<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X74n1496">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1496 慈悲道場水懺法科註</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1496 慈悲道場水懺法科註</title>
			<author>淸 西宗集註</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp7"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>3卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">74</idno>.<idno type="no">1496</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">慈悲道場水懺法科註</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00477">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00477</charName>
				<mapping cb:dec="983517" type="PUA">U+F01DD</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+3F97</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>痕</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[病-丙+(一/艮)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00985">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00985</charName>
				<mapping cb:dec="984025" type="PUA">U+F03D9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2039D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>愆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[億-音+(夫*夫)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02549">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02549</charName>
				<mapping cb:dec="985589" type="PUA">U+F09F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+445B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>舐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舌*氐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04846">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04846</charName>
				<mapping cb:dec="987886" type="PUA">U+F12EE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+342B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>凶</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[离-禸]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05315">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05315</charName>
				<mapping cb:dec="988355" type="PUA">U+F14C3</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3E11</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>爨</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[爂-火+焚]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05577">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05577</charName>
				<mapping cb:dec="988617" type="PUA">U+F15C9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E30E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(曷-曰)/月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB06873">
				<charName>CBETA CHARACTER CB06873</charName>
				<mapping cb:dec="989913" type="PUA">U+F1AD9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2231E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>迴</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[廷-壬+(同-(一/口)+巳)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB09660">
				<charName>CBETA CHARACTER CB09660</charName>
				<mapping cb:dec="992700" type="PUA">U+F25BC</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+36F4</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[女*(巢-果+(离-禸))]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15072">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName>
				<mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15108">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15108</charName>
				<mapping cb:dec="998148" type="PUA">U+F3B04</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+2048B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>兇</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[离-禸+几]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15141">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15141</charName>
				<mapping cb:dec="998181" type="PUA">U+F3B25</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邂</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邂-(刀/牛)+羊]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16631">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16631</charName>
				<mapping cb:dec="999671" type="PUA">U+F40F7</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2032F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>儷</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[仁-二+离]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-05-19T13:54:24">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0723a" n="0723a"/>
<lb ed="X" n="0723a01"/>
<lb ed="X" n="0723a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1496-A 慈悲道場水懺原叙</cb:mulu><head>No. 1496-A
<lb ed="X" n="0723a03"/><lb ed="R129" n="0414a01"/> 慈悲道場水懺原叙</head>
<lb ed="X" n="0723a04"/>
<lb ed="X" n="0723a05"/><lb ed="R129" n="0414a02"/><p xml:id="pX74p0723a0501">凡謂聖敎制作。未有無所感而爲之者也。昔唐懿宗
<lb ed="X" n="0723a06"/><lb ed="R129" n="0414a03"/>時。有悟達國師知玄者。邂逅迦諾尊者於京師叢林。
<lb ed="X" n="0723a07"/><lb ed="R129" n="0414a04"/>尊者化身。示迦摩羅疾。衆皆嫌惡。惟知玄師殷勤顧
<lb ed="X" n="0723a08"/><lb ed="R129" n="0414a05"/>問。略無厭色。欲分袂。尊者感其風義。祝之曰。向後有
<lb ed="X" n="0723a09"/><lb ed="R129" n="0414a06"/>難。可往西蜀彭州九龍山相詣。其山有松爲誌。無何
<lb ed="X" n="0723a10"/><lb ed="R129" n="0414a07"/>知玄師以道德昭著。懿宗親臨法席。稱爲國師。復賜
<lb ed="X" n="0723a11"/><lb ed="R129" n="0414a08"/>沉香爲座。恩渥甚厚。自爾忽生人面瘡於膝上。眉目
<lb ed="X" n="0723a12"/><lb ed="R129" n="0414a09"/>口齒俱備。每以飮食餧之。則開口吞啖。與人無異。徧
<lb ed="X" n="0723a13"/><lb ed="R129" n="0414a10"/>召名醫。皆不能治。因記昔日尊者之語。入山相尋。果
<lb ed="X" n="0723a14"/><lb ed="R129" n="0414a11"/>見二松於煙雲間。卽趍其所。崇樓廣殿。金碧交輝。尊
<lb ed="X" n="0723a15"/><lb ed="R129" n="0414a12"/>者顧接甚歡。遂以所苦吿之。尊者曰。無傷也。巖下有
<lb ed="X" n="0723a16"/><lb ed="R129" n="0414a13"/>泉。濯之當愈。命童子引至泉所。方掬水間。其瘡大呼
<lb ed="X" n="0723a17"/><lb ed="R129" n="0414a14"/>曰。且未可洗。師曾讀漢書袁盎晁錯傳乎。師曰曾讀。
<lb ed="X" n="0723a18"/><lb ed="R129" n="0414a15"/>旣曾讀。寧不知盎斬錯於東市。其冤爲何如哉。累世
<lb ed="X" n="0723a19"/><lb ed="R129" n="0414a16"/>求報於師。而師爲十世高僧。戒律精嚴。報不得其便。
<lb ed="X" n="0723a20"/><lb ed="R129" n="0414a17"/>今師受人主寵遇。過奢名利心起。於德有損。故能害
<lb ed="X" n="0723a21"/><lb ed="R129" n="0414a18"/>之。師卽袁盎。吾卽晁錯也。適蒙迦諾尊者洗我以三
<lb ed="X" n="0723a22"/><lb ed="R129" n="0414b01"/>昧法水。自此不復與師爲冤矣。國師凜然。魂不住體。
<lb ed="X" n="0723a23"/><lb ed="R129" n="0414b02"/>其痛徹髓。絕而復甦。瘡亦不見。回顧殿宇。忽然如失。
<lb ed="X" n="0723a24"/><lb ed="R129" n="0414b03"/>師遂卓菴於所。修懺文三卷。由歷劫因果之不昧。擧
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0723b" n="0723b"/>
<lb ed="X" n="0723b01"/><lb ed="R129" n="0414b04"/>世受報之有徵。葢取三昧水。洗冤業爲義。故名曰水
<lb ed="X" n="0723b02"/><lb ed="R129" n="0414b05"/>懺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0723b03"/><lb ed="R129" n="0414b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">緣起文</cb:mulu><head>緣起文</head>
<lb ed="X" n="0723b04"/><lb ed="R129" n="0414b07"/><p xml:id="pX74p0723b0401">恭聞水懺僧寶建言。迦諾尊者。澍三昧中之法流。悟
<lb ed="X" n="0723b05"/><lb ed="R129" n="0414b08"/>達國師。洗十生前之罪垢。觀心空處。隨形孽影全消。
<lb ed="X" n="0723b06"/><lb ed="R129" n="0414b09"/>掬水灌時。劇報惡瘡尋滅。<anchor xml:id="nkr_note_add_0723b0601" n="0723b0601"/><anchor xml:id="beg0723b0601" n="0723b0601"/>已<anchor xml:id="end0723b0601"/>釋生生莫解之冤。必懺
<lb ed="X" n="0723b07"/><lb ed="R129" n="0414b10"/>佛佛無赦之罪。譬如藥中。服其善見。是病皆瘳。照中
<lb ed="X" n="0723b08"/><lb ed="R129" n="0414b11"/>耀其神光。無幽不燭者矣。玄公旣感遇聖師。願施仁
<lb ed="X" n="0723b09"/><lb ed="R129" n="0414b12"/>末世。由是錄
<lb ed="X" n="0723b10" type="honorific"/><lb ed="R129" n="0414b13"/>諸佛之洪名。<anchor xml:id="nkr_note_add_0723b1001" n="0723b1001"/><anchor xml:id="beg0723b1001" n="0723b1001"/>采<anchor xml:id="end0723b1001"/>羣經之玄義。俾展演者。轉冤家如眷
<lb ed="X" n="0723b11"/><lb ed="R129" n="0414b14"/>屬。敬禮者。變罪藪爲福田。茲者要祈業海波平。仰叩
<lb ed="X" n="0723b12"/><lb ed="R129" n="0414b15"/>覺王。必蒙加被。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0723b13"/><lb ed="R129" n="0414b16"/>
<lb ed="X" n="0723b14"/><lb ed="R129" n="0414b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">例言</cb:mulu><head>例言</head>
<lb ed="X" n="0723b15"/><lb ed="R129" n="0414b18"/><p xml:id="pX74p0723b1501">六經之有註疏。內典之有譯解。由來久矣。顧註經多。
<lb ed="X" n="0723b16"/><lb ed="R129" n="0415a01"/>而註懺少。此何說歟。竊以竺乾立敎。旣開懺悔一門。
<lb ed="X" n="0723b17"/><lb ed="R129" n="0415a02"/>則懺從何懺。悔從何悔。必當使懺文大義。綱擧目張。
<lb ed="X" n="0723b18"/><lb ed="R129" n="0415a03"/>肌分擘解。然後四衆聞之。心地頓開。言言有會。科註
<lb ed="X" n="0723b19"/><lb ed="R129" n="0415a04"/>之役　師。正欲如上所說。肩仔勿辭也。至其寒暑罔
<lb ed="X" n="0723b20"/><lb ed="R129" n="0415a05"/>間。旣竭苦心。而證據則援引諸經。攷究又悉。本大藏
<lb ed="X" n="0723b21"/><lb ed="R129" n="0415a06"/>卽或有未註。或云再考者。皆係闕疑。初非忽略。講過
<lb ed="X" n="0723b22"/><lb ed="R129" n="0415a07"/>又講之。疵固無庸。其重複杜撰臆見之陋。絕未敢爲
<lb ed="X" n="0723b23"/><lb ed="R129" n="0415a08"/>私增。</p>
<lb ed="X" n="0723b24"/><lb ed="R129" n="0415a09"/><p xml:id="pX74p0723b2401">懺文。文有長短。註亦詳略不齊。今科註長段處。旣依
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0723c" n="0723c"/>
<lb ed="X" n="0723c01"/><lb ed="R129" n="0415a10"/>總科。分爲段落。其短段註法。恐前後繙檢。猝難理會。
<lb ed="X" n="0723c02"/><lb ed="R129" n="0415a11"/>槩遵藏本。諸品經典。少指頭緖。覽者徐可得之。以云
<lb ed="X" n="0723c03"/><lb ed="R129" n="0415a12"/>挂一漏萬。則不敢辭。若言飾智炫奇。失之遠矣。</p>
<lb ed="X" n="0723c04"/><lb ed="R129" n="0415a13"/><p xml:id="pX74p0723c0401">憶師業儒授經。卽留心內典。後因家難洊至。拋棄世
<lb ed="X" n="0723c05"/><lb ed="R129" n="0415a14"/>緣。禮　超凡大師於金峨授記。爲賢首法嗣。雖常隨
<lb ed="X" n="0723c06"/><lb ed="R129" n="0415a15"/>大師之請都講執事。如陳婆渡與江心定橋。洎今龍
<lb ed="X" n="0723c07"/><lb ed="R129" n="0415a16"/>住。皆躳自陞座者也。科註之成。　師固夙有弘願。然
<lb ed="X" n="0723c08"/><lb ed="R129" n="0415a17"/>起於某年某月者。嚮未前聞。竣於丁卯年臘月者。因
<lb ed="X" n="0723c09"/><lb ed="R129" n="0415a18"/>師病篤。絕筆註懺。高閣未及啓講。不無遺哀。但素衷
<lb ed="X" n="0723c10"/><lb ed="R129" n="0415b01"/>少遂。而法寶流通。繼往開來。亦窺見一斑矣。</p>
<lb ed="X" n="0723c11"/><lb ed="R129" n="0415b02"/><p xml:id="pX74p0723c1101">懺文三卷。首簡俱有贊佛偈四句。今首兩卷不註。獨
<lb ed="X" n="0723c12"/><lb ed="R129" n="0415b03"/>註末卷。　師遵古本科註。仍註末卷。不及註者。病篤
<lb ed="X" n="0723c13"/><lb ed="R129" n="0415b04"/>而止。識者幸勿附和忌嫉吾師者。翻前刻心經脫略
<lb ed="X" n="0723c14"/><lb ed="R129" n="0415b05"/>之案。妄肆譏評。要當自具重瞳。萬母爲彼魔嬈。</p>
<lb ed="X" n="0723c15"/><lb ed="R129" n="0415b06"/><p xml:id="pX74p0723c1501">內典難字向俱音註。極易攷詳。然亥豕魯魚舛譌正
<lb ed="X" n="0723c16"/><lb ed="R129" n="0415b07"/>復不免。今科註悉本字彚。細心訂核。繕寫工梓。旣便
<lb ed="X" n="0723c17"/><lb ed="R129" n="0415b08"/>唪持。亦通書法。一切音韻筆畫。務歸典雅。並不侏<g ref="#CB16631">𠌯</g>。
<lb ed="X" n="0723c18"/><lb ed="R129" n="0415b09"/>捐資剞劂。固　佛祖之光明。隨力捨施。亦檀那之福
<lb ed="X" n="0723c19"/><lb ed="R129" n="0415b10"/>慧。卷內如心蓮湯子。首先頓施。外其四衆。兩錢分計。
<lb ed="X" n="0723c20"/><lb ed="R129" n="0415b11"/>咸各彚登。刻之卷首。洵與受報酬之盛擧矣。若　師
<lb ed="X" n="0723c21"/><lb ed="R129" n="0415b12"/>高足。唯一匍匐。善門錙銖。不爽總期。</p>
<lb ed="X" n="0723c22"/><lb ed="R129" n="0415b13"/><p xml:id="pX74p0723c2201">龍象永耀。貝葉常榮。勞不可忘。名應均附。</p><p xml:id="pX74p0723c2217" cb:place="inline">旹在
<lb ed="X" n="0723c23" type="honorific"/><lb ed="R129" n="0415b14"/>康熈己巳初秋穀旦</p>
<lb ed="X" n="0723c24"/><lb ed="R129" n="0415b15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0723c2401">傳人龍伯寅</item><item xml:id="itemX74p0723c2406">倪培基筦生</item>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0724a" n="0724a"/>
<lb ed="X" n="0724a01"/><lb ed="R129" n="0415b16"/><item xml:id="itemX74p0724a0101">湯建章心蓮</item><item xml:id="itemX74p0724a0106">楊靈伊卽中</item>
<lb ed="X" n="0724a02"/><lb ed="R129" n="0415b17"/><item xml:id="itemX74p0724a0201">徐行睿二魯</item><item xml:id="itemX74p0724a0206">周嗣炳旦如</item>
<lb ed="X" n="0724a03"/><lb ed="R129" n="0415b18"/><item xml:id="itemX74p0724a0301">聞靈瑞璘友</item></list><p xml:id="pX74p0724a0306" cb:place="inline">同識</p>
<lb ed="X" n="0724a04"/><lb ed="R129" n="0416a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0724a0401">釋本生契山</item><item xml:id="itemX74p0724a0406">寂乾行觀</item>
<lb ed="X" n="0724a05"/><lb ed="R129" n="0416a02"/><item xml:id="itemX74p0724a0501">成式蓮因</item><item xml:id="itemX74p0724a0505">重隆祖定</item></list><p xml:id="pX74p0724a0509" cb:place="inline">同校</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0724a06"/>
<lb ed="X" n="0724a07"/>
<lb ed="X" n="0724a08"/>
<lb ed="X" n="0724a09"/>
<lb ed="X" n="0724a10"/>
<lb ed="X" n="0724a11"/>
<lb ed="X" n="0724a12"/>
<lb ed="X" n="0724a13"/>
<lb ed="X" n="0724a14"/>
<lb ed="X" n="0724a15"/>
<lb ed="X" n="0724a16"/>
<lb ed="X" n="0724a17"/>
<lb ed="X" n="0724a18"/>
<lb ed="X" n="0724a19"/>
<lb ed="X" n="0724a20"/>
<lb ed="X" n="0724a21"/>
<lb ed="X" n="0724a22"/>
<lb ed="X" n="0724a23"/>
<lb ed="X" n="0724a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0725a" n="0725a"/>
<lb ed="X" n="0725a01"/><lb ed="R129" n="0417a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">水懺總科</cb:mulu><head>水懺總科</head>
<lb ed="X" n="0725a02"/><lb ed="R129" n="0417a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0725a0201">水懺科大分分<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0725a03"/><lb ed="R129" n="0417a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0725a0301">初總出懺名</item>
<lb ed="X" n="0725a04"/><lb ed="R129" n="0417a04"/><item xml:id="itemX74p0725a0401">二正陳懺文<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0725a05"/><lb ed="R129" n="0417a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0725a0501">初叙述分<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0725a06"/><lb ed="R129" n="0417a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0725a0601">初證信<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0725a07"/><lb ed="R129" n="0417a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0725a0701">初序說懺由<note place="inline">一切</note></item>
<lb ed="X" n="0725a08"/><lb ed="R129" n="0417a06"/><item xml:id="itemX74p0725a0801">引經證成<note place="inline">良以</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0725a09"/><lb ed="R129" n="0417a06"/><item xml:id="itemX74p0725a0901">二發起<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0725a10"/><lb ed="R129" n="0417a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0725a1001">初略序罪因<note place="inline">凡夫</note></item>
<lb ed="X" n="0725a11"/><lb ed="R129" n="0417a06"/><item xml:id="itemX74p0725a1101">二泛指罪相<note place="inline">不信</note></item>
<lb ed="X" n="0725a12"/><lb ed="R129" n="0417a06"/><item xml:id="itemX74p0725a1201">三約懺三世<note place="inline">過去</note></item>
<lb ed="X" n="0725a13"/><lb ed="R129" n="0417a06"/><item xml:id="itemX74p0725a1301">四求證佛聖<note place="inline">是故</note></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0725a14"/><lb ed="R129" n="0417a06"/><item xml:id="itemX74p0725a1401">二正說分<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0725a15"/><lb ed="R129" n="0417a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0725a1501">初懺悔門<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0725a16"/><lb ed="R129" n="0417a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0725a1601">初標章總示三障<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0725a17"/><lb ed="R129" n="0417a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0725a1701">初顯益勸歸<note place="inline">禮諸</note></item>
<lb ed="X" n="0725a18"/><lb ed="R129" n="0417a11"/><item xml:id="itemX74p0725a1801">二示相令懺<note place="inline">是故</note></item>
<lb ed="X" n="0725a19"/><lb ed="R129" n="0417a11"/><item xml:id="itemX74p0725a1901">三略陳罪相<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0725a20"/><lb ed="R129" n="0417a13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0725a2001">初起障之因<note place="inline">今日</note></item>
<lb ed="X" n="0725a21"/><lb ed="R129" n="0417a13"/><item xml:id="itemX74p0725a2101">二除障之緣<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0725a22"/><lb ed="R129" n="0417a14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0725a2201">初列數定名<note place="inline">然其</note></item>
<lb ed="X" n="0725a23"/><lb ed="R129" n="0417a14"/><item xml:id="itemX74p0725a2301">二勸修獲益<note place="inline">所以</note></item>
<lb ed="X" n="0725a24"/><lb ed="R129" n="0417a14"/><item xml:id="itemX74p0725a2401">三運心審滅<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0725a25"/><lb ed="R129" n="0417a17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0725a2501">初另標七種<note place="inline">是故</note></item>
<lb ed="X" n="0725a26"/><lb ed="R129" n="0417a18"/><item xml:id="itemX74p0725a2601">二徵名列類<note place="inline">何等</note></item>
<lb ed="X" n="0725a27"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a2701">三牒名別釋<note place="inline">七</note>
<lb ed="X" n="0725a28"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0725a2801">初慚愧<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0725a29"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0725a2901">初牒<note place="inline">第一</note></item>
<lb ed="X" n="0725a30"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a3001">二釋<note place="inline">自惟</note></item>
<lb ed="X" n="0725a31"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a3101">三結<note place="inline">此實</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0725a32"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a3201">二恐怖<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0725a33"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0725a3301">初牒<note place="inline">第二</note></item>
<lb ed="X" n="0725a34"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a3401">二釋<note place="inline">此是</note></item>
<lb ed="X" n="0725a35"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a3501">三結<note place="inline">如此</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0725a36"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a3601">三厭離<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0725a37"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0725a3701">初牒<note place="inline">第三</note></item>
<lb ed="X" n="0725a38"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a3801">二釋<note place="inline">相與</note></item>
<lb ed="X" n="0725a39"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a3901">三結<note place="inline">生死</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0725a40"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a4001">四發心<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0725a41"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0725a4101">初牒<note place="inline">第四</note></item>
<lb ed="X" n="0725a42"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a4201">二釋<note place="inline">經言</note></item>
<lb ed="X" n="0725a43"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a4301">三結<note place="inline">欲得</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0725a44"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a4401">五平等<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0725a45"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0725a4501">初牒<note place="inline">第五</note></item>
<lb ed="X" n="0725a46"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a4601">二釋<note place="inline">於一</note></item>
<lb ed="X" n="0725a47"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a4701">三結<note place="inline">以分</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0725a48"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a4801">六報恩<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0725a49"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0725a4901">初牒<note place="inline">第六</note></item>
<lb ed="X" n="0725a50"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a5001">二釋<note place="inline">如來</note></item>
<lb ed="X" n="0725a51"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a5101">三結<note place="inline">我等</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0725a52"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a5201">七性空<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0725a53"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0725a5301">初牒<note place="inline">第七</note></item>
<lb ed="X" n="0725a54"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a5401">二釋<note place="inline">罪無</note></item>
<lb ed="X" n="0725a55"/><lb ed="R129" n="0418a01"/><item xml:id="itemX74p0725a5501">三結<note place="inline">故知</note></item></list></item></list></item>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0726a" n="0726a"/>
<lb ed="X" n="0726a01"/><lb ed="R129" n="0418a02"/><item xml:id="itemX74p0726a0101">四結上勸誡<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0726a02"/><lb ed="R129" n="0418a02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0726a0201">初勸如法之得<note place="inline">生如</note></item>
<lb ed="X" n="0726a03"/><lb ed="R129" n="0418a02"/><item xml:id="itemX74p0726a0301">二誡不如法之失<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0726a04"/><lb ed="R129" n="0418a02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0726a0401">初反明誡怠<note place="inline">若復</note></item>
<lb ed="X" n="0726a05"/><lb ed="R129" n="0418a02"/><item xml:id="itemX74p0726a0501">二引喩誡迷<note place="inline">且復</note></item>
<lb ed="X" n="0726a06"/><lb ed="R129" n="0418a02"/><item xml:id="itemX74p0726a0601">三引經誡覆<note place="inline">經中</note></item></list></item></list></item></list></item></list></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0726a07"/><lb ed="R129" n="0418a03"/><item xml:id="itemX74p0726a0701">二追前略釋三障<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0726a08"/><lb ed="R129" n="0418a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0726a0801">初由藉<note place="inline">所言</note></item>
<lb ed="X" n="0726a09"/><lb ed="R129" n="0418a04"/><item xml:id="itemX74p0726a0901">二結懺<note place="inline">是故</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0726a10"/><lb ed="R129" n="0418a04"/><item xml:id="itemX74p0726a1001">三分章廣釋三障<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0726a11"/><lb ed="R129" n="0418a07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0726a1101">初煩惱障<note place="inline">六</note>
<lb ed="X" n="0726a12"/><lb ed="R129" n="0418a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0726a1201">初推煩惱根本<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0726a13"/><lb ed="R129" n="0418a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0726a1301">初標障所起<note place="inline">第一</note></item>
<lb ed="X" n="0726a14"/><lb ed="R129" n="0418a11"/><item xml:id="itemX74p0726a1401">二因申三毒<note place="inline">意業</note></item>
<lb ed="X" n="0726a15"/><lb ed="R129" n="0418a12"/><item xml:id="itemX74p0726a1501">三果感五趣<note place="inline">是故</note></item>
<lb ed="X" n="0726a16"/><lb ed="R129" n="0418a13"/><item xml:id="itemX74p0726a1601">四結令懺悔<note place="inline">是故</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0726a17"/><lb ed="R129" n="0418a14"/><item xml:id="itemX74p0726a1701">二出煩惱過患<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0726a18"/><lb ed="R129" n="0418a14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0726a1801">初諸聖所呵<note place="inline">夫此</note></item>
<lb ed="X" n="0726a19"/><lb ed="R129" n="0418a15"/><item xml:id="itemX74p0726a1901">二結令懺悔<note place="inline">是故</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0726a20"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a2001">三明煩惱造罪<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0726a21"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0726a2101">初列數分懺<note place="inline">六</note>
<lb ed="X" n="0726a22"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0726a2201">初三數<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0726a23"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0726a2301">初明時處<note place="inline">某等</note></item>
<lb ed="X" n="0726a24"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a2401">二列相<note place="inline">或因</note></item>
<lb ed="X" n="0726a25"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a2501">三結罪<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0726a26"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a2601">四陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0726a27"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a2701">二四數<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0726a28"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0726a2801">初明時<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0726a29"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a2901">三結罪<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0726a30"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a3001">二列相<note place="inline">或因</note></item>
<lb ed="X" n="0726a31"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a3101">四陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0726a32"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a3201">三五數<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0726a33"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0726a3301">初明時<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0726a34"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a3401">二列相<note place="inline">或因</note></item>
<lb ed="X" n="0726a35"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a3501">三結罪<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0726a36"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a3601">四陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0726a37"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a3701">四六數<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0726a38"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0726a3801">初明時<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0726a39"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a3901">二列相<note place="inline">或因</note></item>
<lb ed="X" n="0726a40"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a4001">三結罪<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0726a41"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a4101">四陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0726a42"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a4201">五七數<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0726a43"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0726a4301">初明時<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0726a44"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a4401">二列相<note place="inline">或因</note></item>
<lb ed="X" n="0726a45"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a4501">三結罪<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0726a46"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a4601">四陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0726a47"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a4701">六總數<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0726a48"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0726a4801">初明時<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0726a49"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a4901">二列相<note place="inline">或因</note></item>
<lb ed="X" n="0726a50"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a5001">三結罪<note place="inline">惱亂</note></item>
<lb ed="X" n="0726a51"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a5101">四陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0726a52"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a5201">二發願總懺<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0726a53"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0726a5301">初承前申願<note place="inline">願某</note></item>
<lb ed="X" n="0726a54"/><lb ed="R129" n="0418a16"/><item xml:id="itemX74p0726a5401">二禮佛結願<note place="inline">發願</note></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0726a55"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><item xml:id="itemX74p0726a5501">四示煩惱懺悔<note place="inline">四</note>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0727a" n="0727a"/>
<lb ed="X" n="0727a01"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a0101">初承前起後<note place="inline">禮諸</note></item>
<lb ed="X" n="0727a02"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><item xml:id="itemX74p0727a0201">二立懺之意<note place="inline">五</note>
<lb ed="X" n="0727a03"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a0301">初牒名<note place="inline">夫論</note></item>
<lb ed="X" n="0727a04"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><item xml:id="itemX74p0727a0401">二釋義<note place="inline">本是</note></item>
<lb ed="X" n="0727a05"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><item xml:id="itemX74p0727a0501">三出過<note place="inline">人之</note></item>
<lb ed="X" n="0727a06"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><item xml:id="itemX74p0727a0601">四誡覆<note place="inline">但智</note></item>
<lb ed="X" n="0727a07"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><item xml:id="itemX74p0727a0701">五獲益<note place="inline">若能</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0727a08"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><item xml:id="itemX74p0727a0801">三行懺之法<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0727a09"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a0901">初策三業<note place="inline">若欲</note></item>
<lb ed="X" n="0727a10"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><item xml:id="itemX74p0727a1001">二發二心<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0727a11"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a1101">初標擧<note place="inline">生二</note></item>
<lb ed="X" n="0727a12"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><item xml:id="itemX74p0727a1201">二念無常<note place="inline">一者</note></item>
<lb ed="X" n="0727a13"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><item xml:id="itemX74p0727a1301">三念正法<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0727a14"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a1401">初不修善<note place="inline">二者</note></item>
<lb ed="X" n="0727a15"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><item xml:id="itemX74p0727a1501">二復造惡<note place="inline">五</note>
<lb ed="X" n="0727a16"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a1601">初諸聖難瞞<note place="inline">而今</note></item>
<lb ed="X" n="0727a17"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><item xml:id="itemX74p0727a1701">二怨證莫解<note place="inline">夫論</note></item>
<lb ed="X" n="0727a18"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><item xml:id="itemX74p0727a1801">三業無可隱<note place="inline">如經</note></item>
<lb ed="X" n="0727a19"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><item xml:id="itemX74p0727a1901">四報無人代<note place="inline">於是</note></item>
<lb ed="X" n="0727a20"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><item xml:id="itemX74p0727a2001">五策勵及時<note place="inline">我等</note></item></list></item></list></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0727a21"/><lb ed="R129" n="0418a17"/><item xml:id="itemX74p0727a2101">四結令懺悔<note place="inline">是故</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0727a22"/><lb ed="R129" n="0418a18"/><item xml:id="itemX74p0727a2201">五列煩惱名目○</item>
<lb ed="X" n="0727a23"/><lb ed="R129" n="0419a01"/><item xml:id="itemX74p0727a2301">六廣煩惱行障○</item></list></item>
<lb ed="X" n="0727a24"/><lb ed="R129" n="0419a01"/><item xml:id="itemX74p0727a2401">二業障○</item>
<lb ed="X" n="0727a25"/><lb ed="R129" n="0419a01"/><item xml:id="itemX74p0727a2501">三報障○</item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0727a26"/><lb ed="R129" n="0419a01"/><item xml:id="itemX74p0727a2601">二迴向門○</item></list></item></list></item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0727a27"/>
<lb ed="X" n="0727a28"/><lb ed="R129" n="0419a07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a2801">○五列煩惱名目<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0727a29"/><lb ed="R129" n="0419a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a2901">初列數分懺<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0727a30"/><lb ed="R129" n="0419a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a3001">初原因<note place="inline">某等</note></item>
<lb ed="X" n="0727a31"/><lb ed="R129" n="0419a08"/><item xml:id="itemX74p0727a3101">二列數<note place="inline">五</note>
<lb ed="X" n="0727a32"/><lb ed="R129" n="0419a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a3201">初懺十使<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0727a33"/><lb ed="R129" n="0419a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a3301">初列相<note place="inline">或躭</note></item>
<lb ed="X" n="0727a34"/><lb ed="R129" n="0419a08"/><item xml:id="itemX74p0727a3401">二陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0727a35"/><lb ed="R129" n="0419a08"/><item xml:id="itemX74p0727a3501">二懺十三隨<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0727a36"/><lb ed="R129" n="0419a08"/><item xml:id="itemX74p0727a3601">三懺三乘<note place="inline">於苦</note></item>
<lb ed="X" n="0727a37"/><lb ed="R129" n="0419a08"/><item xml:id="itemX74p0727a3701">四結罪<note place="inline">無量</note></item>
<lb ed="X" n="0727a38"/><lb ed="R129" n="0419a08"/><item xml:id="itemX74p0727a3801">五陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0727a39"/><lb ed="R129" n="0419a08"/><item xml:id="itemX74p0727a3901">二發願總懺<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0727a40"/><lb ed="R129" n="0419a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a4001">初承前申願<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0727a41"/><lb ed="R129" n="0419a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a4101">初離過<note place="inline">某等</note></item>
<lb ed="X" n="0727a42"/><lb ed="R129" n="0419a09"/><item xml:id="itemX74p0727a4201">二成德<note place="inline">修八</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0727a43"/><lb ed="R129" n="0419a09"/><item xml:id="itemX74p0727a4301">二禮佛結願<note place="inline">懺悔已竟</note></item></list></item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0727a44"/>
<lb ed="X" n="0727a45"/><lb ed="R129" n="0419a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a4501"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0727001" n="0727001"/>○六廣煩惱行障<note place="inline">五</note>
<lb ed="X" n="0727a46"/><lb ed="R129" n="0419a13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a4601">初承前起後<note place="inline">禮諸</note></item>
<lb ed="X" n="0727a47"/><lb ed="R129" n="0419a14"/><item xml:id="itemX74p0727a4701">二策修觀行<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0727a48"/><lb ed="R129" n="0419a15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a4801">初及時勉進<note place="inline">某等</note></item>
<lb ed="X" n="0727a49"/><lb ed="R129" n="0419a15"/><item xml:id="itemX74p0727a4901">二徵名標觀<note place="inline">何等</note></item>
<lb ed="X" n="0727a50"/><lb ed="R129" n="0419a16"/><item xml:id="itemX74p0727a5001">三疊名別釋<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0727a51"/><lb ed="R129" n="0419a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a5101">初觀因緣<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0727a52"/><lb ed="R129" n="0419a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a5201">初牒名<note place="inline">第一</note></item>
<lb ed="X" n="0727a53"/><lb ed="R129" n="0419a16"/><item xml:id="itemX74p0727a5301">二釋義<note place="inline">知我</note></item>
<lb ed="X" n="0727a54"/><lb ed="R129" n="0419a16"/><item xml:id="itemX74p0727a5401">三結觀<note place="inline">以是</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0727a55"/><lb ed="R129" n="0419a16"/><item xml:id="itemX74p0727a5501">二觀果報<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0727a56"/><lb ed="R129" n="0419a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a5601">初疊名<note place="inline">第二</note></item>
<lb ed="X" n="0727a57"/><lb ed="R129" n="0419a16"/><item xml:id="itemX74p0727a5701">二釋義<note place="inline">所有</note></item>
<lb ed="X" n="0727a58"/><lb ed="R129" n="0419a16"/><item xml:id="itemX74p0727a5801">三結觀<note place="inline">此亦</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0727a59"/><lb ed="R129" n="0419a16"/><item xml:id="itemX74p0727a5901">三觀自身<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0727a60"/><lb ed="R129" n="0419a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a6001">初疊名<note place="inline">第三</note></item>
<lb ed="X" n="0727a61"/><lb ed="R129" n="0419a16"/><item xml:id="itemX74p0727a6101">二釋義<note place="inline">雖有</note></item>
<lb ed="X" n="0727a62"/><lb ed="R129" n="0419a16"/><item xml:id="itemX74p0727a6201">三結觀<note place="inline">我今</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0727a63"/><lb ed="R129" n="0419a16"/><item xml:id="itemX74p0727a6301">四觀如來<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0727a64"/><lb ed="R129" n="0419a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0727a6401">初疊名<note place="inline">第四</note></item>
<lb ed="X" n="0727a65"/><lb ed="R129" n="0419a16"/><item xml:id="itemX74p0727a6501">二釋義<note place="inline">無爲</note></item>
<lb ed="X" n="0727a66"/><lb ed="R129" n="0419a16"/><item xml:id="itemX74p0727a6601">三結觀<note place="inline">雖復</note></item></list></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0727a67"/><lb ed="R129" n="0419a17"/><item xml:id="itemX74p0727a6701">三總念懺悔<note place="inline">生如</note></item>
<lb ed="X" n="0727a68"/><lb ed="R129" n="0419a18"/><item xml:id="itemX74p0727a6801">四沓陳名數<note place="inline">三</note>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0728a" n="0728a"/>
<lb ed="X" n="0728a01"/><lb ed="R129" n="0420a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0728a0101">初原因<note place="inline">某等</note></item>
<lb ed="X" n="0728a02"/><lb ed="R129" n="0420a02"/><item xml:id="itemX74p0728a0201">二列障<note place="inline">六</note>
<lb ed="X" n="0728a03"/><lb ed="R129" n="0420a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0728a0301">初三寶<note place="inline">起障</note></item>
<lb ed="X" n="0728a04"/><lb ed="R129" n="0420a05"/><item xml:id="itemX74p0728a0401">二三世<note place="inline">起障</note></item>
<lb ed="X" n="0728a05"/><lb ed="R129" n="0420a06"/><item xml:id="itemX74p0728a0501">三人天<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0728a06"/><lb ed="R129" n="0420a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0728a0601">初三界<note place="inline">障受</note></item>
<lb ed="X" n="0728a07"/><lb ed="R129" n="0420a06"/><item xml:id="itemX74p0728a0701">二六結<note place="inline">障不</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0728a08"/><lb ed="R129" n="0420a07"/><item xml:id="itemX74p0728a0801">四二乘<note place="inline">六</note>
<lb ed="X" n="0728a09"/><lb ed="R129" n="0420a07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0728a0901">初七方便<note place="inline">障安</note></item>
<lb ed="X" n="0728a10"/><lb ed="R129" n="0420a07"/><item xml:id="itemX74p0728a1001">二心慧<note place="inline">慈悲</note></item>
<lb ed="X" n="0728a11"/><lb ed="R129" n="0420a07"/><item xml:id="itemX74p0728a1101">三三觀<note place="inline">空平</note></item>
<lb ed="X" n="0728a12"/><lb ed="R129" n="0420a07"/><item xml:id="itemX74p0728a1201">四道品<note place="inline">助道</note></item>
<lb ed="X" n="0728a13"/><lb ed="R129" n="0420a07"/><item xml:id="itemX74p0728a1301">五禪定<note place="inline">八解</note></item>
<lb ed="X" n="0728a14"/><lb ed="R129" n="0420a07"/><item xml:id="itemX74p0728a1401">六智定<note place="inline">于十</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0728a15"/><lb ed="R129" n="0420a07"/><item xml:id="itemX74p0728a1501">五菩薩<note place="inline">七</note>
<lb ed="X" n="0728a16"/><lb ed="R129" n="0420a07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0728a1601">初說通<note place="inline">三三</note></item>
<lb ed="X" n="0728a17"/><lb ed="R129" n="0420a07"/><item xml:id="itemX74p0728a1701">二六度<note place="inline">六度</note></item>
<lb ed="X" n="0728a18"/><lb ed="R129" n="0420a07"/><item xml:id="itemX74p0728a1801">三四攝<note place="inline">四攝</note></item>
<lb ed="X" n="0728a19"/><lb ed="R129" n="0420a07"/><item xml:id="itemX74p0728a1901">四四弘<note place="inline">大乘</note></item>
<lb ed="X" n="0728a20"/><lb ed="R129" n="0420a07"/><item xml:id="itemX74p0728a2001">五明行<note place="inline">十明</note></item>
<lb ed="X" n="0728a21"/><lb ed="R129" n="0420a07"/><item xml:id="itemX74p0728a2101">六向願<note place="inline">十<g ref="#CB06873">𢌞</g></note></item>
<lb ed="X" n="0728a22"/><lb ed="R129" n="0420a07"/><item xml:id="itemX74p0728a2201">七十地<note place="inline">初地</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0728a23"/><lb ed="R129" n="0420a08"/><item xml:id="itemX74p0728a2301">六佛果<note place="inline">障佛</note></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0728a24"/><lb ed="R129" n="0420a08"/><item xml:id="itemX74p0728a2401">三懺<note place="inline">如是</note>
<lb ed="X" n="0728a25"/><lb ed="R129" n="0420a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0728a2501">五發願總懺<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0728a26"/><lb ed="R129" n="0420a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0728a2601">初承前申願<note place="inline">二</note></item>
<lb ed="X" n="0728a27"/><lb ed="R129" n="0420a10"/><item xml:id="itemX74p0728a2701">初成德<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0728a28"/><lb ed="R129" n="0420a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0728a2801">初成勝報<note place="inline">願藉</note></item>
<lb ed="X" n="0728a29"/><lb ed="R129" n="0420a10"/><item xml:id="itemX74p0728a2901">二廣修行<note place="inline">以如</note></item>
<lb ed="X" n="0728a30"/><lb ed="R129" n="0420a10"/><item xml:id="itemX74p0728a3001">三得定慧<note place="inline">於諸</note></item>
<lb ed="X" n="0728a31"/><lb ed="R129" n="0420a10"/><item xml:id="itemX74p0728a3101">四善說法<note place="inline">樂說</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0728a32"/><lb ed="R129" n="0420a10"/><item xml:id="itemX74p0728a3201">二斷惑<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0728a33"/><lb ed="R129" n="0420a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0728a3301">初永斷<note place="inline">令此</note></item>
<lb ed="X" n="0728a34"/><lb ed="R129" n="0420a10"/><item xml:id="itemX74p0728a3401">二頓悟<note place="inline">無漏</note></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0728a35"/><lb ed="R129" n="0420a11"/><item xml:id="itemX74p0728a3501">二禮佛結願<note place="inline">發願</note></item></list></item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0728a36"/>
<lb ed="X" n="0728a37"/><lb ed="R129" n="0420a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0728a3701">○二業障<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0728a38"/><lb ed="R129" n="0420a13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0728a3801">初顯業報<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0728a39"/><lb ed="R129" n="0420a13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0728a3901">初承前起後<note place="inline">禮諸</note></item>
<lb ed="X" n="0728a40"/><lb ed="R129" n="0420a13"/><item xml:id="itemX74p0728a4001">二示不明業力<note place="inline">夫業</note></item>
<lb ed="X" n="0728a41"/><lb ed="R129" n="0420a13"/><item xml:id="itemX74p0728a4101">三因不達業理<note place="inline">五</note>
<lb ed="X" n="0728a42"/><lb ed="R129" n="0420a13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0728a4201">初正明<note place="inline">何以</note></item>
<lb ed="X" n="0728a43"/><lb ed="R129" n="0420a13"/><item xml:id="itemX74p0728a4301">二標徵<note place="inline">何以</note></item>
<lb ed="X" n="0728a44"/><lb ed="R129" n="0420a13"/><item xml:id="itemX74p0728a4401">三疊釋<note place="inline">現報</note></item>
<lb ed="X" n="0728a45"/><lb ed="R129" n="0420a13"/><item xml:id="itemX74p0728a4501">四詳明<note place="inline">若今</note></item>
<lb ed="X" n="0728a46"/><lb ed="R129" n="0420a13"/><item xml:id="itemX74p0728a4601">五引證<note place="inline">所以</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0728a47"/><lb ed="R129" n="0420a13"/><item xml:id="itemX74p0728a4701">四令行懺獲益<note place="inline">過去</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0728a48"/><lb ed="R129" n="0420a13"/><item xml:id="itemX74p0728a4801">二列業相<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0728a49"/><lb ed="R129" n="0420a14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0728a4901">初總相懺<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0728a50"/><lb ed="R129" n="0420a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0728a5001">初懺悔<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0728a51"/><lb ed="R129" n="0420a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0728a5101">初列相<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0728a52"/><lb ed="R129" n="0420a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0728a5201">初總明<note place="inline">某等</note></item>
<lb ed="X" n="0728a53"/><lb ed="R129" n="0420a16"/><item xml:id="itemX74p0728a5301">二犯重<note place="inline">或作</note></item>
<lb ed="X" n="0728a54"/><lb ed="R129" n="0420a16"/><item xml:id="itemX74p0728a5401">三犯輕<note place="inline">優婆</note></item>
<lb ed="X" n="0728a55"/><lb ed="R129" n="0420a16"/><item xml:id="itemX74p0728a5501">四雜擧<note place="inline">於諸</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0728a56"/><lb ed="R129" n="0420a16"/><item xml:id="itemX74p0728a5601">二結罪<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0728a57"/><lb ed="R129" n="0420a16"/><item xml:id="itemX74p0728a5701">三陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0728a58"/><lb ed="R129" n="0420a17"/><item xml:id="itemX74p0728a5801">二發願<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0728a59"/><lb ed="R129" n="0420a17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0728a5901">初離過<note place="inline">某等</note></item>
<lb ed="X" n="0728a60"/><lb ed="R129" n="0420a17"/><item xml:id="itemX74p0728a6001">二成德<note place="inline">常習</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0728a61"/><lb ed="R129" n="0420a18"/><item xml:id="itemX74p0728a6101">三結願<note place="inline">歸依</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0728a62"/><lb ed="R129" n="0420a18"/><item xml:id="itemX74p0728a6201">二別相懺○</item></list></item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0728a63"/>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0729a" n="0729a"/>
<lb ed="X" n="0729a01"/><lb ed="R129" n="0421a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a0101">○二別相懺<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0729a02"/><lb ed="R129" n="0421a02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a0201">初承前起後<note place="inline">某等</note></item>
<lb ed="X" n="0729a03"/><lb ed="R129" n="0421a03"/><item xml:id="itemX74p0729a0301">二別中總擧<note place="inline">若總</note></item>
<lb ed="X" n="0729a04"/><lb ed="R129" n="0421a04"/><item xml:id="itemX74p0729a0401">三別中別列<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0729a05"/><lb ed="R129" n="0421a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a0501">初總標<note place="inline">別相</note></item>
<lb ed="X" n="0729a06"/><lb ed="R129" n="0421a05"/><item xml:id="itemX74p0729a0601">二分列<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0729a07"/><lb ed="R129" n="0421a07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a0701">初牒標<note place="inline">身三</note></item>
<lb ed="X" n="0729a08"/><lb ed="R129" n="0421a07"/><item xml:id="itemX74p0729a0801">二分釋<note place="inline">五</note>
<lb ed="X" n="0729a09"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a0901">初身業<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0729a10"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a1001">初殺<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0729a11"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a1101">初列罪分懺<note place="inline">六</note>
<lb ed="X" n="0729a12"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a1201">初食噉<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0729a13"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a1301">初引經證罪<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0729a14"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a1401">初傷慈<note place="inline">第一</note></item>
<lb ed="X" n="0729a15"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a1501">二苦報<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0729a16"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a1601">初略明苦報<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0729a17"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a1701">初明報<note place="inline">又言</note></item>
<lb ed="X" n="0729a18"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a1801">二悔罪<note place="inline">然所</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0729a19"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a1901">二備明苦報<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0729a20"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a2001">初三塗<note place="inline">是故</note></item>
<lb ed="X" n="0729a21"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a2101">二人類<note place="inline">若生</note></item></list></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0729a22"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a2201">二結懺令除<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0729a23"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a2301">初結罪<note place="inline">殺害</note></item>
<lb ed="X" n="0729a24"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a2401">二陳懺<note place="inline">是故</note></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0729a25"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a2501">二種種殺<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0729a26"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a2601">初殺因<note place="inline">某等</note></item>
<lb ed="X" n="0729a27"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a2701">二殺業<note place="inline">或破</note></item>
<lb ed="X" n="0729a28"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a2801">三結罪<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0729a29"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a2901">四陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0729a30"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a3001">三畜類<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0729a31"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a3101">初傷生<note place="inline">或以</note></item>
<lb ed="X" n="0729a32"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a3201">二苦相<note place="inline">使其</note></item>
<lb ed="X" n="0729a33"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a3301">三警迷<note place="inline">但使</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0729a34"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a3401">四人類<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0729a35"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a3501">初列相<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0729a36"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a3601">初人類<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0729a37"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a3701">二雜類<note place="inline">或塞</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0729a38"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a3801">二結罪<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0729a39"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a3901">三陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0729a40"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a4001">五微命<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0729a41"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a4101">初列罪<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0729a42"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a4201">二無知<note place="inline">凡夫</note></item>
<lb ed="X" n="0729a43"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a4301">三陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0729a44"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a4401">六刑獄<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0729a45"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a4501">初列罪<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0729a46"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a4601">二陳罪<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0729a47"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a4701">三陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0729a48"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a4801">二發願總懺<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0729a49"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0729a4901">初拔苦<note place="inline">願承</note></item>
<lb ed="X" n="0729a50"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a5001">二與樂<note place="inline">然後</note></item>
<lb ed="X" n="0729a51"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a5101">三結懺<note place="inline">我今</note></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0729a52"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0729a5201">二盜<note place="inline">三</note>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0730a" n="0730a"/>
<lb ed="X" n="0730a01"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a0101">初承前起後<note place="inline">禮諸</note></item>
<lb ed="X" n="0730a02"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a0201">二列罪分懺<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0730a03"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a0301">初總擧以勸<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0730a04"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a0401">初出過<note place="inline">經中</note></item>
<lb ed="X" n="0730a05"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a0501">二顯報<note place="inline">致使</note></item>
<lb ed="X" n="0730a06"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a0601">三結罪<note place="inline">劫盜</note></item>
<lb ed="X" n="0730a07"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a0701">四陳懺<note place="inline">是故</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0730a08"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a0801">二別釋令懺<note place="inline">六</note>
<lb ed="X" n="0730a09"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a0901">初官民物<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0730a10"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a1001">初列罪<note place="inline">自從</note></item>
<lb ed="X" n="0730a11"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a1101">二陳懺<note place="inline">如是</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0730a12"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a1201">二三寶物<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0730a13"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a1301">初列罪<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0730a14"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a1401">二陳懺<note place="inline">如是</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0730a15"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a1501">三親隣物<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0730a16"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a1601">初列罪<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0730a17"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a1701">二陳懺<note place="inline">如是</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0730a18"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a1801">四百姓物<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0730a19"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a1901">初列罪<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0730a20"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a2001">二陳懺<note place="inline">如是</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0730a21"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a2101">五交易物<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0730a22"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a2201">初列罪<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0730a23"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a2301">二陳懺<note place="inline">如是</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0730a24"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a2401">六雜擧物<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0730a25"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a2501">初列罪<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0730a26"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a2601">二陳懺<note place="inline">如是</note></item></list></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0730a27"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a2701">三承懺發願<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0730a28"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a2801">初四緣不缺<note place="inline">願承</note></item>
<lb ed="X" n="0730a29"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a2901">二檀度同修<note place="inline">一切</note></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0730a30"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a3001">三婬<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0730a31"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a3101">初列罪分懺<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0730a32"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a3201">初訶欲<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0730a33"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a3301">初誡欲習<note place="inline">次復</note></item>
<lb ed="X" n="0730a34"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a3401">二示苦報<note place="inline">所以</note></item>
<lb ed="X" n="0730a35"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a3501">三陳懺悔<note place="inline">婬欲</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0730a36"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a3601">二列罪<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0730a37"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a3701">初出罪相<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0730a38"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a3801">二陳懺悔<note place="inline">如是</note></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0730a39"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a3901">二發願總懺<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0730a40"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a4001">初感勝報<note place="inline">願承</note></item>
<lb ed="X" n="0730a41"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a4101">二修觀行<note place="inline">了悟</note></item>
<lb ed="X" n="0730a42"/><lb ed="R129" n="0421a08"/><item xml:id="itemX74p0730a4201">三結懺<note place="inline">懺悔</note></item></list></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0730a43"/><lb ed="R129" n="0421a09"/><item xml:id="itemX74p0730a4301">二口業○</item>
<lb ed="X" n="0730a44"/><lb ed="R129" n="0421a10"/><item xml:id="itemX74p0730a4401">三諸根○</item>
<lb ed="X" n="0730a45"/><lb ed="R129" n="0421a11"/><item xml:id="itemX74p0730a4501">四三寶○</item>
<lb ed="X" n="0730a46"/><lb ed="R129" n="0421a12"/><item xml:id="itemX74p0730a4601">五諸惡○</item></list></item></list></item></list></item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0730a47"/>
<lb ed="X" n="0730a48"/><lb ed="R129" n="0422a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a4801">○二口業<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0730a49"/><lb ed="R129" n="0422a13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a4901">初承前起後<note place="inline">前<anchor xml:id="nkr_note_add_0730a4901" n="0730a4901"/><anchor xml:id="beg0730a4901" n="0730a4901"/>已<anchor xml:id="end0730a4901"/></note></item>
<lb ed="X" n="0730a50"/><lb ed="R129" n="0422a14"/><item xml:id="itemX74p0730a5001">二列相分懺<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0730a51"/><lb ed="R129" n="0422a15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a5101">初總擧<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0730a52"/><lb ed="R129" n="0422a15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a5201">初引經示報<note place="inline">經中</note></item>
<lb ed="X" n="0730a53"/><lb ed="R129" n="0422a15"/><item xml:id="itemX74p0730a5301">二結懺令除<note place="inline">口業</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0730a54"/><lb ed="R129" n="0422a16"/><item xml:id="itemX74p0730a5401">二別列<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0730a55"/><lb ed="R129" n="0422a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a5501">初惡口<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0730a56"/><lb ed="R129" n="0422a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a5601">初列相<note place="inline">某等</note></item>
<lb ed="X" n="0730a57"/><lb ed="R129" n="0422a16"/><item xml:id="itemX74p0730a5701">二結罪<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0730a58"/><lb ed="R129" n="0422a16"/><item xml:id="itemX74p0730a5801">三陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0730a59"/><lb ed="R129" n="0422a16"/><item xml:id="itemX74p0730a5901">二妄語<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0730a60"/><lb ed="R129" n="0422a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a6001">初列相<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0730a61"/><lb ed="R129" n="0422a16"/><item xml:id="itemX74p0730a6101">二結罪<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0730a62"/><lb ed="R129" n="0422a16"/><item xml:id="itemX74p0730a6201">三陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0730a63"/><lb ed="R129" n="0422a16"/><item xml:id="itemX74p0730a6301">三綺語<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0730a64"/><lb ed="R129" n="0422a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a6401">初列相<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0730a65"/><lb ed="R129" n="0422a16"/><item xml:id="itemX74p0730a6501">二結罪<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0730a66"/><lb ed="R129" n="0422a16"/><item xml:id="itemX74p0730a6601">三陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0730a67"/><lb ed="R129" n="0422a16"/><item xml:id="itemX74p0730a6701">四兩舌<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0730a68"/><lb ed="R129" n="0422a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a6801">初列相<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0730a69"/><lb ed="R129" n="0422a16"/><item xml:id="itemX74p0730a6901">二結罪<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0730a70"/><lb ed="R129" n="0422a16"/><item xml:id="itemX74p0730a7001">三陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0730a71"/><lb ed="R129" n="0422a17"/><item xml:id="itemX74p0730a7101">三發願總懺<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0730a72"/><lb ed="R129" n="0422a18"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0730a7201">初感勝益<note place="inline">願承</note></item>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0731a" n="0731a"/>
<lb ed="X" n="0731a01"/><lb ed="R129" n="0423a01"/><item xml:id="itemX74p0731a0101">二結懺<note place="inline">懺悔</note></item></list></item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0731a02"/>
<lb ed="X" n="0731a03"/><lb ed="R129" n="0423a02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0731a0301">○三諸根<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0731a04"/><lb ed="R129" n="0423a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0731a0401">初承前起後<note place="inline">前<anchor xml:id="nkr_note_add_0731a0401" n="0731a0401"/><anchor xml:id="beg0731a0401" n="0731a0401"/>已<anchor xml:id="end0731a0401"/></note></item>
<lb ed="X" n="0731a05"/><lb ed="R129" n="0423a04"/><item xml:id="itemX74p0731a0501">二列相分懺<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0731a06"/><lb ed="R129" n="0423a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0731a0601">初列相<note place="inline">或眼</note></item>
<lb ed="X" n="0731a07"/><lb ed="R129" n="0423a04"/><item xml:id="itemX74p0731a0701">二結罪<note place="inline">由此</note></item>
<lb ed="X" n="0731a08"/><lb ed="R129" n="0423a04"/><item xml:id="itemX74p0731a0801">三陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0731a09"/><lb ed="R129" n="0423a05"/><item xml:id="itemX74p0731a0901">三發願總懺<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0731a10"/><lb ed="R129" n="0423a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0731a1001">初感勝報<note place="inline">願以</note></item>
<lb ed="X" n="0731a11"/><lb ed="R129" n="0423a05"/><item xml:id="itemX74p0731a1101">二結懺<note place="inline">發願</note></item></list></item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0731a12"/>
<lb ed="X" n="0731a13"/><lb ed="R129" n="0423a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0731a1301"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0731001" n="0731001"/>○四三寶<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0731a14"/><lb ed="R129" n="0423a07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0731a1401">初承前起後<note place="inline">禮諸</note></item>
<lb ed="X" n="0731a15"/><lb ed="R129" n="0423a08"/><item xml:id="itemX74p0731a1501">二列相分懺<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0731a16"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0731a1601">初總明<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0731a17"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0731a1701">初引經證成<note place="inline">經中</note></item>
<lb ed="X" n="0731a18"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><item xml:id="itemX74p0731a1801">二示苦令修<note place="inline">于其</note></item>
<lb ed="X" n="0731a19"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><item xml:id="itemX74p0731a1901">三結懺令滅<note place="inline">是故</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0731a20"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><item xml:id="itemX74p0731a2001">二別列<note place="inline">五</note>
<lb ed="X" n="0731a21"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0731a2101">初慢佛<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0731a22"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0731a2201">初列相<note place="inline">某等</note></item>
<lb ed="X" n="0731a23"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><item xml:id="itemX74p0731a2301">二結罪<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0731a24"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><item xml:id="itemX74p0731a2401">三陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0731a25"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><item xml:id="itemX74p0731a2501">二輕法<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0731a26"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0731a2601">初列相<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0731a27"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><item xml:id="itemX74p0731a2701">二結罪<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0731a28"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><item xml:id="itemX74p0731a2801">三結懺<note place="inline">皆悉</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0731a29"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><item xml:id="itemX74p0731a2901">三紊法<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0731a30"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0731a3001">初列相<note place="inline">或眠</note></item>
<lb ed="X" n="0731a31"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><item xml:id="itemX74p0731a3101">二結罪<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0731a32"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><item xml:id="itemX74p0731a3201">三陳懺<note place="inline">皆悉</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0731a33"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><item xml:id="itemX74p0731a3301">四蔑僧<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0731a34"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0731a3401">初列相<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0731a35"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><item xml:id="itemX74p0731a3501">二結罪<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0731a36"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><item xml:id="itemX74p0731a3601">三結懺<note place="inline">皆悉</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0731a37"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><item xml:id="itemX74p0731a3701">五攪衆<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0731a38"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0731a3801">初列相<note place="inline">或裸</note></item>
<lb ed="X" n="0731a39"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><item xml:id="itemX74p0731a3901">二結罪<note place="inline">凡如</note></item>
<lb ed="X" n="0731a40"/><lb ed="R129" n="0423a09"/><item xml:id="itemX74p0731a4001">三陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0731a41"/><lb ed="R129" n="0423a10"/><item xml:id="itemX74p0731a4101">三發願總懺<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0731a42"/><lb ed="R129" n="0423a11"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0731a4201">初供養<note place="inline">願生</note></item>
<lb ed="X" n="0731a43"/><lb ed="R129" n="0423a12"/><item xml:id="itemX74p0731a4301">二勸請<note place="inline">若有</note></item>
<lb ed="X" n="0731a44"/><lb ed="R129" n="0423a13"/><item xml:id="itemX74p0731a4401">三修行<note place="inline">于衆</note></item>
<lb ed="X" n="0731a45"/><lb ed="R129" n="0423a13"/><item xml:id="itemX74p0731a4501">四結懺<note place="inline">如上</note></item></list></item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0731a46"/>
<lb ed="X" n="0731a47"/><lb ed="R129" n="0423a14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0731a4701">○五諸惡<note place="inline">五</note>
<lb ed="X" n="0731a48"/><lb ed="R129" n="0423a15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0731a4801">初承前起後<note place="inline">今當</note></item>
<lb ed="X" n="0731a49"/><lb ed="R129" n="0423a16"/><item xml:id="itemX74p0731a4901">二總擧誡勸<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0731a50"/><lb ed="R129" n="0423a17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0731a5001">初引經誡罪<note place="inline">如經</note></item>
<lb ed="X" n="0731a51"/><lb ed="R129" n="0423a18"/><item xml:id="itemX74p0731a5101">二如法勸誡<note place="inline">是故</note></item></list></item>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0732a" n="0732a"/>
<lb ed="X" n="0732a01"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><item xml:id="itemX74p0732a0101">三列相分懺<note place="inline">八</note>
<lb ed="X" n="0732a02"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0732a0201">初邪倒<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0732a03"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0732a0301">初列相<note place="inline">無始</note></item>
<lb ed="X" n="0732a04"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><item xml:id="itemX74p0732a0401">二陳懺<note place="inline">如是</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0732a05"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><item xml:id="itemX74p0732a0501">二傲慢<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0732a06"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0732a0601">初列相<note place="inline">又復</note></item>
<lb ed="X" n="0732a07"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><item xml:id="itemX74p0732a0701">二陳懺<note place="inline">如是</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0732a08"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><item xml:id="itemX74p0732a0801">三穢濁<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0732a09"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0732a0901">初列相<note place="inline">或嗜</note></item>
<lb ed="X" n="0732a10"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><item xml:id="itemX74p0732a1001">二陳懺<note place="inline">如是</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0732a11"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><item xml:id="itemX74p0732a1101">四暴戾<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0732a12"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0732a1201">初列相<note place="inline">或貢</note></item>
<lb ed="X" n="0732a13"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><item xml:id="itemX74p0732a1301">二陳懺<note place="inline">如是</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0732a14"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><item xml:id="itemX74p0732a1401">五貪誑<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0732a15"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0732a1501">初列相<note place="inline">或臨</note></item>
<lb ed="X" n="0732a16"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><item xml:id="itemX74p0732a1601">二陳懺<note place="inline">如是</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0732a17"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><item xml:id="itemX74p0732a1701">六殘忍<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0732a18"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0732a1801">初列相<note place="inline">或捶</note></item>
<lb ed="X" n="0732a19"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><item xml:id="itemX74p0732a1901">二陳懺<note place="inline">如是</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0732a20"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><item xml:id="itemX74p0732a2001">七放逸<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0732a21"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0732a2101">初列相<note place="inline">或放</note></item>
<lb ed="X" n="0732a22"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><item xml:id="itemX74p0732a2201">二結罪<note place="inline">致使</note></item>
<lb ed="X" n="0732a23"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><item xml:id="itemX74p0732a2301">三示報<note place="inline">墮大</note></item>
<lb ed="X" n="0732a24"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><item xml:id="itemX74p0732a2401">四陳懺<note place="inline">是故</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0732a25"/><lb ed="R129" n="0424a01"/><item xml:id="itemX74p0732a2501">八結懺<note place="inline">向十</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0732a26"/><lb ed="R129" n="0424a02"/><item xml:id="itemX74p0732a2601">四躡前結懺<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0732a27"/><lb ed="R129" n="0424a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0732a2701">初總擧<note place="inline">向來</note></item>
<lb ed="X" n="0732a28"/><lb ed="R129" n="0424a04"/><item xml:id="itemX74p0732a2801">二陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0732a29"/><lb ed="R129" n="0424a05"/><item xml:id="itemX74p0732a2901">五發願總懺<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0732a30"/><lb ed="R129" n="0424a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0732a3001">初世界法<note place="inline">願承</note></item>
<lb ed="X" n="0732a31"/><lb ed="R129" n="0424a06"/><item xml:id="itemX74p0732a3101">二出世法<note place="inline">遠離</note></item>
<lb ed="X" n="0732a32"/><lb ed="R129" n="0424a07"/><item xml:id="itemX74p0732a3201">三結懺<note place="inline">發願</note></item></list></item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0732a33"/>
<lb ed="X" n="0732a34"/><lb ed="R129" n="0424a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0732a3401">○三報障<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0732a35"/><lb ed="R129" n="0424a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0732a3501">初承前起後<note place="inline">禮諸</note></item>
<lb ed="X" n="0732a36"/><lb ed="R129" n="0424a10"/><item xml:id="itemX74p0732a3601">二列相分懺<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0732a37"/><lb ed="R129" n="0424a11"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0732a3701">初總明<note place="inline">九</note>
<lb ed="X" n="0732a38"/><lb ed="R129" n="0424a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0732a3801">初引經示勸<note place="inline">經中</note></item>
<lb ed="X" n="0732a39"/><lb ed="R129" n="0424a13"/><item xml:id="itemX74p0732a3901">二指事作證<note place="inline">何以</note></item>
<lb ed="X" n="0732a40"/><lb ed="R129" n="0424a13"/><item xml:id="itemX74p0732a4001">三擧報警迷<note place="inline">但凡</note></item>
<lb ed="X" n="0732a41"/><lb ed="R129" n="0424a14"/><item xml:id="itemX74p0732a4101">四人命無常<note place="inline">衆等</note></item>
<lb ed="X" n="0732a42"/><lb ed="R129" n="0424a15"/><item xml:id="itemX74p0732a4201">五世事虗假<note place="inline">但五</note></item>
<lb ed="X" n="0732a43"/><lb ed="R129" n="0424a16"/><item xml:id="itemX74p0732a4301">六天福有盡<note place="inline">天上</note></item>
<lb ed="X" n="0732a44"/><lb ed="R129" n="0424a17"/><item xml:id="itemX74p0732a4401">七取譬世事<note place="inline">如今</note></item>
<lb ed="X" n="0732a45"/><lb ed="R129" n="0424a18"/><item xml:id="itemX74p0732a4501">八勸離罪報<note place="inline">衆等</note></item>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0733a" n="0733a"/>
<lb ed="X" n="0733a01"/><lb ed="R129" n="0425a01"/><item xml:id="itemX74p0733a0101">九結懺令除<note place="inline">是故</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0733a02"/><lb ed="R129" n="0425a02"/><item xml:id="itemX74p0733a0201">二分列<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0733a03"/><lb ed="R129" n="0425a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a0301">初地獄<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0733a04"/><lb ed="R129" n="0425a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a0401">初列相分懺<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0733a05"/><lb ed="R129" n="0425a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a0501">初正獄<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0733a06"/><lb ed="R129" n="0425a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a0601">初總標<note place="inline">某等</note></item>
<lb ed="X" n="0733a07"/><lb ed="R129" n="0425a03"/><item xml:id="itemX74p0733a0701">二略說<note place="inline">如經</note></item>
<lb ed="X" n="0733a08"/><lb ed="R129" n="0425a03"/><item xml:id="itemX74p0733a0801">三結報<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0733a09"/><lb ed="R129" n="0425a03"/><item xml:id="itemX74p0733a0901">四陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0733a10"/><lb ed="R129" n="0425a03"/><item xml:id="itemX74p0733a1001">二餘獄<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0733a11"/><lb ed="R129" n="0425a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a1101">初列懺<note place="inline">次復</note></item>
<lb ed="X" n="0733a12"/><lb ed="R129" n="0425a03"/><item xml:id="itemX74p0733a1201">二示苦<note place="inline">此中</note></item>
<lb ed="X" n="0733a13"/><lb ed="R129" n="0425a03"/><item xml:id="itemX74p0733a1301">三憶苦<note place="inline">南無</note></item>
<lb ed="X" n="0733a14"/><lb ed="R129" n="0425a03"/><item xml:id="itemX74p0733a1401">四陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0733a15"/><lb ed="R129" n="0425a03"/><item xml:id="itemX74p0733a1501">二發願總懺<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0733a16"/><lb ed="R129" n="0425a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a1601">初離苦<note place="inline">願承</note></item>
<lb ed="X" n="0733a17"/><lb ed="R129" n="0425a03"/><item xml:id="itemX74p0733a1701">二得樂<note place="inline">等受</note></item>
<lb ed="X" n="0733a18"/><lb ed="R129" n="0425a03"/><item xml:id="itemX74p0733a1801">三結懺<note place="inline">懺悔</note></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0733a19"/><lb ed="R129" n="0425a04"/><item xml:id="itemX74p0733a1901">二惡道<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0733a20"/><lb ed="R129" n="0425a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a2001">初承前起後<note place="inline">禮諸</note></item>
<lb ed="X" n="0733a21"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><item xml:id="itemX74p0733a2101">二列相分懺<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0733a22"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a2201">初人道<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0733a23"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a2301">初列相<note place="inline">經中</note></item>
<lb ed="X" n="0733a24"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><item xml:id="itemX74p0733a2401">二結報<note place="inline">致使</note></item>
<lb ed="X" n="0733a25"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><item xml:id="itemX74p0733a2501">三陳懺<note place="inline">是故</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0733a26"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><item xml:id="itemX74p0733a2601">二畜生<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0733a27"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a2701">初列報<note place="inline">次復</note></item>
<lb ed="X" n="0733a28"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><item xml:id="itemX74p0733a2801">二結報<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0733a29"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><item xml:id="itemX74p0733a2901">三陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0733a30"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><item xml:id="itemX74p0733a3001">三餓鬼<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0733a31"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a3101">初列報<note place="inline">次復</note></item>
<lb ed="X" n="0733a32"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><item xml:id="itemX74p0733a3201">二結報<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0733a33"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><item xml:id="itemX74p0733a3301">三陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0733a34"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><item xml:id="itemX74p0733a3401">四鬼神<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0733a35"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a3501">初列報<note place="inline">次復</note></item>
<lb ed="X" n="0733a36"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><item xml:id="itemX74p0733a3601">二結報<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0733a37"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><item xml:id="itemX74p0733a3701">三陳懺<note place="inline">今日</note></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0733a38"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><item xml:id="itemX74p0733a3801">三發願總懺<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0733a39"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a3901">初解脫<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0733a40"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a4001">初分釋<note place="inline">願承</note></item>
<lb ed="X" n="0733a41"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><item xml:id="itemX74p0733a4101">二總明<note place="inline">願從</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0733a42"/><lb ed="R129" n="0425a06"/><item xml:id="itemX74p0733a4201">二示現<note place="inline">惟除</note></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0733a43"/><lb ed="R129" n="0425a07"/><item xml:id="itemX74p0733a4301">三人天<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0733a44"/><lb ed="R129" n="0425a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a4401">初承前起後<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0733a4401" n="0733a4401"/><anchor xml:id="beg0733a4401" n="0733a4401"/>已<anchor xml:id="end0733a4401"/>懺</note></item>
<lb ed="X" n="0733a45"/><lb ed="R129" n="0425a09"/><item xml:id="itemX74p0733a4501">二列相分懺<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0733a46"/><lb ed="R129" n="0425a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a4601">初略懺過現<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0733a47"/><lb ed="R129" n="0425a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a4701">初促命<note place="inline">相與</note></item>
<lb ed="X" n="0733a48"/><lb ed="R129" n="0425a09"/><item xml:id="itemX74p0733a4801">二原因<note place="inline">如此</note></item>
<lb ed="X" n="0733a49"/><lb ed="R129" n="0425a09"/><item xml:id="itemX74p0733a4901">三陳懺<note place="inline">是故</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0733a50"/><lb ed="R129" n="0425a09"/><item xml:id="itemX74p0733a5001">二廣懺現未<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0733a51"/><lb ed="R129" n="0425a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a5101">初列報<note place="inline">無始</note></item>
<lb ed="X" n="0733a52"/><lb ed="R129" n="0425a09"/><item xml:id="itemX74p0733a5201">二結報<note place="inline">如是</note></item>
<lb ed="X" n="0733a53"/><lb ed="R129" n="0425a09"/><item xml:id="itemX74p0733a5301">三陳懺<note place="inline">某等</note></item></list></item></list></item></list></item></list></item></list></item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0733a54"/>
<lb ed="X" n="0733a55"/><lb ed="R129" n="0425a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a5501">○二迴相門<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0733a56"/><lb ed="R129" n="0425a11"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a5601">初承前起後<note place="inline">前<anchor xml:id="nkr_note_add_0733a5601" n="0733a5601"/><anchor xml:id="beg0733a5601" n="0733a5601"/>已<anchor xml:id="end0733a5601"/></note></item>
<lb ed="X" n="0733a57"/><lb ed="R129" n="0425a12"/><item xml:id="itemX74p0733a5701">二正名迴相<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0733a58"/><lb ed="R129" n="0425a13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a5801">初總擧前文<note place="inline">某等</note></item>
<lb ed="X" n="0733a59"/><lb ed="R129" n="0425a13"/><item xml:id="itemX74p0733a5901">二普及衆生<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0733a60"/><lb ed="R129" n="0425a13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a6001">初現生得益<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0733a61"/><lb ed="R129" n="0425a13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a6101">初感樂果<note place="inline">現生</note></item>
<lb ed="X" n="0733a62"/><lb ed="R129" n="0425a13"/><item xml:id="itemX74p0733a6201">二植善因<note place="inline">正信</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0733a63"/><lb ed="R129" n="0425a13"/><item xml:id="itemX74p0733a6301">二當來得益<note place="inline">六</note>
<lb ed="X" n="0733a64"/><lb ed="R129" n="0425a13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a6401">初近佛<note place="inline">捨此</note></item>
<lb ed="X" n="0733a65"/><lb ed="R129" n="0425a13"/><item xml:id="itemX74p0733a6501">二遠魔<note place="inline">願得</note></item>
<lb ed="X" n="0733a66"/><lb ed="R129" n="0425a13"/><item xml:id="itemX74p0733a6601">三感勝<note place="inline">又願</note></item>
<lb ed="X" n="0733a67"/><lb ed="R129" n="0425a13"/><item xml:id="itemX74p0733a6701">四尙善<note place="inline">又願</note></item>
<lb ed="X" n="0733a68"/><lb ed="R129" n="0425a13"/><item xml:id="itemX74p0733a6801">五値聖<note place="inline">又願</note></item>
<lb ed="X" n="0733a69"/><lb ed="R129" n="0425a13"/><item xml:id="itemX74p0733a6901">六二利<note place="inline">又願</note></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0733a70"/><lb ed="R129" n="0425a14"/><item xml:id="itemX74p0733a7001">三上同諸聖<note place="inline">如諸</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0733a71"/><lb ed="R129" n="0425a15"/><item xml:id="itemX74p0733a7101">三統結迴相<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0733a72"/><lb ed="R129" n="0425a15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX74p0733a7201">初反明四法有盡<note place="inline">虛空</note></item>
<lb ed="X" n="0733a73"/><lb ed="R129" n="0425a15"/><item xml:id="itemX74p0733a7301">二正明修行無盡<note place="inline">我此</note></item>
<lb ed="X" n="0733a74"/><lb ed="R129" n="0425a15"/><item xml:id="itemX74p0733a7401">三總結歸敬三寶<note place="inline">發願</note></item></list></item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0733a75"/>
<lb ed="X" n="0733a76"/><lb ed="R129" n="0425a18"/><p xml:id="pX74p0733a7601">水懺總科<note place="inline">終</note></p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0734a" n="0734a"/>
<lb ed="X" n="0734a01"/>
<lb ed="X" n="0734a02"/>
<lb ed="X" n="0734a03"/>
<lb ed="X" n="0734a04"/>
<lb ed="X" n="0734a05"/><cb:docNumber>No. 1496</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0734a06"/><lb ed="R129" n="0426a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0734001" n="0734001"/>水懺科註卷上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0734a07"/>
<lb ed="X" n="0734a08"/><lb ed="R129" n="0426a02"/><byline cb:type="other">龍住<anchor xml:id="nkr_note_add_0734a0801" n="0734a0801"/><anchor xml:id="beg0734a0801" n="0734a0801"/>寺<anchor xml:id="end0734a0801"/>　成簡西宗　集註</byline>
<lb ed="X" n="0734a09"/><lb ed="R129" n="0426a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">卷上</cb:mulu><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">本文</cb:mulu><p xml:id="pX74p0734a0901">讚文</p>
<lb ed="X" n="0734a10"/><lb ed="R129" n="0426a04"/><lg type="regular" xml:id="lgX74p0734a1001"><l>天上天下無如佛</l><l>十方世界亦無比</l>
<lb ed="X" n="0734a11"/><lb ed="R129" n="0426a05"/><l>世間所有我盡見</l><l>一切無有如佛者</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0734a12"/><lb ed="R129" n="0426a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0734a1201">啓運慈悲道場懺法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0734a13"/><lb ed="R129" n="0426a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0734a1301">啓運者。啓懺時。便要一心運想。道場者。修道之場
<lb ed="X" n="0734a14"/><lb ed="R129" n="0426a08"/>也。此慈悲道場懺法。方能利益衆生。葢建此慈悲
<lb ed="X" n="0734a15"/><lb ed="R129" n="0426a09"/>道場。以有慈悲懺法故○又道場二字。有事有理。
<lb ed="X" n="0734a16"/><lb ed="R129" n="0426a10"/>事則於阿蘭若。以香華燈燭等事。而施設莊嚴等
<lb ed="X" n="0734a17"/><lb ed="R129" n="0426a11"/>處者是也。理則虔懇至誠淸淨心中者是也。懺者。
<lb ed="X" n="0734a18"/><lb ed="R129" n="0426a12"/>梵語懺摩。此云悔過。懺謂止斷未來非。悔謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0734a1801" n="0734a1801"/><anchor xml:id="beg0734a1801" n="0734a1801"/>已<anchor xml:id="end0734a1801"/>恥
<lb ed="X" n="0734a19"/><lb ed="R129" n="0426a13"/>心於往犯。故云<anchor xml:id="nkr_note_add_0734a1901" n="0734a1901"/><anchor xml:id="beg0734a1901" n="0734a1901"/>已<anchor xml:id="end0734a1901"/>作之罪。願乞消除。未起之惡。更
<lb ed="X" n="0734a20"/><lb ed="R129" n="0426a14"/>不敢造。故名懺也。法者。軌持爲義。軌則軌生物解。
<lb ed="X" n="0734a21"/><lb ed="R129" n="0426a15"/>持則任持自性。亦總不出自利利他之道。謂之法
<lb ed="X" n="0734a22"/><lb ed="R129" n="0426a16"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0734a23"/><lb ed="R129" n="0426a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0734a2301">一心歸命三世諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0734a24"/><lb ed="R129" n="0426a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0734a2401">一純潔精專之謂也。人雖自能懺悔。又必求佛<g ref="#CB15072">㧞</g>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0734b" n="0734b"/>
<lb ed="X" n="0734b01"/><lb ed="R129" n="0426b01"/>濟。故要一心歸命諸佛。過去未來現在。是爲三世。
<lb ed="X" n="0734b02"/><lb ed="R129" n="0426b02"/>以下八佛。正三世佛也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0734b03"/><lb ed="R129" n="0426b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0734b0301">南無過去毗婆尸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0734b04"/><lb ed="R129" n="0426b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0734b0401">梵語毗婆尸。又名維衛。此云勝觀。釋迦於是佛出
<lb ed="X" n="0734b05"/><lb ed="R129" n="0426b05"/>世。初種相好。故爲七佛之首。作付法偈曰。身從無
<lb ed="X" n="0734b06"/><lb ed="R129" n="0426b06"/>相中受生。猶如幻出諸形像。幻人心識本來無。罪
<lb ed="X" n="0734b07"/><lb ed="R129" n="0426b07"/>福皆空無所住。乃過去莊嚴劫。第九百九十八尊
<lb ed="X" n="0734b08"/><lb ed="R129" n="0426b08"/>佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0734b09"/><lb ed="R129" n="0426b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0734b0901">南無<name role="" type="person">尸棄佛</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0734b10"/><lb ed="R129" n="0426b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0734b1001">梵語尸棄。此云持髻。作付法偈曰。起諸善法本是
<lb ed="X" n="0734b11"/><lb ed="R129" n="0426b11"/>幻。造諸惡業亦是幻。身如聚沫心如風。幻出無根
<lb ed="X" n="0734b12"/><lb ed="R129" n="0426b12"/>無實性。乃過去莊嚴劫。第九百九十九尊佛也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0734b13"/><lb ed="R129" n="0426b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0734b1301">南無<name role="" type="person">毗舍浮佛</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0734b14"/><lb ed="R129" n="0426b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0734b1401">梵語毗舍浮。此云徧一切自在。偈曰。假借四大以
<lb ed="X" n="0734b15"/><lb ed="R129" n="0426b15"/>爲身。心本無生因境有。前境若無心亦無。罪福如
<lb ed="X" n="0734b16"/><lb ed="R129" n="0426b16"/>幻起亦滅。乃是過去莊嚴劫第一千尊佛也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0734b17"/><lb ed="R129" n="0426b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0734b1701">南無<name role="" type="person">拘留孫佛</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0734b18"/><lb ed="R129" n="0426b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0734b1801">梵語拘留孫。此云所應斷。偈曰。見身無實是佛身。
<lb ed="X" n="0734b19"/><lb ed="R129" n="0427a01"/>了心如幻是佛幻。了得身心本性空。斯人與物何
<lb ed="X" n="0734b20"/><lb ed="R129" n="0427a02"/>殊別。乃現在賢劫第一尊佛也。初減人壽六萬歲
<lb ed="X" n="0734b21"/><lb ed="R129" n="0427a03"/>時出成佛道。爲賢劫千佛之首也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0734b22"/><lb ed="R129" n="0427a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0734b2201">南無拘那含牟尼佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0734b23"/><lb ed="R129" n="0427a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0734b2301">梵語拘那含牟尼。此云金寂仙。偈曰。佛不見身知
<lb ed="X" n="0734b24"/><lb ed="R129" n="0427a06"/>是佛。若實有知別無佛。智者能知罪性空。坦然不
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0734c" n="0734c"/>
<lb ed="X" n="0734c01"/><lb ed="R129" n="0427a07"/>怖於生死。此現在賢劫第二尊佛。次減人壽四萬
<lb ed="X" n="0734c02"/><lb ed="R129" n="0427a08"/>歲時出成佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0734c03"/><lb ed="R129" n="0427a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0734c0301">南無迦葉佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0734c04"/><lb ed="R129" n="0427a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0734c0401">梵語迦葉。此云飮光。偈曰。一切衆生性淸淨。從本
<lb ed="X" n="0734c05"/><lb ed="R129" n="0427a11"/>無生無可滅。卽此身心是幻生。幻化之中無罪福。
<lb ed="X" n="0734c06"/><lb ed="R129" n="0427a12"/>此現在賢劫第三尊佛也。人壽減至一萬歲時出
<lb ed="X" n="0734c07"/><lb ed="R129" n="0427a13"/>成正覺。賢劫中第九小劫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0734c08"/><lb ed="R129" n="0427a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0734c0801">南無本師釋迦牟尼佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0734c09"/><lb ed="R129" n="0427a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0734c0901">梵語釋迦牟尼。此云能仁寂默。○仁慈化導。利他
<lb ed="X" n="0734c10"/><lb ed="R129" n="0427a16"/>之號。寂默證眞。利<anchor xml:id="nkr_note_add_0734c1001" n="0734c1001"/><anchor xml:id="beg0734c1001" n="0734c1001"/>己<anchor xml:id="end0734c1001"/>之名。自利利他。故云能云云。
<lb ed="X" n="0734c11"/><lb ed="R129" n="0427a17"/>偈曰。法本法無法。無法法亦法。今付無法時。法法
<lb ed="X" n="0734c12"/><lb ed="R129" n="0427a18"/>何曾法。是賢劫第四尊佛也。人壽百歲時出現於
<lb ed="X" n="0734c13"/><lb ed="R129" n="0427b01"/>世。若言劫者。人壽八萬四千歲。過一百年。減一年。
<lb ed="X" n="0734c14"/><lb ed="R129" n="0427b02"/>又過百年。減一年。減至十歲。而又過百年。增一年。
<lb ed="X" n="0734c15"/><lb ed="R129" n="0427b03"/>乃至增至八萬四千歲。如是一增一減。爲一小劫。
<lb ed="X" n="0734c16"/><lb ed="R129" n="0427b04"/>二十增減爲一中劫。八十小劫爲一大劫。亦有云。
<lb ed="X" n="0734c17"/><lb ed="R129" n="0427b05"/>八十增減爲一中劫。不知孰是。當知一增一減。一
<lb ed="X" n="0734c18"/><lb ed="R129" n="0427b06"/>千六百八十萬年。住劫。初至第九劫。人壽百歲時。
<lb ed="X" n="0734c19"/><lb ed="R129" n="0427b07"/>該一萬五千一百一十九萬年。減至十歲。猶有一
<lb ed="X" n="0734c20"/><lb ed="R129" n="0427b08"/>萬年在後可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0734c21"/><lb ed="R129" n="0427b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0734c2101">南無當來彌勒尊佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0734c22"/><lb ed="R129" n="0427b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0734c2201">梵語彌勒。一譯梅怛麗。此云慈氏。姓也。又云阿逸
<lb ed="X" n="0734c23"/><lb ed="R129" n="0427b11"/>多。此言無能勝。名也。現在<name role="" type="person">兜率天</name>宮說法。後降生
<lb ed="X" n="0734c24"/><lb ed="R129" n="0427b12"/>於翅頭末國城中。大婆羅門家。托胎長成。身長三
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0735a" n="0735a"/>
<lb ed="X" n="0735a01"/><lb ed="R129" n="0427b13"/>十二丈。胸廣十丈。面長五丈。人民年壽皆八萬歲。
<lb ed="X" n="0735a02"/><lb ed="R129" n="0427b14"/>人長一十六丈。相貌端嚴。衣食化生。不須勞苦。金
<lb ed="X" n="0735a03"/><lb ed="R129" n="0427b15"/>銀七寶滿藏。無人視之。無有災患寒暑盜賊諸不
<lb ed="X" n="0735a04"/><lb ed="R129" n="0427b16"/>吉祥事△住劫內第十小劫。人壽八萬四千歲。減
<lb ed="X" n="0735a05"/><lb ed="R129" n="0427b17"/>至八萬歲時出。</p>
<lb ed="X" n="0735a06"/><lb ed="R129" n="0427b18"/><p xml:id="pX74p0735a0601">開經偈</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0735a07"/><lb ed="R129" n="0428a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0735a0701">無上甚深微妙法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0735a08"/><lb ed="R129" n="0428a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0735a0801">佛法最上。更無一法與之齊。佛法最深。更無一法
<lb ed="X" n="0735a09"/><lb ed="R129" n="0428a03"/>窮其底。理趣幽微。不可思議。故云無上云云。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0735a10"/><lb ed="R129" n="0428a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0735a1001">百千萬劫難遭遇。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0735a11"/><lb ed="R129" n="0428a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0735a1101">經云。諸佛興出世。懸遠値遇難。正使出於世。說是
<lb ed="X" n="0735a12"/><lb ed="R129" n="0428a06"/>法復難。又云。無量無數劫。空過無有佛。旣無有佛。
<lb ed="X" n="0735a13"/><lb ed="R129" n="0428a07"/>亦無有法。故云百千云云。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0735a14"/><lb ed="R129" n="0428a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0735a1401">我今見聞得受持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0735a15"/><lb ed="R129" n="0428a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0735a1501">今以釋迦世尊。留傳聖敎於諸方。故得見聞受持。
<lb ed="X" n="0735a16"/><lb ed="R129" n="0428a10"/>幸之極矣。見聞可解。受持者。領納前境曰受。操執
<lb ed="X" n="0735a17"/><lb ed="R129" n="0428a11"/>不捨曰持。依義修行之謂也。今權將禮誦曰受持
<lb ed="X" n="0735a18"/><lb ed="R129" n="0428a12"/>亦可。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0735a19"/><lb ed="R129" n="0428a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0735a1901">願解如來眞實義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0735a20"/><lb ed="R129" n="0428a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0735a2001">今本有作願解如來懺法義者亦可。依古願解如
<lb ed="X" n="0735a21"/><lb ed="R129" n="0428a15"/>來眞實義。不必改作。古無改故。而此懺中。諸佛洪
<lb ed="X" n="0735a22"/><lb ed="R129" n="0428a16"/>名。原出如來金口。況懺文亦引佛經無非如來眞
<lb ed="X" n="0735a23"/><lb ed="R129" n="0428a17"/>實之義。故不必改也。此四句。卽是讚法。亦表志心
<lb ed="X" n="0735a24"/><lb ed="R129" n="0428a18"/>虔懇之意也。佛法難聞。今幸得聞。惟願解了。如說
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0735b" n="0735b"/>
<lb ed="X" n="0735b01"/><lb ed="R129" n="0428b01"/>修行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0735b02"/><lb ed="R129" n="0428b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0735b0201">慈悲水懺法卷上</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0735b03"/><lb ed="R129" n="0428b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0735b0301">此一部懺文。但略解義趣。若依古科判。文繁不盡。</p>
<lb ed="X" n="0735b04"/><lb ed="R129" n="0428b04"/><p xml:id="pX74p0735b0401">法見上義。卷者。對舒而言。葢西域法寶。非梵本。非
<lb ed="X" n="0735b05"/><lb ed="R129" n="0428b05"/>方册。但以一軸而莊成。欲覽則舒之。覽畢則卷之。
<lb ed="X" n="0735b06"/><lb ed="R129" n="0428b06"/>捲舒不定。故云卷。此經三卷。故云上○志心禮懺。
<lb ed="X" n="0735b07"/><lb ed="R129" n="0428b07"/>須先識懺悔兩字義。懺者。懺除<anchor xml:id="nkr_note_add_0735b0701" n="0735b0701"/><anchor xml:id="beg0735b0701" n="0735b0701"/>已<anchor xml:id="end0735b0701"/>往。悔者。從今改
<lb ed="X" n="0735b08"/><lb ed="R129" n="0428b08"/>悔。故惟能悔者。乃能爲懺。曰慈悲者。慈能與樂。悲
<lb ed="X" n="0735b09"/><lb ed="R129" n="0428b09"/>能<g ref="#CB15072">㧞</g>苦。祖師立懺法。正起大慈悲心。所以救<g ref="#CB15072">㧞</g>衆
<lb ed="X" n="0735b10"/><lb ed="R129" n="0428b10"/>生苦。而與衆生之樂。故曰慈悲懺法也。水懺者。因
<lb ed="X" n="0735b11"/><lb ed="R129" n="0428b11"/>三昧水以解怨。故取立名。詳見前緣起中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0735b12"/><lb ed="R129" n="0428b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0735b1201">一切諸佛愍念衆生。爲說水懺道場總法<note place="inline">發語之端</note>。良以
<lb ed="X" n="0735b13"/><lb ed="R129" n="0428b13"/>衆生垢重。何人無罪。何者無愆。凡夫愚行。無明闇覆。
<lb ed="X" n="0735b14"/><lb ed="R129" n="0428b14"/>親近惡友。煩惱亂心。立性無知。恣心自恃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0735b15"/><lb ed="R129" n="0428b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0735b1501">因垢重。所以多諸罪<g ref="#CB00985">𠎝</g>。垢者。身心不淨。三毒流穢。
<lb ed="X" n="0735b16"/><lb ed="R129" n="0428b16"/>染汙妙明。如塵坌汙于寶鏡。使之不明。故云垢也
<lb ed="X" n="0735b17"/><lb ed="R129" n="0428b17"/>○無明闇覆。至恣心自恃。正言垢重處。無明者。不
<lb ed="X" n="0735b18"/><lb ed="R129" n="0428b18"/>明也。執迷而不知自<anchor xml:id="nkr_note_add_0735b1801" n="0735b1801"/><anchor xml:id="beg0735b1801" n="0735b1801"/>己<anchor xml:id="end0735b1801"/>之過非也。暗覆者。因無明。
<lb ed="X" n="0735b19"/><lb ed="R129" n="0429a01"/>故迷暗而覆蔽其眞性也○凡夫之人。彼此皆然。
<lb ed="X" n="0735b20"/><lb ed="R129" n="0429a02"/>而言親近等者有二義。一者互相競造。故云親近。
<lb ed="X" n="0735b21"/><lb ed="R129" n="0429a03"/>二者宿無信種善根。不能親近善友。反交惡人。總
<lb ed="X" n="0735b22"/><lb ed="R129" n="0429a04"/>被貪嗔癡等昏迷。煩惱亂于眞心。以至如此。文中
<lb ed="X" n="0735b23"/><lb ed="R129" n="0429a05"/>自明○貪嗔癡慢疑邪見。六種根本。幷二十種隨
<lb ed="X" n="0735b24"/><lb ed="R129" n="0429a06"/>煩惱等文○無知亦卽無明也云云。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0735c" n="0735c"/>
<lb ed="X" n="0735c01"/><lb ed="R129" n="0429a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0735c0101">不信十方諸佛。不信尊法聖僧。不孝父母六親眷屬。
<lb ed="X" n="0735c02"/><lb ed="R129" n="0429a08"/>盛年放逸以自憍倨。於一切財寶。一切歌樂。一切女
<lb ed="X" n="0735c03"/><lb ed="R129" n="0429a09"/>色。心生貪戀。意起煩惱。親近非聖。媟狎惡友。不知悛
<lb ed="X" n="0735c04"/><lb ed="R129" n="0429a10"/>革。或復殺害一切衆生。或飮酒昏迷。無智慧心。恒與
<lb ed="X" n="0735c05"/><lb ed="R129" n="0429a11"/>衆生造逆破戒。過去諸罪。現在衆惡。今日至誠。悉皆
<lb ed="X" n="0735c06"/><lb ed="R129" n="0429a12"/>懺悔。未作之罪。不敢更作。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0735c07"/><lb ed="R129" n="0429a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0735c0701">不信諸佛。至飮酒昏迷。正言罪愆之多。所以要披
<lb ed="X" n="0735c08"/><lb ed="R129" n="0429a14"/>誠懺悔。信三寶。是出世福田○十方者。東西南北
<lb ed="X" n="0735c09"/><lb ed="R129" n="0429a15"/>四維上下也。佛者。覺也。覺卽對迷而言。自覺覺他。
<lb ed="X" n="0735c10"/><lb ed="R129" n="0429a16"/>覺行圓滿。法者。正也。卽三藏經律論是也。僧者。淨
<lb ed="X" n="0735c11"/><lb ed="R129" n="0429a17"/>也。卽菩薩聲聞緣覺。及西方東土歷代祖師是也。
<lb ed="X" n="0735c12"/><lb ed="R129" n="0429a18"/>盛年。壯盛之年。血氣之勇故。一者普及爲言。切者
<lb ed="X" n="0735c13"/><lb ed="R129" n="0429b01"/>盡際爲義。總該統攝。故云一切○貪財長其傲。貪
<lb ed="X" n="0735c14"/><lb ed="R129" n="0429b02"/>樂助其婬。貪色亂其正○心等之言。據相宗說。集
<lb ed="X" n="0735c15"/><lb ed="R129" n="0429b03"/>起名心。屬賴耶。卽第八識。籌量爲意。卽第七末那。
<lb ed="X" n="0735c16"/><lb ed="R129" n="0429b04"/>了別爲識。卽前六等識。今云心生意起。大抵重在
<lb ed="X" n="0735c17"/><lb ed="R129" n="0429b05"/>前六等識。動身發語。乃至起惑造業。皆由六識以
<lb ed="X" n="0735c18"/><lb ed="R129" n="0429b06"/>爲殊勝。故可知之矣。戀執著之義也○不正。邪狎
<lb ed="X" n="0735c19"/><lb ed="R129" n="0429b07"/>之徒。故曰非聖。復乃至害人命等○智是當人性
<lb ed="X" n="0735c20"/><lb ed="R129" n="0429b08"/>體。慧是當人照用。智慧。對識性而言。轉識成智。則
<lb ed="X" n="0735c21"/><lb ed="R129" n="0429b09"/>能斷惑證眞。因迷無智。故造如是等罪云云○悉
<lb ed="X" n="0735c22"/><lb ed="R129" n="0429b10"/>皆懺悔。卽是改往修來之意。所以向佛說。未作之
<lb ed="X" n="0735c23"/><lb ed="R129" n="0429b11"/>罪。不敢更作。這纔是眞懺悔。三卷懺文。此二句爲
<lb ed="X" n="0735c24"/><lb ed="R129" n="0429b12"/>大旨。畢竟如此。眞爲改惡從善之人。眞能消釋往
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0736a" n="0736a"/>
<lb ed="X" n="0736a01"/><lb ed="R129" n="0429b13"/>罪。眞能一拜斷除。不但地獄無分。抑且成佛何難。
<lb ed="X" n="0736a02"/><lb ed="R129" n="0429b14"/>倘凡心私心。自恃有懺悔之法。便謂日日造罪。亦
<lb ed="X" n="0736a03"/><lb ed="R129" n="0429b15"/>是無妨。則是懺法。反開罪于人而非度人矣。日日
<lb ed="X" n="0736a04"/><lb ed="R129" n="0429b16"/>禮懺。日日造罪。以求滅罪生福。無有是處。譬如酒
<lb ed="X" n="0736a05"/><lb ed="R129" n="0429b17"/>灌漏巵。終不能滿故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0736a06"/><lb ed="R129" n="0429b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0736a0601">是故今日至心歸依十方盡虗空界一切諸佛。諸大
<lb ed="X" n="0736a07"/><lb ed="R129" n="0430a01"/>菩薩。辟支羅漢。梵王。帝釋。天龍八部。一切聖衆。願垂
<lb ed="X" n="0736a08"/><lb ed="R129" n="0430a02"/>證鑒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0736a09"/><lb ed="R129" n="0430a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0736a0901">十方。見前。盡虗空界者。無窮無盡也○上上品十
<lb ed="X" n="0736a10"/><lb ed="R129" n="0430a04"/>善。淸淨。冤親平等。乃至修四無量心者。卽得成佛。
<lb ed="X" n="0736a11"/><lb ed="R129" n="0430a05"/>無量法門。不出于十善。不可不知○華嚴云。上品
<lb ed="X" n="0736a12"/><lb ed="R129" n="0430a06"/>十善。修治淸淨心。廣無量故。具足大悲。廣修六度。
<lb ed="X" n="0736a13"/><lb ed="R129" n="0430a07"/>行願廣大。故成<anchor xml:id="nkr_note_add_0736a1301" n="0736a1301"/><anchor xml:id="beg0736a1301" n="0736a1301"/>菩<anchor xml:id="end0736a1301"/>薩○辟支者。從上品十善淸淨。
<lb ed="X" n="0736a14"/><lb ed="R129" n="0430a08"/>不從他敎故。大悲方便不具。惟自覺悟。解了甚深
<lb ed="X" n="0736a15"/><lb ed="R129" n="0430a09"/>因緣法。故成獨覺乘○羅漢。四果。從上品十善。以
<lb ed="X" n="0736a16"/><lb ed="R129" n="0430a10"/>智慧修習。心狹劣故。怖三界故。闕大悲故。從他聲
<lb ed="X" n="0736a17"/><lb ed="R129" n="0430a11"/>聞。解了四諦法。故爲聲聞乘○達磨論云。向者趨
<lb ed="X" n="0736a18"/><lb ed="R129" n="0430a12"/>向。果者證果。四果四向。有八補特伽羅。此云數趨。
<lb ed="X" n="0736a19"/><lb ed="R129" n="0430a13"/>謂數數往來生死也。謂行四向。及住四果○梵王。
<lb ed="X" n="0736a20"/><lb ed="R129" n="0430a14"/>卽色界天主大梵天王是也。帝釋。卽欲界天主釋
<lb ed="X" n="0736a21"/><lb ed="R129" n="0430a15"/>提桓因是也。八部者。禪考云。一天。二龍。三夜叉。四
<lb ed="X" n="0736a22"/><lb ed="R129" n="0430a16"/>乾闥婆。卽天樂神也。五阿修羅。不飮酒。常與帝釋
<lb ed="X" n="0736a23"/><lb ed="R129" n="0430a17"/>鬬。六迦樓羅。卽金翅鳥神。七緊那羅。似人頭有角。
<lb ed="X" n="0736a24"/><lb ed="R129" n="0430a18"/>八摩睺羅伽。卽大蟒神。人首蛇身腹行是也○舍
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0736b" n="0736b"/>
<lb ed="X" n="0736b01"/><lb ed="R129" n="0430b01"/>利問經云。八部鬼神。以何因緣生于惡道。而常聞
<lb ed="X" n="0736b02"/><lb ed="R129" n="0430b02"/>正法。佛言。以二種業。一以惡故。生于惡道。二以善
<lb ed="X" n="0736b03"/><lb ed="R129" n="0430b03"/>故。受于快樂。又問善惡二異。可得聞耶。佛言。亦可
<lb ed="X" n="0736b04"/><lb ed="R129" n="0430b04"/>得耳。一天神者。先以車輦舍宅飮食。供養三寶。父
<lb ed="X" n="0736b05"/><lb ed="R129" n="0430b05"/>母賢聖之人。猶懷慳嫉故。二虗空龍神。修德行檀。
<lb ed="X" n="0736b06"/><lb ed="R129" n="0430b06"/>不依正念。急性好嗔故。三夜叉神者。好大布施。或
<lb ed="X" n="0736b07"/><lb ed="R129" n="0430b07"/>先損害。後加饒益。隨功勝負。在天上空中地下。四
<lb ed="X" n="0736b08"/><lb ed="R129" n="0430b08"/>乾闥婆者。好施有嗔。獻伎樂故。五阿修羅神者。志
<lb ed="X" n="0736b09"/><lb ed="R129" n="0430b09"/>強喜捨。不隨善友。所作淨福好逐幻僞。作諸邪福
<lb ed="X" n="0736b10"/><lb ed="R129" n="0430b10"/>故。六迦樓羅神者。先修大捨。高心凌物故。七緊那
<lb ed="X" n="0736b11"/><lb ed="R129" n="0430b11"/>羅神者。昔好勸人發菩提心。未正其志。逐諸邪行
<lb ed="X" n="0736b12"/><lb ed="R129" n="0430b12"/>故。八摩睺羅迦神者。布施護法。性好嗔恚故。如是
<lb ed="X" n="0736b13"/><lb ed="R129" n="0430b13"/>皆由依附邪師。以邪亂正。俱謂是道以自建立。有
<lb ed="X" n="0736b14"/><lb ed="R129" n="0430b14"/>頌云。由作二因善不善。乃爲八部人非人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0736b15"/><lb ed="R129" n="0430b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0736b1501">南無<name role="" type="person">毗盧遮那佛</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0736b16"/><lb ed="R129" n="0430b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0736b1601">毗盧佛。卽淸淨法身是也。梵語毗盧遮那。此云徧
<lb ed="X" n="0736b17"/><lb ed="R129" n="0430b17"/>一切處。謂毗盧性海。煩惱體淨。衆德悉備。身土相
<lb ed="X" n="0736b18"/><lb ed="R129" n="0430b18"/>稱。徧一切處也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0736b19"/><lb ed="R129" n="0431a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0736b1901">南無本師釋迦牟尼佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0736b20"/><lb ed="R129" n="0431a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0736b2001">釋迦佛。爲娑婆敎主。三界大師。故曰本師。卽千百
<lb ed="X" n="0736b21"/><lb ed="R129" n="0431a03"/>億化身。是也。釋迦牟尼。此云能仁寂嘿。謂其德仁
<lb ed="X" n="0736b22"/><lb ed="R129" n="0431a04"/>濟羣類。其道寂嘿無爲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0736b23"/><lb ed="R129" n="0431a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0736b2301">南無阿彌陀佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0736b24"/><lb ed="R129" n="0431a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0736b2401">梵語阿彌陀。此云無量。謂無量壽。無量光。一切無
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0736c" n="0736c"/>
<lb ed="X" n="0736c01"/><lb ed="R129" n="0431a07"/>量故。爲樂<g ref="#CB15131">邦</g>敎主。今人求生淨土。正生彼佛國土
<lb ed="X" n="0736c02"/><lb ed="R129" n="0431a08"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0736c03"/><lb ed="R129" n="0431a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0736c0301">南無彌勒佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0736c04"/><lb ed="R129" n="0431a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0736c0401">彌勒下生時。萬億閻浮。皆以眞金爲地。地平如掌。
<lb ed="X" n="0736c05"/><lb ed="R129" n="0431a11"/>秔稻自生。衣食自至。無量快樂。男女五百歲乃婚
<lb ed="X" n="0736c06"/><lb ed="R129" n="0431a12"/>姻。賢愚經。佛云彌勒三會。度人無數。悉我遺法種
<lb ed="X" n="0736c07"/><lb ed="R129" n="0431a13"/>福衆生。然後乃化同緣之徒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0736c08"/><lb ed="R129" n="0431a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0736c0801">南無龍種上尊王佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0736c09"/><lb ed="R129" n="0431a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0736c0901">龍種上尊王。梵語那伽。此云龍。勇健之謂也。種。是
<lb ed="X" n="0736c10"/><lb ed="R129" n="0431a16"/>種族義。必是姓氏也。上尊者。言其乃是種族中之
<lb ed="X" n="0736c11"/><lb ed="R129" n="0431a17"/>最上最尊。故以上尊而彰其聖號也。王者。自在之
<lb ed="X" n="0736c12"/><lb ed="R129" n="0431a18"/>稱。佛乃五住究盡。二死永亡。往來無礙。故云自在
<lb ed="X" n="0736c13"/><lb ed="R129" n="0431b01"/>云云。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0736c14"/><lb ed="R129" n="0431b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0736c1401">南無龍自在王佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0736c15"/><lb ed="R129" n="0431b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0736c1501">龍自在王。王卽自在義。同上解。隨德彰名。大同小
<lb ed="X" n="0736c16"/><lb ed="R129" n="0431b04"/>異云云。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0736c17"/><lb ed="R129" n="0431b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0736c1701">南無寶勝佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0736c18"/><lb ed="R129" n="0431b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0736c1801">寶勝者。譬如摩尼超勝。于衆寶之上。如來至寶。超
<lb ed="X" n="0736c19"/><lb ed="R129" n="0431b07"/>出乎衆聖之寶。故云云。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0736c20"/><lb ed="R129" n="0431b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0736c2001">南無覺華定自在王佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0736c21"/><lb ed="R129" n="0431b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0736c2101">覺華定。此必是定名。約理而言。覺是果覺。表本智。
<lb ed="X" n="0736c22"/><lb ed="R129" n="0431b10"/>華卽是因。表始智。始本不二。理智一如。不可思議。
<lb ed="X" n="0736c23"/><lb ed="R129" n="0431b11"/>故云覺華定。彼常居此定故。以此爲號也。自在王。
<lb ed="X" n="0736c24"/><lb ed="R129" n="0431b12"/>亦同上解。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0737a" n="0737a"/>
<lb ed="X" n="0737a01"/><lb ed="R129" n="0431b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0737a0101">南無迦裟幢佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737a02"/><lb ed="R129" n="0431b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0737a0201">迦裟幢。大淨法門經云。迦娑。晉名去穢。又大集經
<lb ed="X" n="0737a03"/><lb ed="R129" n="0431b15"/>名離染。如云福田離塵蓮華等言亦可。又敎中有
<lb ed="X" n="0737a04"/><lb ed="R129" n="0431b16"/>迦裟幢世界。或以世界而立名。未可知也。幢表其
<lb ed="X" n="0737a05"/><lb ed="R129" n="0431b17"/>正。佛乃<anchor xml:id="nkr_note_orig_0737001" n="0737001"/>催邪顯正。建大法幢等。又幢者喩法無上。
<lb ed="X" n="0737a06"/><lb ed="R129" n="0431b18"/>故稱迦裟幢也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737a07"/><lb ed="R129" n="0432a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0737a0701">南無師子吼佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737a08"/><lb ed="R129" n="0432a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0737a0801">師子吼者。譬如師子出窟。百獸潛蹤。佛師子出。羣
<lb ed="X" n="0737a09"/><lb ed="R129" n="0432a03"/>魔竄伏故。又云。大師子一吼。小師子勇健。佛師一
<lb ed="X" n="0737a10"/><lb ed="R129" n="0432a04"/>吼。諸菩薩等。悉皆勇猛精進故云爾。然而十方諸
<lb ed="X" n="0737a11"/><lb ed="R129" n="0432a05"/>佛。不過以德彰名。隨義解釋。別無奇巧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737a12"/><lb ed="R129" n="0432a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0737a1201">南無<name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737a13"/><lb ed="R129" n="0432a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0737a1301"><name role="" type="person">文殊師利</name>。此云妙德。經云。了了見佛性。猶如妙德
<lb ed="X" n="0737a14"/><lb ed="R129" n="0432a08"/>等。爲諸菩薩中上座。故首稱文殊。又號曼殊室利。
<lb ed="X" n="0737a15"/><lb ed="R129" n="0432a09"/>此云<name role="" type="person">妙吉祥</name>。又號滿殊尸利。此云妙首。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737a16"/><lb ed="R129" n="0432a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0737a1601">南無普賢菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737a17"/><lb ed="R129" n="0432a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0737a1701">普賢菩薩。梵語邲輸<g ref="#CB02494">䟦</g>陀。或云三曼<g ref="#CB02494">䟦</g>陀。此云普
<lb ed="X" n="0737a18"/><lb ed="R129" n="0432a12"/>賢。行彌法界曰普。位鄰極聖曰賢。菩薩中行願第
<lb ed="X" n="0737a19"/><lb ed="R129" n="0432a13"/>一。故云普賢。又觀經大論。並翻徧吉。餘繁不引。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737a20"/><lb ed="R129" n="0432a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0737a2001">南無大勢至菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737a21"/><lb ed="R129" n="0432a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0737a2101">大勢至。梵語摩訶那鉢。此云大勢至。思益云。我投
<lb ed="X" n="0737a22"/><lb ed="R129" n="0432a16"/>足之處。震動三千大千世界及魔宮殿。故云大勢
<lb ed="X" n="0737a23"/><lb ed="R129" n="0432a17"/>至。觀經云。以智慧光。普照一切。令離三塗。得無上
<lb ed="X" n="0737a24"/><lb ed="R129" n="0432a18"/>力故云爾。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0737b" n="0737b"/>
<lb ed="X" n="0737b01"/><lb ed="R129" n="0432b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0737b0101">南無地藏菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737b02"/><lb ed="R129" n="0432b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0737b0201">地藏誓願云。地獄不空。誓不作佛。爲幽冥敎主。地
<lb ed="X" n="0737b03"/><lb ed="R129" n="0432b03"/>藏經云。若未來世。聞是菩薩名字。或讚歎。或瞻禮。
<lb ed="X" n="0737b04"/><lb ed="R129" n="0432b04"/>或稱名。或供養。乃至彩畫刻鏤。塑漆形像。是人當
<lb ed="X" n="0737b05"/><lb ed="R129" n="0432b05"/>得百返生于<name role="" type="person">三十三天</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737b06"/><lb ed="R129" n="0432b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0737b0601">南無大莊嚴菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737b07"/><lb ed="R129" n="0432b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0737b0701">大莊嚴菩薩。此菩薩雖未確查其出載。必以六度
<lb ed="X" n="0737b08"/><lb ed="R129" n="0432b08"/>萬行。種種功德。莊嚴法身而立聖號。亦可知之矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737b09"/><lb ed="R129" n="0432b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0737b0901">南無觀自在菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737b10"/><lb ed="R129" n="0432b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0737b1001">觀自在者。心經行深般若波羅蜜多時。照見五蘊
<lb ed="X" n="0737b11"/><lb ed="R129" n="0432b11"/>皆空。照見便是觀。皆空便是自在。至下文是故空
<lb ed="X" n="0737b12"/><lb ed="R129" n="0432b12"/>中無色無受想行識。乃至于菩提薩埵。依般若波
<lb ed="X" n="0737b13"/><lb ed="R129" n="0432b13"/>羅蜜多故。而得遠離顚倒夢想。究竟涅槃。安得不
<lb ed="X" n="0737b14"/><lb ed="R129" n="0432b14"/>爲觀自在。又永嘉集云。無法可得卽如來。方得名
<lb ed="X" n="0737b15"/><lb ed="R129" n="0432b15"/>爲觀自在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737b16"/><lb ed="R129" n="0432b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0737b1601">禮諸佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0737b1601" n="0737b1601"/><anchor xml:id="beg0737b1601" n="0737b1601"/>已<anchor xml:id="end0737b1601"/>。次復懺悔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737b17"/><lb ed="R129" n="0432b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0737b1701">承上啓下之辭。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737b18"/><lb ed="R129" n="0432b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0737b1801">夫欲禮懺<note place="inline">亦發語之端</note>。必須先敬三寶。所以然者<note place="inline">徵釋上意</note>。
<lb ed="X" n="0737b19"/><lb ed="R129" n="0433a01"/>三寶卽是一切衆生良友福田。若能歸向者。則滅無
<lb ed="X" n="0737b20"/><lb ed="R129" n="0433a02"/>量罪。長無量福。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737b21"/><lb ed="R129" n="0433a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0737b2101">此明福田之徵驗也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737b22"/><lb ed="R129" n="0433a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0737b2201">能令行者離生死苦。得解脫樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737b23"/><lb ed="R129" n="0433a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0737b2301">良友之驗也○佛法僧是爲三寶。三寶。能令人背
<lb ed="X" n="0737b24"/><lb ed="R129" n="0433a06"/>塵合覺。開示悟入佛之知見。寧非良友○喩如世
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0737c" n="0737c"/>
<lb ed="X" n="0737c01"/><lb ed="R129" n="0433a07"/>間良朋善友。令人入于善道故。非但此也。又能作
<lb ed="X" n="0737c02"/><lb ed="R129" n="0433a08"/>衆生之廣大福田○福田者三。一旣知三寶便能
<lb ed="X" n="0737c03"/><lb ed="R129" n="0433a09"/>敬信。謂之敬田。二能報父母恩。謂之恩田。三能悲
<lb ed="X" n="0737c04"/><lb ed="R129" n="0433a10"/>愍貧苦。謂之悲田。三寶中能種一切福。故總名之
<lb ed="X" n="0737c05"/><lb ed="R129" n="0433a11"/>曰福田○若能以下。正顯益處。文可見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737c06"/><lb ed="R129" n="0433a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0737c0601">是故。</p>
<lb ed="X" n="0737c07"/><lb ed="R129" n="0433a13"/><p xml:id="pX74p0737c0701">歸依十方盡虗空界一切諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737c08"/><lb ed="R129" n="0433a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0737c0801">禮懺行人。必以三歸爲入道之因。一歸依佛。佛者
<lb ed="X" n="0737c09"/><lb ed="R129" n="0433a15"/>覺也。卽大覺也。尊也。歸依佛。終不墮地獄○覺卽
<lb ed="X" n="0737c10"/><lb ed="R129" n="0433a16"/>對迷而言。自覺覺他。覺行圓滿○十方虗空一切
<lb ed="X" n="0737c11"/><lb ed="R129" n="0433a17"/>見前。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737c12"/><lb ed="R129" n="0433a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0737c1201">歸依十方盡虗空界一切尊法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737c13"/><lb ed="R129" n="0433b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0737c1301">二歸依法。法者正也。卽三藏經律論是也。歸依法
<lb ed="X" n="0737c14"/><lb ed="R129" n="0433b02"/>終不墮餓鬼○又法卽上軌持之義。敎中所詮。四
<lb ed="X" n="0737c15"/><lb ed="R129" n="0433b03"/>諦十二因緣。六度四等之法。依此修行。得成正覺。
<lb ed="X" n="0737c16"/><lb ed="R129" n="0433b04"/>故云法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737c17"/><lb ed="R129" n="0433b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0737c1701">歸依十方盡虗空界一切聖僧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737c18"/><lb ed="R129" n="0433b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0737c1801">三歸依僧。僧者淨也。卽菩薩聲聞緣覺及西方東
<lb ed="X" n="0737c19"/><lb ed="R129" n="0433b07"/>土歷代祖師是。歸依僧。終不墮旁生○三寶有三。
<lb ed="X" n="0737c20"/><lb ed="R129" n="0433b08"/>此是十方三寶。更有住持三寶。泥龕塑像。黃金雕
<lb ed="X" n="0737c21"/><lb ed="R129" n="0433b09"/>彩等。是佛寶。黃卷赤軸。方册梵莢等。是法寶。圓頂
<lb ed="X" n="0737c22"/><lb ed="R129" n="0433b10"/>方袍。戒律精嚴等。是僧寶。更有一體三寶。人人本
<lb ed="X" n="0737c23"/><lb ed="R129" n="0433b11"/>具者是。自性常覺不昧等是佛寶。自性軌持不失
<lb ed="X" n="0737c24"/><lb ed="R129" n="0433b12"/>等是法寶。自性淸淨和合等是僧寶。如上俱稱寶
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0738a" n="0738a"/>
<lb ed="X" n="0738a01"/><lb ed="R129" n="0433b13"/>者。獨尊獨貴。無比無儔。自非世間奇珍異物之所
<lb ed="X" n="0738a02"/><lb ed="R129" n="0433b14"/>及。故稱爲寶○三寶每須頂禮一拜。今人好簡。不
<lb ed="X" n="0738a03"/><lb ed="R129" n="0433b15"/>禮非也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738a04"/><lb ed="R129" n="0433b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0738a0401">某甲等今日所以懺悔者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738a05"/><lb ed="R129" n="0433b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0738a0501">凡言某等。必當稱自<anchor xml:id="nkr_note_add_0738a0501" n="0738a0501"/><anchor xml:id="beg0738a0501" n="0738a0501"/>己<anchor xml:id="end0738a0501"/>名。下皆倣此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738a06"/><lb ed="R129" n="0433b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0738a0601">正爲無始以來。在凡夫地。莫問貴賤。罪相無量。或因
<lb ed="X" n="0738a07"/><lb ed="R129" n="0434a01"/>三業而生罪。或從六根而起過。或以內心自邪思惟。
<lb ed="X" n="0738a08"/><lb ed="R129" n="0434a02"/>或藉外境起諸染著。如是乃至十惡增長八萬四千
<lb ed="X" n="0738a09"/><lb ed="R129" n="0434a03"/>諸塵勞門。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738a10"/><lb ed="R129" n="0434a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0738a1001">無始<anchor xml:id="nkr_note_add_0738a1001" n="0738a1001"/><anchor xml:id="beg0738a1001" n="0738a1001"/>已<anchor xml:id="end0738a1001"/>來過去生生世世。直從未有天地以前。無
<lb ed="X" n="0738a11"/><lb ed="R129" n="0434a05"/>量劫來所起罪業。如下文所云此身俱是罪業根
<lb ed="X" n="0738a12"/><lb ed="R129" n="0434a06"/>本○身口意爲三業者。身有殺盜婬業。口有妄言
<lb ed="X" n="0738a13"/><lb ed="R129" n="0434a07"/>綺語兩舌惡罵業。意有貪嗔癡業。總言爲三業。分
<lb ed="X" n="0738a14"/><lb ed="R129" n="0434a08"/>之爲十惡。不行十惡。卽是十善。善業惡業由起。故
<lb ed="X" n="0738a15"/><lb ed="R129" n="0434a09"/>名三業○六根者。眼耳鼻舌身意。此六爲妄緣之
<lb ed="X" n="0738a16"/><lb ed="R129" n="0434a10"/>根○內心思惟。屬意想所緣。外境染著。屬感觸而
<lb ed="X" n="0738a17"/><lb ed="R129" n="0434a11"/>動○經云。以心生故種種法生。以法生故。種種心
<lb ed="X" n="0738a18"/><lb ed="R129" n="0434a12"/>生。此卽內邪外染等意也○八萬四千塵勞。如華
<lb ed="X" n="0738a19"/><lb ed="R129" n="0434a13"/>嚴所謂衆生于色聲香味觸境。約五根對五塵。謂
<lb ed="X" n="0738a20"/><lb ed="R129" n="0434a14"/>內煩惱五百。外煩惱五百。則有一千。此約見惑十
<lb ed="X" n="0738a21"/><lb ed="R129" n="0434a15"/>使論。見惑十使。謂貪嗔癡慢疑身見邊見邪見見
<lb ed="X" n="0738a22"/><lb ed="R129" n="0434a16"/>取戒取也。復約身三口四七支各有一千。則成七
<lb ed="X" n="0738a23"/><lb ed="R129" n="0434a17"/>千。更約三世。成二萬一千。復約貪行多者二萬一
<lb ed="X" n="0738a24"/><lb ed="R129" n="0434a18"/>千。嗔行多者二萬一千。癡行多者二萬一千。等分
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0738b" n="0738b"/>
<lb ed="X" n="0738b01"/><lb ed="R129" n="0434b01"/>行者二萬一千。共成八萬四千矣。以八萬四千律
<lb ed="X" n="0738b02"/><lb ed="R129" n="0434b02"/>儀對治之。則成八萬四千法門也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738b03"/><lb ed="R129" n="0434b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0738b0301">然其罪相雖復無量。大而爲語。不出有三。一者煩惱。
<lb ed="X" n="0738b04"/><lb ed="R129" n="0434b04"/>二者是業。三者果報。此三種法能障聖道及以人天
<lb ed="X" n="0738b05"/><lb ed="R129" n="0434b05"/>勝妙好事。是故經中目爲三障。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738b06"/><lb ed="R129" n="0434b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0738b0601">人身罪業。雖有千萬。然三障所染。以爲深重。故知
<lb ed="X" n="0738b07"/><lb ed="R129" n="0434b07"/>身口意爲罪障之根本。而三障者。直爲塵勞之渠
<lb ed="X" n="0738b08"/><lb ed="R129" n="0434b08"/>魁耳○障者礙也。蔽也。有此三種。便障礙掩蔽一
<lb ed="X" n="0738b09"/><lb ed="R129" n="0434b09"/>切聖道及人天勝事。譬如今人平素極有善念。一
<lb ed="X" n="0738b10"/><lb ed="R129" n="0434b10"/>遇感觸。遂生煩惱。興起惡業因緣。致使阻退許多
<lb ed="X" n="0738b11"/><lb ed="R129" n="0434b11"/>善心。非障而何。況入三惡道報。又安知有聖道及
<lb ed="X" n="0738b12"/><lb ed="R129" n="0434b12"/>人天勝事哉。要知有業必有障。人生俱必有業。故
<lb ed="X" n="0738b13"/><lb ed="R129" n="0434b13"/>知懺悔○諦緣六度等爲聖道。十善五戒等。是人
<lb ed="X" n="0738b14"/><lb ed="R129" n="0434b14"/>天好事也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738b15"/><lb ed="R129" n="0434b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0738b1501">所以諸佛菩薩敎作方便。懺悔除滅此三障者。則六
<lb ed="X" n="0738b16"/><lb ed="R129" n="0434b16"/>根十惡乃至八萬四千諸塵勞門皆悉淸淨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738b17"/><lb ed="R129" n="0434b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0738b1701">方者方法。便者取便。下云興七種心。爲懺悔而滅
<lb ed="X" n="0738b18"/><lb ed="R129" n="0434b18"/>除罪障之方法便道者。卽與此相應。一部水懺。前
<lb ed="X" n="0738b19"/><lb ed="R129" n="0435a01"/>後止說三障。中間將貪嗔癡。配入煩惱障。將身三
<lb ed="X" n="0738b20"/><lb ed="R129" n="0435a02"/>口四六根三寶間罪。配入業障。將地獄鬼畜人天
<lb ed="X" n="0738b21"/><lb ed="R129" n="0435a03"/>餘報。配入報障。演爲三卷懺文。以世人俱受此三
<lb ed="X" n="0738b22"/><lb ed="R129" n="0435a04"/>障重累。所以不能出離生死苦惱。故必懺悔。然懺
<lb ed="X" n="0738b23"/><lb ed="R129" n="0435a05"/>必心懺。故當興七種心以爲懺悔。方可除滅也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738b24"/><lb ed="R129" n="0435a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0738b2401">是故衆等。今日運此增上勝心懺悔三障。欲滅三障
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0738c" n="0738c"/>
<lb ed="X" n="0738c01"/><lb ed="R129" n="0435a07"/>者。當用何等心。可令此障滅除<note place="inline">此正起。下出意</note>。先當興七種
<lb ed="X" n="0738c02"/><lb ed="R129" n="0435a08"/>心以爲方便。然後此障乃可得滅。何等爲七<note place="inline">下立名</note>。一
<lb ed="X" n="0738c03"/><lb ed="R129" n="0435a09"/>者慚愧。二者恐怖。三者厭離。四者發菩提心。五者怨
<lb ed="X" n="0738c04"/><lb ed="R129" n="0435a10"/>親平等。六者念報佛恩。七者觀罪性空。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738c05"/><lb ed="R129" n="0435a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0738c0501">阿毗達磨。原有七種懺法。所謂興七種心以爲方
<lb ed="X" n="0738c06"/><lb ed="R129" n="0435a12"/>便本此。正與上諸佛菩薩。敎作方便句相應○慚
<lb ed="X" n="0738c07"/><lb ed="R129" n="0435a13"/>愧者。如相宗云。慚者。依自法力。崇重賢善爲性。對
<lb ed="X" n="0738c08"/><lb ed="R129" n="0435a14"/>治無慚止息惡行爲業。自卽自身。法謂敎法。言我
<lb ed="X" n="0738c09"/><lb ed="R129" n="0435a15"/>如是身解如是法。敢作諸惡也。愧者。依世間力。輕
<lb ed="X" n="0738c10"/><lb ed="R129" n="0435a16"/>拒暴惡爲性。對治無愧止息惡行爲業。謂世人譏
<lb ed="X" n="0738c11"/><lb ed="R129" n="0435a17"/>訶。名世間力。輕有惡者而不親。拒惡法業而不作。
<lb ed="X" n="0738c12"/><lb ed="R129" n="0435a18"/>故曰輕拒等。其餘下文。懺中自明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738c13"/><lb ed="R129" n="0435b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0738c1301">第一慚愧者。自惟我與釋迦如來。同爲凡夫。而今世
<lb ed="X" n="0738c14"/><lb ed="R129" n="0435b02"/>尊成道以來。<anchor xml:id="nkr_note_add_0738c1401" n="0738c1401"/><anchor xml:id="beg0738c1401" n="0738c1401"/>已<anchor xml:id="end0738c1401"/>經爾所塵沙劫數。而我等相與躭染
<lb ed="X" n="0738c15"/><lb ed="R129" n="0435b03"/>六塵。輪轉生死。永無出期。此實天下可慚可愧。可羞
<lb ed="X" n="0738c16"/><lb ed="R129" n="0435b04"/>可恥。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738c17"/><lb ed="R129" n="0435b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0738c1701">一以不得作佛爲恥。葢聖凡同體。不成聖道。終墮
<lb ed="X" n="0738c18"/><lb ed="R129" n="0435b06"/>輪迴。作是想可爲愧死無地○自惟者。當自思惟。
<lb ed="X" n="0738c19"/><lb ed="R129" n="0435b07"/>思惟過去久遠劫前。世尊未得道時。亦是凡夫。但
<lb ed="X" n="0738c20"/><lb ed="R129" n="0435b08"/>言世尊今生成佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0738c2001" n="0738c2001"/><anchor xml:id="beg0738c2001" n="0738c2001"/>已<anchor xml:id="end0738c2001"/>來。似乎未久。追論前因。卽如
<lb ed="X" n="0738c21"/><lb ed="R129" n="0435b09"/>逢事古釋迦等七萬五千佛。滿第一阿僧祇劫。乃
<lb ed="X" n="0738c22"/><lb ed="R129" n="0435b10"/>至逢事然燈如來七萬七千佛。滿第二阿僧祇劫。
<lb ed="X" n="0738c23"/><lb ed="R129" n="0435b11"/>乃至逢事勝觀如來。滿第三阿僧祇劫。此後復經
<lb ed="X" n="0738c24"/><lb ed="R129" n="0435b12"/>九十一劫。修妙相業。直至逢事<name role="" type="person">迦葉波</name>佛。方得圓
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0739a" n="0739a"/>
<lb ed="X" n="0739a01"/><lb ed="R129" n="0435b13"/>滿。其間上生爲天帝。下生爲轉輪聖王。各三十六
<lb ed="X" n="0739a02"/><lb ed="R129" n="0435b14"/>返。又或間爲仙人。爲比丘。爲小王。爲婆羅門。不可
<lb ed="X" n="0739a03"/><lb ed="R129" n="0435b15"/>稱數。度生無量。故曰成道以來。塵沙劫數○然而
<lb ed="X" n="0739a04"/><lb ed="R129" n="0435b16"/>如是三祇等事。惟法華壽量品中。猶爲方便。非眞
<lb ed="X" n="0739a05"/><lb ed="R129" n="0435b17"/>實也。其實世尊成佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0739a0501" n="0739a0501"/><anchor xml:id="beg0739a0501" n="0739a0501"/>已<anchor xml:id="end0739a0501"/>來。而更無量無邊不可思
<lb ed="X" n="0739a06"/><lb ed="R129" n="0435b18"/>議塵沙劫數。故云爾也。如經所明。茲不繁解。六塵。
<lb ed="X" n="0739a07"/><lb ed="R129" n="0436a01"/>卽色聲香味觸法。爲六種坌汚妙明爲塵。如上八
<lb ed="X" n="0739a08"/><lb ed="R129" n="0436a02"/>萬塵勞等所明○如是慚愧思惟而<anchor xml:id="nkr_note_add_0739a0801" n="0739a0801"/><anchor xml:id="beg0739a0801" n="0739a0801"/>已<anchor xml:id="end0739a0801"/>。必須竭誠
<lb ed="X" n="0739a09"/><lb ed="R129" n="0436a03"/>懺悔。改往修來。勇猛精進。直得一生取辦。速脫輪
<lb ed="X" n="0739a10"/><lb ed="R129" n="0436a04"/>迴。乃至得成無上菩提。與佛無異。方得滿我懺悔
<lb ed="X" n="0739a11"/><lb ed="R129" n="0436a05"/>之弘願。始得除我愧恥之初心也。下文恐怖厭離
<lb ed="X" n="0739a12"/><lb ed="R129" n="0436a06"/>發菩提心等六章。大意例推可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739a13"/><lb ed="R129" n="0436a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0739a1301">第二恐怖者。旣是凡夫身口意業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739a14"/><lb ed="R129" n="0436a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0739a1401">身三。口四。意三。惡業未能免故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739a15"/><lb ed="R129" n="0436a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0739a1501">常與罪相應。以是因緣。命終之後。應墮地獄畜生餓
<lb ed="X" n="0739a16"/><lb ed="R129" n="0436a10"/>鬼。受無量苦。如此實爲可驚可恐。可怖可懼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739a17"/><lb ed="R129" n="0436a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0739a1701">如是恐懼怖畏之處。畢竟不能免也○如是驚怖
<lb ed="X" n="0739a18"/><lb ed="R129" n="0436a12"/>思惟而<anchor xml:id="nkr_note_add_0739a1801" n="0739a1801"/><anchor xml:id="beg0739a1801" n="0739a1801"/>已<anchor xml:id="end0739a1801"/>。必須竭誠懺悔。同前云云○二恐入三
<lb ed="X" n="0739a19"/><lb ed="R129" n="0436a13"/>惡道。地獄餓鬼畜生是也。作是想者。可爲凜凜○
<lb ed="X" n="0739a20"/><lb ed="R129" n="0436a14"/>恐者恐懼。怖者怖畏。如是驚怖等者如上。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739a21"/><lb ed="R129" n="0436a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0739a2101">第三厭離者。相與常觀生死之中。惟有無常苦空無
<lb ed="X" n="0739a22"/><lb ed="R129" n="0436a16"/>我。不淨虗假。如水上泡速起速滅。往來流轉。猶如車
<lb ed="X" n="0739a23"/><lb ed="R129" n="0436a17"/>輪。生老病死八苦交煎。無時暫息。衆等相與<note place="inline">共也</note>但觀
<lb ed="X" n="0739a24"/><lb ed="R129" n="0436a18"/>自身。從頭至足。其中但有<note place="inline">此句是總</note>三十六物。髮。毛。爪。齒。
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0739b" n="0739b"/>
<lb ed="X" n="0739b01"/><lb ed="R129" n="0436b01"/>眵。淚。涕。唾。垢。汗。二便<note place="inline">大小行</note>。皮。膚。血。肉。筋。脉。骨。髓。肪。膏。
<lb ed="X" n="0739b02"/><lb ed="R129" n="0436b02"/>腦。膜。脾。腎。心。肺。肝。膽。膓。胃。赤白痰癊。生熟二藏。如是
<lb ed="X" n="0739b03"/><lb ed="R129" n="0436b03"/>九孔常流。是故經言。此身衆苦所集<note place="inline">身卽是積聚義。故云云</note>。一
<lb ed="X" n="0739b04"/><lb ed="R129" n="0436b04"/>切皆是不淨。何有智慧者。而當樂此身。生死旣有如
<lb ed="X" n="0739b05"/><lb ed="R129" n="0436b05"/>此種種惡法。甚可患厭。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739b06"/><lb ed="R129" n="0436b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0739b0601">三當厭離。此身無常也。苦也。空也。無我也。不淨虗
<lb ed="X" n="0739b07"/><lb ed="R129" n="0436b07"/>假也。作是想者。直敎骷髏墮地○此乃先自以觀
<lb ed="X" n="0739b08"/><lb ed="R129" n="0436b08"/>察智而照之。了知生死中事。如是虗幻而不實。下
<lb ed="X" n="0739b09"/><lb ed="R129" n="0436b09"/>文令衆亦爾。推廣之義○相與者。亦是思惟自知
<lb ed="X" n="0739b10"/><lb ed="R129" n="0436b10"/>之意也○如來一代時敎。三藏十二部。並不出于
<lb ed="X" n="0739b11"/><lb ed="R129" n="0436b11"/>無常苦空等句。因空故畢竟無我。亦無我所。下文
<lb ed="X" n="0739b12"/><lb ed="R129" n="0436b12"/>自明○水泡起滅。流轉車輪。正喩無常虗假。生老
<lb ed="X" n="0739b13"/><lb ed="R129" n="0436b13"/>病死三句。正言苦空。八苦者。謂生苦。老苦。病苦。死
<lb ed="X" n="0739b14"/><lb ed="R129" n="0436b14"/>苦。求不得苦。愛別離苦。冤憎會苦。五陰熾盛苦。如
<lb ed="X" n="0739b15"/><lb ed="R129" n="0436b15"/>是八種皆言苦者。生如活剝牛皮。死如落湯螃蟹。
<lb ed="X" n="0739b16"/><lb ed="R129" n="0436b16"/>老者眼暗耳聾。腰跎背曲。乃至疾患呻吟。無能療
<lb ed="X" n="0739b17"/><lb ed="R129" n="0436b17"/>治。如是等事。恒常逼迫煎熬。無暫停息。故云苦也
<lb ed="X" n="0739b18"/><lb ed="R129" n="0436b18"/>○衆等相與者。亦令一切行人思惟而共知此事。
<lb ed="X" n="0739b19"/><lb ed="R129" n="0437a01"/>幷觀下文等意而修行之○三十六物。正言不淨
<lb ed="X" n="0739b20"/><lb ed="R129" n="0437a02"/>無我。修不淨觀者。當依此三十六等而行。不可免
<lb ed="X" n="0739b21"/><lb ed="R129" n="0437a03"/>也○眼耳口鼻有七。水道穀道是二。故曰九孔。常
<lb ed="X" n="0739b22"/><lb ed="R129" n="0437a04"/>流不淨可知。餘當例推○指經言。以證上文苦空
<lb ed="X" n="0739b23"/><lb ed="R129" n="0437a05"/>無我不淨虗假之意。所以當厭離。經指涅槃經○
<lb ed="X" n="0739b24"/><lb ed="R129" n="0437a06"/>有智慧者。信心淸淨。了知此身四大合成。八苦所
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0739c" n="0739c"/>
<lb ed="X" n="0739c01"/><lb ed="R129" n="0437a07"/>集。如斯穢惡不堪。總是生死根本。豈當好樂而貪
<lb ed="X" n="0739c02"/><lb ed="R129" n="0437a08"/>著乎。如是厭患思惟而<anchor xml:id="nkr_note_add_0739c0201" n="0739c0201"/><anchor xml:id="beg0739c0201" n="0739c0201"/>已<anchor xml:id="end0739c0201"/>。同上云云。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739c03"/><lb ed="R129" n="0437a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0739c0301">第四發菩提心者。經言<note place="inline">指涅槃經</note>。當樂佛身。佛身者卽法
<lb ed="X" n="0739c04"/><lb ed="R129" n="0437a10"/>身也。從無量功德智慧生。從六波羅蜜生。從慈悲喜
<lb ed="X" n="0739c05"/><lb ed="R129" n="0437a11"/>捨生。從三十七助菩提法生。從如是等種種功德智
<lb ed="X" n="0739c06"/><lb ed="R129" n="0437a12"/>慧生如來身。欲得此身者。當發菩提心。求一切種智。
<lb ed="X" n="0739c07"/><lb ed="R129" n="0437a13"/>常樂我淨薩婆若果。淨佛國土。成就衆生。於身命財。
<lb ed="X" n="0739c08"/><lb ed="R129" n="0437a14"/>無所悋惜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739c09"/><lb ed="R129" n="0437a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0739c0901">因上慚愧恐怖厭離等。故發菩提心。當捨不淨之
<lb ed="X" n="0739c10"/><lb ed="R129" n="0437a16"/>幻身。樂求淸淨之法身也。所以謹取經中當樂一
<lb ed="X" n="0739c11"/><lb ed="R129" n="0437a17"/>句。而爲修行之本。樂卽願也。求也。欲求佛法等身。
<lb ed="X" n="0739c12"/><lb ed="R129" n="0437a18"/>當發菩提心。及廣大行願。以無量智慧。修無量法
<lb ed="X" n="0739c13"/><lb ed="R129" n="0437b01"/>門而始得生。下明菩提法身之生處。從無量等一
<lb ed="X" n="0739c14"/><lb ed="R129" n="0437b02"/>句是總。從六波羅蜜等是別。六波羅等。卽六度也。
<lb ed="X" n="0739c15"/><lb ed="R129" n="0437b03"/>布施。持戒。忍辱。精進。禪定。智慧。是爲六波羅蜜。是
<lb ed="X" n="0739c16"/><lb ed="R129" n="0437b04"/>梵語。此云彼岸到。卽是到彼岸也。修此六度萬行。
<lb ed="X" n="0739c17"/><lb ed="R129" n="0437b05"/>去了貪嗔愚癡等惑。直至涅槃妙果。故云到彼岸。
<lb ed="X" n="0739c18"/><lb ed="R129" n="0437b06"/>又云度。慈悲喜捨。四無量心也。三十七等。隨機設
<lb ed="X" n="0739c19"/><lb ed="R129" n="0437b07"/>化。方便法門。故云助○三十七助菩提法。卽下文
<lb ed="X" n="0739c20"/><lb ed="R129" n="0437b08"/>三十七品。謂四念處。卽四念位也。四正勤。卽煖位
<lb ed="X" n="0739c21"/><lb ed="R129" n="0437b09"/>也。四如意足。卽頂位也。五根。卽忍位也。五力。卽世
<lb ed="X" n="0739c22"/><lb ed="R129" n="0437b10"/>第一位也。七覺支。係修道。八正道。係初果。共爲三
<lb ed="X" n="0739c23"/><lb ed="R129" n="0437b11"/>十七助道品也。四念處者。謂觀身不淨。觀受是苦。
<lb ed="X" n="0739c24"/><lb ed="R129" n="0437b12"/>觀心無常。觀法無我是也。四正勤者。謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0739c2401" n="0739c2401"/><anchor xml:id="beg0739c2401" n="0739c2401"/>已<anchor xml:id="end0739c2401"/>生惡令
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0740a" n="0740a"/>
<lb ed="X" n="0740a01"/><lb ed="R129" n="0437b13"/>斷。未生惡令不生。未生善令生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0740a0101" n="0740a0101"/><anchor xml:id="beg0740a0101" n="0740a0101"/>已<anchor xml:id="end0740a0101"/>生善令增長是
<lb ed="X" n="0740a02"/><lb ed="R129" n="0437b14"/>也。四如意足者。得如意足。念如意足。進如意足。慧
<lb ed="X" n="0740a03"/><lb ed="R129" n="0437b15"/>如意足是也。五根者。謂信根。進根。念根。定根。慧根
<lb ed="X" n="0740a04"/><lb ed="R129" n="0437b16"/>是也。五力者。謂信力。進力。念力。定力。慧力是也。七
<lb ed="X" n="0740a05"/><lb ed="R129" n="0437b17"/>覺支者。謂念覺支。擇法覺支。精進覺支。喜覺支。輕
<lb ed="X" n="0740a06"/><lb ed="R129" n="0437b18"/>安覺支。定覺支。捨覺支是也。八正道者。謂正見道。
<lb ed="X" n="0740a07"/><lb ed="R129" n="0438a01"/>正語道。正思惟道。正業道。正命道。正精進道。正念
<lb ed="X" n="0740a08"/><lb ed="R129" n="0438a02"/>道。正定道是也○從如是下。結上六度四等三七
<lb ed="X" n="0740a09"/><lb ed="R129" n="0438a03"/>之文○意謂有如是功德妙行。始得生如來身。如
<lb ed="X" n="0740a10"/><lb ed="R129" n="0438a04"/>來身。卽上佛身法身。此身若非菩提智等。則不能
<lb ed="X" n="0740a11"/><lb ed="R129" n="0438a05"/>生。故云當發菩提心等云云○求一切種智者。智
<lb ed="X" n="0740a12"/><lb ed="R129" n="0438a06"/>有三種。內法內名。外法外名。能知能解者。名一切
<lb ed="X" n="0740a13"/><lb ed="R129" n="0438a07"/>智。卽聲聞緣覺之智也。能用諸佛一切道法。發起
<lb ed="X" n="0740a14"/><lb ed="R129" n="0438a08"/>衆生一切善種。差別分別而無謬者。名道種智。卽
<lb ed="X" n="0740a15"/><lb ed="R129" n="0438a09"/>菩薩之智也。能知一切道。知一切種。名一切種智。
<lb ed="X" n="0740a16"/><lb ed="R129" n="0438a10"/>卽佛果智也○常樂我淨。涅槃四德也。常者。卽眞
<lb ed="X" n="0740a17"/><lb ed="R129" n="0438a11"/>常之體也。不遷不變。萬古恒如。故言常。非對斷而
<lb ed="X" n="0740a18"/><lb ed="R129" n="0438a12"/>言常也。樂者。安穩寂滅。離二生死。苦樂雙融。故云
<lb ed="X" n="0740a19"/><lb ed="R129" n="0438a13"/>樂。非對苦而言樂也。我者。有主宰義。具八自在。得
<lb ed="X" n="0740a20"/><lb ed="R129" n="0438a14"/>大安樂。卽我無我不二之眞我。非凡夫外道邪妄
<lb ed="X" n="0740a21"/><lb ed="R129" n="0438a15"/>等我而言我也。淨者。三業淸淨。三惑永斷。如大圓
<lb ed="X" n="0740a22"/><lb ed="R129" n="0438a16"/>鏡。了無纖翳。故云淨。非對染而言淨也○薩婆若。
<lb ed="X" n="0740a23"/><lb ed="R129" n="0438a17"/>梵語薩婆若多。又云薩雲若。秦言一切智相。因名
<lb ed="X" n="0740a24"/><lb ed="R129" n="0438a18"/>般若。果名薩婆。大品云。此是聲聞辟支佛智。非後
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0740b" n="0740b"/>
<lb ed="X" n="0740b01"/><lb ed="R129" n="0438b01"/>二智。今據果字而言。亦應該後一切種智。其理不
<lb ed="X" n="0740b02"/><lb ed="R129" n="0438b02"/>妨。詳之可了○淨佛等二句。初句上求佛果。心淨
<lb ed="X" n="0740b03"/><lb ed="R129" n="0438b03"/>卽佛土淨故也。二句下化衆生。若得自利。則能利
<lb ed="X" n="0740b04"/><lb ed="R129" n="0438b04"/>他故。如是上求下化。當於檀度爲先。故云無悋於
<lb ed="X" n="0740b05"/><lb ed="R129" n="0438b05"/>身命財也。此爲修行慳悋者以爲警。不可不知也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740b06"/><lb ed="R129" n="0438b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0740b0601">第五怨親平等者。於一切衆生。起慈悲心。無彼我相。
<lb ed="X" n="0740b07"/><lb ed="R129" n="0438b07"/><note place="inline">一有彼我。卽不平等故</note>何以故爾<note place="inline">何以必須平等。下出不平之過</note>。若見怨異於
<lb ed="X" n="0740b08"/><lb ed="R129" n="0438b08"/>親卽是分別<note place="inline">分別是親非親</note>。以分別故起諸想著<note place="inline">想著是彼是此</note>。想
<lb ed="X" n="0740b09"/><lb ed="R129" n="0438b09"/>著因緣生諸煩惱<note place="inline">憎愛煩惱由是而生</note>。煩惱因緣造諸惡業<note place="inline">十惡
<lb ed="X" n="0740b10"/><lb ed="R129" n="0438b10"/>五逆。因茲而作</note>。惡業因緣故得苦果<note place="inline">三塗苦報。卽自當之</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740b11"/><lb ed="R129" n="0438b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0740b1101">五以不平等故。直至造諸惡業。而得苦果。所以必
<lb ed="X" n="0740b12"/><lb ed="R129" n="0438b12"/>要平等。作如是想。自然四相俱空。怨者冤讐。親者
<lb ed="X" n="0740b13"/><lb ed="R129" n="0438b13"/>親愛。怨親一體。不起憎愛。是爲平等。圓覺云。觀冤
<lb ed="X" n="0740b14"/><lb ed="R129" n="0438b14"/>家如<anchor xml:id="nkr_note_add_0740b1401" n="0740b1401"/><anchor xml:id="beg0740b1401" n="0740b1401"/>己<anchor xml:id="end0740b1401"/>父母○旣發菩提心。求無上道。必當冤親
<lb ed="X" n="0740b15"/><lb ed="R129" n="0438b15"/>平等。若不平等。道無由成。文中自明○欲求出世
<lb ed="X" n="0740b16"/><lb ed="R129" n="0438b16"/>樂。因反招於苦果者。皆因一念憎愛之心。忘失菩
<lb ed="X" n="0740b17"/><lb ed="R129" n="0438b17"/>提之正智。以至如此。所以云至道無難。惟嫌揀擇。
<lb ed="X" n="0740b18"/><lb ed="R129" n="0438b18"/>但莫憎愛。洞然明白。此乃申明第四發菩提心。六
<lb ed="X" n="0740b19"/><lb ed="R129" n="0439a01"/>度等文之餘行也。果能如是思惟觀察。始得一理
<lb ed="X" n="0740b20"/><lb ed="R129" n="0439a02"/>而貫通焉。禮懺行人。宜當自揣云云。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740b21"/><lb ed="R129" n="0439a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0740b2101">第六念報佛恩者。<note place="inline">下出念報之意</note>如來往昔無量劫中。捨頭
<lb ed="X" n="0740b22"/><lb ed="R129" n="0439a04"/>目髓腦。支節手足。國城妻子。象馬七珍。爲我等故修
<lb ed="X" n="0740b23"/><lb ed="R129" n="0439a05"/>諸苦行。此恩此德實難酬報。<note place="inline">下引證</note>是故經言<note place="inline">法華</note>。若以
<lb ed="X" n="0740b24"/><lb ed="R129" n="0439a06"/>頂戴兩肩荷負。於恒沙劫亦不能報。<note place="inline">下明念報之法</note>我等欲
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0740c" n="0740c"/>
<lb ed="X" n="0740c01"/><lb ed="R129" n="0439a07"/>報如來恩者。當於此世勇猛精進<note place="inline">離諸懈怠。不得避懶偷安</note>。捍勞
<lb ed="X" n="0740c02"/><lb ed="R129" n="0439a08"/>忍苦。不惜身命。建立三寶。弘通大乘。廣化衆生。同入
<lb ed="X" n="0740c03"/><lb ed="R129" n="0439a09"/>正覺<note place="inline">至此可報佛恩萬分之一也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740c04"/><lb ed="R129" n="0439a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0740c0401">六如來爲度我等一切衆生故。修諸苦行。此恩當
<lb ed="X" n="0740c05"/><lb ed="R129" n="0439a11"/>報。作是想者。當爲如來肩所荷負。作佛長子○此
<lb ed="X" n="0740c06"/><lb ed="R129" n="0439a12"/>承上文如上慚恐厭離。發菩提心六度等法。皆出
<lb ed="X" n="0740c07"/><lb ed="R129" n="0439a13"/>於佛敎。我依佛敎修行。庶使當來成佛。所以佛恩
<lb ed="X" n="0740c08"/><lb ed="R129" n="0439a14"/>難報。當念報之○如來苦行。不爲自求。但求一切
<lb ed="X" n="0740c09"/><lb ed="R129" n="0439a15"/>衆生同入正覺。俱出生死故。我等當體佛心。如佛
<lb ed="X" n="0740c10"/><lb ed="R129" n="0439a16"/>所願。酬佛所望。是名眞報佛恩。是眞一乘無上之
<lb ed="X" n="0740c11"/><lb ed="R129" n="0439a17"/>道也。頂戴荷負於恒沙劫之久。亦不能報。極言佛
<lb ed="X" n="0740c12"/><lb ed="R129" n="0439a18"/>恩深重。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740c13"/><lb ed="R129" n="0439b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0740c1301">第七觀罪性空者。罪無自性。<note place="inline">此下出無自性之所以</note>從因緣生
<lb ed="X" n="0740c14"/><lb ed="R129" n="0439b02"/>顚倒而有<note place="inline">因緣和合。虗妄由生。生卽無生</note>。旣從因緣而生。亦從因緣
<lb ed="X" n="0740c15"/><lb ed="R129" n="0439b03"/>而滅<note place="inline">因緣別離。虗妄名滅。滅亦無滅。何自性之有哉</note>。從因緣而生者<note place="inline">此下重出生滅
<lb ed="X" n="0740c16"/><lb ed="R129" n="0439b04"/>之相</note>。狎近惡友造作無端<note place="inline">無生而妄有其生也</note>。從因緣而滅者。卽
<lb ed="X" n="0740c17"/><lb ed="R129" n="0439b05"/>是今日洗心懺悔。<note place="inline">下引經。直顯洗懺之要</note>是故經言。此罪性不
<lb ed="X" n="0740c18"/><lb ed="R129" n="0439b06"/>在內不在外不在中間。故知此罪從本是空<note place="inline">結上罪性本空。
<lb ed="X" n="0740c19"/><lb ed="R129" n="0439b07"/>了無所得。如是用心。無罪不滅也。如下云云。向下結前生後</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740c20"/><lb ed="R129" n="0439b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0740c2001">七觀罪性空。無有實相。作是想者。從來熱水卽寒
<lb ed="X" n="0740c21"/><lb ed="R129" n="0439b09"/>水○法苑珠林云。觀罪性空。罪從心生。心若可得。
<lb ed="X" n="0740c22"/><lb ed="R129" n="0439b10"/>罪不可無。我心自空。空云何有。善心亦然。罪福無
<lb ed="X" n="0740c23"/><lb ed="R129" n="0439b11"/>主。非內非外。亦無中間。不常自有。但有名字。名之
<lb ed="X" n="0740c24"/><lb ed="R129" n="0439b12"/>爲心。但有名字。名爲罪福。名字卽空。還原返本。畢
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0741a" n="0741a"/>
<lb ed="X" n="0741a01"/><lb ed="R129" n="0439b13"/>竟淸淨。是爲觀罪性空○永嘉集。所謂了卽業障
<lb ed="X" n="0741a02"/><lb ed="R129" n="0439b14"/>本來空是也。然而了之一字。正好思量。若非斬釘
<lb ed="X" n="0741a03"/><lb ed="R129" n="0439b15"/>截鐵之根基。說時似悟。觸境卽迷。淨名云。無造無
<lb ed="X" n="0741a04"/><lb ed="R129" n="0439b16"/>作無受者。善惡之業亦不忘。此句大半對虗搆文
<lb ed="X" n="0741a05"/><lb ed="R129" n="0439b17"/>言者說。愼之哉○宗鏡云。洗心者。洗濯身心。淸淨
<lb ed="X" n="0741a06"/><lb ed="R129" n="0439b18"/>無餘。毫無邪念。乃爲眞懺悔。若能如此。罪性便空。
<lb ed="X" n="0741a07"/><lb ed="R129" n="0440a01"/>若不洗心而求懺悔。祇爲自欺。罪相宛然。安能除
<lb ed="X" n="0741a08"/><lb ed="R129" n="0440a02"/>滅。洗之一字。深有意焉○不在內外中間。正謂從
<lb ed="X" n="0741a09"/><lb ed="R129" n="0440a03"/>本是空。無有實相之意。非眞有在有不在而分別
<lb ed="X" n="0741a10"/><lb ed="R129" n="0440a04"/>之也○古云。罪性本空由心造。心若滅時罪亦忘。
<lb ed="X" n="0741a11"/><lb ed="R129" n="0440a05"/>罪忘心滅兩俱空。是則名爲眞懺悔。此非易事。宜
<lb ed="X" n="0741a12"/><lb ed="R129" n="0440a06"/>當扞勞忍苦而行之可也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741a13"/><lb ed="R129" n="0440a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0741a1301">生如是等七種心<anchor xml:id="nkr_note_add_0741a1301" n="0741a1301"/><anchor xml:id="beg0741a1301" n="0741a1301"/>已<anchor xml:id="end0741a1301"/>。緣想十方諸佛賢聖<note place="inline">起假想觀。如親覩聖
<lb ed="X" n="0741a14"/><lb ed="R129" n="0440a08"/>容故云爾。合掌更加胡跪。卽表恭敬之至也</note>。擎拳合掌。披陳致禱<note place="inline">盡情發露之謂
<lb ed="X" n="0741a15"/><lb ed="R129" n="0440a09"/>也</note>。慚愧改革<note place="inline">革者革去。亦卽改意</note>。舒瀝心肝<note place="inline">舒瀝。亦卽洗滌之謂也</note>。洗蕩
<lb ed="X" n="0741a16"/><lb ed="R129" n="0440a10"/>腸胃。如此懺悔。何罪不滅。何福不生。若復不爾<note place="inline">下文反顯
<lb ed="X" n="0741a17"/><lb ed="R129" n="0440a11"/>不及之過</note>。悠悠<note place="inline">怠墮之貌</note>緩緩<note place="inline">放逸之貌</note>。情慮躁動<note place="inline">心神散亂</note>。徒自勞形。
<lb ed="X" n="0741a18"/><lb ed="R129" n="0440a12"/>於事何益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741a19"/><lb ed="R129" n="0440a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0741a1901">修行人著眼看。此舒瀝心肝。洗蕩腸胃二句。分明
<lb ed="X" n="0741a20"/><lb ed="R129" n="0440a14"/>要脫皮換骨。却將從前所爲。盡情改換。從前知見。
<lb ed="X" n="0741a21"/><lb ed="R129" n="0440a15"/>著實傾倒一番。此時汗泣交流。若將愧死無地。直
<lb ed="X" n="0741a22"/><lb ed="R129" n="0440a16"/>見本來面目。決不復惡。此眞心懺悔。佛必哀憐攝
<lb ed="X" n="0741a23"/><lb ed="R129" n="0440a17"/>受。方有利益。心肝卽意。腸胃指識情可也○凡人
<lb ed="X" n="0741a24"/><lb ed="R129" n="0440a18"/>懺悔。倏俯倏仰。形則勞矣。若不悔過。無補於罪福。
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0741b" n="0741b"/>
<lb ed="X" n="0741b01"/><lb ed="R129" n="0440b01"/>故曰於事何益。上文興七種心。於此收繳。此下文
<lb ed="X" n="0741b02"/><lb ed="R129" n="0440b02"/>儆人及蚤懺悔之意可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741b03"/><lb ed="R129" n="0440b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0741b0301">且復人命無常。喩如轉燭。一息不還。便同<g ref="#CB01926">灰</g>壤。三塗
<lb ed="X" n="0741b04"/><lb ed="R129" n="0440b04"/>苦報。卽身應受。不可以錢財寶貨。囑託求脫。杳杳冥
<lb ed="X" n="0741b05"/><lb ed="R129" n="0440b05"/>冥。恩<note place="inline">惠顧之意</note>赦<note place="inline">放捨之意</note>無期。獨嬰<note place="inline">卽受也</note>此苦。無代受者。莫
<lb ed="X" n="0741b06"/><lb ed="R129" n="0440b06"/>言我今生中無有此罪。所以不能懇禱懺悔。經中謂
<lb ed="X" n="0741b07"/><lb ed="R129" n="0440b07"/>言。凡夫之人。擧足動步。無非是罪。又復過去生中。皆
<lb ed="X" n="0741b08"/><lb ed="R129" n="0440b08"/>悉成就無量惡業。追逐行者。如影隨形。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741b09"/><lb ed="R129" n="0440b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0741b0901">如響應聲○轉燭之喩。如旋火輪。亦如倒燭。其火
<lb ed="X" n="0741b10"/><lb ed="R129" n="0440b10"/>卽滅。言速之甚也。故云一息等云云○三塗者。火
<lb ed="X" n="0741b11"/><lb ed="R129" n="0440b11"/>塗血塗刀塗。卽地獄餓鬼畜生也○陽網疎而易
<lb ed="X" n="0741b12"/><lb ed="R129" n="0440b12"/>漏。陰網密而難逃。豈同人間賄囑之所能爲哉。所
<lb ed="X" n="0741b13"/><lb ed="R129" n="0440b13"/>以三塗苦報云云。三塗遠曠。受苦幽長。渺莫可窮。
<lb ed="X" n="0741b14"/><lb ed="R129" n="0440b14"/>了無恩赦。故云杳杳云云○自作自受。影響相符。
<lb ed="X" n="0741b15"/><lb ed="R129" n="0440b15"/>縱有父子至親。豈能相代哉○莫言下。<g ref="#CB15081">䇿</g>發自恃
<lb ed="X" n="0741b16"/><lb ed="R129" n="0440b16"/>之流。或自謂言我今無罪。何懺之有。故云莫言等
<lb ed="X" n="0741b17"/><lb ed="R129" n="0440b17"/>而<g ref="#CB15081">䇿</g>之。所以引經。證其凡夫必不能無罪云云。非
<lb ed="X" n="0741b18"/><lb ed="R129" n="0440b18"/>但今生之罪。過去之罪。猶多之甚矣。故曰又復過
<lb ed="X" n="0741b19"/><lb ed="R129" n="0441a01"/>去云云。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741b20"/><lb ed="R129" n="0441a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0741b2001">若不懺悔。罪惡日深。故知包藏瑕玼。佛不許可。說悔
<lb ed="X" n="0741b21"/><lb ed="R129" n="0441a03"/>先罪。淨名所尙。故使長淪苦海。實由隱覆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741b22"/><lb ed="R129" n="0441a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0741b2201">有如是因。必有如是果。歷劫窮年。不能自免。惟有
<lb ed="X" n="0741b23"/><lb ed="R129" n="0441a05"/>懺悔。乃可滅除。故云若不云云○如法華經云。護
<lb ed="X" n="0741b24"/><lb ed="R129" n="0441a06"/>惜瑕玼。是名小智之類○一開懺時。便說衆生垢
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0741c" n="0741c"/>
<lb ed="X" n="0741c01"/><lb ed="R129" n="0441a07"/>重。何人無罪。故知有罪而不勤懺悔。固爲不可。懺
<lb ed="X" n="0741c02"/><lb ed="R129" n="0441a08"/>悔而不肯發露。猶然佛不許可○淨名乃經名。卽
<lb ed="X" n="0741c03"/><lb ed="R129" n="0441a09"/>維摩經也。此經意義不著佛求。不著法求。惟在反
<lb ed="X" n="0741c04"/><lb ed="R129" n="0441a10"/>觀諸身而求。故曰說悔先罪。淨名所尙○旣曰懺
<lb ed="X" n="0741c05"/><lb ed="R129" n="0441a11"/>悔而不肯發露。卽此瞞昧一念。自欺猶甚。對佛尙
<lb ed="X" n="0741c06"/><lb ed="R129" n="0441a12"/>且瞞昧。則我心<anchor xml:id="nkr_note_add_0741c0601" n="0741c0601"/><anchor xml:id="beg0741c0601" n="0741c0601"/>已<anchor xml:id="end0741c0601"/>永無開曉之期。安得不長淪苦
<lb ed="X" n="0741c07"/><lb ed="R129" n="0441a13"/>海。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741c08"/><lb ed="R129" n="0441a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0741c0801">是故<note place="inline">某</note>等今日發露懺悔。不復覆藏。所言三障者。一
<lb ed="X" n="0741c09"/><lb ed="R129" n="0441a15"/>曰煩惱。二名爲業。三是果報。此三種法更相由藉。因
<lb ed="X" n="0741c10"/><lb ed="R129" n="0441a16"/>煩惱故。所以起諸惡業。惡業因緣故得苦果。是故<note place="inline">某</note>
<lb ed="X" n="0741c11"/><lb ed="R129" n="0441a17"/>等今日至心懺悔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741c12"/><lb ed="R129" n="0441a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0741c1201">是故下。言<anchor xml:id="nkr_note_add_0741c1201" n="0741c1201"/><anchor xml:id="beg0741c1201" n="0741c1201"/>已<anchor xml:id="end0741c1201"/>畢竟懺悔。不敢覆藏。結顯上文慚愧
<lb ed="X" n="0741c13"/><lb ed="R129" n="0441b01"/>洗心披陳發露。無罪不滅。無福不生之大意。而終
<lb ed="X" n="0741c14"/><lb ed="R129" n="0441b02"/>其悔文也○人旣自知必有罪。自知必有報。所以
<lb ed="X" n="0741c15"/><lb ed="R129" n="0441b03"/>向佛禮懺。何不洗心刻責。將殺盜淫妄貪嗔癡等。
<lb ed="X" n="0741c16"/><lb ed="R129" n="0441b04"/>一切盡掃。則永離苦海。竟超彼岸。故曰苦海茫茫。
<lb ed="X" n="0741c17"/><lb ed="R129" n="0441b05"/>回頭是岸。若止身懺而不勤心懺。罪業仍存。惡報
<lb ed="X" n="0741c18"/><lb ed="R129" n="0441b06"/>不免○懺悔二字。原從心字立名。不發露。不洗心。
<lb ed="X" n="0741c19"/><lb ed="R129" n="0441b07"/>亦不成懺悔故云耳○所言下。疊前三障之句。立
<lb ed="X" n="0741c20"/><lb ed="R129" n="0441b08"/>名廣釋。資次而懺。一一申明。上文慙愧恐怖等七
<lb ed="X" n="0741c21"/><lb ed="R129" n="0441b09"/>種。大意其義可見○三世迭遷。遞互相資而起。故
<lb ed="X" n="0741c22"/><lb ed="R129" n="0441b10"/>曰更相云云。所以資始爲因。助因爲緣。又云展轉
<lb ed="X" n="0741c23"/><lb ed="R129" n="0441b11"/>感果爲因。互相由藉爲緣。因親緣疎。故作二釋。因
<lb ed="X" n="0741c24"/><lb ed="R129" n="0441b12"/>緣果報。流轉無窮。故云三世迭遷云云○<anchor xml:id="nkr_note_add_0741c2401" n="0741c2401"/><anchor xml:id="beg0741c2401" n="0741c2401"/>已<anchor xml:id="end0741c2401"/>上大
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0742a" n="0742a"/>
<lb ed="X" n="0742a01"/><lb ed="R129" n="0441b13"/>槩。先叙人必有罪。總之不出三障。理所應懺。次言
<lb ed="X" n="0742a02"/><lb ed="R129" n="0441b14"/>七種懺法。且宜及蚤發露懺悔之意。尙未行懺。<anchor xml:id="nkr_note_add_0742a0201" n="0742a0201"/><anchor xml:id="beg0742a0201" n="0742a0201"/>已<anchor xml:id="end0742a0201"/>
<lb ed="X" n="0742a03"/><lb ed="R129" n="0441b15"/>下方次第詳言三障。由於三業。方是求哀懺悔○
<lb ed="X" n="0742a04"/><lb ed="R129" n="0441b16"/>上總指三障。以明三世因果。下別擧三障。以爲懺
<lb ed="X" n="0742a05"/><lb ed="R129" n="0441b17"/>悔之詳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742a06"/><lb ed="R129" n="0441b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0742a0601">第一先應懺悔煩惱障<note place="inline">此煩惱障。从何而起</note>。而此煩惱皆从意
<lb ed="X" n="0742a07"/><lb ed="R129" n="0442a01"/>起<note place="inline">煩惱現於身口。何从而起云云</note>。所以者何。意業起故。則身與口隨
<lb ed="X" n="0742a08"/><lb ed="R129" n="0442a02"/>之而動<note place="inline">離意不能動。故下別明意業。先擧數立名</note>。意業有三。一者慳貪。二
<lb ed="X" n="0742a09"/><lb ed="R129" n="0442a03"/>者嗔恚。三者癡闇。由癡闇故起諸邪見。造諸不善。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742a10"/><lb ed="R129" n="0442a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0742a1001">第一先懺煩惱障。由於意業貪嗔癡故。身三口四。
<lb ed="X" n="0742a11"/><lb ed="R129" n="0442a05"/>一切煩惱。隨之而生○煩惱者。據相宗中。有貪嗔
<lb ed="X" n="0742a12"/><lb ed="R129" n="0442a06"/>癡慢疑邪見。六種根本煩惱。更有二十種隨煩惱。
<lb ed="X" n="0742a13"/><lb ed="R129" n="0442a07"/>小隨十。中隨二。大隨八。文繁不引。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742a14"/><lb ed="R129" n="0442a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0742a1401">是故經<note place="inline">華嚴</note>言。貪瞋癡業能令衆生墮於地獄。餓鬼畜
<lb ed="X" n="0742a15"/><lb ed="R129" n="0442a09"/>生受苦。若生人中。得貧窮孤露。<g ref="#CB15108">𠒋</g>狠頑鈍。愚迷無知。
<lb ed="X" n="0742a16"/><lb ed="R129" n="0442a10"/>諸煩惱報。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742a17"/><lb ed="R129" n="0442a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0742a1701">由貪嗔癡煩惱之苦因。受三塗之苦報。三塗報竟。
<lb ed="X" n="0742a18"/><lb ed="R129" n="0442a12"/>縱得人身。窮露頑迷。此皆煩惱所感之報。故曰諸
<lb ed="X" n="0742a19"/><lb ed="R129" n="0442a13"/>煩惱報。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742a20"/><lb ed="R129" n="0442a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0742a2001">意業旣有如此惡果。是故<note place="inline">某</note>等今日至心歸命諸佛。
<lb ed="X" n="0742a21"/><lb ed="R129" n="0442a15"/>求哀懺悔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742a22"/><lb ed="R129" n="0442a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0742a2201">上結懺。夫此下。出煩惱過患云云。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742a23"/><lb ed="R129" n="0442a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0742a2301">夫此煩惱。諸佛菩薩入理聖人。種種訶責。亦名此煩
<lb ed="X" n="0742a24"/><lb ed="R129" n="0442a18"/>惱以爲怨家。何以故。能斷衆生慧命根故。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0742b" n="0742b"/>
<lb ed="X" n="0742b01"/><lb ed="R129" n="0442b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0742b0101">聖者。正也。正智之人也。除佛菩薩外。諸祖師僧。凡
<lb ed="X" n="0742b02"/><lb ed="R129" n="0442b02"/>有智者。悉皆訶其煩惱。如敎中訶欲棄葢等事可
<lb ed="X" n="0742b03"/><lb ed="R129" n="0442b03"/>知○訶責煩惱。爲怨家。爲賊。爲瀑河。爲覊鎖。訶責
<lb ed="X" n="0742b04"/><lb ed="R129" n="0442b04"/>不一。故曰種種訶責。總見煩惱爲大過患。下出過
<lb ed="X" n="0742b05"/><lb ed="R129" n="0442b05"/>患之名而廣釋之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742b06"/><lb ed="R129" n="0442b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0742b0601">亦名此煩惱以之爲賊。能劫衆生諸善法故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742b07"/><lb ed="R129" n="0442b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0742b0701">相宗中。善法十一。善爲信慙愧。無貪等三根。勤安
<lb ed="X" n="0742b08"/><lb ed="R129" n="0442b08"/>不放逸。行捨及不害。六爲賊媒。自劫家寶之謂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742b09"/><lb ed="R129" n="0442b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0742b0901">亦名此煩惱以爲瀑河。能漂衆生。入於生死大苦海
<lb ed="X" n="0742b10"/><lb ed="R129" n="0442b10"/>故。亦名此煩惱以爲覊鎖。能繫衆生於生死獄。不能
<lb ed="X" n="0742b11"/><lb ed="R129" n="0442b11"/>得出故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742b12"/><lb ed="R129" n="0442b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0742b1201">波濤衝逆爲瀑河。輪轉無窮。漂流無盡。受苦深遠。
<lb ed="X" n="0742b13"/><lb ed="R129" n="0442b13"/>了無邊涯。故喩如大海。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742b14"/><lb ed="R129" n="0442b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0742b1401">所以六道牽連。四生不絕。惡業無窮。苦果不息。當知
<lb ed="X" n="0742b15"/><lb ed="R129" n="0442b15"/>皆是煩惱過患。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742b16"/><lb ed="R129" n="0442b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0742b1601">六道者。淨名云。一天道。有二十八天。二人道。五常
<lb ed="X" n="0742b17"/><lb ed="R129" n="0442b17"/>五戒。三修羅道。鬼畜人天所攝。四地獄道。八寒八
<lb ed="X" n="0742b18"/><lb ed="R129" n="0442b18"/>熱等。五餓鬼道。九種十類。六畜生道。胎卵溼化是
<lb ed="X" n="0742b19"/><lb ed="R129" n="0443a01"/>也。亦名六趣。四生者。胎卵溼化也。依殻而延曰卵
<lb ed="X" n="0742b20"/><lb ed="R129" n="0443a02"/>生。含藏而出曰胎生。假潤而興曰溼生。無而忽有
<lb ed="X" n="0742b21"/><lb ed="R129" n="0443a03"/>曰化生。六道牽連。四生不絕。所謂輪迴無間也○
<lb ed="X" n="0742b22"/><lb ed="R129" n="0443a04"/>卽應上文諸煩惱報。上擧煩惱過患<anchor xml:id="nkr_note_add_0742b2201" n="0742b2201"/><anchor xml:id="beg0742b2201" n="0742b2201"/>已<anchor xml:id="end0742b2201"/>竟。下正求
<lb ed="X" n="0742b23"/><lb ed="R129" n="0443a05"/>懺悔。後五節文亦爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742b24"/><lb ed="R129" n="0443a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0742b2401">是故今日運此增上善心。求哀懺悔。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0742c" n="0742c"/>
<lb ed="X" n="0742c01"/><lb ed="R129" n="0443a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0742c0101">以此煩惱過患。作懺悔之增上勝緣。故云增上善
<lb ed="X" n="0742c02"/><lb ed="R129" n="0443a08"/>心云云○上引聖言。出其煩惱過患<anchor xml:id="nkr_note_add_0742c0201" n="0742c0201"/><anchor xml:id="beg0742c0201" n="0742c0201"/>已<anchor xml:id="end0742c0201"/>竟。此下五
<lb ed="X" n="0742c03"/><lb ed="R129" n="0443a09"/>章。廣顯煩惱罪業之名相。莫不皆从意業而生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742c04"/><lb ed="R129" n="0443a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0742c0401">某等自從無始以來。至於今日。或在人天六道受報。
<lb ed="X" n="0742c05"/><lb ed="R129" n="0443a11"/>有此心識。常懷愚惑。繁滿<g ref="#CB05577">𮌎</g>襟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742c06"/><lb ed="R129" n="0443a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0742c0601">有此心識。正根意業而來○無智不信。了無出世
<lb ed="X" n="0742c07"/><lb ed="R129" n="0443a13"/>之心。故曰繁滿等云云。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742c08"/><lb ed="R129" n="0443a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0742c0801">或因三毒根造一切罪。或因三漏造一切罪。或因三
<lb ed="X" n="0742c09"/><lb ed="R129" n="0443a15"/>苦造一切罪。或因三倒造一切罪。或貪三有造一切
<lb ed="X" n="0742c10"/><lb ed="R129" n="0443a16"/>罪。如是等罪無量無邊。<g ref="#CB09660">㛴</g>亂一切六道四生。今日慙
<lb ed="X" n="0742c11"/><lb ed="R129" n="0443a17"/>愧。皆悉懺悔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742c12"/><lb ed="R129" n="0443a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0742c1201">貪能致老。瞋能致病。癡能致死。故云三毒根。又三
<lb ed="X" n="0742c13"/><lb ed="R129" n="0443b01"/>爲生死罪惡之根本。故曰根○阿毗達磨論云。三
<lb ed="X" n="0742c14"/><lb ed="R129" n="0443b02"/>漏者。一欲漏。欲界。二有漏。上二界一切煩惱。除無
<lb ed="X" n="0742c15"/><lb ed="R129" n="0443b03"/>明。三無明漏。三界無明。令心連注。流散不絕。故曰
<lb ed="X" n="0742c16"/><lb ed="R129" n="0443b04"/>爲漏。又流動其心。故名爲漏○三苦者。一苦苦。三
<lb ed="X" n="0742c17"/><lb ed="R129" n="0443b05"/>界<anchor xml:id="nkr_note_add_0742c1701" n="0742c1701"/><anchor xml:id="beg0742c1701" n="0742c1701"/>已<anchor xml:id="end0742c1701"/>苦。欲界復苦。二壞苦。樂壞時苦。等於三塗。三
<lb ed="X" n="0742c18"/><lb ed="R129" n="0443b06"/>行苦。卽處中苦。通於無色○三倒者。心顚倒。想顚
<lb ed="X" n="0742c19"/><lb ed="R129" n="0443b07"/>倒。見顚倒○三有者。卽三界。謂欲有。色有。無色有。
<lb ed="X" n="0742c20"/><lb ed="R129" n="0443b08"/>卽三界之因果不忘。有生有死。故名曰有○如是
<lb ed="X" n="0742c21"/><lb ed="R129" n="0443b09"/>等罪。總頂上三毒。以至三有一切罪來。凡言如是
<lb ed="X" n="0742c22"/><lb ed="R129" n="0443b10"/>等。俱倣此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742c23"/><lb ed="R129" n="0443b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0742c2301">又復<note place="inline">某</note>等自從無始以來。至於今日。或因四住造一
<lb ed="X" n="0742c24"/><lb ed="R129" n="0443b12"/>切罪。或因四流造一切罪。或因四取造一切罪。或因
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0743a" n="0743a"/>
<lb ed="X" n="0743a01"/><lb ed="R129" n="0443b13"/>四執造一切罪。或因四緣造一切罪。或因四大造一
<lb ed="X" n="0743a02"/><lb ed="R129" n="0443b14"/>切罪。或因四<anchor xml:id="nkr_note_add_0743a0201" n="0743a0201"/><anchor xml:id="beg0743a0201" n="0743a0201"/>縛<anchor xml:id="end0743a0201"/>造一切罪。或因四貪造一切罪。或因
<lb ed="X" n="0743a03"/><lb ed="R129" n="0443b15"/>四生造一切罪。如是等罪無量無邊。<g ref="#CB09660">㛴</g>亂六道一切
<lb ed="X" n="0743a04"/><lb ed="R129" n="0443b16"/>衆生。今日慚愧。皆悉懺悔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743a05"/><lb ed="R129" n="0443b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0743a0501">四識住者。阿毗曇雜論云。色識住。受識住。想識住。
<lb ed="X" n="0743a06"/><lb ed="R129" n="0443b18"/>行識住也○四流者。唯識論云。一欲流。欲界惑。二
<lb ed="X" n="0743a07"/><lb ed="R129" n="0444a01"/>有流。上二界惑。除見癡。三見流。三界見。四無明流。
<lb ed="X" n="0743a08"/><lb ed="R129" n="0444a02"/>三界癡。亦名四軛○四取者。唯識論。欲取。見取。戒
<lb ed="X" n="0743a09"/><lb ed="R129" n="0444a03"/>取。我語取。能取自身相續不絕。故名爲取○四執
<lb ed="X" n="0743a10"/><lb ed="R129" n="0444a04"/>者。圓覺云。一生執不生。二不滅執滅。三斷執不斷。
<lb ed="X" n="0743a11"/><lb ed="R129" n="0444a05"/>四不常執常○四緣者。圓覺云。一因緣。諸法和合。
<lb ed="X" n="0743a12"/><lb ed="R129" n="0444a06"/>二次第緣。心心數法。三所緣緣。法無所依。四增上
<lb ed="X" n="0743a13"/><lb ed="R129" n="0444a07"/>緣。法無所得○四大者。地大。水大。火大。風大。謂四
<lb ed="X" n="0743a14"/><lb ed="R129" n="0444a08"/>大假合而成身也○四縛者。唯識論云。貪<anchor xml:id="nkr_note_add_0743a1401" n="0743a1401"/><anchor xml:id="beg0743a1401" n="0743a1401"/>縛<anchor xml:id="end0743a1401"/>。癡<anchor xml:id="nkr_note_add_0743a1402" n="0743a1402"/><anchor xml:id="beg0743a1402" n="0743a1402"/>縛<anchor xml:id="end0743a1402"/>。
<lb ed="X" n="0743a15"/><lb ed="R129" n="0444a09"/>戒取縛。見取<anchor xml:id="nkr_note_add_0743a1501" n="0743a1501"/><anchor xml:id="beg0743a1501" n="0743a1501"/>縛<anchor xml:id="end0743a1501"/>。謂不出三界。不得解脫。故云縛○
<lb ed="X" n="0743a16"/><lb ed="R129" n="0444a10"/>四貪者。情色食婬也○四生者。瑜伽論云。胎卵溼
<lb ed="X" n="0743a17"/><lb ed="R129" n="0444a11"/>化也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743a18"/><lb ed="R129" n="0444a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0743a1801">又復<note place="inline">某</note>等自從無始以來。至於今日。或因五住造一
<lb ed="X" n="0743a19"/><lb ed="R129" n="0444a13"/>切罪。或因五葢造一切罪。或因五慳造一切罪。或因
<lb ed="X" n="0743a20"/><lb ed="R129" n="0444a14"/>五見造一切罪。或因五心造一切罪。如是等煩惱無
<lb ed="X" n="0743a21"/><lb ed="R129" n="0444a15"/>量無邊。<g ref="#CB09660">㛴</g>亂六道一切衆生。今日發露。皆悉懺悔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743a22"/><lb ed="R129" n="0444a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0743a2201">五住者。永嘉集云。見爲一住名見一切住。又思惑
<lb ed="X" n="0743a23"/><lb ed="R129" n="0444a17"/>分三住。一欲愛住。一色愛住。一無色愛住。又塵
<lb ed="X" n="0743a24"/><lb ed="R129" n="0444a18"/>沙惑與無明惑。合爲一住○五葢者。覆眞實義爲
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0743b" n="0743b"/>
<lb ed="X" n="0743b01"/><lb ed="R129" n="0444b01"/>葢。永嘉云。色受想行識。亦名五陰。卽覆葢之意。如
<lb ed="X" n="0743b02"/><lb ed="R129" n="0444b02"/>日月本明。而雲霧爲之掩覆。則日月陰翳。爲之葢
<lb ed="X" n="0743b03"/><lb ed="R129" n="0444b03"/>蔽。自性眞如本體。却被色受想行識。五者陰葢。便
<lb ed="X" n="0743b04"/><lb ed="R129" n="0444b04"/>因迷造罪。又名五蘊。積聚之謂。又止觀云。貪欲。瞋
<lb ed="X" n="0743b05"/><lb ed="R129" n="0444b05"/>恚。愚癡。睡眠。掉擧。爲五葢○五慳者。成論住處慳。
<lb ed="X" n="0743b06"/><lb ed="R129" n="0444b06"/>護他物慳。稱讚慳。財慳。法慳○五見者。首楞嚴云。
<lb ed="X" n="0743b07"/><lb ed="R129" n="0444b07"/>一薩迦耶見。卽身見。執我我所。執身有我故。二邊
<lb ed="X" n="0743b08"/><lb ed="R129" n="0444b08"/>見。隨身計斷常。墮二邊見故。三見取。執前諸見爲
<lb ed="X" n="0743b09"/><lb ed="R129" n="0444b09"/>勝爲能。或執一切有漏等法。妄謂常樂我淨。卽是
<lb ed="X" n="0743b10"/><lb ed="R129" n="0444b10"/>涅槃故。四戒取。非因計因。五邪見。撥無因果○五
<lb ed="X" n="0743b11"/><lb ed="R129" n="0444b11"/>心者。賴耶云。率爾心。尋求心。決定心。染淨心。等流
<lb ed="X" n="0743b12"/><lb ed="R129" n="0444b12"/>心也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743b13"/><lb ed="R129" n="0444b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0743b1301">又復<note place="inline">某</note>等自從無始以來。至於今日。或因六根造一
<lb ed="X" n="0743b14"/><lb ed="R129" n="0444b14"/>切罪。或因六識造一切罪。或因六想造一切罪。或因
<lb ed="X" n="0743b15"/><lb ed="R129" n="0444b15"/>六受造一切罪。或因六行造一切罪。或因六愛造一
<lb ed="X" n="0743b16"/><lb ed="R129" n="0444b16"/>切罪。或因六疑造一切罪。如是等煩惱無量無邊。<g ref="#CB09660">㛴</g>
<lb ed="X" n="0743b17"/><lb ed="R129" n="0444b17"/>亂六道一切衆生。今日慙愧發露。皆悉懺悔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743b18"/><lb ed="R129" n="0444b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0743b1801">六根者。一眼根。謂喜怒視相。二耳根。謂聽審相續。
<lb ed="X" n="0743b19"/><lb ed="R129" n="0445a01"/>三鼻根。謂愛憎香臭。四舌根。謂嘗味甘苦。五身根。
<lb ed="X" n="0743b20"/><lb ed="R129" n="0445a02"/>謂貪嫌滑澀。六意根。謂審察思量。卽眼耳鼻舌身
<lb ed="X" n="0743b21"/><lb ed="R129" n="0445a03"/>意中六情。俱以識爲之根也○六識者。淨名云。眼
<lb ed="X" n="0743b22"/><lb ed="R129" n="0445a04"/>識。玄黃不眞。耳識。苦樂音異。鼻識。觀氣旋光。舌識。
<lb ed="X" n="0743b23"/><lb ed="R129" n="0445a05"/>辯說邪正。身識。隨機現儀。意識。緣慮循空○六想
<lb ed="X" n="0743b24"/><lb ed="R129" n="0445a06"/>者。析玄云。眼耳鼻舌身意。其識各有相應想○六
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0743c" n="0743c"/>
<lb ed="X" n="0743c01"/><lb ed="R129" n="0445a07"/>受者。空品云。眼受色。耳受聲。鼻受香。舌受味。身受
<lb ed="X" n="0743c02"/><lb ed="R129" n="0445a08"/>觸。意受法。六根領受六境也○六行者。眼耳鼻舌
<lb ed="X" n="0743c03"/><lb ed="R129" n="0445a09"/>身意。各有所司。則各有所行也○六愛者。毗曇云。
<lb ed="X" n="0743c04"/><lb ed="R129" n="0445a10"/>眼耳鼻舌身意。各因所觸而生愛○六疑者。淨名
<lb ed="X" n="0743c05"/><lb ed="R129" n="0445a11"/>云。貪瞋癡慢疑覺。六者。俱有疑。亦名俱生惑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743c06"/><lb ed="R129" n="0445a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0743c0601">又復<note place="inline">某</note>等自從無始以來。至於今日。或因七漏造一
<lb ed="X" n="0743c07"/><lb ed="R129" n="0445a13"/>切罪。或因七使造一切罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743c08"/><lb ed="R129" n="0445a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0743c0801">七漏者。李論云。見漏。諸根漏。忘漏。惡漏。親近漏。愛
<lb ed="X" n="0743c09"/><lb ed="R129" n="0445a15"/>漏。念漏○七使者。首楞云。欲使。恚使。愛使。慢使。無
<lb ed="X" n="0743c10"/><lb ed="R129" n="0445a16"/>明使。見使。疑使。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743c11"/><lb ed="R129" n="0445a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0743c1101">或因八倒造一切罪。或因八垢造一切罪。或因八苦
<lb ed="X" n="0743c12"/><lb ed="R129" n="0445a18"/>造一切罪。如是等煩惱無量無邊。<g ref="#CB09660">㛴</g>亂六道一切衆
<lb ed="X" n="0743c13"/><lb ed="R129" n="0445b01"/>生。今日發露。皆悉懺悔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743c14"/><lb ed="R129" n="0445b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0743c1401">八倒者。涅槃云。無常計常。無樂計樂。無我計我。不
<lb ed="X" n="0743c15"/><lb ed="R129" n="0445b03"/>淨計淨。此凡夫四倒也。常計無常。樂計無樂。我計
<lb ed="X" n="0743c16"/><lb ed="R129" n="0445b04"/>無我。淨計不淨。此二乘四倒也○八垢者。涅槃云。
<lb ed="X" n="0743c17"/><lb ed="R129" n="0445b05"/>念垢。不念垢。念不念垢。我垢。我所垢。自性垢。差別
<lb ed="X" n="0743c18"/><lb ed="R129" n="0445b06"/>攝受垢也。卽八妄想。自性汙染。總名爲垢○八苦
<lb ed="X" n="0743c19"/><lb ed="R129" n="0445b07"/>者。維摩云。生苦。老苦。病苦。死苦。怨憎會苦。愛別離
<lb ed="X" n="0743c20"/><lb ed="R129" n="0445b08"/>苦。求不得苦。五陰熾盛苦也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743c21"/><lb ed="R129" n="0445b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0743c2101">又復<note place="inline">某</note>等自從無始以來。至於今日。或因九惱造一
<lb ed="X" n="0743c22"/><lb ed="R129" n="0445b10"/>切罪。或因九結造一切罪。或因九緣造一切罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743c23"/><lb ed="R129" n="0445b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0743c2301">九惱者。淨名云。過去愛我怨家。過去憎我知識。過
<lb ed="X" n="0743c24"/><lb ed="R129" n="0445b12"/>去惱我<anchor xml:id="nkr_note_add_0743c2401" n="0743c2401"/><anchor xml:id="beg0743c2401" n="0743c2401"/>己<anchor xml:id="end0743c2401"/>身。現在愛我怨家。現在憎我知識。現在
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0744a" n="0744a"/>
<lb ed="X" n="0744a01"/><lb ed="R129" n="0445b13"/>惱我<anchor xml:id="nkr_note_add_0744a0101" n="0744a0101"/><anchor xml:id="beg0744a0101" n="0744a0101"/>己<anchor xml:id="end0744a0101"/>身。未來世亦然。一世有三。三世有九。故云
<lb ed="X" n="0744a02"/><lb ed="R129" n="0445b14"/>九惱。卽名九結。結者結集不散之意○九結者。愛
<lb ed="X" n="0744a03"/><lb ed="R129" n="0445b15"/>結。恚結。慢結。無名結。見結。取結。疑結。嫉結。慳結也。
<lb ed="X" n="0744a04"/><lb ed="R129" n="0445b16"/>當中此中。能和合苦。故名爲結○九緣者。一眼識。
<lb ed="X" n="0744a05"/><lb ed="R129" n="0445b17"/>緣明。緣空。緣根。緣境。緣作意。緣根本依。緣染淨依。
<lb ed="X" n="0744a06"/><lb ed="R129" n="0445b18"/>緣分別依。緣種子。二耳識。緣空。緣根。緣境。緣作意。
<lb ed="X" n="0744a07"/><lb ed="R129" n="0446a01"/>緣根本依。緣染淨依。緣分別依。緣種子。三鼻識。緣
<lb ed="X" n="0744a08"/><lb ed="R129" n="0446a02"/>根。緣境。緣作意。緣根本依。緣染淨依。緣分別依。緣
<lb ed="X" n="0744a09"/><lb ed="R129" n="0446a03"/>種子。四舌識。緣根。緣境。緣作意。緣根本依。緣染淨
<lb ed="X" n="0744a10"/><lb ed="R129" n="0446a04"/>依。緣分別依。緣種子。五身識。緣根。緣境。緣作意。緣
<lb ed="X" n="0744a11"/><lb ed="R129" n="0446a05"/>根本依。緣染淨依。緣分別依。緣種子。六意識。緣作
<lb ed="X" n="0744a12"/><lb ed="R129" n="0446a06"/>意。緣根本依。緣染淨依。緣分別依。緣種子。七第七
<lb ed="X" n="0744a13"/><lb ed="R129" n="0446a07"/>識。緣染淨依。緣分別依。緣種子也。八第八識。緣根
<lb ed="X" n="0744a14"/><lb ed="R129" n="0446a08"/>本依。緣染淨依。緣分別依。緣種子也。總名曰九緣
<lb ed="X" n="0744a15"/><lb ed="R129" n="0446a09"/>生識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0744a16"/><lb ed="R129" n="0446a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0744a1601">或因十煩惱造一切罪。或因十纏造一切罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0744a17"/><lb ed="R129" n="0446a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0744a1701">十煩惱者。一忿。二惱。三恨。四覆。五諂。六誑。七憍。八
<lb ed="X" n="0744a18"/><lb ed="R129" n="0446a12"/>害。九嫉。十慳○十纏者。一忿恚纏曰瞋。二隱覆自
<lb ed="X" n="0744a19"/><lb ed="R129" n="0446a13"/>罪纏曰覆。三意識昏迷纏曰睡。四五情暗冥纏曰
<lb ed="X" n="0744a20"/><lb ed="R129" n="0446a14"/>眠。五嬉遊纏曰戲。六三業躁動纏曰掉。七屛處起
<lb ed="X" n="0744a21"/><lb ed="R129" n="0446a15"/>罪不自羞纏曰無慙。八露處起罪不羞他纏曰無
<lb ed="X" n="0744a22"/><lb ed="R129" n="0446a16"/>愧。九財法不能惠施纏曰慳。十他榮心生熱惱纏
<lb ed="X" n="0744a23"/><lb ed="R129" n="0446a17"/>曰嫉。謂之十纏也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0744a24"/><lb ed="R129" n="0446a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0744a2401">或因十一徧使造一切罪。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0744b" n="0744b"/>
<lb ed="X" n="0744b01"/><lb ed="R129" n="0446b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0744b0101">十一徧使者。謂不信。懈怠。不慙。不愧。多貪。多瞋。多
<lb ed="X" n="0744b02"/><lb ed="R129" n="0446b02"/>癡。昏迷。放逸。慳悋。毒害。此十一徧使也。反此則爲
<lb ed="X" n="0744b03"/><lb ed="R129" n="0446b03"/>十一善。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0744b04"/><lb ed="R129" n="0446b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0744b0401">或因十二入造一切罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0744b05"/><lb ed="R129" n="0446b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0744b0501">十二入者。謂眼耳鼻舌身意。此內六根入。屬能。能
<lb ed="X" n="0744b06"/><lb ed="R129" n="0446b06"/>者。能見聞覺知也。色聲香味觸法。此外六塵入。屬
<lb ed="X" n="0744b07"/><lb ed="R129" n="0446b07"/>所。所者。著見聞覺知之所也。入以互相涉入爲義。
<lb ed="X" n="0744b08"/><lb ed="R129" n="0446b08"/>亦名十二處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0744b09"/><lb ed="R129" n="0446b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0744b0901">或因十六知見造一切罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0744b10"/><lb ed="R129" n="0446b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0744b1001">十六知見者。智論云。一我者知見。起我我所。二生
<lb ed="X" n="0744b11"/><lb ed="R129" n="0446b11"/>者知見。如父有子。三受者知見。命根成就。四命者
<lb ed="X" n="0744b12"/><lb ed="R129" n="0446b12"/>知見。能擧事故。五有情者知見。蘊和合生。六養育
<lb ed="X" n="0744b13"/><lb ed="R129" n="0446b13"/>者知見。因緣故長。七衆數者知見。諸法有數。八人
<lb ed="X" n="0744b14"/><lb ed="R129" n="0446b14"/>者知見。妄計我是人。九作者知見。手足能所。十使
<lb ed="X" n="0744b15"/><lb ed="R129" n="0446b15"/>作者知見。力能役他。十一起者知見。作後世業。十
<lb ed="X" n="0744b16"/><lb ed="R129" n="0446b16"/>二使起者知見。亦令他作。十三受者知見。苦樂果
<lb ed="X" n="0744b17"/><lb ed="R129" n="0446b17"/>現。十四使受者知見。厭于苦樂。十五知者知見。五
<lb ed="X" n="0744b18"/><lb ed="R129" n="0446b18"/>識名知。十六見者知見。目觀色像。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0744b19"/><lb ed="R129" n="0447a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0744b1901">或因十八界造一切罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0744b20"/><lb ed="R129" n="0447a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0744b2001">十八界者。卽六根六塵六識。爲十八界者。有分別
<lb ed="X" n="0744b21"/><lb ed="R129" n="0447a03"/>辨析之義。又種族義。界畔義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0744b22"/><lb ed="R129" n="0447a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0744b2201">或因二十五我造一切罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0744b23"/><lb ed="R129" n="0447a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0744b2301">二十五我者。卽二十五諦。依百論結頌曰。一墮冥
<lb ed="X" n="0744b24"/><lb ed="R129" n="0447a06"/>初爲世間本性。乃生覺。二從覺爲中陰。卽生我心。
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0744c" n="0744c"/>
<lb ed="X" n="0744c01"/><lb ed="R129" n="0447a07"/>三从我心中。我慢便生五塵。<anchor xml:id="nkr_note_add_0744c0101" n="0744c0101"/><anchor xml:id="beg0744c0101" n="0744c0101"/>已<anchor xml:id="end0744c0101"/>上成八。五塵生于
<lb ed="X" n="0744c02"/><lb ed="R129" n="0447a08"/>五大。五大生十一根。通上總成二十四。又至神我
<lb ed="X" n="0744c03"/><lb ed="R129" n="0447a09"/>主諦。共爲二十五我也○色聲香味觸五爲五塵。
<lb ed="X" n="0744c04"/><lb ed="R129" n="0447a10"/>地水火風空爲五大。又十一根者。眼耳鼻舌身爲
<lb ed="X" n="0744c05"/><lb ed="R129" n="0447a11"/>五知根。手足口。倂大遺根小遺根。爲五業根。又心
<lb ed="X" n="0744c06"/><lb ed="R129" n="0447a12"/>平等。共十一根。大遺小遺。卽大小便利也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0744c07"/><lb ed="R129" n="0447a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0744c0701">或因六十二見造一切罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0744c08"/><lb ed="R129" n="0447a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0744c0801">六十二見者。卽色受想行識五陰。于三世推之而
<lb ed="X" n="0744c09"/><lb ed="R129" n="0447a15"/>成也。每一陰具四句。如云色大我小。我在色中。我
<lb ed="X" n="0744c10"/><lb ed="R129" n="0447a16"/>大色小。色在我中。離色是我。卽色是我。餘四例推
<lb ed="X" n="0744c11"/><lb ed="R129" n="0447a17"/>可知。五陰共成二十。以過去現在未來三世配之。
<lb ed="X" n="0744c12"/><lb ed="R129" n="0447a18"/>成六十。加根本斷常二法。共成六十二也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0744c13"/><lb ed="R129" n="0447b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0744c1301">或因見諦思惟九十八使。百八煩惱。晝夜熾然。開諸
<lb ed="X" n="0744c14"/><lb ed="R129" n="0447b02"/>漏門。造一切罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0744c15"/><lb ed="R129" n="0447b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0744c1501">見諦思惟九十八使者。大藏一覽云。見諦。攝欲界
<lb ed="X" n="0744c16"/><lb ed="R129" n="0447b04"/>三十二使。色界二十八使。無色界二十八使。共八
<lb ed="X" n="0744c17"/><lb ed="R129" n="0447b05"/>十八使。思惟。攝欲界四使。色界三使。無色界三使。
<lb ed="X" n="0744c18"/><lb ed="R129" n="0447b06"/>共十使。合之成九十八也。見諦所攝。何謂欲界三
<lb ed="X" n="0744c19"/><lb ed="R129" n="0447b07"/>十二使。苦諦下十使。集滅下各七使。除身邊戒。道
<lb ed="X" n="0744c20"/><lb ed="R129" n="0447b08"/>下八使。除身邊二見。何謂色界二十八使。苦下九
<lb ed="X" n="0744c21"/><lb ed="R129" n="0447b09"/>使。除瞋。集滅下各六使。除瞋身邊戒。道下七使。除
<lb ed="X" n="0744c22"/><lb ed="R129" n="0447b10"/>瞋身邊。何謂無色界二十八使。苦下九使。除瞋。集
<lb ed="X" n="0744c23"/><lb ed="R129" n="0447b11"/>滅下各六使。除瞋身邊戒。道下七使。除瞋身邊。思
<lb ed="X" n="0744c24"/><lb ed="R129" n="0447b12"/>惟所攝。何謂欲界四使。一貪二瞋三癡四慢。此四
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0745a" n="0745a"/>
<lb ed="X" n="0745a01"/><lb ed="R129" n="0447b13"/>使。從斯陀含向入修道斷。至阿那含果九品方盡。
<lb ed="X" n="0745a02"/><lb ed="R129" n="0447b14"/>何謂色界三使。一貪二癡三慢。並是阿羅漢向修
<lb ed="X" n="0745a03"/><lb ed="R129" n="0447b15"/>道斷。何謂無色界三使。一貪二癡三慢。此是羅漢
<lb ed="X" n="0745a04"/><lb ed="R129" n="0447b16"/>向至果方盡○四諦者。苦集滅道也。苦諦下十使。
<lb ed="X" n="0745a05"/><lb ed="R129" n="0447b17"/>謂身邊戒見邪貪瞋癡慢疑也。集滅下各七使者。
<lb ed="X" n="0745a06"/><lb ed="R129" n="0447b18"/>止有見邪癡疑貪瞋慢七。故云除身邊戒也。道下
<lb ed="X" n="0745a07"/><lb ed="R129" n="0448a01"/>八使者。止有邪癡疑戒見貪瞋慢八。故云除身邊
<lb ed="X" n="0745a08"/><lb ed="R129" n="0448a02"/>二見也。下各倣此。苦爲有漏果。集爲有漏因。滅爲
<lb ed="X" n="0745a09"/><lb ed="R129" n="0448a03"/>無漏果。道爲無漏因○楞嚴註云。薩迦耶見者。此
<lb ed="X" n="0745a10"/><lb ed="R129" n="0448a04"/>云身見。執身有我故。邊見者。執我斷常。墮二邊見
<lb ed="X" n="0745a11"/><lb ed="R129" n="0448a05"/>故。戒取見者。執持狗牛等戒。爲生天因故。見取見
<lb ed="X" n="0745a12"/><lb ed="R129" n="0448a06"/>者。執前諸見。爲勝爲能。或執一切有漏等法。妄爲
<lb ed="X" n="0745a13"/><lb ed="R129" n="0448a07"/>樂淨。卽是涅槃故。邪見者。撥無因果。斷滅善種。名
<lb ed="X" n="0745a14"/><lb ed="R129" n="0448a08"/>爲邪見○百八煩惱者。卽九十八使。更加十纏。成
<lb ed="X" n="0745a15"/><lb ed="R129" n="0448a09"/>一百八也。又云卽一百八見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0745a16"/><lb ed="R129" n="0448a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0745a1601"><g ref="#CB09660">㛴</g>亂賢聖及以四生。徧滿三界。彌互六道。無處可避。
<lb ed="X" n="0745a17"/><lb ed="R129" n="0448a11"/>今日至禱。向十方佛尊法聖衆。慚愧發露。皆悉懺悔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0745a18"/><lb ed="R129" n="0448a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0745a1801">三界者。一欲界天。自他化<anchor xml:id="nkr_note_add_0745a1801" n="0745a1801"/><anchor xml:id="beg0745a1801" n="0745a1801"/>已<anchor xml:id="end0745a1801"/>下。皆名欲界。希須樂
<lb ed="X" n="0745a19"/><lb ed="R129" n="0448a13"/>欲。故名欲。二色界天。初禪至四禪。未出色籠。故名
<lb ed="X" n="0745a20"/><lb ed="R129" n="0448a14"/>色。三無色界。四空天。只有四陰。無色蘊。故名無色
<lb ed="X" n="0745a21"/><lb ed="R129" n="0448a15"/>○六道者。天道。人道。修羅道。旁生道。餓鬼道。地獄
<lb ed="X" n="0745a22"/><lb ed="R129" n="0448a16"/>道。亦名六趣○十方者。東西南北四維上下。俱有
<lb ed="X" n="0745a23"/><lb ed="R129" n="0448a17"/>佛刹國土故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0745a24"/><lb ed="R129" n="0448a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0745a2401">願<note place="inline">某</note>等承是懺悔三毒一切煩惱。所生功德。生生世
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0745b" n="0745b"/>
<lb ed="X" n="0745b01"/><lb ed="R129" n="0448b01"/>世。三慧明。三達朗。三苦滅。三願滿。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0745b02"/><lb ed="R129" n="0448b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0745b0201">願某下。上文廣擧罪相。懺悔<anchor xml:id="nkr_note_add_0745b0201" n="0745b0201"/><anchor xml:id="beg0745b0201" n="0745b0201"/>已<anchor xml:id="end0745b0201"/>竟。下文發願。求其
<lb ed="X" n="0745b03"/><lb ed="R129" n="0448b03"/>功德。何也。懺悔畢竟滅罪。滅罪畢竟福生。福生則
<lb ed="X" n="0745b04"/><lb ed="R129" n="0448b04"/>智慧功德。自然成就也。所以次第發願。求其功德。
<lb ed="X" n="0745b05"/><lb ed="R129" n="0448b05"/>而顯是懺悔力用之功能也○三慧者。聞思修也。
<lb ed="X" n="0745b06"/><lb ed="R129" n="0448b06"/>聞而不聽。無受潤因。聽而不思。無深旨趣。思而不
<lb ed="X" n="0745b07"/><lb ed="R129" n="0448b07"/>修。終無證理。所以當明○三達之說。諸處未見所
<lb ed="X" n="0745b08"/><lb ed="R129" n="0448b08"/>出。但梵網經上卷中。有法達義達辭達。更有敎化
<lb ed="X" n="0745b09"/><lb ed="R129" n="0448b09"/>達。未知可否。又達者明也。或天眼智。宿命智。漏盡
<lb ed="X" n="0745b10"/><lb ed="R129" n="0448b10"/>智之三明。亦未可知也。俟再考○三苦者。苦苦。三
<lb ed="X" n="0745b11"/><lb ed="R129" n="0448b11"/>界<anchor xml:id="nkr_note_add_0745b1101" n="0745b1101"/><anchor xml:id="beg0745b1101" n="0745b1101"/>已<anchor xml:id="end0745b1101"/>苦。欲界復苦。壞苦。樂壞時苦。等于三塗。行苦。
<lb ed="X" n="0745b12"/><lb ed="R129" n="0448b12"/>卽處中苦。通于無色。此苦當滅○三願者。一願一
<lb ed="X" n="0745b13"/><lb ed="R129" n="0448b13"/>切衆生得證知法。二願以無厭心爲衆生說法。三
<lb ed="X" n="0745b14"/><lb ed="R129" n="0448b14"/>願捨身命護持正法。此願當滿。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0745b15"/><lb ed="R129" n="0448b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0745b1501">願承是懺悔四識等一切煩惱。所生功德。生生世世。
<lb ed="X" n="0745b16"/><lb ed="R129" n="0448b16"/>廣四等心。立四信業。滅四惡趣。得四無畏。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0745b17"/><lb ed="R129" n="0448b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0745b1701">四等心者。淨名云。直心是道場。無虗假故。發行心
<lb ed="X" n="0745b18"/><lb ed="R129" n="0448b18"/>是道場。能辦事故。深心是道場。增益功德故。菩提
<lb ed="X" n="0745b19"/><lb ed="R129" n="0449a01"/>心是道場。無錯謬故。此心當廣○四信者。一信佛。
<lb ed="X" n="0745b20"/><lb ed="R129" n="0449a02"/>樂常稱讚佛。二信法。樂欲聽法。三信僧。樂供養衆。
<lb ed="X" n="0745b21"/><lb ed="R129" n="0449a03"/>四信戒。樂離五欲。此信要立○四惡趣者。大論云。
<lb ed="X" n="0745b22"/><lb ed="R129" n="0449a04"/>一地獄。八寒八熱等。二旁生。水陸空行等。三餓鬼。
<lb ed="X" n="0745b23"/><lb ed="R129" n="0449a05"/>三類九種等。四修羅。鬼畜人天所攝。此趣當滅○
<lb ed="X" n="0745b24"/><lb ed="R129" n="0449a06"/>四無畏者。智論云。一得總持無畏。二得知根無畏。
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0745c" n="0745c"/>
<lb ed="X" n="0745c01"/><lb ed="R129" n="0449a07"/>三得決疑無畏。四得答報無畏。又云一切智無畏。
<lb ed="X" n="0745c02"/><lb ed="R129" n="0449a08"/>漏盡無畏。說障道無畏。說苦盡無畏也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0745c03"/><lb ed="R129" n="0449a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0745c0301">願承是懺悔五葢等諸煩惱。所生功德。度五道。豎五
<lb ed="X" n="0745c04"/><lb ed="R129" n="0449a10"/>根。淨五眼。成五分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0745c05"/><lb ed="R129" n="0449a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0745c0501">又五葢如上文。卽五蘊。一色蘊。謂積聚虗假。二受
<lb ed="X" n="0745c06"/><lb ed="R129" n="0449a12"/>蘊。謂領納資貪。三想蘊。謂取像奔馳。四行蘊。謂微
<lb ed="X" n="0745c07"/><lb ed="R129" n="0449a13"/>細遷流。五識蘊。謂熾然了別○五道者。法華云。天
<lb ed="X" n="0745c08"/><lb ed="R129" n="0449a14"/>道人道。二善道也。地獄餓鬼畜生。三惡道也。皆當
<lb ed="X" n="0745c09"/><lb ed="R129" n="0449a15"/>度之○五根者。賴耶云。一信根信諦。一切無漏根
<lb ed="X" n="0745c10"/><lb ed="R129" n="0449a16"/>力禪定解脫三昧等法海。消除疑網。二念根。住持
<lb ed="X" n="0745c11"/><lb ed="R129" n="0449a17"/>不忘。三進根。念茲在茲。四定根。湛寂虗通。修心不
<lb ed="X" n="0745c12"/><lb ed="R129" n="0449a18"/>亂。五慧根。明辯實諦。以慧照了。願當豎立○五眼
<lb ed="X" n="0745c13"/><lb ed="R129" n="0449b01"/>者。涅槃頌曰。天眼通非礙。肉眼礙非通。法眼惟觀
<lb ed="X" n="0745c14"/><lb ed="R129" n="0449b02"/>俗。慧眼了知空。佛眼如千日。照異體還同。圓明法
<lb ed="X" n="0745c15"/><lb ed="R129" n="0449b03"/>界內。無處不鑒容。開示悟入佛之知見。具足五眼。
<lb ed="X" n="0745c16"/><lb ed="R129" n="0449b04"/>故願淨之○智度云。菩薩初發心時。以肉眼見苦
<lb ed="X" n="0745c17"/><lb ed="R129" n="0449b05"/>衆生。心生慈愍。學諸禪定。修得五通。以天眼徧見
<lb ed="X" n="0745c18"/><lb ed="R129" n="0449b06"/>六道受種種身。益加哀憐。故求慧眼以救濟之。得
<lb ed="X" n="0745c19"/><lb ed="R129" n="0449b07"/>見衆生心相種種不同。云何令彼得是實法。故求
<lb ed="X" n="0745c20"/><lb ed="R129" n="0449b08"/>法眼引導令入法中。後求佛眼。得一切智。成就佛
<lb ed="X" n="0745c21"/><lb ed="R129" n="0449b09"/>法○又金剛註。內外空寂名肉眼。見自眞性。自在
<lb ed="X" n="0745c22"/><lb ed="R129" n="0449b10"/>平等。名天眼。見自性般若之智。名慧眼。見一切法。
<lb ed="X" n="0745c23"/><lb ed="R129" n="0449b11"/>無一切法。見一切相。空一切相。名法眼。見前無煩
<lb ed="X" n="0745c24"/><lb ed="R129" n="0449b12"/>惱可斷。中無自性可守。後無佛位可求。三際淸淨。
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0746a" n="0746a"/>
<lb ed="X" n="0746a01"/><lb ed="R129" n="0449b13"/>名爲佛眼○成五分者。瓔珞經云。成五法香也。一
<lb ed="X" n="0746a02"/><lb ed="R129" n="0449b14"/>成戒分香以攝身。二成定分香以攝意。三成慧分
<lb ed="X" n="0746a03"/><lb ed="R129" n="0449b15"/>香以攝亂。四成解脫分香以攝倒見。五成知見分
<lb ed="X" n="0746a04"/><lb ed="R129" n="0449b16"/>香以攝無明。一說成五分法。釋籤云。一分無作戒
<lb ed="X" n="0746a05"/><lb ed="R129" n="0449b17"/>爲戒身。二分無漏淨禪爲定身。三分無漏智慧爲
<lb ed="X" n="0746a06"/><lb ed="R129" n="0449b18"/>慧身。四分三種解脫爲解脫身。五分無生爲解脫
<lb ed="X" n="0746a07"/><lb ed="R129" n="0450a01"/>知見身也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0746a08"/><lb ed="R129" n="0450a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0746a0801">願承是懺悔六受等諸煩惱。所生功德。生生世世。具
<lb ed="X" n="0746a09"/><lb ed="R129" n="0450a03"/>足六神通。滿足六度業。不爲六塵惑。常行六妙行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0746a10"/><lb ed="R129" n="0450a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0746a1001">六神通者。如意通。天眼通。天耳通。他心通。宿命通。
<lb ed="X" n="0746a11"/><lb ed="R129" n="0450a05"/>漏盡通是也。如意通三種。一者能到。身飛行如鳥
<lb ed="X" n="0746a12"/><lb ed="R129" n="0450a06"/>無礙。移遠令近。不往而到。此沒彼出。一念能至。二
<lb ed="X" n="0746a13"/><lb ed="R129" n="0450a07"/>者轉變。能以大作小。小作大。一多等。三者聖如意。
<lb ed="X" n="0746a14"/><lb ed="R129" n="0450a08"/>此如意通。惟佛有之。天眼通二種。一修得。一報得。
<lb ed="X" n="0746a15"/><lb ed="R129" n="0450a09"/>天耳通一切聲。他心通。知他人之喜瞋怖畏。宿命
<lb ed="X" n="0746a16"/><lb ed="R129" n="0450a10"/>通。知過去世事。漏盡通四漏。故願具足○六度業
<lb ed="X" n="0746a17"/><lb ed="R129" n="0450a11"/>者。善戒云。一布施。治慳貪。得富報。二持戒。治破戒。
<lb ed="X" n="0746a18"/><lb ed="R129" n="0450a12"/>得具足善道報。三忍辱。治瞋恚。得有相好報。四精
<lb ed="X" n="0746a19"/><lb ed="R129" n="0450a13"/>進。治懈怠。得壽神通報。五禪定。治散亂。得安樂生
<lb ed="X" n="0746a20"/><lb ed="R129" n="0450a14"/>天報。六智慧。治愚癡。得辯才破煩惱報。此六善業
<lb ed="X" n="0746a21"/><lb ed="R129" n="0450a15"/>須滿足○色聲香味觸法爲六塵。謂之惑者。色如
<lb ed="X" n="0746a22"/><lb ed="R129" n="0450a16"/>熱金丸。執之則燒。聲如塗毒鼓。聞之必死。香如敝
<lb ed="X" n="0746a23"/><lb ed="R129" n="0450a17"/>龍氣。嗅之則病。味如沸蜜湯。又如塗蜜刀。<g ref="#CB02549">䑛</g>之則
<lb ed="X" n="0746a24"/><lb ed="R129" n="0450a18"/>傷。觸如臥師子。近之則嚙。法如象紛紜。故皆不可
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0746b" n="0746b"/>
<lb ed="X" n="0746b01"/><lb ed="R129" n="0450b01"/>爲之惑也○六妙行者。色界初禪云。厭下之苦行
<lb ed="X" n="0746b02"/><lb ed="R129" n="0450b02"/>麤行障行三。忻上之淨行妙行樂行三也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0746b03"/><lb ed="R129" n="0450b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0746b0301">又願承是懺悔七漏八垢九結十纏等一切諸煩惱。
<lb ed="X" n="0746b04"/><lb ed="R129" n="0450b04"/>所生功德。生生世世。坐七淨華。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0746b05"/><lb ed="R129" n="0450b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0746b0501">七淨華者。淨名云。一戒淨。身口意始終淨也。二心
<lb ed="X" n="0746b06"/><lb ed="R129" n="0450b06"/>淨。三乘制煩惱斷結漏盡也。三見淨。見法眞性。不
<lb ed="X" n="0746b07"/><lb ed="R129" n="0450b07"/>起妄想也。四度疑。見染疑斷也。五分別道。是道宜
<lb ed="X" n="0746b08"/><lb ed="R129" n="0450b08"/>行。非道宜捨也。六行斷。知見所行所斷。通達分明
<lb ed="X" n="0746b09"/><lb ed="R129" n="0450b09"/>也。七涅槃。得無生法忍也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0746b10"/><lb ed="R129" n="0450b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0746b1001">洗八解水。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0746b11"/><lb ed="R129" n="0450b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0746b1101">八解者。一內有色觀外色解脫爲初禪。二內無色
<lb ed="X" n="0746b12"/><lb ed="R129" n="0450b12"/>觀外色解脫爲二禪。三觀淨解脫具足住爲三禪。
<lb ed="X" n="0746b13"/><lb ed="R129" n="0450b13"/>四觀空無邊處解脫。五觀識無邊處解脫。俱爲四
<lb ed="X" n="0746b14"/><lb ed="R129" n="0450b14"/>禪。六觀無所有處解脫。七觀非非想處解脫。俱爲
<lb ed="X" n="0746b15"/><lb ed="R129" n="0450b15"/>四空。八觀想受滅解脫。爲過三界○上七淨。以所
<lb ed="X" n="0746b16"/><lb ed="R129" n="0450b16"/>修因言。故曰華曰坐。八解。以入法流言故曰水曰
<lb ed="X" n="0746b17"/><lb ed="R129" n="0450b17"/>洗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0746b18"/><lb ed="R129" n="0450b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0746b1801">具九斷智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0746b19"/><lb ed="R129" n="0451a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0746b1901">九斷智者。一乾慧地。五停心。總別相念處。二性地。
<lb ed="X" n="0746b20"/><lb ed="R129" n="0451a02"/>煖頂忍世第一。<anchor xml:id="nkr_note_add_0746b2001" n="0746b2001"/><anchor xml:id="beg0746b2001" n="0746b2001"/>已<anchor xml:id="end0746b2001"/>上猶伏見思惑。三初果。斷三界
<lb ed="X" n="0746b21"/><lb ed="R129" n="0451a03"/>八十八使見惑。盡見眞諦。四二果。斷欲界<anchor xml:id="nkr_note_orig_0746001" n="0746001"/>九品思
<lb ed="X" n="0746b22"/><lb ed="R129" n="0451a04"/>惑。五三果。斷欲界殘思盡。六四果。斷三界見思盡。
<lb ed="X" n="0746b23"/><lb ed="R129" n="0451a05"/>七支佛。斷見思盡。更侵三習氣。八菩薩。斷三界正
<lb ed="X" n="0746b24"/><lb ed="R129" n="0451a06"/>使盡。修六度行。九佛位。頓斷三界見思殘習。坐木
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0746c" n="0746c"/>
<lb ed="X" n="0746c01"/><lb ed="R129" n="0451a07"/>菩提樹下。生艸爲坐成劣應身。能斷此九者爲具
<lb ed="X" n="0746c02"/><lb ed="R129" n="0451a08"/>智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0746c03"/><lb ed="R129" n="0451a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0746c0301">成十地行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0746c04"/><lb ed="R129" n="0451a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0746c0401">成十地行者。華嚴云。登十地。斷十障。證十眞。初地
<lb ed="X" n="0746c05"/><lb ed="R129" n="0451a11"/>斷異生障。證徧行眞如。二地斷邪解障。證最勝眞
<lb ed="X" n="0746c06"/><lb ed="R129" n="0451a12"/>如。三地斷暗鈍障。證聖流眞如。四地斷細惑現行
<lb ed="X" n="0746c07"/><lb ed="R129" n="0451a13"/>障。證無受眞如。五地斷下乘涅槃障。證無分別眞
<lb ed="X" n="0746c08"/><lb ed="R129" n="0451a14"/>如。六地斷麤相現行障。證染淨眞如。七地斷細相
<lb ed="X" n="0746c09"/><lb ed="R129" n="0451a15"/>現行障。證智所依眞如。八地斷無相加行障。證不
<lb ed="X" n="0746c10"/><lb ed="R129" n="0451a16"/>增減眞如。九地斷不欲相利他障。證所依眞如。十
<lb ed="X" n="0746c11"/><lb ed="R129" n="0451a17"/>地斷法自在障。證法無分別眞如。歡喜離垢。乃至
<lb ed="X" n="0746c12"/><lb ed="R129" n="0451a18"/>法雲爲十地也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0746c13"/><lb ed="R129" n="0451b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0746c1301">願以懺悔十一徧使及十二入十八界等一切諸煩
<lb ed="X" n="0746c14"/><lb ed="R129" n="0451b02"/>惱。所生功德。願十一空。能解常用。栖心自在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0746c15"/><lb ed="R129" n="0451b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0746c1501">十一空者。涅槃經云。一內空。六根無體。二外空。六
<lb ed="X" n="0746c16"/><lb ed="R129" n="0451b04"/>塵無相。三內外空。六識無有。四有爲空。生滅相無。
<lb ed="X" n="0746c17"/><lb ed="R129" n="0451b05"/>五無爲空。無相亦無。六無始空。體本元虗。七性空。
<lb ed="X" n="0746c18"/><lb ed="R129" n="0451b06"/>法本常無。八無所有空。俱無亦無。九第一義空。功
<lb ed="X" n="0746c19"/><lb ed="R129" n="0451b07"/>用投現。十空空。病去藥除。十一太空。小乘法無。此
<lb ed="X" n="0746c20"/><lb ed="R129" n="0451b08"/>十一法空。必願能解。常用心旣解空。自得解脫三
<lb ed="X" n="0746c21"/><lb ed="R129" n="0451b09"/>昧。故曰栖心自在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0746c22"/><lb ed="R129" n="0451b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0746c2201">能轉十二行法輪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0746c23"/><lb ed="R129" n="0451b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0746c2301">十二行法輪者。法華法輪三轉。一示轉。二勸轉。三
<lb ed="X" n="0746c24"/><lb ed="R129" n="0451b12"/>證轉也。每轉有四。卽苦集滅道也。三四成十二。第
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0747a" n="0747a"/>
<lb ed="X" n="0747a01"/><lb ed="R129" n="0451b13"/>一示轉云。此是苦逼迫性。此是集招感性。此是滅
<lb ed="X" n="0747a02"/><lb ed="R129" n="0451b14"/>可證性。此是道可修性。第二勸修轉云。此是苦汝
<lb ed="X" n="0747a03"/><lb ed="R129" n="0451b15"/>應知。此是集汝應斷。此是滅汝應證。此是道汝應
<lb ed="X" n="0747a04"/><lb ed="R129" n="0451b16"/>修。第三作證轉云。此是苦。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0747a0401" n="0747a0401"/><anchor xml:id="beg0747a0401" n="0747a0401"/>已<anchor xml:id="end0747a0401"/>知不復更知。此是
<lb ed="X" n="0747a05"/><lb ed="R129" n="0451b17"/>集。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0747a0501" n="0747a0501"/><anchor xml:id="beg0747a0501" n="0747a0501"/>已<anchor xml:id="end0747a0501"/>斷不復更斷。此是滅。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0747a0502" n="0747a0502"/><anchor xml:id="beg0747a0502" n="0747a0502"/>已<anchor xml:id="end0747a0502"/>證不復更證。此
<lb ed="X" n="0747a06"/><lb ed="R129" n="0451b18"/>是道。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0747a0601" n="0747a0601"/><anchor xml:id="beg0747a0601" n="0747a0601"/>已<anchor xml:id="end0747a0601"/>修不復設修。以此苦集等四法。三唱令
<lb ed="X" n="0747a07"/><lb ed="R129" n="0452a01"/>知。故云三轉十二也。輪者。从喩而言。如世之車輪。
<lb ed="X" n="0747a08"/><lb ed="R129" n="0452a02"/>有推碾義。運轉義。以此四法。運入衆生心中。摧滅
<lb ed="X" n="0747a09"/><lb ed="R129" n="0452a03"/>煩惱而證涅槃。故云十二行法輪也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0747a10"/><lb ed="R129" n="0452a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0747a1001">具足十八不共之法。無量功德。一切圓滿。</p>
<lb ed="X" n="0747a11"/><lb ed="R129" n="0452a05"/><p xml:id="pX74p0747a1101">發願<anchor xml:id="nkr_note_add_0747a1101" n="0747a1101"/><anchor xml:id="beg0747a1101" n="0747a1101"/>已<anchor xml:id="end0747a1101"/>。歸命禮諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0747a12"/><lb ed="R129" n="0452a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0747a1201">十八不共者。梵網經云。身口意三業無失。無不定
<lb ed="X" n="0747a13"/><lb ed="R129" n="0452a07"/>心。無異想心。無不知捨心。志欲無減。憶念無減。精
<lb ed="X" n="0747a14"/><lb ed="R129" n="0452a08"/>進無減。智慧無減。解脫無減。解脫知見無減。身業
<lb ed="X" n="0747a15"/><lb ed="R129" n="0452a09"/>隨智慧行。口業隨智慧行。意業隨智慧行。知過去
<lb ed="X" n="0747a16"/><lb ed="R129" n="0452a10"/>無礙。知現在無礙。知未來無礙。是爲十八之數。不
<lb ed="X" n="0747a17"/><lb ed="R129" n="0452a11"/>共法者。此出世法。惟佛爲獨。不與二乘共故○十
<lb ed="X" n="0747a18"/><lb ed="R129" n="0452a12"/>八等下。其餘更有無量功德。莫能盡述者。願求一
<lb ed="X" n="0747a19"/><lb ed="R129" n="0452a13"/>切悉皆圓滿成就。方始成我懺悔之大心也。欲求
<lb ed="X" n="0747a20"/><lb ed="R129" n="0452a14"/>懺悔。必先禮佛。以爲懺罪之本。故當發願歸命云
<lb ed="X" n="0747a21"/><lb ed="R129" n="0452a15"/>云。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0747a22"/><lb ed="R129" n="0452a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0747a2201">南無<name role="" type="person">毗盧遮那佛</name>。南無本師釋迦牟尼佛。南無阿彌
<lb ed="X" n="0747a23"/><lb ed="R129" n="0452a17"/>陀佛。南無彌勒佛。南無龍種上尊王佛。南無龍自在
<lb ed="X" n="0747a24"/><lb ed="R129" n="0452a18"/>王佛。南無寶勝佛。南無覺華定自在王佛。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0747b" n="0747b"/>
<lb ed="X" n="0747b01"/><lb ed="R129" n="0452b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0747b0101">地藏經云。又於過去不可思議阿僧祇劫。時世有
<lb ed="X" n="0747b02"/><lb ed="R129" n="0452b02"/>佛。號曰覺華定自在王如來。像法之中。有一婆羅
<lb ed="X" n="0747b03"/><lb ed="R129" n="0452b03"/>門女。宿福深厚。諸天衛護。其母信邪。常輕三寶。不
<lb ed="X" n="0747b04"/><lb ed="R129" n="0452b04"/>久命終。魂神墮在<name role="" type="person">無間地獄</name>。時女見覺華定自在
<lb ed="X" n="0747b05"/><lb ed="R129" n="0452b05"/>王如來形像。瞻禮尊容。倍生敬仰。私自念言。佛名
<lb ed="X" n="0747b06"/><lb ed="R129" n="0452b06"/>大覺。具一切智。我母死後。必知處所。忽聞空中聲
<lb ed="X" n="0747b07"/><lb ed="R129" n="0452b07"/>曰。我是汝所瞻禮者。見汝憶母。故來吿示。汝但端
<lb ed="X" n="0747b08"/><lb ed="R129" n="0452b08"/>坐。思惟我之名號。卽當知母所生去處。時女尋禮
<lb ed="X" n="0747b09"/><lb ed="R129" n="0452b09"/>佛足。思惟經一日一夜。忽見自身。到一海邊。以念
<lb ed="X" n="0747b10"/><lb ed="R129" n="0452b10"/>佛力故。自然無懼。有一鬼王名曰無毒。稽首來迎。
<lb ed="X" n="0747b11"/><lb ed="R129" n="0452b11"/>白聖女曰。此是大<name role="" type="person">鐵圍山</name>。西面第一重海。造惡衆
<lb ed="X" n="0747b12"/><lb ed="R129" n="0452b12"/>生。七七之內。無人繼嗣。爲作功德。先渡此海。三海
<lb ed="X" n="0747b13"/><lb ed="R129" n="0452b13"/>之內。是大地獄。願聖女速返。悅帝利罪女生天以
<lb ed="X" n="0747b14"/><lb ed="R129" n="0452b14"/>來。經今三日。云承孝順之子。爲母設供修福布施
<lb ed="X" n="0747b15"/><lb ed="R129" n="0452b15"/>覺華定自在王如來塔寺。非惟菩薩之母。得脫地
<lb ed="X" n="0747b16"/><lb ed="R129" n="0452b16"/>獄。此日無間罪人。俱同生訖。婆羅門女。便立弘誓
<lb ed="X" n="0747b17"/><lb ed="R129" n="0452b17"/>願。願我盡未來劫。應有罪苦衆生。廣設方便。使令
<lb ed="X" n="0747b18"/><lb ed="R129" n="0452b18"/>解脫。時鬼王無毒者。當今財首菩薩是。婆羅門女
<lb ed="X" n="0747b19"/><lb ed="R129" n="0453a01"/>者。卽地藏菩薩是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0747b20"/><lb ed="R129" n="0453a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0747b2001">南無袈裟幢佛。南無師子吼佛。南無<name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩。
<lb ed="X" n="0747b21"/><lb ed="R129" n="0453a03"/>南無普賢菩薩。南無大勢至菩薩。南無地藏菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0747b22"/><lb ed="R129" n="0453a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0747b2201">地藏經云。<name role="" type="person">文殊師利</name>白佛言。惟願世尊。廣說地藏
<lb ed="X" n="0747b23"/><lb ed="R129" n="0453a05"/>菩薩摩訶薩因地。作何行。立何願。而能成就不思
<lb ed="X" n="0747b24"/><lb ed="R129" n="0453a06"/>議事。佛吿<name role="" type="person">文殊師利</name>。譬如三千大千世界。所謂草
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0747c" n="0747c"/>
<lb ed="X" n="0747c01"/><lb ed="R129" n="0453a07"/>木叢林。稻蔴竹葦。山石微塵。一物一數。作一恒河。
<lb ed="X" n="0747c02"/><lb ed="R129" n="0453a08"/>一恒河沙。一沙一界。一界之內。一塵一劫。一劫之
<lb ed="X" n="0747c03"/><lb ed="R129" n="0453a09"/>內。所積塵數。盡充爲劫。地藏菩薩證十地果位<anchor xml:id="nkr_note_add_0747c0301" n="0747c0301"/><anchor xml:id="beg0747c0301" n="0747c0301"/>已<anchor xml:id="end0747c0301"/>
<lb ed="X" n="0747c04"/><lb ed="R129" n="0453a10"/>來。千倍多於是數。何況地藏菩薩。在聲聞辟支佛
<lb ed="X" n="0747c05"/><lb ed="R129" n="0453a11"/>地。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0747c06"/><lb ed="R129" n="0453a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0747c0601">南無大莊嚴菩薩。南無觀自在菩薩。</p>
<lb ed="X" n="0747c07"/><lb ed="R129" n="0453a13"/><p xml:id="pX74p0747c0701">禮諸佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0747c0701" n="0747c0701"/><anchor xml:id="beg0747c0701" n="0747c0701"/>已<anchor xml:id="end0747c0701"/>。次復懺悔<note place="inline">承前啓後</note>。</p>
<lb ed="X" n="0747c08"/><lb ed="R129" n="0453a14"/><p xml:id="pX74p0747c0801">夫論懺悔者。本是改往修來。滅惡興善。人之居世。誰
<lb ed="X" n="0747c09"/><lb ed="R129" n="0453a15"/>能無過。學人失念。尙起煩惱。羅漢結習。動身口業。豈
<lb ed="X" n="0747c10"/><lb ed="R129" n="0453a16"/>況凡夫。而當無過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0747c11"/><lb ed="R129" n="0453a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0747c1101">改往修來者。改往昔之過咎。修來世之福田。滅三
<lb ed="X" n="0747c12"/><lb ed="R129" n="0453a18"/>毒六根等惡。興六度萬行等善○學人者。學之爲
<lb ed="X" n="0747c13"/><lb ed="R129" n="0453b01"/>言。效也。效古聖先賢精修道業。故謂之學。如云勤
<lb ed="X" n="0747c14"/><lb ed="R129" n="0453b02"/>修戒定慧。息滅貪瞋癡。識心達本源。故號爲沙門。
<lb ed="X" n="0747c15"/><lb ed="R129" n="0453b03"/>如斯等輩。堪稱學人。稍有些些怠惰。卽爲失念了
<lb ed="X" n="0747c16"/><lb ed="R129" n="0453b04"/>也。古云。暫時不在。猶同死人。今言失念而起煩惱
<lb ed="X" n="0747c17"/><lb ed="R129" n="0453b05"/>者。正此意也○楞嚴經云。非不迴心。大阿羅漢。尙
<lb ed="X" n="0747c18"/><lb ed="R129" n="0453b06"/>有塵沙微細惑。至如鈍阿羅漢者。能免結習乎。結
<lb ed="X" n="0747c19"/><lb ed="R129" n="0453b07"/>習者。謂从凡夫以來所結之習氣。未能消融之盡
<lb ed="X" n="0747c20"/><lb ed="R129" n="0453b08"/>也○豈況者。出纏尙爾。況在纏者乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0747c21"/><lb ed="R129" n="0453b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0747c2101">但智者先覺。便能改悔。愚者覆藏。遂使滋蔓。所以長
<lb ed="X" n="0747c22"/><lb ed="R129" n="0453b10"/>夜積習。曉悟無期。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0747c23"/><lb ed="R129" n="0453b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0747c2301">覆藏者。知有過隱而不發。其罪日增。如論語云。小
<lb ed="X" n="0747c24"/><lb ed="R129" n="0453b12"/>人之過也必文。文飾之也。小人憚於改過。而不憚
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0748a" n="0748a"/>
<lb ed="X" n="0748a01"/><lb ed="R129" n="0453b13"/>於自欺。故必文以重其過。此之謂也。所以必須發
<lb ed="X" n="0748a02"/><lb ed="R129" n="0453b14"/>露。方爲懺悔○智者悔罪。喩如斬艸必發其根。使
<lb ed="X" n="0748a03"/><lb ed="R129" n="0453b15"/>後更不復生。故云改悔。愚者隱覆。而不發者。如艸
<lb ed="X" n="0748a04"/><lb ed="R129" n="0453b16"/>埋根於深土之中。雨露滋成。卽成蔓延。日滋日茂。
<lb ed="X" n="0748a05"/><lb ed="R129" n="0453b17"/>罪業漸深。若不發露。如處於天暗之中。終成迷昧。
<lb ed="X" n="0748a06"/><lb ed="R129" n="0453b18"/>了無所見。乃至墮於三塗苦惱之中。亦莫知其所
<lb ed="X" n="0748a07"/><lb ed="R129" n="0454a01"/>以。故云曉悟無期也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0748a08"/><lb ed="R129" n="0454a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0748a0801">若慚愧發露懺悔者。豈惟止是滅罪。亦復增長無量
<lb ed="X" n="0748a09"/><lb ed="R129" n="0454a03"/>功德。豎立如來涅槃妙果。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0748a10"/><lb ed="R129" n="0454a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0748a1001">懺悔獲益如此之妙。此下復明懺法之方。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0748a11"/><lb ed="R129" n="0454a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0748a1101">若欲行此法者。先當外肅形儀。瞻奉尊像。內起敬意。
<lb ed="X" n="0748a12"/><lb ed="R129" n="0454a06"/>緣於想法。懇切至禱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0748a13"/><lb ed="R129" n="0454a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0748a1301">外肅者。卽齊莊恭謹之意也○華嚴行願品。一者
<lb ed="X" n="0748a14"/><lb ed="R129" n="0454a08"/>禮敬諸佛。今禮懺時而左顧右盻。竊爲語笑者。豈
<lb ed="X" n="0748a15"/><lb ed="R129" n="0454a09"/>直形儀不肅。卽其內無敬意○維摩經云。瞻仰尊
<lb ed="X" n="0748a16"/><lb ed="R129" n="0454a10"/>顏。目不暫捨。禮敬正宜目視而心想。若無敬意。瞻
<lb ed="X" n="0748a17"/><lb ed="R129" n="0454a11"/>奉且虗。何況緣想。當知敬意正不在七種心之後。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0748a18"/><lb ed="R129" n="0454a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0748a1801">生二種心。何等爲二。一者自念我此形命難可常保。
<lb ed="X" n="0748a19"/><lb ed="R129" n="0454a13"/>一朝散壞。不知此身何時可復。若復不値諸佛賢聖。
<lb ed="X" n="0748a20"/><lb ed="R129" n="0454a14"/>忽逢惡友。造衆罪業。復應墮落深坑險趣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0748a21"/><lb ed="R129" n="0454a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0748a2101">此身四大假合而成。四大分散。則此身壞矣。況
<lb ed="X" n="0748a22"/><lb ed="R129" n="0454a16"/>石火電光。無常莫測。不蚤爲預辦。後悔無及。猶恐
<lb ed="X" n="0748a23"/><lb ed="R129" n="0454a17"/>一失人身。萬劫不復故也○深坑險趣。卽三塗八
<lb ed="X" n="0748a24"/><lb ed="R129" n="0454a18"/>難以喩言之也。因難出故喩其深。受苦惱故喩其
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0748b" n="0748b"/>
<lb ed="X" n="0748b01"/><lb ed="R129" n="0454b01"/>險。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0748b02"/><lb ed="R129" n="0454b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0748b0201">二者自念我此生中。雖得値遇如來正法。不爲佛法。
<lb ed="X" n="0748b03"/><lb ed="R129" n="0454b03"/>紹繼聖種。淨身口意。善法自居。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0748b04"/><lb ed="R129" n="0454b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0748b0401">不爲佛法者。人身難得。佛法難聞。今又<anchor xml:id="nkr_note_orig_0748001" n="0748001"/>僧遇而又
<lb ed="X" n="0748b05"/><lb ed="R129" n="0454b05"/>不能爲○一念此身無常。死墮惡趣無有出期。二
<lb ed="X" n="0748b06"/><lb ed="R129" n="0454b06"/>念此身罪惡。不能瞞昧諸佛神祇。畢竟到閻羅王
<lb ed="X" n="0748b07"/><lb ed="R129" n="0454b07"/>所。受諸苦惱。有此二種心。自然慚愧恐怖。急求懺
<lb ed="X" n="0748b08"/><lb ed="R129" n="0454b08"/>悔。不敢自欺○興顯佛法。使聖<name role="" type="person">道昌</name>隆而無斷絕。
<lb ed="X" n="0748b09"/><lb ed="R129" n="0454b09"/>謂之紹繼聖種也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0748b10"/><lb ed="R129" n="0454b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0748b1001">而今我等私自作惡。而復覆藏。言他不知。謂彼不見。
<lb ed="X" n="0748b11"/><lb ed="R129" n="0454b11"/>隱慝在心。慠然無愧。此實天下愚惑之甚。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0748b12"/><lb ed="R129" n="0454b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0748b1201">非<anchor xml:id="nkr_note_add_0748b1201" n="0748b1201"/><anchor xml:id="beg0748b1201" n="0748b1201"/>但<anchor xml:id="end0748b1201"/>不能紹繼佛法。而反私自云云○此身私自
<lb ed="X" n="0748b13"/><lb ed="R129" n="0454b13"/>作惡。只道佛不知不見。所以身口意業。倍爲深重。
<lb ed="X" n="0748b14"/><lb ed="R129" n="0454b14"/>一經發露。罪業冰消○忒。惡也。私謂佛菩薩不知
<lb ed="X" n="0748b15"/><lb ed="R129" n="0454b15"/>不見。畢竟佛菩薩盡知盡見。如下文所云。故曰天
<lb ed="X" n="0748b16"/><lb ed="R129" n="0454b16"/>下愚惑之甚。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0748b17"/><lb ed="R129" n="0454b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0748b1701">卽今現有十方諸佛。諸大菩薩。諸天神仙。何曾不以
<lb ed="X" n="0748b18"/><lb ed="R129" n="0454b18"/>淸淨天眼。見於我等所作罪惡。又復幽顯靈祇注記
<lb ed="X" n="0748b19"/><lb ed="R129" n="0455a01"/>罪福。纖毫無差。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0748b20"/><lb ed="R129" n="0455a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0748b2001">楞嚴經云。阿那律。見<name role="" type="person">閻浮提</name>。如觀掌中菴摩羅果。
<lb ed="X" n="0748b21"/><lb ed="R129" n="0455a03"/>諸菩薩等。見百千界。十方如來窮盡微塵淸淨國
<lb ed="X" n="0748b22"/><lb ed="R129" n="0455a04"/>土。無所不矚。衆生洞視不過分寸○般若經云。天
<lb ed="X" n="0748b23"/><lb ed="R129" n="0455a05"/>眼能見十方沙界衆生。成就身語意業惡行。誹毀
<lb ed="X" n="0748b24"/><lb ed="R129" n="0455a06"/>賢聖邪見因緣。身壞命終。當墮惡趣○幽者鬼使。
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0748c" n="0748c"/>
<lb ed="X" n="0748c01"/><lb ed="R129" n="0455a07"/>顯者聦明正直之神也○因旣無差。果終無謬。下
<lb ed="X" n="0748c02"/><lb ed="R129" n="0455a08"/>正指果報無謬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0748c03"/><lb ed="R129" n="0455a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0748c0301">夫論作罪之人。命終之後。牛頭獄卒錄其精神。在閻
<lb ed="X" n="0748c04"/><lb ed="R129" n="0455a10"/>羅王所。辯覈<note place="inline">考覈</note>是非。當爾之時。一切怨對皆來證據。
<lb ed="X" n="0748c05"/><lb ed="R129" n="0455a11"/><note place="inline">執對之謂也</note>各言汝先屠戮我身。炮煑蒸炙<note place="inline">此指異類之對</note>。或先
<lb ed="X" n="0748c06"/><lb ed="R129" n="0455a12"/>剝奪於我一切財寶。離我眷屬<note place="inline">此指人類之對</note>。我於今日始
<lb ed="X" n="0748c07"/><lb ed="R129" n="0455a13"/>得汝便。於時現前證據。何得敢諱<note place="inline">諱卽隱瞞之謂也</note>。惟應甘
<lb ed="X" n="0748c08"/><lb ed="R129" n="0455a14"/>心分受宿殃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0748c09"/><lb ed="R129" n="0455a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0748c0901">錄者。取而收之也○閻羅。梵語。正云閻摩羅。此云
<lb ed="X" n="0748c10"/><lb ed="R129" n="0455a16"/>靜息。又云夜磨羅。此云雙世。鬼官總司也。陰界之
<lb ed="X" n="0748c11"/><lb ed="R129" n="0455a17"/>名。苦樂並受。故云雙世。古云。兄與妹而雙王。苦與
<lb ed="X" n="0748c12"/><lb ed="R129" n="0455a18"/>樂而同受。正此謂也○屠戮煑炙。言殺生食肉之
<lb ed="X" n="0748c13"/><lb ed="R129" n="0455b01"/>業○剝奪離散。言偷盜勢奪之業○汝先。或先。當
<lb ed="X" n="0748c14"/><lb ed="R129" n="0455b02"/>知兩先字。皆往昔過去之意。因剝奪故。或至父南
<lb ed="X" n="0748c15"/><lb ed="R129" n="0455b03"/>子北。兄弟東西等。故曰離我眷屬。今日始便者。自
<lb ed="X" n="0748c16"/><lb ed="R129" n="0455b04"/>來業緣未熟。似乎未便。今旣業報至時。誠難逃避。
<lb ed="X" n="0748c17"/><lb ed="R129" n="0455b05"/>故得其便也○甘心分受者。謂罪報當如其罪業
<lb ed="X" n="0748c18"/><lb ed="R129" n="0455b06"/>之分量。故受報者。一如其分而甘心受之也。正是
<lb ed="X" n="0748c19"/><lb ed="R129" n="0455b07"/>隨罪輕重。考而罰之者是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0748c20"/><lb ed="R129" n="0455b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0748c2001">如經所明。地獄之中。不枉治人<note place="inline">下出不枉之意</note>。若其平素所
<lb ed="X" n="0748c21"/><lb ed="R129" n="0455b09"/>作衆罪心自忘失者。臨命終時。造惡之處一切諸相。
<lb ed="X" n="0748c22"/><lb ed="R129" n="0455b10"/>皆現在前。各言汝昔在於我邊作如是罪。今何得諱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0748c23"/><lb ed="R129" n="0455b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0748c2301">楞嚴經云。三界惟心。萬法惟識。隨心所作。隨心所
<lb ed="X" n="0748c24"/><lb ed="R129" n="0455b12"/>現。無所諱也。又楞嚴云。臨命終時未捨煖觸。一生
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0749a" n="0749a"/>
<lb ed="X" n="0749a01"/><lb ed="R129" n="0455b13"/>善惡。俱時頓現。卽此意也。各言我昔下。執對之辭
<lb ed="X" n="0749a02"/><lb ed="R129" n="0455b14"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0749a03"/><lb ed="R129" n="0455b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0749a0301">是時作罪之人。無藏隱處。於是閻羅王。切齒訶責。將
<lb ed="X" n="0749a04"/><lb ed="R129" n="0455b16"/>付地獄。歷無量劫。求出莫由。此事不遠。不關他人<note place="inline">此下
<lb ed="X" n="0749a05"/><lb ed="R129" n="0455b17"/>令人追思<anchor xml:id="nkr_note_add_0749a0501" n="0749a0501"/><anchor xml:id="beg0749a0501" n="0749a0501"/>己<anchor xml:id="end0749a0501"/>過而自首也</note>。正是我身自作自受。雖父子至親。一旦
<lb ed="X" n="0749a06"/><lb ed="R129" n="0455b18"/>對至。無代受者。我等相與得此人身。體無衆疾。各自
<lb ed="X" n="0749a07"/><lb ed="R129" n="0456a01"/>努力。與性命競。大怖至時。悔無所及。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0749a08"/><lb ed="R129" n="0456a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0749a0801">凡人多謂惡業可隱。故不思懺悔。蚤知終無隱藏。
<lb ed="X" n="0749a09"/><lb ed="R129" n="0456a03"/>何如先向佛前發露懺悔。冀得免耳。愼勿懈怠。然
<lb ed="X" n="0749a10"/><lb ed="R129" n="0456a04"/>而懺後改過。必不更作。庶可得免。如或倚其懺悔。
<lb ed="X" n="0749a11"/><lb ed="R129" n="0456a05"/>更造新殃。欲求免者。未之有也。思之愼之。當自勉
<lb ed="X" n="0749a12"/><lb ed="R129" n="0456a06"/>之○訶責者。如云癡人獄種。汝在世時。不孝父母。
<lb ed="X" n="0749a13"/><lb ed="R129" n="0456a07"/>邪慢無道。無有慚愧。汝今生處。名<name role="" type="person">阿鼻地獄</name>。受此
<lb ed="X" n="0749a14"/><lb ed="R129" n="0456a08"/>苦惱。爲樂不耶。此等苦切責之。只要他人改過自
<lb ed="X" n="0749a15"/><lb ed="R129" n="0456a09"/>新故耳。又王見其人。忘失其罪而自不知。故訶責
<lb ed="X" n="0749a16"/><lb ed="R129" n="0456a10"/>之也○將付者。將此罪人付之於<name role="" type="person">無間地獄</name>之中。
<lb ed="X" n="0749a17"/><lb ed="R129" n="0456a11"/>故歷劫無由求出也○衆等相與下。懺主激勵行
<lb ed="X" n="0749a18"/><lb ed="R129" n="0456a12"/>人。知過速懺。無怠懈也○大怖至時。謂無常忽到。
<lb ed="X" n="0749a19"/><lb ed="R129" n="0456a13"/>眼華落地。四大分張。前路茫茫。未知何往。抑且平
<lb ed="X" n="0749a20"/><lb ed="R129" n="0456a14"/>素資糧無辦。寧不大可畏怖者哉。莫待罪苦臨頭。
<lb ed="X" n="0749a21"/><lb ed="R129" n="0456a15"/>那時措手不及。故當捨命忘身。力求懺悔始得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0749a22"/><lb ed="R129" n="0456a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0749a2201">是故至心求哀懺悔。</p><p xml:id="pX74p0749a2209" cb:place="inline">某等自從無始以來。至於今日。
<lb ed="X" n="0749a23"/><lb ed="R129" n="0456a17"/>積聚無明。障蔽心目。隨煩惱性。造三世罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0749a24"/><lb ed="R129" n="0456a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0749a2401">謂之無始以來。則過去世數無算。而造罪亦無算。
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0749b" n="0749b"/>
<lb ed="X" n="0749b01"/><lb ed="R129" n="0456b01"/>況今生又不覺悟。則現在無明煩惱。開八萬四千
<lb ed="X" n="0749b02"/><lb ed="R129" n="0456b02"/>塵勞門。造罪何可勝計。未來生死。無有窮期。四
<lb ed="X" n="0749b03"/><lb ed="R129" n="0456b03"/>生六道。改形易相。可不懼哉。故曰此身不向今生
<lb ed="X" n="0749b04"/><lb ed="R129" n="0456b04"/>度。更向何時度此身。當知勇猛精進。超出三界。正
<lb ed="X" n="0749b05"/><lb ed="R129" n="0456b05"/>在今生。切勿放過○此下二章。復擧無始無明。而
<lb ed="X" n="0749b06"/><lb ed="R129" n="0456b06"/>懺三世之過惡也。法性本明。本來無有罪業。因無
<lb ed="X" n="0749b07"/><lb ed="R129" n="0456b07"/>明煩惱之所昏蔽而不明。故云隨煩云云。所以云
<lb ed="X" n="0749b08"/><lb ed="R129" n="0456b08"/>自從無始迷心海。曠劫漂流生死波者。正此之謂
<lb ed="X" n="0749b09"/><lb ed="R129" n="0456b09"/>也○又積聚無明者。卽無智慧之明。不能了境惟
<lb ed="X" n="0749b10"/><lb ed="R129" n="0456b10"/>心。而遮蔽心目。故隨之而造諸惡業。故曰隨煩惱
<lb ed="X" n="0749b11"/><lb ed="R129" n="0456b11"/>性也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0749b12"/><lb ed="R129" n="0456b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0749b1201">或耽染愛著起貪欲煩惱。或瞋恚忿怒懷害煩惱。或
<lb ed="X" n="0749b13"/><lb ed="R129" n="0456b13"/>心憒惛懵不了煩惱。或我慢自高輕傲煩惱。疑惑正
<lb ed="X" n="0749b14"/><lb ed="R129" n="0456b14"/>道猶豫煩惱。謗無因果邪見煩惱。不識緣假著我煩
<lb ed="X" n="0749b15"/><lb ed="R129" n="0456b15"/>惱。迷於三世執斷常煩惱。朋狎惡法起見取煩惱。僻
<lb ed="X" n="0749b16"/><lb ed="R129" n="0456b16"/>稟邪師造戒取煩惱。乃至一切四執橫計煩惱。今日
<lb ed="X" n="0749b17"/><lb ed="R129" n="0456b17"/>至誠。悉皆懺悔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0749b18"/><lb ed="R129" n="0456b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0749b1801">凡夫但以昏散二病。以爲生死根本。憒卽煩憒散
<lb ed="X" n="0749b19"/><lb ed="R129" n="0457a01"/>亂之謂也○疑惑不信。猶豫不決。皆無明障蔽之
<lb ed="X" n="0749b20"/><lb ed="R129" n="0457a02"/>過也。統前統後。無不皆爾。天堂是妄造。地獄無眞
<lb ed="X" n="0749b21"/><lb ed="R129" n="0457a03"/>說。是謗無等語也○不識因緣虗假。遂不知四大
<lb ed="X" n="0749b22"/><lb ed="R129" n="0457a04"/>本空。因而執著我見而生煩惱也。斷常二見。卽有
<lb ed="X" n="0749b23"/><lb ed="R129" n="0457a05"/>無二見。同志曰朋。附近曰狎。旣曰惡法。必有其人
<lb ed="X" n="0749b24"/><lb ed="R129" n="0457a06"/>而近之。故曰○見取者。謂執身見。邊見。戒取見。自
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0749c" n="0749c"/>
<lb ed="X" n="0749c01"/><lb ed="R129" n="0457a07"/>以爲勝爲能。或執一切有漏等法。妄爲樂淨。卽是
<lb ed="X" n="0749c02"/><lb ed="R129" n="0457a08"/>涅槃故○戒取者。非因計因。謂執持牛狗等戒。爲
<lb ed="X" n="0749c03"/><lb ed="R129" n="0457a09"/>生天因故○四執。卽前一生執不生。二不滅執滅。
<lb ed="X" n="0749c04"/><lb ed="R129" n="0457a10"/>三斷執不斷。四不常執常○<anchor xml:id="nkr_note_add_0749c0401" n="0749c0401"/><anchor xml:id="beg0749c0401" n="0749c0401"/>已<anchor xml:id="end0749c0401"/>上懺十使。十使卽
<lb ed="X" n="0749c05"/><lb ed="R129" n="0457a11"/>十煩惱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0749c06"/><lb ed="R129" n="0457a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0749c0601">又復無始以來。至於今日。守惜堅著起慳悋煩惱。不
<lb ed="X" n="0749c07"/><lb ed="R129" n="0457a13"/>攝六情<note place="inline">六情者喜怒哀樂愛惡也</note>奢醜煩惱<note place="inline">奢侈誇誕</note>。心行獘惡<note place="inline">弊卽麤獷
<lb ed="X" n="0749c08"/><lb ed="R129" n="0457a14"/>剛暴之謂也</note>不忍煩惱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0749c09"/><lb ed="R129" n="0457a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0749c0901">當知六度之中。忍爲最急。忍該六度。古云一忍能
<lb ed="X" n="0749c10"/><lb ed="R129" n="0457a16"/>令百禍消。講說忍字極多。文繁不贅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0749c11"/><lb ed="R129" n="0457a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0749c1101">怠墮緩縱<note place="inline">恣情放逸之謂也</note>不勤煩惱。疑慮躁動覺觀煩惱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0749c12"/><lb ed="R129" n="0457a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0749c1201">覺觀。差別麤心相名覺。細心相名觀。初緣心中發
<lb ed="X" n="0749c13"/><lb ed="R129" n="0457b01"/>相名覺。後分別籌量好醜名觀。又智度論。入初禪
<lb ed="X" n="0749c14"/><lb ed="R129" n="0457b02"/>定。名有覺有觀。初禪二禪中間。是名無覺有觀。从
<lb ed="X" n="0749c15"/><lb ed="R129" n="0457b03"/>二禪乃至非有想非無想定。是名無覺無觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0749c16"/><lb ed="R129" n="0457b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0749c1601">觸境迷惑無知解煩惱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0749c17"/><lb ed="R129" n="0457b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0749c1701">說時似悟。對境卽迷。未得謂得者。亦此意也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0749c18"/><lb ed="R129" n="0457b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0749c1801">隨世八風生彼我煩惱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0749c19"/><lb ed="R129" n="0457b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0749c1901">隨世八風者。謂隨世之風之有八也。一利。謂得可
<lb ed="X" n="0749c20"/><lb ed="R129" n="0457b08"/>意事。二衰。謂失可意事。三毀。謂不現前誹撥。四譽。
<lb ed="X" n="0749c21"/><lb ed="R129" n="0457b09"/>謂不現前讚美。五稱。現前讚美。六譏。現前誹撥。七
<lb ed="X" n="0749c22"/><lb ed="R129" n="0457b10"/>苦。逼<g ref="#CB09660">㛴</g>身心。八樂。適悅身心。彼我之間。隨此八者。
<lb ed="X" n="0749c23"/><lb ed="R129" n="0457b11"/>而互生煩惱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0749c24"/><lb ed="R129" n="0457b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0749c2401">諂曲面譽不直心煩惱。強獷難觸不調和煩惱。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0750a" n="0750a"/>
<lb ed="X" n="0750a01"/><lb ed="R129" n="0457b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0750a0101">獷者。暴戾之獸。不調和之人似之。難觸者。剛強而
<lb ed="X" n="0750a02"/><lb ed="R129" n="0457b14"/>不可近也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0750a03"/><lb ed="R129" n="0457b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0750a0301">易忿難悅多含恨煩惱。嫉妒擊刺狠戾煩惱<note place="inline">恨怒之意</note>。<g ref="#CB04846">㐫</g>
<lb ed="X" n="0750a04"/><lb ed="R129" n="0457b16"/>險暴害慘毒煩惱<note place="inline">毒之最極曰慘毒</note>。乖背聖諦執相煩惱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0750a05"/><lb ed="R129" n="0457b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0750a0501">空假中三諦。亦可名聖諦。卽下苦集等四。俱名聖
<lb ed="X" n="0750a06"/><lb ed="R129" n="0457b18"/>諦。若言聖諦第一義。卽中道可知也。言乖背者因
<lb ed="X" n="0750a07"/><lb ed="R129" n="0458a01"/>順於凡俗之流。故違於出世之聖諦。故云執相也
<lb ed="X" n="0750a08"/><lb ed="R129" n="0458a02"/>○<anchor xml:id="nkr_note_add_0750a0801" n="0750a0801"/><anchor xml:id="beg0750a0801" n="0750a0801"/>已<anchor xml:id="end0750a0801"/>上懺十三隨。下懺三乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0750a09"/><lb ed="R129" n="0458a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0750a0901">於苦集滅道生顚倒煩惱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0750a10"/><lb ed="R129" n="0458a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0750a1001">苦集滅道者。卽四諦也。苦卽上文生者。八苦者是
<lb ed="X" n="0750a11"/><lb ed="R129" n="0458a05"/>集。卽貪瞋癡等。煩惱者是滅。卽寂滅二乘所證空
<lb ed="X" n="0750a12"/><lb ed="R129" n="0458a06"/>理也。道卽三十七品等法。此皆眞實無謬。故云諦
<lb ed="X" n="0750a13"/><lb ed="R129" n="0458a07"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0750a14"/><lb ed="R129" n="0458a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0750a1401">隨從生死十二因緣輪轉煩惱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0750a15"/><lb ed="R129" n="0458a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0750a1501">十二因緣者。法華經云。無明緣行。行緣識。識緣名
<lb ed="X" n="0750a16"/><lb ed="R129" n="0458a10"/>色。名色緣六入。六入緣觸。觸緣受。受緣愛。愛緣取。
<lb ed="X" n="0750a17"/><lb ed="R129" n="0458a11"/>取緣有。有緣生。生緣老死等也。然有二乘還滅等
<lb ed="X" n="0750a18"/><lb ed="R129" n="0458a12"/>文。亦詳法華經中。此但言生起。不言還滅。故不錄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0750a19"/><lb ed="R129" n="0458a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0750a1901">乃至無始無明住地恒沙煩惱。起四住地構於三界
<lb ed="X" n="0750a20"/><lb ed="R129" n="0458a14"/>苦果煩惱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0750a21"/><lb ed="R129" n="0458a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0750a2101">起者。此四皆因無明而起也。構。結構也。四住地者。
<lb ed="X" n="0750a22"/><lb ed="R129" n="0458a16"/>攝論云。見一切住地。欲愛住地。色愛住地。有愛住
<lb ed="X" n="0750a23"/><lb ed="R129" n="0458a17"/>地也。若兼上無明住地。卽五住地也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0750a24"/><lb ed="R129" n="0458a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0750a2401">無量無邊<g ref="#CB09660">㛴</g>亂賢聖六道四生。今日發露。向十方佛
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0750b" n="0750b"/>
<lb ed="X" n="0750b01"/><lb ed="R129" n="0458b01"/>尊法聖衆。皆悉懺悔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0750b02"/><lb ed="R129" n="0458b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0750b0201">煩惱無量。<g ref="#CB09660">㛴</g>亂無邊。若聖若凡。無不惱故。若得懺
<lb ed="X" n="0750b03"/><lb ed="R129" n="0458b03"/>盡無明。一切悉皆殄滅也。故當恭對十方三寶之
<lb ed="X" n="0750b04"/><lb ed="R129" n="0458b04"/>前。竭誠禮拜。求哀懺悔也○如上廣擧三世罪業。
<lb ed="X" n="0750b05"/><lb ed="R129" n="0458b05"/>懺悔<anchor xml:id="nkr_note_add_0750b0501" n="0750b0501"/><anchor xml:id="beg0750b0501" n="0750b0501"/>已<anchor xml:id="end0750b0501"/>竟。下文次第發願而求其功德同上云云。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0750b06"/><lb ed="R129" n="0458b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0750b0601">願<note place="inline">某</note>等承是懺悔意業所起貪瞋癡等一切煩惱。所
<lb ed="X" n="0750b07"/><lb ed="R129" n="0458b07"/>生功德。生生世世。折憍慢幢。竭愛欲水。滅瞋恚火。破
<lb ed="X" n="0750b08"/><lb ed="R129" n="0458b08"/>愚癡闇。<g ref="#CB15072">㧞</g>斷疑根。裂諸見網。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0750b09"/><lb ed="R129" n="0458b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0750b0901">又上種種惑業。皆承懺悔之智力。折之竭之。乃至
<lb ed="X" n="0750b10"/><lb ed="R129" n="0458b10"/>於<g ref="#CB15072">㧞</g>之裂之。始得淸淨。故云願某等承是云云○
<lb ed="X" n="0750b11"/><lb ed="R129" n="0458b11"/>折憍慢幢等文。承上懺悔意業等句而來。我慢猶
<lb ed="X" n="0750b12"/><lb ed="R129" n="0458b12"/>若高幢。懺悔智力。猶如利器。足以折之。愛欲如水。
<lb ed="X" n="0750b13"/><lb ed="R129" n="0458b13"/>性空眞火足以竭之。瞋恚如火。性水眞空足以滅
<lb ed="X" n="0750b14"/><lb ed="R129" n="0458b14"/>之。暗喩癡迷無知。而智燈足以破之。疑惑如樹之
<lb ed="X" n="0750b15"/><lb ed="R129" n="0458b15"/>根。亦以智手足以<g ref="#CB15072">㧞</g>之。網喩見解執縛。慧劍足以
<lb ed="X" n="0750b16"/><lb ed="R129" n="0458b16"/>裂之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0750b17"/><lb ed="R129" n="0458b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0750b1701">深識三界。猶如牢獄。四大毒蛇。五陰怨賊。六入空聚。
<lb ed="X" n="0750b18"/><lb ed="R129" n="0458b18"/>愛詐親善。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0750b19"/><lb ed="R129" n="0459a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0750b1901">三界極尊。福盡還作牛領中蟲。況復其餘無福德
<lb ed="X" n="0750b20"/><lb ed="R129" n="0459a02"/>者。故菩薩觀三界猶如牢獄○深識二字。直貫下
<lb ed="X" n="0750b21"/><lb ed="R129" n="0459a03"/>五句。當云深識三界如牢獄。深識此身爲四大猶
<lb ed="X" n="0750b22"/><lb ed="R129" n="0459a04"/>如毒蛇。深識色受想行識五陰如怨賊。深識眼耳
<lb ed="X" n="0750b23"/><lb ed="R129" n="0459a05"/>鼻舌身意爲六入猶如空聚。俱是盜賊藏匿其中。
<lb ed="X" n="0750b24"/><lb ed="R129" n="0459a06"/>深識此等一切欲愛猶如怨家。詐爲親善。若實識
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0750c" n="0750c"/>
<lb ed="X" n="0750c01"/><lb ed="R129" n="0459a07"/>知。無能爲害也<anchor xml:id="nkr_note_add_0750c0101" n="0750c0101"/><anchor xml:id="beg0750c0101" n="0750c0101"/>已<anchor xml:id="end0750c0101"/>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0750c02"/><lb ed="R129" n="0459a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0750c0201">修八聖道。斷無明源。正向涅槃不休不息。三十七品
<lb ed="X" n="0750c03"/><lb ed="R129" n="0459a09"/>心心相續。十波羅蜜常得現前。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0750c04"/><lb ed="R129" n="0459a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0750c0401">一切皆以邪妄不正爲無明之根源。故當修聖道
<lb ed="X" n="0750c05"/><lb ed="R129" n="0459a11"/>而斷之。八聖道。卽八正道也。修道者。如畏毒蛇怨
<lb ed="X" n="0750c06"/><lb ed="R129" n="0459a12"/>賊。涉路避之而去也○涅槃者。具云般利涅槃那。
<lb ed="X" n="0750c07"/><lb ed="R129" n="0459a13"/>般利言普也。卽究竟也。涅卽出離。槃那卽煩惱。合
<lb ed="X" n="0750c08"/><lb ed="R129" n="0459a14"/>言普究竟出離煩惱。又云。涅而不生。槃而不滅。又
<lb ed="X" n="0750c09"/><lb ed="R129" n="0459a15"/>梵語摩訶般涅槃那。此云大寂定。又云。大固牢固。
<lb ed="X" n="0750c10"/><lb ed="R129" n="0459a16"/>具四德足證三身云云○不休不息者。無有疲厭
<lb ed="X" n="0750c11"/><lb ed="R129" n="0459a17"/>意。心心相續。無有間斷意。常得現前。純熟優行意
<lb ed="X" n="0750c12"/><lb ed="R129" n="0459a18"/>○三十七品。見前。三十七助菩提法中○十波羅
<lb ed="X" n="0750c13"/><lb ed="R129" n="0459b01"/>蜜。梵語檀波羅蜜。尸羅波羅蜜。羼提波羅蜜。毗黎
<lb ed="X" n="0750c14"/><lb ed="R129" n="0459b02"/>耶波羅蜜。禪波羅蜜。般若波羅蜜。方便願力智共
<lb ed="X" n="0750c15"/><lb ed="R129" n="0459b03"/>爲十。華云。一布施。二持戒。三忍辱。四精進。五禪定。
<lb ed="X" n="0750c16"/><lb ed="R129" n="0459b04"/>六智慧。爲六波羅蜜。又名六度。後四度願與力。卽
<lb ed="X" n="0750c17"/><lb ed="R129" n="0459b05"/>禪定開出。方便與智。卽般若開出○梵語波羅蜜。
<lb ed="X" n="0750c18"/><lb ed="R129" n="0459b06"/>此云彼岸到。如涅槃經云。修戒定慧解脫知見六
<lb ed="X" n="0750c19"/><lb ed="R129" n="0459b07"/>波羅蜜三十七品。以爲船筏。依乘此栰。渡煩惱河。
<lb ed="X" n="0750c20"/><lb ed="R129" n="0459b08"/>到於彼岸。常樂涅槃。正此意也○又此五句。亦同
<lb ed="X" n="0750c21"/><lb ed="R129" n="0459b09"/>上意懺悔。而加修八正道。無煩惱而不除。無無明
<lb ed="X" n="0750c22"/><lb ed="R129" n="0459b10"/>而不斷。乃至直成無上菩提。莫不皆从懺悔修八
<lb ed="X" n="0750c23"/><lb ed="R129" n="0459b11"/>正道之所得也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0750c24"/><lb ed="R129" n="0459b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0750c2401">懺悔發願<anchor xml:id="nkr_note_add_0750c2401" n="0750c2401"/><anchor xml:id="beg0750c2401" n="0750c2401"/>已<anchor xml:id="end0750c2401"/>。至心信禮常住三寶。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0751a" n="0751a"/>
<lb ed="X" n="0751a01"/><lb ed="R129" n="0459b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0751a0101">常住者。十方三寶。無去無來。不生不滅。本無定相。
<lb ed="X" n="0751a02"/><lb ed="R129" n="0459b14"/>無住無不住。但有求皆應。無禱不从。常在世間救
<lb ed="X" n="0751a03"/><lb ed="R129" n="0459b15"/>苦衆生。令得解脫。故云常住。亦如釋迦世尊。常在
<lb ed="X" n="0751a04"/><lb ed="R129" n="0459b16"/><name role="" type="person">娑婆世界</name>化度衆生之意耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0751a05"/><lb ed="R129" n="0459b17"/>
<lb ed="X" n="0751a06"/><lb ed="R129" n="0459b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0751a0601">慈悲水懺法卷上</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0751a07"/><lb ed="R129" n="0460a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0751a0701">瘡如人面。宿憾何多。淸泉一掬卽消磨。憫<anchor xml:id="nkr_note_add_0751a0701" n="0751a0701"/><anchor xml:id="beg0751a0701" n="0751a0701"/>己<anchor xml:id="end0751a0701"/>復憐佗。
<lb ed="X" n="0751a08"/><lb ed="R129" n="0460a02"/>述爲懺摩。萬古沐恩波。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0751a09"/><lb ed="R129" n="0460a03"/>
<lb ed="X" n="0751a10"/><lb ed="R129" n="0460a04"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="2">音釋</cb:mulu><head>音釋</head>
<lb ed="X" n="0751a11"/><lb ed="R129" n="0460a05"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">原叙</cb:mulu><head>原叙</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form><g ref="#CB15141">邂</g>逅</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a1105" cb:place="inline"><note place="inline">上下戒切。音械。下胡茂切。音後</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>嫌</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a1118" cb:place="inline"><note place="inline">胡兼切音賢</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>惡</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a1124" cb:place="inline"><note place="inline">烏故切去聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>餧</form>
<lb ed="X" n="0751a12"/><lb ed="R129" n="0460a06"/><cb:def><p xml:id="pX74p0751a1201"><note place="inline">奴委切。內上聲。饑也。今文宜用飫字是。於據切。於字去聲。文義相合。此餧字恐悞</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>啖</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a1233" cb:place="inline"><note place="inline">徒覽切。談
<lb ed="X" n="0751a13"/><lb ed="R129" n="0460a07"/>上聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>掬</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a1304" cb:place="inline"><note place="inline">居六切音匊</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>盎</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a1310" cb:place="inline"><note place="inline">於浪切鴦去聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>晁</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a1317" cb:place="inline"><note place="inline">池遙切音潮</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>凜</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a1323" cb:place="inline"><note place="inline">力錦切音廩</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>髓</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a1329" cb:place="inline"><note place="inline">息委
<lb ed="X" n="0751a14"/><lb ed="R129" n="0460a08"/>切雖上聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>甦</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a1406" cb:place="inline"><note place="inline">孫租切音蘇</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751a15"/><lb ed="R129" n="0460a09"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">緣起文</cb:mulu><head>緣起文</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>澍</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a1505" cb:place="inline"><note place="inline">陟慮切音注</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>孽</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a1511" cb:place="inline"><note place="inline">魚列切年入聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>藪</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a1518" cb:place="inline"><note place="inline">蘇偶切音叟</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751a16"/><lb ed="R129" n="0460a10"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">開經偈</cb:mulu><head>開經偈</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>解</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a1605" cb:place="inline"><note place="inline">下戒切。去聲。曉也。後凡圈去聲者同</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751a17"/><lb ed="R129" n="0460a11"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">愍念後文</cb:mulu><head>愍念後文</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>憍倨</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a1707" cb:place="inline"><note place="inline">上堅姚切。音驕。恣也。逸也。下居御切。音句。倨傲不遜</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>媟狎</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a1729" cb:place="inline"><note place="inline">上先
<lb ed="X" n="0751a18"/><lb ed="R129" n="0460a12"/>結切。音屑。狎也。下胡夾切。音洽。親近玩熟也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>悛</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a1819" cb:place="inline"><note place="inline">且緣切。音詮。止也。改也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>辟</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a1829" cb:place="inline"><note place="inline">必勒切音璧。後
<lb ed="X" n="0751a19"/><lb ed="R129" n="0460a13"/>凡稱辟支者同</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751a20"/><lb ed="R129" n="0460a14"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">夫欲文</cb:mulu><head>夫欲文</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>夫</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a2005" cb:place="inline"><note place="inline">逢夫切。音扶。語端辭同</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>長</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a2015" cb:place="inline"><note place="inline">止兩切。音掌。凡長養後同</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>令行</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a2027" cb:place="inline"><note place="inline">上離呈切。
<lb ed="X" n="0751a21"/><lb ed="R129" n="0460a15"/>音陵。凡使令者。皆平聲。下胡孟切。去聲。身之所行謂之行</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>離</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a2124" cb:place="inline"><note place="inline">力地切。音利。凡欲遠離則去聲</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751a22"/><lb ed="R129" n="0460a16"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">罪相文</cb:mulu><head>罪相文</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>相</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a2205" cb:place="inline"><note place="inline">息亮切。去聲。後凡圈者同</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>著</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a2216" cb:place="inline"><note place="inline">直略切。入聲。後凡圈入聲者同</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751a23"/><lb ed="R129" n="0460a17"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">厭離文</cb:mulu><head>厭離文</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>眵</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a2305" cb:place="inline"><note place="inline">抽知切。音鴟。目汁凝也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>腎</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a2315" cb:place="inline"><note place="inline">時軫切辰上聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>臟</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a2322" cb:place="inline"><note place="inline">才浪切藏去聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>樂</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751a2329" cb:place="inline"><note place="inline">魚敎
<lb ed="X" n="0751a24"/><lb ed="R129" n="0460a18"/>切。去聲。欲也。好也。後凡好樂者皆同</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0751b" n="0751b"/>
<lb ed="X" n="0751b01"/><lb ed="R129" n="0460b01"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">菩提文</cb:mulu><head>菩提文</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>種</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0105" cb:place="inline"><note place="inline">知隴切。音腫。種種猶物物也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>樂</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0117" cb:place="inline"><note place="inline">歷各切音洛</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>若</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0123" cb:place="inline"><note place="inline">如者切音惹</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>別</form>
<lb ed="X" n="0751b02"/><lb ed="R129" n="0460b02"/><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0201"><note place="inline">必列切首鼈</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>捍</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0207" cb:place="inline"><note place="inline">侯幹切音翰</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>劫</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0213" cb:place="inline"><note place="inline">古協切兼入聲</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751b03"/><lb ed="R129" n="0460b03"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">觀罪文</cb:mulu><head>觀罪文</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>擎拳</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0306" cb:place="inline"><note place="inline">上渠京切。音鯨。持高也。下逵員切。音權</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>瑕玼</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0323" cb:place="inline"><note place="inline">上何加切音遐。下生
<lb ed="X" n="0751b04"/><lb ed="R129" n="0460b04"/>資切。音慈。玉病</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751b05"/><lb ed="R129" n="0460b05"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">先應文</cb:mulu><head>先應文</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form><g ref="#CB15108">𠒋</g>狠</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0506" cb:place="inline"><note place="inline">上許容切。音胸。下下懇切。<g ref="#CB00477">㾗</g>上聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>鈍</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0520" cb:place="inline"><note place="inline">徒困切音遯</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>瀑</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0526" cb:place="inline"><note place="inline">步木切音
<lb ed="X" n="0751b06"/><lb ed="R129" n="0460b06"/>僕。飛泉懸水也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>繫</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0608" cb:place="inline"><note place="inline">胡計切音係</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>互</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0614" cb:place="inline"><note place="inline">居鄧切庚去聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>豎</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0621" cb:place="inline"><note place="inline">忍與切。如上聲。直立也</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751b07"/><lb ed="R129" n="0460b07"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">改往文</cb:mulu><head>改往文</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>蔓</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0705" cb:place="inline"><note place="inline">莫半切去聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>涅</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0711" cb:place="inline"><note place="inline">魚列切。音孽。讀虐非者</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>値</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0721" cb:place="inline"><note place="inline">直意切。音治。遇也。今讀直
<lb ed="X" n="0751b08"/><lb ed="R129" n="0460b08"/>者非</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>坑</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0804" cb:place="inline"><note place="inline">丘庚切音阬</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>慝</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0810" cb:place="inline"><note place="inline">惕得切。同忒惡也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>慠</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0818" cb:place="inline"><note place="inline">魚刀切音敖</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>祗</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0824" cb:place="inline"><note place="inline">渠宜切音岐</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>纖</form>
<lb ed="X" n="0751b09"/><lb ed="R129" n="0460b09"/><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0901"><note place="inline">思亷切。音暹。細微也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>覈</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0910" cb:place="inline"><note place="inline">胡得切。音曷。考實也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>分</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0919" cb:place="inline"><note place="inline">房悶切。音問。後凡去聲者同</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>枉</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b0931" cb:place="inline"><note place="inline">嫗徃切。汪
<lb ed="X" n="0751b10"/><lb ed="R129" n="0460b10"/>上聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>素</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1004" cb:place="inline"><note place="inline">蘇故切音訴</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>蔽</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1010" cb:place="inline"><note place="inline">必敝切音閉</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>耽</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1016" cb:place="inline"><note place="inline">賴含切</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751b11"/><lb ed="R129" n="0460b11"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">煩惱文</cb:mulu><head>煩惱文</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>憒</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1105" cb:place="inline"><note place="inline">古外切。音膾。心亂也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>懵</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1114" cb:place="inline"><note place="inline">母總切。蒙上聲。心亂也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>僻</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1124" cb:place="inline"><note place="inline">匹亦切。與辟同。偏僻
<lb ed="X" n="0751b12"/><lb ed="R129" n="0460b12"/>邪僻乖僻</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>觸</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1206" cb:place="inline"><note place="inline">昌六切。充入聲。今讀楚者非</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>譽</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1218" cb:place="inline"><note place="inline">羊居切。音余。凡美其人之善曰譽。平聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>獷</form>
<lb ed="X" n="0751b13"/><lb ed="R129" n="0460b13"/><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1301"><note place="inline">古猛切音礦</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>易</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1307" cb:place="inline"><note place="inline">以智切。音異。不難也。平易也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>戾</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1319" cb:place="inline"><note place="inline">力濟切音例</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>折</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1325" cb:place="inline"><note place="inline">食列切音舌</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>續</form>
<lb ed="X" n="0751b14"/><lb ed="R129" n="0460b14"/><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1401"><note place="inline">昨木切。音俗。繼連也</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751b15"/><lb ed="R129" n="0460b15"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="2">註音釋</cb:mulu><head>註音釋</head>
<lb ed="X" n="0751b16"/><lb ed="R129" n="0460b16"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">啓運文註</cb:mulu><head>啓運文註</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>軌</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1606" cb:place="inline"><note place="inline">古委切。音癸。法則也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>譯</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1615" cb:place="inline"><note place="inline">夷益切。音亦。傳夷夏之言</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>兜率</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1627" cb:place="inline"><note place="inline">上當侯切
<lb ed="X" n="0751b17"/><lb ed="R129" n="0460b17"/>斗平聲。下朔栗切。音蟀</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751b18"/><lb ed="R129" n="0460b18"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">慈悲註</cb:mulu><head>慈悲註</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>樂</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1805" cb:place="inline"><note place="inline">歷。各切音洛</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form><g ref="#CB00985">𠎝</g></form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1811" cb:place="inline"><note place="inline">去乾切。音愆。過也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>坌</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1819" cb:place="inline"><note place="inline">步悶切盆去聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>巵</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1826" cb:place="inline"><note place="inline">音支</note>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0751b19"/><lb ed="R129" n="0461a01"/><entry><form>从</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1902" cb:place="inline"><note place="inline">古從字。字彙俱用</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>劣</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1910" cb:place="inline"><note place="inline">力輟切音埒</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>數</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1916" cb:place="inline"><note place="inline">生六切。音朔。後數數同</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>鬬</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b1926" cb:place="inline"><note place="inline">丁後切斗去聲</note>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0751b20"/><lb ed="R129" n="0461a02"/><entry><form>輦</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b2002" cb:place="inline"><note place="inline">力展切連上聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>施</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b2009" cb:place="inline"><note place="inline">式至切。音試。後凡施與者皆去聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>備</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b2023" cb:place="inline"><note place="inline">皮意切。音避。今讀蒲昧切。音陪
<lb ed="X" n="0751b21"/><lb ed="R129" n="0461a03"/>者不同</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>嘿</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b2105" cb:place="inline"><note place="inline">與默同</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>秔</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b2109" cb:place="inline"><note place="inline">古衡切音耕</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>窟</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b2115" cb:place="inline"><note place="inline">苦骨切坤入聲。孔穴也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>竄</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b2125" cb:place="inline"><note place="inline">取亂切音<g ref="#CB05315">㸑</g></note>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0751b22"/><lb ed="R129" n="0461a04"/><entry><form>邲</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b2202" cb:place="inline"><note place="inline">薄密切音弼</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751b23"/><lb ed="R129" n="0461a05"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">歸依註</cb:mulu><head>歸依註</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>詮</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b2305" cb:place="inline"><note place="inline">且緣切。音川</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>塑</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b2311" cb:place="inline"><note place="inline">蘇故切音素</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>莢</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b2317" cb:place="inline"><note place="inline">古協切音劫</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>渠</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b2323" cb:place="inline"><note place="inline">求於切音劬</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751b24"/><lb ed="R129" n="0461a06"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">慚愧註</cb:mulu><head>慚愧註</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>閒</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751b2405" cb:place="inline"><note place="inline">居晏切。音諫</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X74.1496.0751c" n="0751c"/>
<lb ed="X" n="0751c01"/><lb ed="R129" n="0461a07"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">厭離註</cb:mulu><head>厭離註</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>骷髏</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c0106" cb:place="inline"><note place="inline">上空胡切。音枯。下盧侯切。音樓</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>螃蠏</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c0120" cb:place="inline"><note place="inline">上蒲光切。音旁。下呼買切。音駭</note>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0751c02"/><lb ed="R129" n="0461a08"/><entry><form>跎</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c0202" cb:place="inline"><note place="inline">唐何切音駝</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>呻</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c0208" cb:place="inline"><note place="inline">升人切。音身。吟咏之聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>療</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c0218" cb:place="inline"><note place="inline">力弔切音料</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751c03"/><lb ed="R129" n="0461a09"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">不淨觀註</cb:mulu><head>不淨觀註</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>鼻</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c0306" cb:place="inline"><note place="inline">皮意切。音避。讀入聲者非</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>纖翳</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c0318" cb:place="inline"><note place="inline">上思亷切。音暹。下於計切。音意。細微
<lb ed="X" n="0751c04"/><lb ed="R129" n="0461a10"/>也</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751c05"/><lb ed="R129" n="0461a11"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">怨親註</cb:mulu><head>怨親註</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>揀</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c0505" cb:place="inline"><note place="inline">郞殿切音練</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>揣</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c0511" cb:place="inline"><note place="inline">楚委切吹上聲</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751c06"/><lb ed="R129" n="0461a12"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">觀罪註</cb:mulu><head>觀罪註</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>截</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c0605" cb:place="inline"><note place="inline">昨吉切前入聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>易</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c0612" cb:place="inline"><note place="inline">以智切音異</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>扞</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c0618" cb:place="inline"><note place="inline">侯幹切音翰</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751c07"/><lb ed="R129" n="0461a13"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">擎拳註</cb:mulu><head>擎拳註</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>倏</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c0705" cb:place="inline"><note place="inline">式竹切音叔</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>繳</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c0711" cb:place="inline"><note place="inline">吉了切間皎</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751c08"/><lb ed="R129" n="0461a14"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">更相註</cb:mulu><head>更相註</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>遞</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c0805" cb:place="inline"><note place="inline">大計切。音第。傳遞也</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751c09"/><lb ed="R129" n="0461a15"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">四住註</cb:mulu><head>四住註</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>曇</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c0905" cb:place="inline"><note place="inline">徒含切音潭</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751c10"/><lb ed="R129" n="0461a16"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">六根註</cb:mulu><head>六根註</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>澀</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c1005" cb:place="inline"><note place="inline">色入切森入聲</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751c11"/><lb ed="R129" n="0461a17"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">九結註</cb:mulu><head>九結註</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>中</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c1105" cb:place="inline"><note place="inline">之仲切音衆</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751c12"/><lb ed="R129" n="0461a18"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">六受等註</cb:mulu><head>六受等註</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form><g ref="#CB02549">䑛</g></form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c1206" cb:place="inline"><note place="inline">上紙切時上聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>嚙</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c1213" cb:place="inline"><note place="inline">五考切音咬</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751c13"/><lb ed="R129" n="0461b01"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">覺華佛註</cb:mulu><head>覺華佛註</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>嗣</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c1306" cb:place="inline"><note place="inline">詳恣切音寺</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>訖</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c1312" cb:place="inline"><note place="inline">激質切音吉</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751c14"/><lb ed="R129" n="0461b02"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">覆藏註</cb:mulu><head>覆藏註</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>文</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c1405" cb:place="inline"><note place="inline">無悶切。音問。去聲。飾也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>艸</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c1415" cb:place="inline"><note place="inline">倉老切操上聲</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751c15"/><lb ed="R129" n="0461b03"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">外肅註</cb:mulu><head>外肅註</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>齊</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c1505" cb:place="inline"><note place="inline">莊皆切。音齋。齊之爲言。齋也。齋不齊以致齊也</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751c16"/><lb ed="R129" n="0461b04"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">天眼註</cb:mulu><head>天眼註</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>矚</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c1605" cb:place="inline"><note place="inline">之六切。音竹。視之甚也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>差</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c1615" cb:place="inline"><note place="inline">初加切。音嗏。錯也</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751c17"/><lb ed="R129" n="0461b05"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">不關註</cb:mulu><head>不關註</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>首</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c1705" cb:place="inline"><note place="inline">舒救切收去聲</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0751c18"/><lb ed="R129" n="0461b06"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="3">訶責註</cb:mulu><head>訶責註</head><cb:div type="note"><entry cb:place="inline"><form>樂不</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c1806" cb:place="inline"><note place="inline">上歷各切。音洛。下俯九切。音否</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>贅</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c1819" cb:place="inline"><note place="inline">之瑞切追去聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>殄</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c1826" cb:place="inline"><note place="inline">徒典切田上聲</note>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0751c19"/><lb ed="R129" n="0461b07"/><entry><form>羼</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c1902" cb:place="inline"><note place="inline">初限切音彥</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>栰</form><cb:def><p xml:id="pX74p0751c1908" cb:place="inline"><note place="inline">房滑切。音罰。同筏</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div></cb:div></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0723b0601" to="#end0723b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0723b1001" to="#end0723b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0730a4901" to="#end0730a4901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0731a0401" to="#end0731a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0733a4401" to="#end0733a4401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0733a5601" to="#end0733a5601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0734a0801" to="#end0734a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">寺<note type="cf1">DDBC人名規範資料庫【西宗】條目</note></lem><rdg wit="#wit.orig">釋</rdg></app>
<app from="#beg0734a1801" to="#end0734a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0734a1901" to="#end0734a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0734c1001" to="#end0734c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0735b0701" to="#end0735b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0735b1801" to="#end0735b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0736a1301" to="#end0736a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">菩</lem><rdg wit="#wit.orig">苦</rdg></app>
<app from="#beg0737b1601" to="#end0737b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0738a0501" to="#end0738a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0738a1001" to="#end0738a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0738c1401" to="#end0738c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0738c2001" to="#end0738c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0739a0501" to="#end0739a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0739a0801" to="#end0739a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0739a1801" to="#end0739a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0739c0201" to="#end0739c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0739c2401" to="#end0739c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0740a0101" to="#end0740a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0740b1401" to="#end0740b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0741a1301" to="#end0741a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0741c0601" to="#end0741c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0741c1201" to="#end0741c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0741c2401" to="#end0741c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0742a0201" to="#end0742a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0742b2201" to="#end0742b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0742c0201" to="#end0742c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0742c1701" to="#end0742c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0743a0201" to="#end0743a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">縛</lem><rdg wit="#wit.orig">縳</rdg></app>
<app from="#beg0743a1401" to="#end0743a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">縛</lem><rdg wit="#wit.orig">縳</rdg></app>
<app from="#beg0743a1402" to="#end0743a1402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">縛</lem><rdg wit="#wit.orig">縳</rdg></app>
<app from="#beg0743a1501" to="#end0743a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">縛</lem><rdg wit="#wit.orig">縳</rdg></app>
<app from="#beg0743c2401" to="#end0743c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0744a0101" to="#end0744a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0744c0101" to="#end0744c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0745a1801" to="#end0745a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0745b0201" to="#end0745b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0745b1101" to="#end0745b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0746b2001" to="#end0746b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0747a0401" to="#end0747a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0747a0501" to="#end0747a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0747a0502" to="#end0747a0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0747a0601" to="#end0747a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0747a1101" to="#end0747a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0747c0301" to="#end0747c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0747c0701" to="#end0747c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0748b1201" to="#end0748b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0749a0501" to="#end0749a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0749c0401" to="#end0749c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0750a0801" to="#end0750a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0750b0501" to="#end0750b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0750c0101" to="#end0750c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0750c2401" to="#end0750c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0751a0701" to="#end0751a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0727001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0727001">二卷起</note>
<note n="0731001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0731001">三卷起</note>
<note n="0734001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0734001">有序釋與水懺隨聞錄全同故削除之</note>
<note n="0737001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0737001">催疑摧</note>
<note n="0746001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0746001">九疑六</note>
<note n="0748001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0748001">僧疑遭</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0723b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0723b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0723b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0723b1001">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0730a4901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0730a4901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0731a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0731a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0733a4401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0733a4401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0733a5601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0733a5601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0734a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0734a0801">寺【CB】，釋【卍續】</note>
<note n="0734a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0734a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0734a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0734a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0734c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0734c1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0735b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0735b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0735b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0735b1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0736a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0736a1301">菩【CB】，苦【卍續】</note>
<note n="0737b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0737b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0738a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0738a0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0738a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0738a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0738c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0738c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0738c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0738c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0739a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0739a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0739a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0739a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0739a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0739a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0739c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0739c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0739c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0739c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0740a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0740a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0740b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0740b1401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0741a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0741a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0741c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0741c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0741c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0741c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0741c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0741c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0742a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0742a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0742b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0742b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0742c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0742c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0742c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0742c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0743a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0743a0201">縛【CB】，縳【卍續】</note>
<note n="0743a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0743a1401">縛【CB】，縳【卍續】</note>
<note n="0743a1402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0743a1402">縛【CB】，縳【卍續】</note>
<note n="0743a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0743a1501">縛【CB】，縳【卍續】</note>
<note n="0743c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0743c2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0744a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0744a0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0744c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0744c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0745a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0745a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0745b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0745b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0745b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0745b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0746b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0746b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0747a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0747a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0747a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0747a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0747a0502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0747a0502">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0747a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0747a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0747a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0747a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0747c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0747c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0747c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0747c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0748b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0748b1201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0749a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0749a0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0749c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0749c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0750a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0750a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0750b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0750b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0750c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0750c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0750c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0750c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0751a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0751a0701">己【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>