed="X" n="0281b24"/><lb ed="R106" n="0376a09"/>作實語。眞語如語。乃至夢中。亦不忍作覆藏之語。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0281c" n="0281c"/>
<lb ed="X" n="0281c01"/><lb ed="R106" n="0376a10"/>無心欲作。何況故犯楞嚴經云。如是世界。六道衆
<lb ed="X" n="0281c02"/><lb ed="R106" n="0376a11"/>生。雖則身心無殺盜婬。三行<anchor xml:id="nkr_note_add_0281c0201" n="0281c0201"/><anchor xml:id="beg0281c0201" n="0281c0201"/>已<anchor xml:id="end0281c0201"/>圓若大妄語。卽三
<lb ed="X" n="0281c03"/><lb ed="R106" n="0376a12"/>摩地。不得淸淨。成愛見魔失如來種。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0281c04"/><lb ed="R106" n="0376a13"/><p xml:id="pX60p0281c0401">二釋義<note place="inline">分三</note>初述律。二引證。三結勸。初中<note place="inline">分四</note>初小
<lb ed="X" n="0281c05"/><lb ed="R106" n="0376a14"/>妄語。二大妄語。三開聽。四擧況。初中<note place="inline">復三</note>初總標</p>
<lb ed="X" n="0281c06"/><lb ed="R106" n="0376a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0281c0601">解曰。妄語有四。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0281c07"/><lb ed="R106" n="0376a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0281c0701">釋。妄語有四者。乃初標其名也。謂分別妄生。則出
<lb ed="X" n="0281c08"/><lb ed="R106" n="0376a17"/>言虗妄。或因喜悅而出者或因引誘而出者或因
<lb ed="X" n="0281c09"/><lb ed="R106" n="0376a18"/>瞋恚而出者或因嫉妬而出者。然境旣不一。則語
<lb ed="X" n="0281c10"/><lb ed="R106" n="0376b01"/>有大小。罪有重輕。故如來大慈。凡有妄境。一切俱
<lb ed="X" n="0281c11"/><lb ed="R106" n="0376b02"/>制。境有三品。父母師僧名上人天名中。鬼神畜生
<lb ed="X" n="0281c12"/><lb ed="R106" n="0376b03"/>名下。若有犯者。隨事所定。今先明四種。究其本源。
<lb ed="X" n="0281c13"/><lb ed="R106" n="0376b04"/>皆由妄起所謂一翳在眼。千花亂墜。一妄在心。河
<lb ed="X" n="0281c14"/><lb ed="R106" n="0376b05"/>沙生滅。心王若正。則六臣不邪也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0281c15"/><lb ed="R106" n="0376b06"/><p xml:id="pX60p0281c1501">二別釋<note place="inline">分四</note>初妄言</p>
<lb ed="X" n="0281c16"/><lb ed="R106" n="0376b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0281c1601">一者妄言。謂以是爲非。以非爲是見言不見。不見
<lb ed="X" n="0281c17"/><lb ed="R106" n="0376b08"/>言見。虗妄不實等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0281c18"/><lb ed="R106" n="0376b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0281c1801">釋。言者。心聲也。心正則言正。心邪。則言邪也。又直
<lb ed="X" n="0281c19"/><lb ed="R106" n="0376b10"/>出爲言。由<anchor xml:id="nkr_note_add_0281c1901" n="0281c1901"/><anchor xml:id="beg0281c1901" n="0281c1901"/>己<anchor xml:id="end0281c1901"/>意發而爲言故。宣述爲語。由述見聞
<lb ed="X" n="0281c20"/><lb ed="R106" n="0376b11"/>而爲語故如來之語。無非利益衆生。故有眞語。實
<lb ed="X" n="0281c21"/><lb ed="R106" n="0376b12"/>語。正語也。衆生之語。無非損害衆生。故有妄語。綺
<lb ed="X" n="0281c22"/><lb ed="R106" n="0376b13"/>語。兩舌。惡口也以是爲非。故見言不見也。以非爲
<lb ed="X" n="0281c23"/><lb ed="R106" n="0376b14"/>是。故不見言見也。由虗妄故。是以不實。然妄語雖
<lb ed="X" n="0281c24"/><lb ed="R106" n="0376b15"/>有八種。不出見。聞。觸。知。四法。謂見言不見。不見言
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0282a" n="0282a"/>
<lb ed="X" n="0282a01"/><lb ed="R106" n="0376b16"/>見。聞言不聞。不聞言聞。觸言不觸。不觸言觸。知言
<lb ed="X" n="0282a02"/><lb ed="R106" n="0376b17"/>不知。不知言知。若欲惑彼。隨作其一。皆名妄語。又
<lb ed="X" n="0282a03"/><lb ed="R106" n="0376b18"/>見言不見。誑也。不見言見。虗也。謂以分別識。在眼
<lb ed="X" n="0282a04"/><lb ed="R106" n="0377a01"/>爲見。在耳爲聞。在鼻舌身爲觸。在意爲知。以見聞
<lb ed="X" n="0282a05"/><lb ed="R106" n="0377a02"/>知。三根性利。力用偏多。能取遠境。故各分爲名。鼻
<lb ed="X" n="0282a06"/><lb ed="R106" n="0377a03"/>舌。身。三根性近。力用處少。能取鈍境。故合爲名今
<lb ed="X" n="0282a07"/><lb ed="R106" n="0377a04"/>但擧見之一法。等者。總收聞。觸。知。三法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282a08"/><lb ed="R106" n="0377a05"/><p xml:id="pX60p0282a0801">二綺語</p>
<lb ed="X" n="0282a09"/><lb ed="R106" n="0377a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0282a0901">二者綺語。謂粧飾浮言靡語艶曲情詞。導欲增悲
<lb ed="X" n="0282a10"/><lb ed="R106" n="0377a07"/>蕩人心志等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282a11"/><lb ed="R106" n="0377a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0282a1101">釋。綺者。錦綺。喩也。靡者。美麗也。謂粧點粉飾。虗浮
<lb ed="X" n="0282a12"/><lb ed="R106" n="0377a09"/>無稽。美麗之語。如織錦繡。攢花簇錦。以眩人心目
<lb ed="X" n="0282a13"/><lb ed="R106" n="0377a10"/>也。又言雖是實。說不應時。非時而說。亦名綺語。艶
<lb ed="X" n="0282a14"/><lb ed="R106" n="0377a11"/>曲者。謂巧作艶麗歌曲。惑人心聽。如靡靡陽阿之
<lb ed="X" n="0282a15"/><lb ed="R106" n="0377a12"/>曲是也。大都古樂府之作。聲韻正雅。無如漢魏。後
<lb ed="X" n="0282a16"/><lb ed="R106" n="0377a13"/>之效體。漸入艶麗。至唐玄宗。酷愛法曲。選妓三百
<lb ed="X" n="0282a17"/><lb ed="R106" n="0377a14"/>人。敎於梨園。今謳曲。稱梨園者本此。纂要云。齊歌
<lb ed="X" n="0282a18"/><lb ed="R106" n="0377a15"/>曰謳。吳歌曰歈。淫歌曰哇。楚歌曰艶。情詞者。言詞
<lb ed="X" n="0282a19"/><lb ed="R106" n="0377a16"/>華美。妖冶之語也。謂聲韻宛轉以盡意之所思引
<lb ed="X" n="0282a20"/><lb ed="R106" n="0377a17"/>誘情欲。皆能導人之愛染。長人之悲哀也。然詞與
<lb ed="X" n="0282a21"/><lb ed="R106" n="0377a18"/>曲。不無移商換徵。隨時小異。大約漢。唐。尙樂府。宋
<lb ed="X" n="0282a22"/><lb ed="R106" n="0377b01"/>元。尙歌曲。此騷人詞客所爲。非學者之所涉躐也
<lb ed="X" n="0282a23"/><lb ed="R106" n="0377b02"/>蕩人心志者。謂如上情詞艶曲。乃宣述入愛之結
<lb ed="X" n="0282a24"/><lb ed="R106" n="0377b03"/>使。能改人常性。喪人正念。令修學人。失如來種。故
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0282b" n="0282b"/>
<lb ed="X" n="0282b01"/><lb ed="R106" n="0377b04"/>曰蕩人心志。等者。總攝喜怒哀樂之法也。筆飡云。
<lb ed="X" n="0282b02"/><lb ed="R106" n="0377b05"/>李伯時善畵馬。秀鐵面呵曰。汝士大夫以畫名。矧
<lb ed="X" n="0282b03"/><lb ed="R106" n="0377b06"/>又畫馬。期一人誇妙。妙入馬腹中。亦足懼矣。伯遂
<lb ed="X" n="0282b04"/><lb ed="R106" n="0377b07"/>罷筆。師勸畫觀音贖過。<name role="" type="person">黃魯直</name>工艶詞。師亦詆呵
<lb ed="X" n="0282b05"/><lb ed="R106" n="0377b08"/>之。黃笑曰。又當置吾於馬腹中耶。師曰。艶語動天
<lb ed="X" n="0282b06"/><lb ed="R106" n="0377b09"/>下人淫心。不止馬腹。正恐生泥犁耳。黃悚然悔謝。
<lb ed="X" n="0282b07"/><lb ed="R106" n="0377b10"/>遂勵精進。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282b08"/><lb ed="R106" n="0377b11"/><p xml:id="pX60p0282b0801">三惡口</p>
<lb ed="X" n="0282b09"/><lb ed="R106" n="0377b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0282b0901">三者惡口。謂麤惡罵詈人等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282b10"/><lb ed="R106" n="0377b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0282b1001">釋。惡口者。謂言語抵觸甚於梟鳥。不留他人情面
<lb ed="X" n="0282b11"/><lb ed="R106" n="0377b14"/>麤聲惡氣。罵辱毀謗於他也所以瞋火一起。衝口
<lb ed="X" n="0282b12"/><lb ed="R106" n="0377b15"/>燒心。傷害前人。痛逾刀割。實乖菩薩之善心。違如
<lb ed="X" n="0282b13"/><lb ed="R106" n="0377b16"/>來之慈訓也。故法苑曰。瞋是失善法之根本。墮惡
<lb ed="X" n="0282b14"/><lb ed="R106" n="0377b17"/>道之因緣。法樂怨家。善心大賊惡口腑臟也。罵詈
<lb ed="X" n="0282b15"/><lb ed="R106" n="0377b18"/>者。正斥曰罵。傍毀曰詈謂自恃所長。背求他短。惡
<lb ed="X" n="0282b16"/><lb ed="R106" n="0378a01"/>口罵詈。然罵有七種或以。相罵。或以根罵。或以罪
<lb ed="X" n="0282b17"/><lb ed="R106" n="0378a02"/>罵。或以病罵。或伎藝罵。或結使罵。或種姓罵。等者
<lb ed="X" n="0282b18"/><lb ed="R106" n="0378a03"/>總攝如上罵法也。身死魂逝。墜墮三途。如經所說
<lb ed="X" n="0282b19"/><lb ed="R106" n="0378a04"/>若墮地獄。割舌令自啗食若墮餓鬼。口中蛆膿流
<lb ed="X" n="0282b20"/><lb ed="R106" n="0378a05"/>出。若生禽獸。食啗糞穢。人怪其聲。罪畢爲人。面貌
<lb ed="X" n="0282b21"/><lb ed="R106" n="0378a06"/>醜陋。口氣常臭。唇齒皆缺佛言。寧以利刀割斷其
<lb ed="X" n="0282b22"/><lb ed="R106" n="0378a07"/>舌積劫受苦不可以一言罵謗持戒比丘。惡報難
<lb ed="X" n="0282b23"/><lb ed="R106" n="0378a08"/>盡。有二種人。一向入地獄。一。若非梵。行自稱梵。行
<lb ed="X" n="0282b24"/><lb ed="R106" n="0378a09"/>二。若眞梵。行而以非梵行謗之。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0282c" n="0282c"/>
<lb ed="X" n="0282c01"/><lb ed="R106" n="0378a10"/><p xml:id="pX60p0282c0101">四兩舌</p>
<lb ed="X" n="0282c02"/><lb ed="R106" n="0378a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0282c0201">四者兩舌。謂向此說彼向彼說此。離間恩義。挑唆
<lb ed="X" n="0282c03"/><lb ed="R106" n="0378a12"/>鬬諍等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282c04"/><lb ed="R106" n="0378a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0282c0401">釋。兩舌者。謂彼此交扇也。向此說彼者。謂傳彼人
<lb ed="X" n="0282c05"/><lb ed="R106" n="0378a14"/>之言而向此說傳此人之言。而向彼說也。皆出忿
<lb ed="X" n="0282c06"/><lb ed="R106" n="0378a15"/>嫉在心。故以閒言冷語疑訕叢生合者使離濃者
<lb ed="X" n="0282c07"/><lb ed="R106" n="0378a16"/>使淡。令師資恩喪。朋友義絕。縱不傳彼此之言<anchor xml:id="nkr_note_add_0282c0701" n="0282c0701"/><anchor xml:id="beg0282c0701" n="0282c0701"/>但<anchor xml:id="end0282c0701"/>
<lb ed="X" n="0282c08"/><lb ed="R106" n="0378a17"/>於二邊。說令離散者亦是兩舌也。管子云。析交離
<lb ed="X" n="0282c09"/><lb ed="R106" n="0378a18"/>親。是爲賊矣。離別也間。隔也。君父師長。專釋曰恩。
<lb ed="X" n="0282c10"/><lb ed="R106" n="0378b01"/>兄弟朋友。善益曰義。挑唆者。謂前人未說。挑發唆
<lb ed="X" n="0282c11"/><lb ed="R106" n="0378b02"/>起。彼此之言。令生鬪諍也。成實論云。善心敎化。雖
<lb ed="X" n="0282c12"/><lb ed="R106" n="0378b03"/>爲別離。亦不得罪。若以惡心。令他鬪亂。卽是兩舌。
<lb ed="X" n="0282c13"/><lb ed="R106" n="0378b04"/>得罪深重。墮三惡道中。世世得敝惡破壞眷屬。以
<lb ed="X" n="0282c14"/><lb ed="R106" n="0378b05"/>今離。間破壞他故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282c15"/><lb ed="R106" n="0378b06"/><p xml:id="pX60p0282c1501">三類結</p>
<lb ed="X" n="0282c16"/><lb ed="R106" n="0378b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0282c1601">乃至前譽後毀面是背非。證入人罪發宣人短。皆
<lb ed="X" n="0282c17"/><lb ed="R106" n="0378b08"/>妄語之類也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282c18"/><lb ed="R106" n="0378b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0282c1801">釋。乃至者。相繼之詞。謂此四法。皆是妄語之等流
<lb ed="X" n="0282c19"/><lb ed="R106" n="0378b10"/>也。前譽後。毀者。謂現前獎譽。退後。毀呰。愛之欲生。
<lb ed="X" n="0282c20"/><lb ed="R106" n="0378b11"/>惡之欲死也。面是背非者。謂面從公是。背地私非。
<lb ed="X" n="0282c21"/><lb ed="R106" n="0378b12"/>無見聞疑。恣心亂說。但圖洩自<anchor xml:id="nkr_note_add_0282c2101" n="0282c2101"/><anchor xml:id="beg0282c2101" n="0282c2101"/>己<anchor xml:id="end0282c2101"/>之忿恨。不顧他
<lb ed="X" n="0282c22"/><lb ed="R106" n="0378b13"/>人之死活也。報恩經云。佛吿阿難。人生世間。禍從
<lb ed="X" n="0282c23"/><lb ed="R106" n="0378b14"/>口出。當護於口。甚於猛火。猛火熾然。燒世間財。惡
<lb ed="X" n="0282c24"/><lb ed="R106" n="0378b15"/>口熾然。燒七聖財也。證入人罪者。謂無問前人有
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0283a" n="0283a"/>
<lb ed="X" n="0283a01"/><lb ed="R106" n="0378b16"/>罪無罪。但以惡心。硬作證盟。置他人罪也。發宣人
<lb ed="X" n="0283a02"/><lb ed="R106" n="0378b17"/>短者。謂訐彼陰私。宣其短處。惟知有<anchor xml:id="nkr_note_add_0283a0201" n="0283a0201"/><anchor xml:id="beg0283a0201" n="0283a0201"/>己<anchor xml:id="end0283a0201"/>。不顧他人。
<lb ed="X" n="0283a03"/><lb ed="R106" n="0378b18"/>欺巧百端。令人陷沒。故曰。皆妄語之類也。易云一
<lb ed="X" n="0283a04"/><lb ed="R106" n="0379a01"/>言之善。千里應之。一言不善。則千里違之。古人三
<lb ed="X" n="0283a05"/><lb ed="R106" n="0379a02"/>緘其口。所以爲後世之龜鏡也。太公曰。欲量他人。
<lb ed="X" n="0283a06"/><lb ed="R106" n="0379a03"/>先須自量。傷人之語。還是自傷。含血噴人。先汚自
<lb ed="X" n="0283a07"/><lb ed="R106" n="0379a04"/>口。漢新息侯馬援。以書誡其兄子曰。吾欲汝曹。聞
<lb ed="X" n="0283a08"/><lb ed="R106" n="0379a05"/>人之過失。如聞父母之名。耳可得聞。口不得言也。
<lb ed="X" n="0283a09"/><lb ed="R106" n="0379a06"/>好議人長短。妄是非正法。此吾所大惡也。寧死不
<lb ed="X" n="0283a10"/><lb ed="R106" n="0379a07"/>願聞子孫。有此行也。輪轉五道經。佛言爲人喜傳
<lb ed="X" n="0283a11"/><lb ed="R106" n="0379a08"/>人惡。死入地獄。烊銅灌口。拔出其舌。以牛犂耕之。
<lb ed="X" n="0283a12"/><lb ed="R106" n="0379a09"/>後墮惡鳥。人聞其聲。莫不驚怖。呪令其死。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283a13"/><lb ed="R106" n="0379a10"/><p xml:id="pX60p0283a1301">二大妄語<note place="inline">分二</note>初明境</p>
<lb ed="X" n="0283a14"/><lb ed="R106" n="0379a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0283a1401">若凡夫自言證聖。如言<anchor xml:id="nkr_note_add_0283a1401" n="0283a1401"/><anchor xml:id="beg0283a1401" n="0283a1401"/>已<anchor xml:id="end0283a1401"/>得須陀洹果。斯陀含果
<lb ed="X" n="0283a15"/><lb ed="R106" n="0379a12"/>等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283a16"/><lb ed="R106" n="0379a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0283a1601">釋。凡夫自言證聖者。此初標其名也。前言世諦之
<lb ed="X" n="0283a17"/><lb ed="R106" n="0379a14"/>事。此言出世妄語也。謂身居有漏。心等庸流。故名
<lb ed="X" n="0283a18"/><lb ed="R106" n="0379a15"/>凡夫。明了四諦。住最後身。故名聖人。梵語阿離野。
<lb ed="X" n="0283a19"/><lb ed="R106" n="0379a16"/>此翻云聖。昔商太宰問孔子曰。夫子聖者與。曰。丘
<lb ed="X" n="0283a20"/><lb ed="R106" n="0379a17"/>博聞強記。非聖也。曰。三王聖者與。曰。三王善用智
<lb ed="X" n="0283a21"/><lb ed="R106" n="0379a18"/>勇。聖非丘所知。曰。五帝聖者與。曰。五帝善用仁義。
<lb ed="X" n="0283a22"/><lb ed="R106" n="0379b01"/>聖非丘所知。太宰駭然曰。然則孰爲聖乎。孔子有
<lb ed="X" n="0283a23"/><lb ed="R106" n="0379b02"/>間。動容對曰。西方有聖者焉。不言而自信。不治而
<lb ed="X" n="0283a24"/><lb ed="R106" n="0379b03"/>不亂。不化而自行。蕩蕩乎。人無能名焉。然凡聖之
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0283b" n="0283b"/>
<lb ed="X" n="0283b01"/><lb ed="R106" n="0379b04"/>別。有十法界。凡夫由染緣而成。謂一切衆生。於眞
<lb ed="X" n="0283b02"/><lb ed="R106" n="0379b05"/>性上。情想自異。故有六凡。聖人從淨緣而證。謂佛
<lb ed="X" n="0283b03"/><lb ed="R106" n="0379b06"/>與三乘。於無爲法中。智有高下。故有四聖。可見凡
<lb ed="X" n="0283b04"/><lb ed="R106" n="0379b07"/>之與聖。懸若天淵。今言證者。妄之極矣。如楞嚴云。
<lb ed="X" n="0283b05"/><lb ed="R106" n="0379b08"/>譬如平人。妄號帝王。自取誅戮。須陀洹者。此翻預
<lb ed="X" n="0283b06"/><lb ed="R106" n="0379b09"/>流。謂斷三界八十八使。見惑。<anchor xml:id="nkr_note_add_0283b0601" n="0283b0601"/><anchor xml:id="beg0283b0601" n="0283b0601"/>已<anchor xml:id="end0283b0601"/>盡。預入聖道法流
<lb ed="X" n="0283b07"/><lb ed="R106" n="0379b10"/>故。又云見道。謂見眞諦故。或名逆流。或名入流。謂
<lb ed="X" n="0283b08"/><lb ed="R106" n="0379b11"/>逆生死流。入聖法流故。又名聖位。此小乘初果聖
<lb ed="X" n="0283b09"/><lb ed="R106" n="0379b12"/>人也。斯陀含者。此云一來。謂欲界九品思惑中。<anchor xml:id="nkr_note_add_0283b0901" n="0283b0901"/><anchor xml:id="beg0283b0901" n="0283b0901"/>已<anchor xml:id="end0283b0901"/>
<lb ed="X" n="0283b10"/><lb ed="R106" n="0379b13"/>斷前六品盡。後三品尙在。猶須更來欲界一番受
<lb ed="X" n="0283b11"/><lb ed="R106" n="0379b14"/>生故。此二果聖人也。等者。謂餘三果。四果。乃至或
<lb ed="X" n="0283b12"/><lb ed="R106" n="0379b15"/>云。得禪定解脫。三昧正受。天龍鬼神來歸依我之
<lb ed="X" n="0283b13"/><lb ed="R106" n="0379b16"/>語。未盡故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283b14"/><lb ed="R106" n="0379b17"/><p xml:id="pX60p0283b1401">二定罪</p>
<lb ed="X" n="0283b15"/><lb ed="R106" n="0379b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0283b1501">名大妄語。其罪極重。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283b16"/><lb ed="R106" n="0380a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0283b1601">釋。大妄語者。謂如上四果。及禪定等法。毫無知見。
<lb ed="X" n="0283b17"/><lb ed="R106" n="0380a02"/>妄言<anchor xml:id="nkr_note_add_0283b1701" n="0283b1701"/><anchor xml:id="beg0283b1701" n="0283b1701"/>已<anchor xml:id="end0283b1701"/>得<anchor xml:id="nkr_note_add_0283b1702" n="0283b1702"/><anchor xml:id="beg0283b1702" n="0283b1702"/>已<anchor xml:id="end0283b1702"/>證。故曰大妄語也。以此誑惑世人。而
<lb ed="X" n="0283b18"/><lb ed="R106" n="0380a03"/>邀名利供養者。死墮無。間地獄。故曰。其罪極重也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283b19"/><lb ed="R106" n="0380a04"/><p xml:id="pX60p0283b1901">三開聽</p>
<lb ed="X" n="0283b20"/><lb ed="R106" n="0380a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0283b2001">餘妄語。爲救他急難。方便權巧。慈悲利濟者。不犯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283b21"/><lb ed="R106" n="0380a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0283b2101">釋。餘妄語者。謂除上妄語之外也。救他急難者。謂
<lb ed="X" n="0283b22"/><lb ed="R106" n="0380a07"/>本無謀利之心。全以<g ref="#CB15072">㧞</g>苦爲念故。如律云。有獵者
<lb ed="X" n="0283b23"/><lb ed="R106" n="0380a08"/>逐兔。兔走避佛座下。少<anchor xml:id="nkr_note_add_0283b2301" n="0283b2301"/><anchor xml:id="beg0283b2301" n="0283b2301"/>頃<anchor xml:id="end0283b2301"/>獵至佛所。問。見兔否。佛
<lb ed="X" n="0283b24"/><lb ed="R106" n="0380a09"/>曰不見。獵乃去。後弟子問。兔見在佛座下。云何見
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0283c" n="0283c"/>
<lb ed="X" n="0283c01"/><lb ed="R106" n="0380a10"/>言不見。佛曰。爲救兔故。又如波斯匿王。敕殺厨監
<lb ed="X" n="0283c02"/><lb ed="R106" n="0380a11"/><name role="" type="person">末利夫人</name>。令人留藏。待王酒醒悔恨。送至王所。王
<lb ed="X" n="0283c03"/><lb ed="R106" n="0380a12"/>大歡喜。夫人雖受八戒。爲救他難。而不犯妄語戒。
<lb ed="X" n="0283c04"/><lb ed="R106" n="0380a13"/>是名方便權巧。慈悲利濟者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283c05"/><lb ed="R106" n="0380a14"/><p xml:id="pX60p0283c0501">四擧況</p>
<lb ed="X" n="0283c06"/><lb ed="R106" n="0380a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0283c0601">古人謂行<anchor xml:id="nkr_note_add_0283c0601" n="0283c0601"/><anchor xml:id="beg0283c0601" n="0283c0601"/>己<anchor xml:id="end0283c0601"/>之要。自不妄語始。況學出世之道乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283c07"/><lb ed="R106" n="0380a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0283c0701">釋。古人。卽<name role="" type="person">司馬溫公</name>。要。立身之要也通鑑載。劉忠
<lb ed="X" n="0283c08"/><lb ed="R106" n="0380a17"/>定公。問<name role="" type="person">司馬溫公</name>曰。盡心行<anchor xml:id="nkr_note_add_0283c0801" n="0283c0801"/><anchor xml:id="beg0283c0801" n="0283c0801"/>己<anchor xml:id="end0283c0801"/>之要。可得聞乎。公
<lb ed="X" n="0283c09"/><lb ed="R106" n="0380a18"/>曰。其誠乎。又問行<anchor xml:id="nkr_note_add_0283c0901" n="0283c0901"/><anchor xml:id="beg0283c0901" n="0283c0901"/>己<anchor xml:id="end0283c0901"/>之要。以何爲始。公曰。自不妄
<lb ed="X" n="0283c10"/><lb ed="R106" n="0380b01"/>語始。二公。皆宋之爲儒也。尙以。誠信爲本。況出世
<lb ed="X" n="0283c11"/><lb ed="R106" n="0380b02"/>之人。豈得言行乖違耶。葢道德之存。至誠爲首。立
<lb ed="X" n="0283c12"/><lb ed="R106" n="0380b03"/>身之要。言行爲先。所以南。容三復白圭。將以戒愼
<lb ed="X" n="0283c13"/><lb ed="R106" n="0380b04"/>其言。是故古人戒始愼終。自不妄語始也。靈源曰。
<lb ed="X" n="0283c14"/><lb ed="R106" n="0380b05"/>擧措不可不審。言行不可不稽。寡言者。未必愚。利
<lb ed="X" n="0283c15"/><lb ed="R106" n="0380b06"/>口者未必智也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283c16"/><lb ed="R106" n="0380b07"/><p xml:id="pX60p0283c1601">二引證<note place="inline">分二</note>初果報</p>
<lb ed="X" n="0283c17"/><lb ed="R106" n="0380b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0283c1701">經載。沙彌輕笑。一老比丘。讀經聲如狗吠而者比
<lb ed="X" n="0283c18"/><lb ed="R106" n="0380b09"/>丘者。是阿羅漢。因敎沙彌急懺。僅免地獄猶墮狗
<lb ed="X" n="0283c19"/><lb ed="R106" n="0380b10"/>身。惡言一句。爲害至此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283c20"/><lb ed="R106" n="0380b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0283c2001">釋。此引往事。以證妄言之咎也。犬鳴曰吠。一言而
<lb ed="X" n="0283c21"/><lb ed="R106" n="0380b12"/>墮狗身者。果不昧因也。阿羅漢。此云無學。謂所作
<lb ed="X" n="0283c22"/><lb ed="R106" n="0380b13"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0283c2201" n="0283c2201"/><anchor xml:id="beg0283c2201" n="0283c2201"/>已<anchor xml:id="end0283c2201"/>辦。梵行。<anchor xml:id="nkr_note_add_0283c2202" n="0283c2202"/><anchor xml:id="beg0283c2202" n="0283c2202"/>已<anchor xml:id="end0283c2202"/>立。不受後有。無法可學故僅。但也。大
<lb ed="X" n="0283c23"/><lb ed="R106" n="0380b14"/>報恩經云。波羅奈國。大富長者。年至八十。生一男
<lb ed="X" n="0283c24"/><lb ed="R106" n="0380b15"/>子。名曰均提。十歲出家。往利提利因陀羅山。至如
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0284a" n="0284a"/>
<lb ed="X" n="0284a01"/><lb ed="R106" n="0380b16"/>來所。佛爲說法。卽得道果。阿難心疑白佛。佛言均
<lb ed="X" n="0284a02"/><lb ed="R106" n="0380b17"/>提沙彌。非適今也。過去毗婆尸佛時。有一年少沙
<lb ed="X" n="0284a03"/><lb ed="R106" n="0380b18"/>彌。精通三藏。見一老比丘。人相不具。好讚三寶。音
<lb ed="X" n="0284a04"/><lb ed="R106" n="0381a01"/>聲濁鈍。不能歌唄。少年罵言。音如狗吠。老比丘便
<lb ed="X" n="0284a05"/><lb ed="R106" n="0381a02"/>呼年少。汝識我否。我梵行<anchor xml:id="nkr_note_add_0284a0501" n="0284a0501"/><anchor xml:id="beg0284a0501" n="0284a0501"/>已<anchor xml:id="end0284a0501"/>立。不受後有。年少聞
<lb ed="X" n="0284a06"/><lb ed="R106" n="0381a03"/>之。心驚毛竪。卽求懺悔。我因愚癡。不識聖賢。願我
<lb ed="X" n="0284a07"/><lb ed="R106" n="0381a04"/>來世。見善知識。爾時年少。惡罵上座。五百生中。常
<lb ed="X" n="0284a08"/><lb ed="R106" n="0381a05"/>作狗身。百千大衆。聞佛所說。咸立誓言。假使熱鐵
<lb ed="X" n="0284a09"/><lb ed="R106" n="0381a06"/>輪。在我頂上旋。終不爲此苦。而發於惡言。假使熱
<lb ed="X" n="0284a10"/><lb ed="R106" n="0381a07"/>鐵輪。在我頂上旋。終不爲此苦。毀謗聖賢人。爾時
<lb ed="X" n="0284a11"/><lb ed="R106" n="0381a08"/>舍利弗。晝夜六時。以道眼觀諸衆生。有應度者。而
<lb ed="X" n="0284a12"/><lb ed="R106" n="0381a09"/>度脫之。爾時<name role="" type="person">摩竭提</name>二國中間。五百賈客。將一白
<lb ed="X" n="0284a13"/><lb ed="R106" n="0381a10"/>狗。初夜煑肉作食。於後夜時。狗偷食之。次日賈客
<lb ed="X" n="0284a14"/><lb ed="R106" n="0381a11"/>饑渴作瞋。持刀刖其四足。投身糞坑。宛轉腹行。受
<lb ed="X" n="0284a15"/><lb ed="R106" n="0381a12"/>苦不盡。舍利弗入城乞食。經過彼路。至此狗所。持
<lb ed="X" n="0284a16"/><lb ed="R106" n="0381a13"/>食與之。說法利喜。却後一七。罪畢得出。生於人中
<lb ed="X" n="0284a17"/><lb ed="R106" n="0381a14"/>佛吿阿難。爾時白狗。豈異人乎。今均提沙彌是也
<lb ed="X" n="0284a18"/><lb ed="R106" n="0381a15"/>由過去世。毀罵賢聖。墮在惡道。由初願懺悔。罪畢
<lb ed="X" n="0284a19"/><lb ed="R106" n="0381a16"/>得出。生於人道。遇佛世尊。卽得漏盡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284a20"/><lb ed="R106" n="0381a17"/><p xml:id="pX60p0284a2001">二華報</p>
<lb ed="X" n="0284a21"/><lb ed="R106" n="0381a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0284a2101">故經云。夫士處世。斧在口中。所以斬身。由其惡言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284a22"/><lb ed="R106" n="0381b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0284a2201">釋。此文雖出本經。然法句。阿含。大律。皆同。法苑云。
<lb ed="X" n="0284a23"/><lb ed="R106" n="0381b02"/>口者。關也。舌者。兵也。出言不當。反自傷也。高僧傳
<lb ed="X" n="0284a24"/><lb ed="R106" n="0381b03"/>云。兵者。不祥之器。不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0284a2401" n="0284a2401"/><anchor xml:id="beg0284a2401" n="0284a2401"/>已<anchor xml:id="end0284a2401"/>而用之。言者。不眞之物。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0284b" n="0284b"/>
<lb ed="X" n="0284b01"/><lb ed="R106" n="0381b04"/>不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0284b0101" n="0284b0101"/><anchor xml:id="beg0284b0101" n="0284b0101"/>已<anchor xml:id="end0284b0101"/>而陳之。又斧喩其舌。惡言喩斧發也。如人
<lb ed="X" n="0284b02"/><lb ed="R106" n="0381b05"/>擲斧斬天。斧落還傷自體。世人欲以惡言害彼。而
<lb ed="X" n="0284b03"/><lb ed="R106" n="0381b06"/>反目害於<anchor xml:id="nkr_note_add_0284b0301" n="0284b0301"/><anchor xml:id="beg0284b0301" n="0284b0301"/>己<anchor xml:id="end0284b0301"/>也。如大律云。昔調達罵舍利弗。爲惡
<lb ed="X" n="0284b04"/><lb ed="R106" n="0381b07"/>欲比丘。應時熱血從鼻孔出。卽以生身墮大地獄
<lb ed="X" n="0284b05"/><lb ed="R106" n="0381b08"/>中。佛因而說偈曰。夫士處世。斧在口中。所以斬身。
<lb ed="X" n="0284b06"/><lb ed="R106" n="0381b09"/>由其惡言。應毀反譽。應譽反毀。自受其殃。終無有
<lb ed="X" n="0284b07"/><lb ed="R106" n="0381b10"/>樂。諸經集要云。甘露及毒藥。皆在人口中。甘露謂
<lb ed="X" n="0284b08"/><lb ed="R106" n="0381b11"/>實語。妄語則爲毒。毒不決定死。妄語則決定。妄語
<lb ed="X" n="0284b09"/><lb ed="R106" n="0381b12"/>自不利。亦不利他人。自他俱不利。云何妄語說。若
<lb ed="X" n="0284b10"/><lb ed="R106" n="0381b13"/>與身不利。愼口也何妨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284b11"/><lb ed="R106" n="0381b14"/><p xml:id="pX60p0284b1101">三結勸</p>
<lb ed="X" n="0284b12"/><lb ed="R106" n="0381b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0284b1201">噫。可不戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284b13"/><lb ed="R106" n="0381b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0284b1301">釋。地持論云。妄語之罪。能令衆生。墮三惡道。若生
<lb ed="X" n="0284b14"/><lb ed="R106" n="0381b17"/>人中。得二種果報。一者多被誹謗。二者爲人所誑
<lb ed="X" n="0284b15"/><lb ed="R106" n="0381b18"/>何故妄語墮三惡道謂緣其妄語不實。使人虗生
<lb ed="X" n="0284b16"/><lb ed="R106" n="0382a01"/>苦惱。是以死受地獄苦。以其欺妄。乖人誠信。故受
<lb ed="X" n="0284b17"/><lb ed="R106" n="0382a02"/>畜生報。緣其妄語。皆自貪欺。貪欺罪故。復爲餓鬼
<lb ed="X" n="0284b18"/><lb ed="R106" n="0382a03"/>以其妄語。不誠實故。被人誹謗。以其妄語。欺誘人
<lb ed="X" n="0284b19"/><lb ed="R106" n="0382a04"/>故。爲人所誑。旣知妄語。有此四大苦報。可不戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284b20"/><lb ed="R106" n="0382a05"/><p xml:id="pX60p0284b2001">第五飮酒戒<note place="inline">分三</note>初標名</p>
<lb ed="X" n="0284b21"/><lb ed="R106" n="0382a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0284b2101">五曰不飮酒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284b22"/><lb ed="R106" n="0382a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0284b2201">釋。酒者。禍泉也。飮之令人惛迷神智。顚倒是非。爛
<lb ed="X" n="0284b23"/><lb ed="R106" n="0382a08"/>菩提芽。壞正覺果應當杜絕。梵網經云。菩薩應生
<lb ed="X" n="0284b24"/><lb ed="R106" n="0382a09"/>一切衆生。明達之慧。不應生一切衆生。顚倒之心。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0284c" n="0284c"/>
<lb ed="X" n="0284c01"/><lb ed="R106" n="0382a10"/>也。昔元鑒禪師。數興造。工匠繁多。或送酒者。輒曰
<lb ed="X" n="0284c02"/><lb ed="R106" n="0382a11"/>我所造者。必令如法。寧使罷工。無容飮酒。時淸化
<lb ed="X" n="0284c03"/><lb ed="R106" n="0382a12"/>寺。修營佛殿。州豪孫義。致酒兩輿與鑒。鑒卽破酒
<lb ed="X" n="0284c04"/><lb ed="R106" n="0382a13"/>器。流溢地上。義大怒。明將加惱。夜夢神人。以刀擬
<lb ed="X" n="0284c05"/><lb ed="R106" n="0382a14"/>之旣窹。躬詣懺悔。<name role="" type="person">薩遮尼乾子</name>經云。飮酒多放逸。
<lb ed="X" n="0284c06"/><lb ed="R106" n="0382a15"/>現世常愚癡。忘失一切事。常被智者呵。來世常闇
<lb ed="X" n="0284c07"/><lb ed="R106" n="0382a16"/>鈍。多失諸功德。是故黠慧人。離諸飮酒失。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284c08"/><lb ed="R106" n="0382a17"/><p xml:id="pX60p0284c0801">二釋義<note place="inline">分三</note>初述律。二引證。三結勸。初中<note place="inline">分四</note>初明
<lb ed="X" n="0284c09"/><lb ed="R106" n="0382a18"/>境</p>
<lb ed="X" n="0284c10"/><lb ed="R106" n="0382b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0284c1001">解曰。飮酒者。謂飮一切能醉人酒。西域酒有多種。
<lb ed="X" n="0284c11"/><lb ed="R106" n="0382b02"/>甘蔗。蒲萄。及與百花。皆可造酒。此方止有米造。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284c12"/><lb ed="R106" n="0382b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0284c1201">釋。飮酒者。乃總標之詞。酒非一種。故曰一切。西域。
<lb ed="X" n="0284c13"/><lb ed="R106" n="0382b04"/>卽天竺也。多種者。知神仙服食經云。採南燭草。煑
<lb ed="X" n="0284c14"/><lb ed="R106" n="0382b05"/>汁爲酒。碧映五色之神光。<name role="" type="person">扶桑</name>記云。頓遜國有樹。
<lb ed="X" n="0284c15"/><lb ed="R106" n="0382b06"/>形似安石榴。取其花汁。貯盆內數日成美酒。洞冥
<lb ed="X" n="0284c16"/><lb ed="R106" n="0382b07"/>記云。瑤現去王門九萬里。有草割之釀酒。飮一合
<lb ed="X" n="0284c17"/><lb ed="R106" n="0382b08"/>三日不醒。飮日溪水則醒。南史載。拘樓國。有水仙
<lb ed="X" n="0284c18"/><lb ed="R106" n="0382b09"/>樹。腹中有水。謂之仙漿。飮者七日醉。古今註云。烏
<lb ed="X" n="0284c19"/><lb ed="R106" n="0382b10"/>孫國。有靑田核。得水成酒味醇。飮盡更生。名靑田
<lb ed="X" n="0284c20"/><lb ed="R106" n="0382b11"/>酒孚。異物志云。文草作酒味甚美。人以金買。不以
<lb ed="X" n="0284c21"/><lb ed="R106" n="0382b12"/>爲貴。然酒雖有多種。大略不出其二。一者穀酒。謂
<lb ed="X" n="0284c22"/><lb ed="R106" n="0382b13"/>以五穀和<g ref="#CB01186">麯</g>而釀成之。二者木酒。謂唐。相莖花果
<lb ed="X" n="0284c23"/><lb ed="R106" n="0382b14"/>雜諸藥。而醞成之。卽甘蔗。蒲萄。百花。藕根。糖蜜等
<lb ed="X" n="0284c24"/><lb ed="R106" n="0382b15"/>是也。此方。卽震旦也。謂震旦惟未造故。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0285a" n="0285a"/>
<lb ed="X" n="0285a01"/><lb ed="R106" n="0382b16"/><p xml:id="pX60p0285a0101">二顯戒</p>
<lb ed="X" n="0285a02"/><lb ed="R106" n="0382b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0285a0201">俱不可飮。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285a03"/><lb ed="R106" n="0382b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0285a0301">釋。俱不可飮者。謂如上等酒。但有色香美味。能醉
<lb ed="X" n="0285a04"/><lb ed="R106" n="0383a01"/>人者。一切俱不得飮也。若不改者。現世爲人所耻。
<lb ed="X" n="0285a05"/><lb ed="R106" n="0383a02"/>死墮惡道亦不得以草頭著酒。滴入口中。謂涓滴
<lb ed="X" n="0285a06"/><lb ed="R106" n="0383a03"/>不除。漸成河海。乃至啗槽食<g ref="#CB01186">麯</g>。和酒煑食。皆不可
<lb ed="X" n="0285a07"/><lb ed="R106" n="0383a04"/>也。是故佛言。若以我爲師者。不得飮酒。亦不得貯
<lb ed="X" n="0285a08"/><lb ed="R106" n="0383a05"/>畜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285a09"/><lb ed="R106" n="0383a06"/><p xml:id="pX60p0285a0901">三開權</p>
<lb ed="X" n="0285a10"/><lb ed="R106" n="0383a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0285a1001">除有重病。非酒莫療者。白衆方服。無故一滴不可
<lb ed="X" n="0285a11"/><lb ed="R106" n="0383a08"/>沾唇。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285a12"/><lb ed="R106" n="0383a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0285a1201">釋。重病者。言非輕小之疾也。千鈞之弩。豈獨爲鼷
<lb ed="X" n="0285a13"/><lb ed="R106" n="0383a10"/>鼠所發。非酒莫療者。若醫言。別物所不能救。唯酒
<lb ed="X" n="0285a14"/><lb ed="R106" n="0383a11"/>可療者。准律白衆方服。始無自私之咎也。但不得
<lb ed="X" n="0285a15"/><lb ed="R106" n="0383a12"/>未病先病以此爲由之心。而飮若假以病緣而圖
<lb ed="X" n="0285a16"/><lb ed="R106" n="0383a13"/>貪飮者。卽名破戒。雖爲病故。有效則服。病愈卽止。
<lb ed="X" n="0285a17"/><lb ed="R106" n="0383a14"/>飮時不得入衆。應在佛殿下風遙禮。亦不聽誦經
<lb ed="X" n="0285a18"/><lb ed="R106" n="0383a15"/>持呪。七日之外。沐浴更衣。方許作也。無故者。無病
<lb ed="X" n="0285a19"/><lb ed="R106" n="0383a16"/>緣之故。不得飮也。律中佛言。酒有多失。開放逸門。
<lb ed="X" n="0285a20"/><lb ed="R106" n="0383a17"/>飮如葶藶。犯罪<anchor xml:id="nkr_note_add_0285a2001" n="0285a2001"/><anchor xml:id="beg0285a2001" n="0285a2001"/>已<anchor xml:id="end0285a2001"/>積。若消病苦。非先所斷。又薩遮
<lb ed="X" n="0285a21"/><lb ed="R106" n="0383a18"/><name role="" type="person">尼乾子</name>經云。酒爲放逸根。不飮閉惡道。寧捨百千
<lb ed="X" n="0285a22"/><lb ed="R106" n="0383b01"/>身。不毀犯法敎。寧使身乾枯。終不飮此酒。假使毀
<lb ed="X" n="0285a23"/><lb ed="R106" n="0383b02"/>犯戒。壽命滿百年。不如護禁戒。卽時身磨滅。決能
<lb ed="X" n="0285a24"/><lb ed="R106" n="0383b03"/>定使差。我猶故不飮。況今不定知。爲差爲不差。作
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0285b" n="0285b"/>
<lb ed="X" n="0285b01"/><lb ed="R106" n="0383b04"/>是決定心。心生大歡喜。卽獲見眞諦。所患卽消除。
<lb ed="X" n="0285b02"/><lb ed="R106" n="0383b05"/>毗尼母經云。莎提比丘。自小因酒。長養身命。後出
<lb ed="X" n="0285b03"/><lb ed="R106" n="0383b06"/>家<anchor xml:id="nkr_note_add_0285b0301" n="0285b0301"/><anchor xml:id="beg0285b0301" n="0285b0301"/>已<anchor xml:id="end0285b0301"/>。不得酒故。四大不調。諸比丘白佛。佛言。病者
<lb ed="X" n="0285b04"/><lb ed="R106" n="0383b07"/>聽甕上嗅之。嗅不。差者。聽用酒和麵作餠食之。若
<lb ed="X" n="0285b05"/><lb ed="R106" n="0383b08"/>差者。不聽復嗅食。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285b06"/><lb ed="R106" n="0383b09"/><p xml:id="pX60p0285b0601">四護譏</p>
<lb ed="X" n="0285b07"/><lb ed="R106" n="0383b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0285b0701">乃至不得齅酒。不得止酒舍。不得以酒飮人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285b08"/><lb ed="R106" n="0383b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0285b0801">釋。齅。鼻齅也。暫停曰止。酒舍。卽酒肆也。乃惡律儀
<lb ed="X" n="0285b09"/><lb ed="R106" n="0383b12"/>之一。齅酒止酒舍。雖不飮有大患者二。一。令人生
<lb ed="X" n="0285b10"/><lb ed="R106" n="0383b13"/>疑。二。漸薰成性。亦防微杜漸之法也。梵網經云。以
<lb ed="X" n="0285b11"/><lb ed="R106" n="0383b14"/>酒飮人者。五百世無手。戒之甚嚴。謂自破酒戒。不
<lb ed="X" n="0285b12"/><lb ed="R106" n="0383b15"/>過罪及一身。若與人飮。爲害不止故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285b13"/><lb ed="R106" n="0383b16"/><p xml:id="pX60p0285b1301">二引證<note place="inline">分二</note>初外典。二內經。初外典<note place="inline">分三</note></p>
<lb ed="X" n="0285b14"/><lb ed="R106" n="0383b17"/><p xml:id="pX60p0285b1401">初禹禁</p>
<lb ed="X" n="0285b15"/><lb ed="R106" n="0383b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0285b1501">儀狄造酒。禹因痛絕。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285b16"/><lb ed="R106" n="0384a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0285b1601">釋。人物考云。儀狄。禹妃弟。善造酒。禹。飮而甘之。曰。
<lb ed="X" n="0285b17"/><lb ed="R106" n="0384a02"/>後世必有以酒亡其國者。遂疎儀狄。而絕旨酒。昔
<lb ed="X" n="0285b18"/><lb ed="R106" n="0384a03"/>漢邴原。絕酒不飮。人或問之。原曰。本自能飮。<anchor xml:id="nkr_note_add_0285b1801" n="0285b1801"/><anchor xml:id="beg0285b1801" n="0285b1801"/>但<anchor xml:id="end0285b1801"/>以
<lb ed="X" n="0285b19"/><lb ed="R106" n="0384a04"/>荒思廢業。故斷之耳。世儒尙畏廢業。況學出世之
<lb ed="X" n="0285b20"/><lb ed="R106" n="0384a05"/>道乎。又晉中興書。元帝性嗜酒。王導深以爲誡。左
<lb ed="X" n="0285b21"/><lb ed="R106" n="0384a06"/>右進觴覆之。晉書。凡民不得私釀酒沽。其有婚姻
<lb ed="X" n="0285b22"/><lb ed="R106" n="0384a07"/>及疾者。聽之。餘犯者。罰金八兩。又枚乘。七發云。酒
<lb ed="X" n="0285b23"/><lb ed="R106" n="0384a08"/>爲腐腸之藥。自古聖君賢臣。恐以累民。故禁之也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285b24"/><lb ed="R106" n="0384a09"/><p xml:id="pX60p0285b2401">二紂亡</p>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0285c" n="0285c"/>
<lb ed="X" n="0285c01"/><lb ed="R106" n="0384a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0285c0101">紂作酒池國以滅亡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285c02"/><lb ed="R106" n="0384a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0285c0201">釋。人物考云。紂名辛。帝乙。少子。兄弟三人。長曰微
<lb ed="X" n="0285c03"/><lb ed="R106" n="0384a12"/>子啓。次曰中衍。皆庶出。三曰辛。嫡出。卽紂也。資辯
<lb ed="X" n="0285c04"/><lb ed="R106" n="0384a13"/>捷疾。力格猛獸。智足以拒諫。言足以飾非。以肉爲
<lb ed="X" n="0285c05"/><lb ed="R106" n="0384a14"/>林。以酒爲池。使男女裸逐其間。一鼓而牛飮者。三
<lb ed="X" n="0285c06"/><lb ed="R106" n="0384a15"/>千人。宮中九市。爲長夜之飮。作炮烙之刑。剖孕婦
<lb ed="X" n="0285c07"/><lb ed="R106" n="0384a16"/>斫人脛。王子比干諫之。怒曰。吾聞聖人心有七竅。
<lb ed="X" n="0285c08"/><lb ed="R106" n="0384a17"/>遂殺比干刳視其心。於是武王吿諸侯曰。殷有重
<lb ed="X" n="0285c09"/><lb ed="R106" n="0384a18"/>罪。不可不伐。乃東伐紂。紂走登鹿臺。衣其珠玉。自
<lb ed="X" n="0285c10"/><lb ed="R106" n="0384b01"/>燔而死。禹謂後世以酒。亡國者。此也。所以詩書淫
<lb ed="X" n="0285c11"/><lb ed="R106" n="0384b02"/>亂之戒。其原皆在於酒。故微子以紂沉<g ref="#CB16732">𨠯</g>於酒。遂
<lb ed="X" n="0285c12"/><lb ed="R106" n="0384b03"/>作誥。以吿箕子比干而去。穆公因周厲王。沉湎於
<lb ed="X" n="0285c13"/><lb ed="R106" n="0384b04"/>酒。故作大雅。嗟嘆而泣涕流連。後秦主符生。飮無
<lb ed="X" n="0285c14"/><lb ed="R106" n="0384b05"/>晝夜。乘醉多所殺戮。臣民畏之。海東王符堅。將兵
<lb ed="X" n="0285c15"/><lb ed="R106" n="0384b06"/>伐生。生猶醉<g ref="#CB00895">𥧌</g>。兵殺之。堅遂稱帝。唐敬宗。年十八
<lb ed="X" n="0285c16"/><lb ed="R106" n="0384b07"/>夜。與宦官酣飮擊毬。俄燭滅遇弒。是以亡身。喪國。
<lb ed="X" n="0285c17"/><lb ed="R106" n="0384b08"/>皆由酒也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285c18"/><lb ed="R106" n="0384b09"/><p xml:id="pX60p0285c1801">三僧過</p>
<lb ed="X" n="0285c19"/><lb ed="R106" n="0384b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0285c1901">僧而飮酒。可耻猶甚。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285c20"/><lb ed="R106" n="0384b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0285c2001">釋。僧者。謂禁戒守眞。威儀出俗。紹隆聖種。震懾魔
<lb ed="X" n="0285c21"/><lb ed="R106" n="0384b12"/>軍。爲人天之標幟。法門之樑棟也。若飮酒者。則言
<lb ed="X" n="0285c22"/><lb ed="R106" n="0384b13"/>多不根。過失無量。謂狀如狂象之無鉤。似戲猿之
<lb ed="X" n="0285c23"/><lb ed="R106" n="0384b14"/>在樹。故曰可耻猶甚也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285c24"/><lb ed="R106" n="0384b15"/><p xml:id="pX60p0285c2401">二內經<note place="inline">分三</note>初明因</p>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0286a" n="0286a"/>
<lb ed="X" n="0286a01"/><lb ed="R106" n="0384b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0286a0101">昔有優婆塞。因破酒戒。遂倂餘戒俱破。三十六失。
<lb ed="X" n="0286a02"/><lb ed="R106" n="0384b17"/>一飮備。焉過非小矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286a03"/><lb ed="R106" n="0384b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0286a0301">釋。梵語優婆塞。此云近事男。謂受持三歸五戒。可
<lb ed="X" n="0286a04"/><lb ed="R106" n="0385a01"/>以親近三寶而住故。婆沙論云。昔有一近事。稟性
<lb ed="X" n="0286a05"/><lb ed="R106" n="0385a02"/>仁賢。受持五戒。專精不犯。後於異時。遠行歸家。家
<lb ed="X" n="0286a06"/><lb ed="R106" n="0385a03"/>人赴會。彼爲渴所逼。見器有酒如水。遂取飮之。便
<lb ed="X" n="0286a07"/><lb ed="R106" n="0385a04"/>犯酒戒時有隣鷄來入其舍。盜殺而食。復犯盜殺
<lb ed="X" n="0286a08"/><lb ed="R106" n="0385a05"/>二戒。隣女尋鷄入舍。強逼交通。復犯婬戒。隣家吿
<lb ed="X" n="0286a09"/><lb ed="R106" n="0385a06"/>官。拒諱不陳。復犯妄語。故云。遂倂餘戒俱破。三十
<lb ed="X" n="0286a10"/><lb ed="R106" n="0385a07"/>六失者謂不孝父母。輕慢師長。不信三寶。不敬經
<lb ed="X" n="0286a11"/><lb ed="R106" n="0385a08"/>法。誹謗沙門。訐露人短。常說妄語。誣人惡事。傳言
<lb ed="X" n="0286a12"/><lb ed="R106" n="0385a09"/>兩舌。惡口傷人。生病之根。鬪諍之本。惡名流布。人
<lb ed="X" n="0286a13"/><lb ed="R106" n="0385a10"/>所譏嫌。貶斥聖賢。怨黷天地。廢忘事業。破散家財。
<lb ed="X" n="0286a14"/><lb ed="R106" n="0385a11"/>恒無慚愧。不知羞耻。捶打奴婢。橫殺衆生。姦婬他
<lb ed="X" n="0286a15"/><lb ed="R106" n="0385a12"/>婦。偷人財物。疎遠善人。狎近惡友。常懷恚怒。日夜
<lb ed="X" n="0286a16"/><lb ed="R106" n="0385a13"/>憂愁。牽東引西。持南著北。倒街臥巷。墮車墜馬。逢
<lb ed="X" n="0286a17"/><lb ed="R106" n="0385a14"/>河落水。持燈失火。暑月熱亡。寒冬凍死。此三十六
<lb ed="X" n="0286a18"/><lb ed="R106" n="0385a15"/>失。皆由一飮而備。故云。過非小矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286a19"/><lb ed="R106" n="0385a16"/><p xml:id="pX60p0286a1901">二感果</p>
<lb ed="X" n="0286a20"/><lb ed="R106" n="0385a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0286a2001">貪飮之人。死墮沸屎地獄。生生愚癡。失智慧種。迷
<lb ed="X" n="0286a21"/><lb ed="R106" n="0385a18"/><g ref="#CB05943">䰟</g>狂藥。烈於砒酖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286a22"/><lb ed="R106" n="0385b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0286a2201">釋。貪飮者。謂貪其香味。飮之快意也。殊不知快意。
<lb ed="X" n="0286a23"/><lb ed="R106" n="0385b02"/>卽生顚倒。顚倒便失正念。失正念。則失佛種矣輪
<lb ed="X" n="0286a24"/><lb ed="R106" n="0385b03"/>轉五道經云。爲人喜飮酒者。死入沸屎泥犁中。後
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0286b" n="0286b"/>
<lb ed="X" n="0286b01"/><lb ed="R106" n="0385b04"/>墮猩猩獸中。後生爲人。愚癡暗鈍。故無所知。敎化
<lb ed="X" n="0286b02"/><lb ed="R106" n="0385b05"/>地獄經云。<name role="" type="person">信相菩薩</name>白佛言。復有衆生。或顚或狂。
<lb ed="X" n="0286b03"/><lb ed="R106" n="0385b06"/>或癡或騃。不別好醜。何罪所致。佛言。以前世時。坐
<lb ed="X" n="0286b04"/><lb ed="R106" n="0385b07"/>飮酒醉亂。犯三十六失。後得癡身。如似醉人。不識
<lb ed="X" n="0286b05"/><lb ed="R106" n="0385b08"/>尊卑。不識好醜。故獲此罪。然善惡無爽。有因必果。
<lb ed="X" n="0286b06"/><lb ed="R106" n="0385b09"/>貪飮故墮沸屎。醉亂故失智慧。迷魂狂藥者。以酒
<lb ed="X" n="0286b07"/><lb ed="R106" n="0385b10"/>能使人顚倒錯亂。外失威儀。內喪眞性故。烈於砒
<lb ed="X" n="0286b08"/><lb ed="R106" n="0385b11"/>鴆者。砒是砒霜。服之。心神撓亂而死。鴆。是鴆鳥。大
<lb ed="X" n="0286b09"/><lb ed="R106" n="0385b12"/>如班鳩。食蛇之物。凡飮食中。反毛攪之。服者卽死。
<lb ed="X" n="0286b10"/><lb ed="R106" n="0385b13"/>烈者。謂酒之酷。更甚於砒鴆之毒也。然砒鴆之毒。
<lb ed="X" n="0286b11"/><lb ed="R106" n="0385b14"/>不過毀其色身。未來又得人身。飮酒之毒。能壞戒
<lb ed="X" n="0286b12"/><lb ed="R106" n="0385b15"/>身。戒身一壞。則難復矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286b13"/><lb ed="R106" n="0385b16"/><p xml:id="pX60p0286b1301">三立誓</p>
<lb ed="X" n="0286b14"/><lb ed="R106" n="0385b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0286b1401">故經云。寧飮烊銅。愼無犯酒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286b15"/><lb ed="R106" n="0385b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0286b1501">釋。寧飮烊銅者。想酒之過。利害如是。故作誓言。寧
<lb ed="X" n="0286b16"/><lb ed="R106" n="0386a01"/>飮烊銅。腐爛我身。而終不飮酒也。以上經論。及諸
<lb ed="X" n="0286b17"/><lb ed="R106" n="0386a02"/>書史。種種言辭譬喩。總之勸勉離諸酒過也。葢天
<lb ed="X" n="0286b18"/><lb ed="R106" n="0386a03"/>下毒之猛烈。無甚於砒酖諸毒。及以烊銅。故擧喩
<lb ed="X" n="0286b19"/><lb ed="R106" n="0386a04"/>以戒之。爲佛弟子。能不醒乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286b20"/><lb ed="R106" n="0386a05"/><p xml:id="pX60p0286b2001">三結勸</p>
<lb ed="X" n="0286b21"/><lb ed="R106" n="0386a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0286b2101">噫。可不戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286b22"/><lb ed="R106" n="0386a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0286b2201">釋。舍利弗問經云。迦蘭陀竹園精舍。一比丘疾篤
<lb ed="X" n="0286b23"/><lb ed="R106" n="0386a08"/>將死。優波離問。汝須何藥。曰須酒。實違毗尼。寧盡
<lb ed="X" n="0286b24"/><lb ed="R106" n="0386a09"/>身命。無容犯酒。優波離言。若爲病開。如來所許。於
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0286c" n="0286c"/>
<lb ed="X" n="0286c01"/><lb ed="R106" n="0386a10"/>是服酒差病。比丘懷慚。猶謂犯酒。往至佛所。慇勤
<lb ed="X" n="0286c02"/><lb ed="R106" n="0386a11"/>悔過。佛爲說法。得羅漢道。粱高僧傳云。法遇在江
<lb ed="X" n="0286c03"/><lb ed="R106" n="0386a12"/>陵<name role="" type="person">長沙寺</name>。一僧飮酒。廢夕燒香。遇但罰不遣。師道
<lb ed="X" n="0286c04"/><lb ed="R106" n="0386a13"/>安以筒盛荆。寄遇。遇向筒致敬伏地。令維那行杖。
<lb ed="X" n="0286c05"/><lb ed="R106" n="0386a14"/>垂淚自責。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286c06"/><lb ed="R106" n="0386a15"/><p xml:id="pX60p0286c0601">第六著香花鬘戒<note place="inline">分二</note>初標名</p>
<lb ed="X" n="0286c07"/><lb ed="R106" n="0386a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0286c0701">六曰。不著香花鬘。不香塗身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286c08"/><lb ed="R106" n="0386a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0286c0801">釋。不著。香花等者。斷其貪愛也。貪愛若斷。卽同佛
<lb ed="X" n="0286c09"/><lb ed="R106" n="0386a18"/>身。依正莊嚴。自然具足。欲得莊嚴具足。先當離香
<lb ed="X" n="0286c10"/><lb ed="R106" n="0386b01"/>觸二塵也。葢世人皆知。如來依正莊嚴。世無能比。
<lb ed="X" n="0286c11"/><lb ed="R106" n="0386b02"/>而不知如來依正。從曠劫苦行修成。斷滅貪愛所
<lb ed="X" n="0286c12"/><lb ed="R106" n="0386b03"/>感。今人苦行不修。貪愛不斷。而欲彷彿如來依正
<lb ed="X" n="0286c13"/><lb ed="R106" n="0386b04"/>者。譬如貧人。服帝王服。其禍速至矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286c14"/><lb ed="R106" n="0386b05"/><p xml:id="pX60p0286c1401">二釋義<note place="inline">分三</note>初述律。二引證。三結勸。初中<note place="inline">分二</note>初明
<lb ed="X" n="0286c15"/><lb ed="R106" n="0386b06"/>境</p>
<lb ed="X" n="0286c16"/><lb ed="R106" n="0386b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0286c1601">解曰。華鬘者。西域人貫華作鬘。以嚴其首。此土則
<lb ed="X" n="0286c17"/><lb ed="R106" n="0386b08"/>繒絨金寶。製飾巾冠之類是也。香塗身者西域貴
<lb ed="X" n="0286c18"/><lb ed="R106" n="0386b09"/>人。用名香爲末。令靑衣摩身。此土則佩香熏香。脂
<lb ed="X" n="0286c19"/><lb ed="R106" n="0386b10"/>粉之類是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286c20"/><lb ed="R106" n="0386b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0286c2001">釋。梵語磨羅。此去華鬘。或云瓔珞。天竺人多用蘇
<lb ed="X" n="0286c21"/><lb ed="R106" n="0386b12"/>摩那等花。行列貫串。以嚴其首。名之爲鬘。無論男
<lb ed="X" n="0286c22"/><lb ed="R106" n="0386b13"/>女。皆以此而莊嚴之。繒。是細絹。絨。卽刮絨。練熟絲
<lb ed="X" n="0286c23"/><lb ed="R106" n="0386b14"/>也。製飾者。謂以金銀七寶等物。裝飾瓔珞環釧。幷
<lb ed="X" n="0286c24"/><lb ed="R106" n="0386b15"/>製造巾冠之類也。其巾冠之製。始於黃帝之時。古
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0287a" n="0287a"/>
<lb ed="X" n="0287a01"/><lb ed="R106" n="0386b16"/>禮二十始冠。其士人用冠。庶人用巾。自後子雲東
<lb ed="X" n="0287a02"/><lb ed="R106" n="0386b17"/>坡。各製其式。名不一定名香者。謂沉檀速麝。龍腦
<lb ed="X" n="0287a03"/><lb ed="R106" n="0386b18"/>酥合。薰陸白膠等貴重之香也。塗身者。天竺國法
<lb ed="X" n="0287a04"/><lb ed="R106" n="0387a01"/>貴勝男女。皆用好香爲末。或洗浴之後。令童子以
<lb ed="X" n="0287a05"/><lb ed="R106" n="0387a02"/>塗其身。如此方香肥皂之類。靑衣侍童也。如玄眞
<lb ed="X" n="0287a06"/><lb ed="R106" n="0387a03"/>子。命樵靑竹裏煎茶是也。此方有佩帶香囊。或用
<lb ed="X" n="0287a07"/><lb ed="R106" n="0387a04"/>香筒。以熏衣被。乃至塗抹胭脂膩粉等。皆攝此戒
<lb ed="X" n="0287a08"/><lb ed="R106" n="0387a05"/>二儀錄云。臙脂起自紂以紅藍花汁作脂。爲桃花
<lb ed="X" n="0287a09"/><lb ed="R106" n="0387a06"/>籹燕國所出也。銀粉古今註云。三代以鉛爲粉。此
<lb ed="X" n="0287a10"/><lb ed="R106" n="0387a07"/>皆俗態也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287a11"/><lb ed="R106" n="0387a08"/><p xml:id="pX60p0287a1101">二顯戒</p>
<lb ed="X" n="0287a12"/><lb ed="R106" n="0387a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0287a1201">出家之人。豈宜用此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287a13"/><lb ed="R106" n="0387a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0287a1301">釋。謂出家人。若用繒絨金寶等。製飾帽笠者卽如
<lb ed="X" n="0287a14"/><lb ed="R106" n="0387a11"/>天竺貫花作鬘。以嚴其首也。若佩香熏香者。卽是
<lb ed="X" n="0287a15"/><lb ed="R106" n="0387a12"/>以香塗身也此皆俗士所爲。非僧所用。旣然出俗
<lb ed="X" n="0287a16"/><lb ed="R106" n="0387a13"/>當遠離飾好。修出世道壞色爲服。莊嚴法身戒定
<lb ed="X" n="0287a17"/><lb ed="R106" n="0387a14"/>爲香薰無漏體。詎可同俗行事。恣心貪愛耶。故云
<lb ed="X" n="0287a18"/><lb ed="R106" n="0387a15"/>豈宜用此。若貪愛心。著是物者非佛弟子。何也以
<lb ed="X" n="0287a19"/><lb ed="R106" n="0387a16"/>貪愛心。是發欲之本。欲念若除。則諸惡不生也。大
<lb ed="X" n="0287a20"/><lb ed="R106" n="0387a17"/>菩薩藏經云。若有味著花鬘塗香。卽是味著熱鐵
<lb ed="X" n="0287a21"/><lb ed="R106" n="0387a18"/>花鬘亦是味著屎尿塗身也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287a22"/><lb ed="R106" n="0387b01"/><p xml:id="pX60p0287a2201">二引證<note place="inline">分五</note>初思古</p>
<lb ed="X" n="0287a23"/><lb ed="R106" n="0387b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0287a2301">佛制三衣。俱用麤疎蔴而獸毛蠶口。害物傷慈。非
<lb ed="X" n="0287a24"/><lb ed="R106" n="0387b03"/>所應也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0287b" n="0287b"/>
<lb ed="X" n="0287b01"/><lb ed="R106" n="0387b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0287b0101">釋。佛制如上。三衣者安陀會<g ref="#CB15106">鬱</g>多羅僧。僧伽黎也
<lb ed="X" n="0287b02"/><lb ed="R106" n="0387b05"/>麤者。不精疎者。不緻。此引智度論文而語之。以誡
<lb ed="X" n="0287b03"/><lb ed="R106" n="0387b06"/>不得貪好故獸毛。裘褐之類。蠶口。紬絹之類。此皆
<lb ed="X" n="0287b04"/><lb ed="R106" n="0387b07"/>從殺生而成。故曰害物。有虧慈濟之心。故曰傷慈
<lb ed="X" n="0287b05"/><lb ed="R106" n="0387b08"/>旣違佛制。復傷仁慈。故曰非所應也大智照律師
<lb ed="X" n="0287b06"/><lb ed="R106" n="0387b09"/>云。智度論明。昔日迦葉如來。授我釋迦本師衣者
<lb ed="X" n="0287b07"/><lb ed="R106" n="0387b10"/>十三條。麤布僧伽黎是也洎至垂滅。親付飮光尊
<lb ed="X" n="0287b08"/><lb ed="R106" n="0387b11"/>者於鷄足山。以待彌勒可見佛佛所持。麤布衣也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287b09"/><lb ed="R106" n="0387b12"/><p xml:id="pX60p0287b0901">二開權</p>
<lb ed="X" n="0287b10"/><lb ed="R106" n="0387b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0287b1001">除年及七十。衰頺之甚。非綿不煖者。或可爲之。餘
<lb ed="X" n="0287b11"/><lb ed="R106" n="0387b14"/>俱不可。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287b12"/><lb ed="R106" n="0387b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0287b1201">釋。氣弱日衰。力少曰頹。甚者。不堪極也。謂七十<anchor xml:id="nkr_note_add_0287b1201" n="0287b1201"/><anchor xml:id="beg0287b1201" n="0287b1201"/>已<anchor xml:id="end0287b1201"/>
<lb ed="X" n="0287b13"/><lb ed="R106" n="0387b16"/>後。血氣衰微。神力不堪。麤重衣服。不能行動。故權
<lb ed="X" n="0287b14"/><lb ed="R106" n="0387b17"/>許之。此大師以世間服。而垂慈故。非三衣也。或者
<lb ed="X" n="0287b15"/><lb ed="R106" n="0387b18"/>不定也。謂衰頹不甚。則不許也。感通傳云。唐乾封
<lb ed="X" n="0287b16"/><lb ed="R106" n="0388a01"/>二年二月。四天王白宣律師曰。釋迦如來初成道
<lb ed="X" n="0287b17"/><lb ed="R106" n="0388a02"/>時。乃至涅槃。唯服麤布僧伽黎。及白<g ref="#CB00626">㲲</g>三衣。未曾
<lb ed="X" n="0287b18"/><lb ed="R106" n="0388a03"/>著其蠶衣繒帛也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287b19"/><lb ed="R106" n="0388a04"/><p xml:id="pX60p0287b1901">三俗儉</p>
<lb ed="X" n="0287b20"/><lb ed="R106" n="0388a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0287b2001">夏禹。惡衣。公孫布被。王臣之貴。宜爲不爲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287b21"/><lb ed="R106" n="0388a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0287b2101">釋。惡者。敞衣。頌禹之德也。通鑑載。伯禹。夏后氏。名
<lb ed="X" n="0287b22"/><lb ed="R106" n="0388a07"/>文命。字高密。<anchor xml:id="nkr_note_add_0287b2201" n="0287b2201"/><anchor xml:id="beg0287b2201" n="0287b2201"/>諡<anchor xml:id="end0287b2201"/>法。受禪成功曰禹。祖顓頊。父<g ref="#CB16727">鯀</g>。乃
<lb ed="X" n="0287b23"/><lb ed="R106" n="0388a08"/>黃帝玄孫也。孕歲有二月。堯戊戌五十八載。六月
<lb ed="X" n="0287b24"/><lb ed="R106" n="0388a09"/>六日生於<g ref="#CB15116">僰</g>道之石紐鄕。長於西羗。以土德王。正
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0287c" n="0287c"/>
<lb ed="X" n="0287c01"/><lb ed="R106" n="0388a10"/>建寅。百有六歲。崩於會稽。堯時洪水滔天。<g ref="#CB16727">鯀</g>治水
<lb ed="X" n="0287c02"/><lb ed="R106" n="0388a11"/>無功。舜乃擧禹續父業。居外十三年。以開九州。三
<lb ed="X" n="0287c03"/><lb ed="R106" n="0388a12"/>過其門不入。水害遂息。受舜禪位。都於安邑。國號
<lb ed="X" n="0287c04"/><lb ed="R106" n="0388a13"/>曰夏。禹爲人。敏給克勤。其德不違。其仁可親。其言
<lb ed="X" n="0287c05"/><lb ed="R106" n="0388a14"/>可信。其聲應鐘。律身有法度。故孔子稱曰菲飮食。
<lb ed="X" n="0287c06"/><lb ed="R106" n="0388a15"/>而致孝乎鬼神。惡衣服而致美乎蔽冕。卑宮室而
<lb ed="X" n="0287c07"/><lb ed="R106" n="0388a16"/>盡力乎溝洫。禹。吾無間然矣。昔帝堯。布衣掩形。鹿
<lb ed="X" n="0287c08"/><lb ed="R106" n="0388a17"/>裘禦寒。衣履不敝不更換。漢文帝。亦身衣弋綈。幃
<lb ed="X" n="0287c09"/><lb ed="R106" n="0388a18"/>帳無文。<name role="" type="person">晉武帝</name>焚雉頭裘。猶敕不許貢獻。奇技異
<lb ed="X" n="0287c10"/><lb ed="R106" n="0388b01"/>服。斯等聖君非一。不能盡擧也。公孫。姓也。名弘。漢
<lb ed="X" n="0287c11"/><lb ed="R106" n="0388b02"/>武帝徵爲博士。天子察其敦厚。遂以爲御史大夫。
<lb ed="X" n="0287c12"/><lb ed="R106" n="0388b03"/>食不重肉。脫粟之飯。而爲布被。俸祿皆給與仰食
<lb ed="X" n="0287c13"/><lb ed="R106" n="0388b04"/>之賓。家無所餘。時<name role="" type="person">汲黯</name>奏曰。弘位在三公。然爲布
<lb ed="X" n="0287c14"/><lb ed="R106" n="0388b05"/>被。此詐也。帝問弘。弘謝曰有之。誠中弘病。夫以三
<lb ed="X" n="0287c15"/><lb ed="R106" n="0388b06"/>公爲布被。實飾詐以釣名。且無<name role="" type="person">汲黯</name>之忠。陛下安
<lb ed="X" n="0287c16"/><lb ed="R106" n="0388b07"/>得聞此言。天子以爲謙讓。愈益厚之。以弘爲丞相
<lb ed="X" n="0287c17"/><lb ed="R106" n="0388b08"/>封平津侯。年八十而終。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287c18"/><lb ed="R106" n="0388b09"/><p xml:id="pX60p0287c1801">四僧節</p>
<lb ed="X" n="0287c19"/><lb ed="R106" n="0388b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0287c1901">豈得道人。反貪華飾。壞色爲服。糞掃蔽形。固其宜矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287c20"/><lb ed="R106" n="0388b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0287c2001">釋。道人者。學道之人也華。花繅飾。裝飾出家受戒
<lb ed="X" n="0287c21"/><lb ed="R106" n="0388b12"/>期得道果。而反貪花繅服飾。則於道行無益矣。壞
<lb ed="X" n="0287c22"/><lb ed="R106" n="0388b13"/>色者凡檀越所施衣財。用草根樹皮。染成靑。黑。木
<lb ed="X" n="0287c23"/><lb ed="R106" n="0388b14"/>蘭。三種壞色一。壞其貪愛之心。與道相應故。二。壞
<lb ed="X" n="0287c24"/><lb ed="R106" n="0388b15"/>其五大上色。以別俗服故。亦名緇色。卽壞色也。糞
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0288a" n="0288a"/>
<lb ed="X" n="0288a01"/><lb ed="R106" n="0388b16"/>掃衣者。律有十種。謂世人所棄。不用之物。視同糞
<lb ed="X" n="0288a02"/><lb ed="R106" n="0388b17"/>掃故。比丘拾來。浣染成袈裟色。縫補三衣。以蔽形
<lb ed="X" n="0288a03"/><lb ed="R106" n="0388b18"/>體知足進道。息馳求心斷憍恣念。故曰固其宜矣
<lb ed="X" n="0288a04"/><lb ed="R106" n="0389a01"/>昔比丘持糞掃衣。就河而洗諸天取汁。用洗自身。
<lb ed="X" n="0288a05"/><lb ed="R106" n="0389a02"/>而不辭穢次外道持淨<g ref="#CB00626">㲲</g>將洗。諸天遙遮。勿汚池
<lb ed="X" n="0288a06"/><lb ed="R106" n="0389a03"/>水。是知重其德。不重其物也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288a07"/><lb ed="R106" n="0389a04"/><p xml:id="pX60p0288a0701">五擧況</p>
<lb ed="X" n="0288a08"/><lb ed="R106" n="0389a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0288a0801">古有高僧三十年著一<g ref="#CB05215">䩫</g>鞋況凡輩乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288a09"/><lb ed="R106" n="0389a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0288a0901">釋。高僧者謂居塵不染。道高德重之稱也。雙履曰
<lb ed="X" n="0288a10"/><lb ed="R106" n="0389a07"/><g ref="#CB05215">䩫</g>。唐高僧傳云慧休法師十六歲出家學通經論
<lb ed="X" n="0288a11"/><lb ed="R106" n="0389a08"/>尤善華嚴唯有律部。未遑精閱。意以爲戒可事求。
<lb ed="X" n="0288a12"/><lb ed="R106" n="0389a09"/>按讀卽曉。未勞師授。後披一卷。性遮茫然。方悔前
<lb ed="X" n="0288a13"/><lb ed="R106" n="0389a10"/>議。乃請律提甁。從洪律師。聽四分律。三十餘遍。而
<lb ed="X" n="0288a14"/><lb ed="R106" n="0389a11"/>顧諸學徒曰。余往聽經論。一遍入神。今聽律部。逾
<lb ed="X" n="0288a15"/><lb ed="R106" n="0389a12"/>增逾暗。豈非理可虗求事難通會。是以甞聽礪公
<lb ed="X" n="0288a16"/><lb ed="R106" n="0389a13"/>講律礪曰。法師大德暮年。如何猶勤律部。休曰。余
<lb ed="X" n="0288a17"/><lb ed="R106" n="0389a14"/>憶出家之始。從虎口中來。豈以老朽。而可斯須離
<lb ed="X" n="0288a18"/><lb ed="R106" n="0389a15"/>耶。吾恨不得常聞耳。今之後學。薄知文句。宗致渺
<lb ed="X" n="0288a19"/><lb ed="R106" n="0389a16"/>然。卽預師範。所以終夜長嘆矣。休敬愼三業。懷課
<lb ed="X" n="0288a20"/><lb ed="R106" n="0389a17"/>六時。奉禁守道。逾衰逾篤。衣服趣得葢體。襆懸壁
<lb ed="X" n="0288a21"/><lb ed="R106" n="0389a18"/>上著一麻鞋經三十餘年。遇軟地則赤脚。人問之
<lb ed="X" n="0288a22"/><lb ed="R106" n="0389b01"/>故。答曰。信施難消。帝屢召入京。固以疾辭。春秋八
<lb ed="X" n="0288a23"/><lb ed="R106" n="0389b02"/>十有八。又唐通慧禪師大悟後。布衲重縫。冬夏不
<lb ed="X" n="0288a24"/><lb ed="R106" n="0389b03"/>易。晚年唯一裙一被。一麻鞋二十餘載。遇砂地則
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0288b" n="0288b"/>
<lb ed="X" n="0288b01"/><lb ed="R106" n="0389b04"/>穿之。恐傷父母遺體故。遇軟地則赤脚行。恐損他
<lb ed="X" n="0288b02"/><lb ed="R106" n="0389b05"/>信施故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288b03"/><lb ed="R106" n="0389b06"/><p xml:id="pX60p0288b0301">三結勸</p>
<lb ed="X" n="0288b04"/><lb ed="R106" n="0389b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0288b0401">噫。可不戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288b05"/><lb ed="R106" n="0389b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0288b0501">釋。<name role="" type="person">優多羅</name>母經云。<name role="" type="person">優多羅</name>比丘。尊佛樂法。酒不歷
<lb ed="X" n="0288b06"/><lb ed="R106" n="0389b09"/>口。過午不食。香花脂粉。未嘗附身。母爲餓鬼。優多
<lb ed="X" n="0288b07"/><lb ed="R106" n="0389b10"/>羅以甁盛水。楊枝著中。法服覆上。飯比丘僧。擧名
<lb ed="X" n="0288b08"/><lb ed="R106" n="0389b11"/>呪願。母免重咎。<name role="" type="person">阿育王</name>經云。南天竺有一男子。於
<lb ed="X" n="0288b09"/><lb ed="R106" n="0389b12"/>佛法中出家。少欲知足。不樂榮顯。不以酥油摩身。
<lb ed="X" n="0288b10"/><lb ed="R106" n="0389b13"/>不以湯水洗浴。不食酥油。不願華飾。常畏生死。詣
<lb ed="X" n="0288b11"/><lb ed="R106" n="0389b14"/><name role="" type="person">摩偷羅國</name>。禮敬<name role="" type="person">優波笈多</name>。一聞說法。精進思惟。得
<lb ed="X" n="0288b12"/><lb ed="R106" n="0389b15"/>羅漢果。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288b13"/><lb ed="R106" n="0389b16"/><p xml:id="pX60p0288b1301">第七歌舞觀聽戒<note place="inline">分二</note>初標名</p>
<lb ed="X" n="0288b14"/><lb ed="R106" n="0389b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0288b1401">七曰。不歌舞倡伎。不往觀聽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288b15"/><lb ed="R106" n="0389b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0288b1501">釋。不歌舞者。身口無過。不觀聽者。眼耳淸淨也。學
<lb ed="X" n="0288b16"/><lb ed="R106" n="0390a01"/>道以修身爲本。當守口如甁。防意如城。惟務一心。
<lb ed="X" n="0288b17"/><lb ed="R106" n="0390a02"/>精勤辦道。然三界之中。擧足動步。無非罪苦。古人
<lb ed="X" n="0288b18"/><lb ed="R106" n="0390a03"/>說。暫時不在。如同死人。道業未成。有何樂處。初心
<lb ed="X" n="0288b19"/><lb ed="R106" n="0390a04"/>一失。後悔難追。故曰。不得歌舞倡伎。及往觀聽也。
<lb ed="X" n="0288b20"/><lb ed="R106" n="0390a05"/>嘗論耳目之於聲色。極易惛人神智。亦能發人悟
<lb ed="X" n="0288b21"/><lb ed="R106" n="0390a06"/>機。故仙人緣之而神足頓失樓子因之。而心地豁
<lb ed="X" n="0288b22"/><lb ed="R106" n="0390a07"/>開。推其惛智之源。謂被聲色流轉。故名順流。順者
<lb ed="X" n="0288b23"/><lb ed="R106" n="0390a08"/>下也。究其發悟之本。不被聲色流轉。故名逆流。逆
<lb ed="X" n="0288b24"/><lb ed="R106" n="0390a09"/>者。上也。今之博地凡夫。不被聲色流轉者少。故於
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0288c" n="0288c"/>
<lb ed="X" n="0288c01"/><lb ed="R106" n="0390a10"/>道日遠矣。是以初學者。當避聲色。如刀劍。觀戲笑。
<lb ed="X" n="0288c02"/><lb ed="R106" n="0390a11"/>猶如哭。歌舞如狂。外境不躭。則內心自寂也。昔佛
<lb ed="X" n="0288c03"/><lb ed="R106" n="0390a12"/>在世時。大權菩薩。感佛恩德。現天人身。常以梵唄
<lb ed="X" n="0288c04"/><lb ed="R106" n="0390a13"/>歌讚於佛。或演無常。苦。空。無我之音。令諸衆生。感
<lb ed="X" n="0288c05"/><lb ed="R106" n="0390a14"/>悟眞常。使水鳥樹。林。咸宣妙法。豈可同於世間。歌
<lb ed="X" n="0288c06"/><lb ed="R106" n="0390a15"/>舞倡伎。而比喩耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288c07"/><lb ed="R106" n="0390a16"/><p xml:id="pX60p0288c0701">二釋義<note place="inline">分三</note>初述律。二引證。三結勸。初中<note place="inline">分二</note>初明
<lb ed="X" n="0288c08"/><lb ed="R106" n="0390a17"/>境</p>
<lb ed="X" n="0288c09"/><lb ed="R106" n="0390a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0288c0901">解曰。歌者。口出歌曲。舞者。身爲戲舞。倡伎者。謂琴。
<lb ed="X" n="0288c10"/><lb ed="R106" n="0390b01"/>瑟。簫。管。之類是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288c11"/><lb ed="R106" n="0390b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0288c1101">釋。歌曲者。謂引聲揚韻。唱和曲調也。樂書云。樂有
<lb ed="X" n="0288c12"/><lb ed="R106" n="0390b03"/>歌。歌有曲。曲有詞。所以詩言志。歌詠言。爾雅云。長
<lb ed="X" n="0288c13"/><lb ed="R106" n="0390b04"/>引其聲。比於琴瑟曰歌。歌聲遠聞曰謠。故善歌者。
<lb ed="X" n="0288c14"/><lb ed="R106" n="0390b05"/>有含商吐角之音也。戲舞者。如霓裳芰飾。窈窕翩
<lb ed="X" n="0288c15"/><lb ed="R106" n="0390b06"/>翻。及身首變現。手足跳躑等。倡伎者。卽伶人也。謂
<lb ed="X" n="0288c16"/><lb ed="R106" n="0390b07"/>能鼓吹。琴瑟簫管之類。以娛樂也。又琴瑟。是絲樂。
<lb ed="X" n="0288c17"/><lb ed="R106" n="0390b08"/>簫管。是竹樂。琴者。爾雅疏曰。伏羲斵桐爲琴。又云。
<lb ed="X" n="0288c18"/><lb ed="R106" n="0390b09"/>神農。氏作別名曰離。大者。絃二十七。未詳長短。廣
<lb ed="X" n="0288c19"/><lb ed="R106" n="0390b10"/>雅曰。琴長三尺六寸六分。表朞之三百六十日。合
<lb ed="X" n="0288c20"/><lb ed="R106" n="0390b11"/>天人之和。廣六寸。表六合。腰濶四寸。亦表四時。前
<lb ed="X" n="0288c21"/><lb ed="R106" n="0390b12"/>廣後狹表尊卑。面圓背方。表天地。五絃。表五行。十
<lb ed="X" n="0288c22"/><lb ed="R106" n="0390b13"/>三徽。表十二律。餘一徽。表閏。後文王加少宮。少商。
<lb ed="X" n="0288c23"/><lb ed="R106" n="0390b14"/>二絃。或七。或云。加文武二絃。字彚云。大者。長八尺
<lb ed="X" n="0288c24"/><lb ed="R106" n="0390b15"/>一寸。中。長三尺六寸六分。詩義云。鳳池四寸。表四
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0289a" n="0289a"/>
<lb ed="X" n="0289a01"/><lb ed="R106" n="0390b16"/>時。龍池八寸。表八風。又有說云。琴有三十三絃。絙
<lb ed="X" n="0289a02"/><lb ed="R106" n="0390b17"/>桑爲之。以修身理性。反其天眞。今人用之。爲戲樂
<lb ed="X" n="0289a03"/><lb ed="R106" n="0390b18"/>誤矣。瑟者。爾雅疏曰。伏羲作五十絃。黃帝破爲二
<lb ed="X" n="0289a04"/><lb ed="R106" n="0391a01"/>十五絃。禮圖舊云。雅瑟長八尺一寸。二十三絃。其
<lb ed="X" n="0289a05"/><lb ed="R106" n="0391a02"/>常用者。十九絃。餘四絃。頌瑟長七尺二寸。二十五
<lb ed="X" n="0289a06"/><lb ed="R106" n="0391a03"/>絃。盡用之。鄭注云。大瑟。別名曰灑。又呂氏春秋云
<lb ed="X" n="0289a07"/><lb ed="R106" n="0391a04"/>朱襄氏之世。天下多風。陽氣不積。果實不成。故斌
<lb ed="X" n="0289a08"/><lb ed="R106" n="0391a05"/>王建五絃之瑟。瞽瞍作十五絃。舜益八絃。漢武帝
<lb ed="X" n="0289a09"/><lb ed="R106" n="0391a06"/>歌兒。作二十五絃。白虎通云。琴者。禁也。所以禁止
<lb ed="X" n="0289a10"/><lb ed="R106" n="0391a07"/>邪想。以正人心志也。瑟者。嗇也。閑也。所以懲忿窒
<lb ed="X" n="0289a11"/><lb ed="R106" n="0391a08"/>欲。正人之德也。簫者。風俗通云。舜作簫。編小竹管
<lb ed="X" n="0289a12"/><lb ed="R106" n="0391a09"/>爲之。參差不齊。象鳳之翼。博雅云。大者。二十三管。
<lb ed="X" n="0289a13"/><lb ed="R106" n="0391a10"/>長尺四寸。小者。十六管。長尺二寸。爾雅云。大者。名
<lb ed="X" n="0289a14"/><lb ed="R106" n="0391a11"/>言。小者名筊。釋名。簫。肅也。其聲肅肅而淸也。又禮
<lb ed="X" n="0289a15"/><lb ed="R106" n="0391a12"/>記曰。女媧作笙。說文云。笙者。象鳳之巢。大者名巢。
<lb ed="X" n="0289a16"/><lb ed="R106" n="0391a13"/>十九簧。小者名和。十三簧。管者。長一尺。圍寸。漆竹
<lb ed="X" n="0289a17"/><lb ed="R106" n="0391a14"/>爲之。如笛六孔。十二月之音。大者名簥。小者名<g ref="#CB17358">𥰚</g>。
<lb ed="X" n="0289a18"/><lb ed="R106" n="0391a15"/>豎吹。如簫。形如篪籥。周禮曰。篪竹爲之。長尺四寸。
<lb ed="X" n="0289a19"/><lb ed="R106" n="0391a16"/>七孔橫吹。毛傳曰。籥竹爲之。如笛三孔。橫吹。文王
<lb ed="X" n="0289a20"/><lb ed="R106" n="0391a17"/>之樂。風俗通云。笛者。武帝時。丘仲作。長尺四寸。六
<lb ed="X" n="0289a21"/><lb ed="R106" n="0391a18"/>孔。或七孔。笛者。滌也。所以蕩滌邪穢。納之雅正也。
<lb ed="X" n="0289a22"/><lb ed="R106" n="0391b01"/>樂書云。剪雲夢之霜筠。法龍吟之異韻。今時簫體
<lb ed="X" n="0289a23"/><lb ed="R106" n="0391b02"/>似笛。只在橫竪以別也。謂竪者爲簫。橫者。爲笛。其
<lb ed="X" n="0289a24"/><lb ed="R106" n="0391b03"/>餘琵琶箜篌等。皆技樂之類也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0289b" n="0289b"/>
<lb ed="X" n="0289b01"/><lb ed="R106" n="0391b04"/><p xml:id="pX60p0289b0101">二顯戒</p>
<lb ed="X" n="0289b02"/><lb ed="R106" n="0391b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0289b0201">不得自作。亦不得他人作時。故往觀聽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289b03"/><lb ed="R106" n="0391b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0289b0301">釋。不得自作者。謂不得自<anchor xml:id="nkr_note_add_0289b0301" n="0289b0301"/><anchor xml:id="beg0289b0301" n="0289b0301"/>己<anchor xml:id="end0289b0301"/>口唱歌曲。及歌咏誦
<lb ed="X" n="0289b04"/><lb ed="R106" n="0391b07"/>經。如婆羅門。吟詩讀書等聲也。亦不得身爲戲舞
<lb ed="X" n="0289b05"/><lb ed="R106" n="0391b08"/>如霓裳窈窕登場。假粧故事。乃至掉臂叉手。執刀
<lb ed="X" n="0289b06"/><lb ed="R106" n="0391b09"/>揮戟等。皆不得也。故往者。有心故往。步步招愆無
<lb ed="X" n="0289b07"/><lb ed="R106" n="0391b10"/>心而遇。住則成罪也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289b08"/><lb ed="R106" n="0391b11"/><p xml:id="pX60p0289b0801">二引證<note place="inline">分四</note>初欲害</p>
<lb ed="X" n="0289b09"/><lb ed="R106" n="0391b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0289b0901">古有仙人。因聽女歌音聲微妙。遽失神足觀聽之
<lb ed="X" n="0289b10"/><lb ed="R106" n="0391b13"/>害如是。況自作乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289b11"/><lb ed="R106" n="0391b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0289b1101">釋。遽。卽也。神足者。謂神仙有五通。一。天耳通謂一
<lb ed="X" n="0289b12"/><lb ed="R106" n="0391b15"/>切苦樂音聲。悉能聞故。二。天眼通。謂一切形色。及
<lb ed="X" n="0289b13"/><lb ed="R106" n="0391b16"/>諸衆生。死此生彼苦樂之相。悉能見故。三。宿命通
<lb ed="X" n="0289b14"/><lb ed="R106" n="0391b17"/>謂自他多生所行之事悉能知故四。他心通謂他
<lb ed="X" n="0289b15"/><lb ed="R106" n="0391b18"/>人心中。思惟善惡之事悉能知故五。神足通謂隨
<lb ed="X" n="0289b16"/><lb ed="R106" n="0392a01"/>意變現。飛行自在。一切所爲。無有障礙故大毗婆
<lb ed="X" n="0289b17"/><lb ed="R106" n="0392a02"/>沙論云。昔有隲陀衍那王將諸宮女。詣水迹山。除
<lb ed="X" n="0289b18"/><lb ed="R106" n="0392a03"/>去男子。純與女人。燒衆名香奏五妓樂。露形而舞
<lb ed="X" n="0289b19"/><lb ed="R106" n="0392a04"/>樂音淸妙。香氣芬馥。時有五百仙人。乘神通上過
<lb ed="X" n="0289b20"/><lb ed="R106" n="0392a05"/>或見色。或聞聲。或齅香皆退神通。一時墮下。如折
<lb ed="X" n="0289b21"/><lb ed="R106" n="0392a06"/>翼鳥。不復能飛。王見問曰。汝等是誰。諸仙答言。我
<lb ed="X" n="0289b22"/><lb ed="R106" n="0392a07"/>是仙人。王言。汝得非非想定否。仙言未得。乃至問
<lb ed="X" n="0289b23"/><lb ed="R106" n="0392a08"/>言汝得初禪否。仙言曾得今失。時王瞋言。不離欲
<lb ed="X" n="0289b24"/><lb ed="R106" n="0392a09"/>人。如何觀我宮人婇女。便<g ref="#CB15072">㧞</g>利劍。斷截五百仙人
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0289c" n="0289c"/>
<lb ed="X" n="0289c01"/><lb ed="R106" n="0392a10"/>手足彼諸仙人。有從眼根而退。有從耳根而退有
<lb ed="X" n="0289c02"/><lb ed="R106" n="0392a11"/>從鼻根而退。是故一時墮落。故云觀聽之害如是
<lb ed="X" n="0289c03"/><lb ed="R106" n="0392a12"/>況自作乎。所謂纔生一念欲。便失五神通。是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289c04"/><lb ed="R106" n="0392a13"/><p xml:id="pX60p0289c0401">二闢妄</p>
<lb ed="X" n="0289c05"/><lb ed="R106" n="0392a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0289c0501">今世愚人。因法華有琵琶鐃鈸之句。恣學音樂。然
<lb ed="X" n="0289c06"/><lb ed="R106" n="0392a15"/>法華乃供養諸佛。非自娛也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289c07"/><lb ed="R106" n="0392a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0289c0701">釋。今世。末法時也愚人。不諳敎法者。法華乃一乘
<lb ed="X" n="0289c08"/><lb ed="R106" n="0392a17"/>之妙法。琵琶是胡琴。長三尺五寸。象三才五行。四
<lb ed="X" n="0289c09"/><lb ed="R106" n="0392a18"/>絃象四時也。鐃閙也謂鳴時則樂音喧閙也。古以
<lb ed="X" n="0289c10"/><lb ed="R106" n="0392b01"/>金造之又鐃。止也。凡秉軍法卒常執鐃。金鐃一響
<lb ed="X" n="0289c11"/><lb ed="R106" n="0392b02"/>皷聲卽止也。鈸。助也。謂鳴時以助樂聲也。娛。樂也。
<lb ed="X" n="0289c12"/><lb ed="R106" n="0392b03"/>謂初出家人。無向上志。乃不知出家之體最尊。而
<lb ed="X" n="0289c13"/><lb ed="R106" n="0392b04"/>流俗之風甚下。但聞法華有琵琶鐃鈸之句。輒便
<lb ed="X" n="0289c14"/><lb ed="R106" n="0392b05"/>恣心肆作。以取其樂。乃不知樂是苦因。然法華是
<lb ed="X" n="0289c15"/><lb ed="R106" n="0392b06"/>使人作。供養諸佛。種未來成佛之因。受戒之人。果
<lb ed="X" n="0289c16"/><lb ed="R106" n="0392b07"/>能戒行精嚴。豈無諸天護佑。設或誦經禮懺。猶可
<lb ed="X" n="0289c17"/><lb ed="R106" n="0392b08"/>名爲法施。若躭麤細音樂。則恐情生愛染。故不許
<lb ed="X" n="0289c18"/><lb ed="R106" n="0392b09"/>也。甚至蒙昧愚人。不學毗尼。謬解聖意。借言法華
<lb ed="X" n="0289c19"/><lb ed="R106" n="0392b10"/>之句。恣意習學。吹簫打鈸。以爲娛樂。抑何異於優
<lb ed="X" n="0289c20"/><lb ed="R106" n="0392b11"/>伎人耶。則僧寶淪失。地獄因深。律云。舍利弗。目犍
<lb ed="X" n="0289c21"/><lb ed="R106" n="0392b12"/>連般涅槃<anchor xml:id="nkr_note_add_0289c2101" n="0289c2101"/><anchor xml:id="beg0289c2101" n="0289c2101"/>已<anchor xml:id="end0289c2101"/>。時諸比丘。自作伎樂。吹唄供養。佛言。
<lb ed="X" n="0289c22"/><lb ed="R106" n="0392b13"/>不應爾。諸比丘畏愼。不敢令白衣作伎。佛乃聽許。
<lb ed="X" n="0289c23"/><lb ed="R106" n="0392b14"/>則佛制可知矣。問如來說法。無有二言。法華律儀。
<lb ed="X" n="0289c24"/><lb ed="R106" n="0392b15"/>皆是佛說。云何法華則許。律儀不許耶。然要知律
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0290a" n="0290a"/>
<lb ed="X" n="0290a01"/><lb ed="R106" n="0392b16"/>儀中人。若以音樂爲功德。卽律儀轉爲法華矣。若
<lb ed="X" n="0290a02"/><lb ed="R106" n="0392b17"/>法華中人。以音樂自娛。卽法華律儀。俱不成矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290a03"/><lb ed="R106" n="0392b18"/><p xml:id="pX60p0290a0301">三撫正</p>
<lb ed="X" n="0290a04"/><lb ed="R106" n="0393a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0290a0401">應院作人間法事道場。猶可爲之。今爲生死。捨俗
<lb ed="X" n="0290a05"/><lb ed="R106" n="0393a02"/>出家。豈宜不修正務。而求工伎樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290a06"/><lb ed="R106" n="0393a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0290a0601">釋。應院者。謂應供檀門。作佛事之院也。人間法事
<lb ed="X" n="0290a07"/><lb ed="R106" n="0393a04"/>者。顯非出世間眞實佛事也。閑晏修道之處。名爲
<lb ed="X" n="0290a08"/><lb ed="R106" n="0393a05"/>道場。緣佛初坐菩提樹下。成等正覺。故以此處爲
<lb ed="X" n="0290a09"/><lb ed="R106" n="0393a06"/>得道之場。今以人間法事。而爲道場者。亦由檀信
<lb ed="X" n="0290a10"/><lb ed="R106" n="0393a07"/><g ref="#CB05418">䖍</g>誠。奉請三寶。以求福利。是故凡供佛轉法之處。
<lb ed="X" n="0290a11"/><lb ed="R106" n="0393a08"/>稱爲道場。非第一<name role="" type="person">菩提道場</name>也。猶可爲之者。乃少
<lb ed="X" n="0290a12"/><lb ed="R106" n="0393a09"/>允之詞。非大許也。謂瑜伽佛事。古來皆是行德兼
<lb ed="X" n="0290a13"/><lb ed="R106" n="0393a10"/>優。大法師作。但今非昔比也。割愛辭親。是曰捨俗
<lb ed="X" n="0290a14"/><lb ed="R106" n="0393a11"/>出煩惱家。故曰爲生死。持戒禪誦禮拜。勤修福慧。
<lb ed="X" n="0290a15"/><lb ed="R106" n="0393a12"/>名爲正務。正務不修。而反專於技樂者。重增生死
<lb ed="X" n="0290a16"/><lb ed="R106" n="0393a13"/>之累也。信施難消。光陰虗度。將何以敵生死也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290a17"/><lb ed="R106" n="0393a14"/><p xml:id="pX60p0290a1701">四革弊</p>
<lb ed="X" n="0290a18"/><lb ed="R106" n="0393a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0290a1801">乃至圍碁陸博。骰擲摴蒱等事。皆亂道心。增長過惡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290a19"/><lb ed="R106" n="0393a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0290a1901">釋。圍棊。博物志云。堯作以敎丹朱也。子三百六十
<lb ed="X" n="0290a20"/><lb ed="R106" n="0393a17"/>一。縱橫十九路。方言云。自關以東謂之奕。象棋。有
<lb ed="X" n="0290a21"/><lb ed="R106" n="0393a18"/>三十二子。以象牙飾之。故云象棋。世傳堯作圍棋。
<lb ed="X" n="0290a22"/><lb ed="R106" n="0393b01"/>武士作象棋。以象戰鬬故。有云。昔神農以日月星
<lb ed="X" n="0290a23"/><lb ed="R106" n="0393b02"/>辰爲像。唐相國牛僧孺。用車馬將士卒。加砲代之
<lb ed="X" n="0290a24"/><lb ed="R106" n="0393b03"/>爲機矣。陸博。漢書注云。行棋也。鮑宏博經云。二棋
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0290b" n="0290b"/>
<lb ed="X" n="0290b01"/><lb ed="R106" n="0393b04"/>分黑白。各半擲之。骰。卽骰子。是陸博<anchor xml:id="nkr_note_add_0290b0101" n="0290b0101"/><anchor xml:id="beg0290b0101" n="0290b0101"/>采<anchor xml:id="end0290b0101"/>具。又陸博。
<lb ed="X" n="0290b02"/><lb ed="R106" n="0393b05"/>卽雙陸棋。亦名博塞戲。魏<name role="" type="person">曹植</name>。製雙陸局。以五木
<lb ed="X" n="0290b03"/><lb ed="R106" n="0393b06"/>爲骰子。有梟。盧。雉。犢。塞。五者。爲勝負之<anchor xml:id="nkr_note_add_0290b0301" n="0290b0301"/><anchor xml:id="beg0290b0301" n="0290b0301"/>采<anchor xml:id="end0290b0301"/>。故人刻
<lb ed="X" n="0290b04"/><lb ed="R106" n="0393b07"/>一骰爲梟鳥形。得之爲上勝。又骰六箸。行六棋。謂
<lb ed="X" n="0290b05"/><lb ed="R106" n="0393b08"/>之六博也。擲者。投也。拋也。如擲石投壺。拋毬跳錢
<lb ed="X" n="0290b06"/><lb ed="R106" n="0393b09"/>也。投壺。古用石。今用矢。以中者爲勝。摴蒱。卽博籌
<lb ed="X" n="0290b07"/><lb ed="R106" n="0393b10"/>也。今謂之呼盧。取純色爲勝。用六子爲馬。今人擲
<lb ed="X" n="0290b08"/><lb ed="R106" n="0393b11"/>之爲戲。亦博奕之總名。所謂摴蒱一擲。百萬是也。
<lb ed="X" n="0290b09"/><lb ed="R106" n="0393b12"/>等者。總結一切戲具也。如上所說。皆非佛子所爲。
<lb ed="X" n="0290b10"/><lb ed="R106" n="0393b13"/>徒亂修道之心。增長愚癡惡業。沉淪苦海。無解脫
<lb ed="X" n="0290b11"/><lb ed="R106" n="0393b14"/>時。有志之人。寧守愚樸。甘坐蒲團。三衣一鉢。專精
<lb ed="X" n="0290b12"/><lb ed="R106" n="0393b15"/>戒學。如求工末技。而犯佛戒者。豈好心出家之所
<lb ed="X" n="0290b13"/><lb ed="R106" n="0393b16"/>爲耶。大都善惡對待。如箭鋒相柱究竟爲惡則易。
<lb ed="X" n="0290b14"/><lb ed="R106" n="0393b17"/>爲善則難。爲惡如放無韁之馬。爲善如撑逆水之
<lb ed="X" n="0290b15"/><lb ed="R106" n="0393b18"/>舟。逆水之舟。漸有上進。無韁之馬。一去難收矣。此
<lb ed="X" n="0290b16"/><lb ed="R106" n="0394a01"/>又爲同志者之所語也。晉陶侃爲荆州刺史。見吏
<lb ed="X" n="0290b17"/><lb ed="R106" n="0394a02"/>博奕戲具。謂曰。圍棋。堯舜以敎愚子。博奕。殷紂所
<lb ed="X" n="0290b18"/><lb ed="R106" n="0394a03"/>造。諸君並國器。何以此爲。又云。大禹聖人。乃惜寸
<lb ed="X" n="0290b19"/><lb ed="R106" n="0394a04"/>陰。至於衆人。當惜分陰諸參佐。毋以戲廢事。遂取
<lb ed="X" n="0290b20"/><lb ed="R106" n="0394a05"/>摴蒱。投之於江曰。摴蒱。乃牧猪奴戲耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290b21"/><lb ed="R106" n="0394a06"/><p xml:id="pX60p0290b2101">三結勸</p>
<lb ed="X" n="0290b22"/><lb ed="R106" n="0394a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0290b2201">噫可不戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290b23"/><lb ed="R106" n="0394a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0290b2301">釋。高僧傳云。唐<name role="" type="person">玄奘</name>法師。年十一出家。觀諸沙彌。
<lb ed="X" n="0290b24"/><lb ed="R106" n="0394a09"/>劇談掉戲。謂曰。夫出家者。爲無爲法。豈復更爲兒
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0290c" n="0290c"/>
<lb ed="X" n="0290c01"/><lb ed="R106" n="0394a10"/>戲。可謂徒喪百年矣。大論云。聲相不停。暫聞卽滅。
<lb ed="X" n="0290c02"/><lb ed="R106" n="0394a11"/>愚癡之人。不解聲相無常變失。故於音聲中。妄生
<lb ed="X" n="0290c03"/><lb ed="R106" n="0394a12"/>好樂。於<anchor xml:id="nkr_note_add_0290c0301" n="0290c0301"/><anchor xml:id="beg0290c0301" n="0290c0301"/>已<anchor xml:id="end0290c0301"/>過之聲。念而生染著。有智之人。觀聲生
<lb ed="X" n="0290c04"/><lb ed="R106" n="0394a13"/>滅。前後不俱。無相及者。作如是知。則不染著。若斯
<lb ed="X" n="0290c05"/><lb ed="R106" n="0394a14"/>人者。諸天音樂。尙不能亂。何況人聲。如是等種種
<lb ed="X" n="0290c06"/><lb ed="R106" n="0394a15"/>因緣。訶聲過失。則不著矣。如夫迦葉等。聞天王彈
<lb ed="X" n="0290c07"/><lb ed="R106" n="0394a16"/>琴。尙起作舞。不能自安。況凡夫輩。可不自警耶。遠
<lb ed="X" n="0290c08"/><lb ed="R106" n="0394a17"/>祖云。苟以亂意。皆爲非法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290c09"/><lb ed="R106" n="0394a18"/><p xml:id="pX60p0290c0901">第八坐高廣大牀戒<note place="inline">分二</note>初標名</p>
<lb ed="X" n="0290c10"/><lb ed="R106" n="0394b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0290c1001">八曰。不坐高廣大牀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290c11"/><lb ed="R106" n="0394b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0290c1101">釋。不坐者。身離觸塵故。謂佛弟子。依戒修行。於四
<lb ed="X" n="0290c12"/><lb ed="R106" n="0394b03"/>儀中。應當事事知足。不得愛好床褥。生長憍恣。懶
<lb ed="X" n="0290c13"/><lb ed="R106" n="0394b04"/>修禪誦。有所好樂。則不得其正也。戒經云。常求三
<lb ed="X" n="0290c14"/><lb ed="R106" n="0394b05"/>昧爲牀。智慧爲座。一心志道。不得同俗行事。貪好
<lb ed="X" n="0290c15"/><lb ed="R106" n="0394b06"/>受用也。一息不還。便同<g ref="#CB01926">灰</g>壤。愛好何用。中阿含經
<lb ed="X" n="0290c16"/><lb ed="R106" n="0394b07"/>云。生聞梵志問佛。出家以何爲苦。佛言。出家以自
<lb ed="X" n="0290c17"/><lb ed="R106" n="0394b08"/>在爲苦。謂隨順貪欲。嗔恚愚癡。不守禁戒。因此憂
<lb ed="X" n="0290c18"/><lb ed="R106" n="0394b09"/>惑。故以自在爲苦也。又問以何爲樂。佛曰。出家以
<lb ed="X" n="0290c19"/><lb ed="R106" n="0394b10"/>不自在爲樂。謂學道不隨貪欲。瞋恚。愚癡。以戒自
<lb ed="X" n="0290c20"/><lb ed="R106" n="0394b11"/>制。則無鬪諍。無鬪諍。則無怨憎。憂苦。有此義利。故
<lb ed="X" n="0290c21"/><lb ed="R106" n="0394b12"/>以不自在爲樂也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290c22"/><lb ed="R106" n="0394b13"/><p xml:id="pX60p0290c2201">二釋義<note place="inline">分三</note>初述律。二引證。三結勸。初中<note place="inline">分二</note>初明
<lb ed="X" n="0290c23"/><lb ed="R106" n="0394b14"/>制</p>
<lb ed="X" n="0290c24"/><lb ed="R106" n="0394b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0290c2401">解曰。佛制繩牀高不過如來八指。過此則犯。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0291a" n="0291a"/>
<lb ed="X" n="0291a01"/><lb ed="R106" n="0394b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0291a0101">釋。繩牀。十八種物之一也。謂以繩穿。繫於林中。樹
<lb ed="X" n="0291a02"/><lb ed="R106" n="0394b17"/>下棲宿。以避卑濕故。如來者。謂乘如實道。來度衆
<lb ed="X" n="0291a03"/><lb ed="R106" n="0394b18"/>生也。律中因<name role="" type="person">甁沙王</name>。以迦藍陀竹園供佛及僧。諸
<lb ed="X" n="0291a04"/><lb ed="R106" n="0395a01"/>大長者。作種種房舍。鋪設地敷。天雨之時。地多潮
<lb ed="X" n="0291a05"/><lb ed="R106" n="0395a02"/>濕。有病比丘。不堪坐臥。佛言。聽作牀。時有蛇蝎蜈
<lb ed="X" n="0291a06"/><lb ed="R106" n="0395a03"/>蚣入內。未離欲者。見皆驚恐。佛言。聽安脚。高一尺
<lb ed="X" n="0291a07"/><lb ed="R106" n="0395a04"/>六寸。卽如來八指也。牀有二種。一繩牀。爲行脚者
<lb ed="X" n="0291a08"/><lb ed="R106" n="0395a05"/>設。二木牀。爲坐禪者設。今言坐者。木牀也。毗婆沙
<lb ed="X" n="0291a09"/><lb ed="R106" n="0395a06"/>論云。佛八指。約高一尺六寸。如中人一肘。坐時脚
<lb ed="X" n="0291a10"/><lb ed="R106" n="0395a07"/>不掛空。過此量者曰高。<anchor xml:id="nkr_note_add_0291a1001" n="0291a1001"/><anchor xml:id="beg0291a1001" n="0291a1001"/>但<anchor xml:id="end0291a1001"/>可容身轉側。過此量者
<lb ed="X" n="0291a11"/><lb ed="R106" n="0395a08"/>曰廣。旣高且廣。故名爲大。大師恐初機學者。放逸
<lb ed="X" n="0291a12"/><lb ed="R106" n="0395a09"/>身心。增長過惡。故如大僧所制而說也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291a13"/><lb ed="R106" n="0395a10"/><p xml:id="pX60p0291a1301">二戒餝</p>
<lb ed="X" n="0291a14"/><lb ed="R106" n="0395a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0291a1401">乃至漆彩雕刻。及紗絹帳褥之類。亦不宜用。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291a15"/><lb ed="R106" n="0395a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0291a1501">釋。漆者。<g ref="#CB01926">灰</g>漆也。彩者。莊彩也。雕刳其內。刻斵其外。
<lb ed="X" n="0291a16"/><lb ed="R106" n="0395a13"/>紗絹者。皆殺生之財也。如上等物。乃王臣俗士所
<lb ed="X" n="0291a17"/><lb ed="R106" n="0395a14"/>貴。非出家者之所行爲。違佛明制。損德招愆。故不
<lb ed="X" n="0291a18"/><lb ed="R106" n="0395a15"/>宜用也。若檀越施來。但宜藏護。不應受用。若大衆
<lb ed="X" n="0291a19"/><lb ed="R106" n="0395a16"/>長連牀上。坐臥不論。困學紀聞云。舜作食器。流漆
<lb ed="X" n="0291a20"/><lb ed="R106" n="0395a17"/>墨其上。國之不服者。十三人。禹作祭器。墨漆其外。
<lb ed="X" n="0291a21"/><lb ed="R106" n="0395a18"/>朱畵其內。國之不服者。三十三人。然舜禹聖君也。
<lb ed="X" n="0291a22"/><lb ed="R106" n="0395b01"/>用漆爲器。不爲過分。而有賢臣諫諍者。葢恐百官
<lb ed="X" n="0291a23"/><lb ed="R106" n="0395b02"/>庶民。靡費不節故。今之出家者。華其私室。精其器
<lb ed="X" n="0291a24"/><lb ed="R106" n="0395b03"/>皿。制度失佛祖之箴。受用等王侯之供。忠言逆耳。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0291b" n="0291b"/>
<lb ed="X" n="0291b01"/><lb ed="R106" n="0395b04"/>直諫者。乃違。脅肩諂笑。曲奉者。是趣。此其所以。叢
<lb ed="X" n="0291b02"/><lb ed="R106" n="0395b05"/>林日弊。法門衰替矣。初學記云。蒿宮茆柱實興國
<lb ed="X" n="0291b03"/><lb ed="R106" n="0395b06"/>之淸猷。玉席珠衣。乃危<g ref="#CB15131">邦</g>之弊化也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291b04"/><lb ed="R106" n="0395b07"/><p xml:id="pX60p0291b0401">二引證<note place="inline">分三</note>初擧況</p>
<lb ed="X" n="0291b05"/><lb ed="R106" n="0395b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0291b0501">古人用草爲座。宿於樹下。今有牀榻。亦旣勝矣。何
<lb ed="X" n="0291b06"/><lb ed="R106" n="0395b09"/>更高。廣縱恣幻軀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291b07"/><lb ed="R106" n="0395b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0291b0701">釋。此引古以鑒今。正明持戒止貪之益也。可坐可
<lb ed="X" n="0291b08"/><lb ed="R106" n="0395b11"/>臥。名之曰牀。狹而長者。故名爲榻。物原云。神農始
<lb ed="X" n="0291b09"/><lb ed="R106" n="0395b12"/>作牀蓆。<anchor xml:id="nkr_note_add_0291b0901" n="0291b0901"/><anchor xml:id="beg0291b0901" n="0291b0901"/>已<anchor xml:id="end0291b0901"/>前尙無。然最尊最貴。莫過於王。至上至
<lb ed="X" n="0291b10"/><lb ed="R106" n="0395b13"/>聖。莫過於佛。世尊出王宮。塚間露坐。樹下棲身。及
<lb ed="X" n="0291b11"/><lb ed="R106" n="0395b14"/>成佛時。用草爲坐。而作是言。我若不成正覺。終不
<lb ed="X" n="0291b12"/><lb ed="R106" n="0395b15"/>起跏趺。此如來出世之榜樣也。今有牀榻。<anchor xml:id="nkr_note_add_0291b1201" n="0291b1201"/><anchor xml:id="beg0291b1201" n="0291b1201"/>已<anchor xml:id="end0291b1201"/>勝於
<lb ed="X" n="0291b13"/><lb ed="R106" n="0395b16"/>樹居草座。何更高廣雕刻。縱此身形。那肯還想修
<lb ed="X" n="0291b14"/><lb ed="R106" n="0395b17"/>道耶。幻軀者。謂此身乃四大和合而成。緣聚則生。
<lb ed="X" n="0291b15"/><lb ed="R106" n="0395b18"/>緣散則滅。猶如夢幻空花。虗妄不實。故曰幻軀。愚
<lb ed="X" n="0291b16"/><lb ed="R106" n="0396a01"/>夫不了。執之爲實。恣情縱欲。增長漏根。所以長淪
<lb ed="X" n="0291b17"/><lb ed="R106" n="0396a02"/>三有。往還無際矣。東林混融禪師。示衆云。避萬乘
<lb ed="X" n="0291b18"/><lb ed="R106" n="0396a03"/>尊榮。受六年飢凍。不離草座。成等正覺。度無量衆。
<lb ed="X" n="0291b19"/><lb ed="R106" n="0396a04"/>此黃面老爺。出家樣子。後輩忘本。反爲口體。如佛
<lb ed="X" n="0291b20"/><lb ed="R106" n="0396a05"/>言曰。爲沙門者。去世資財。乞食取足。日中一食。樹
<lb ed="X" n="0291b21"/><lb ed="R106" n="0396a06"/>下一宿。愼勿再矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291b22"/><lb ed="R106" n="0396a07"/><p xml:id="pX60p0291b2201">二苦益</p>
<lb ed="X" n="0291b23"/><lb ed="R106" n="0396a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0291b2301"><name role="" type="person">脇尊者</name>。一生脇不著蓆。高峰妙禪師。三年立願。不
<lb ed="X" n="0291b24"/><lb ed="R106" n="0396a09"/>沾牀<g ref="#CB04775">櫈</g>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0291c" n="0291c"/>
<lb ed="X" n="0291c01"/><lb ed="R106" n="0396a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0291c0101">釋。西域記云。尊者中天竺人。本名難生。由在胎六
<lb ed="X" n="0291c02"/><lb ed="R106" n="0396a11"/>十年始生故。至八十歲。投九祖伏駄尊者出家。時
<lb ed="X" n="0291c03"/><lb ed="R106" n="0396a12"/>年少比丘誚曰。出家之業。一則習禪。二則誦經。汝
<lb ed="X" n="0291c04"/><lb ed="R106" n="0396a13"/>今衰老。何所取進。尊者聞之。誓曰。我若不通三藏。
<lb ed="X" n="0291c05"/><lb ed="R106" n="0396a14"/>不斷三惑。得六神通。具八解脫。終不以脅至蓆。於
<lb ed="X" n="0291c06"/><lb ed="R106" n="0396a15"/>九祖處。執侍左右。未嘗睡眠。日則披閱三藏。夜則
<lb ed="X" n="0291c07"/><lb ed="R106" n="0396a16"/>坐禪。三年之內。悉證所誓。爲第十祖。時人敬仰。號
<lb ed="X" n="0291c08"/><lb ed="R106" n="0396a17"/><name role="" type="person">脅尊者</name>。一生者。從出家叙起也。元高峰禪師。諱原
<lb ed="X" n="0291c09"/><lb ed="R106" n="0396a18"/>妙。吳江徐氏子。母夢僧乘舟來。乃孕。至離襁褓。喜
<lb ed="X" n="0291c10"/><lb ed="R106" n="0396b01"/>趺坐。遇僧入門。輒欲從之。年十五。出家於嘉禾密
<lb ed="X" n="0291c11"/><lb ed="R106" n="0396b02"/>印寺。十六薙髮。十七習天台敎。二十更衣入淨慈。
<lb ed="X" n="0291c12"/><lb ed="R106" n="0396b03"/>立三年死限。不澡身。不薙髮。不沾床<g ref="#CB04775">櫈</g>。口體俱忘。
<lb ed="X" n="0291c13"/><lb ed="R106" n="0396b04"/>後於天目<name role="" type="person">師子巖</name>。西石洞。營小室如舟。榜曰死關。
<lb ed="X" n="0291c14"/><lb ed="R106" n="0396b05"/>絕給侍。洞非梯莫登。撒梯斷緣。雖弟子罕得瞻視。
<lb ed="X" n="0291c15"/><lb ed="R106" n="0396b06"/>示寂偈云。來不入死關。去不出死關。鐵蛇鑽入海。
<lb ed="X" n="0291c16"/><lb ed="R106" n="0396b07"/>撞倒<name role="" type="person">須彌山</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291c17"/><lb ed="R106" n="0396b08"/><p xml:id="pX60p0291c1701">三樂愆</p>
<lb ed="X" n="0291c18"/><lb ed="R106" n="0396b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0291c1801">悟達受沉香之座。尙損福而招報。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291c19"/><lb ed="R106" n="0396b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0291c1901">釋。唐知玄法師。俗姓陳。三學洞貫。名冠一時。異跡
<lb ed="X" n="0291c20"/><lb ed="R106" n="0396b11"/>猶多。故世號爲陳菩薩。五歲卽便能詩。十四講涅
<lb ed="X" n="0291c21"/><lb ed="R106" n="0396b12"/>槃經。李商隱贈詩云。十四沙彌能講經。似師年紀
<lb ed="X" n="0291c22"/><lb ed="R106" n="0396b13"/>秪携甁。沙彌說法沙門聽。不在年高在性靈。懿宗
<lb ed="X" n="0291c23"/><lb ed="R106" n="0396b14"/>賜沉香寶座。高二丈餘。僖宗賜號曰。悟達國師。二
<lb ed="X" n="0291c24"/><lb ed="R106" n="0396b15"/>帝供養。隆厚非常。後忽定中見菩薩降手摩玄頂。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0292a" n="0292a"/>
<lb ed="X" n="0292a01"/><lb ed="R106" n="0396b16"/>演深妙法。而安慰之。言訖卽隱。俄見一珠。入玄左
<lb ed="X" n="0292a02"/><lb ed="R106" n="0396b17"/>股。隆起痛甚。上有晁錯二字。遂成人面瘡。而玄前
<lb ed="X" n="0292a03"/><lb ed="R106" n="0396b18"/>身是漢袁盎也。害晁錯斬於東市。玄十世爲高僧。
<lb ed="X" n="0292a04"/><lb ed="R106" n="0397a01"/>錯求報不得。因過受人主寵遇。一念名利心起。於
<lb ed="X" n="0292a05"/><lb ed="R106" n="0397a02"/>德有損。故能害之。幸遇西蜀迦諾迦尊者。洗以三
<lb ed="X" n="0292a06"/><lb ed="R106" n="0397a03"/>昧水解之。故不爲患矣。詳如本傳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292a07"/><lb ed="R106" n="0397a04"/><p xml:id="pX60p0292a0701">三結勸</p>
<lb ed="X" n="0292a08"/><lb ed="R106" n="0397a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0292a0801">噫。可不戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292a09"/><lb ed="R106" n="0397a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0292a0901">釋。此牀座帳褥。乃四聖種之一也。於此知足。則能
<lb ed="X" n="0292a10"/><lb ed="R106" n="0397a07"/>進修道業。證三菩提。故名聖種。若不知足。則道果
<lb ed="X" n="0292a11"/><lb ed="R106" n="0397a08"/>無分。聖種失矣。如悟達國師。見解超時。行位未測。
<lb ed="X" n="0292a12"/><lb ed="R106" n="0397a09"/>由不知足。一念心起。德損禍至。我輩何人。不以爲
<lb ed="X" n="0292a13"/><lb ed="R106" n="0397a10"/>戒。哀哉。雜阿含經云。一沙門在河邊樹下。學道十
<lb ed="X" n="0292a14"/><lb ed="R106" n="0397a11"/>二年。貪想不除。身靜意遊。曾無寧息。不能得道。佛
<lb ed="X" n="0292a15"/><lb ed="R106" n="0397a12"/>化作沙門。至其所。有龜從河中出。來至樹下。復有
<lb ed="X" n="0292a16"/><lb ed="R106" n="0397a13"/>水狗。飢行求食。便欲啗龜。龜縮其頭尾四足。藏於
<lb ed="X" n="0292a17"/><lb ed="R106" n="0397a14"/>甲中。不能得啗。佛曰。吾念世人。不如此龜。放恣六
<lb ed="X" n="0292a18"/><lb ed="R106" n="0397a15"/>情。外魔得便。形壞神去。生死無端。輪轉五道。苦惱
<lb ed="X" n="0292a19"/><lb ed="R106" n="0397a16"/>百千。卽說偈言。藏六如龜。防意如城。慧與魔戰。勝
<lb ed="X" n="0292a20"/><lb ed="R106" n="0397a17"/>則無患。沙門聞之。卽得道果。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292a21"/><lb ed="R106" n="0397a18"/><p xml:id="pX60p0292a2101">第九非時食戒<note place="inline">分二</note>初標名</p>
<lb ed="X" n="0292a22"/><lb ed="R106" n="0397b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0292a2201">九曰。不非時食。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292a23"/><lb ed="R106" n="0397b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0292a2301">釋。不非時食者。謂同如來正中而食。口不犯過也。
<lb ed="X" n="0292a24"/><lb ed="R106" n="0397b03"/>離此便名非時。前八。後一。名戒。此非時食名齋。齋
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0292b" n="0292b"/>
<lb ed="X" n="0292b01"/><lb ed="R106" n="0397b04"/>者。齊也。謂齊過中不食也。如來處於五中。謂降生
<lb ed="X" n="0292b02"/><lb ed="R106" n="0397b05"/>中國。中夜踰城。日中一食。中夜成佛。所談中道。律
<lb ed="X" n="0292b03"/><lb ed="R106" n="0397b06"/>云。如來性離非時食。從誕王宮。乃至涅槃。中間未
<lb ed="X" n="0292b04"/><lb ed="R106" n="0397b07"/>嘗非時食也。毗羅三昧經云。非時不食。得五種利
<lb ed="X" n="0292b05"/><lb ed="R106" n="0397b08"/>益。一。離諸貪欲。二。神氣淸爽。三。能却睡魔。四。道業
<lb ed="X" n="0292b06"/><lb ed="R106" n="0397b09"/>易辦。五。增長福壽。舍利弗問經云。檀越造僧伽藍。
<lb ed="X" n="0292b07"/><lb ed="R106" n="0397b10"/>厚置資給。供出家人。非時就典食者索食。與者食
<lb ed="X" n="0292b08"/><lb ed="R106" n="0397b11"/>者。得何等罪。檀越得何等福。佛言。非時食者。是破
<lb ed="X" n="0292b09"/><lb ed="R106" n="0397b12"/>戒人。是犯盜人。非時與者。亦破戒人。亦犯盜人。盜
<lb ed="X" n="0292b10"/><lb ed="R106" n="0397b13"/>檀越物。非施主意。施主無福。如失物故。但有發心
<lb ed="X" n="0292b11"/><lb ed="R106" n="0397b14"/>置立之善也。西陽雜爼云。貞元中。荆州天崇寺。僧
<lb ed="X" n="0292b12"/><lb ed="R106" n="0397b15"/>智燈。常持金剛經。遇疾死。弟子啓手足猶熱。未敢
<lb ed="X" n="0292b13"/><lb ed="R106" n="0397b16"/>殮。經七日却活云。初見冥王。合掌。下階訊曰。因公
<lb ed="X" n="0292b14"/><lb ed="R106" n="0397b17"/>持經功德。更延壽十年。免脫生死。又問。人間衆僧。
<lb ed="X" n="0292b15"/><lb ed="R106" n="0397b18"/>中晚以藥爲食。食薏苡仁。大違本敎。燈曰。律有開
<lb ed="X" n="0292b16"/><lb ed="R106" n="0398a01"/>遮故。王曰。此後人加之。非佛意也。今荆州僧衆。中
<lb ed="X" n="0292b17"/><lb ed="R106" n="0398a02"/>後無飮藥者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292b18"/><lb ed="R106" n="0398a03"/><p xml:id="pX60p0292b1801">二釋義<note place="inline">分三</note>初迷律。二引證。三結勸。初中<note place="inline">分二</note>初定
<lb ed="X" n="0292b19"/><lb ed="R106" n="0398a04"/>時</p>
<lb ed="X" n="0292b20"/><lb ed="R106" n="0398a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0292b2001">解曰。非時者。過日午。非僧食之時。分也。諸天早食。
<lb ed="X" n="0292b21"/><lb ed="R106" n="0398a06"/>佛午食。畜生午後食。鬼夜食。僧宜學佛。不過午食。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292b22"/><lb ed="R106" n="0398a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0292b2201">釋。日午者。乃順此方之言。約依經律。應云日中。若
<lb ed="X" n="0292b23"/><lb ed="R106" n="0398a08"/>日過中。及明相未出。是名非時。故曰非僧食之時
<lb ed="X" n="0292b24"/><lb ed="R106" n="0398a09"/>分也。良以午分八刻。前四名時。後四非時。恐人渾
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0292c" n="0292c"/>
<lb ed="X" n="0292c01"/><lb ed="R106" n="0398a10"/>濫。故不言午。而言中也。諸天早食者。早以淸勝爲
<lb ed="X" n="0292c02"/><lb ed="R106" n="0398a11"/>義。天者。天然。謂因修五戒十善。感受天然淸勝之
<lb ed="X" n="0292c03"/><lb ed="R106" n="0398a12"/>福故。其人間淸勝至誠。亦在於早。天開以子。故齋
<lb ed="X" n="0292c04"/><lb ed="R106" n="0398a13"/>天在於早晨。而諸天喜人淸勝至誠。自然受供也。
<lb ed="X" n="0292c05"/><lb ed="R106" n="0398a14"/>佛午食者。以午食爲法食故。毗羅三昧經。<name role="" type="person">甁沙王</name>
<lb ed="X" n="0292c06"/><lb ed="R106" n="0398a15"/>問佛言。何故。佛日中食。佛言。早起諸天食。日中三
<lb ed="X" n="0292c07"/><lb ed="R106" n="0398a16"/>世諸佛食。中後畜生食。日暮鬼神食。如來欲斷六
<lb ed="X" n="0292c08"/><lb ed="R106" n="0398a17"/>趣因。令入中道。故同三世諸佛食也。畜生午後食
<lb ed="X" n="0292c09"/><lb ed="R106" n="0398a18"/>者。梵語底栗車。此云畜生。卽六畜也。謂因中所作
<lb ed="X" n="0292c10"/><lb ed="R106" n="0398b01"/>逆天悖理之事。故感此道。負天而行。中後而食也。
<lb ed="X" n="0292c11"/><lb ed="R106" n="0398b02"/>鬼神夜食者。鬼。畏也。謂虗怯多畏故。神者。能也。大
<lb ed="X" n="0292c12"/><lb ed="R106" n="0398b03"/>力者。能移山塡海。小力者。能隱顯變化。由諂誑心。
<lb ed="X" n="0292c13"/><lb ed="R106" n="0398b04"/>所作之事。恐令人知。故感此道。黑暗而食也。僧宜
<lb ed="X" n="0292c14"/><lb ed="R106" n="0398b05"/>學佛等者。謂佛爲出世聖人。久斷六道因。今發心
<lb ed="X" n="0292c15"/><lb ed="R106" n="0398b06"/>受戒。志願成佛。若欲成佛。出六道果者。當先斷入
<lb ed="X" n="0292c16"/><lb ed="R106" n="0398b07"/>六道因。令同三世諸佛。常飡法喜禪悅。過午則不
<lb ed="X" n="0292c17"/><lb ed="R106" n="0398b08"/>食也。處處經中佛言。中後不食有五福。一。少婬。二。
<lb ed="X" n="0292c18"/><lb ed="R106" n="0398b09"/>少睡。三。得一心。四。無有下風。五身得安隱。亦不作
<lb ed="X" n="0292c19"/><lb ed="R106" n="0398b10"/>病。夫戒者。猶人之衣食也。苟無衣食。則人奚存故。
<lb ed="X" n="0292c20"/><lb ed="R106" n="0398b11"/>大律云。毗尼藏者。是佛法壽命。毗尼住世。則佛法
<lb ed="X" n="0292c21"/><lb ed="R106" n="0398b12"/>久住也。故如來將涅槃時。諄諄敎誡云。我滅度後。
<lb ed="X" n="0292c22"/><lb ed="R106" n="0398b13"/>汝等以戒爲師。若我住世。無異此也。所以大迦葉
<lb ed="X" n="0292c23"/><lb ed="R106" n="0398b14"/>等。終身奉行。祖祖傳持。咸遵佛敕。未嘗違也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292c24"/><lb ed="R106" n="0398b15"/><p xml:id="pX60p0292c2401">二興慈</p>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0293a" n="0293a"/>
<lb ed="X" n="0293a01"/><lb ed="R106" n="0398b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0293a0101">餓鬼聞碗鉢聲。則咽中火起。故午食尙宜寂靜。況
<lb ed="X" n="0293a02"/><lb ed="R106" n="0398b17"/>過午乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0293a03"/><lb ed="R106" n="0398b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0293a0301">釋。餓鬼者。飢渴所逼曰餓。希求名鬼。謂彼餓鬼。恒
<lb ed="X" n="0293a04"/><lb ed="R106" n="0399a01"/>從他人希求飮食。以活性命。由昔慳貪。不行布施。
<lb ed="X" n="0293a05"/><lb ed="R106" n="0399a02"/>故墮餓鬼中。咽小如針。腹大如鼓。常爲飢渴所逼
<lb ed="X" n="0293a06"/><lb ed="R106" n="0399a03"/>也。世尊在祗桓精舍。定中遙見地獄餓鬼。咽中火
<lb ed="X" n="0293a07"/><lb ed="R106" n="0399a04"/>起。徧鐵圍城。問知其故。謂人間碗鉢作聲。故佛大
<lb ed="X" n="0293a08"/><lb ed="R106" n="0399a05"/>慈。誡諸弟子。凡於食時。應當寂靜。不得碗鉢作聲
<lb ed="X" n="0293a09"/><lb ed="R106" n="0399a06"/>也。然午前尙宜寂靜。況午後正當鬼食之時。豈忍
<lb ed="X" n="0293a10"/><lb ed="R106" n="0399a07"/>碗鉢作聲。而令彼等聞聲火起。受燒然之苦邪。葢
<lb ed="X" n="0293a11"/><lb ed="R106" n="0399a08"/>餓鬼因中。侵奪衆食。以自活命。令衆飢惱。謂在碗
<lb ed="X" n="0293a12"/><lb ed="R106" n="0399a09"/>鉢上造業故。卽於碗鉢上受報也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0293a13"/><lb ed="R106" n="0399a10"/><p xml:id="pX60p0293a1301">二引證<note place="inline">分四</note>初□□</p>
<lb ed="X" n="0293a14"/><lb ed="R106" n="0399a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0293a1401">昔有高僧。聞鄰房僧。午後擧爨。不覺涕泣。悲佛法
<lb ed="X" n="0293a15"/><lb ed="R106" n="0399a12"/>之衰殘也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0293a16"/><lb ed="R106" n="0399a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0293a1601">釋。高僧者。以佛法爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0293a1601" n="0293a1601"/><anchor xml:id="beg0293a1601" n="0293a1601"/>己<anchor xml:id="end0293a1601"/>任故。爨。燃火煑食也。鼻出
<lb ed="X" n="0293a17"/><lb ed="R106" n="0399a14"/>爲涕。哭而無聲曰泣。昔法慧禪師住鄴寺。聞鄰房
<lb ed="X" n="0293a18"/><lb ed="R106" n="0399a15"/>比丘。午後炊爨。慨佛法垂秋。傷殘悲嘆。不覺涕下
<lb ed="X" n="0293a19"/><lb ed="R106" n="0399a16"/>沾襟。今人旣無古德護法之心。而反生毀謗。而言
<lb ed="X" n="0293a20"/><lb ed="R106" n="0399a17"/>修行不在於此。安然無愧可乎。宋徽宗。惑於道士
<lb ed="X" n="0293a21"/><lb ed="R106" n="0399a18"/><name role="" type="person">林靈素</name>妖言。改佛爲道。法師永道。上疏陳諫。帝大
<lb ed="X" n="0293a22"/><lb ed="R106" n="0399b01"/>怒。收道付開封獄。舂陵守。謂師曰。道人蔬食。且不
<lb ed="X" n="0293a23"/><lb ed="R106" n="0399b02"/>過中。甚非自全之計。宜茹葷血。師囅然曰。死則死
<lb ed="X" n="0293a24"/><lb ed="R106" n="0399b03"/>耳。佛禁不可犯也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0293b" n="0293b"/>
<lb ed="X" n="0293b01"/><lb ed="R106" n="0399b04"/><p xml:id="pX60p0293b0101">二治病</p>
<lb ed="X" n="0293b02"/><lb ed="R106" n="0399b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0293b0201">今人體弱多病。欲數數食者。或不能持此戒。故古
<lb ed="X" n="0293b03"/><lb ed="R106" n="0399b06"/>人稱晚食爲藥石。取療病之意也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0293b04"/><lb ed="R106" n="0399b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0293b0401">釋。今人者。但指病人。非言一槩多有病也。多病者。
<lb ed="X" n="0293b05"/><lb ed="R106" n="0399b08"/>謂身體飢餒。氣力衰微。非一種病也。數數者。展轉
<lb ed="X" n="0293b06"/><lb ed="R106" n="0399b09"/>食也。或者。疑也。謂疑不能持此戒故。藥石者。古來
<lb ed="X" n="0293b07"/><lb ed="R106" n="0399b10"/>針灸以石爲針。今多用鐵。五分律云。時諸比丘。服
<lb ed="X" n="0293b08"/><lb ed="R106" n="0399b11"/>吐下藥。不及時食。腹中空悶。醫敎令食。諸比丘白
<lb ed="X" n="0293b09"/><lb ed="R106" n="0399b12"/>佛。佛令以稻殻煑水。聽非時食。不能得差。佛聽以
<lb ed="X" n="0293b10"/><lb ed="R106" n="0399b13"/>囊盛穀。煑汁令服。又不能差。佛聽以囊盛米。煑汁
<lb ed="X" n="0293b11"/><lb ed="R106" n="0399b14"/>服之。稍有起色。但不能愈。佛乃慈聽。以米煑粥。畫
<lb ed="X" n="0293b12"/><lb ed="R106" n="0399b15"/>不成字。令屛處服之。病愈卽當懺悔。古人稱晚食
<lb ed="X" n="0293b13"/><lb ed="R106" n="0399b16"/>爲藥石者。謂病比丘食粥。如同服藥。如石針針體。
<lb ed="X" n="0293b14"/><lb ed="R106" n="0399b17"/>爲救病故。非徒滋養口腹而食也。又石頭是不可
<lb ed="X" n="0293b15"/><lb ed="R106" n="0399b18"/>食物。以喩晚食不可食也。若假病緣而恣意食噉
<lb ed="X" n="0293b16"/><lb ed="R106" n="0400a01"/>者。大違佛敎也。喩如世間王令。誰敢當鋒。如來制
<lb ed="X" n="0293b17"/><lb ed="R106" n="0400a02"/>戒。亦復如是。天台云。爲病故毀戒。如破浮囊。惜膿
<lb ed="X" n="0293b18"/><lb ed="R106" n="0400a03"/>血臭身。破淸淨戒體。罪莫大焉。故律云。比丘有病。
<lb ed="X" n="0293b19"/><lb ed="R106" n="0400a04"/>先斷飮食。以瘥爲度。名爲天醫。有病無病。常當觀
<lb ed="X" n="0293b20"/><lb ed="R106" n="0400a05"/>察此身。爲生老病死之本。衆苦之源。深自剋責。制
<lb ed="X" n="0293b21"/><lb ed="R106" n="0400a06"/>其情欲。古云。人常想病日。則塵心頓息。人常想死
<lb ed="X" n="0293b22"/><lb ed="R106" n="0400a07"/>日。則道念自生。而反縱彼愛根。自增苦本。不懼累
<lb ed="X" n="0293b23"/><lb ed="R106" n="0400a08"/>劫之殃。但憂一生之命。飽食安眠。破齋夜食者。施
<lb ed="X" n="0293b24"/><lb ed="R106" n="0400a09"/>主失應時之福。衆僧損良田之德。且非時湯藥。及
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0293c" n="0293c"/>
<lb ed="X" n="0293c01"/><lb ed="R106" n="0400a10"/>種種果漿。皆非佛制。好心出家者。當依法不依人。
<lb ed="X" n="0293c02"/><lb ed="R106" n="0400a11"/>方名正見佛子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0293c03"/><lb ed="R106" n="0400a12"/><p xml:id="pX60p0293c0301">三感愧</p>
<lb ed="X" n="0293c04"/><lb ed="R106" n="0400a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0293c0401">必也知違佛制。生大慚愧。念餓鬼苦。常行悲濟。不
<lb ed="X" n="0293c05"/><lb ed="R106" n="0400a14"/>多食。不美食。不安意食。庶幾可耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0293c06"/><lb ed="R106" n="0400a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0293c0601">釋。必也知違佛制者。此承上文而言也。謂晚食雖
<lb ed="X" n="0293c07"/><lb ed="R106" n="0400a16"/>爲病開。畢竟是違佛制。旣知違制而食。則不可執
<lb ed="X" n="0293c08"/><lb ed="R106" n="0400a17"/>權迷實。以爲常途軌則。必須生大慚愧。慚者。懼違
<lb ed="X" n="0293c09"/><lb ed="R106" n="0400a18"/>佛敎。愧者。耻食非時。由慚愧故。自當念餓鬼飢渴
<lb ed="X" n="0293c10"/><lb ed="R106" n="0400b01"/>之苦。不安意非時食。不令碗鉢作聲。便是慈悲利
<lb ed="X" n="0293c11"/><lb ed="R106" n="0400b02"/>濟之心也。以悲濟故。則不恣意多食。亦不爲美。貪
<lb ed="X" n="0293c12"/><lb ed="R106" n="0400b03"/>好而食。所食不多。不美。是爲不安意而食也。庶幾
<lb ed="X" n="0293c13"/><lb ed="R106" n="0400b04"/>者。方可之詞。謂人有如上慚愧之心。方可開聽也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0293c14"/><lb ed="R106" n="0400b05"/><p xml:id="pX60p0293c1401">四結罪</p>
<lb ed="X" n="0293c15"/><lb ed="R106" n="0400b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0293c1501">如或不然。得罪彌重。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0293c16"/><lb ed="R106" n="0400b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0293c1601">釋。如或不然者。謂無上慚愧心。忽略毗尼。饕餮飮
<lb ed="X" n="0293c17"/><lb ed="R106" n="0400b08"/>食。滋養色身也。彌。甚也。得罪甚重也。或言佛有開
<lb ed="X" n="0293c18"/><lb ed="R106" n="0400b09"/>緣。有病不犯者。此乃不知律法。然四分律中。七種
<lb ed="X" n="0293c19"/><lb ed="R106" n="0400b10"/>開除。在別衆戒中。非時食戒。毫髮無許。謂因檀越
<lb ed="X" n="0293c20"/><lb ed="R106" n="0400b11"/>所請。如來故開別衆。此在午前。非是午後。當知凡
<lb ed="X" n="0293c21"/><lb ed="R106" n="0400b12"/>語無憑。聖言有據。不可妄談律典。何獨不言比丘
<lb ed="X" n="0293c22"/><lb ed="R106" n="0400b13"/>有病。先斷飮食耶。昔傅大士。是彌勒菩薩化身。每
<lb ed="X" n="0293c23"/><lb ed="R106" n="0400b14"/>行淸齋。竟日不食。減食以施貧餒。今者二時飽飡。
<lb ed="X" n="0293c24"/><lb ed="R106" n="0400b15"/>猶不知愧。故違佛制。不觀祖德。不念他乏。焉得名
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0294a" n="0294a"/>
<lb ed="X" n="0294a01"/><lb ed="R106" n="0400b16"/>爲發心受戒者耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0294a02"/><lb ed="R106" n="0400b17"/><p xml:id="pX60p0294a0201">三結勸</p>
<lb ed="X" n="0294a03"/><lb ed="R106" n="0400b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0294a0301">噫。可不戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0294a04"/><lb ed="R106" n="0401a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0294a0401">釋。大律云。沙門釋子。寧自破腹。不應夜食。沙彌尼
<lb ed="X" n="0294a05"/><lb ed="R106" n="0401a02"/>戒經云。若國王長者。過日中施。亦不得食。終死不
<lb ed="X" n="0294a06"/><lb ed="R106" n="0401a03"/>犯也。舍利弗問經云。時受時食。時不盡者。非時復
<lb ed="X" n="0294a07"/><lb ed="R106" n="0401a04"/>食。或有時受。至非時食。復得福否。佛言。時食淨者。
<lb ed="X" n="0294a08"/><lb ed="R106" n="0401a05"/>是卽福田。是卽出家。是卽僧伽。是卽人天良友。是
<lb ed="X" n="0294a09"/><lb ed="R106" n="0401a06"/>卽天人導師。其不淨者。猶爲破戒劫盜餓鬼。爲罪
<lb ed="X" n="0294a10"/><lb ed="R106" n="0401a07"/>窟。非時索者。非時輒與者。是名退道惡魔。是名惡
<lb ed="X" n="0294a11"/><lb ed="R106" n="0401a08"/>道破器。癩病人。壞善果故。諸婆羅門。不非時食。外
<lb ed="X" n="0294a12"/><lb ed="R106" n="0401a09"/>道梵志。亦不邪食。況我弟子。當知法行法。若盜與
<lb ed="X" n="0294a13"/><lb ed="R106" n="0401a10"/>盜受。一團一撮。片鹽片酢。皆死墮焦腸地獄。高僧
<lb ed="X" n="0294a14"/><lb ed="R106" n="0401a11"/>傳云。梁山陰<name role="" type="person">雲門寺</name>釋智順。疾甚不食多日。一日
<lb ed="X" n="0294a15"/><lb ed="R106" n="0401a12"/>中竟。弟子曇和。以順絕穀日久。密以半合米。雜煑
<lb ed="X" n="0294a16"/><lb ed="R106" n="0401a13"/>以進。順咽而還吐。索水洗澡。語和云。汝永出雲門。
<lb ed="X" n="0294a17"/><lb ed="R106" n="0401a14"/>不得還住。如上所說。令人毛骨悚然。何爲一飡之
<lb ed="X" n="0294a18"/><lb ed="R106" n="0401a15"/>食。遺累至此。其有智者。可不深戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0294a19"/><lb ed="R106" n="0401a16"/><p xml:id="pX60p0294a1901">第十捉金銀寶物戒<note place="inline">分二</note>初標名</p>
<lb ed="X" n="0294a20"/><lb ed="R106" n="0401a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0294a2001">十曰。不捉持生像金銀寶物。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0294a21"/><lb ed="R106" n="0401a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0294a2101">釋。不捉持者。無有貪欲心也。謂非但不捉金銀。卽
<lb ed="X" n="0294a22"/><lb ed="R106" n="0401b01"/>金銀所造。一切器皿釵釧等。亦不可捉也。出家修
<lb ed="X" n="0294a23"/><lb ed="R106" n="0401b02"/>無爲法。向淸淨道。當遠離愛染。斷貪畜心。以成淸
<lb ed="X" n="0294a24"/><lb ed="R106" n="0401b03"/>白梵行。若捉持者。則藏畜。藏畜則生貪着。貪世間
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0294b" n="0294b"/>
<lb ed="X" n="0294b01"/><lb ed="R106" n="0401b04"/>財物。則損失出世間法財。慧命戕殘。惡名流布。世
<lb ed="X" n="0294b02"/><lb ed="R106" n="0401b05"/>所賤之。而善神亦不護佑矣。如僧祇律云。有比丘。
<lb ed="X" n="0294b03"/><lb ed="R106" n="0401b06"/>將一沙彌。歸看親里。路經曠野。有非人化作龍形。
<lb ed="X" n="0294b04"/><lb ed="R106" n="0401b07"/>右遶沙彌。以華散上。讚言善哉。大得善利。捨家出
<lb ed="X" n="0294b05"/><lb ed="R106" n="0401b08"/>家。不捉金銀及錢。比丘到親里家。問訊<anchor xml:id="nkr_note_add_0294b0501" n="0294b0501"/><anchor xml:id="beg0294b0501" n="0294b0501"/>已<anchor xml:id="end0294b0501"/>欲還。時
<lb ed="X" n="0294b06"/><lb ed="R106" n="0401b09"/>親里婦。語沙彌言。汝今還。可持錢去。市易所須。沙
<lb ed="X" n="0294b07"/><lb ed="R106" n="0401b10"/>彌受取。繫著衣領。中道非人見沙彌持錢。在比丘
<lb ed="X" n="0294b08"/><lb ed="R106" n="0401b11"/>後行。非人復化作龍形。左遶沙彌。以土坌上。乃言
<lb ed="X" n="0294b09"/><lb ed="R106" n="0401b12"/>汝失善利。出家修道。而捉銀錢。沙彌便啼。比丘顧
<lb ed="X" n="0294b10"/><lb ed="R106" n="0401b13"/>問。沙彌泣言。我不意有過。無故得惱。師問汝有所
<lb ed="X" n="0294b11"/><lb ed="R106" n="0401b14"/>捉耶。答曰。持是錢來。師言捨棄。其非人復如前供
<lb ed="X" n="0294b12"/><lb ed="R106" n="0401b15"/>養。可見利害如此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0294b13"/><lb ed="R106" n="0401b16"/><p xml:id="pX60p0294b1301">二釋義<note place="inline">分三</note>初述律。二引證。三結勸。今初</p>
<lb ed="X" n="0294b14"/><lb ed="R106" n="0401b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0294b1401">解曰。生。卽金也。像。似也。似金者。銀也。謂金色生本
<lb ed="X" n="0294b15"/><lb ed="R106" n="0401b18"/>自黃。銀可染黃似金也。寶。七寶之類也。皆長貪心。
<lb ed="X" n="0294b16"/><lb ed="R106" n="0402a01"/>妨廢道業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0294b17"/><lb ed="R106" n="0402a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0294b1701">釋。南山云。梵語生像。此云金銀。故曰。生。卽金也。善
<lb ed="X" n="0294b18"/><lb ed="R106" n="0402a03"/>見云。生色。似色。似卽是像。故曰。似金者。銀也。謂金
<lb ed="X" n="0294b19"/><lb ed="R106" n="0402a04"/>則生來黃色。故曰。金色生本是黃。銀則可染似黃。
<lb ed="X" n="0294b20"/><lb ed="R106" n="0402a05"/>故曰。銀可染黃似金也。又生者。生成金銀。像者。煎
<lb ed="X" n="0294b21"/><lb ed="R106" n="0402a06"/>像金銀。如以金銀。烊成錠餠。或打成首飾人物等。
<lb ed="X" n="0294b22"/><lb ed="R106" n="0402a07"/>皆名曰像。然金是本名。銀從色別。又金。銀。銅。鐵。錫。
<lb ed="X" n="0294b23"/><lb ed="R106" n="0402a08"/>通名爲金。葢取尊貴故也。五金之中。黃金爲上。如
<lb ed="X" n="0294b24"/><lb ed="R106" n="0402a09"/>眞諦雜記云。有四德故。一。顏色不變。二。體性無染。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0294c" n="0294c"/>
<lb ed="X" n="0294c01"/><lb ed="R106" n="0402a10"/>三。轉作無礙。四。能富貧窮。以喩法身。常樂我淨之
<lb ed="X" n="0294c02"/><lb ed="R106" n="0402a11"/>四德也。寶者。七寶。一。金。大智度論云。出山石沙赤
<lb ed="X" n="0294c03"/><lb ed="R106" n="0402a12"/>銅中。二。銀。出燒石中。世名白金。三。琉璃。華言靑色
<lb ed="X" n="0294c04"/><lb ed="R106" n="0402a13"/>寶。四。玻瓈。華言水玉。卽蒼玉也。謂色體瑩潤故。五。
<lb ed="X" n="0294c05"/><lb ed="R106" n="0402a14"/>硨磲。體堅色明。六。瑪瑙。其色赤白。如馬之腦。因以
<lb ed="X" n="0294c06"/><lb ed="R106" n="0402a15"/>名焉。七。赤眞珠。大智度論云。此寶出魚腹蛇腦之
<lb ed="X" n="0294c07"/><lb ed="R106" n="0402a16"/>中。其色明瑩。最爲殊勝。此七種皆尊貴之物。世所
<lb ed="X" n="0294c08"/><lb ed="R106" n="0402a17"/>希有。總名爲寶。又寶卽是生。物卽是像。如以寶琢
<lb ed="X" n="0294c09"/><lb ed="R106" n="0402a18"/>成禽獸花草等。其餘珊瑚琥珀。及摩尼珠等。皆寶
<lb ed="X" n="0294c10"/><lb ed="R106" n="0402b01"/>之類也。謂此等物。捉之則被他所轉。故曰皆長貪
<lb ed="X" n="0294c11"/><lb ed="R106" n="0402b02"/>心。持之則不能修道。故曰妨廢道業。所謂寶物捉
<lb ed="X" n="0294c12"/><lb ed="R106" n="0402b03"/>而慧命除。煩惱增而正念喪矣。是故制之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0294c13"/><lb ed="R106" n="0402b04"/><p xml:id="pX60p0294c1301">二引證<note place="inline">分五</note>初引古</p>
<lb ed="X" n="0294c14"/><lb ed="R106" n="0402b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0294c1401">故佛在世時。僧皆乞食。不立烟爨。衣服房室。悉任
<lb ed="X" n="0294c15"/><lb ed="R106" n="0402b06"/>外緣。置金銀於無用之地。捉持尙禁。淸可知矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0294c16"/><lb ed="R106" n="0402b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0294c1601">釋。乞食者。乃沙門之正制。佛令諸比丘。平等敎化
<lb ed="X" n="0294c17"/><lb ed="R106" n="0402b08"/>也。謂一鉢千家。孤身萬里。隨緣而受。以資形命。故
<lb ed="X" n="0294c18"/><lb ed="R106" n="0402b09"/>此有三義。一。折伏自<anchor xml:id="nkr_note_add_0294c1801" n="0294c1801"/><anchor xml:id="beg0294c1801" n="0294c1801"/>己<anchor xml:id="end0294c1801"/>貢高我慢故。二。利益檀那
<lb ed="X" n="0294c19"/><lb ed="R106" n="0402b10"/>故。三。要知物力之艱難。不致坐消信施故。是以不
<lb ed="X" n="0294c20"/><lb ed="R106" n="0402b11"/>結淨厨。無有烟<g ref="#CB05315">㸑</g>也。葢學道之人。必須勞其筋骨。
<lb ed="X" n="0294c21"/><lb ed="R106" n="0402b12"/>餓其體膚。方能上道。若欲豐衣足食。而修行者。則
<lb ed="X" n="0294c22"/><lb ed="R106" n="0402b13"/>如來不必出王宮矣。衣服房室者。總名四聖種也。
<lb ed="X" n="0294c23"/><lb ed="R106" n="0402b14"/>謂旣分衛諸方。隨緣化度。有益便停。故云悉任外
<lb ed="X" n="0294c24"/><lb ed="R106" n="0402b15"/>緣也。縱有檀越布施金銀。令淨人掌之。供養三寶。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0295a" n="0295a"/>
<lb ed="X" n="0295a01"/><lb ed="R106" n="0402b16"/>若不爲三寶。不施衆生。救<g ref="#CB15072">㧞</g>苦難。藏之何用。故曰
<lb ed="X" n="0295a02"/><lb ed="R106" n="0402b17"/>置金銀於無用之地也。昔者世尊。下<name role="" type="person">耆闍崛山</name>。阿
<lb ed="X" n="0295a03"/><lb ed="R106" n="0402b18"/>難見一坑伏藏。阿難言。世尊毒蛇。佛言毒蛇。如來
<lb ed="X" n="0295a04"/><lb ed="R106" n="0403a01"/>去後。樵夫聞之。便來觀看。見坑金銀。而作是言。此
<lb ed="X" n="0295a05"/><lb ed="R106" n="0403a02"/>蛇<anchor xml:id="nkr_note_add_0295a0501" n="0295a0501"/><anchor xml:id="beg0295a0501" n="0295a0501"/>但<anchor xml:id="end0295a0501"/>願毒我一生。卽取回造作樓閣。一年之內。種
<lb ed="X" n="0295a06"/><lb ed="R106" n="0403a03"/>種現成。時王遊獵見之。吿羣臣言。去歲觀見。本是
<lb ed="X" n="0295a07"/><lb ed="R106" n="0403a04"/>荒郊。今日云何。如此茂盛。卽喚樵夫。問知其故。樵
<lb ed="X" n="0295a08"/><lb ed="R106" n="0403a05"/>夫具白上事。王言。普天之下。莫非王土。所有伏藏。
<lb ed="X" n="0295a09"/><lb ed="R106" n="0403a06"/>皆是官物。汝何盜取。卽付有司。問成死罪。將赴刑
<lb ed="X" n="0295a10"/><lb ed="R106" n="0403a07"/>時。口便喚言。世尊阿難。有司具奏。王言。汝盜官物。
<lb ed="X" n="0295a11"/><lb ed="R106" n="0403a08"/>念佛何用。樵夫具白毒蛇之事。王言。旣於佛邊所
<lb ed="X" n="0295a12"/><lb ed="R106" n="0403a09"/>得伏藏。放汝生命。財物入官。可見金銀有如此之
<lb ed="X" n="0295a13"/><lb ed="R106" n="0403a10"/>利害也。故如來禁止捉持。以修淸淨之道。故曰淸
<lb ed="X" n="0295a14"/><lb ed="R106" n="0403a11"/>可知矣。大師解此。讀之不覺。令人引入佛境矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0295a15"/><lb ed="R106" n="0403a12"/><p xml:id="pX60p0295a1501">二擧況</p>
<lb ed="X" n="0295a16"/><lb ed="R106" n="0403a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0295a1601">鋤金不顧。世儒尙然。釋子稱貧。蓄財奚用。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0295a17"/><lb ed="R106" n="0403a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0295a1701">釋。不顧者。世說新語云。漢管幼安。諱寧。與華歆園
<lb ed="X" n="0295a18"/><lb ed="R106" n="0403a15"/>中鋤菜。見地上有片金。管揮鋤與瓦石無異。歆捉
<lb ed="X" n="0295a19"/><lb ed="R106" n="0403a16"/>而擲之。時人以此定管華之優劣。故曰。世儒尙然。
<lb ed="X" n="0295a20"/><lb ed="R106" n="0403a17"/>又樂羊子。嘗行路。得遺金一餠。持還與妻。妻曰。妾
<lb ed="X" n="0295a21"/><lb ed="R106" n="0403a18"/>聞志士不飮盜泉之水。廉者不受嗟來之食。況拾
<lb ed="X" n="0295a22"/><lb ed="R106" n="0403b01"/>金求利。以汚其行乎。羊大慚。乃捐金於野。高士傳。
<lb ed="X" n="0295a23"/><lb ed="R106" n="0403b02"/>披裘公者。吳人也。延陵季子出遊。見道中遺金。時
<lb ed="X" n="0295a24"/><lb ed="R106" n="0403b03"/>當五月。見披裘負薪。顧令彼取金。公投鐮瞋目。拂
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0295b" n="0295b"/>
<lb ed="X" n="0295b01"/><lb ed="R106" n="0403b04"/>手而言曰。何子居之高。視人之卑耶。五月披裘而
<lb ed="X" n="0295b02"/><lb ed="R106" n="0403b05"/>負薪。豈取遺金哉。季子大驚。而問其姓。公曰。吾子
<lb ed="X" n="0295b03"/><lb ed="R106" n="0403b06"/>皮相之士。何足語姓名哉。釋子者。古來出家。隨師
<lb ed="X" n="0295b04"/><lb ed="R106" n="0403b07"/>姓稱。晉道安法師。受業於<name role="" type="person">佛圖澄</name>。白曰。師莫過佛。
<lb ed="X" n="0295b05"/><lb ed="R106" n="0403b08"/>捨俗出家。宜稱釋子。後涅槃經來東土。方知佛世。
<lb ed="X" n="0295b06"/><lb ed="R106" n="0403b09"/>皆稱釋子也。稱貧者。乃負歉之詞。謂我道慚先哲。
<lb ed="X" n="0295b07"/><lb ed="R106" n="0403b10"/>於七聖法財。多所貧乏故。奚。何也。旣曰。於道貧乏。
<lb ed="X" n="0295b08"/><lb ed="R106" n="0403b11"/>若蓄積錢財。則言行相違。而道去遠矣。故曰。蓄財
<lb ed="X" n="0295b09"/><lb ed="R106" n="0403b12"/>奚用也。然儒尙不顧。我蓄何爲。古人憂道不憂貧。
<lb ed="X" n="0295b10"/><lb ed="R106" n="0403b13"/>故迦葉尊者偈云。所食無過一升飯。眠臥惟須一
<lb ed="X" n="0295b11"/><lb ed="R106" n="0403b14"/>小牀。兩張氎布足遮身。此外並是愚癡物。昔慧滿
<lb ed="X" n="0295b12"/><lb ed="R106" n="0403b15"/>禪師。奉頭陀行。惟蓄二鍼。冬則乞補。夏則捨之。心
<lb ed="X" n="0295b13"/><lb ed="R106" n="0403b16"/>無怖畏。睡無夢行。乞食所至伽藍。則破薪制屣。住
<lb ed="X" n="0295b14"/><lb ed="R106" n="0403b17"/>無再宿。後無疾坐。陶冶中自化。古云。若愛一文。則
<lb ed="X" n="0295b15"/><lb ed="R106" n="0403b18"/>不値一文。此千古之名言也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0295b16"/><lb ed="R106" n="0404a01"/><p xml:id="pX60p0295b1601">三鑑今</p>
<lb ed="X" n="0295b17"/><lb ed="R106" n="0404a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0295b1701">今人不能俱行乞食。或入叢林。或住庵院。或出遠
<lb ed="X" n="0295b18"/><lb ed="R106" n="0404a03"/>方亦未免有金銀之費。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0295b19"/><lb ed="R106" n="0404a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0295b1901">釋。今人不能者。謂末法時中。人多少信。難比佛世
<lb ed="X" n="0295b20"/><lb ed="R106" n="0404a05"/>時也。況<name role="" type="person">閻浮提</name>人。以財活命。故難乞食也。梵語貧
<lb ed="X" n="0295b21"/><lb ed="R106" n="0404a06"/>婆。此云叢林。聚草爲叢。聚木爲林。乃龍象奔投之
<lb ed="X" n="0295b22"/><lb ed="R106" n="0404a07"/>處。衆僧棲心修道之所。譬如大樹叢叢。淸蔭遠覆。
<lb ed="X" n="0295b23"/><lb ed="R106" n="0404a08"/>故僧聚處。名曰叢林也。又草不亂生曰叢。木不亂
<lb ed="X" n="0295b24"/><lb ed="R106" n="0404a09"/>長曰林。言其內有法度也。庵者。安也。古人心地開
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0295c" n="0295c"/>
<lb ed="X" n="0295c01"/><lb ed="R106" n="0404a10"/>明。把茅葢頭。以蔽風雨。淸貧樂道。身心俱安。故曰
<lb ed="X" n="0295c02"/><lb ed="R106" n="0404a11"/>安也。西域僧俗修行。於蘭若處。多結草居之。院者。
<lb ed="X" n="0295c03"/><lb ed="R106" n="0404a12"/>禪室也。凡庭舘。有垣墻者。皆名曰院。亦是叢林之
<lb ed="X" n="0295c04"/><lb ed="R106" n="0404a13"/>別名也。遠方者。謂尋師訪道。遠涉他方。則非錢不
<lb ed="X" n="0295c05"/><lb ed="R106" n="0404a14"/>行。故曰。亦未免有金銀之費也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0295c06"/><lb ed="R106" n="0404a15"/><p xml:id="pX60p0295c0601">四餘濟</p>
<lb ed="X" n="0295c07"/><lb ed="R106" n="0404a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0295c0701">必也知違佛制。生大慚愧。念他窮乏。常行布施。不
<lb ed="X" n="0295c08"/><lb ed="R106" n="0404a17"/>營求。不畜積。不販賣。不以七寶粧飾衣器等物。庶
<lb ed="X" n="0295c09"/><lb ed="R106" n="0404a18"/>幾可耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0295c10"/><lb ed="R106" n="0404b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0295c1001">釋。布施者。恩澤於人曰布。惠及於彼曰施。謂見他
<lb ed="X" n="0295c11"/><lb ed="R106" n="0404b02"/>貧乏。則有餘當捨。不得多畜也。營。是經營。求。是謀
<lb ed="X" n="0295c12"/><lb ed="R106" n="0404b03"/>求。謂不得經營施主。抄緣惡化。謀求利養故。古云。
<lb ed="X" n="0295c13"/><lb ed="R106" n="0404b04"/>僧雛。猶鳳雛也。當惜其羽毛。聽其自然。若哀求苦
<lb ed="X" n="0295c14"/><lb ed="R106" n="0404b05"/>索。則失袈裟之體也。畜積者。畜。是貪畜。積。是積聚。
<lb ed="X" n="0295c15"/><lb ed="R106" n="0404b06"/>謂有檀越布施。卽將供養三寶。自獲善果。復令施
<lb ed="X" n="0295c16"/><lb ed="R106" n="0404b07"/>福轉增。不可畜之箱囊。積之高閣。生他貪念。自禍
<lb ed="X" n="0295c17"/><lb ed="R106" n="0404b08"/>禍人。況纔登戒品。固當專致學道。恐其恣長貪心。
<lb ed="X" n="0295c18"/><lb ed="R106" n="0404b09"/>金銀不經其手。豈受畜積耶。故經云。無得藏積穢
<lb ed="X" n="0295c19"/><lb ed="R106" n="0404b10"/>寶。人與不受。受則不留。轉濟窮乏。常爲人說。不貪
<lb ed="X" n="0295c20"/><lb ed="R106" n="0404b11"/>之德是也。販賣者。賤買貴賣曰販。以貨求利曰賣。
<lb ed="X" n="0295c21"/><lb ed="R106" n="0404b12"/>謂不得賤買貴賣。虧損淨行。以利求利。壞佛形儀。
<lb ed="X" n="0295c22"/><lb ed="R106" n="0404b13"/>故業疏云。但以邪心。有涉貪染。爲利賣法。禮佛讀
<lb ed="X" n="0295c23"/><lb ed="R106" n="0404b14"/>經。斷食等。所獲贓賄。皆曰邪命物也。不以七寶粧
<lb ed="X" n="0295c24"/><lb ed="R106" n="0404b15"/>飾衣器等物者。謂非釋子之所宜也。此乃增長愛
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0296a" n="0296a"/>
<lb ed="X" n="0296a01"/><lb ed="R106" n="0404b16"/>根。成有漏業故。可爾者。謂無上諸事。方可捉持。此
<lb ed="X" n="0296a02"/><lb ed="R106" n="0404b17"/>亦勉強而說。非佛言也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0296a03"/><lb ed="R106" n="0404b18"/><p xml:id="pX60p0296a0301">五定罪</p>
<lb ed="X" n="0296a04"/><lb ed="R106" n="0405a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0296a0401">如或不然。得罪彌重。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0296a05"/><lb ed="R106" n="0405a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0296a0501">釋。不然者。反可之詞。謂無上布施之念。及不生大
<lb ed="X" n="0296a06"/><lb ed="R106" n="0405a03"/>慚愧。若行貪愛之心捉持者。得罪甚重也。受戒之
<lb ed="X" n="0296a07"/><lb ed="R106" n="0405a04"/>人。應當隨緣進道。知足修行。三毒息。則戒行全。十
<lb ed="X" n="0296a08"/><lb ed="R106" n="0405a05"/>惡淸。則三塗免。若飮食四事。俱<anchor xml:id="nkr_note_add_0296a0801" n="0296a0801"/><anchor xml:id="beg0296a0801" n="0296a0801"/>已<anchor xml:id="end0296a0801"/>備足。則錢財外
<lb ed="X" n="0296a09"/><lb ed="R106" n="0405a06"/>物。均亂道心。若以誑言小乘。惟知自利。不利他人。
<lb ed="X" n="0296a10"/><lb ed="R106" n="0405a07"/>或言受戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0296a1001" n="0296a1001"/><anchor xml:id="beg0296a1001" n="0296a1001"/>已<anchor xml:id="end0296a1001"/>後。聽許執捉。律無此說也。要知菩薩。
<lb ed="X" n="0296a11"/><lb ed="R106" n="0405a08"/>以度生爲主。錢財以十方爲重。積若無由。不爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0296a1101" n="0296a1101"/><anchor xml:id="beg0296a1101" n="0296a1101"/>己<anchor xml:id="end0296a1101"/>
<lb ed="X" n="0296a12"/><lb ed="R106" n="0405a09"/>有。故不遮執捉。但遮畜貯也。故死心禪師曰。道與
<lb ed="X" n="0296a13"/><lb ed="R106" n="0405a10"/>利。不相爲謀。求利者。不可與道。求道者。不可與利。
<lb ed="X" n="0296a14"/><lb ed="R106" n="0405a11"/>葢二種非不能兼之。則其勢不可並也。若利與道
<lb ed="X" n="0296a15"/><lb ed="R106" n="0405a12"/>兼行。則商賣屠沽。閭閻負販之徒。皆能求之矣。古
<lb ed="X" n="0296a16"/><lb ed="R106" n="0405a13"/>人。何必棄富貴。忘功名。<g ref="#CB01926">灰</g>心泯智。於空山大澤之
<lb ed="X" n="0296a17"/><lb ed="R106" n="0405a14"/>中。<g ref="#CB00589">㵎</g>飮木食。而終其身哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0296a18"/><lb ed="R106" n="0405a15"/><p xml:id="pX60p0296a1801">三結勸</p>
<lb ed="X" n="0296a19"/><lb ed="R106" n="0405a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0296a1901">噫。可不戒歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0296a20"/><lb ed="R106" n="0405a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0296a2001">釋。此生像寶物等。極易惛人神智。喪失道念。故如
<lb ed="X" n="0296a21"/><lb ed="R106" n="0405a18"/>來喩如毒蛇。若捉持者。則有喪身失命之患也。可
<lb ed="X" n="0296a22"/><lb ed="R106" n="0405b01"/>不戒歟。譬如古鏡。本來明淨。著一點塵埃不得。若
<lb ed="X" n="0296a23"/><lb ed="R106" n="0405b02"/>著一點塵埃。光明卽爲障蔽矣。戒體<anchor xml:id="nkr_note_orig_0296001" n="0296001"/>卽復如是。著
<lb ed="X" n="0296a24"/><lb ed="R106" n="0405b03"/>一點貪心不得。若著一點貪心。戒體卽爲乖戾矣。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0296b" n="0296b"/>
<lb ed="X" n="0296b01"/><lb ed="R106" n="0405b04"/>故晦堂曰。一塵飛而翳天。一芥墮而覆地。秪者一
<lb ed="X" n="0296b02"/><lb ed="R106" n="0405b05"/>點貪心。無量法門。卽時掩閉。從此錯過。豈止一生
<lb ed="X" n="0296b03"/><lb ed="R106" n="0405b06"/>兩生耶。古德云。不愁劍戟如星下。只怕藕絲絆殺
<lb ed="X" n="0296b04"/><lb ed="R106" n="0405b07"/>人。大莊嚴論云。財寶令人起惱。總不應畜。縱令安
<lb ed="X" n="0296b05"/><lb ed="R106" n="0405b08"/>樂。要必有離。如蜂作蜜。他得自不得。財寶亦如是。
<lb ed="X" n="0296b06"/><lb ed="R106" n="0405b09"/>佛吿諸比丘。我若不持戒。當墮三惡道中。尙不得
<lb ed="X" n="0296b07"/><lb ed="R106" n="0405b10"/>爲下賤人身。況能成熟衆生。淨佛國土。具一切種
<lb ed="X" n="0296b08"/><lb ed="R106" n="0405b11"/>智耶。故知寧捨身命。碎如微塵。不可毀犯禁戒墜
<lb ed="X" n="0296b09"/><lb ed="R106" n="0405b12"/>墮三塗。永失菩提種子也。以上十戒。前四是性罪。
<lb ed="X" n="0296b10"/><lb ed="R106" n="0405b13"/>性者。實也。謂縱不受佛戒。世間法爾有罪也。酒戒
<lb ed="X" n="0296b11"/><lb ed="R106" n="0405b14"/>是半性半遮。半性者。謂能斷佛慧命故。半遮者。謂
<lb ed="X" n="0296b12"/><lb ed="R106" n="0405b15"/>王法所不禁故。謂世人但知亡家敗國。而不知苦
<lb ed="X" n="0296b13"/><lb ed="R106" n="0405b16"/>報三途也。後五是遮罪。由佛遮禁。不聽毀犯也。故
<lb ed="X" n="0296b14"/><lb ed="R106" n="0405b17"/>有違犯。不得覆藏。卽須深生慚愧。向師發露悔過。
<lb ed="X" n="0296b15"/><lb ed="R106" n="0405b18"/>斷後作心。還得淸淨。如論云是中四是實惡。酒是
<lb ed="X" n="0296b16"/><lb ed="R106" n="0406a01"/>衆禍之門。餘者是放逸因緣。若犯前四。名破戒。第
<lb ed="X" n="0296b17"/><lb ed="R106" n="0406a02"/>九名破齋。餘者名破威儀。又此沙彌十戒。與菩薩
<lb ed="X" n="0296b18"/><lb ed="R106" n="0406a03"/>戒。大同小異。菩薩十重。以殺戒爲首。此沙彌戒。亦
<lb ed="X" n="0296b19"/><lb ed="R106" n="0406a04"/>以殺戒居先。菩薩四十八輕。以敬師友戒爲首。此
<lb ed="X" n="0296b20"/><lb ed="R106" n="0406a05"/>沙彌二十四門威儀。亦以敬大沙門爲第一。故經
<lb ed="X" n="0296b21"/><lb ed="R106" n="0406a06"/>云。是戒能爲比丘戒之階梯。菩薩戒之根本。直至
<lb ed="X" n="0296b22"/><lb ed="R106" n="0406a07"/>成無上菩提。故須淸淨守持。勿令絲毫有失也。釋
<lb ed="X" n="0296b23"/><lb ed="R106" n="0406a08"/>相<anchor xml:id="nkr_note_add_0296b2301" n="0296b2301"/><anchor xml:id="beg0296b2301" n="0296b2301"/>已<anchor xml:id="end0296b2301"/>竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0296b24"/><lb ed="R106" n="0406a09"/>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0296c" n="0296c"/>
<lb ed="X" n="0296c01"/><lb ed="R106" n="0406a10"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>沙彌律儀要略述義卷上</cb:jhead></cb:juan></cb:div>
<lb ed="X" n="0296c02"/><lb ed="R106" n="0406a11"/>
<lb ed="X" n="0296c03"/><lb ed="R106" n="0406a12"/><cb:div type="w"><head>音釋</head>
<lb ed="X" n="0296c04"/><lb ed="R106" n="0406a13"/><cb:div type="note"><entry><form>鑽</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0402" cb:place="inline"><note place="inline">音劗</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form><anchor xml:id="nkr_note_add_0296c0401" n="0296c0401"/><anchor xml:id="beg0296c0401" n="0296c0401"/><g ref="#CB05242">䰂</g><anchor xml:id="end0296c0401"/></form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0406" cb:place="inline"><note place="inline">音<anchor xml:id="nkr_note_add_0296c0402" n="0296c0402"/><anchor xml:id="beg0296c0402" n="0296c0402"/>采<anchor xml:id="end0296c0402"/>髻也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>躐</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0412" cb:place="inline"><note place="inline">亷入聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>揣</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0416" cb:place="inline"><note place="inline">吹上聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>聵</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0420" cb:place="inline"><note place="inline">音會聾也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>蜎</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0425" cb:place="inline"><note place="inline">音淵</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>蝡</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0428" cb:place="inline"><note place="inline">音輭</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>壓</form>
<lb ed="X" n="0296c05"/><lb ed="R106" n="0406a14"/><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0501"><note place="inline">音鴨</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form><g ref="#CB08262">𧊈</g></form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0504" cb:place="inline"><note place="inline">音文</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>蠢</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0507" cb:place="inline"><note place="inline">春上聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>榼</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0511" cb:place="inline"><note place="inline">堪入聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>鍬</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0515" cb:place="inline"><note place="inline">悄平聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>剗</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0519" cb:place="inline"><note place="inline">音產</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>蜉</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0522" cb:place="inline"><note place="inline">音浮</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>蝣</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0525" cb:place="inline"><note place="inline">音由</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>黠</form>
<lb ed="X" n="0296c06"/><lb ed="R106" n="0406a15"/><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0601"><note place="inline">音轄</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>詭</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0604" cb:place="inline"><note place="inline">音癸詳也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>譎</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0609" cb:place="inline"><note place="inline">音決戾也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>拐</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0614" cb:place="inline"><note place="inline">乖上聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>騙</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0618" cb:place="inline"><note place="inline">音片</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>銖</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0621" cb:place="inline"><note place="inline">音殊</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>餳</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0624" cb:place="inline"><note place="inline">夕平聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>契</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0628" cb:place="inline"><note place="inline">音屑</note>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0296c07"/><lb ed="R106" n="0406a16"/><entry><form>褒</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0702" cb:place="inline"><note place="inline">保平聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>哇</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0706" cb:place="inline"><note place="inline">音蛙</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>泆</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0709" cb:place="inline"><note place="inline">音逸</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>眩</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0712" cb:place="inline"><note place="inline">音衒</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>謳</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0715" cb:place="inline"><note place="inline">音鷗</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>歈</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0718" cb:place="inline"><note place="inline">音于</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>孋</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0721" cb:place="inline"><note place="inline">音離</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>姬</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0724" cb:place="inline"><note place="inline">音雞婦美稱也</note>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0296c08"/><lb ed="R106" n="0406a17"/><entry><form>驪</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0802" cb:place="inline"><note place="inline">音離</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>騷</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0805" cb:place="inline"><note place="inline">音搔</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>矧</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0808" cb:place="inline"><note place="inline">申上聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>蛆</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0812" cb:place="inline"><note place="inline">音疽</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>唆</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0815" cb:place="inline"><note place="inline">音梭</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>洩</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0818" cb:place="inline"><note place="inline">音屑</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>駭</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0821" cb:place="inline"><note place="inline">音蟹</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>域</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0824" cb:place="inline"><note place="inline">音欲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>醇</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0827" cb:place="inline"><note place="inline">音純</note>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0296c09"/><lb ed="R106" n="0406a18"/><entry><form>鼷</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0902" cb:place="inline"><note place="inline">音奚</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>齅</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0905" cb:place="inline"><note place="inline">休去聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>燔</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0909" cb:place="inline"><note place="inline">音煩</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>酣</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0912" cb:place="inline"><note place="inline">音蚶</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>貶</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0915" cb:place="inline"><note place="inline">音匾</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>黷</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0918" cb:place="inline"><note place="inline">音讀</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>砒</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0921" cb:place="inline"><note place="inline">音批</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>酖</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0924" cb:place="inline"><note place="inline">音鴆</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>騃</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c0927" cb:place="inline"><note place="inline">音涯
<lb ed="X" n="0296c10"/><lb ed="R106" n="0406b01"/>上聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>鯀</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1004" cb:place="inline"><note place="inline">音袞</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>黻冕</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1008" cb:place="inline"><note place="inline">上音拂下音勉</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>黠</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1015" cb:place="inline"><note place="inline">音轄</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>繅</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1018" cb:place="inline"><note place="inline">音早</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>緉</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1021" cb:place="inline"><note place="inline">音兩</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>霓</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1024" cb:place="inline"><note place="inline">音倪</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>窈</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1027" cb:place="inline"><note place="inline">音杳</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>窕</form>
<lb ed="X" n="0296c11"/><lb ed="R106" n="0406b02"/><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1101"><note place="inline">音調</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>斵</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1104" cb:place="inline"><note place="inline">音捉</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>瞽</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1107" cb:place="inline"><note place="inline">音古</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>瞍</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1110" cb:place="inline"><note place="inline">音漱</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>梟</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1113" cb:place="inline"><note place="inline">音囂</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>樗</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1116" cb:place="inline"><note place="inline">音樞</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>侃</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1119" cb:place="inline"><note place="inline">刊上聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>晁</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1123" cb:place="inline"><note place="inline">音潮</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>盎</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1126" cb:place="inline"><note place="inline">惡去聲</note>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0296c12"/><lb ed="R106" n="0406b03"/><entry><form><g ref="#CB05315">㸑</g></form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1202" cb:place="inline"><note place="inline">音竄</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>囅</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1205" cb:place="inline"><note place="inline">嗔上聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>饕</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1209" cb:place="inline"><note place="inline">音滔</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>餮</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1212" cb:place="inline"><note place="inline">音鐵</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>繪</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1215" cb:place="inline"><note place="inline">音會</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>翳</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1218" cb:place="inline"><note place="inline">音医</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>刳</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1221" cb:place="inline"><note place="inline">音枯</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form><g ref="#CB15116">僰</g></form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1224" cb:place="inline"><note place="inline">音匐偪也</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0296c13"/><lb ed="R106" n="0406b04"/>
<lb ed="X" n="0296c14"/><lb ed="R106" n="0406b05"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="1">事義</cb:mulu><head>事義</head>
<lb ed="X" n="0296c15"/><lb ed="R106" n="0406b06"/>
<lb ed="X" n="0296c16"/><lb ed="R106" n="0406b07"/><cb:div type="note"><entry><form>一代時敎</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1605" cb:place="inline">謂如來說法。從始至終。名爲一代。時者。
<lb ed="X" n="0296c17"/><lb ed="R106" n="0406b08"/>佛與弟子。說聽和合之時。敎者。如來所說之法也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0296c18"/><lb ed="R106" n="0406b09"/><entry><form>如來初成正覺</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c1807" cb:place="inline">謂乘如實道。來成正覺。故曰如來。
<lb ed="X" n="0296c19"/><lb ed="R106" n="0406b10"/>初成正覺三七日。說大化之始。故曰初成。離邪曰
<lb ed="X" n="0296c20"/><lb ed="R106" n="0406b11"/>正。背妄曰覺。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0296c21"/><lb ed="R106" n="0406b12"/><entry><form>寂滅道場</form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c2105" cb:place="inline">謂寂五住煩惱。滅二種生死。得道之場。
<lb ed="X" n="0296c22"/><lb ed="R106" n="0406b13"/>卽<name role="" type="person">摩竭提國</name>。阿蘭若處。然處隨法轉。故名寂滅道
<lb ed="X" n="0296c23"/><lb ed="R106" n="0406b14"/>場。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0296c24"/><lb ed="R106" n="0406b15"/><entry><form><name role="" type="person">鹿野苑</name></form><cb:def><p xml:id="pX60p0296c2404" cb:place="inline">謂羣鹿所居。故名鹿苑。乃如來昔生垂化
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0297a" n="0297a"/>
<lb ed="X" n="0297a01"/><lb ed="R106" n="0406b16"/>之地也。從樹爲名。亦名奈苑。二仙所居。亦名仙苑。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0297a02"/><lb ed="R106" n="0406b17"/><entry><form>善來比丘</form><cb:def><p xml:id="pX60p0297a0205" cb:place="inline">謂如來觀彼根機成熟。呼云善來。鬚髮
<lb ed="X" n="0297a03"/><lb ed="R106" n="0406b18"/>自落。袈裟著身。威儀庠序。卽成僧相故。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0297a04"/><lb ed="R106" n="0407a01"/><entry><form>憍陳如等</form><cb:def><p xml:id="pX60p0297a0405" cb:place="inline">此云最初解。謂此五人先見諦故。等者。
<lb ed="X" n="0297a05"/><lb ed="R106" n="0407a02"/>總收頞<g ref="#CB16014">鞞</g>。<g ref="#CB02494">䟦</g>提。俱利。十力也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0297a06"/><lb ed="R106" n="0407a03"/><entry><form>轉四諦法輪</form><cb:def><p xml:id="pX60p0297a0606" cb:place="inline">轉有三。一。示轉。二。勸轉。三。證轉。四諦
<lb ed="X" n="0297a07"/><lb ed="R106" n="0407a04"/>者。謂苦集滅道也。輪者。摧碾之義。謂如來以此苦
<lb ed="X" n="0297a08"/><lb ed="R106" n="0407a05"/>集滅道四諦之法。摧碾衆生之惑業也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0297a09"/><lb ed="R106" n="0407a06"/><entry><form>耶舍傳</form><cb:def><p xml:id="pX60p0297a0904" cb:place="inline">具云佛<g ref="#CB00501">䭾</g>耶舍。此云覺明。<name role="" type="person">罽賓國</name>人。操行
<lb ed="X" n="0297a10"/><lb ed="R106" n="0407a07"/>貞白。戒節堅固。儀止祥淑。視瞻不凡。世出世間典
<lb ed="X" n="0297a11"/><lb ed="R106" n="0407a08"/>章。流辯無滯。以姚秦弘始年。達于姑臧。什先師之。
<lb ed="X" n="0297a12"/><lb ed="R106" n="0407a09"/>勸興往邀。興卽勅迎。幷有贈遺。笑而不受。重使敦
<lb ed="X" n="0297a13"/><lb ed="R106" n="0407a10"/>喩。方至長安。興自出迎。居<name role="" type="person">逍遙園</name>。四事供養。並皆
<lb ed="X" n="0297a14"/><lb ed="R106" n="0407a11"/>不受。時至分衛。一食而<anchor xml:id="nkr_note_add_0297a1401" n="0297a1401"/><anchor xml:id="beg0297a1401" n="0297a1401"/>已<anchor xml:id="end0297a1401"/>。耶舍赤髭。時人號爲赤
<lb ed="X" n="0297a15"/><lb ed="R106" n="0407a12"/>髭毗婆沙。翻譯經論。幷四分律。傳者。後人所記尊
<lb ed="X" n="0297a16"/><lb ed="R106" n="0407a13"/>者之事也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0297a17"/><lb ed="R106" n="0407a14"/><entry><form><name role="" type="person">玄奘</name></form><cb:def><p xml:id="pX60p0297a1703" cb:place="inline">河南洛陽人。頴川陳仲弓之後。鳩車之齡落
<lb ed="X" n="0297a18"/><lb ed="R106" n="0407a15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0297a1801" n="0297a1801"/><anchor xml:id="beg0297a1801" n="0297a1801"/><g ref="#CB05242">䰂</g><anchor xml:id="end0297a1801"/>。竹馬之齒通玄。戒具云畢。偏肆毗尼。常慨敎缺
<lb ed="X" n="0297a19"/><lb ed="R106" n="0407a16"/>傳匠。理翳譯人。遂使如意之寶不全。雪山之偈猶
<lb ed="X" n="0297a20"/><lb ed="R106" n="0407a17"/>半。於是杖錫西遊。法師討論一十七周。遊覧百有
<lb ed="X" n="0297a21"/><lb ed="R106" n="0407a18"/>餘國。一切經書。畢究其妙。於貞觀十九年。迴靶上
<lb ed="X" n="0297a22"/><lb ed="R106" n="0407b01"/>京。勅<name role="" type="person">弘福寺</name>翻譯。廣如譯經圖記。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0297a23"/><lb ed="R106" n="0407b02"/><entry><form>義淨</form><cb:def><p xml:id="pX60p0297a2303" cb:place="inline">齊州張氏子。字文明。髫齓之年。辭榮落<anchor xml:id="nkr_note_add_0297a2301" n="0297a2301"/><anchor xml:id="beg0297a2301" n="0297a2301"/><g ref="#CB05242">䰂</g><anchor xml:id="end0297a2301"/>。內
<lb ed="X" n="0297a24"/><lb ed="R106" n="0407b03"/>外經書。無不通曉。年十五志遊西域。徧師名匠。學
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0297b" n="0297b"/>
<lb ed="X" n="0297b01"/><lb ed="R106" n="0407b04"/>大小乘。事周還歸故里。凡所遊歷。三十餘國。往來
<lb ed="X" n="0297b02"/><lb ed="R106" n="0407b05"/>問道。出二十年。天后證聖。河洛翻譯。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0297b03"/><lb ed="R106" n="0407b06"/><entry><form>虞夏尙曾歷試</form><cb:def><p xml:id="pX60p0297b0307" cb:place="inline">帝舜。姓姚。有虞氏。黃帝八代孫。瞽
<lb ed="X" n="0297b04"/><lb ed="R106" n="0407b07"/>瞍之子。瞍與後妻少子。常欲殺舜。舜盡孝悌之道。
<lb ed="X" n="0297b05"/><lb ed="R106" n="0407b08"/>堯求可以代<anchor xml:id="nkr_note_add_0297b0501" n="0297b0501"/><anchor xml:id="beg0297b0501" n="0297b0501"/>己<anchor xml:id="end0297b0501"/>位者。四嶽羣臣。皆擧於舜。堯召舜
<lb ed="X" n="0297b06"/><lb ed="R106" n="0407b09"/>歷試諸艱。舜盡能應之。不負所擧。夏。卽禹王也。事
<lb ed="X" n="0297b07"/><lb ed="R106" n="0407b10"/>蹟。如第六戒中所明。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0297b08"/><lb ed="R106" n="0407b11"/><entry><form>可能猶服勤勞</form><cb:def><p xml:id="pX60p0297b0807" cb:place="inline">可。卽二祖也。生時祥光照室。故名
<lb ed="X" n="0297b09"/><lb ed="R106" n="0407b12"/>神光。後詣初祖求法。立雪齊腰。斷臂安心。祖爲更
<lb ed="X" n="0297b10"/><lb ed="R106" n="0407b13"/>名慧可。授以心宗。能。卽六祖慧能大師也。詣黃梅
<lb ed="X" n="0297b11"/><lb ed="R106" n="0407b14"/>求法。服勞於杵臼。機緣相合。五祖傳衣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0297b12"/><lb ed="R106" n="0407b15"/><entry><form>四怨</form><cb:def><p xml:id="pX60p0297b1203" cb:place="inline">生。老。病。死。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0297b13"/><lb ed="R106" n="0407b16"/><entry><form>憍梵損粟。必受牛身</form><cb:def><p xml:id="pX60p0297b1309" cb:place="inline">無量壽經云。<name role="" type="person">憍梵波提</name>。過去
<lb ed="X" n="0297b14"/><lb ed="R106" n="0407b17"/>世作比丘。於他粟田邊。摘一莖粟。觀其生熟。數粒
<lb ed="X" n="0297b15"/><lb ed="R106" n="0407b18"/>墮地。五百世作牛償之。後得人身。餘習尙存。牛蹄
<lb ed="X" n="0297b16"/><lb ed="R106" n="0408a01"/><g ref="#CB02237">䶗</g>食。如來愍度。出家得羅漢果。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0297b17"/><lb ed="R106" n="0408a02"/><entry><form>比丘齅香。池神呵責</form><cb:def><p xml:id="pX60p0297b1709" cb:place="inline">雜阿含經云。有比丘患眼。至
<lb ed="X" n="0297b18"/><lb ed="R106" n="0408a03"/>鉢曇摩華池側。迎香風而坐。池神謂比丘爲盜香
<lb ed="X" n="0297b19"/><lb ed="R106" n="0408a04"/>賊。比丘言。不壞不奪。云何名賊。神曰。不求而取。何
<lb ed="X" n="0297b20"/><lb ed="R106" n="0408a05"/>言非賊。時有士夫。取彼藕根。重負而去。比丘曰。何
<lb ed="X" n="0297b21"/><lb ed="R106" n="0408a06"/>故不遮。而謂我是賊耶。神曰。袈裟黑衣。墨汚不現。
<lb ed="X" n="0297b22"/><lb ed="R106" n="0408a07"/>彼兇惡人。何足與語。蠅脚汚素。墨點珂貝。雖小悉
<lb ed="X" n="0297b23"/><lb ed="R106" n="0408a08"/>現。唯明者有小過如毛髮許。他人見之。大如泰山。
<lb ed="X" n="0297b24"/><lb ed="R106" n="0408a09"/>故當從彼常求其淨。比丘聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0297b2401" n="0297b2401"/><anchor xml:id="beg0297b2401" n="0297b2401"/>已<anchor xml:id="end0297b2401"/>。專精靜坐。斷諸煩
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0297c" n="0297c"/>
<lb ed="X" n="0297c01"/><lb ed="R106" n="0408a10"/>惱。得羅漢果。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0297c02"/><lb ed="R106" n="0408a11"/><entry><form>夏以<anchor xml:id="nkr_note_add_0297c0201" n="0297c0201"/><anchor xml:id="beg0297c0201" n="0297c0201"/>妺<anchor xml:id="end0297c0201"/>嬉</form><cb:def><p xml:id="pX60p0297c0205" cb:place="inline">桀王伐有施氏。施以<anchor xml:id="nkr_note_add_0297c0202" n="0297c0202"/><anchor xml:id="beg0297c0202" n="0297c0202"/>妺<anchor xml:id="end0297c0202"/>嬉女之。桀寵其
<lb ed="X" n="0297c03"/><lb ed="R106" n="0408a12"/>嬉。所言皆從。殫百姓之財。爲瓊宮瑤臺。肉山酒海。
<lb ed="X" n="0297c04"/><lb ed="R106" n="0408a13"/>與嬉爲樂。商湯伐之。放於南巢而死。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0297c05"/><lb ed="R106" n="0408a14"/><entry><form>晉由驪姬</form><cb:def><p xml:id="pX60p0297c0505" cb:place="inline">驪姬。妃名。晉獻公伐驪戎而得。故名驪
<lb ed="X" n="0297c06"/><lb ed="R106" n="0408a15"/>姬。公欲以姬爲夫人。卜之不吉。筮之吉。公曰從筮。
<lb ed="X" n="0297c07"/><lb ed="R106" n="0408a16"/>卜人曰。筮短龜長。不如從長。弗聽立之。因寵其妃。
<lb ed="X" n="0297c08"/><lb ed="R106" n="0408a17"/>妃行謀儲。欲立其子奚齊。太子縊死。遂致國亡。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0297c09"/><lb ed="R106" n="0408a18"/><entry><form>驪山火起因<name role="" type="person">褒姒</name></form><cb:def><p xml:id="pX60p0297c0908" cb:place="inline"><name role="" type="person">褒姒</name>。褒人所獻也。周幽王嬖而
<lb ed="X" n="0297c10"/><lb ed="R106" n="0408b01"/>愛之。廢后而立姒。姒不喜笑。國令有宼擧烽火召
<lb ed="X" n="0297c11"/><lb ed="R106" n="0408b02"/>兵。王欲姒笑。擧烽火引之。兵至無宼。<name role="" type="person">褒姒</name>大笑。後
<lb ed="X" n="0297c12"/><lb ed="R106" n="0408b03"/>犬戎宼至。擧烽火而兵不援。遂殺王於驪山之下。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0297c13"/><lb ed="R106" n="0408b04"/><entry><form>蜀道蒙塵爲太眞</form><cb:def><p xml:id="pX60p0297c1308" cb:place="inline">唐明皇因武惠妃薨。後宮無當
<lb ed="X" n="0297c14"/><lb ed="R106" n="0408b05"/>意者。或言壽王妃楊氏之美。上見而悅之。乃令妃
<lb ed="X" n="0297c15"/><lb ed="R106" n="0408b06"/>乞爲女官。號太眞。潛內於宮。尋册爲貴妃。令安祿
<lb ed="X" n="0297c16"/><lb ed="R106" n="0408b07"/>山拜貴妃爲母。宮中出入無忌。上竟不以爲疑。後
<lb ed="X" n="0297c17"/><lb ed="R106" n="0408b08"/>祿山反。上幸蜀。至馬嵬驛。而兵將皆不悅。上遂使
<lb ed="X" n="0297c18"/><lb ed="R106" n="0408b09"/>力士引貴妃而縊殺之。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0297c19"/><lb ed="R106" n="0408b10"/><entry><form>三緘其口</form><cb:def><p xml:id="pX60p0297c1905" cb:place="inline">孔子入周后稷廟。見一金人。三緘其口。
<lb ed="X" n="0297c20"/><lb ed="R106" n="0408b11"/>而銘於背曰。天機不密。四時何行。地機不密。萬物
<lb ed="X" n="0297c21"/><lb ed="R106" n="0408b12"/>何生。人機不密。百事何成。孔子歎曰。古之愼言如
<lb ed="X" n="0297c22"/><lb ed="R106" n="0408b13"/>此。乃誡人愼言也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0297c23"/><lb ed="R106" n="0408b14"/><entry><form>秀鐵面</form><cb:def><p xml:id="pX60p0297c2304" cb:place="inline">圓通法秀禪師。爲人耿直。故云鐵面。得法。
<lb ed="X" n="0297c24"/><lb ed="R106" n="0408b15"/>於天衣義懷禪師。靑原下十一世。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0298a" n="0298a"/>
<lb ed="X" n="0298a01"/><lb ed="R106" n="0408b16"/><entry><form><name role="" type="person">黃魯直</name></form><cb:def><p xml:id="pX60p0298a0104" cb:place="inline">諱廷堅。號山谷。金華府人。得法於黃龍祖
<lb ed="X" n="0298a02"/><lb ed="R106" n="0408b17"/>心禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0298a03"/><lb ed="R106" n="0408b18"/><entry><form>太公望</form><cb:def><p xml:id="pX60p0298a0304" cb:place="inline">姓姜。名尙。字子牙。東海人。西伯將出獵。卜
<lb ed="X" n="0298a04"/><lb ed="R106" n="0409a01"/>之曰。畋至渭陽。所獲者。非熊。非罷。覇王之輔。旣出
<lb ed="X" n="0298a05"/><lb ed="R106" n="0409a02"/>果見呂尙。於渭之陽。昌大悅曰。太公望子久矣。故
<lb ed="X" n="0298a06"/><lb ed="R106" n="0409a03"/>號太公望。遂立爲師。封呂侯。佐武王伐紂。有功封
<lb ed="X" n="0298a07"/><lb ed="R106" n="0409a04"/>齊國。以康兆民塗炭之苦者。非熊之兆夢也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0298a08"/><lb ed="R106" n="0409a05"/><entry><form>波斯匿王</form><cb:def><p xml:id="pX60p0298a0805" cb:place="inline">唐言勝軍。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0298a09"/><lb ed="R106" n="0409a06"/><entry><form><name role="" type="person">末利夫人</name></form><cb:def><p xml:id="pX60p0298a0905" cb:place="inline">此云鬘。匿王之后。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0298a10"/><lb ed="R106" n="0409a07"/><entry><form><name role="" type="person">司馬溫公</name></form><cb:def><p xml:id="pX60p0298a1005" cb:place="inline">姓司馬。名光。字君實。宋<anchor xml:id="nkr_note_add_0298a1001" n="0298a1001"/><anchor xml:id="beg0298a1001" n="0298a1001"/>陝<anchor xml:id="end0298a1001"/>州人。贈溫國
<lb ed="X" n="0298a11"/><lb ed="R106" n="0409a08"/>　公。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0298a12"/><lb ed="R106" n="0409a09"/><entry><form>劉忠定公</form><cb:def><p xml:id="pX60p0298a1205" cb:place="inline">名安世。號元城先生。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0298a13"/><lb ed="R106" n="0409a10"/><entry><form>南容三復白圭</form><cb:def><p xml:id="pX60p0298a1307" cb:place="inline">孔子弟子。名縚。字子容。居南宮。經
<lb ed="X" n="0298a14"/><lb ed="R106" n="0409a11"/>云。白圭之玷。尙可磨也。斯言之玷。不可爲也。南容
<lb ed="X" n="0298a15"/><lb ed="R106" n="0409a12"/>一日三誦此言。故曰三復。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0298a16"/><lb ed="R106" n="0409a13"/><entry><form>玄眞子</form><cb:def><p xml:id="pX60p0298a1604" cb:place="inline">唐。張志和。字玄眞子。隱居不仕。住湖中。號
<lb ed="X" n="0298a17"/><lb ed="R106" n="0409a14"/>烟波釣徒。肅宗賜奴婢二人。名曰漁童。樵靑。人問
<lb ed="X" n="0298a18"/><lb ed="R106" n="0409a15"/>其故。和曰。漁童使捧鈎收綸。蘆中鼓枻。樵靑刈蘭
<lb ed="X" n="0298a19"/><lb ed="R106" n="0409a16"/>薪桂。竹裏煎茶</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0298a20"/><lb ed="R106" n="0409a17"/><entry><form>露源</form><cb:def><p xml:id="pX60p0298a2003" cb:place="inline">諱惟淸。得法於祀心禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0298a21"/><lb ed="R106" n="0409a18"/><entry><form><name role="" type="person">尼乾子</name></form><cb:def><p xml:id="pX60p0298a2104" cb:place="inline">此云不繫。自餓外道。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0298a22"/><lb ed="R106" n="0409b01"/><entry><form>黃帝</form><cb:def><p xml:id="pX60p0298a2203" cb:place="inline">姓公孫。諱軒轅。有熊國君之子。長于姬水。故
<lb ed="X" n="0298a23"/><lb ed="R106" n="0409b02"/>又以姬爲姓。代神農氏爲天子。始作冕旒。爲玄衣
<lb ed="X" n="0298a24"/><lb ed="R106" n="0409b03"/>黃裳。以象天地之正色也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0298b" n="0298b"/>
<lb ed="X" n="0298b01"/><lb ed="R106" n="0409b04"/><entry><form>子雲</form><cb:def><p xml:id="pX60p0298b0103" cb:place="inline">姓楊名雄。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0298b02"/><lb ed="R106" n="0409b05"/><entry><form>東坡</form><cb:def><p xml:id="pX60p0298b0203" cb:place="inline">姓蘇。名軾。字子瞻。眉山人也。<name role="" type="person">宋仁宗</name>大寵。每
<lb ed="X" n="0298b03"/><lb ed="R106" n="0409b06"/>詔談論。一日不至。由翰院遠。帝遂遷院。建金鑾殿
<lb ed="X" n="0298b04"/><lb ed="R106" n="0409b07"/>東坡上。時人不敢觸名。故稱內翰東坡學士。文超
<lb ed="X" n="0298b05"/><lb ed="R106" n="0409b08"/>名哲。官居兵部尙書。國臣無出其上。得法於常聰
<lb ed="X" n="0298b06"/><lb ed="R106" n="0409b09"/>禪師。南下十三世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0298b07"/><lb ed="R106" n="0409b10"/><entry><form><name role="" type="person">阿育王</name></form><cb:def><p xml:id="pX60p0298b0704" cb:place="inline">此云無憂。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0298b08"/><lb ed="R106" n="0409b11"/><entry><form>樓子和尙</form><cb:def><p xml:id="pX60p0298b0805" cb:place="inline">一日偶行街市。聞樓上唱云。你若無心
<lb ed="X" n="0298b09"/><lb ed="R106" n="0409b12"/>我便休。忽然大悟。故名樓子。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0298b10"/><lb ed="R106" n="0409b13"/><entry><form>六王之樂</form><cb:def><p xml:id="pX60p0298b1005" cb:place="inline">黃帝之樂名雲門。堯之樂名大章。舜之
<lb ed="X" n="0298b11"/><lb ed="R106" n="0409b14"/>樂名大韶。禹之樂名大夏。湯之樂名大濩。武之樂
<lb ed="X" n="0298b12"/><lb ed="R106" n="0409b15"/>名大武。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0298b13"/><lb ed="R106" n="0409b16"/><entry><form><name role="" type="person">甁沙王</name></form><cb:def><p xml:id="pX60p0298b1304" cb:place="inline">此云模實。謂身模充實也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0298b14"/><lb ed="R106" n="0409b17"/><entry><form>傅大士</form><cb:def><p xml:id="pX60p0298b1404" cb:place="inline">金華義烏縣人。名翕。彌勒應身。號善慧大
<lb ed="X" n="0298b15"/><lb ed="R106" n="0409b18"/>士。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0298b16"/><lb ed="R106" n="0410a01"/><entry><form>嗟來之食</form><cb:def><p xml:id="pX60p0298b1605" cb:place="inline">齊大饑。黔敖爲食于路。以待饑者而食
<lb ed="X" n="0298b17"/><lb ed="R106" n="0410a02"/>之。有餓者蒙袂輯履貿貿狀來。黔敖左奉食。右執
<lb ed="X" n="0298b18"/><lb ed="R106" n="0410a03"/>飮。曰嗟來食。揚其目而視之曰。子唯不食嗟來食
<lb ed="X" n="0298b19"/><lb ed="R106" n="0410a04"/>以至於斯也。從而謝之。終不食而死。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0298b20"/><lb ed="R106" n="0410a05"/><entry><form>死心</form><cb:def><p xml:id="pX60p0298b2003" cb:place="inline">諱悟新。韶州黃氏子也。得法於黃龍祖心禪
<lb ed="X" n="0298b21"/><lb ed="R106" n="0410a06"/>師。南下十三世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0298b22"/><lb ed="R106" n="0410a07"/><entry><form>晦堂</form><cb:def><p xml:id="pX60p0298b2203" cb:place="inline">諱祖心。南雄鄔氏子。得法於黃龍慧南禪師。
<lb ed="X" n="0298b23"/><lb ed="R106" n="0410a08"/>南下十二世。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0270a2301" to="#end0270a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">旦<note type="cf1">J31nB271_p0815b24</note></lem><rdg wit="#wit.orig">且</rdg></app>
<app from="#beg0270b0501" to="#end0270b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0270b0801" to="#end0270b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0270b0802" to="#end0270b0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0270b1301" to="#end0270b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0270b1801" to="#end0270b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0270b2101" to="#end0270b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0270b2201" to="#end0270b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0270b2401" to="#end0270b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0270c0201" to="#end0270c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0270c0701" to="#end0270c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0270c1101" to="#end0270c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0270c1401" to="#end0270c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0271a1501" to="#end0271a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0271a1502" to="#end0271a1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0271b0301" to="#end0271b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0271b1801" to="#end0271b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0271c0201" to="#end0271c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0271c0401" to="#end0271c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0271c0601" to="#end0271c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0271c1201" to="#end0271c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0273a1701" to="#end0273a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0273a2001" to="#end0273a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><g ref="#CB05242">䰂</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB15062">䰂</g></rdg></app>
<app from="#beg0273a2002" to="#end0273a2002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><g ref="#CB05242">䰂</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB15062">䰂</g></rdg></app>
<app from="#beg0273c1401" to="#end0273c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0274b1301" to="#end0274b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0275a1201" to="#end0275a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0275c0701" to="#end0275c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0275c2201" to="#end0275c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">蝡<note type="cf1">T01n0006_p0177a24</note><note type="cf2">T47n1973_p0327b25</note></lem><rdg wit="#wit.orig">輭</rdg></app>
<app from="#beg0276a0201" to="#end0276a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0276b0401" to="#end0276b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">卻</lem><rdg wit="#wit.orig">郤</rdg></app>
<app from="#beg0276b0501" to="#end0276b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">卻</lem><rdg wit="#wit.orig">郤</rdg></app>
<app from="#beg0276b0901" to="#end0276b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">蝡<note type="cf1">T01n0006_p0177a24</note><note type="cf2">T47n1973_p0327b25</note></lem><rdg wit="#wit.orig">輭</rdg></app>
<app from="#beg0276b1801" to="#end0276b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0277a0201" to="#end0277a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0277b0201" to="#end0277b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0278b0101" to="#end0278b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0278b1301" to="#end0278b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0279a1701" to="#end0279a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0279c1201" to="#end0279c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0280b0401" to="#end0280b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0280c0701" to="#end0280c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0280c1301" to="#end0280c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">妺</lem><rdg wit="#wit.orig">妹</rdg></app>
<app from="#beg0280c2201" to="#end0280c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0281a1601" to="#end0281a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0281c0201" to="#end0281c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0281c1901" to="#end0281c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0282c0701" to="#end0282c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0282c2101" to="#end0282c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0283a0201" to="#end0283a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0283a1401" to="#end0283a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0283b0601" to="#end0283b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0283b0901" to="#end0283b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0283b1701" to="#end0283b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0283b1702" to="#end0283b1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0283b2301" to="#end0283b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">頃</lem><rdg wit="#wit.orig">項</rdg></app>
<app from="#beg0283c0601" to="#end0283c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0283c0801" to="#end0283c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0283c0901" to="#end0283c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0283c2201" to="#end0283c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0283c2202" to="#end0283c2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0284a0501" to="#end0284a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0284a2401" to="#end0284a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0284b0101" to="#end0284b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0284b0301" to="#end0284b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0285a2001" to="#end0285a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0285b0301" to="#end0285b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0285b1801" to="#end0285b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0287b1201" to="#end0287b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0287b2201" to="#end0287b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0289b0301" to="#end0289b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0289c2101" to="#end0289c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0290b0101" to="#end0290b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0290b0301" to="#end0290b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0290c0301" to="#end0290c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0291a1001" to="#end0291a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0291b0901" to="#end0291b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0291b1201" to="#end0291b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0293a1601" to="#end0293a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0294b0501" to="#end0294b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0294c1801" to="#end0294c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0295a0501" to="#end0295a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0296a0801" to="#end0296a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0296a1001" to="#end0296a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0296a1101" to="#end0296a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0296b2301" to="#end0296b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0296c0401" to="#end0296c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><g ref="#CB05242">䰂</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB15062">䰂</g></rdg></app>
<app from="#beg0296c0402" to="#end0296c0402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0297a1401" to="#end0297a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0297a1801" to="#end0297a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><g ref="#CB05242">䰂</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB15062">䰂</g></rdg></app>
<app from="#beg0297a2301" to="#end0297a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><g ref="#CB05242">䰂</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB15062">䰂</g></rdg></app>
<app from="#beg0297b0501" to="#end0297b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0297b2401" to="#end0297b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0297c0201" to="#end0297c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">妺</lem><rdg wit="#wit.orig">妹</rdg></app>
<app from="#beg0297c0202" to="#end0297c0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">妺</lem><rdg wit="#wit.orig">妹</rdg></app>
<app from="#beg0298a1001" to="#end0298a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">陝</lem><rdg wit="#wit.orig">陜</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0270001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0270001">今改小字雙行爲大字單行然每解義之文原冠以釋字故免混亂</note>
<note n="0278001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0278001">古疑占</note>
<note n="0296001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0296001">卽疑亦</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0270a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0270a2301">旦【CB】，且【卍續】</note>
<note n="0270b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0270b0501">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0270b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0270b0801">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0270b0802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0270b0802">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0270b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0270b1301">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0270b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0270b1801">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0270b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0270b2101">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0270b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0270b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0270b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0270b2401">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0270c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0270c0201">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0270c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0270c0701">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0270c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0270c1101">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0270c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0270c1401">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0271a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0271a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0271a1502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0271a1502">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0271b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0271b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0271b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0271b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0271c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0271c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0271c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0271c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0271c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0271c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0271c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0271c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0273a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0273a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0273a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0273a2001"><g ref="#CB05242">䰂</g>【CB】，<g ref="#CB15062">䰂</g>【卍續】</note>
<note n="0273a2002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0273a2002"><g ref="#CB05242">䰂</g>【CB】，<g ref="#CB15062">䰂</g>【卍續】</note>
<note n="0273c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0273c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0274b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0274b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0275a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0275a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0275c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0275c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0275c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0275c2201">蝡【CB】，輭【卍續】</note>
<note n="0276a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0276a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0276b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0276b0401">卻【CB】，郤【卍續】</note>
<note n="0276b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0276b0501">卻【CB】，郤【卍續】</note>
<note n="0276b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0276b0901">蝡【CB】，輭【卍續】</note>
<note n="0276b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0276b1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0277a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0277a0201">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0277b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0277b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0278b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0278b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0278b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0278b1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0279a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0279a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0279c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0279c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0280b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0280b0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0280c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0280c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0280c1301" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X60.0280c13.19" target="#nkr_note_add_0280c1301">妺【CB】，妹【卍續】（CBETA 按：可參考《佩觿》卷下第38頁：「妹妺，上莫佩翻姉妹，下音末桀妻。」）</note>
<note n="0280c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0280c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0281a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0281a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0281c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0281c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0281c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0281c1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0282c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0282c0701">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0282c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0282c2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0283a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0283a0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0283a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0283a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0283b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0283b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0283b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0283b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0283b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0283b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0283b1702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0283b1702">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0283b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0283b2301">頃【CB】，項【卍續】</note>
<note n="0283c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0283c0601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0283c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0283c0801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0283c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0283c0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0283c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0283c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0283c2202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0283c2202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0284a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0284a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0284a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0284a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0284b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0284b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0284b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0284b0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0285a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0285a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0285b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0285b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0285b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0285b1801">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0287b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0287b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0287b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0287b2201">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0289b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0289b0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0289c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0289c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0290b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0290b0101">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0290b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0290b0301">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0290c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0290c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0291a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0291a1001">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0291b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0291b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0291b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0291b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0293a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0293a1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0294b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0294b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0294c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0294c1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0295a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0295a0501">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0296a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0296a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0296a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0296a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0296a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0296a1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0296b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0296b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0296c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0296c0401"><g ref="#CB05242">䰂</g>【CB】，<g ref="#CB15062">䰂</g>【卍續】</note>
<note n="0296c0402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0296c0402">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0297a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0297a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0297a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0297a1801"><g ref="#CB05242">䰂</g>【CB】，<g ref="#CB15062">䰂</g>【卍續】</note>
<note n="0297a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0297a2301"><g ref="#CB05242">䰂</g>【CB】，<g ref="#CB15062">䰂</g>【卍續】</note>
<note n="0297b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0297b0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0297b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0297b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0297c0201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X60.0297c02.03" target="#nkr_note_add_0297c0201">妺【CB】，妹【卍續】（CBETA 按：可參考《佩觿》卷下第38頁：「妹妺，上莫佩翻姉妹，下音末桀妻。」）</note>
<note n="0297c0202" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X60.0297c02.13" target="#nkr_note_add_0297c0202">妺【CB】，妹【卍續】</note>
<note n="0298a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0298a1001">陝【CB】，陜【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>