<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="N17n0006">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Chinese Translation of the Pāḷi Tipiṭaka (Yuan Heng Temple Edition), Electronic version, No. 6 相應部經典(第42卷-第47卷)</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">漢譯南傳大藏經（元亨寺版）數位版, No. 6 相應部經典(第42卷-第47卷)</title>
			<author>雲庵譯</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>NanChuan</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>6卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">N</idno>.<idno type="vol">17</idno>.<idno type="no">6</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-17 16:22:03 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Chinese Translation of the Pāḷi Tipiṭaka (Yuan Heng Temple Edition)</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">漢譯南傳大藏經（元亨寺版）</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">相應部經典(第42卷-第47卷)</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">OCR by CBETA, Text as provided by Ven. Zhiguang, Text as provided by Ven. Xiangyin</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA OCR，智光法師提供，祥因法師提供</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【南傳】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
			</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-09-03">
			<name>Ray Chou 周邦信</name>Created initial TEI XML P5a version with bm2p5a.py
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<cb:mulu type="其他" level="1">大篇上 (45-47)</cb:mulu><cb:mulu type="其他" level="2">第二　覺支相應</cb:mulu><cb:mulu type="其他" level="3">第十八　瀑流品（調伏欲貪）</cb:mulu><cb:mulu type="其他" level="4">〔一七五〕第十　上分結</cb:mulu><ref cRef="PTS.S.5.140" type="PTS_hide"/><cb:div type="other">
<milestone unit="juan" n="47"/>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0322a" n="0322a"/>
<lb ed="N" n="0322a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第三　念處相應</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.5.141"/>第三　念處相應</head>
<lb ed="N" n="0322a02"/>
<lb ed="N" n="0322a03"/>
<lb ed="N" n="0322a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第一　菴羅品</cb:mulu><head>第一　菴羅品</head>
<lb ed="N" n="0322a05"/>
<lb ed="N" n="0322a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一〕第一　菴羅</cb:mulu><head>〔一〕第一　菴羅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0322001" n="0322001"/></head>
<lb ed="N" n="0322a07"/><p xml:id="pN17p0322a0701">一</p><p xml:id="pN17p0322a0702" cb:place="inline">如是我聞。爾時，世尊住毘舍離國之菴羅園中。</p>
<lb ed="N" n="0322a08"/><p xml:id="pN17p0322a0801">二</p><p xml:id="pN17p0322a0802" cb:place="inline">於此，世尊吿諸比丘曰：</p>
<lb ed="N" n="0322a09"/><p xml:id="pN17p0322a0901">「諸比丘！」</p>
<lb ed="N" n="0322a10"/><p xml:id="pN17p0322a1001">諸比丘應諾世尊曰：「大德！」世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0322a11"/><p xml:id="pN17p0322a1101">三</p><p xml:id="pN17p0322a1102" cb:place="inline">「諸比丘！有此一乘道<anchor xml:id="nkr_note_orig_0322002" n="0322002"/>，能使衆生淸淨、超愁悲、滅苦憂、證得正理、現證涅
<lb ed="N" n="0322a12"/>槃，謂四念處。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0322a13"/><p xml:id="pN17p0322a1301">四</p><p xml:id="pN17p0322a1302" cb:place="inline">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念、調伏世間之貪憂而住，
<lb ed="N" n="0322a14"/>於受觀受……於心觀心……於法觀法，熱誠、正知、正念、調伏世間之貪憂而住。</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0323a" n="0323a"/>
<lb ed="N" n="0323a01"/><p xml:id="pN17p0323a0101">五</p><p xml:id="pN17p0323a0102" cb:place="inline">諸比丘！有此一乘道，能使衆生淸淨、超愁悲、滅苦憂、證得正理、現證涅槃，
<lb ed="N" n="0323a02"/>謂四念處。」</p>
<lb ed="N" n="0323a03"/><p xml:id="pN17p0323a0301">六</p><p xml:id="pN17p0323a0302" cb:place="inline">世尊如是說已，彼諸比丘生喜悅，歡喜於世尊之所說。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0323a04"/>
<lb ed="N" n="0323a05"/>
<lb ed="N" n="0323a06"/>
<lb ed="N" n="0323a07"/>
<lb ed="N" n="0323a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二〕第二　正念</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.5.142"/>〔二〕第二　正念<anchor xml:id="nkr_note_orig_0323001" n="0323001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0323001" n="0323001"/></head>
<lb ed="N" n="0323a09"/><p xml:id="pN17p0323a0901">一</p><p xml:id="pN17p0323a0902" cb:place="inline">爾時，世尊住毘舍離國之菴羅園中。</p>
<lb ed="N" n="0323a10"/><p xml:id="pN17p0323a1001">二</p><p xml:id="pN17p0323a1002" cb:place="inline">於此，世尊吿諸比丘曰：</p>
<lb ed="N" n="0323a11"/><p xml:id="pN17p0323a1101">〔「諸比丘！」</p>
<lb ed="N" n="0323a12"/><p xml:id="pN17p0323a1201">彼諸比丘應諾世尊曰⸺「大德！」世尊曰：〕</p>
<lb ed="N" n="0323a13"/><p xml:id="pN17p0323a1301">三</p><p xml:id="pN17p0323a1302" cb:place="inline">「諸比丘！比丘應以正念、正知而住，此是我爲汝等之敎誡。</p>
<lb ed="N" n="0323a14"/><p xml:id="pN17p0323a1401">四</p><p xml:id="pN17p0323a1402" cb:place="inline">諸比丘！云何爲比丘之正念耶？</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0324a" n="0324a"/>
<lb ed="N" n="0324a01"/><p xml:id="pN17p0324a0101">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間貪憂而住，於
<lb ed="N" n="0324a02"/>受……於<anchor xml:id="nkr_note_add_0324a0201" n="0324a0201"/><anchor xml:id="beg0324a0201" n="0324a0201"/>心<anchor xml:id="end0324a0201"/>……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0324a03"/><p xml:id="pN17p0324a0301">諸比丘！如是爲比丘之正念。</p>
<lb ed="N" n="0324a04"/><p xml:id="pN17p0324a0401">五</p><p xml:id="pN17p0324a0402" cb:place="inline">諸比丘！云何爲比丘之正知耶？</p>
<lb ed="N" n="0324a05"/><p xml:id="pN17p0324a0501">諸比丘！於此有比丘，進退以正知而作，觀察以正知而作，屈伸以正知而作，
<lb ed="N" n="0324a06"/>持僧伽梨、鉢衣以正知而作，飮食嚐味以正知而作，大小便以正知而作，行住坐臥
<lb ed="N" n="0324a07"/>眠醒語默以正知而作。</p>
<lb ed="N" n="0324a08"/><p xml:id="pN17p0324a0801">諸比丘！如是爲比丘之正知。</p>
<lb ed="N" n="0324a09"/><p xml:id="pN17p0324a0901">六</p><p xml:id="pN17p0324a0902" cb:place="inline">諸比丘！比丘應以正念、正知而住，此卽我爲汝等之敎誡。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0324a10"/>
<lb ed="N" n="0324a11"/>
<lb ed="N" n="0324a12"/>
<lb ed="N" n="0324a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三〕第三　比丘</cb:mulu><head>〔三〕第三　比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0324001" n="0324001"/></head>
<lb ed="N" n="0324a14"/><p xml:id="pN17p0324a1401">一</p><p xml:id="pN17p0324a1402" cb:place="inline">爾時，世尊住<name role="" type="person">舍衛城</name>，祇樹林之<name role="" type="person">給孤獨園</name>。</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0325a" n="0325a"/>
<lb ed="N" n="0325a01"/><p xml:id="pN17p0325a0101">二</p><p xml:id="pN17p0325a0102" cb:place="inline">時，有一比丘，來詣世尊住處。詣已，禮敬世尊，坐於一面。坐於一面之彼比
<lb ed="N" n="0325a02"/>丘白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0325a03"/><p xml:id="pN17p0325a0301"><ref cRef="PTS.S.5.143"/>三</p><p xml:id="pN17p0325a0302" cb:place="inline">「願大德世尊爲我略說示法要。我聞世尊之法，獨靜居、不放逸、熱誠、專精而
<lb ed="N" n="0325a04"/>住。」</p>
<lb ed="N" n="0325a05"/><p xml:id="pN17p0325a0501">「於此有一類之愚人，若如是請我說法者，我則得做思惟。」</p>
<lb ed="N" n="0325a06"/><p xml:id="pN17p0325a0601">「大德世尊！願爲我略說法，我悟世尊所說之義，當爲世尊所說之相續者。」</p>
<lb ed="N" n="0325a07"/><p xml:id="pN17p0325a0701">「比丘！然則汝於善法之初應當淸淨，何爲善法之初耶？戒之悉皆淸淨，與見之
<lb ed="N" n="0325a08"/>正直。比丘！汝若於戒悉皆淸淨且得見正直者，比丘！汝則依戒立戒，三重修習四
<lb ed="N" n="0325a09"/>念處。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0325a10"/><p xml:id="pN17p0325a1001">四</p><p xml:id="pN17p0325a1002" cb:place="inline">比丘！汝於內，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；於外，
<lb ed="N" n="0325a11"/>於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；於內外，於身觀身，熱誠、
<lb ed="N" n="0325a12"/>正知、正念，調伏世間之貪憂而住。於內，於受……於外，於受……於內外，於受
<lb ed="N" n="0325a13"/>觀受……乃至……於內，於心……於外，於心……於內外，於心觀心……乃至……
<lb ed="N" n="0325a14"/>於內，於法……於法，於外，於法……於內外，於法觀法，熱誠、正知、正念，調
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0326a" n="0326a"/>
<lb ed="N" n="0326a01"/>伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0326a02"/><p xml:id="pN17p0326a0201">五</p><p xml:id="pN17p0326a0202" cb:place="inline">比丘！汝依戒立戒，如是修習此四念處者，比丘！汝則可期與日夜俱善法之增
<lb ed="N" n="0326a03"/>長，〔不期〕損滅。」</p>
<lb ed="N" n="0326a04"/><p xml:id="pN17p0326a0401"><ref cRef="PTS.S.5.144"/>六</p><p xml:id="pN17p0326a0402" cb:place="inline">時，彼比丘歡喜、隨喜世尊之所說，則從座起，禮敬世尊，右繞離去。</p>
<lb ed="N" n="0326a05"/><p xml:id="pN17p0326a0501">七</p><p xml:id="pN17p0326a0502" cb:place="inline">時，彼比丘獨靜居，不放逸、熱誠、專精而住。善男子以離家而出家之本義，
<lb ed="N" n="0326a06"/>於現法究竟無上之梵行，以自證知、現證、具足而住。知：生已盡、梵行已立、所
<lb ed="N" n="0326a07"/>作已辦、更不受後有。</p>
<lb ed="N" n="0326a08"/><p xml:id="pN17p0326a0801">八</p><p xml:id="pN17p0326a0802" cb:place="inline">彼比丘成爲阿羅漢之一。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0326a09"/>
<lb ed="N" n="0326a10"/>
<lb ed="N" n="0326a11"/>
<lb ed="N" n="0326a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四〕第四　薩羅</cb:mulu><head>〔四〕第四　薩羅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0326001" n="0326001"/></head>
<lb ed="N" n="0326a13"/><p xml:id="pN17p0326a1301">一</p><p xml:id="pN17p0326a1302" cb:place="inline">如是我聞。爾時，世尊住憍薩羅園，薩羅婆羅門村。</p>
<lb ed="N" n="0326a14"/><p xml:id="pN17p0326a1401">二</p><p xml:id="pN17p0326a1402" cb:place="inline">於此，世尊吿諸比丘曰：</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0327a" n="0327a"/>
<lb ed="N" n="0327a01"/><p xml:id="pN17p0327a0101">「諸比丘！」</p>
<lb ed="N" n="0327a02"/><p xml:id="pN17p0327a0201">彼諸比丘應諾世尊曰：「大德！」世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0327a03"/><p xml:id="pN17p0327a0301">三</p><p xml:id="pN17p0327a0302" cb:place="inline">「諸比丘！諸新參比丘，出家未久，新接受此法、律者，諸比丘！汝等應勸導使
<lb ed="N" n="0327a04"/>修習四念處而住。以何爲四耶？〔當說：〕</p>
<lb ed="N" n="0327a05"/><p xml:id="pN17p0327a0501">四</p><p xml:id="pN17p0327a0502" cb:place="inline">『友等！汝等於身觀身而住，爲如實知身，應熱誠、正知、一趣、心淸淨、得
<lb ed="N" n="0327a06"/>定、心一境。於受觀受而住，爲如實知受，應熱誠、正知、一趣、心淸淨、得定、
<lb ed="N" n="0327a07"/>心一境。於心觀心而住，爲如實知心，應熱誠、正知、一趣、心淸淨、得定、心一
<lb ed="N" n="0327a08"/>境。於法觀法而住，爲如實知法，應熱誠、正知、一趣、心淸淨、得定、心一境。』</p>
<lb ed="N" n="0327a09"/><p xml:id="pN17p0327a0901"><ref cRef="PTS.S.5.145"/>五</p><p xml:id="pN17p0327a0902" cb:place="inline">諸比丘！諸有學比丘，尙未獲得心，以志求無上安穩而住者，於身觀身而住，
<lb ed="N" n="0327a10"/>爲徧知於身，熱誠、正知、一趣、心淸淨、得定、心一境。於受觀受而住……於心
<lb ed="N" n="0327a11"/>觀心而住……於法觀法而住，爲徧知於法，熱誠、正知、一趣、心淸淨、得定、心
<lb ed="N" n="0327a12"/>一境。</p>
<lb ed="N" n="0327a13"/><p xml:id="pN17p0327a1301">六</p><p xml:id="pN17p0327a1302" cb:place="inline">諸比丘！諸漏盡之阿羅漢比丘，梵行已立，所作已辦，捨重擔而獲得己利，盡
<lb ed="N" n="0327a14"/>有結之正知解脫者，尙且於身觀身而住，熱誠、正知、一趣、心淸淨、得定、心一
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0328a" n="0328a"/>
<lb ed="N" n="0328a01"/>境，而離身之繫。於受觀受而住……於心觀心而住，於法觀法而住，熱誠、正知、
<lb ed="N" n="0328a02"/>一趣、心淸淨、得定、心一境，以離法之繫。</p>
<lb ed="N" n="0328a03"/><p xml:id="pN17p0328a0301">七</p><p xml:id="pN17p0328a0302" cb:place="inline">諸比丘！諸新參比丘之出家未久，新接受此法、律者，亦宜勸導使修習此四念
<lb ed="N" n="0328a04"/>處而住。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0328a05"/>
<lb ed="N" n="0328a06"/>
<lb ed="N" n="0328a07"/>
<lb ed="N" n="0328a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔五〕第五　善聚</cb:mulu><head>〔五〕第五　善聚<anchor xml:id="nkr_note_orig_0328001" n="0328001"/></head>
<lb ed="N" n="0328a09"/><p xml:id="pN17p0328a0901">一～二</p><p xml:id="pN17p0328a0904" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍衛城</name>……於此，世尊說示曰：⸺</p>
<lb ed="N" n="0328a10"/><p xml:id="pN17p0328a1001">三</p><p xml:id="pN17p0328a1002" cb:place="inline">「諸比丘！不善聚者卽是五蓋，是爲正說。諸比丘！純一之不善聚者，卽爲五蓋。
<lb ed="N" n="0328a11"/>以何爲五耶？</p>
<lb ed="N" n="0328a12"/><p xml:id="pN17p0328a1201"><ref cRef="PTS.S.5.146"/>四</p><p xml:id="pN17p0328a1202" cb:place="inline">欲貪蓋、瞋蓋、惛眠蓋、掉悔蓋、疑惑蓋是。諸比丘！不善聚者，卽此五蓋，
<lb ed="N" n="0328a13"/>是爲正說。諸比丘！純一之不善聚者，卽此五蓋。</p>
<lb ed="N" n="0328a14"/><p xml:id="pN17p0328a1401">五</p><p xml:id="pN17p0328a1402" cb:place="inline">諸比丘！善聚者卽是四念處，是爲正說。諸比丘！純一之善聚者，卽四念處。
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0329a" n="0329a"/>
<lb ed="N" n="0329a01"/>以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0329a02"/><p xml:id="pN17p0329a0201">六</p><p xml:id="pN17p0329a0202" cb:place="inline">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。
<lb ed="N" n="0329a03"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。諸比丘！
<lb ed="N" n="0329a04"/>善聚者，卽是四念處，是爲正說。比丘！純一之善聚者，卽此四念處。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0329a05"/>
<lb ed="N" n="0329a06"/>
<lb ed="N" n="0329a07"/>
<lb ed="N" n="0329a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔六〕第六　鷹</cb:mulu><head>〔六〕第六　鷹<anchor xml:id="nkr_note_orig_0329001" n="0329001"/></head>
<lb ed="N" n="0329a09"/><p xml:id="pN17p0329a0901">※三</p><p xml:id="pN17p0329a0903" cb:place="inline">「諸比丘！於過去世有鷹，忽而襲捉鶉。</p>
<lb ed="N" n="0329a10"/><p xml:id="pN17p0329a1001">四</p><p xml:id="pN17p0329a1002" cb:place="inline">諸比丘！時，鶉被鷹所獲，如是悲嘆云：『我等若遊於非行處、他境界者，則
<lb ed="N" n="0329a11"/>是不祥、福少。我今日若遊於自行處、父母境界者，則鷹雖戰亦不得我。』『鶉！何
<lb ed="N" n="0329a12"/>爲汝之自行處、父母境界耶？』『田耕之壟是。』</p>
<lb ed="N" n="0329a13"/><p xml:id="pN17p0329a1301"><ref cRef="PTS.S.5.147"/>五</p><p xml:id="pN17p0329a1302" cb:place="inline">諸比丘！時，鷹確信於自力，亦不讓於自力，因以放鶉而言曰：『鶉！去！雖
<lb ed="N" n="0329a14"/>儘往彼處，亦難逃離於我。』</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0330a" n="0330a"/>
<lb ed="N" n="0330a01"/><p xml:id="pN17p0330a0101">六</p><p xml:id="pN17p0330a0102" cb:place="inline">諸比丘！時，鶉飛往田耕之壟，挺立於大壟之上曰：『鷹來！鷹來！』</p>
<lb ed="N" n="0330a02"/><p xml:id="pN17p0330a0201">七</p><p xml:id="pN17p0330a0202" cb:place="inline">諸比丘！時，鷹確信於自力，不讓於自力，忽而縮其兩翼對鶉襲來。諸比丘！
<lb ed="N" n="0330a03"/>鶉知『鷹力壯向我襲來』乃退縮於彼壟塊中。諸比丘！時，此鷹乃衝撞其胸。</p>
<lb ed="N" n="0330a04"/><p xml:id="pN17p0330a0401">八</p><p xml:id="pN17p0330a0402" cb:place="inline">諸比丘！如是，乃遊於非行處、他境界者。諸比丘！是故勿遊於非行處、他境
<lb ed="N" n="0330a05"/>界。諸比丘！遊於非行處、他境界者，則魔得機緣、得所緣。</p>
<lb ed="N" n="0330a06"/><p xml:id="pN17p0330a0601">九</p><p xml:id="pN17p0330a0602" cb:place="inline">諸比丘！何爲比丘之非行處、他境界耶？謂五妙欲是。以何爲五耶？</p>
<lb ed="N" n="0330a07"/><p xml:id="pN17p0330a0701">一〇</p><p xml:id="pN17p0330a0703" cb:place="inline">眼所識之色爲可樂、可愛、可意、愛色、引欲、可染；耳所識之聲……鼻所
<lb ed="N" n="0330a08"/>識之香……舌所識之味……身所識之觸爲可樂、可愛、可意、愛色、引欲、可染。
<lb ed="N" n="0330a09"/>諸比丘！此爲比丘之非行處、他境界者。</p>
<lb ed="N" n="0330a10"/><p xml:id="pN17p0330a1001">一一</p><p xml:id="pN17p0330a1003" cb:place="inline">諸比丘！應遊於自行處、父母境界。諸比丘！遊於自行處、父母境界者，則
<lb ed="N" n="0330a11"/>魔不得機緣、不得所緣。</p>
<lb ed="N" n="0330a12"/><p xml:id="pN17p0330a1201"><ref cRef="PTS.S.5.148"/>一二</p><p xml:id="pN17p0330a1203" cb:place="inline">諸比丘！何爲比丘之自行處、父母境界耶？謂四念處是。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0330a13"/><p xml:id="pN17p0330a1301">一三</p><p xml:id="pN17p0330a1303" cb:place="inline">諸比丘！此處有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。
<lb ed="N" n="0330a14"/>於受……於心……於法觀法，誠熱、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。諸比丘！
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0331a" n="0331a"/>
<lb ed="N" n="0331a01"/>此爲比丘之自行處、父母境界。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0331a02"/>
<lb ed="N" n="0331a03"/>
<lb ed="N" n="0331a04"/>
<lb ed="N" n="0331a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔七〕第七　猿猴</cb:mulu><head>〔七〕第七　猿猴<anchor xml:id="nkr_note_orig_0331001" n="0331001"/></head>
<lb ed="N" n="0331a06"/><p xml:id="pN17p0331a0601">※三</p><p xml:id="pN17p0331a0603" cb:place="inline">「諸比丘！於雪山王中有嶮峻之處，爲猿猴亦不能往，人亦不能往者。</p>
<lb ed="N" n="0331a07"/><p xml:id="pN17p0331a0701">四</p><p xml:id="pN17p0331a0702" cb:place="inline">諸比丘！於雪山王中有嶮峻之處，爲猿猴可往，而人不能往者。</p>
<lb ed="N" n="0331a08"/><p xml:id="pN17p0331a0801">五</p><p xml:id="pN17p0331a0802" cb:place="inline">諸比丘！於雪山王中有平等、可樂之處，猿猴、人均可往。諸比丘！於此獵師
<lb ed="N" n="0331a09"/>於猿猴之路，塗黐以捕捉猿猴。諸比丘！若諸猿猴不愚癡、不輕率者，見其黐則遠
<lb ed="N" n="0331a10"/>避。又，猿猴之愚癡、輕率者，則來以手觸其黐，其手卽被捉；欲脫其手，而以第
<lb ed="N" n="0331a11"/>二手相觸，其手亦被捉；爲欲脫二手，而以足相觸，其足卽被捉；欲脫二手與足，
<lb ed="N" n="0331a12"/>而以第二足相觸，其足卽被捉；爲欲脫二手足，而以口相觸，其口卽被捉。</p>
<lb ed="N" n="0331a13"/><p xml:id="pN17p0331a1301"><ref cRef="PTS.S.5.149"/>六</p><p xml:id="pN17p0331a1302" cb:place="inline">諸比丘！如是猿猴五處被捉，呻吟而臥、困窮苦惱，卽隨獵師之所欲。諸比丘！
<lb ed="N" n="0331a14"/>獵師得此、卽將猿猴<anchor xml:id="nkr_note_orig_0331002" n="0331002"/>隨所欲貫穿運置而去。</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0332a" n="0332a"/>
<lb ed="N" n="0332a01"/><p xml:id="pN17p0332a0101">七</p><p xml:id="pN17p0332a0102" cb:place="inline">諸比丘！如是，乃遊於非行處、他境界者，諸比丘！是故勿遊於非行處、他境
<lb ed="N" n="0332a02"/>界。諸比丘！若遊於非行處、他境界者，則魔得機緣、得所緣。</p>
<lb ed="N" n="0332a03"/><p xml:id="pN17p0332a0301">八</p><p xml:id="pN17p0332a0302" cb:place="inline">諸比丘！何爲比丘之非行處、他境界耶？謂五妙欲是。以何爲五耶？</p>
<lb ed="N" n="0332a04"/><p xml:id="pN17p0332a0401">九</p><p xml:id="pN17p0332a0402" cb:place="inline">眼所識之色是可樂、可愛、可意、愛色、引欲、可染；耳所識之聲……鼻所識
<lb ed="N" n="0332a05"/>之香……舌所識之味……身所識之觸是可樂、可愛、可意、愛色、引欲、可染。諸
<lb ed="N" n="0332a06"/>比丘！此爲比丘之非行處、他境界。</p>
<lb ed="N" n="0332a07"/><p xml:id="pN17p0332a0701">一〇</p><p xml:id="pN17p0332a0703" cb:place="inline">諸比丘！應遊於自行處、父母境界。諸比丘！遊於自行處、父母境界者，則
<lb ed="N" n="0332a08"/>魔不得機緣、不得所緣。</p>
<lb ed="N" n="0332a09"/><p xml:id="pN17p0332a0901">一一</p><p xml:id="pN17p0332a0903" cb:place="inline">諸比丘！何爲比丘之自行處、父母境界耶？謂四念處是。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0332a10"/><p xml:id="pN17p0332a1001">一二</p><p xml:id="pN17p0332a1003" cb:place="inline">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。
<lb ed="N" n="0332a11"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。諸比丘！
<lb ed="N" n="0332a12"/>此爲比丘之自行處、父母境界。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0332a13"/>
<lb ed="N" n="0332a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0333a" n="0333a"/>
<lb ed="N" n="0333a01"/>
<lb ed="N" n="0333a02"/>
<lb ed="N" n="0333a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔八〕第八　廚士</cb:mulu><head>〔八〕第八　廚士<anchor xml:id="nkr_note_orig_0333001" n="0333001"/></head>
<lb ed="N" n="0333a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">一</cb:mulu><head>一</head>
<lb ed="N" n="0333a05"/><p xml:id="pN17p0333a0501">※三</p><p xml:id="pN17p0333a0503" cb:place="inline">「諸比丘！譬如對王、王臣，有愚癡不聰明無能之廚士，備酸、苦、辛、甘、苛、
<lb ed="N" n="0333a06"/>不苛、鹹、不鹹、種種之羹。</p>
<lb ed="N" n="0333a07"/><p xml:id="pN17p0333a0701"><ref cRef="PTS.S.5.150"/>四</p><p xml:id="pN17p0333a0702" cb:place="inline">諸比丘！彼愚癡不聰明無能之廚士，不知主人之食相，以『今日此食羹爲善』，
<lb ed="N" n="0333a08"/>卽著手多取於此，以顯其色；以『今日之酸食羹爲善』，卽著手多取於酸，以顯其
<lb ed="N" n="0333a09"/>酸色；並以『今日之苦……辛……甘……苛……不苛……鹹……不鹹食羹爲善』，
<lb ed="N" n="0333a10"/>卽著手多取於不鹹，以顯其不鹹之色。</p>
<lb ed="N" n="0333a11"/><p xml:id="pN17p0333a1101">五</p><p xml:id="pN17p0333a1102" cb:place="inline">諸比丘！彼愚癡不聰明無能之廚士，則不得庇護、不得俸給、不得獎賞。何以
<lb ed="N" n="0333a12"/>故？諸比丘！彼愚癡不聰明無能之廚士，乃不知主人之食相。</p>
<lb ed="N" n="0333a13"/><p xml:id="pN17p0333a1301">六</p><p xml:id="pN17p0333a1302" cb:place="inline">諸比丘！如是，於此有一類愚癡不聰明無能之比丘，於身觀身，熱誠、正知、
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0334a" n="0334a"/>
<lb ed="N" n="0334a01"/>正念，調伏世間之貪憂而住。彼雖於身觀身而住，然其心不得定，不能斷隨煩惱，
<lb ed="N" n="0334a02"/>彼不知其相。於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而
<lb ed="N" n="0334a03"/>住。彼雖於法觀法而住，然其心不得定，不能斷隨煩惱，彼不知其相。</p>
<lb ed="N" n="0334a04"/><p xml:id="pN17p0334a0401">七</p><p xml:id="pN17p0334a0402" cb:place="inline">諸比丘！彼愚癡不聰明無能之比丘，不得現法樂住，不得正知、正念。何以故？
<lb ed="N" n="0334a05"/><ref cRef="PTS.S.5.151"/>諸比丘！彼愚癡不聰明之比丘，不知自之心相。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0334a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">二</cb:mulu><head>二</head>
<lb ed="N" n="0334a07"/><p xml:id="pN17p0334a0701">八</p><p xml:id="pN17p0334a0702" cb:place="inline">「諸比丘！譬如對王、王臣，有具智聰明善能之廚士，備酸、苦、辛、苛、不苛、
<lb ed="N" n="0334a08"/>鹹、不鹹、種種之羹。</p>
<lb ed="N" n="0334a09"/><p xml:id="pN17p0334a0901">諸比丘！彼具智聰明善能之廚士，知主人之食相，以『今日之此食羹爲善』，卽著
<lb ed="N" n="0334a10"/>手多取於此，以顯其色；以『今日酸之食羹爲善』，卽著手多取於酸，以顯其酸之色；
<lb ed="N" n="0334a11"/>以『今日之苦……辛……甘……苛……不苛……鹼……不鹹食羹爲善』，卽著手多
<lb ed="N" n="0334a12"/>取於不鹹，以顯其不鹹之色。</p>
<lb ed="N" n="0334a13"/><p xml:id="pN17p0334a1301">九</p><p xml:id="pN17p0334a1302" cb:place="inline">諸比丘！彼具智聰明善能之廚士，乃能得庇護、得俸給、得獎。何以故？諸比
<lb ed="N" n="0334a14"/>丘！彼具智聰明善能之廚士，乃知主人之食相。</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0335a" n="0335a"/>
<lb ed="N" n="0335a01"/><p xml:id="pN17p0335a0101">一〇</p><p xml:id="pN17p0335a0103" cb:place="inline">諸比丘！如是，於此有一類具智聰明善能之比丘，於身觀身，熱誠、正知、
<lb ed="N" n="0335a02"/>正念，調伏世間之貪憂而住。彼於身觀身而住，其心得定，斷隨煩惱，彼知其相。
<lb ed="N" n="0335a03"/><ref cRef="PTS.S.5.152"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。彼於法觀
<lb ed="N" n="0335a04"/>法而住，其心得定，斷隨煩惱，彼知其相。</p>
<lb ed="N" n="0335a05"/><p xml:id="pN17p0335a0501">一一</p><p xml:id="pN17p0335a0503" cb:place="inline">諸比丘！彼具智聰明善能之比丘，得現法樂住，得正念、正知。何以故？諸
<lb ed="N" n="0335a06"/>比丘，彼具智聰明善能之比丘，知自之心相。」</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="N" n="0335a07"/>
<lb ed="N" n="0335a08"/>
<lb ed="N" n="0335a09"/>
<lb ed="N" n="0335a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔九〕第九　病</cb:mulu><head>〔九〕第九　病<anchor xml:id="nkr_note_orig_0335001" n="0335001"/></head>
<lb ed="N" n="0335a11"/><p xml:id="pN17p0335a1101">一</p><p xml:id="pN17p0335a1102" cb:place="inline">如是我聞。爾時，世尊住毘舍離國竹林叢中。</p>
<lb ed="N" n="0335a12"/><p xml:id="pN17p0335a1201">二</p><p xml:id="pN17p0335a1202" cb:place="inline">於此，世尊吿諸比丘曰：</p>
<lb ed="N" n="0335a13"/><p xml:id="pN17p0335a1301">「諸比丘！汝等於毘舍離之附近，隨親友、相識、友好而入雨安居，我於此處竹
<lb ed="N" n="0335a14"/>林叢入雨安居。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0336a" n="0336a"/>
<lb ed="N" n="0336a01"/><p xml:id="pN17p0336a0101">「唯唯！大德！」</p>
<lb ed="N" n="0336a02"/><p xml:id="pN17p0336a0201">彼諸比丘應諾世尊，乃於毘舍離之附近，隨親友、相識、友好而入雨安居。世
<lb ed="N" n="0336a03"/>尊於竹林叢入雨安居。</p>
<lb ed="N" n="0336a04"/><p xml:id="pN17p0336a0401">三</p><p xml:id="pN17p0336a0402" cb:place="inline">時，世尊入雨安居後，忽起重病，轉爲將致死之劇痛。於此，世尊住於正念、
<lb ed="N" n="0336a05"/>正知而不沮喪。</p>
<lb ed="N" n="0336a06"/><p xml:id="pN17p0336a0601">四</p><p xml:id="pN17p0336a0602" cb:place="inline">時，世尊思念：「我若不吿隨從、不顧比丘衆而入般涅槃者，則不相稱。我宜
<lb ed="N" n="0336a07"/><ref cRef="PTS.S.5.153"/>住精勤，降伏此病，以留住壽行。」時，世尊住於精勤，降伏彼病，以留住壽行。</p>
<lb ed="N" n="0336a08"/><p xml:id="pN17p0336a0801">五</p><p xml:id="pN17p0336a0802" cb:place="inline">時，世尊病癒。病癒未久，卽出精舍，於精舍後淸涼處，設座而坐。</p>
<lb ed="N" n="0336a09"/><p xml:id="pN17p0336a0901">六</p><p xml:id="pN17p0336a0902" cb:place="inline">時，具壽阿難詣世尊住處。詣已，禮敬世尊，坐於一面。坐於一面之具壽阿難
<lb ed="N" n="0336a10"/>白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0336a11"/><p xml:id="pN17p0336a1101">「是慶幸事。大德！能忍耐，是慶幸事。大德！世尊足矣。大德！因見世尊病，
<lb ed="N" n="0336a12"/>我身惶懼，四面不明、諸法不辨。大德！但我有少分之安心，世尊未對比丘衆作少
<lb ed="N" n="0336a13"/>分之宣稱，當不爲般涅槃。」</p>
<lb ed="N" n="0336a14"/><p xml:id="pN17p0336a1401">七</p><p xml:id="pN17p0336a1402" cb:place="inline">「阿難！比丘衆對我何所須耶？阿難！我說無別內外之法。阿難！於如來法中無
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0337a" n="0337a"/>
<lb ed="N" n="0337a01"/>有『師』。阿難！若思『我統理比丘衆』、『比丘衆思念恃靠於我』，對於比丘衆應有
<lb ed="N" n="0337a02"/>所宣稱。阿難！然而如來不思『我統理比丘衆』、『比丘衆思念恃靠於我』。阿難！如
<lb ed="N" n="0337a03"/>來更何須對比丘衆有所宣稱耶？</p>
<lb ed="N" n="0337a04"/><p xml:id="pN17p0337a0401">八</p><p xml:id="pN17p0337a0402" cb:place="inline">阿難！我今已經年老衰，加久生之年齡已八十歲。阿難！譬如助行古車之皮紐，
<lb ed="N" n="0337a05"/>阿難！如來之身，亦似爲皮紐所助而行。</p>
<lb ed="N" n="0337a06"/><p xml:id="pN17p0337a0601"><ref cRef="PTS.S.5.154"/>九</p><p xml:id="pN17p0337a0602" cb:place="inline">阿難！如來不作意一切相、滅一一之受，住於具足無相心三<anchor xml:id="nkr_note_add_0337a0601" n="0337a0601"/><anchor xml:id="beg0337a0601" n="0337a0601"/>昧<anchor xml:id="end0337a0601"/>時，如來則得安
<lb ed="N" n="0337a07"/>穩。阿難！然而應以自爲洲、以自爲依處，不以其他爲依處；以法爲洲、以法爲依
<lb ed="N" n="0337a08"/>處，不以其他爲依處而住。</p>
<lb ed="N" n="0337a09"/><p xml:id="pN17p0337a0901">阿難！云何比丘應以自爲洲、以自爲依處，不以其他爲依處；以法爲洲、以法
<lb ed="N" n="0337a10"/>爲依處，不以其他爲依處而住耶？</p>
<lb ed="N" n="0337a11"/><p xml:id="pN17p0337a1101">一〇</p><p xml:id="pN17p0337a1103" cb:place="inline">阿難！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。
<lb ed="N" n="0337a12"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0337a13"/><p xml:id="pN17p0337a1301">阿難！如是，比丘以自爲洲、以自爲依處，不以其他爲依處；以法爲洲、以法
<lb ed="N" n="0337a14"/>爲依處，不以其他爲依處而住。</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0338a" n="0338a"/>
<lb ed="N" n="0338a01"/><p xml:id="pN17p0338a0101">一一</p><p xml:id="pN17p0338a0103" cb:place="inline">阿難！於今或我滅度後，應以自爲洲、以自爲依處，不以其他爲依處；以法
<lb ed="N" n="0338a02"/>爲洲、以法爲依處，不以其他爲依處，則於勤學（佛法）者中，乃我最上之比丘。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0338a03"/>
<lb ed="N" n="0338a04"/>
<lb ed="N" n="0338a05"/>
<lb ed="N" n="0338a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一〇〕第十　比丘尼</cb:mulu><head>〔一〇〕第十　比丘尼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0338001" n="0338001"/></head>
<lb ed="N" n="0338a07"/><p xml:id="pN17p0338a0701">一</p><p xml:id="pN17p0338a0702" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍衛城</name>……</p>
<lb ed="N" n="0338a08"/><p xml:id="pN17p0338a0801">二</p><p xml:id="pN17p0338a0802" cb:place="inline">時，具壽阿難於晨早時分，著下衣、持衣、鉢，往一比丘尼寺。往已，設座而
<lb ed="N" n="0338a09"/>坐。</p>
<lb ed="N" n="0338a10"/><p xml:id="pN17p0338a1001">三</p><p xml:id="pN17p0338a1002" cb:place="inline">時，衆多之比丘尼來至具壽阿難之處。至已，禮敬具壽阿難，坐於一面。坐於
<lb ed="N" n="0338a11"/>一面之彼諸比丘尼，言於具壽阿難曰：</p>
<lb ed="N" n="0338a12"/><p xml:id="pN17p0338a1201">四</p><p xml:id="pN17p0338a1202" cb:place="inline">「大德阿難！此處衆多之比丘尼，善繫心於四念處而住，知前後昇降之廣大。」</p>
<lb ed="N" n="0338a13"/><p xml:id="pN17p0338a1301"><ref cRef="PTS.S.5.155"/>「姊妹！如是。姊妹！如是。姊妹！諸比丘、比丘尼，善繫心於四念處而住者，
<lb ed="N" n="0338a14"/>於彼則期於知前後昇降之廣大。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0339a" n="0339a"/>
<lb ed="N" n="0339a01"/><p xml:id="pN17p0339a0101">五</p><p xml:id="pN17p0339a0102" cb:place="inline">時，具壽阿難說法敎授彼諸比丘尼，勸導、讚勵，使之慶喜，卽從座起而離去。</p>
<lb ed="N" n="0339a02"/><p xml:id="pN17p0339a0201">時，具壽阿難行往<name role="" type="person">舍衛城</name>乞食。食後，由乞食歸來，詣世尊住處。詣已，禮敬
<lb ed="N" n="0339a03"/>世尊，坐於一面。坐於一面之具壽阿難，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0339a04"/><p xml:id="pN17p0339a0401">「大德！我晨早時分，著下衣、持衣、鉢，往一比丘尼寺。至已，設座而坐。大
<lb ed="N" n="0339a05"/>德！時衆比丘尼來至我處。至已，對我禮敬而坐於一面。大德！坐於一面之彼諸比
<lb ed="N" n="0339a06"/>丘尼，言於我曰：『大德阿難！此處衆多之比丘尼，善繫心於四念處而住，知前後
<lb ed="N" n="0339a07"/>昇降之廣大。』大德！如是說之，我對彼諸比丘尼曰：『姊妹！如是。姊妹！如是。
<lb ed="N" n="0339a08"/>姊妹！諸比丘、比丘尼善繫心於四念處而住者，於彼則期知於前後昇降之廣大。』」</p>
<lb ed="N" n="0339a09"/><p xml:id="pN17p0339a0901">六</p><p xml:id="pN17p0339a0902" cb:place="inline">「阿難！如是、如是。阿難！諸比丘、比丘尼善繫心於四念處而住者，於彼則期
<lb ed="N" n="0339a10"/>知於前後昇降之廣大。以何爲四念耶？</p>
<lb ed="N" n="0339a11"/><p xml:id="pN17p0339a1101">七</p><p xml:id="pN17p0339a1102" cb:place="inline">阿難！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。彼
<lb ed="N" n="0339a12"/><ref cRef="PTS.S.5.156"/>於身觀身而住，然或身之所緣、身之熱煩、心之退縮，使念散亂於外。阿難！彼比
<lb ed="N" n="0339a13"/>丘應於淨相以繫心，彼以繫心於淨相，則生勝喜；有勝喜者，則生喜；有意喜者，
<lb ed="N" n="0339a14"/>則身輕安；身輕安者，則受樂；有樂者，則得心定。彼如是思擇：『我繫於心，成
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0340a" n="0340a"/>
<lb ed="N" n="0340a01"/>就其所繫處；今攝而休息。』彼攝而休息，乃無尋求、無伺察。彼知：『我無尋、
<lb ed="N" n="0340a02"/>無伺，而於內有念樂。』</p>
<lb ed="N" n="0340a03"/><p xml:id="pN17p0340a0301">八～九</p><p xml:id="pN17p0340a0304" cb:place="inline">阿難！又於受……於心……</p>
<lb ed="N" n="0340a04"/><p xml:id="pN17p0340a0401">一〇</p><p xml:id="pN17p0340a0403" cb:place="inline">於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏以世間之貪憂而住。彼於法觀法而住，
<lb ed="N" n="0340a05"/>然或法之所緣、身之熱煩、心之退縮，使念散亂於外。阿難！彼比丘應於淨相以繫
<lb ed="N" n="0340a06"/>心，彼繫心於淨相，則生勝喜；有勝喜者，則生喜；有意喜者，則身輕安；有身輕
<lb ed="N" n="0340a07"/>安者，則受樂；有樂者，則得心定。彼如是思擇：『我繫於心，成就其所繫處；今
<lb ed="N" n="0340a08"/>攝而休息。』彼攝而休息，則無尋求、無伺察。彼知：『我無尋、無伺，於內有念
<lb ed="N" n="0340a09"/>樂。』</p>
<lb ed="N" n="0340a10"/><p xml:id="pN17p0340a1001">一一</p><p xml:id="pN17p0340a1003" cb:place="inline">阿難！如是爲修習繫念。</p>
<lb ed="N" n="0340a11"/><p xml:id="pN17p0340a1101">一二</p><p xml:id="pN17p0340a1103" cb:place="inline">阿難！云何爲修習無繫念？</p>
<lb ed="N" n="0340a12"/><p xml:id="pN17p0340a1201"><ref cRef="PTS.S.5.157"/>一三</p><p xml:id="pN17p0340a1203" cb:place="inline">阿難！比丘於外不繫心，知『我心不繫於外』；又知心於前後不攝取、解脫，
<lb ed="N" n="0340a13"/>爲『無繫』；又知『於身觀身，熱誠、正知、正念而住於樂。』</p>
<lb ed="N" n="0340a14"/><p xml:id="pN17p0340a1401">一四</p><p xml:id="pN17p0340a1403" cb:place="inline">阿難！比丘對外不繫心，知『我心不繫於外』；又知心於前後不攝取、解脫，
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0341a" n="0341a"/>
<lb ed="N" n="0341a01"/>爲『無繫』；又知『於受觀受，熱誠、正知、正念而住於樂。』</p>
<lb ed="N" n="0341a02"/><p xml:id="pN17p0341a0201">一五</p><p xml:id="pN17p0341a0203" cb:place="inline">阿難！比丘於外不繫心，知『我心不繫於外』；又知心於前後無攝取、解脫，
<lb ed="N" n="0341a03"/>爲『無繫』；又知『於心觀法，熱誠、正知、正念而住於樂。』</p>
<lb ed="N" n="0341a04"/><p xml:id="pN17p0341a0401">一六</p><p xml:id="pN17p0341a0403" cb:place="inline">阿難！比丘於外不繫心，知『我心不繫於外』；又知心於前後無攝取、解脫，
<lb ed="N" n="0341a05"/>爲『無繫』；又知『於法觀法，熱誠、正知、正念而住於樂。』</p>
<lb ed="N" n="0341a06"/><p xml:id="pN17p0341a0601">一七</p><p xml:id="pN17p0341a0603" cb:place="inline">阿難！如是爲修習無繫念。</p>
<lb ed="N" n="0341a07"/><p xml:id="pN17p0341a0701">一八</p><p xml:id="pN17p0341a0703" cb:place="inline">阿難！如是我說修習繫念、修習無繫念。阿難！希求、愍哀弟子之利益，應
<lb ed="N" n="0341a08"/>由師之哀愍而作者，我爲汝等而作。阿難！此處有樹下，有空閒處，阿難！當靜慮，
<lb ed="N" n="0341a09"/>勿放逸，勿於後追悔。此爲我對汝等之敎誡。」</p>
<lb ed="N" n="0341a10"/><p xml:id="pN17p0341a1001">一九</p><p xml:id="pN17p0341a1003" cb:place="inline">世尊如是說已，阿難喜悅，歡喜世尊之所說。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0341a11"/>
<lb ed="N" n="0341a12"/>
<lb ed="N" n="0341a13"/>
<lb ed="N" n="0341a14"/><p xml:id="pN17p0341a1401"><ref cRef="PTS.S.5.158"/>此品之攝頌曰：</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0342a" n="0342a"/>
<lb ed="N" n="0342a01"/><lg type="regular" xml:id="lgN17p0342a0101"><l>菴羅正念比丘</l>
<lb ed="N" n="0342a02"/><l>薩羅以及善聚</l>
<lb ed="N" n="0342a03"/><l>鷹與猿猴廚士</l>
<lb ed="N" n="0342a04"/><l>病比丘尼等十<anchor xml:id="nkr_note_orig_0342001" n="0342001"/></l></lg></cb:div>
<lb ed="N" n="0342a05"/>
<lb ed="N" n="0342a06"/>
<lb ed="N" n="0342a07"/>
<lb ed="N" n="0342a08"/>
<lb ed="N" n="0342a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第二　那羅犍陀品</cb:mulu><head>第二　那羅犍陀品</head>
<lb ed="N" n="0342a10"/>
<lb ed="N" n="0342a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一一〕第一　大丈夫</cb:mulu><head>〔一一〕第一　大丈夫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0342001-1" n="0342001-1"/></head>
<lb ed="N" n="0342a12"/><p xml:id="pN17p0342a1201">一</p><p xml:id="pN17p0342a1202" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍衛城</name>因緣。</p>
<lb ed="N" n="0342a13"/><p xml:id="pN17p0342a1301">二</p><p xml:id="pN17p0342a1302" cb:place="inline">時，具壽舍利弗來詣世尊住處。詣已，禮敬世尊，坐於一面。坐於一面之具壽
<lb ed="N" n="0342a14"/>舍利弗，白世尊曰：</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0343a" n="0343a"/>
<lb ed="N" n="0343a01"/><p xml:id="pN17p0343a0101">三</p><p xml:id="pN17p0343a0102" cb:place="inline">「大德！所云大丈夫，大丈夫者。大德！云何爲大丈夫耶？」</p>
<lb ed="N" n="0343a02"/>
<lb ed="N" n="0343a03"/><p xml:id="pN17p0343a0301">「舍利弗！心解脫故，我稱之爲大丈夫；心未解脫者，則不稱爲大丈夫。</p>
<lb ed="N" n="0343a04"/><p xml:id="pN17p0343a0401">舍利弗！何爲心解脫耶？</p>
<lb ed="N" n="0343a05"/><p xml:id="pN17p0343a0501">四</p><p xml:id="pN17p0343a0502" cb:place="inline">舍利弗！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。
<lb ed="N" n="0343a06"/>彼於身觀身而住，心無所取，而由諸漏離貪解脫。於受……於心……於法觀法，熱
<lb ed="N" n="0343a07"/>誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。彼於法觀法而住，心無所取，而由諸漏離
<lb ed="N" n="0343a08"/>貪解脫。</p>
<lb ed="N" n="0343a09"/><p xml:id="pN17p0343a0901">五</p><p xml:id="pN17p0343a0902" cb:place="inline">舍利弗！如是而心解脫。舍利弗！心解脫故，我說爲大丈夫；心未解脫者，我
<lb ed="N" n="0343a10"/>不說謂爲大丈夫。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0343a11"/>
<lb ed="N" n="0343a12"/>
<lb ed="N" n="0343a13"/>
<lb ed="N" n="0343a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一二〕第二　那羅犍陀</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.5.159"/>〔一二〕第二　那羅犍陀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0343001" n="0343001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0343001" n="0343001"/></head>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0344a" n="0344a"/>
<lb ed="N" n="0344a01"/><p xml:id="pN17p0344a0101">一</p><p xml:id="pN17p0344a0102" cb:place="inline">爾時，世尊住那羅犍陀，賣衣者菴羅園。</p>
<lb ed="N" n="0344a02"/><p xml:id="pN17p0344a0201">二</p><p xml:id="pN17p0344a0202" cb:place="inline">時，具壽舍利弗來詣世尊住處。詣已，禮敬世尊，坐於一面。坐於一面之具壽
<lb ed="N" n="0344a03"/>舍利弗，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0344a04"/><p xml:id="pN17p0344a0401">三</p><p xml:id="pN17p0344a0402" cb:place="inline">「大德！過去、未來、現在之沙門、婆羅門，於等覺，無有勝於世尊之通智者，
<lb ed="N" n="0344a05"/>我如是深信於世尊。」</p>
<lb ed="N" n="0344a06"/><p xml:id="pN17p0344a0601">「舍利弗！汝說廣大最勝之言，肯定深信，作師子吼：『大德！過去、未來、現
<lb ed="N" n="0344a07"/>在之沙門、婆羅門，於等覺，無有勝於世尊之通智者，我如是深信世尊。』</p>
<lb ed="N" n="0344a08"/><p xml:id="pN17p0344a0801">四</p><p xml:id="pN17p0344a0802" cb:place="inline">舍利弗！汝對過去世之應供、正等覺者，以心念審察一切世尊之心念，（而知）
<lb ed="N" n="0344a09"/>諸世尊之戒如是，諸世尊之法如是，諸世尊之慧如是，諸世尊之住如是，諸世尊之
<lb ed="N" n="0344a10"/>解脫爲如是耶？」</p>
<lb ed="N" n="0344a11"/><p xml:id="pN17p0344a1101">「不也，大德！」</p>
<lb ed="N" n="0344a12"/><p xml:id="pN17p0344a1201">五</p><p xml:id="pN17p0344a1202" cb:place="inline">「舍利弗！汝對未來世之應供、正等覺者，以心念審察一切世尊之心念，（而知）
<lb ed="N" n="0344a13"/>諸世尊之戒如是，諸世尊之法如是，諸世尊之慧如是，諸世尊之住如是，諸世尊之
<lb ed="N" n="0344a14"/>解脫爲如是耶？」</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0345a" n="0345a"/>
<lb ed="N" n="0345a01"/><p xml:id="pN17p0345a0101"><ref cRef="PTS.S.5.160"/>「不也，大德！」</p>
<lb ed="N" n="0345a02"/><p xml:id="pN17p0345a0201">六</p><p xml:id="pN17p0345a0202" cb:place="inline">「舍利弗！汝對現在世之應供、正等覺者，以心念審察世尊之心念，（而知）世
<lb ed="N" n="0345a03"/>尊之戒如是，世尊之法如是，世尊之慧如是，世尊之住如是，世尊之解脫爲如是耶？」</p>
<lb ed="N" n="0345a04"/><p xml:id="pN17p0345a0401">「不也，大德！」</p>
<lb ed="N" n="0345a05"/><p xml:id="pN17p0345a0501">七</p><p xml:id="pN17p0345a0502" cb:place="inline">「舍利弗！然則汝對過去、未來、現在之諸應供、正等覺者，無有心差別智，云
<lb ed="N" n="0345a06"/>何說廣大最勝之言，肯定深信，作師子吼：『大德！過去、未來、現在之沙門、婆
<lb ed="N" n="0345a07"/>羅門，於等覺，無有勝於世尊之通智者，我如是深信於世尊』耶？」</p>
<lb ed="N" n="0345a08"/><p xml:id="pN17p0345a0801">「大德！我對於過去、未來、現在之諸應供、正等覺者，無有心之差別智，但知
<lb ed="N" n="0345a09"/>法之分齊。</p>
<lb ed="N" n="0345a10"/><p xml:id="pN17p0345a1001">八</p><p xml:id="pN17p0345a1002" cb:place="inline">大德！譬如有王者，於邊土有都城，城壁牢固、壁樓牢固、唯有一門。於此具
<lb ed="N" n="0345a11"/>智聰明賢能之守門者，以遮不知之人，而知之人則得入。彼巡察其都城周匝之路，
<lb ed="N" n="0345a12"/>雖未見壁隙、壁孔，乃至如貓之匍出，彼思念：『麤大生類而出入此都城者，皆得
<lb ed="N" n="0345a13"/>由此門出入。』大德！如是，我知法之分齊。</p>
<lb ed="N" n="0345a14"/><p xml:id="pN17p0345a1401">九</p><p xml:id="pN17p0345a1402" cb:place="inline">大德！於過去世之應供、正等覺者、一切之世尊，爲斷心之隨煩惱⸺使慧羸
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0346a" n="0346a"/>
<lb ed="N" n="0346a01"/><ref cRef="PTS.S.5.161"/>弱、及斷五蓋，繫心於善四念處，如實修習七覺支，以現等覺、無上正等覺。大德！
<lb ed="N" n="0346a02"/>於未來世將爲應供、正等覺者、一切之世尊，爲斷心之隨煩惱⸺使慧羸弱、及斷
<lb ed="N" n="0346a03"/>滅五蓋，繫心於善四念處，如實修習七覺支，以現等覺、無上正等覺。」</p>
<lb ed="N" n="0346a04"/><p xml:id="pN17p0346a0401">一〇</p><p xml:id="pN17p0346a0403" cb:place="inline">「善哉，善哉！舍利弗！舍利弗！汝數數以此法門爲比丘、比丘尼、優婆塞、
<lb ed="N" n="0346a05"/>優婆夷說示，舍利弗！諸愚人於如來有疑懼、疑惑者，若聞此法門，則對如來斷疑
<lb ed="N" n="0346a06"/>懼、疑惑。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0346a07"/>
<lb ed="N" n="0346a08"/>
<lb ed="N" n="0346a09"/>
<lb ed="N" n="0346a10"/>
<lb ed="N" n="0346a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一三〕第三　<name role="" type="person">純陀</name></cb:mulu><head>〔一三〕第三　<name role="" type="person">純陀</name><anchor xml:id="nkr_note_orig_0346001" n="0346001"/></head>
<lb ed="N" n="0346a12"/><p xml:id="pN17p0346a1201">一</p><p xml:id="pN17p0346a1202" cb:place="inline">爾時，世尊住<name role="" type="person">舍衛城</name>祇樹林<name role="" type="person">給孤獨園</name>。</p>
<lb ed="N" n="0346a13"/><p xml:id="pN17p0346a1301">二</p><p xml:id="pN17p0346a1302" cb:place="inline">其時，具壽舍利弗住<name role="" type="person">摩竭提</name>之那羅聚落，因患重疾病而困苦。<name role="" type="person">純陀</name>沙彌爲具壽
<lb ed="N" n="0346a14"/>舍弗之侍者。</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0347a" n="0347a"/>
<lb ed="N" n="0347a01"/><p xml:id="pN17p0347a0101">三</p><p xml:id="pN17p0347a0102" cb:place="inline">時，具壽舍利弗因其疾病而般涅槃。</p>
<lb ed="N" n="0347a02"/><p xml:id="pN17p0347a0201">四</p><p xml:id="pN17p0347a0202" cb:place="inline">時，<name role="" type="person">純陀</name>沙彌持具壽舍利弗之衣鉢，至<name role="" type="person">舍衛城</name><name role="" type="person">祇樹給孤獨園</name>阿難住處。至已，
<lb ed="N" n="0347a03"/><ref cRef="PTS.S.5.162"/>禮敬具壽阿難，坐於一面。坐於一面之沙彌<name role="" type="person">純陀</name>，白具壽阿難曰：</p>
<lb ed="N" n="0347a04"/><p xml:id="pN17p0347a0401">「大德！具壽舍利弗已涅槃矣，有其衣鉢在此。」</p>
<lb ed="N" n="0347a05"/><p xml:id="pN17p0347a0501">五</p><p xml:id="pN17p0347a0502" cb:place="inline">「友<name role="" type="person">純陀</name>！有此事由者，應去見世尊。友<name role="" type="person">純陀</name>！詣世尊住處。詣已，以此事稟吿
<lb ed="N" n="0347a06"/>世尊。」</p>
<lb ed="N" n="0347a07"/><p xml:id="pN17p0347a0701">「唯唯，大德！」</p>
<lb ed="N" n="0347a08"/><p xml:id="pN17p0347a0801"><name role="" type="person">純陀</name>沙彌應諾具壽阿難。</p>
<lb ed="N" n="0347a09"/><p xml:id="pN17p0347a0901">六</p><p xml:id="pN17p0347a0902" cb:place="inline">時，具壽阿難與<name role="" type="person">純陀</name>沙彌來詣世尊住處。詣已，禮敬世尊，坐於一面。坐於一
<lb ed="N" n="0347a10"/>面之具壽阿難，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0347a11"/><p xml:id="pN17p0347a1101">「大德！依此<name role="" type="person">純陀</name>沙彌言：『大德！具壽舍利弗已般涅槃，此有其衣鉢。』大德！
<lb ed="N" n="0347a12"/>聞具壽舍利弗般涅槃，我身惶懼，四面不明，不辨諸法。」</p>
<lb ed="N" n="0347a13"/><p xml:id="pN17p0347a1301">七</p><p xml:id="pN17p0347a1302" cb:place="inline">「阿難！舍利弗是取戒蘊而般涅槃耶？取定蘊而般涅槃耶？取慧蘊而般涅槃
<lb ed="N" n="0347a14"/>耶？取解脫蘊而般涅槃耶？取解脫智見蘊而般涅槃耶？」</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0348a" n="0348a"/>
<lb ed="N" n="0348a01"/><p xml:id="pN17p0348a0101">「大德！具壽舍利弗並非取戒蘊而般涅槃……〔定蘊……慧蘊……解脫蘊〕……
<lb ed="N" n="0348a02"/>並非取解脫智見蘊而般涅槃。大德！然則具壽舍利弗乃我之敎誡者，彼爲已渡者、
<lb ed="N" n="0348a03"/>敎授者、敎示者、勸導者、讚勵者、慶喜者，說法不倦、攝取同梵行者，故我憶念
<lb ed="N" n="0348a04"/>具壽舍利弗之法威力、法受用、法攝受。」</p>
<lb ed="N" n="0348a05"/><p xml:id="pN17p0348a0501"><ref cRef="PTS.S.5.163"/>八</p><p xml:id="pN17p0348a0502" cb:place="inline">「阿難！我豈非豫說耶？『與一切所愛樂者，別離、離散、分離。』阿難！云何
<lb ed="N" n="0348a06"/>可得常耶？凡有所生、所爲、有爲、有滅壞之法者，使之不滅壞，無有是理。</p>
<lb ed="N" n="0348a07"/><p xml:id="pN17p0348a0701">九</p><p xml:id="pN17p0348a0702" cb:place="inline">阿難！譬如堅固之大樹住立，先壞其大枝，阿難！如是堅固之大比丘衆住，有
<lb ed="N" n="0348a08"/>舍利弗之般涅槃。阿難！云何可得常耶？所生、所成、有爲、有滅壞之法者，使之
<lb ed="N" n="0348a09"/>不滅壞，則無有是理。</p>
<lb ed="N" n="0348a10"/><p xml:id="pN17p0348a1001">一〇</p><p xml:id="pN17p0348a1003" cb:place="inline">阿難！然則應以自爲洲、自爲依處，不以其他爲依處；以法爲洲、以法爲依
<lb ed="N" n="0348a11"/>處，不以其他爲依處而住。</p>
<lb ed="N" n="0348a12"/><p xml:id="pN17p0348a1201">阿難！云何比丘應以自爲洲、以自爲依處，不以其他爲依處；以法爲洲、以法
<lb ed="N" n="0348a13"/>爲依處，不以其他爲依處而住耶？</p>
<lb ed="N" n="0348a14"/><p xml:id="pN17p0348a1401">一一</p><p xml:id="pN17p0348a1403" cb:place="inline">阿難！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0349a" n="0349a"/>
<lb ed="N" n="0349a01"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0349a02"/><p xml:id="pN17p0349a0201">阿難！如是之比丘，以自爲洲，以自爲依處，不以其他爲依處；以法爲洲、以
<lb ed="N" n="0349a03"/>法爲依處，不以其他爲依處而住。</p>
<lb ed="N" n="0349a04"/><p xml:id="pN17p0349a0401">一二</p><p xml:id="pN17p0349a0403" cb:place="inline">阿難！於今或我滅度後，當以自爲洲、以自爲依處，不以其他爲依處；以法
<lb ed="N" n="0349a05"/>爲洲、以法爲依處，不以其他爲依處，則於勤學（佛法）中，乃我最上之比丘。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0349a06"/>
<lb ed="N" n="0349a07"/>
<lb ed="N" n="0349a08"/>
<lb ed="N" n="0349a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一四〕第四　支羅</cb:mulu><head>〔一四〕第四　支羅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0349001" n="0349001"/></head>
<lb ed="N" n="0349a10"/><p xml:id="pN17p0349a1001">一</p><p xml:id="pN17p0349a1002" cb:place="inline">爾時，世尊住<name role="" type="person">跋祇</name>國，郁迦支羅之恆河邊，與大比丘衆俱。時，舍利弗與目犍
<lb ed="N" n="0349a11"/>連般涅槃未久。</p>
<lb ed="N" n="0349a12"/><p xml:id="pN17p0349a1201">二</p><p xml:id="pN17p0349a1202" cb:place="inline">其時，比丘衆圍繞世尊，而坐於露地上。時，世尊默然觀察比丘衆已，吿諸比
<lb ed="N" n="0349a13"/>丘曰：</p>
<lb ed="N" n="0349a14"/><p xml:id="pN17p0349a1401"><ref cRef="PTS.S.5.164"/>三</p><p xml:id="pN17p0349a1402" cb:place="inline">「諸比丘！自舍利弗、目犍連般涅槃，此衆會似如空虛。諸比丘！少此二者，此
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0350a" n="0350a"/>
<lb ed="N" n="0350a01"/>衆會如空虛。（然）不須顧慮舍利弗、目犍連所住之方。</p>
<lb ed="N" n="0350a02"/><p xml:id="pN17p0350a0201">四</p><p xml:id="pN17p0350a0202" cb:place="inline">諸比丘！過去世應供、正等覺者、諸世尊，亦有一雙最上弟子；於我，則如舍
<lb ed="N" n="0350a03"/>利弗、目犍連者是。諸比丘！未來世之應供、正等覺者、諸世尊，亦有一雙最上弟
<lb ed="N" n="0350a04"/>子；於我，則如舍利弗、目犍連。</p>
<lb ed="N" n="0350a05"/><p xml:id="pN17p0350a0501">五</p><p xml:id="pN17p0350a0502" cb:place="inline">諸比丘！（彼二者）於諸弟子是希有者，於諸弟子是未曾有者⸺行師之敎說，
<lb ed="N" n="0350a06"/>遵守敎誡，爲四衆所愛敬、喜悅、尊重、供養。諸比丘！（彼二者）於如來是希有
<lb ed="N" n="0350a07"/>者，於如來是未曾有者，然如是一雙之弟子般涅槃，如來是無悲愁者。</p>
<lb ed="N" n="0350a08"/><p xml:id="pN17p0350a0801">諸比丘！云何得於常？所生、所滅、有爲、有滅壞之法者，使之不滅壞，乃無
<lb ed="N" n="0350a09"/>有是處。</p>
<lb ed="N" n="0350a10"/><p xml:id="pN17p0350a1001">六</p><p xml:id="pN17p0350a1002" cb:place="inline">諸比丘！譬如堅固之大樹住立，先壞其大枝，諸比丘！如是堅固之大比丘衆住，
<lb ed="N" n="0350a11"/>有舍利弗、目犍連之般涅槃。諸比丘！云何可得〔常住〕耶？所生、所成、有爲、
<lb ed="N" n="0350a12"/>有滅壞之法者，使之不滅壞，乃無有是理。</p>
<lb ed="N" n="0350a13"/><p xml:id="pN17p0350a1301">七</p><p xml:id="pN17p0350a1302" cb:place="inline">諸比丘！然則，應以自爲洲、〔以自爲依處，不以其他爲依處；以法爲洲、以法
<lb ed="N" n="0350a14"/>爲依處，〕不以他爲依處。</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0351a" n="0351a"/>
<lb ed="N" n="0351a01"/><p xml:id="pN17p0351a0101">諸比丘！云何比丘當以自爲洲、以自爲依處，不以其他爲依處；以法爲洲、以
<lb ed="N" n="0351a02"/>法爲依處，不以其他爲依處耶？</p>
<lb ed="N" n="0351a03"/><p xml:id="pN17p0351a0301">八</p><p xml:id="pN17p0351a0302" cb:place="inline">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，〔熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。
<lb ed="N" n="0351a04"/>於受……於心〕……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0351a05"/><p xml:id="pN17p0351a0501">諸比丘！如是，比丘以自爲洲、以自爲依處，不以其他爲依處；以法爲洲、以
<lb ed="N" n="0351a06"/>法爲依處，不以其他爲依處而住。</p>
<lb ed="N" n="0351a07"/><p xml:id="pN17p0351a0701"><ref cRef="PTS.S.5.165"/>九</p><p xml:id="pN17p0351a0702" cb:place="inline">諸比丘！於今或我滅度後，當以自爲洲〔、以自爲依處，不以其他爲依處；以
<lb ed="N" n="0351a08"/>法爲洲、以法爲依處，不以其他爲依處〕，則於勤學者中，乃我最上之比丘。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0351a09"/>
<lb ed="N" n="0351a10"/>
<lb ed="N" n="0351a11"/>
<lb ed="N" n="0351a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一五〕第五　婆醯迦</cb:mulu><head>〔一五〕第五　婆醯迦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0351001" n="0351001"/></head>
<lb ed="N" n="0351a13"/><p xml:id="pN17p0351a1301">一</p><p xml:id="pN17p0351a1302" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍衛城</name>因緣。</p>
<lb ed="N" n="0351a14"/><p xml:id="pN17p0351a1401">二</p><p xml:id="pN17p0351a1402" cb:place="inline">時，具壽婆醯迦詣世尊住處。詣已，禮敬世尊，坐於一面。坐於一面之具壽婆
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0352a" n="0352a"/>
<lb ed="N" n="0352a01"/>醯迦，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0352a02"/><p xml:id="pN17p0352a0201">「大德！願爲我略說法，我聞世尊之法，將獨靜居，不放逸、熱誠、專精而住。」</p>
<lb ed="N" n="0352a03"/><p xml:id="pN17p0352a0301">「婆醯迦！然則，汝應淸淨於善法之初。何爲善法之初耶？善淸淨之戒與正直之
<lb ed="N" n="0352a04"/>見是。</p>
<lb ed="N" n="0352a05"/><p xml:id="pN17p0352a0501">三</p><p xml:id="pN17p0352a0502" cb:place="inline">婆醯迦！汝若於戒善淸淨且得見正直者，婆醯迦！汝則依戒、立戒，修習四念
<lb ed="N" n="0352a06"/>處。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0352a07"/><p xml:id="pN17p0352a0701">四</p><p xml:id="pN17p0352a0702" cb:place="inline">婆醯迦！於此，汝於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。於受
<lb ed="N" n="0352a08"/>……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。婆醯迦！汝依
<lb ed="N" n="0352a09"/>戒、立戒，如是修習此四念處。婆醯迦！應期於夜來晝去，於汝善法之增長；不期
<lb ed="N" n="0352a10"/>於損壞。」</p>
<lb ed="N" n="0352a11"/><p xml:id="pN17p0352a1101"><ref cRef="PTS.S.5.166"/>五</p><p xml:id="pN17p0352a1102" cb:place="inline">時，具壽婆醯迦歡喜、隨喜於世尊之所說，卽從座起，敬禮世尊，右繞而離去。</p>
<lb ed="N" n="0352a12"/><p xml:id="pN17p0352a1201">六</p><p xml:id="pN17p0352a1202" cb:place="inline">時，具壽婆醯迦獨靜居，不放逸、熱誠、專精而住。不久之後，善男子以由家
<lb ed="N" n="0352a13"/>出家之本義，於現法究盡無上之梵行，自證、現證、具足而住，了知；諸漏已盡、
<lb ed="N" n="0352a14"/>梵行已立、所作已辦、更不受後有。</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0353a" n="0353a"/>
<lb ed="N" n="0353a01"/><p xml:id="pN17p0353a0101">七</p><p xml:id="pN17p0353a0102" cb:place="inline">具壽婆醯迦成爲阿羅漢之一。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0353a02"/>
<lb ed="N" n="0353a03"/>
<lb ed="N" n="0353a04"/>
<lb ed="N" n="0353a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一六〕第六　鬱低迦</cb:mulu><head>〔一六〕第六　鬱低迦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0353001" n="0353001"/></head>
<lb ed="N" n="0353a06"/><p xml:id="pN17p0353a0601">一</p><p xml:id="pN17p0353a0602" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍衛城</name>因緣。</p>
<lb ed="N" n="0353a07"/><p xml:id="pN17p0353a0701">二</p><p xml:id="pN17p0353a0702" cb:place="inline">時，具壽鬱低迦詣世尊住處。詣已，禮敬世尊，坐於一面。坐於一面之具壽鬱
<lb ed="N" n="0353a08"/>低迦白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0353a09"/><p xml:id="pN17p0353a0901">「大德！願爲我略說法，我聞世尊之法，則獨靜居，不放逸、熱誠、專精而住。」</p>
<lb ed="N" n="0353a10"/><p xml:id="pN17p0353a1001">「鬱低迦！然則，汝應淸淨於善法之初。以何爲善法之初耶？善淸淨之戒與正直
<lb ed="N" n="0353a11"/>之見是。</p>
<lb ed="N" n="0353a12"/><p xml:id="pN17p0353a1201">三</p><p xml:id="pN17p0353a1202" cb:place="inline">鬱低迦！汝若於戒善淸淨且得正直之見，鬱低迦！汝則依戒、立戒，修習四念
<lb ed="N" n="0353a13"/>處。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0353a14"/><p xml:id="pN17p0353a1401">四</p><p xml:id="pN17p0353a1402" cb:place="inline">鬱低迦！於此，汝於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。於受
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0354a" n="0354a"/>
<lb ed="N" n="0354a01"/>……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。鬱低迦！汝依
<lb ed="N" n="0354a02"/>戒、立戒，如是修習此四念處者，鬱低迦！汝則得死界之彼岸。」</p>
<lb ed="N" n="0354a03"/><p xml:id="pN17p0354a0301">五</p><p xml:id="pN17p0354a0302" cb:place="inline">時，具壽鬱低迦……乃至……成爲一阿羅漢。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0354a04"/>
<lb ed="N" n="0354a05"/>
<lb ed="N" n="0354a06"/>
<lb ed="N" n="0354a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一七〕第七　聖</cb:mulu><head>〔一七〕第七　聖<anchor xml:id="nkr_note_orig_0354001" n="0354001"/></head>
<lb ed="N" n="0354a08"/><p xml:id="pN17p0354a0801">一</p><p xml:id="pN17p0354a0802" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍衛城</name>……</p>
<lb ed="N" n="0354a09"/><p xml:id="pN17p0354a0901">二</p><p xml:id="pN17p0354a0902" cb:place="inline">「諸比丘！若修習、多修於四念處者，則此聖道導於出離；而修此者，是正至滅
<lb ed="N" n="0354a10"/>盡於苦。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0354a11"/><p xml:id="pN17p0354a1101">三</p><p xml:id="pN17p0354a1102" cb:place="inline">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。
<lb ed="N" n="0354a12"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0354a13"/><p xml:id="pN17p0354a1301"><ref cRef="PTS.S.5.167"/>四</p><p xml:id="pN17p0354a1302" cb:place="inline">諸比丘！修習、多修此四念處者，則此聖道導於出離；而修此者，是正至滅盡
<lb ed="N" n="0354a14"/>於苦。」</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0355a" n="0355a"/>
<lb ed="N" n="0355a01"/>
<lb ed="N" n="0355a02"/>
<lb ed="N" n="0355a03"/>
<lb ed="N" n="0355a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一八〕第八　梵天王</cb:mulu><head>〔一八〕第八　梵天王<anchor xml:id="nkr_note_orig_0355001" n="0355001"/></head>
<lb ed="N" n="0355a05"/><p xml:id="pN17p0355a0501">一</p><p xml:id="pN17p0355a0502" cb:place="inline">爾時，世尊於鬱毗羅<name role="" type="person">尼連禪河</name>邊，阿踰波羅尼拘律之樹下，初現等覺而住。</p>
<lb ed="N" n="0355a06"/><p xml:id="pN17p0355a0601">二</p><p xml:id="pN17p0355a0602" cb:place="inline">時，世尊獨居安默，乃生如是心念：</p>
<lb ed="N" n="0355a07"/><p xml:id="pN17p0355a0701">「此有一乘道，能令衆生淸淨、超愁悲、滅苦憂、證得正理、現證涅槃，謂四念
<lb ed="N" n="0355a08"/>處是。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0355a09"/><p xml:id="pN17p0355a0901">三</p><p xml:id="pN17p0355a0902" cb:place="inline">比丘於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。於受……於心……
<lb ed="N" n="0355a10"/>於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0355a11"/><p xml:id="pN17p0355a1101">此是一乘道，能令衆生淸淨、超愁悲、滅苦憂、證得正理、現證涅槃，謂四念
<lb ed="N" n="0355a12"/>處是。」</p>
<lb ed="N" n="0355a13"/><p xml:id="pN17p0355a1301">四</p><p xml:id="pN17p0355a1302" cb:place="inline">時，娑婆主梵天以心知世尊之心念，猶如力士屈伸於腕，如是乃速沒於梵天界，
<lb ed="N" n="0355a14"/>而現於世尊之面前。時，娑婆主梵天王，偏袒上衣，向世尊合掌，問於世尊曰：</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0356a" n="0356a"/>
<lb ed="N" n="0356a01"/><p xml:id="pN17p0356a0101">五</p><p xml:id="pN17p0356a0102" cb:place="inline">「如是世尊！如是善逝！大德！有一乘道，能令衆生淸淨、超愁悲、滅苦憂、
<lb ed="N" n="0356a02"/><ref cRef="PTS.S.5.168"/>證得正理、現證涅槃，謂四念處是。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0356a03"/><p xml:id="pN17p0356a0301">大德！比丘於身觀身，熱誠正知、正念，調伏世間之貪憂而住。於受……於心
<lb ed="N" n="0356a04"/>……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0356a05"/><p xml:id="pN17p0356a0501">大德！此一乘道，能令衆生淸淨、超愁悲、滅苦憂、證得正理、現證涅槃。謂
<lb ed="N" n="0356a06"/>四念處是。」</p>
<lb ed="N" n="0356a07"/><p xml:id="pN17p0356a0701">六</p><p xml:id="pN17p0356a0702" cb:place="inline">娑婆主梵天王如是說。娑婆主梵天王如是說已，更說：</p>
<lb ed="N" n="0356a08"/><lg type="regular" xml:id="lgN17p0356a0801"><l>見生之盡邊</l>
<lb ed="N" n="0356a09"/><l>知一乘之道</l>
<lb ed="N" n="0356a10"/><l>有利益哀愍</l>
<lb ed="N" n="0356a11"/><l>依此道過去</l>
<lb ed="N" n="0356a12"/><l>於未來現在</l>
<lb ed="N" n="0356a13"/><l>當可渡瀑流</l></lg></cb:div>
<lb ed="N" n="0356a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0357a" n="0357a"/>
<lb ed="N" n="0357a01"/>
<lb ed="N" n="0357a02"/>
<lb ed="N" n="0357a03"/>
<lb ed="N" n="0357a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔一九〕第九　私伽陀</cb:mulu><head>〔一九〕第九　私伽陀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0357001" n="0357001"/></head>
<lb ed="N" n="0357a05"/><p xml:id="pN17p0357a0501">一</p><p xml:id="pN17p0357a0502" cb:place="inline">爾時，世尊住孫巴國之私伽陀孫巴村中。</p>
<lb ed="N" n="0357a06"/><p xml:id="pN17p0357a0601">二</p><p xml:id="pN17p0357a0602" cb:place="inline">於此，世尊吿諸比丘曰：</p>
<lb ed="N" n="0357a07"/><p xml:id="pN17p0357a0701">「諸比丘！於過去世有緣幢伎師<anchor xml:id="nkr_note_orig_0357002" n="0357002"/>，樹立幡幢而言於弟子迷勒迦曰：『迷勒迦！
<lb ed="N" n="0357a08"/>汝昇幢立於我頭上之竿。』</p>
<lb ed="N" n="0357a09"/><p xml:id="pN17p0357a0901">諸比丘！彼弟子迷勒迦應諾緣幢伎師曰：『唯唯，吾師！』卽昇幢立於乃師頭
<lb ed="N" n="0357a10"/>上之竿。</p>
<lb ed="N" n="0357a11"/><p xml:id="pN17p0357a1101"><ref cRef="PTS.S.5.169"/>三</p><p xml:id="pN17p0357a1102" cb:place="inline">諸比丘！時，緣幢伎師言於弟子迷勒迦曰：『迷勒迦！汝護我，我護汝，我等
<lb ed="N" n="0357a12"/>如是相互守持、相互護持，以示伎藝。迨得財利，且得安穩自幡幢而降。』</p>
<lb ed="N" n="0357a13"/><p xml:id="pN17p0357a1301">四</p><p xml:id="pN17p0357a1302" cb:place="inline">諸比丘！如是言已，弟子迷勒迦言於緣幢伎師曰：『吾師！此事不然。吾師！
<lb ed="N" n="0357a14"/>汝須護己，我當自護，我等如是自守、自護以示伎藝，迨得財利，且得安穩自幡幢
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0358a" n="0358a"/>
<lb ed="N" n="0358a01"/>而降，此乃正理。』」</p>
<lb ed="N" n="0358a02"/><p xml:id="pN17p0358a0201">五</p><p xml:id="pN17p0358a0202" cb:place="inline">世尊更說曰：「猶如弟子迷勒迦對乃師之所言，諸比丘！應以『自護』以修習念
<lb ed="N" n="0358a03"/>處，應以『護他』以修習念處。諸比丘！自護者則護他，護他者則自護。</p>
<lb ed="N" n="0358a04"/><p xml:id="pN17p0358a0401">六</p><p xml:id="pN17p0358a0402" cb:place="inline">諸比丘！云何自護則護他耶？依修習、多修。諸比丘！如是，自護則護他。</p>
<lb ed="N" n="0358a05"/><p xml:id="pN17p0358a0501">七</p><p xml:id="pN17p0358a0502" cb:place="inline">諸比丘！云何護他則自護耶？依於忍辱、無害、慈愛、哀愍。諸比丘！如是，
<lb ed="N" n="0358a06"/>護他則自護。</p>
<lb ed="N" n="0358a07"/><p xml:id="pN17p0358a0701">八</p><p xml:id="pN17p0358a0702" cb:place="inline">諸比丘！以『自護』則應修念處，『護他』則應修念處。諸比丘！自護則護他，
<lb ed="N" n="0358a08"/>護他則自護。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0358a09"/>
<lb ed="N" n="0358a10"/>
<lb ed="N" n="0358a11"/>
<lb ed="N" n="0358a12"/>
<lb ed="N" n="0358a13"/>
<lb ed="N" n="0358a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二〇〕第十　國土</cb:mulu><head>〔二〇〕第十　國土<anchor xml:id="nkr_note_orig_0358001" n="0358001"/></head>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0359a" n="0359a"/>
<lb ed="N" n="0359a01"/><p xml:id="pN17p0359a0101">一</p><p xml:id="pN17p0359a0102" cb:place="inline">一時，世尊住孫巴國私伽陀之孫巴村中。</p>
<lb ed="N" n="0359a02"/><p xml:id="pN17p0359a0201"><ref cRef="PTS.S.5.170"/>二</p><p xml:id="pN17p0359a0202" cb:place="inline">於此處，世尊吿於諸比丘曰：</p>
<lb ed="N" n="0359a03"/><p xml:id="pN17p0359a0301">三</p><p xml:id="pN17p0359a0302" cb:place="inline">「諸比丘！譬如國土〔中〕有第一美女，因國土〔中〕有第一美女，而大衆則雲
<lb ed="N" n="0359a04"/>集。彼國土〔中〕之第一美女，又最善舞、最善歌。諸比丘！國土之第一美女，因
<lb ed="N" n="0359a05"/>能歌舞，則雲集更多之大衆。時，士夫之樂命，不樂死，樂於樂，厭於苦者而來，
<lb ed="N" n="0359a06"/>有人言於彼曰：『士夫！汝持此裝滿油之，通過於大衆與國土〔中〕第一美女之間，
<lb ed="N" n="0359a07"/>又〔另〕一士夫拔劍隨汝之後，若油有少許之撒落，卽斷汝之頭。』諸比丘！汝等
<lb ed="N" n="0359a08"/>於意云何耶？彼士夫對其油甁不作意，以致放逸於外耶？」「不也，大德！」</p>
<lb ed="N" n="0359a09"/><p xml:id="pN17p0359a0901">四</p><p xml:id="pN17p0359a0902" cb:place="inline">「諸比丘！我說此喩，乃爲使知其義趣。義趣者，諸比丘！『油滿之甁』，卽身
<lb ed="N" n="0359a10"/>念之增上語是。</p>
<lb ed="N" n="0359a11"/><p xml:id="pN17p0359a1101">五</p><p xml:id="pN17p0359a1102" cb:place="inline">諸比丘！是故，應如是學：我等當修習、多修身念，作爲乘、作爲地，以隨成，
<lb ed="N" n="0359a12"/>善積習造作。諸比丘！汝等當如是學。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0359a13"/>
<lb ed="N" n="0359a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0360a" n="0360a"/>
<lb ed="N" n="0360a01"/><p xml:id="pN17p0360a0101">第二　那羅犍陀品（終）</p>
<lb ed="N" n="0360a02"/><p xml:id="pN17p0360a0201">此品之攝頌曰：</p>
<lb ed="N" n="0360a03"/><lg type="regular" xml:id="lgN17p0360a0301"><l><ref cRef="PTS.S.5.171"/>大丈夫與那羅犍陀</l>
<lb ed="N" n="0360a04"/><l><name role="" type="person">純陀</name>與支羅婆醯迦</l>
<lb ed="N" n="0360a05"/><l>鬱低迦聖與梵天王</l>
<lb ed="N" n="0360a06"/><l>私伽陀國土等爲十</l></lg></cb:div>
<lb ed="N" n="0360a07"/>
<lb ed="N" n="0360a08"/>
<lb ed="N" n="0360a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第三　戒住品</cb:mulu><head>第三　戒住品</head>
<lb ed="N" n="0360a10"/>
<lb ed="N" n="0360a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二一〕第一　戒</cb:mulu><head>〔二一〕第一　戒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0360001" n="0360001"/></head>
<lb ed="N" n="0360a12"/><p xml:id="pN17p0360a1201">一</p><p xml:id="pN17p0360a1202" cb:place="inline">如是我聞。一時，具壽阿難與具壽<name role="" type="person">跋陀羅</name>住於巴速弗邑之鷄林精舍。</p>
<lb ed="N" n="0360a13"/><p xml:id="pN17p0360a1301">二</p><p xml:id="pN17p0360a1302" cb:place="inline">時，具壽<name role="" type="person">跋陀羅</name>於日暮時分，由宴默起，至具壽阿難住處。至已，與具壽阿難
<lb ed="N" n="0360a14"/>互相交談慶慰、歡喜、感銘之語後，坐於一面。坐於一面之具壽<name role="" type="person">跋陀羅</name>，言於具壽
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0361a" n="0361a"/>
<lb ed="N" n="0361a01"/>阿難言曰：</p>
<lb ed="N" n="0361a02"/><p xml:id="pN17p0361a0201">三</p><p xml:id="pN17p0361a0202" cb:place="inline">「友阿難！世尊所說善戒，世尊依何之義以說善戒耶？」</p>
<lb ed="N" n="0361a03"/><p xml:id="pN17p0361a0301">「善哉、善哉！友<name role="" type="person">跋陀羅</name>！友<name role="" type="person">跋陀羅</name>！汝之誘導亦善，辯才亦善，所問亦善。友
<lb ed="N" n="0361a04"/><name role="" type="person">跋陀羅</name>！汝如是問：『友阿難！世尊所說善戒，世尊依何之義以說善戒耶？』」</p>
<lb ed="N" n="0361a05"/><p xml:id="pN17p0361a0501">「友！如是。」</p>
<lb ed="N" n="0361a06"/><p xml:id="pN17p0361a0601">四</p><p xml:id="pN17p0361a0602" cb:place="inline">「友<name role="" type="person">跋陀羅</name>！世尊所說善戒者，乃爲修習四念處，世尊說爲善戒。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0361a07"/><p xml:id="pN17p0361a0701">五</p><p xml:id="pN17p0361a0702" cb:place="inline">友！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；於受
<lb ed="N" n="0361a08"/>……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0361a09"/><p xml:id="pN17p0361a0901"><ref cRef="PTS.S.5.172"/>友<name role="" type="person">跋陀羅</name>！世尊所說善戒者，乃爲修習四念處，世尊說爲善戒。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0361a10"/>
<lb ed="N" n="0361a11"/>
<lb ed="N" n="0361a12"/>
<lb ed="N" n="0361a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二二〕第二　住</cb:mulu><head>〔二二〕第二　住<anchor xml:id="nkr_note_orig_0361001" n="0361001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0361001" n="0361001"/></head>
<lb ed="N" n="0361a14"/><p xml:id="pN17p0361a1401">一</p><p xml:id="pN17p0361a1402" cb:place="inline">因緣同上</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0362a" n="0362a"/>
<lb ed="N" n="0362a01"/><p xml:id="pN17p0362a0101">二</p><p xml:id="pN17p0362a0102" cb:place="inline">……坐於一面之具壽<name role="" type="person">跋陀羅</name>，言於具壽阿難曰：</p>
<lb ed="N" n="0362a02"/><p xml:id="pN17p0362a0201">三</p><p xml:id="pN17p0362a0202" cb:place="inline">「友阿難！以何因、何緣，如來般涅槃之後，正法不能久住耶？友阿難！又以何
<lb ed="N" n="0362a03"/>因、何緣，如來般涅槃之後，正法久住耶？」</p>
<lb ed="N" n="0362a04"/><p xml:id="pN17p0362a0401">「善哉、善哉！友<name role="" type="person">跋陀羅</name>！友<name role="" type="person">跋陀羅</name>！汝之誘導亦善，辯才亦善，所問亦善。友
<lb ed="N" n="0362a05"/><name role="" type="person">跋陀羅</name>！汝如是問：『友阿難！以何因、何緣，如來般涅槃後，正法不能久住耶？
<lb ed="N" n="0362a06"/>友阿難！又以何因、何緣，如來般涅槃後；正法得久住耶？』」</p>
<lb ed="N" n="0362a07"/><p xml:id="pN17p0362a0701">「友！如是。」</p>
<lb ed="N" n="0362a08"/><p xml:id="pN17p0362a0801">四</p><p xml:id="pN17p0362a0802" cb:place="inline">「友！因不修習、不多修四念處，故如來般涅槃之後，正法不能久住。友！因修
<lb ed="N" n="0362a09"/>習、多修四念處，故如來般涅槃之後，正法能久住。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0362a10"/><p xml:id="pN17p0362a1001">五</p><p xml:id="pN17p0362a1002" cb:place="inline">友！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；於受
<lb ed="N" n="0362a11"/>……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。友！因不修習、
<lb ed="N" n="0362a12"/>不多修四念處，故如來般涅槃之後，正法不能久住。友！又因修習、多修四念處，
<lb ed="N" n="0362a13"/>故如來般涅槃之後，正法能久住。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0362a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0363a" n="0363a"/>
<lb ed="N" n="0363a01"/>
<lb ed="N" n="0363a02"/>
<lb ed="N" n="0363a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二三〕第三　損滅</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.5.173"/>〔二三〕第三　損滅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0363001" n="0363001"/></head>
<lb ed="N" n="0363a04"/><p xml:id="pN17p0363a0401">一～二</p><p xml:id="pN17p0363a0404" cb:place="inline"><name role="" type="person">巴連弗</name>邑之鷄林精舍</p>
<lb ed="N" n="0363a05"/><p xml:id="pN17p0363a0501">三</p><p xml:id="pN17p0363a0502" cb:place="inline">「友阿難！以何因、何緣，有正法之損滅耶？友阿難！以何因、何緣，有正法之
<lb ed="N" n="0363a06"/>不損滅耶？」</p>
<lb ed="N" n="0363a07"/><p xml:id="pN17p0363a0701">「善哉、善哉！友<name role="" type="person">跋陀羅</name>！友<name role="" type="person">跋陀羅</name>！汝之誘導亦善，辯才亦善，所問亦善。友
<lb ed="N" n="0363a08"/><name role="" type="person">跋陀羅</name>！汝如是問：『友阿難！以何因、何緣，有正法之損滅耶？友阿難！以何因、
<lb ed="N" n="0363a09"/>何緣，有正法之不損滅耶？』」</p>
<lb ed="N" n="0363a10"/><p xml:id="pN17p0363a1001">「友！如是。」</p>
<lb ed="N" n="0363a11"/><p xml:id="pN17p0363a1101">四</p><p xml:id="pN17p0363a1102" cb:place="inline">「友！因不修習、不多修四念處，故有正法之損滅。友！因修習、多修四念處，
<lb ed="N" n="0363a12"/>故有正法之不損滅。何爲四念處耶？</p>
<lb ed="N" n="0363a13"/><p xml:id="pN17p0363a1301">五</p><p xml:id="pN17p0363a1302" cb:place="inline">友！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；於受
<lb ed="N" n="0363a14"/>……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。友！因不修習、
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0364a" n="0364a"/>
<lb ed="N" n="0364a01"/>不多修此四念處，故有正法之損滅。友！因修習、多修此四念處，故有正法之不損
<lb ed="N" n="0364a02"/>滅。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0364a03"/>
<lb ed="N" n="0364a04"/>
<lb ed="N" n="0364a05"/>
<lb ed="N" n="0364a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二四〕第四　淸淨</cb:mulu><head>〔二四〕第四　淸淨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0364001" n="0364001"/></head>
<lb ed="N" n="0364a07"/><p xml:id="pN17p0364a0701">一</p><p xml:id="pN17p0364a0702" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍衛城</name>因緣。</p>
<lb ed="N" n="0364a08"/><p xml:id="pN17p0364a0801">二</p><p xml:id="pN17p0364a0802" cb:place="inline">「諸比丘！有四念處。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0364a09"/><p xml:id="pN17p0364a0901"><ref cRef="PTS.S.5.174"/>三</p><p xml:id="pN17p0364a0902" cb:place="inline">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；
<lb ed="N" n="0364a10"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0364a11"/><p xml:id="pN17p0364a1101">諸比丘！此爲四念處。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0364a12"/>
<lb ed="N" n="0364a13"/>
<lb ed="N" n="0364a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0365a" n="0365a"/>
<lb ed="N" n="0365a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二五〕第五　婆羅門</cb:mulu><head>〔二五〕第五　婆羅門</head>
<lb ed="N" n="0365a02"/><p xml:id="pN17p0365a0201">一</p><p xml:id="pN17p0365a0202" cb:place="inline">如是我聞。爾時，世尊住<name role="" type="person">舍衛城</name>祇樹林<name role="" type="person">給孤獨園</name>。</p>
<lb ed="N" n="0365a03"/><p xml:id="pN17p0365a0301">二</p><p xml:id="pN17p0365a0302" cb:place="inline">時，有一婆羅門來詣世尊住處。詣已，與世尊相俱交談慶慰、歡喜、感銘之語
<lb ed="N" n="0365a04"/>後，坐於一面。坐於一面之婆羅門，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0365a05"/><p xml:id="pN17p0365a0501">三</p><p xml:id="pN17p0365a0502" cb:place="inline">「尊瞿曇！有何因、何緣，如來般涅槃之後，正法不能久住耶？尊瞿曇！又有何
<lb ed="N" n="0365a06"/>因、何緣，如來般涅槃之後，正法能久住耶？」</p>
<lb ed="N" n="0365a07"/><p xml:id="pN17p0365a0701">四</p><p xml:id="pN17p0365a0702" cb:place="inline">「婆羅門！因不修習、不多修四念處，故如來般涅槃之後，正法不久能住。婆羅
<lb ed="N" n="0365a08"/>門！因修習、多修四念處，故如來般涅槃之後，正法能久住。以何爲四念處耶？</p>
<lb ed="N" n="0365a09"/><p xml:id="pN17p0365a0901">五</p><p xml:id="pN17p0365a0902" cb:place="inline">婆羅門！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；
<lb ed="N" n="0365a10"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。婆羅門！
<lb ed="N" n="0365a11"/>因不修習、不多修此四念處，故如來般涅槃之後，正法不能久住。婆羅門！又因修
<lb ed="N" n="0365a12"/>習、多修此四念處，故如來般涅槃之後，正法能久住。」</p>
<lb ed="N" n="0365a13"/><p xml:id="pN17p0365a1301">六</p><p xml:id="pN17p0365a1302" cb:place="inline">如是說已，彼婆羅門白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0365a14"/><p xml:id="pN17p0365a1401">「妙哉！尊瞿曇！〔譬如倒者之扶起，覆者之揭露，敎迷者以道，如於暗中揭燈
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0366a" n="0366a"/>
<lb ed="N" n="0366a01"/>火，使有眼者得見色。如是，尊瞿曇以種種方便顯示於法。我於此處，歸依尊瞿曇、
<lb ed="N" n="0366a02"/>法與比丘衆〕。尊瞿曇請容我自今日起，終生歸依爲優婆塞。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0366a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二六〕第六　一分</cb:mulu><head>〔二六〕第六　一分<anchor xml:id="nkr_note_orig_0366001" n="0366001"/></head>
<lb ed="N" n="0366a04"/><p xml:id="pN17p0366a0401">一</p><p xml:id="pN17p0366a0402" cb:place="inline">爾時，具壽舍利弗與具壽<name role="" type="person">大目犍連</name>與具壽阿那律，住於沙祇國之乾達契林。</p>
<lb ed="N" n="0366a05"/><p xml:id="pN17p0366a0501">二</p><p xml:id="pN17p0366a0502" cb:place="inline">時，具壽舍利弗與具壽<name role="" type="person">大目犍連</name>，於日暮時分，從宴默起，往具壽阿那律處。
<lb ed="N" n="0366a06"/><ref cRef="PTS.S.5.175"/>到已，與具壽阿那律互相交談慶慰、歡喜、感銘之語後，坐於一面。坐於一面之具
<lb ed="N" n="0366a07"/>壽舍利弗言於具壽阿那律曰：</p>
<lb ed="N" n="0366a08"/><p xml:id="pN17p0366a0801">三</p><p xml:id="pN17p0366a0802" cb:place="inline">「友阿那律！有學、有學之謂者，友！云何爲有學耶？」</p>
<lb ed="N" n="0366a09"/><p xml:id="pN17p0366a0901">「友等！因修習四念處之一分，故爲有學。以何爲四念處耶？</p>
<lb ed="N" n="0366a10"/><p xml:id="pN17p0366a1001">四</p><p xml:id="pN17p0366a1002" cb:place="inline">友等！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；於
<lb ed="N" n="0366a11"/>受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0366a12"/><p xml:id="pN17p0366a1201">友等！因修習此四念處之一分，故爲有學。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0366a13"/>
<lb ed="N" n="0366a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0367a" n="0367a"/>
<lb ed="N" n="0367a01"/>
<lb ed="N" n="0367a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二七〕第七　悉皆（全分）</cb:mulu><head>〔二七〕第七　悉皆（全分）</head>
<lb ed="N" n="0367a03"/><p xml:id="pN17p0367a0301">一</p><p xml:id="pN17p0367a0302" cb:place="inline">因緣同上</p>
<lb ed="N" n="0367a04"/><p xml:id="pN17p0367a0401">二</p><p xml:id="pN17p0367a0402" cb:place="inline">……坐於一面之具壽舍利弗，言於具壽阿那律曰：</p>
<lb ed="N" n="0367a05"/><p xml:id="pN17p0367a0501">三</p><p xml:id="pN17p0367a0502" cb:place="inline">「友阿那律！無學、無學之謂者，友！云何爲無學耶？」</p>
<lb ed="N" n="0367a06"/><p xml:id="pN17p0367a0601">「友等！因修習四念處之全分，故爲無學。以何爲四念處耶？</p>
<lb ed="N" n="0367a07"/><p xml:id="pN17p0367a0701">四</p><p xml:id="pN17p0367a0702" cb:place="inline">友等！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；於
<lb ed="N" n="0367a08"/>受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0367a09"/><p xml:id="pN17p0367a0901">友等！修習此四念處之全分，故爲無學。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0367a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二八〕第八　世界</cb:mulu><head>〔二八〕第八　世界</head>
<lb ed="N" n="0367a11"/><p xml:id="pN17p0367a1101">一</p><p xml:id="pN17p0367a1102" cb:place="inline">因緣同上</p>
<lb ed="N" n="0367a12"/><p xml:id="pN17p0367a1201">二</p><p xml:id="pN17p0367a1202" cb:place="inline">……坐於一面之具壽舍利弗，言於具壽阿那律曰：</p>
<lb ed="N" n="0367a13"/><p xml:id="pN17p0367a1301">三</p><p xml:id="pN17p0367a1302" cb:place="inline">「具壽阿那律！<anchor xml:id="nkr_note_orig_0367001" n="0367001"/>修習、多修何法，得大通智耶？」</p>
<lb ed="N" n="0367a14"/><p xml:id="pN17p0367a1401"><ref cRef="PTS.S.5.176"/>「友等！修習、多修四念處，得大通智。以何爲四念處耶？</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0368a" n="0368a"/>
<lb ed="N" n="0368a01"/><p xml:id="pN17p0368a0101">四</p><p xml:id="pN17p0368a0102" cb:place="inline">友等！於此，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；於受……
<lb ed="N" n="0368a02"/>於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0368a03"/><p xml:id="pN17p0368a0301">友等！我修習、多修此四念處，得大通智。</p>
<lb ed="N" n="0368a04"/><p xml:id="pN17p0368a0401">五</p><p xml:id="pN17p0368a0402" cb:place="inline">友等！又我因修習、多修此四念處，故勝於千世界。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0368a05"/>
<lb ed="N" n="0368a06"/>
<lb ed="N" n="0368a07"/>
<lb ed="N" n="0368a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔二九〕第九　尸利阿荼</cb:mulu><head>〔二九〕第九　尸利阿荼</head>
<lb ed="N" n="0368a09"/><p xml:id="pN17p0368a0901">一</p><p xml:id="pN17p0368a0902" cb:place="inline">爾時，具壽阿難住於<name role="" type="person">王舍城</name>竹林迦蘭陀園。</p>
<lb ed="N" n="0368a10"/><p xml:id="pN17p0368a1001">二</p><p xml:id="pN17p0368a1002" cb:place="inline">其時，尸利阿荼居士因患重疾病而困苦。</p>
<lb ed="N" n="0368a11"/><p xml:id="pN17p0368a1101">三</p><p xml:id="pN17p0368a1102" cb:place="inline">時，尸利阿荼吿於一士夫曰：</p>
<lb ed="N" n="0368a12"/><p xml:id="pN17p0368a1201">「士夫！汝往阿難住處。到已，以我語，頭面頂禮具壽阿難之足，言於大德：
<lb ed="N" n="0368a13"/>『尸利阿荼居士因患重疾病而困苦。』彼言：『頭面頂禮具壽阿難之足，哀愍之故，願大
<lb ed="N" n="0368a14"/>德具壽阿難來尸利阿荼之家。』」</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0369a" n="0369a"/>
<lb ed="N" n="0369a01"/><p xml:id="pN17p0369a0101">彼士夫應諾尸利阿荼居士曰：</p>
<lb ed="N" n="0369a02"/><p xml:id="pN17p0369a0201">「唯唯！大德！」</p>
<lb ed="N" n="0369a03"/><p xml:id="pN17p0369a0301">乃逕往具壽阿難住處。</p>
<lb ed="N" n="0369a04"/><p xml:id="pN17p0369a0401">四</p><p xml:id="pN17p0369a0402" cb:place="inline">到已，頂禮具壽阿難後，坐於一面。坐於一面之彼士夫，白具壽阿難曰：</p>
<lb ed="N" n="0369a05"/><p xml:id="pN17p0369a0501">「大德！尸利阿荼居士患重疾病而困苦。彼言：『頭面頂禮具壽阿難之足，哀愍
<lb ed="N" n="0369a06"/>故，願大德具壽阿難，來尸利阿荼居士之家。』」</p>
<lb ed="N" n="0369a07"/><p xml:id="pN17p0369a0701"><ref cRef="PTS.S.5.177"/>具壽阿難默然允許。</p>
<lb ed="N" n="0369a08"/><p xml:id="pN17p0369a0801">五</p><p xml:id="pN17p0369a0802" cb:place="inline">時，具壽阿難著下衣、持衣鉢，往尸利阿荼居士之家。到已，坐於所設之座。
<lb ed="N" n="0369a09"/>坐已，具壽阿難言尸利阿荼曰：</p>
<lb ed="N" n="0369a10"/><p xml:id="pN17p0369a1001">六</p><p xml:id="pN17p0369a1002" cb:place="inline">「居士！汝能忍耶？苦受退而不進，知所減退，不知增進耶？」</p>
<lb ed="N" n="0369a11"/><p xml:id="pN17p0369a1101">「大德！我不能忍，激苦之受有進無退，知增進而不知減退。」</p>
<lb ed="N" n="0369a12"/><p xml:id="pN17p0369a1201">七</p><p xml:id="pN17p0369a1202" cb:place="inline">「居士！然則，汝應如是學：『我於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪
<lb ed="N" n="0369a13"/>憂而住；於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。』
<lb ed="N" n="0369a14"/>居士汝應如是學。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0370a" n="0370a"/>
<lb ed="N" n="0370a01"/><p xml:id="pN17p0370a0101">八</p><p xml:id="pN17p0370a0102" cb:place="inline">「大德！我有世尊所說之四念處，我亦與此法俱。大德！我於身觀身，熱誠、正
<lb ed="N" n="0370a02"/>知、正念，調伏世間之貪憂而住；於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，
<lb ed="N" n="0370a03"/>調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0370a04"/><p xml:id="pN17p0370a0401">九</p><p xml:id="pN17p0370a0402" cb:place="inline">大德！又世尊所說之五下分結，於我，未見有少分未斷者。」</p>
<lb ed="N" n="0370a05"/><p xml:id="pN17p0370a0501">一〇</p><p xml:id="pN17p0370a0503" cb:place="inline">「居士！汝是吉祥，居士！汝極吉祥。居士！汝〔自〕記於不還果。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0370a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三〇〕第十　摩那提那</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.5.178"/>〔三〇〕第十　摩那提那<anchor xml:id="nkr_note_orig_0370001" n="0370001"/></head>
<lb ed="N" n="0370a07"/><p xml:id="pN17p0370a0701">一</p><p xml:id="pN17p0370a0702" cb:place="inline">因緣同上</p>
<lb ed="N" n="0370a08"/><p xml:id="pN17p0370a0801">二</p><p xml:id="pN17p0370a0802" cb:place="inline">其時，摩那提那居士因患重疾病而困苦。</p>
<lb ed="N" n="0370a09"/><p xml:id="pN17p0370a0901">三～六</p><p xml:id="pN17p0370a0904" cb:place="inline">時，摩那提那吿一士夫曰：……乃至……「大德！我不能忍，不能足，激
<lb ed="N" n="0370a10"/>苦之受有進無退，知增進而不知滅退。」……</p>
<lb ed="N" n="0370a11"/><p xml:id="pN17p0370a1101">七</p><p xml:id="pN17p0370a1102" cb:place="inline">「大德！我雖蒙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0370002" n="0370002"/>如是苦受，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而
<lb ed="N" n="0370a12"/>住；於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0370a13"/><p xml:id="pN17p0370a1301">八</p><p xml:id="pN17p0370a1302" cb:place="inline">大德！又世尊所說之五下分結，於我，不見有少分未斷者。」</p>
<lb ed="N" n="0370a14"/><p xml:id="pN17p0370a1401">九</p><p xml:id="pN17p0370a1402" cb:place="inline">「居士！汝是吉祥，居士！汝極吉祥。居士！汝自記於不還果。」</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0371a" n="0371a"/>
<lb ed="N" n="0371a01"/>
<lb ed="N" n="0371a02"/>
<lb ed="N" n="0371a03"/>
<lb ed="N" n="0371a04"/>
<lb ed="N" n="0371a05"/><p xml:id="pN17p0371a0501">第三戒（住）品（終）</p>
<lb ed="N" n="0371a06"/><p xml:id="pN17p0371a0601">此品之攝頌曰：</p>
<lb ed="N" n="0371a07"/><lg type="regular" xml:id="lgN17p0371a0701"><l>戒住損減淸淨</l>
<lb ed="N" n="0371a08"/><l>婆羅門與一分</l>
<lb ed="N" n="0371a09"/><l>悉皆以及世界</l>
<lb ed="N" n="0371a10"/><l>尸利阿荼乃至</l>
<lb ed="N" n="0371a11"/><l>摩那提那爲十</l></lg>
<lb ed="N" n="0371a12"/><p xml:id="pN17p0371a1201">念處相應中之第三戒住品（終）</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0371a13"/>
<lb ed="N" n="0371a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0372a" n="0372a"/>
<lb ed="N" n="0372a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第四　未聞品</cb:mulu><head>第四　未聞品<anchor xml:id="nkr_note_orig_0372001" n="0372001"/></head>
<lb ed="N" n="0372a02"/>
<lb ed="N" n="0372a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三一〕第一　未聞</cb:mulu><head>〔三一〕第一　未聞</head>
<lb ed="N" n="0372a04"/><p xml:id="pN17p0372a0401">一～二</p><p xml:id="pN17p0372a0404" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍衛城</name>因緣。</p>
<lb ed="N" n="0372a05"/><p xml:id="pN17p0372a0501"><ref cRef="PTS.S.5.179"/>三</p><p xml:id="pN17p0372a0502" cb:place="inline">「諸比丘！我思：『於身觀身』，於我則未曾聞法生，我眼生，智生、明生、光
<lb ed="N" n="0372a06"/>明生。我思：『應修習此身念處觀……已能修習』，於我則未曾聞法生，我眼生、智
<lb ed="N" n="0372a07"/>生、明生、光明生。</p>
<lb ed="N" n="0372a08"/><p xml:id="pN17p0372a0801">四</p><p xml:id="pN17p0372a0802" cb:place="inline">『於受觀受』……</p>
<lb ed="N" n="0372a09"/><p xml:id="pN17p0372a0901">五</p><p xml:id="pN17p0372a0902" cb:place="inline">『於心觀心』……</p>
<lb ed="N" n="0372a10"/><p xml:id="pN17p0372a1001">六</p><p xml:id="pN17p0372a1002" cb:place="inline">『於法觀法……應修習此法念處觀……已能修習』，於我則未曾聞法生，我眼
<lb ed="N" n="0372a11"/>生、智生、明生、光明生。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0372a12"/>
<lb ed="N" n="0372a13"/>
<lb ed="N" n="0372a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0373a" n="0373a"/>
<lb ed="N" n="0373a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三二〕第二　離貪</cb:mulu><head>〔三二〕第二　離貪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0373001" n="0373001"/></head>
<lb ed="N" n="0373a02"/><p xml:id="pN17p0373a0201">一～二</p><p xml:id="pN17p0373a0204" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍衛城</name>……</p>
<lb ed="N" n="0373a03"/><p xml:id="pN17p0373a0301">三</p><p xml:id="pN17p0373a0302" cb:place="inline">「諸比丘！修習、多修四念處者，則助於一向厭患、離貪、滅盡、寂靜、證智、
<lb ed="N" n="0373a04"/>等覺、涅槃。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0373a05"/><p xml:id="pN17p0373a0501">四</p><p xml:id="pN17p0373a0502" cb:place="inline">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；
<lb ed="N" n="0373a06"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0373a07"/><p xml:id="pN17p0373a0701">諸比丘！修習、多修此四念處者，則助於一向厭患、離貪、滅盡、寂靜、證智、等
<lb ed="N" n="0373a08"/>覺、涅槃。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0373a09"/>
<lb ed="N" n="0373a10"/>
<lb ed="N" n="0373a11"/>
<lb ed="N" n="0373a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三三〕第三　失</cb:mulu><head>〔三三〕第三　失<anchor xml:id="nkr_note_orig_0373001-1" n="0373001-1"/></head>
<lb ed="N" n="0373a13"/><p xml:id="pN17p0373a1301">※三</p><p xml:id="pN17p0373a1303" cb:place="inline">「諸比丘！若有失於四念處者，乃正失於順苦盡之聖道。</p>
<lb ed="N" n="0373a14"/><p xml:id="pN17p0373a1401"><ref cRef="PTS.S.5.180"/>四</p><p xml:id="pN17p0373a1402" cb:place="inline">諸比丘！若有得於四念處者，乃正得於順苦盡之聖道。以何爲四耶？</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0374a" n="0374a"/>
<lb ed="N" n="0374a01"/><p xml:id="pN17p0374a0101">五</p><p xml:id="pN17p0374a0102" cb:place="inline">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，〔熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；〕
<lb ed="N" n="0374a02"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0374a03"/><p xml:id="pN17p0374a0301">諸比丘！若有失於此四念處者，乃正失於順苦盡之聖道。</p>
<lb ed="N" n="0374a04"/><p xml:id="pN17p0374a0401">諸比丘！若有得於此四念處者，乃正得於順苦盡之聖道。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0374a05"/>
<lb ed="N" n="0374a06"/>
<lb ed="N" n="0374a07"/>
<lb ed="N" n="0374a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三四〕第四　修習</cb:mulu><head>〔三四〕第四　修習<anchor xml:id="nkr_note_orig_0374001" n="0374001"/></head>
<lb ed="N" n="0374a09"/><p xml:id="pN17p0374a0901">一～二</p><p xml:id="pN17p0374a0904" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍衛城</name>……</p>
<lb ed="N" n="0374a10"/><p xml:id="pN17p0374a1001">三</p><p xml:id="pN17p0374a1002" cb:place="inline">諸比丘！若修習、多修四念處者，則有助於由此岸到彼岸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0374002" n="0374002"/>。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0374a11"/><p xml:id="pN17p0374a1101">四</p><p xml:id="pN17p0374a1102" cb:place="inline">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，〔熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住〕
<lb ed="N" n="0374a12"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0374a13"/><p xml:id="pN17p0374a1301">諸比丘！若修習、多修此四念處者，則有助於由此岸到彼岸。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0374a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0375a" n="0375a"/>
<lb ed="N" n="0375a01"/>
<lb ed="N" n="0375a02"/>
<lb ed="N" n="0375a03"/>
<lb ed="N" n="0375a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三五〕第五　正念</cb:mulu><head>〔三五〕第五　正念</head>
<lb ed="N" n="0375a05"/><p xml:id="pN17p0375a0501">一～二</p><p xml:id="pN17p0375a0504" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍衛城</name>……</p>
<lb ed="N" n="0375a06"/><p xml:id="pN17p0375a0601">三</p><p xml:id="pN17p0375a0602" cb:place="inline">「諸比丘！比丘應正知、正念而住，此爲我對汝等之敎誡。</p>
<lb ed="N" n="0375a07"/><p xml:id="pN17p0375a0701">四</p><p xml:id="pN17p0375a0702" cb:place="inline">諸比丘！云何比丘爲正念耶？諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、
<lb ed="N" n="0375a08"/>正念，調伏世間之貪憂而住；於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調
<lb ed="N" n="0375a09"/>伏世間之貪憂而住。諸比丘！如是之比丘，是爲正念。</p>
<lb ed="N" n="0375a10"/><p xml:id="pN17p0375a1001"><ref cRef="PTS.S.5.181"/>五</p><p xml:id="pN17p0375a1002" cb:place="inline">諸比丘！云何比丘爲正知耶？諸比丘！於此有比丘，於彼受，有覺而生、有覺
<lb ed="N" n="0375a11"/>而住、有覺而滅；想，有覺而生、有覺而住、有覺而滅。諸比丘！如是之比丘，是
<lb ed="N" n="0375a12"/>爲正知。</p>
<lb ed="N" n="0375a13"/><p xml:id="pN17p0375a1301">六</p><p xml:id="pN17p0375a1302" cb:place="inline">諸比丘！比丘應正知、正念而住，此，我爲汝等之敎誡。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0375a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三六〕第六　開悟</cb:mulu><head>〔三六〕第六　開悟</head>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0376a" n="0376a"/>
<lb ed="N" n="0376a01"/><p xml:id="pN17p0376a0101">一～二</p><p xml:id="pN17p0376a0104" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍衛城</name>……</p>
<lb ed="N" n="0376a02"/><p xml:id="pN17p0376a0201">三</p><p xml:id="pN17p0376a0202" cb:place="inline">「諸比丘！有四念處。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0376a03"/><p xml:id="pN17p0376a0301">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；
<lb ed="N" n="0376a04"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0376a05"/><p xml:id="pN17p0376a0501">諸比丘！此爲四念處。</p>
<lb ed="N" n="0376a06"/><p xml:id="pN17p0376a0601">四</p><p xml:id="pN17p0376a0602" cb:place="inline">諸比丘！對此四念處修習、多修者，則可期於有二果之隨一果，於現法開悟，
<lb ed="N" n="0376a07"/>若爲有餘依者，得不還果。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0376a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三七〕第七　欲</cb:mulu><head>〔三七〕第七　欲</head>
<lb ed="N" n="0376a09"/><p xml:id="pN17p0376a0901">一</p><p xml:id="pN17p0376a0902" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍衛城</name>……</p>
<lb ed="N" n="0376a10"/><p xml:id="pN17p0376a1001">二</p><p xml:id="pN17p0376a1002" cb:place="inline">「諸比丘！有四念處。以何爲四念處耶？</p>
<lb ed="N" n="0376a11"/><p xml:id="pN17p0376a1101">三</p><p xml:id="pN17p0376a1102" cb:place="inline">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。
<lb ed="N" n="0376a12"/>彼若觀身而住者，斷身之欲；苦斷欲者，則已現證不死。</p>
<lb ed="N" n="0376a13"/><p xml:id="pN17p0376a1301">四</p><p xml:id="pN17p0376a1302" cb:place="inline">於受……斷受之欲；若斷欲者，則已現證不死。</p>
<lb ed="N" n="0376a14"/><p xml:id="pN17p0376a1401"><ref cRef="PTS.S.5.182"/>五</p><p xml:id="pN17p0376a1402" cb:place="inline">於心……斷心之欲；若斷欲者，則已現證不死。</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0377a" n="0377a"/>
<lb ed="N" n="0377a01"/><p xml:id="pN17p0377a0101">六</p><p xml:id="pN17p0377a0102" cb:place="inline">於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。彼若觀法而住者，斷法
<lb ed="N" n="0377a02"/>之欲；若斷欲者，則已現證不死。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0377a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三八〕第八　徧知</cb:mulu><head>〔三八〕第八　徧知</head>
<lb ed="N" n="0377a04"/><p xml:id="pN17p0377a0401">※二</p><p xml:id="pN17p0377a0403" cb:place="inline">「諸比丘！有四念處。以何爲四耶。</p>
<lb ed="N" n="0377a05"/><p xml:id="pN17p0377a0501">三</p><p xml:id="pN17p0377a0502" cb:place="inline">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。
<lb ed="N" n="0377a06"/>彼若觀身而住者，則已徧知於身；若徧知身者，則已現證不死。</p>
<lb ed="N" n="0377a07"/><p xml:id="pN17p0377a0701">四</p><p xml:id="pN17p0377a0702" cb:place="inline">於受……已徧知於受；若徧知受者，則已現證不死。</p>
<lb ed="N" n="0377a08"/><p xml:id="pN17p0377a0801">五</p><p xml:id="pN17p0377a0802" cb:place="inline">於心……已徧知於心；若徧知心者，則已現證不死。</p>
<lb ed="N" n="0377a09"/><p xml:id="pN17p0377a0901">六</p><p xml:id="pN17p0377a0902" cb:place="inline">於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。彼若觀法而住者，則已
<lb ed="N" n="0377a10"/>徧知於法；若徧知法者，則已現證不死。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0377a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔三九〕第九　修習</cb:mulu><head>〔三九〕第九　修習<anchor xml:id="nkr_note_orig_0377001" n="0377001"/></head>
<lb ed="N" n="0377a12"/><p xml:id="pN17p0377a1201">※二</p><p xml:id="pN17p0377a1203" cb:place="inline">「諸比丘！我說四念處之修習，且諦聽。</p>
<lb ed="N" n="0377a13"/><p xml:id="pN17p0377a1301">諸比丘！云何修習四念處耶？</p>
<lb ed="N" n="0377a14"/><p xml:id="pN17p0377a1401">三</p><p xml:id="pN17p0377a1402" cb:place="inline">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0378a" n="0378a"/>
<lb ed="N" n="0378a01"/><ref cRef="PTS.S.5.183"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0378a02"/><p xml:id="pN17p0378a0201">四</p><p xml:id="pN17p0378a0202" cb:place="inline">諸比丘！如是而修習四念處。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0378a03"/>
<lb ed="N" n="0378a04"/>
<lb ed="N" n="0378a05"/>
<lb ed="N" n="0378a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四〇〕第十　分別</cb:mulu><head>〔四〇〕第十　分別</head>
<lb ed="N" n="0378a07"/><p xml:id="pN17p0378a0701">※二</p><p xml:id="pN17p0378a0703" cb:place="inline">「諸比丘！我爲汝等說示念處與念處之修習、以及念處修習之順道，且諦聽。</p>
<lb ed="N" n="0378a08"/><p xml:id="pN17p0378a0801">三</p><p xml:id="pN17p0378a0802" cb:place="inline">諸比丘！以何爲念處耶？</p>
<lb ed="N" n="0378a09"/><p xml:id="pN17p0378a0901">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；
<lb ed="N" n="0378a10"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0378a11"/><p xml:id="pN17p0378a1101">諸比丘！此名爲念處。</p>
<lb ed="N" n="0378a12"/><p xml:id="pN17p0378a1201">四</p><p xml:id="pN17p0378a1202" cb:place="inline">諸比丘！以何爲念處之修習耶？</p>
<lb ed="N" n="0378a13"/><p xml:id="pN17p0378a1301">諸比丘！於此有比丘，觀身之集法……觀身之滅法……觀身之集滅法，熱誠、
<lb ed="N" n="0378a14"/>正知、正念，調伏世間之貪憂而住；觀受之集法……觀受之滅法……觀受之集滅法，
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0379a" n="0379a"/>
<lb ed="N" n="0379a01"/>熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；觀心之〔集法……觀心之滅法……觀心
<lb ed="N" n="0379a02"/>之集滅法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；觀法之集法……觀法之滅法
<lb ed="N" n="0379a03"/>……觀法之集滅法〕，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0379a04"/><p xml:id="pN17p0379a0401">諸比丘！此名爲念處之修習。</p>
<lb ed="N" n="0379a05"/><p xml:id="pN17p0379a0501">五</p><p xml:id="pN17p0379a0502" cb:place="inline">諸比丘！以何爲念處修習之順道耶？</p>
<lb ed="N" n="0379a06"/><p xml:id="pN17p0379a0601">卽八支聖道是，謂：正見〔、正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念〕、正
<lb ed="N" n="0379a07"/>定。</p>
<lb ed="N" n="0379a08"/><p xml:id="pN17p0379a0801">諸比丘！此名爲念處修習之順道。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0379a09"/><p xml:id="pN17p0379a0901">第四　未聞品（終）</p>
<lb ed="N" n="0379a10"/><p xml:id="pN17p0379a1001">此品之攝頌曰：</p>
<lb ed="N" n="0379a11"/><lg type="regular" xml:id="lgN17p0379a1101"><l><ref cRef="PTS.S.5.184"/>未聞離貪失</l>
<lb ed="N" n="0379a12"/><l>修習與正念</l>
<lb ed="N" n="0379a13"/><l>開悟欲徧知</l>
<lb ed="N" n="0379a14"/><l>修習分別十</l></lg></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0380a" n="0380a"/>
<lb ed="N" n="0380a01"/>
<lb ed="N" n="0380a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第五　不死品</cb:mulu><head>第五　不死品</head>
<lb ed="N" n="0380a03"/>
<lb ed="N" n="0380a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四一〕第一　不死</cb:mulu><head>〔四一〕第一　不死<anchor xml:id="nkr_note_orig_0380001" n="0380001"/></head>
<lb ed="N" n="0380a05"/><p xml:id="pN17p0380a0501">一</p><p xml:id="pN17p0380a0502" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍衛城</name>……</p>
<lb ed="N" n="0380a06"/><p xml:id="pN17p0380a0601">二</p><p xml:id="pN17p0380a0602" cb:place="inline">「諸比丘！當善繫心於四念處而住，勿失不死。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0380a07"/><p xml:id="pN17p0380a0701">三</p><p xml:id="pN17p0380a0702" cb:place="inline">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；
<lb ed="N" n="0380a08"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0380a09"/><p xml:id="pN17p0380a0901">四</p><p xml:id="pN17p0380a0902" cb:place="inline">諸比丘！當善繫心於此四念處而住，勿失不死。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0380a10"/>
<lb ed="N" n="0380a11"/>
<lb ed="N" n="0380a12"/>
<lb ed="N" n="0380a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四二〕第二　集起</cb:mulu><head>〔四二〕第二　集起<anchor xml:id="nkr_note_orig_0380001-1" n="0380001-1"/></head>
<lb ed="N" n="0380a14"/><p xml:id="pN17p0380a1401">※二</p><p xml:id="pN17p0380a1403" cb:place="inline">「諸比丘！我說四念處之集起與滅壞，且諦聽。</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0381a" n="0381a"/>
<lb ed="N" n="0381a01"/><p xml:id="pN17p0381a0101">三</p><p xml:id="pN17p0381a0102" cb:place="inline">諸比丘！以何爲身之集起耶？依食集起，而身集起；依食滅壞，而身滅壞。</p>
<lb ed="N" n="0381a02"/><p xml:id="pN17p0381a0201">四</p><p xml:id="pN17p0381a0202" cb:place="inline">……依觸集起，而受集起；依觸滅壞，而受滅壞。</p>
<lb ed="N" n="0381a03"/><p xml:id="pN17p0381a0301">五</p><p xml:id="pN17p0381a0302" cb:place="inline">……依名色集起，而心集起；依名色滅壞，而心滅壞。</p>
<lb ed="N" n="0381a04"/><p xml:id="pN17p0381a0401">六</p><p xml:id="pN17p0381a0402" cb:place="inline">……依作意集起，而法集起；依作意滅壞，而法滅壞。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0381a05"/>
<lb ed="N" n="0381a06"/>
<lb ed="N" n="0381a07"/>
<lb ed="N" n="0381a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四三〕第三　道</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.5.185"/>〔四三〕第三　道<anchor xml:id="nkr_note_orig_0381001" n="0381001"/></head>
<lb ed="N" n="0381a09"/><p xml:id="pN17p0381a0901">一</p><p xml:id="pN17p0381a0902" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍衛城</name>……</p>
<lb ed="N" n="0381a10"/><p xml:id="pN17p0381a1001">二</p><p xml:id="pN17p0381a1002" cb:place="inline">於此，世尊諸吿比丘曰：</p>
<lb ed="N" n="0381a11"/><p xml:id="pN17p0381a1101">「諸比丘！爾時，我於鬱毘羅之<name role="" type="person">尼連禪河</name>邊，阿踰波羅尼拘律樹下初住現等覺。</p>
<lb ed="N" n="0381a12"/><p xml:id="pN17p0381a1201">三</p><p xml:id="pN17p0381a1202" cb:place="inline">諸比丘！我獨居宴默，生如是之心念：『有此一乘道，能令衆生淸淨、超愁悲、
<lb ed="N" n="0381a13"/>滅苦憂、證得正理、現證涅槃，謂四念處是。以何爲四耶？比丘！於身觀身，熱誠、
<lb ed="N" n="0381a14"/>正知、正念，調伏世間之貪憂而住。比丘！於受觀受……比丘！於心觀心……比丘！
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0382a" n="0382a"/>
<lb ed="N" n="0382a01"/>於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。此是一乘道，能令衆生淸淨、
<lb ed="N" n="0382a02"/>超愁悲、滅苦憂、證得正理、現證涅槃，謂四念處是。』</p>
<lb ed="N" n="0382a03"/><p xml:id="pN17p0382a0301">四</p><p xml:id="pN17p0382a0302" cb:place="inline">諸比丘！時，娑婆主梵天王心知我心之所念，譬如力士之伸屈臂，屈伸臂，如
<lb ed="N" n="0382a04"/>是之速而沒於梵天，現於我前。</p>
<lb ed="N" n="0382a05"/><p xml:id="pN17p0382a0501">五</p><p xml:id="pN17p0382a0502" cb:place="inline">諸比丘！時，娑婆主梵天王偏袒上衣，向我合掌曰：</p>
<lb ed="N" n="0382a06"/><p xml:id="pN17p0382a0601">『如是世尊！如是善逝！大德！有一乘道，能令衆生淸淨、超愁悲、滅苦憂、
<lb ed="N" n="0382a07"/><ref cRef="PTS.S.5.186"/>證得正理、現證涅槃，謂四念處是。以何爲四耶？大德！比丘！於身觀身……於受
<lb ed="N" n="0382a08"/>……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。大德！此是一
<lb ed="N" n="0382a09"/>乘道，能令衆生淸淨、超愁悲、滅苦憂、證得正理、現證涅槃，謂四念處是。』</p>
<lb ed="N" n="0382a10"/><p xml:id="pN17p0382a1001">六</p><p xml:id="pN17p0382a1002" cb:place="inline">諸比丘！娑婆主梵天王如是說，如是說已，更言曰：</p>
<lb ed="N" n="0382a11"/><p xml:id="pN17p0382a1101">見生之盡邊，
<lb type="honorific" ed="N" n="0382a12"/>知一乘道有利益，
<lb type="honorific" ed="N" n="0382a13"/>依此道，於過去、於未來
<lb type="honorific" ed="N" n="0382a14"/>於現在、可渡瀑流。」</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0383a" n="0383a"/>
<lb ed="N" n="0383a01"/>
<lb ed="N" n="0383a02"/>
<lb ed="N" n="0383a03"/>
<lb ed="N" n="0383a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四四〕第四　正念</cb:mulu><head>〔四四〕第四　正念<anchor xml:id="nkr_note_orig_0383001" n="0383001"/></head>
<lb ed="N" n="0383a05"/><p xml:id="pN17p0383a0501">一</p><p xml:id="pN17p0383a0502" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍衛城</name>……</p>
<lb ed="N" n="0383a06"/><p xml:id="pN17p0383a0601">二</p><p xml:id="pN17p0383a0602" cb:place="inline">「諸比丘！比丘應以正念而住，此爲我對汝等之敎誡。</p>
<lb ed="N" n="0383a07"/><p xml:id="pN17p0383a0701">三</p><p xml:id="pN17p0383a0702" cb:place="inline">諸比丘！云何爲比丘之正念耶？</p>
<lb ed="N" n="0383a08"/><p xml:id="pN17p0383a0801">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；於受
<lb ed="N" n="0383a09"/>……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0383a10"/><p xml:id="pN17p0383a1001">諸比丘！如是爲比丘之正念。</p>
<lb ed="N" n="0383a11"/><p xml:id="pN17p0383a1101">四</p><p xml:id="pN17p0383a1102" cb:place="inline">諸比丘！比丘應以正念而住，此爲我對汝等之敎誡。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0383a12"/>
<lb ed="N" n="0383a13"/>
<lb ed="N" n="0383a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0384a" n="0384a"/>
<lb ed="N" n="0384a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四五〕第五　善聚</cb:mulu><head>〔四五〕第五　善聚<anchor xml:id="nkr_note_orig_0384001" n="0384001"/></head>
<lb ed="N" n="0384a02"/><p xml:id="pN17p0384a0201">※二</p><p xml:id="pN17p0384a0203" cb:place="inline">「諸比丘！說善聚者，卽四念處，是正說。諸比丘！純一之善聚者，卽四念處是。
<lb ed="N" n="0384a03"/>以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0384a04"/><p xml:id="pN17p0384a0401"><ref cRef="PTS.S.5.187"/>三</p><p xml:id="pN17p0384a0402" cb:place="inline">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；
<lb ed="N" n="0384a05"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0384a06"/><p xml:id="pN17p0384a0601">四</p><p xml:id="pN17p0384a0602" cb:place="inline">諸比丘！說善聚者，卽此四念處是，是正說。諸比丘！純一之善聚者，卽此四
<lb ed="N" n="0384a07"/>念處是。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0384a08"/>
<lb ed="N" n="0384a09"/>
<lb ed="N" n="0384a10"/>
<lb ed="N" n="0384a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四六〕第六　波羅提木叉</cb:mulu><head>〔四六〕第六　波羅提木叉</head>
<lb ed="N" n="0384a12"/><p xml:id="pN17p0384a1201">※二</p><p xml:id="pN17p0384a1203" cb:place="inline">時，有一比丘，來詣世尊住處。詣已，敬禮世尊，坐於一面。坐於一面之彼比
<lb ed="N" n="0384a13"/>丘，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0384a14"/><p xml:id="pN17p0384a1401">三</p><p xml:id="pN17p0384a1402" cb:place="inline">「大德！願爲我略說法要，我聞世尊之法，則獨靜居，不放逸、熱誠、專精而住。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0385a" n="0385a"/>
<lb ed="N" n="0385a01"/><p xml:id="pN17p0385a0101">「比丘！然則，汝應淸淨於善法之初。以何爲善法之初耶？</p>
<lb ed="N" n="0385a02"/><p xml:id="pN17p0385a0201">四</p><p xml:id="pN17p0385a0202" cb:place="inline">比丘！汝於此處，當守護波羅提木叉之律儀，具足行所行，見於微少之罪，住
<lb ed="N" n="0385a03"/>於怖畏，受學處而學。比丘！汝當守護波羅提木叉之律儀，具足行所行，見於微少
<lb ed="N" n="0385a04"/>之罪，怖畏而住，受學處而學，比丘！汝則依戒、立戒修習四念處。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0385a05"/><p xml:id="pN17p0385a0501">五</p><p xml:id="pN17p0385a0502" cb:place="inline">比丘！於此，汝於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；於受……
<lb ed="N" n="0385a06"/>於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0385a07"/><p xml:id="pN17p0385a0701">六</p><p xml:id="pN17p0385a0702" cb:place="inline">比丘！汝依戒、立戒，如是修習此四念處。比丘！夜來晝去，於汝當期善法之
<lb ed="N" n="0385a08"/>增長，不期於損滅。」</p>
<lb ed="N" n="0385a09"/><p xml:id="pN17p0385a0901">七</p><p xml:id="pN17p0385a0902" cb:place="inline">時，彼比丘歡喜、隨喜世尊之所說，從座而起，敬禮世尊，右繞而離去。</p>
<lb ed="N" n="0385a10"/><p xml:id="pN17p0385a1001"><ref cRef="PTS.S.5.188"/>八</p><p xml:id="pN17p0385a1002" cb:place="inline">時，彼比丘獨靜居，不放逸、熱誠、專精而住，不久後，善男子由正家而出家，
<lb ed="N" n="0385a11"/>究盡出家本義之無上梵行，於現法自證知、現證，具足而住，了知：諸漏已盡、梵
<lb ed="N" n="0385a12"/>行已立、所作已辦、更不受後有。</p>
<lb ed="N" n="0385a13"/><p xml:id="pN17p0385a1301">九</p><p xml:id="pN17p0385a1302" cb:place="inline">彼比丘成一阿羅漢。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0385a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四七〕第七　惡行</cb:mulu><head>〔四七〕第七　惡行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0385001" n="0385001"/></head>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0386a" n="0386a"/>
<lb ed="N" n="0386a01"/><p xml:id="pN17p0386a0101">※二</p><p xml:id="pN17p0386a0103" cb:place="inline">時，有一比丘，來詣世尊住處。詣已，敬禮世尊，坐於一面。坐於一面之彼比
<lb ed="N" n="0386a02"/>丘，白世尊曰：</p>
<lb ed="N" n="0386a03"/><p xml:id="pN17p0386a0301">三</p><p xml:id="pN17p0386a0302" cb:place="inline">「大德！願爲我略說法要，我聞世尊之法，則獨靜居，不放逸、熱誠、專精而住。」</p>
<lb ed="N" n="0386a04"/><p xml:id="pN17p0386a0401">「比丘！然則，汝應淸淨於善法之初。以何爲善法之初耶？</p>
<lb ed="N" n="0386a05"/><p xml:id="pN17p0386a0501">四</p><p xml:id="pN17p0386a0502" cb:place="inline">比丘！汝於此處，當斷身惡行，修習身善行；語……斷意〔惡行、修習意〕善
<lb ed="N" n="0386a06"/>行。比丘！汝斷身惡行，修習身善行，……語……斷意〔惡行、修習意〕善行者，
<lb ed="N" n="0386a07"/>比丘！則汝依於戒、立於戒，修習四念處。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0386a08"/><p xml:id="pN17p0386a0801">五</p><p xml:id="pN17p0386a0802" cb:place="inline">比丘！汝於此處，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；於受
<lb ed="N" n="0386a09"/>……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0386a10"/><p xml:id="pN17p0386a1001">六</p><p xml:id="pN17p0386a1002" cb:place="inline">比丘！汝依於戒、立於戒，如是修習此四念處。比丘！夜來晝去，於汝當期善
<lb ed="N" n="0386a11"/>法之增長，不期損滅。」</p>
<lb ed="N" n="0386a12"/><p xml:id="pN17p0386a1201">七～八</p><p xml:id="pN17p0386a1204" cb:place="inline">時，彼比丘……了知：諸漏已盡、梵行已立、所作已辦、更不受後有。</p>
<lb ed="N" n="0386a13"/><p xml:id="pN17p0386a1301">九</p><p xml:id="pN17p0386a1302" cb:place="inline">彼比丘成一阿羅漢。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0386a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0387a" n="0387a"/>
<lb ed="N" n="0387a01"/>
<lb ed="N" n="0387a02"/>
<lb ed="N" n="0387a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四八〕第八　友</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.5.189"/>〔四八〕第八　友</head>
<lb ed="N" n="0387a04"/><p xml:id="pN17p0387a0401">一</p><p xml:id="pN17p0387a0402" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍衛城</name>……</p>
<lb ed="N" n="0387a05"/><p xml:id="pN17p0387a0501">二</p><p xml:id="pN17p0387a0502" cb:place="inline">「諸比丘！汝等應哀愍、應思念於聽聞汝者，若有朋友、親戚、血族者，諸比丘！
<lb ed="N" n="0387a06"/>汝等則勸導於彼等，當修習四念處，使修習而住。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0387a07"/><p xml:id="pN17p0387a0701">三</p><p xml:id="pN17p0387a0702" cb:place="inline">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；
<lb ed="N" n="0387a08"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0387a09"/><p xml:id="pN17p0387a0901">四</p><p xml:id="pN17p0387a0902" cb:place="inline">諸比丘！汝等應哀愍，應思念於聽聞汝者，若有朋友、親戚、血族者，諸比丘！
<lb ed="N" n="0387a10"/>汝等則勸導於彼等，應修習此四念處，使修習而住。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0387a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔四九〕第九　受</cb:mulu><head>〔四九〕第九　受</head>
<lb ed="N" n="0387a12"/><p xml:id="pN17p0387a1201">一</p><p xml:id="pN17p0387a1202" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍衛城</name>……</p>
<lb ed="N" n="0387a13"/><p xml:id="pN17p0387a1301">二</p><p xml:id="pN17p0387a1302" cb:place="inline">「諸比丘！有三種受。以何爲三耶？乃樂受、苦受、不苦不樂受是。諸比丘！此
<lb ed="N" n="0387a14"/>爲三種受。</p>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0388a" n="0388a"/>
<lb ed="N" n="0388a01"/><p xml:id="pN17p0388a0101">三</p><p xml:id="pN17p0388a0102" cb:place="inline">諸比丘！爲徧知於此三種受，應修習四念處。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0388a02"/><p xml:id="pN17p0388a0201">四</p><p xml:id="pN17p0388a0202" cb:place="inline">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；
<lb ed="N" n="0388a03"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0388a04"/><p xml:id="pN17p0388a0401">五</p><p xml:id="pN17p0388a0402" cb:place="inline">諸比丘！爲徧知此三種受，應修習此四念處。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0388a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔五〇〕第十　漏</cb:mulu><head>〔五〇〕第十　漏</head>
<lb ed="N" n="0388a06"/><p xml:id="pN17p0388a0601">※二</p><p xml:id="pN17p0388a0603" cb:place="inline">「諸比丘！有三種漏？以何爲三漏耶？乃欲漏、有漏、無明漏是。諸比丘！此爲
<lb ed="N" n="0388a07"/>三種漏。</p>
<lb ed="N" n="0388a08"/><p xml:id="pN17p0388a0801"><ref cRef="PTS.S.5.190"/>三</p><p xml:id="pN17p0388a0802" cb:place="inline">諸比丘！爲斷此三種漏，應修習四念處。以何爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0388a09"/><p xml:id="pN17p0388a0901">四</p><p xml:id="pN17p0388a0902" cb:place="inline">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；
<lb ed="N" n="0388a10"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0388a11"/><p xml:id="pN17p0388a1101">五</p><p xml:id="pN17p0388a1102" cb:place="inline">諸比丘！爲斷此三種漏，應修習此四念處。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0388a12"/><p xml:id="pN17p0388a1201">第五　不死品（終）</p>
<lb ed="N" n="0388a13"/><p xml:id="pN17p0388a1301">此品之攝頌曰：</p>
<lb ed="N" n="0388a14"/><lg type="regular" xml:id="lgN17p0388a1401"><l>不死集起道</l>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0389a" n="0389a"/>
<lb ed="N" n="0389a01"/><l>正念與善聚</l>
<lb ed="N" n="0389a02"/><l>波羅提木叉</l>
<lb ed="N" n="0389a03"/><l>惡行友受漏</l></lg></cb:div>
<lb ed="N" n="0389a04"/>
<lb ed="N" n="0389a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第六　恆河廣說</cb:mulu><head>第六　恆河廣說<anchor xml:id="nkr_note_orig_0389001" n="0389001"/></head>
<lb ed="N" n="0389a06"/>
<lb ed="N" n="0389a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔五一～六二〕第一～十二</cb:mulu><head>〔五一～六二〕第一～十二</head>
<lb ed="N" n="0389a08"/><p xml:id="pN17p0389a0801">※二</p><p xml:id="pN17p0389a0803" cb:place="inline">「諸比丘！譬如恆河趣向於東，〔傾向於東，臨入於東〕。諸比丘！如是比丘，
<lb ed="N" n="0389a09"/>修習四念處、〔多修四念處，趣向於涅槃、傾向於涅槃、〕臨入於涅槃。</p>
<lb ed="N" n="0389a10"/><p xml:id="pN17p0389a1001">三</p><p xml:id="pN17p0389a1002" cb:place="inline">諸比丘！比丘云何修習四念處、多修四念處，趣向於涅槃、傾向於涅槃、臨入
<lb ed="N" n="0389a11"/>於涅槃耶？</p>
<lb ed="N" n="0389a12"/><p xml:id="pN17p0389a1201">四</p><p xml:id="pN17p0389a1202" cb:place="inline">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；
<lb ed="N" n="0389a13"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0389a14"/><p xml:id="pN17p0389a1401">諸比丘！比丘如是修習四念處、多修四念處，則趣向於涅槃、傾向於涅槃、臨
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0390a" n="0390a"/>
<lb ed="N" n="0390a01"/>入於涅槃。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0390a02"/>
<lb ed="N" n="0390a03"/>
<lb ed="N" n="0390a04"/>
<lb ed="N" n="0390a05"/><p xml:id="pN17p0390a0501">攝頌曰：</p>
<lb ed="N" n="0390a06"/><lg type="regular" xml:id="lgN17p0390a0601"><l>趣向東有六</l>
<lb ed="N" n="0390a07"/><l>趣向海有六</l>
<lb ed="N" n="0390a08"/><l>二六一十二</l>
<lb ed="N" n="0390a09"/><l>以此說本品</l></lg>
<lb ed="N" n="0390a10"/><p xml:id="pN17p0390a1001">若廣說恆河者，應以念處廣說。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0390a11"/>
<lb ed="N" n="0390a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第七　不放逸品</cb:mulu><head>第七　不放逸品<anchor xml:id="nkr_note_orig_0390001" n="0390001"/></head>
<lb ed="N" n="0390a13"/>
<lb ed="N" n="0390a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔六三～七二〕第一～十</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.S.5.191"/>〔六三～七二〕第一～十</head>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0391a" n="0391a"/>
<lb ed="N" n="0391a01"/><lg type="regular" xml:id="lgN17p0391a0101"><l>如來與足跡</l>
<lb ed="N" n="0391a02"/><l>屋頂與根核</l>
<lb ed="N" n="0391a03"/><l>夏生花王月</l>
<lb ed="N" n="0391a04"/><l>日衣等十句</l></lg>
<lb ed="N" n="0391a05"/>
<lb ed="N" n="0391a06"/>
<lb ed="N" n="0391a07"/>
<lb ed="N" n="0391a08"/><p xml:id="pN17p0391a0801">以念處廣說不放逸品、念處品。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="N" n="0391a09"/>
<lb ed="N" n="0391a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第八　力所作品</cb:mulu><head>第八　力所作品<anchor xml:id="nkr_note_orig_0391001" n="0391001"/></head>
<lb ed="N" n="0391a11"/>
<lb ed="N" n="0391a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔七三～八二〕第一～十</cb:mulu><head>〔七三～八二〕第一～十</head>
<lb ed="N" n="0391a13"/><lg xml:id="lgN17p0391a1301"><l><anchor xml:id="nkr_note_add_0391a1301" n="0391a1301"/><anchor xml:id="beg0391a1301" n="0391a1301"/>力<anchor xml:id="end0391a1301"/>與種子龍</l>
<lb ed="N" n="0391a14"/><l>樹木與甁芒</l>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0392a" n="0392a"/>
<lb ed="N" n="0392a01"/><l>虛空與客河</l></lg></cb:div>
<lb ed="N" n="0392a02"/>
<lb ed="N" n="0392a03"/>
<lb ed="N" n="0392a04"/>
<lb ed="N" n="0392a05"/><p xml:id="pN17p0392a0501">力所作品（終）</p>
<lb ed="N" n="0392a06"/><p xml:id="pN17p0392a0601">以念處可廣說品。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0392a07"/>
<lb ed="N" n="0392a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第九　尋覓品</cb:mulu><head>第九　尋覓品<anchor xml:id="nkr_note_orig_0392001" n="0392001"/></head>
<lb ed="N" n="0392a09"/>
<lb ed="N" n="0392a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔八三～九三〕第一～十一</cb:mulu><head>〔八三～九三〕第一～十一</head>
<lb ed="N" n="0392a11"/><lg type="regular" xml:id="lgN17p0392a1101"><l>尋覓與次第</l>
<lb ed="N" n="0392a12"/><l>漏與三苦礙</l>
<lb ed="N" n="0392a13"/><l>垢與捨與受</l>
<lb ed="N" n="0392a14"/><l>渴愛九尋覓</l></lg>
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0393a" n="0393a"/>
<lb ed="N" n="0393a01"/><p xml:id="pN17p0393a0101">以念處可廣說於品。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="N" n="0393a02"/>
<lb ed="N" n="0393a03"/>
<lb ed="N" n="0393a04"/>
<lb ed="N" n="0393a05"/>
<lb ed="N" n="0393a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第十　瀑流品</cb:mulu><head>第十　瀑流品<anchor xml:id="nkr_note_orig_0393001" n="0393001"/></head>
<lb ed="N" n="0393a07"/>
<lb ed="N" n="0393a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">〔九四～一〇三〕第一～九</cb:mulu><head>※〔九<anchor xml:id="nkr_note_add_0393a0801" n="0393a0801"/><anchor xml:id="beg0393a0801" n="0393a0801"/>四<anchor xml:id="end0393a0801"/>～一〇三〕第一～九</head>
<lb ed="N" n="0393a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">第十　上分結</cb:mulu><head>第十　上分結</head>
<lb ed="N" n="0393a10"/><p xml:id="pN17p0393a1001">※二</p><p xml:id="pN17p0393a1003" cb:place="inline">「諸比丘！有五種上分結。以何爲五耶？色貪、無色貪、慢、掉擧、無明是。
<lb ed="N" n="0393a11"/><ref cRef="PTS.S.5.192"/>諸比丘！此爲五種上分結。</p>
<lb ed="N" n="0393a12"/><p xml:id="pN17p0393a1201">三</p><p xml:id="pN17p0393a1202" cb:place="inline">諸比丘！爲證知…徧知……徧盡……斷滅此五上分結，應修習四念處。以何
<lb ed="N" n="0393a13"/>爲四耶？</p>
<lb ed="N" n="0393a14"/><p xml:id="pN17p0393a1401">四</p><p xml:id="pN17p0393a1402" cb:place="inline">諸比丘！於此有比丘，於身觀身，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住；
<pb ed="N" xml:id="N17.0006.0394a" n="0394a"/>
<lb ed="N" n="0394a01"/>於受……於心……於法觀法，熱誠、正知、正念，調伏世間之貪憂而住。</p>
<lb ed="N" n="0394a02"/><p xml:id="pN17p0394a0201">五</p><p xml:id="pN17p0394a0202" cb:place="inline">諸比丘！爲證知……徧知……徧盡……斷滅此五上分結，應修習此四念處。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0394a03"/><p xml:id="pN17p0394a0301">攝頌曰：</p>
<lb ed="N" n="0394a04"/><lg type="regular" xml:id="lgN17p0394a0401"><l>瀑流與軛取</l>
<lb ed="N" n="0394a05"/><l>繫隨眠妙欲</l>
<lb ed="N" n="0394a06"/><l>蓋蘊上下分</l></lg>
<lb ed="N" n="0394a07"/>
<lb ed="N" n="0394a08"/>
<lb ed="N" n="0394a09"/>
<lb ed="N" n="0394a10"/><p xml:id="pN17p0394a1001">瀑流品（終）</p>
<lb ed="N" n="0394a11"/><p xml:id="pN17p0394a1101">以念處應廣說於品</p>
<lb ed="N" n="0394a12"/><p xml:id="pN17p0394a1201">如廣說道相應，廣說念相應。</p>
<lb ed="N" n="0394a13"/><p xml:id="pN17p0394a1301">第三　念相應（終）</p></cb:div></cb:div></cb:div></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0324a0201" to="#end0324a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">心</lem><rdg wit="#wit.orig">身</rdg></app>
<app from="#beg0337a0601" to="#end0337a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">昧</lem><rdg wit="#wit.orig">味</rdg></app>
<app from="#beg0391a1301" to="#end0391a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">力<note type="cf1">N17n0006_p0311a08</note></lem><rdg wit="#wit.orig">果</rdg></app>
<app from="#beg0393a0801" to="#end0393a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">四</lem><rdg wit="#wit.orig">三</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="nanchuan-notes">
<head>漢譯南傳大藏經 校注</head>
<p>
<note n="0322001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0322001">雜阿含經二四･二〇（大正藏二･一七四b）。</note>
<note n="0322002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0322002">「此一乘道」，ekāya no ayam 讀爲 ekāyano ayam。</note>
<note n="0323001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0323001">雜阿含經二四･六～七（大正藏二･一七一b）。</note>
<note n="0323001" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0323001">雜阿含經二四･六【南傳】，～七（大正藏二･一七一b）。</note>
<note n="0324001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0324001">雜阿含經二四･三二（大正藏二･一七六a）。</note>
<note n="0326001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0326001">雜阿含經二四･一七（大正藏二･一七三c）。</note>
<note n="0328001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0328001">雜阿含經二四･七（大正藏二･一七一b）。</note>
<note n="0329001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0329001">本生經一六八原典第二卷五九頁。雜阿含經二四、一三（大正藏二･一七三c）。</note>
<note n="0331001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0331001">雜阿含經二四･一六（大正藏二･一七三b）。</note>
<note n="0331002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0331002">「運猿猴」，原本爲 kaṭṭhakataṅgāre 應從暹羅本之 makkaṭaṁ uddharitvā。</note>
<note n="0333001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0333001">雜阿含經二四･一二（大正藏二･一七二b）。</note>
<note n="0335001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0335001">長部經典原典第二卷九八頁。</note>
<note n="0338001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0338001">雜阿含經二四･一一（大正藏二･一七二a）。</note>
<note n="0342001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0342001">原本及暹羅本爲 bhikkhuni（ni）vassako ti 今讀爲 bhikkhunll dasako ti。</note>
<note n="0342001-1" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0342001-1">雜阿含經二四･一〇（大正藏二･一七二a）。</note>
<note n="0343001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0343001">長部經典自歡喜經原典第三卷九九～一〇一頁及一一六頁。雜阿含經一八･九（大正藏二･一三〇c）相當長部經典之固處。</note>
<note n="0343001" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0343001">長部經典自歡喜經原典第三卷九九【南傳】，～一〇一頁及一一六頁。雜阿含經一八･九（大正藏二･一三〇c）相當長部經典之固處。</note>
<note n="0346001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0346001">雜阿含經二四･三四（大正藏二･一七六b）。</note>
<note n="0349001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0349001">雜阿含經二四･三五（大正藏二･一七七a）。</note>
<note n="0351001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0351001">雜阿含經二四･二一（大正藏二･一七五a）。</note>
<note n="0353001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0353001">雜阿含經二四･二二（大正藏二･一七四c）。</note>
<note n="0354001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0354001">雜阿含經二四･三〇（大正藏二･一七六a）。</note>
<note n="0355001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0355001">雜阿含經四四･一二（大正藏二･三二二a）、二四･三（同一七一a），別譯雜阿含經五･一九（同上四一〇b）。</note>
<note n="0357001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0357001">雜阿含經二四･一五（大正藏二･一七三b），有部藥事七（同上二四･三二b）。</note>
<note n="0357002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0357002">「緣幢伎師」，在竹竿上演典藝之藝人。「幢」若直譯，爲「旃陀羅族之竹竿」。用於藝之竿。原註缺。</note>
<note n="0358001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0358001">雜阿含經二四･一九（大正藏二･一七四b）。</note>
<note n="0360001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0360001">雜阿含經二四･二五（大正藏二･一七五b）。</note>
<note n="0361001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0361001">雜阿含經二四･二九～三一（大正藏二･一七五c）。</note>
<note n="0361001" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0361001">雜阿含經二四･二九【南傳】，～三一（大正藏二･一七五c）。</note>
<note n="0363001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0363001">雜阿含經二四･二八（大正藏二･一七五b）。</note>
<note n="0364001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0364001">雜阿含經二四･二（大正藏二･一七一a）。</note>
<note n="0366001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0366001">雜阿含經二四･二三（大正藏二･一七五a）。</note>
<note n="0367001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0367001">阿那律原本爲 Anuruddha，由暹羅改爲 Anuruddho。</note>
<note n="0370001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0370001">雜阿含經三七･一六（大正藏二･二七〇c）。</note>
<note n="0370002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0370002">「蒙」，原本 puṭṭho 是 phuṭṭho 之誤。</note>
<note n="0372001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0372001">「未聞品」，原本 anussuta 應改爲 ananussuta 次經之見出者亦然。</note>
<note n="0373001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0373001">雜阿含經二四･三〇（大正藏二･一七六a）。</note>
<note n="0373001-1" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0373001-1">同上經。</note>
<note n="0374001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0374001">同上經。</note>
<note n="0374002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0374002">「由此岸到彼岸」，原本 aparāparaṁ 由暹羅本改爲 apārā pāraṁ。</note>
<note n="0377001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0377001">雜阿含經二四･二（大正藏二･一七一a）。</note>
<note n="0380001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0380001">雜阿含經二四･四（大正藏二･一七一a）。</note>
<note n="0380001-1" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0380001-1">雜阿含經二四･五（大正藏二･一七一a）。</note>
<note n="0381001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0381001">上之第十八經（原典一六七頁）。</note>
<note n="0383001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0383001">上第三五經（參照原典一八〇頁）。</note>
<note n="0384001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0384001">上之第五經（原典一四五頁），其經相當於漢譯。</note>
<note n="0385001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0385001">參照前經。雜阿含經二四･一一（大正藏二･一七二a）。</note>
<note n="0389001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0389001">第四五道相應九一經原典第五卷三八頁以下。</note>
<note n="0390001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0390001">第四五道相應一三九經（原典第五卷四一頁以下）。</note>
<note n="0391001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0391001">第四五道相應一四九經原典第五卷四五頁以下。但今之攝頌不同。</note>
<note n="0392001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0392001">第四五道相應一六一經，原典第五卷五四頁以下。</note>
<note n="0393001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0393001">第四五道相應一七一經（原典第五卷五九頁以下）。</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0324a0201" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="N17.0324a02.03" target="#nkr_note_add_0324a0201">心【CB】，身【南傳】</note>
<note n="0337a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0337a0601">昧【CB】，味【南傳】</note>
<note n="0391a1301" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="N17.0391a13.01" target="#nkr_note_add_0391a1301">力【CB】，果【南傳】</note>
<note n="0393a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0393a0801">四【CB】，三【南傳】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>