<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="N43n0019">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Chinese Translation of the Pāḷi Tipiṭaka (Yuan Heng Temple Edition), Electronic version, No. 19 無礙解道(第1卷-第2卷)</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">漢譯南傳大藏經（元亨寺版）數位版, No. 19 無礙解道(第1卷-第2卷)</title>
			<author>悟醒譯</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>NanChuan</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>2卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">N</idno>.<idno type="vol">43</idno>.<idno type="no">19</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Chinese Translation of the Pāḷi Tipiṭaka (Yuan Heng Temple Edition)</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">漢譯南傳大藏經（元亨寺版）</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">無礙解道(第1卷-第2卷)</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">OCR by CBETA, Text as provided by Ven. Zhiguang, Text as provided by Ven. Xiangyin</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA OCR，智光法師提供，祥因法師提供</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【南傳】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-11-06">
			<name>Ray Chou 周邦信</name>Created initial TEI XML P5a version with bm2p5a.py
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<cb:mulu type="其他" level="1">論母</cb:mulu><ref cRef="PTS.Paṭis.1.3" type="PTS_hide"/>
<milestone unit="juan" n="2"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0006a" n="0006a"/>
<lb ed="N" n="0006a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">大品</cb:mulu><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">大品第一　智論</cb:mulu><head>大品第一　智論</head>
<lb ed="N" n="0006a02"/>
<lb ed="N" n="0006a03"/>
<lb ed="N" n="0006a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第一章</cb:mulu><head>第一章</head>
<lb ed="N" n="0006a05"/>
<lb ed="N" n="0006a06"/>
<lb ed="N" n="0006a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">第一誦品</cb:mulu><head>第一誦品</head>
<lb ed="N" n="0006a08"/><p xml:id="pN43p0006a0801"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.4"/>一</p><p xml:id="pN43p0006a0802" cb:place="inline">「聽聞之慧是聞所成智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0006a09"/><p xml:id="pN43p0006a0901">云：「應證知此等之諸法」是聽聞，以其了知之慧是聞所成智。云：「應徧知此等
<lb ed="N" n="0006a10"/>之諸法」是聽聞，以其了知之慧是聞所成智。云：「應斷此等之諸法」是聽聞，以其了
<lb ed="N" n="0006a11"/>知之慧是聞所成智。云：「應修習此等之諸法」是聽聞，以其了知之慧是聞所成智。
<lb ed="N" n="0006a12"/>云：「應現証此等之諸法」是聽聞，以其了知之慧是聞所成智。云：「此等之諸法乃順
<lb ed="N" n="0006a13"/>退分」是聽聞，以其了知之慧是聞所成智。云：「此等之諸法乃順住分」是聽聞，以其
<lb ed="N" n="0006a14"/>了知之慧是聞所成智。云：「此等諸法乃順勝進分」是聽聞，以其了知之慧是聞所成
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0007a" n="0007a"/>
<lb ed="N" n="0007a01"/>智。云：「此等之諸法乃順決擇分」是聽聞，以其了知之慧是聞所成智。云：「一切諸
<lb ed="N" n="0007a02"/>行乃無常」是聽聞，以其了知慧是聞所成智。云：「一切諸行乃是苦」是聽聞，以其了
<lb ed="N" n="0007a03"/>知之慧是聞所成智。云：「一切諸行乃無我」是聽聞，以其了知之慧是聞所成智。云：
<lb ed="N" n="0007a04"/>「此是苦之聖諦」是聽聞，以其了知之慧是聞所成智。云：「此苦集之聖諦」是聽聞，
<lb ed="N" n="0007a05"/>以其了知之慧是聞所成智。云：「此苦滅之聖諦」是聽聞，以其了知之慧是聞所成智。
<lb ed="N" n="0007a06"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.5"/>云：「此順苦滅道之聖諦」是聽聞，以其了知之慧是聞所成智。</p>
<lb ed="N" n="0007a07"/><p xml:id="pN43p0007a0701">二</p><p xml:id="pN43p0007a0702" cb:place="inline">云：「『應証知此等之諸法』是聽聞，以其了知之慧是聞所成智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0007a08"/><p xml:id="pN43p0007a0801">應証知一法，〔是言〕一切有情依食而住<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007001" n="0007001"/>。應証知二法，〔是言〕二界<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007002" n="0007002"/>。應
<lb ed="N" n="0007a09"/>証知三法，〔是言〕三界<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007003" n="0007003"/>。應証知四法，〔是言〕四聖諦。應証知五法，〔是言〕五
<lb ed="N" n="0007a10"/>解脫處<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007004" n="0007004"/>。應証知六法，〔是言〕六無上<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007005" n="0007005"/>。應証知七法，〔是言〕七無過失事<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007006" n="0007006"/>。
<lb ed="N" n="0007a11"/>應証知八法，〔是言〕八勝處。應証知九法，〔是言〕九次第住<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007007" n="0007007"/>。應証知十法，〔是
<lb ed="N" n="0007a12"/>言〕十滅事<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007008" n="0007008"/>。</p>
<lb ed="N" n="0007a13"/><p xml:id="pN43p0007a1301">三</p><p xml:id="pN43p0007a1302" cb:place="inline">諸比丘！應証知一切。諸比丘！「應証知一切」者如何？諸比丘！應証知眼，應
<lb ed="N" n="0007a14"/>証知諸色，應証知眼識，應証知眼觸，卽應証知緣眼觸所生受之或樂、或苦、或不
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0008a" n="0008a"/>
<lb ed="N" n="0008a01"/>苦不樂。應証知耳，應証知諸聲，〔……乃至……〕應証知鼻，應証知諸香，〔……
<lb ed="N" n="0008a02"/>乃至……〕應証知舌，應証知諸味，〔……乃至……〕應証知身，應証知諸所觸，〔……
<lb ed="N" n="0008a03"/>乃至……〕應証知意，應証知諸法，應証知意識，應証知意觸，卽應証知緣意觸所
<lb ed="N" n="0008a04"/>生受之或樂、或苦、或不苦不樂。</p>
<lb ed="N" n="0008a05"/><p xml:id="pN43p0008a0501">四</p><p xml:id="pN43p0008a0502" cb:place="inline">應證知色，應證知受，應證知想，應證知諸行，應證知識。應證知眼，應證知
<lb ed="N" n="0008a06"/>耳，應證知鼻，應證知舌，應證知身，應證知意。應證知諸色，應證知諸聲，應證
<lb ed="N" n="0008a07"/>知香，應證知諸味，應證知諸所觸，應證知諸法。應證知眼識，應證知耳識，應證
<lb ed="N" n="0008a08"/>知鼻識，應證知舌識，應證知身識，應證知意識。應證知眼觸，應證知耳觸，應證
<lb ed="N" n="0008a09"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.6"/>知鼻觸，應證知舌觸，應證知身觸，應證知意觸。應證知眼觸所生之受，應證知耳
<lb ed="N" n="0008a10"/>觸所生之受，應證知鼻觸所生之受，應證知舌觸所生之受，應證知身觸所生之受，
<lb ed="N" n="0008a11"/>應證知意觸所生之受。應證知色想，應證知聲想，應證知香想，應證知味想，應證
<lb ed="N" n="0008a12"/>知所觸之想，應證知法想。應證知色之思，應證知聲之思，應證知香之思，應證知
<lb ed="N" n="0008a13"/>味之思，應證知所觸之思，應證知法之思。應證知色之渴愛，應證知聲之渴愛，應
<lb ed="N" n="0008a14"/>證知香之渴愛，應證知味之渴愛，應證知所觸之渴愛，應證知法之渴愛。應證知色
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0009a" n="0009a"/>
<lb ed="N" n="0009a01"/>之尋，應證知聲之尋，應證知香之尋，應證知味之尋，應證知所觸之尋，應證知法
<lb ed="N" n="0009a02"/>之尋。應證知色之伺，應證知聲之伺，應證知香之伺，應證知味之伺，應證知所觸
<lb ed="N" n="0009a03"/>之伺，應證知法之伺。</p>
<lb ed="N" n="0009a04"/><p xml:id="pN43p0009a0401">五</p><p xml:id="pN43p0009a0402" cb:place="inline">應證知地界，應證知水界，應證知火界，應證知風界，應證知空界，應證知識
<lb ed="N" n="0009a05"/>界。應證知地徧，應證知水徧，應證知火徧，應證知風徧，應證知靑徧，應證知黃
<lb ed="N" n="0009a06"/>徧，應證知赤徧，應證知白徧，應證知空徧，應證知識徧。</p>
<lb ed="N" n="0009a07"/><p xml:id="pN43p0009a0701">六</p><p xml:id="pN43p0009a0702" cb:place="inline">應證知髮，應證知毛，應證知爪，應證知齒，應證知皮，應證知肉，應證知筋，
<lb ed="N" n="0009a08"/>應證知骨，應證知骨髓，應證知腎，應證知心，應證知脾，應證知肋膜，應證知肝，
<lb ed="N" n="0009a09"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.7"/>應證知肺，應證知腸，應證知肛，應證知腹，應證知屎，應證知膽，應證知痰，應
<lb ed="N" n="0009a10"/>證知膿，應證知血，應證知汗，應證知脂，應證知淚，應證知膏，應證知唾，應證
<lb ed="N" n="0009a11"/>知洟，應證知黃水，應證知尿，應證知腦。</p>
<lb ed="N" n="0009a12"/><p xml:id="pN43p0009a1201">七</p><p xml:id="pN43p0009a1202" cb:place="inline">應證知眼處，應證知色處，應證知耳處，應證知聲處，應證知鼻處，應證知香
<lb ed="N" n="0009a13"/>處，應證知舌處，應證知味處，應證知身處，應證知所觸處，應證知意處，應證知
<lb ed="N" n="0009a14"/>法處。應證知眼界，應證知色界，應證知眼識界。應證知耳界，應證知聲界，應證
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0010a" n="0010a"/>
<lb ed="N" n="0010a01"/>知耳識界。應證知鼻界，應證知香界，應證知鼻識界。應證知舌界，應證知味界，
<lb ed="N" n="0010a02"/>應證知舌識界。應證知身界，應證知所觸界，應證知身識界。應證知意界，應證知
<lb ed="N" n="0010a03"/>法界，應證知意識界。應證知眼根，應證知耳根，應證知鼻根，應證知舌根，應證
<lb ed="N" n="0010a04"/>知身根，應證知意根，應證知命根，應證知女根，應證知男根，應證知樂根，應證
<lb ed="N" n="0010a05"/>知苦根，應證知喜根，應證知憂根，應證知捨根，應證知信根，應證知精進根，應
<lb ed="N" n="0010a06"/>證知念根，應證知定根，應證知慧根，應證知未知當知根，應證知已知根，應證知
<lb ed="N" n="0010a07"/>具知根。</p>
<lb ed="N" n="0010a08"/><p xml:id="pN43p0010a0801"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.8"/>八</p><p xml:id="pN43p0010a0802" cb:place="inline">應證知欲界，應證知色界，應證知無色界。應證知欲有，應證知色有，應證知
<lb ed="N" n="0010a09"/>無色有。應證知想有，應證知無想有，應證知非想非非想有。應證知一蘊有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0010009" n="0010009"/>，應
<lb ed="N" n="0010a10"/>證知四蘊有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0010010" n="0010010"/>，應證知五蘊有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0010011" n="0010011"/>。應證知初靜慮，應證知第二靜慮，應證知第三靜
<lb ed="N" n="0010a11"/>慮，應證知第四靜慮。</p>
<lb ed="N" n="0010a12"/><p xml:id="pN43p0010a1201">九</p><p xml:id="pN43p0010a1202" cb:place="inline">應證知慈心解脫，應證知悲心解脫，應證知喜心解脫，應證知捨心解脫。應證
<lb ed="N" n="0010a13"/>知虛空無邊處定，應證知識無邊處定，應證知無所有處定，應證知非想非非想處定。
<lb ed="N" n="0010a14"/>應證知無明，應證知行，應證知識，應證知名色，應證知六處，應證知觸，應證知
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0011a" n="0011a"/>
<lb ed="N" n="0011a01"/>受，應證知渴愛，應證知取，應證知有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0011012" n="0011012"/>，應證知生，應證知老死。</p>
<lb ed="N" n="0011a02"/><p xml:id="pN43p0011a0201">一〇</p><p xml:id="pN43p0011a0203" cb:place="inline">應證知苦，應證知苦集，應證知苦滅，應證知順苦滅道。應證知色，應證知
<lb ed="N" n="0011a03"/>色集，應證知色滅，應證知順色滅道。應證知受……乃至……應證知想……乃至……
<lb ed="N" n="0011a04"/>應證知行……乃至……應證知識。應證知眼……乃至……應證知老死，應證知老死
<lb ed="N" n="0011a05"/>集，應證知老死滅，應證知順老死滅道。</p>
<lb ed="N" n="0011a06"/><p xml:id="pN43p0011a0601">一一</p><p xml:id="pN43p0011a0603" cb:place="inline">應證知徧知苦義，應證知斷苦集義，應證知現證苦滅義，應證知修習順苦滅
<lb ed="N" n="0011a07"/>道義。應證知徧知色義，應證知斷色集義，應證知現證色滅義，應證知修習順色滅
<lb ed="N" n="0011a08"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.9"/>道義。應證知受……乃至……想……乃至……行……乃至……識……乃至……眼
<lb ed="N" n="0011a09"/>……乃至……徧知老死義，應證知斷老死集義，應證知現證老死滅義，應證知修習
<lb ed="N" n="0011a10"/>順老死滅道義。</p>
<lb ed="N" n="0011a11"/><p xml:id="pN43p0011a1101">一二</p><p xml:id="pN43p0011a1103" cb:place="inline">應證知通達苦之徧智義，應證知通達苦集之斷義，應證知通達苦滅之現證義，
<lb ed="N" n="0011a12"/>應證知通達修習順苦滅道義。應證知通達色之徧智義，應證知通達色集之斷義，應
<lb ed="N" n="0011a13"/>證知通達色滅之現證義，應證知通達順色滅道修習之義。應證知受之……乃至……
<lb ed="N" n="0011a14"/>想之……乃至……行之……乃至識之……乃至……眼之……乃至……通達老死之徧
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0012a" n="0012a"/>
<lb ed="N" n="0012a01"/>智義，應證知通達老死集之斷義，應證知通達老死滅之現證義，應證知通達順老死
<lb ed="N" n="0012a02"/>滅道之修習義。</p>
<lb ed="N" n="0012a03"/><p xml:id="pN43p0012a0301">一三</p><p xml:id="pN43p0012a0303" cb:place="inline">應證知苦，應證知苦集，應證知苦滅，應證知苦集滅，應證知苦之欲貪滅，
<lb ed="N" n="0012a04"/>應證知苦之嘗味，應證知苦之過患（痛苦），應證知苦之出離。應證知色，應證知色
<lb ed="N" n="0012a05"/>集，應證知色滅，應證知色集滅，應證知色之欲、貪滅，應證知色之嘗味，應證知
<lb ed="N" n="0012a06"/>色之過患，應證知色之出離。應證知受……乃至……應證知想……乃至……應證知
<lb ed="N" n="0012a07"/>行……乃至……應證知識……乃至……應證知眼……乃至……應證知老死，應證知
<lb ed="N" n="0012a08"/>老死集，應證知老死滅，應證知老死集滅，應證知老死之欲、貪滅，應證知老死之
<lb ed="N" n="0012a09"/>嘗味，應證知老死之過患，應證知老死之出離。</p>
<lb ed="N" n="0012a10"/><p xml:id="pN43p0012a1001"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.10"/>一四</p><p xml:id="pN43p0012a1003" cb:place="inline">應證知苦，應證知苦集，應證知苦滅，應證知順苦滅道，應證知苦之嘗味，
<lb ed="N" n="0012a11"/>應證知苦之過患，應證知苦之出離。應證知色，應證知色集，應證知色滅，應證知
<lb ed="N" n="0012a12"/>順色滅道，應證知色之嘗味，應證知色之過患，應證知色之出離。應證知受……乃
<lb ed="N" n="0012a13"/>至……應證知想……乃至……應證知行……乃至……應證知識……乃至……應證知
<lb ed="N" n="0012a14"/>眼……乃至……應證知老死，應證知老死集，應證知老死滅，應證知順老死滅道，
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0013a" n="0013a"/>
<lb ed="N" n="0013a01"/>應證知老死之嘗味，應證知老死之過患，應證知老死之出離。</p>
<lb ed="N" n="0013a02"/><p xml:id="pN43p0013a0201">一五</p><p xml:id="pN43p0013a0203" cb:place="inline">應證知無常觀，應證知苦觀，應證知無我觀，應證知涅槃觀，應證知離貪觀，
<lb ed="N" n="0013a03"/>應證知滅觀，應證知定棄觀。應證知色之無常觀，應證知色之苦觀，應證知色之無
<lb ed="N" n="0013a04"/>我觀，應證知色之涅槃觀，應證知色之離貪觀，應證知色之滅觀，應證知色之定棄
<lb ed="N" n="0013a05"/>觀。受之……乃至……想之……乃至……行之……乃至……識之……乃至……眼之
<lb ed="N" n="0013a06"/>……乃至……應證知老死之無常觀，應證知老死之苦觀，應證知老死之無我觀，應
<lb ed="N" n="0013a07"/>證知老死之涅槃觀。應證知老死之離貪觀，應證知老死之滅觀，應證知老死之定棄
<lb ed="N" n="0013a08"/>觀。</p>
<lb ed="N" n="0013a09"/><p xml:id="pN43p0013a0901">一六</p><p xml:id="pN43p0013a0903" cb:place="inline">應證知生，應證知轉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0013013" n="0013013"/>，應證知因相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0013014" n="0013014"/>，應證知存續<anchor xml:id="nkr_note_orig_0013015" n="0013015"/>，應證知結生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0013016" n="0013016"/>，應
<lb ed="N" n="0013a10"/>證知趣，應證知生成，應證知生起<anchor xml:id="nkr_note_orig_0013017" n="0013017"/>，應證知誕生，應證知老，應證知病，應證知
<lb ed="N" n="0013a11"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.11"/>死，應證知愁，應證知悲，應證知惱。應證知不生，應證知不轉，應證知不因相，
<lb ed="N" n="0013a12"/>應證知不存續，應證知不結生，應證知不趣，應證知不生成，應證知不生起，應證
<lb ed="N" n="0013a13"/>知不誕生，應證知不老，應證知不病，應證知不死，應證知不愁，應證知不悲，應
<lb ed="N" n="0013a14"/>證知不惱。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0014a" n="0014a"/>
<lb ed="N" n="0014a01"/><p xml:id="pN43p0014a0101">一七</p><p xml:id="pN43p0014a0103" cb:place="inline">應證知生，應證知不生，應證知轉，應證知不轉，應證知因相，應證知不因
<lb ed="N" n="0014a02"/>相，應證知存續，應證知不存續，應證知結生，應證知不結生，應證知趣，應證知
<lb ed="N" n="0014a03"/>不趣，應證知生成，應證知不生成，應證知生起，應證知不生起，應證知誕生，應
<lb ed="N" n="0014a04"/>證知不誕生，應證知老，應證知不老，應證知病，應證知不病，應證知死，應證知
<lb ed="N" n="0014a05"/>不死，應證知愁，應證知不愁，應證知悲，應證知不悲，應證知惱，應證知不惱。</p>
<lb ed="N" n="0014a06"/><p xml:id="pN43p0014a0601">一八</p><p xml:id="pN43p0014a0603" cb:place="inline">應證知生是苦，應證知轉是苦，應證知因相是苦，應證知存續是苦，應證知
<lb ed="N" n="0014a07"/>結生是苦，應證知趣是苦，應證知生成是苦，應證知生起是苦，應證知誕生是苦，
<lb ed="N" n="0014a08"/>應證知老是苦，應證知病是苦，應證知死是苦，應證知愁是苦，應證知悲是苦，應
<lb ed="N" n="0014a09"/>證知惱是苦。</p>
<lb ed="N" n="0014a10"/><p xml:id="pN43p0014a1001">一九</p><p xml:id="pN43p0014a1003" cb:place="inline">應證知不生是樂，應證知不轉是樂，應證知不因相是樂，應證知不存續是樂，
<lb ed="N" n="0014a11"/>應證知不趣是樂，應證知不生成生樂，應證知不生起是樂，應證知不誕生是樂，應
<lb ed="N" n="0014a12"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.12"/>證知不老是樂，應證知不病是樂，應證知不老是樂，應證知不愁是樂，應證知不悲
<lb ed="N" n="0014a13"/>是樂，應證知不惱是樂。</p>
<lb ed="N" n="0014a14"/><p xml:id="pN43p0014a1401">二〇</p><p xml:id="pN43p0014a1403" cb:place="inline">應證知生是苦，不生是樂。應證知轉是苦，不轉是樂。應證知因相是苦，不
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0015a" n="0015a"/>
<lb ed="N" n="0015a01"/>因相是樂。應證知存續是苦，不存續是樂。應證知結生是苦，不結生是樂。應證知
<lb ed="N" n="0015a02"/>趣是苦，不趣是樂。應證知生成是苦，不生成是樂。應證知生起是苦，不生起是樂。
<lb ed="N" n="0015a03"/>應證知誕生是苦，不誕生是樂。應證知老是苦，不老是樂。應證知病是苦，不病是
<lb ed="N" n="0015a04"/>樂。應證知愁是苦，不愁是樂。應證知悲是苦，不悲是樂。應證知惱是苦，不惱是
<lb ed="N" n="0015a05"/>樂。</p>
<lb ed="N" n="0015a06"/><p xml:id="pN43p0015a0601">二一</p><p xml:id="pN43p0015a0603" cb:place="inline">應證知生是怖畏，應證知轉是怖畏，應證知因相是怖畏，應證知存續是怖畏，
<lb ed="N" n="0015a07"/>應證知結生是怖畏，應證知趣是怖畏，應證知生成是怖畏，應證知生起是怖畏，應
<lb ed="N" n="0015a08"/>證知誕生是怖畏，應證知老是怖畏，應證知病是怖畏，應證知死是怖畏，應證知愁
<lb ed="N" n="0015a09"/>是怖畏，應證知悲是怖畏，應證知惱是怖畏。</p>
<lb ed="N" n="0015a10"/><p xml:id="pN43p0015a1001">二二</p><p xml:id="pN43p0015a1003" cb:place="inline">應證知不生是安穩，應證知不轉是安穩，應證知不因相是安穩，應證知不存
<lb ed="N" n="0015a11"/>續是安穩，應證知不結生是安穩，應證知不趣是安穩，應證知不生是安穩，應證知
<lb ed="N" n="0015a12"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.13"/>不生起是安穩，應證知不誕生是安穩，應證知不老是安穩，應證知不病是安穩，應
<lb ed="N" n="0015a13"/>證知不死是安穩，應證知不愁是安穩，應證知不悲是安穩，應證知不惱是安穩。</p>
<lb ed="N" n="0015a14"/><p xml:id="pN43p0015a1401">二三</p><p xml:id="pN43p0015a1403" cb:place="inline">應證知生是怖畏，不生是安穩。應證知轉是怖畏，不轉是安穩。應證知因相
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0016a" n="0016a"/>
<lb ed="N" n="0016a01"/>是怖畏，不因相是安穩。應證知存續是怖畏，不存續是安穩。應證知結生是怖畏，
<lb ed="N" n="0016a02"/>不結生是安穩。應證知趣是怖畏，不趣是安穩。應證知生成是怖畏，不生成是安穩。
<lb ed="N" n="0016a03"/>應證知生起是怖畏，不生起是安穩。應證知誕生是怖畏，不誕生是安穩。應證知老
<lb ed="N" n="0016a04"/>是怖畏，不老是安穩。應證知病是怖畏，不病是安穩。應證知死是怖畏，不死是安
<lb ed="N" n="0016a05"/>穩。應證知愁是怖畏，不愁是安穩。應證知悲是怖畏，不悲是安穩。應證知惱是怖
<lb ed="N" n="0016a06"/>畏，不惱是安穩。</p>
<lb ed="N" n="0016a07"/><p xml:id="pN43p0016a0701">二四</p><p xml:id="pN43p0016a0703" cb:place="inline">應證知生是愛染，應證知轉是愛染，應證知因相是愛染，應證知存續是愛染，
<lb ed="N" n="0016a08"/>應證知結生是愛染，應證知趣是愛染，應證知生是愛染，應證知生起是愛染，應證
<lb ed="N" n="0016a09"/>知誕生是愛染，應證知老是愛染，應證知病是愛染，應證知死是愛染，應證知愁是
<lb ed="N" n="0016a10"/>愛染，應證知悲是愛染，應證知惱是愛染。</p>
<lb ed="N" n="0016a11"/><p xml:id="pN43p0016a1101">二五</p><p xml:id="pN43p0016a1103" cb:place="inline">應證知不生乃非愛染，應證知不轉乃非愛染，應證知不因相乃非愛染，應證
<lb ed="N" n="0016a12"/>知不存續乃非愛染，應證知不結生乃非愛染，應證知不趣乃非愛染，應證知不生乃
<lb ed="N" n="0016a13"/>非愛染，應證知不生起乃非愛染，應證知不誕生乃非愛染，應證知不老乃非愛染，
<lb ed="N" n="0016a14"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.14"/>應證知不病乃非愛染，應證知不死乃非愛染，應證知不愁乃非愛染，應證知不悲乃
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0017a" n="0017a"/>
<lb ed="N" n="0017a01"/>非愛染，應證知不惱乃非愛染。</p>
<lb ed="N" n="0017a02"/><p xml:id="pN43p0017a0201">二六</p><p xml:id="pN43p0017a0203" cb:place="inline">應證知生是愛染，不生乃非愛染。應證知轉是愛染，不轉乃非愛染。應證知
<lb ed="N" n="0017a03"/>因相是愛染，不因相乃非愛染。應證知存續是愛染，不存續乃非愛染。應證知結生
<lb ed="N" n="0017a04"/>是愛染，不結生乃非愛染。應證知趣是愛染，不趣乃非愛染。應證知生是愛染，不
<lb ed="N" n="0017a05"/>生成乃非愛染。應證知生起是愛染，不生起乃非愛染。應證知誕生是愛染，不誕生
<lb ed="N" n="0017a06"/>乃非愛染。應證知老是愛染，不老乃非愛染。應證知病是愛染，不病乃非愛染。應
<lb ed="N" n="0017a07"/>證知死是愛染，不死乃非愛染。應證知愁是愛染，不愁乃非愛染。應證知悲是愛染，
<lb ed="N" n="0017a08"/>不悲乃非愛染。應證知惱是愛染，不惱乃非愛染。</p>
<lb ed="N" n="0017a09"/><p xml:id="pN43p0017a0901">二七</p><p xml:id="pN43p0017a0903" cb:place="inline">應證知生是諸行，應證知轉是諸行，應證知因相是諸行，應證知存續是諸行，
<lb ed="N" n="0017a10"/>應證知結生是諸行，應證知趣是諸行，應證知生成是諸行，應證知生起是諸行，應
<lb ed="N" n="0017a11"/>證知誕生是諸行，應證知老是諸行，應證知病是諸行，應證知死是諸行，應證知愁
<lb ed="N" n="0017a12"/>是諸行，應證知悲是諸行，應證知惱是諸行。</p>
<lb ed="N" n="0017a13"/><p xml:id="pN43p0017a1301">二八</p><p xml:id="pN43p0017a1303" cb:place="inline">應證知不生是涅槃，應證知不轉是涅槃，應證知不因相是涅槃，應證知不存
<lb ed="N" n="0017a14"/>續是涅槃，應證知不結生是涅槃，應證知不趣是涅槃，應證知不生成是涅槃，應證
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0018a" n="0018a"/>
<lb ed="N" n="0018a01"/>知不生起是涅槃，應證知不誕生是涅槃，應證知不老是涅槃，應證知不病是涅槃，
<lb ed="N" n="0018a02"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.15"/>應證知不死是涅槃，應證知不愁是涅槃，應證知不悲是涅槃，應證知不惱是涅槃。</p>
<lb ed="N" n="0018a03"/><p xml:id="pN43p0018a0301">二九</p><p xml:id="pN43p0018a0303" cb:place="inline">應證知生是諸行，不生是涅槃。應證知轉是諸行，不轉是涅槃。應證知因相
<lb ed="N" n="0018a04"/>是諸行，不因相是涅槃。應證知存續是諸行，不存續是涅槃。應證知結生是諸行，
<lb ed="N" n="0018a05"/>不結生是涅槃。應證知趣是諸行，不趣是涅槃。應證知生成是諸行，不生成是涅槃。
<lb ed="N" n="0018a06"/>應證知生起是諸行，不生起是涅槃。應證知誕生是諸行，不誕生是涅槃。應證知老
<lb ed="N" n="0018a07"/>是諸行，不老是涅槃。應證知病是諸行，不病是涅槃。應證知死是諸行，不死是涅
<lb ed="N" n="0018a08"/>槃。應證知愁是諸行，不愁是涅槃。應證知悲是諸行，不悲是涅槃。應證知惱是諸
<lb ed="N" n="0018a09"/>行，不惱是涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0018a10"/>
<lb ed="N" n="0018a11"/>
<lb ed="N" n="0018a12"/>
<lb ed="N" n="0018a13"/>
<lb ed="N" n="0018a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0019a" n="0019a"/>
<lb ed="N" n="0019a01"/>
<lb ed="N" n="0019a02"/>
<lb ed="N" n="0019a03"/>
<lb ed="N" n="0019a04"/>
<lb ed="N" n="0019a05"/>
<lb ed="N" n="0019a06"/>
<lb ed="N" n="0019a07"/>
<lb ed="N" n="0019a08"/>
<lb ed="N" n="0019a09"/>
<lb ed="N" n="0019a10"/>
<lb ed="N" n="0019a11"/>
<lb ed="N" n="0019a12"/>
<lb ed="N" n="0019a13"/>
<lb ed="N" n="0019a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0020a" n="0020a"/>
<lb ed="N" n="0020a01"/>
<lb ed="N" n="0020a02"/>
<lb ed="N" n="0020a03"/>
<lb ed="N" n="0020a04"/>
<lb ed="N" n="0020a05"/>
<lb ed="N" n="0020a06"/>
<lb ed="N" n="0020a07"/>
<lb ed="N" n="0020a08"/>
<lb ed="N" n="0020a09"/>
<lb ed="N" n="0020a10"/>
<lb ed="N" n="0020a11"/>
<lb ed="N" n="0020a12"/>
<lb ed="N" n="0020a13"/>
<lb ed="N" n="0020a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0021a" n="0021a"/>
<lb ed="N" n="0021a01"/>
<lb ed="N" n="0021a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">第二誦品</cb:mulu><head>第二誦品</head>
<lb ed="N" n="0021a03"/><p xml:id="pN43p0021a0301">三〇</p><p xml:id="pN43p0021a0303" cb:place="inline">應證知攝受之義，應證知伴屬之義，應證知圓滿之義，應證知一境<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021001" n="0021001"/>之義，
<lb ed="N" n="0021a04"/>應證知無散亂之義，應證知精勤之義，應證知無散逸之義，應證知無濁之義，應證
<lb ed="N" n="0021a05"/>知不動之義，應證知依一性近住<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021002" n="0021002"/>力之心住義，應證知所緣之義，應證知行境<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021003" n="0021003"/>之
<lb ed="N" n="0021a06"/>義，應證知斷之義，應證知永捨之義，應證知出離<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021004" n="0021004"/>之義，應證知退轉之義，應證
<lb ed="N" n="0021a07"/>知寂靜之義，應證知妙善之義，應證知解脫之義，應證知無漏之義，應證知度<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021005" n="0021005"/>之
<lb ed="N" n="0021a08"/>義，應證知無因相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021006" n="0021006"/>之義，應證知無願<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021007" n="0021007"/>之義，應證知空性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021008" n="0021008"/>之義，應證知一味之
<lb ed="N" n="0021a09"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.16"/>義，應證知不超越之義，應證知俱存<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021009" n="0021009"/>之義，應證知出離<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021010" n="0021010"/>之義，應證知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021011" n="0021011"/>因之義，
<lb ed="N" n="0021a10"/>應證知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021012" n="0021012"/>見之義，應證知增上之義。</p>
<lb ed="N" n="0021a11"/><p xml:id="pN43p0021a1101">三一</p><p xml:id="pN43p0021a1103" cb:place="inline">應證知寂止無散亂之義，應證知正觀之隨觀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021013" n="0021013"/>義，應證知止觀一味之義，應
<lb ed="N" n="0021a12"/>證知俱存不超越之義，應證知學之受持義，應證知所緣行境之義，應證知下劣心精
<lb ed="N" n="0021a13"/>勤之義，應證知制御掉擧心之義，應證知俱淸淨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021014" n="0021014"/>觀察之義，應證知殊勝證得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021015" n="0021015"/>之
<lb ed="N" n="0021a14"/>義，應證知上通達<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021016" n="0021016"/>之義，應證知諦之現觀義，應證知令住於滅義。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0022a" n="0022a"/>
<lb ed="N" n="0022a01"/><p xml:id="pN43p0022a0101">三二</p><p xml:id="pN43p0022a0103" cb:place="inline">應證知信根之勝解<anchor xml:id="nkr_note_orig_0022017" n="0022017"/>義，應證知精進根之精勤義，應證知念根之近住義，應
<lb ed="N" n="0022a02"/>證知定根無散亂之義，應證知慧根之見義。</p>
<lb ed="N" n="0022a03"/><p xml:id="pN43p0022a0301">三三</p><p xml:id="pN43p0022a0303" cb:place="inline">應證知於信力不信之不動義，應證知於精進力之懈怠不動義，應證知於念力
<lb ed="N" n="0022a04"/>之放逸不動義，應證知於定力之掉擧不動義，應證知於慧力之無明不動義。</p>
<lb ed="N" n="0022a05"/><p xml:id="pN43p0022a0501">三四</p><p xml:id="pN43p0022a0503" cb:place="inline">應證知覺支之近住義，應證知擇法覺支之思擇義，應證知精進覺支之精勤義，
<lb ed="N" n="0022a06"/>應證知喜覺支之徧滿義，應證知輕安覺支之寂靜義，應證知定覺支之無散亂義，應
<lb ed="N" n="0022a07"/>證知捨覺支之簡擇義。</p>
<lb ed="N" n="0022a08"/><p xml:id="pN43p0022a0801">三五</p><p xml:id="pN43p0022a0803" cb:place="inline">應證知正見之見義，應證知正思惟之現前解義，應證知正語之攝受義，應證
<lb ed="N" n="0022a09"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.17"/>知正業之等起義，應證知正命之淸淨義，應證知正精進之精勤義，應證知正念之近
<lb ed="N" n="0022a10"/>住義，應證知正定之無散亂義。</p>
<lb ed="N" n="0022a11"/><p xml:id="pN43p0022a1101">三六</p><p xml:id="pN43p0022a1103" cb:place="inline">應證知〔五〕根之增上義，應證知〔五〕力之不動義，應證知〔七〕覺支之
<lb ed="N" n="0022a12"/>出離義，應證知〔八聖〕道之因義，應證知〔四〕念住之近住義，應證知〔四〕正
<lb ed="N" n="0022a13"/>勤<anchor xml:id="nkr_note_orig_0022018" n="0022018"/>之勤義，應證知〔四〕神足之神通義，應證知〔四聖〕諦之如義，應證知〔四〕
<lb ed="N" n="0022a14"/>加行之止滅義，應證知〔四〕果之現證義，應證知尋之現前解義，應證知伺之伺案
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0023a" n="0023a"/>
<lb ed="N" n="0023a01"/>義，應證知喜之徧滿義，應證知樂之濕潤義，應證知心之一境義，應證知傾心之義，
<lb ed="N" n="0023a02"/>應證知識之義，應證知了知之義，應證知想之義，應證知一趣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0023019" n="0023019"/>之義。</p>
<lb ed="N" n="0023a03"/><p xml:id="pN43p0023a0301">三七</p><p xml:id="pN43p0023a0303" cb:place="inline">應證知通智之所知義，應證知徧智之度<anchor xml:id="nkr_note_orig_0023020" n="0023020"/>義，應證知斷之永捨義，應證知修
<lb ed="N" n="0023a04"/>習之一味義，應證知現證之觸接義，應證知〔五〕蘊之蘊義，應證知〔十八〕界之
<lb ed="N" n="0023a05"/>界義，應證知〔十二〕處之處義，應證知有爲〔法〕之有爲義，應證知無爲〔法〕
<lb ed="N" n="0023a06"/>之無爲義。</p>
<lb ed="N" n="0023a07"/><p xml:id="pN43p0023a0701">三八</p><p xml:id="pN43p0023a0703" cb:place="inline">應證知心之義，應證知心之無間義，應證知心之出離義，應證知心之退轉義，
<lb ed="N" n="0023a08"/>應證知心之因義，應證知心之緣義，應證知心之事義，應證知心之地義，應證知心
<lb ed="N" n="0023a09"/>之所緣義，應證知心之行境義，應證知心之所行義，應證知心之趣義，應證知心之
<lb ed="N" n="0023a10"/>引發義，應證知心之出義，應證知心之離義。</p>
<lb ed="N" n="0023a11"/><p xml:id="pN43p0023a1101"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.18"/>三九</p><p xml:id="pN43p0023a1103" cb:place="inline">應證知一性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0023021" n="0023021"/>之傾心義，應證知一性之識義，應證知一性之了知義，應證知
<lb ed="N" n="0023a12"/>一性之想義，應證知一性之一趣義，應證知一性之合義，應證知一性之躍進義，應
<lb ed="N" n="0023a13"/>證知一性之明寂義，應證知一性之停止義，應證知一性之解脫義，應證知見此一性
<lb ed="N" n="0023a14"/>寂靜義，應證知一性之乘所作義，應證知一性之實所作義，應證知一性之隨成義，
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0024a" n="0024a"/>
<lb ed="N" n="0024a01"/>應證知一性之徧熟義，應證知一性之善造作義，應證知一性之攝受義，應證知一性
<lb ed="N" n="0024a02"/>之伴屬義，應證知一性之圓滿義，應證知一性之總攝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0024022" n="0024022"/>義，應證知一性之攝持<anchor xml:id="nkr_note_orig_0024023" n="0024023"/>義，
<lb ed="N" n="0024a03"/>應證知一性之習義，應證知一性之修習義，應證知一性之多作義，應證知一性之善
<lb ed="N" n="0024a04"/>成就義，應證知一性之善解脫義。應證知一性之悟義，應證知一性之隨悟義，應證
<lb ed="N" n="0024a05"/>知一性之別別悟義，應證知一性之等悟義。應證知一性之覺義，應證知一性之隨覺
<lb ed="N" n="0024a06"/>義，應證知一性之別別覺義，應證知一性之等覺義，應證知一性之隨覺義，應證知
<lb ed="N" n="0024a07"/>一性之隨覺分義，應證知一性之別別覺分義，應證知一性之等覺分義。應證知一性
<lb ed="N" n="0024a08"/>之明義，應證知一性之開明義，應證知一性之隨明義，應證知一性之別別明義，應
<lb ed="N" n="0024a09"/>證知一性之等明義。</p>
<lb ed="N" n="0024a10"/><p xml:id="pN43p0024a1001">四〇</p><p xml:id="pN43p0024a1003" cb:place="inline">應證知開演之義，應證知徧照之義，應證知煩惱之煩熱義，應證知不垢之義，
<lb ed="N" n="0024a11"/>應證知離垢之義，應證知無垢之義。應證知等之義，應證知會之義，應證知離之義，
<lb ed="N" n="0024a12"/>應證知離所行之義，應證知離貪之義，應證知離貪所行之義。應證知滅之義，應證
<lb ed="N" n="0024a13"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.19"/>知滅所行之義。應證知最捨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0024024" n="0024024"/>之義，應證知最捨所行之義。應證知解脫之義，應證
<lb ed="N" n="0024a14"/>知解脫所行之義。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0025a" n="0025a"/>
<lb ed="N" n="0025a01"/><p xml:id="pN43p0025a0101">四一</p><p xml:id="pN43p0025a0103" cb:place="inline">應證知志欲之義，應證知志欲之根本義，應證知志欲之足義，應證知志欲之
<lb ed="N" n="0025a02"/>勤義，應證知志欲之神通義，應證知志欲之勝解義，應證知志欲之精勤義，應證知
<lb ed="N" n="0025a03"/>志欲之近住義，應證知志欲之無散亂義，應證知志欲之見義。</p>
<lb ed="N" n="0025a04"/><p xml:id="pN43p0025a0401">四二</p><p xml:id="pN43p0025a0403" cb:place="inline">應證知精進之義，應證知精進之根本義，應證知精進之足義，應證知精進之
<lb ed="N" n="0025a05"/>勤義，應證知精進之神通義，應證知精進之勝解義，應證知精進之精勤義，應證知
<lb ed="N" n="0025a06"/>精進之近住義，應證知精進之無散亂義，應證知精進之見義。</p>
<lb ed="N" n="0025a07"/><p xml:id="pN43p0025a0701">四三</p><p xml:id="pN43p0025a0703" cb:place="inline">應證知心之義，應證知心之根本義，應證知心之足義，應證知心之勤義，應
<lb ed="N" n="0025a08"/>證知心之神通義，應證知心之勝解義，應證知心之精勤義，應證知心之近住義，應
<lb ed="N" n="0025a09"/>證知心之無散亂義，應證知心之見義。</p>
<lb ed="N" n="0025a10"/><p xml:id="pN43p0025a1001">四四</p><p xml:id="pN43p0025a1003" cb:place="inline">應證知思惟之義，應證知思惟之根本義，應證知思惟之足義，應證知思惟之
<lb ed="N" n="0025a11"/>勤義，應證知思惟之神通義，應證知思惟之勝解義，應證知思惟之精勤義，應證知
<lb ed="N" n="0025a12"/>思惟之近住義，應證知思惟之無散亂義，應證知思惟之見義。</p>
<lb ed="N" n="0025a13"/><p xml:id="pN43p0025a1301">四五</p><p xml:id="pN43p0025a1303" cb:place="inline">應證知苦之義，應證知苦之害義，應證知苦之煩熱義，應證知苦之變壞義。
<lb ed="N" n="0025a14"/>應證知集之義，應證知集之存續義，應證知集之因緣義，應證知集之合義，應證知
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0026a" n="0026a"/>
<lb ed="N" n="0026a01"/>集之障礙義。應證知滅之義，應證知滅之出離義，應證知滅之離別義，應證知滅之
<lb ed="N" n="0026a02"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.20"/>無爲義，應證知滅之不死義。應證知道之義，應證知道之出離義，應證知道之因義，
<lb ed="N" n="0026a03"/>應證知道之見義，應證知道之增上義。</p>
<lb ed="N" n="0026a04"/><p xml:id="pN43p0026a0401">四六</p><p xml:id="pN43p0026a0403" cb:place="inline">應證知如之義，應證知無我之義，應證知諦之義，應證知通達之義，應證知
<lb ed="N" n="0026a05"/>證知之義，應證知徧知之義，應證知法之義，應證知界之義，應證知所知之義，應
<lb ed="N" n="0026a06"/>證知現證之義，應證知觸接之義，應證知現觀之義。</p>
<lb ed="N" n="0026a07"/><p xml:id="pN43p0026a0701">四七</p><p xml:id="pN43p0026a0703" cb:place="inline">應證知出離，應證知無瞋，應證知光明想，應證知無散亂，應證知法決定，
<lb ed="N" n="0026a08"/>應證知智，應證知勝喜，應證知初靜慮，應證知第二靜慮，應證知第三靜慮，應證
<lb ed="N" n="0026a09"/>知第四靜慮，應證知虛空無邊處定，應證知識無邊處定，應證知無所有處定，應證
<lb ed="N" n="0026a10"/>知非想非非想處定。</p>
<lb ed="N" n="0026a11"/><p xml:id="pN43p0026a1101">四八</p><p xml:id="pN43p0026a1103" cb:place="inline">應證知無常觀，應證知苦觀，應證知無我觀，應證知厭惡觀，應證知離貪觀，
<lb ed="N" n="0026a12"/>應證知滅觀，應證知定棄觀，應證知盡觀，應證知衰觀，應證知變壞觀，應證知無
<lb ed="N" n="0026a13"/>因相觀，應證知無願觀，應證知空性觀，應證知增上慧法正觀，應證知如實智見，
<lb ed="N" n="0026a14"/>應證知過患觀，應證知簡擇觀，應證知退轉觀。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0027a" n="0027a"/>
<lb ed="N" n="0027a01"/><p xml:id="pN43p0027a0101">四九</p><p xml:id="pN43p0027a0103" cb:place="inline">應證知預流道，應證知預流果得，應證知一來道，應證知一來果得，應證知
<lb ed="N" n="0027a02"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.21"/>不還道，應證知不還果得，應證知阿羅漢道，應證知阿羅漢果得。</p>
<lb ed="N" n="0027a03"/><p xml:id="pN43p0027a0301">五〇</p><p xml:id="pN43p0027a0303" cb:place="inline">依勝解之義應證知信根，依精勤之義應證知精進根，依近住之義應證知念根，
<lb ed="N" n="0027a04"/>依無散亂之義應證知定根，依見之義應證知慧根。依於不信不動之義應證知信力，
<lb ed="N" n="0027a05"/>依於懈怠不動之義應證知精進力，依於放逸不動之義應證知念力，依於掉擧不動之
<lb ed="N" n="0027a06"/>義應證知定力，依於無明不動之義應證知慧力。</p>
<lb ed="N" n="0027a07"/><p xml:id="pN43p0027a0701">五一</p><p xml:id="pN43p0027a0703" cb:place="inline">依近住之義應證知念覺支，依思擇之義應證知擇法覺支，依精勤之義應證知
<lb ed="N" n="0027a08"/>精進覺支，依徧滿之義應證知喜覺支，依寂靜之義應證知輕安覺支，依無散亂之義
<lb ed="N" n="0027a09"/>應證知定覺支，依簡擇之義應證知捨覺支。</p>
<lb ed="N" n="0027a10"/><p xml:id="pN43p0027a1001">五二</p><p xml:id="pN43p0027a1003" cb:place="inline">依見之義應證知正見，依現前解之義應證知正思惟，依攝受之義應證知正語，
<lb ed="N" n="0027a11"/>依等起之義應證知正業，依淸淨之義應證知正命，依精勤之義應證知正精進，依近
<lb ed="N" n="0027a12"/>住之義應證知正念，依無散亂之義應證知正定。</p>
<lb ed="N" n="0027a13"/><p xml:id="pN43p0027a1301">五三</p><p xml:id="pN43p0027a1303" cb:place="inline">依增上之義應證知〔五〕根，依不動之義應證知〔五〕力，依出離之義應證
<lb ed="N" n="0027a14"/>知〔七〕覺支，依因之義應證知〔八聖〕道，依近住之義應證知〔四〕念住，依勤
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0028a" n="0028a"/>
<lb ed="N" n="0028a01"/>之義應證知〔四〕正勤，依神通之義應證知〔四〕神足，依如之義應知四聖諦，依
<lb ed="N" n="0028a02"/>無散亂之義應證知寂止，依隨觀之義應證知正觀，依一味之義應證知止觀，依不超
<lb ed="N" n="0028a03"/>越之義應證知俱存。</p>
<lb ed="N" n="0028a04"/><p xml:id="pN43p0028a0401">五四</p><p xml:id="pN43p0028a0403" cb:place="inline">依律儀之義應證知戒淸淨，依無散亂之義應證知心淸淨，依見之義應知見淸
<lb ed="N" n="0028a05"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.22"/>淨，依解脫之義應證知解脫，依通達之義應證知明，依永捨之義應證知解脫，依斷
<lb ed="N" n="0028a06"/>之義應證知盡智，依止滅之義應證知無生智，依根本之義應證知志欲，依等起之義
<lb ed="N" n="0028a07"/>應證知作意，依總攝之義應證知觸，依等趣之義應證知受，依現前之義應證知定，
<lb ed="N" n="0028a08"/>依增上之義應證知念，依此上之義應證知慧，依堅固之意應證知解脫，依盡際<anchor xml:id="nkr_note_orig_0028025" n="0028025"/>之
<lb ed="N" n="0028a09"/>義應證知入不死涅槃。</p>
<lb ed="N" n="0028a10"/><p xml:id="pN43p0028a1001">五五</p><p xml:id="pN43p0028a1003" cb:place="inline">凡所證知諸法悉已得知。此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「『應
<lb ed="N" n="0028a11"/>證知此等諸法』是云聽聞，以其了知之慧是聞所成智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0028a12"/>
<lb ed="N" n="0028a13"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0029a" n="0029a"/>
<lb ed="N" n="0029a01"/>
<lb ed="N" n="0029a02"/>
<lb ed="N" n="0029a03"/>
<lb ed="N" n="0029a04"/>
<lb ed="N" n="0029a05"/>
<lb ed="N" n="0029a06"/>
<lb ed="N" n="0029a07"/>
<lb ed="N" n="0029a08"/>
<lb ed="N" n="0029a09"/>
<lb ed="N" n="0029a10"/>
<lb ed="N" n="0029a11"/>
<lb ed="N" n="0029a12"/>
<lb ed="N" n="0029a13"/>
<lb ed="N" n="0029a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0030a" n="0030a"/>
<lb ed="N" n="0030a01"/>
<lb ed="N" n="0030a02"/>
<lb ed="N" n="0030a03"/>
<lb ed="N" n="0030a04"/>
<lb ed="N" n="0030a05"/>
<lb ed="N" n="0030a06"/>
<lb ed="N" n="0030a07"/>
<lb ed="N" n="0030a08"/>
<lb ed="N" n="0030a09"/>
<lb ed="N" n="0030a10"/>
<lb ed="N" n="0030a11"/>
<lb ed="N" n="0030a12"/>
<lb ed="N" n="0030a13"/>
<lb ed="N" n="0030a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0031a" n="0031a"/>
<lb ed="N" n="0031a01"/>
<lb ed="N" n="0031a02"/>
<lb ed="N" n="0031a03"/>
<lb ed="N" n="0031a04"/>
<lb ed="N" n="0031a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">第三誦品</cb:mulu><head>第三誦品</head>
<lb ed="N" n="0031a06"/><p xml:id="pN43p0031a0601">五六</p><p xml:id="pN43p0031a0603" cb:place="inline">云：「『應徧知此等諸法』是聽聞，以其了知之慧是聞所成智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0031a07"/><p xml:id="pN43p0031a0701">應徧知一法，〔是言〕觸是有漏之所取。應徧知二法，〔是言〕名、色。應徧知
<lb ed="N" n="0031a08"/>三法，〔是言〕三受。應徧知四法，〔是言〕四食。應徧知五法，〔是言〕五取蘊。應
<lb ed="N" n="0031a09"/>徧知六法，〔是言〕六內處。應徧知七法，〔是言〕七識住<anchor xml:id="nkr_note_orig_0031001" n="0031001"/>。應徧知八法，〔是言〕
<lb ed="N" n="0031a10"/>八世法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0031002" n="0031002"/>。應徧知九法，〔是言〕九有情居<anchor xml:id="nkr_note_orig_0031003" n="0031003"/>。應徧知十法，〔是言〕十處<anchor xml:id="nkr_note_orig_0031004" n="0031004"/>。</p>
<lb ed="N" n="0031a11"/><p xml:id="pN43p0031a1101">五七</p><p xml:id="pN43p0031a1103" cb:place="inline">諸比丘！應徧知一切。諸比丘！「應徧知一切」者如何？諸比丘！應徧知眼，
<lb ed="N" n="0031a12"/>應徧知諸色，應徧知眼識，應徧知眼觸，卽應徧知以眼觸爲緣所生之受或樂、或苦、
<lb ed="N" n="0031a13"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.23"/>或不苦不樂。應徧知耳，應徧知諸聲，……乃至……應徧知鼻，應徧知諸香……乃
<lb ed="N" n="0031a14"/>至……應徧知舌，應徧知諸味……乃至……應徧知身，應徧知諸所觸……乃至……
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0032a" n="0032a"/>
<lb ed="N" n="0032a01"/>應徧知意，應徧知諸法，應徧知意識，應徧知意觸，卽應徧知以意觸爲緣所生之受
<lb ed="N" n="0032a02"/>或樂、或苦、或不苦不樂。</p>
<lb ed="N" n="0032a03"/><p xml:id="pN43p0032a0301">五八</p><p xml:id="pN43p0032a0303" cb:place="inline">應徧知色，應徧知受，應徧知想，應徧知諸行，應徧知識，應徧知眼……乃
<lb ed="N" n="0032a04"/>至……老死……乃至……依盡際之義應徧知不死而入涅槃。凡爲諸法之獲得故而精
<lb ed="N" n="0032a05"/>進者，已獲得其諸法。如是其諸法令徧知且令度。</p>
<lb ed="N" n="0032a06"/><p xml:id="pN43p0032a0601">五九</p><p xml:id="pN43p0032a0603" cb:place="inline">爲獲得出離故而精進者，已獲得其出離。如是此法令徧知且令度。爲獲得無
<lb ed="N" n="0032a07"/>瞋故而精進者，已獲得其無瞋。如是此法令徧知且令度。</p>
<lb ed="N" n="0032a08"/><p xml:id="pN43p0032a0801">爲獲得光明想故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0032a09"/><p xml:id="pN43p0032a0901">爲獲得無散亂故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0032a10"/><p xml:id="pN43p0032a1001">爲獲得法決定故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0032a11"/><p xml:id="pN43p0032a1101">爲獲得智故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0032a12"/><p xml:id="pN43p0032a1201">爲獲得勝喜故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0032a13"/><p xml:id="pN43p0032a1301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.24"/>六〇</p><p xml:id="pN43p0032a1303" cb:place="inline">爲獲得初靜慮故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0032a14"/><p xml:id="pN43p0032a1401">爲獲第二靜慮故……〔乃至〕……且令度。爲獲得第三靜慮故……〔乃至〕……
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0033a" n="0033a"/>
<lb ed="N" n="0033a01"/>爲獲得第四靜慮故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0033a02"/><p xml:id="pN43p0033a0201">爲獲得虛空無邊處定故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0033a03"/><p xml:id="pN43p0033a0301">爲獲得識無邊處定故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0033a04"/><p xml:id="pN43p0033a0401">爲獲得無所有處定故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0033a05"/><p xml:id="pN43p0033a0501">爲獲得非想非非想處定故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0033a06"/><p xml:id="pN43p0033a0601">六一</p><p xml:id="pN43p0033a0603" cb:place="inline">爲獲得無常觀故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0033a07"/><p xml:id="pN43p0033a0701">爲獲得苦觀故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0033a08"/><p xml:id="pN43p0033a0801">爲獲得無我觀故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0033a09"/><p xml:id="pN43p0033a0901">爲獲得涅槃觀故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0033a10"/><p xml:id="pN43p0033a1001">爲獲得離貪觀故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0033a11"/><p xml:id="pN43p0033a1101">爲獲得滅觀故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0033a12"/><p xml:id="pN43p0033a1201"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.25"/>爲獲得定棄觀故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0033a13"/><p xml:id="pN43p0033a1301">爲獲得盡觀故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0033a14"/><p xml:id="pN43p0033a1401">爲獲得衰觀故……〔乃至〕……且令度。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0034a" n="0034a"/>
<lb ed="N" n="0034a01"/><p xml:id="pN43p0034a0101">爲獲得變壞觀故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0034a02"/><p xml:id="pN43p0034a0201">爲獲得無因相觀故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0034a03"/><p xml:id="pN43p0034a0301">爲獲得無願觀故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0034a04"/><p xml:id="pN43p0034a0401">爲獲得空性觀故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0034a05"/><p xml:id="pN43p0034a0501">六二</p><p xml:id="pN43p0034a0503" cb:place="inline">爲獲得增上慧法之正觀故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0034a06"/><p xml:id="pN43p0034a0601">爲獲得如實知見故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0034a07"/><p xml:id="pN43p0034a0701">爲獲得過患觀故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0034a08"/><p xml:id="pN43p0034a0801">爲獲得簡擇觀故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0034a09"/><p xml:id="pN43p0034a0901">爲獲得退轉觀故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0034a10"/><p xml:id="pN43p0034a1001">六三</p><p xml:id="pN43p0034a1003" cb:place="inline">爲獲得預流道故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0034a11"/><p xml:id="pN43p0034a1101"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.26"/>爲獲得一來道故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0034a12"/><p xml:id="pN43p0034a1201">爲獲得不還道故……〔乃至〕……且令度。</p>
<lb ed="N" n="0034a13"/><p xml:id="pN43p0034a1301">爲獲得阿羅漢道故而精進者，已獲得阿羅漢道。如是而徧知此法且令度。</p>
<lb ed="N" n="0034a14"/><p xml:id="pN43p0034a1401">凡爲諸法之獲得故而精進者，已獲得其諸法，如是其諸法令徧知且令度。此依
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0035a" n="0035a"/>
<lb ed="N" n="0035a01"/>所知之義是智，依其了知義是慧。故曰「『應徧知此等諸法』是聽聞，以其了知之慧
<lb ed="N" n="0035a02"/>是聞所成智。」</p>
<lb ed="N" n="0035a03"/><p xml:id="pN43p0035a0301">六四</p><p xml:id="pN43p0035a0303" cb:place="inline">云：「『應斷此等諸法』是聽聞，以其了知之慧是聞所成智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0035a04"/><p xml:id="pN43p0035a0401">應斷一法，〔是言〕我慢。應斷二法，〔是言〕無明與有愛。應斷三法，〔是言〕
<lb ed="N" n="0035a05"/>三愛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035005" n="0035005"/>。應斷四法，〔是言〕四暴流<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035006" n="0035006"/>。應斷五法，〔是言〕五蓋<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035007" n="0035007"/>。應斷六法，〔是
<lb ed="N" n="0035a06"/>言〕六愛身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035008" n="0035008"/>。應斷七法，〔是言〕七隨眠<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035009" n="0035009"/>。應斷八法，〔是言〕八邪性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035010" n="0035010"/>。應斷
<lb ed="N" n="0035a07"/>九法，〔是言〕九愛根<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035011" n="0035011"/>。應斷十法，〔是言〕十邪性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035012" n="0035012"/>。</p>
<lb ed="N" n="0035a08"/><p xml:id="pN43p0035a0801">六五</p><p xml:id="pN43p0035a0803" cb:place="inline">斷有二，〔是言〕斷斷與止斷。斷斷者，是修習順出世間滅盡者之〔斷〕，止
<lb ed="N" n="0035a09"/>斷者，是獲果刹那之〔斷〕。</p>
<lb ed="N" n="0035a10"/><p xml:id="pN43p0035a1001">斷有三，〔是言〕斷諸欲是離卽出離，離諸色卽無色，有、有爲、緣已生之滅是
<lb ed="N" n="0035a11"/>離也。獲得出離者是斷諸欲且永捨。獲得無色者是斷諸色且永捨。獲得滅者是斷諸
<lb ed="N" n="0035a12"/>行且永捨。</p>
<lb ed="N" n="0035a13"/><p xml:id="pN43p0035a1301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.27"/>斷有四，〔是言〕通達徧智通達而斷苦諦，通達斷通達而斷集諦，通達現證通達
<lb ed="N" n="0035a14"/>而斷滅諦，通達修習通達而斷道諦。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0036a" n="0036a"/>
<lb ed="N" n="0036a01"/><p xml:id="pN43p0036a0101">斷有五，〔是言〕消除斷，決定斷、斷斷、止斷及出離斷。消除斷者乃修習初靜
<lb ed="N" n="0036a02"/>慮者〔云斷五蓋〕。決定斷者乃修習順決擇分之定〔云斷〕成見。斷斷者乃修習順出
<lb ed="N" n="0036a03"/>世間滅盡道者之斷。止斷者乃獲果刹那之〔斷〕。出離斷者乃滅〔卽〕涅槃。</p>
<lb ed="N" n="0036a04"/><p xml:id="pN43p0036a0401">六六</p><p xml:id="pN43p0036a0403" cb:place="inline">諸比丘！應斷一切。諸比丘！「應斷一切」者如何？諸比丘！應斷眼，應斷諸
<lb ed="N" n="0036a05"/>色，應斷眼識，應斷眼觸，卽應斷以眼觸爲緣所生受之或樂、或苦、或不苦不樂。
<lb ed="N" n="0036a06"/>應斷耳，應斷諸聲〔……乃至……〕應斷鼻，應斷諸香〔……乃至……〕應斷舌，
<lb ed="N" n="0036a07"/>應斷諸味〔……乃至……〕應斷身，應斷諸所觸〔……乃至……〕應斷意，應斷諸
<lb ed="N" n="0036a08"/>法，應斷意識，應斷意觸，卽應斷以意觸爲緣所生受之或樂、或苦、或不苦不樂。</p>
<lb ed="N" n="0036a09"/><p xml:id="pN43p0036a0901">斷見色，斷見受，斷見想，斷見諸行，斷見識。斷見眼……乃至……老死……
<lb ed="N" n="0036a10"/>乃至……依盡際之義見斷而入不死涅槃。</p>
<lb ed="N" n="0036a11"/><p xml:id="pN43p0036a1101">凡所斷之諸法悉被永捨。此依所知之義是智，依其了知之義是慧。故曰：「『應
<lb ed="N" n="0036a12"/>斷此等諸法』是聽聞，以其了知之慧是聞所成智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0036a13"/>
<lb ed="N" n="0036a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0037a" n="0037a"/>
<lb ed="N" n="0037a01"/>
<lb ed="N" n="0037a02"/>
<lb ed="N" n="0037a03"/>
<lb ed="N" n="0037a04"/>
<lb ed="N" n="0037a05"/>
<lb ed="N" n="0037a06"/>
<lb ed="N" n="0037a07"/>
<lb ed="N" n="0037a08"/>
<lb ed="N" n="0037a09"/>
<lb ed="N" n="0037a10"/>
<lb ed="N" n="0037a11"/>
<lb ed="N" n="0037a12"/>
<lb ed="N" n="0037a13"/>
<lb ed="N" n="0037a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0038a" n="0038a"/>
<lb ed="N" n="0038a01"/>
<lb ed="N" n="0038a02"/>
<lb ed="N" n="0038a03"/>
<lb ed="N" n="0038a04"/>
<lb ed="N" n="0038a05"/>
<lb ed="N" n="0038a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">第四誦品</cb:mulu><head>第四誦品</head>
<lb ed="N" n="0038a07"/><p xml:id="pN43p0038a0701"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.28"/>六七</p><p xml:id="pN43p0038a0703" cb:place="inline">云：「『應修習此等諸法』是聽聞，以其了知之慧是聞所成智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0038a08"/><p xml:id="pN43p0038a0801">應修習一法，〔是言〕喜悅俱行之身念。應修習二法，〔是言〕寂止與正觀。應
<lb ed="N" n="0038a09"/>修習三法，〔是言〕三三摩地<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038001" n="0038001"/>。應修習四法，〔是言〕四念住。應修習五法，〔是言〕
<lb ed="N" n="0038a10"/>五支正定<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038002" n="0038002"/>。應修習六法，〔是言〕六隨念處<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038003" n="0038003"/>。應修習七法，〔是言〕七覺支。應
<lb ed="N" n="0038a11"/>修習八法，〔是言〕八支聖道。應修習九法，〔是言〕九精進致淨支<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038004" n="0038004"/>。應修習十法，
<lb ed="N" n="0038a12"/>〔是言〕十徧處<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038005" n="0038005"/>。</p>
<lb ed="N" n="0038a13"/><p xml:id="pN43p0038a1301">六八</p><p xml:id="pN43p0038a1303" cb:place="inline">修習有二，〔是言〕世間修習與出世間修習。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0039a" n="0039a"/>
<lb ed="N" n="0039a01"/><p xml:id="pN43p0039a0101">修習有三，〔是言〕色纏善法之修習、無色纏善法之修習及非所攝善法之修習。
<lb ed="N" n="0039a02"/>色纏善法之修習有劣、有中、有勝。無色纏善法之修習有劣、有中、有勝。非所攝
<lb ed="N" n="0039a03"/>善法之修習則是〔常〕勝。</p>
<lb ed="N" n="0039a04"/><p xml:id="pN43p0039a0401">修習有四，〔是言〕通達徧智通達而修習苦諦，通達斷通達而修習集諦，通達現
<lb ed="N" n="0039a05"/>證通達而修習滅諦，通達修習通達而修習道諦。此是四修習。</p>
<lb ed="N" n="0039a06"/><p xml:id="pN43p0039a0601">六九</p><p xml:id="pN43p0039a0603" cb:place="inline">次又修習有四，〔是言〕尋求修習，獲得修習，一味修習及習修習。</p>
<lb ed="N" n="0039a07"/><p xml:id="pN43p0039a0701">何爲尋求修習？〔是言〕「凡修定者於其時所生諸法是一味」，此是尋求修習。</p>
<lb ed="N" n="0039a08"/><p xml:id="pN43p0039a0801">何爲獲得修習？〔是言〕「凡已修定者於其時所生諸法相互不超越」，此是獲得
<lb ed="N" n="0039a09"/>修習。</p>
<lb ed="N" n="0039a10"/><p xml:id="pN43p0039a1001">七〇</p><p xml:id="pN43p0039a1003" cb:place="inline">何是一味修習？〔是言〕「依勝解之義修習信根者，依信根之力故，其他之四
<lb ed="N" n="0039a11"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.29"/>根是一味」，依四根一味之義而修習。云：「依精勤之義修習精進根者，依精進根之
<lb ed="N" n="0039a12"/>力故其〔他〕四根是一味」，依四根一味之力而修習。云：「依近住之義修習念根者
<lb ed="N" n="0039a13"/>……〔乃至〕……是一味」……〔乃至〕……而修習。云：「依無散亂之義修習定根
<lb ed="N" n="0039a14"/>者……〔乃至〕……是一味」……〔乃至〕……是修習。云：「依見之義修習慧根者
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0040a" n="0040a"/>
<lb ed="N" n="0040a01"/>……〔乃至〕是一味」……〔乃至〕……而修習。</p>
<lb ed="N" n="0040a02"/><p xml:id="pN43p0040a0201">云：「於不信依不動義修習信力者，依信力之力故，其〔他〕四力是一味」，依
<lb ed="N" n="0040a03"/>四力一味之義而修習。云：「於懈怠依不動之義修習精進力者……〔乃至〕……是一
<lb ed="N" n="0040a04"/>味」……〔乃至〕……而修習。云：「於放逸依不動之義修習念力者……〔乃至〕……
<lb ed="N" n="0040a05"/>是一味」……〔乃至〕而修習。云：「於掉擧依不動之義修習定力者……〔乃至〕……
<lb ed="N" n="0040a06"/>是一味」……〔乃至〕……而修習。云：「於無明依不動之義修習慧力者……〔乃至〕……
<lb ed="N" n="0040a07"/>是一味」……〔乃至〕……而修習。</p>
<lb ed="N" n="0040a08"/><p xml:id="pN43p0040a0801">云：「依近住之義修習念覺支者，依念覺支之力故，其〔他〕之六覺支是一味」，
<lb ed="N" n="0040a09"/>依六覺支一味之義而修習。云：「依思擇之義修習擇法覺支者……〔乃至〕……是一
<lb ed="N" n="0040a10"/>味」……〔乃至〕……而修習。</p>
<lb ed="N" n="0040a11"/><p xml:id="pN43p0040a1101">云：「依精進之義修習精進覺支者……乃至……是一味」……〔乃至〕……而修
<lb ed="N" n="0040a12"/>習。云：「依徧滿之義修習喜覺支者……〔乃至〕……是一味」……〔乃至〕……而
<lb ed="N" n="0040a13"/>修習。</p>
<lb ed="N" n="0040a14"/><p xml:id="pN43p0040a1401">云：「依寂靜之義修習輕安覺支者……〔乃至〕……是一味」……〔乃至〕……而
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0041a" n="0041a"/>
<lb ed="N" n="0041a01"/>修習。云：「依無散亂之義修習定覺支者……〔乃至〕……是一味」……〔乃至〕……
<lb ed="N" n="0041a02"/>而修習。「依簡擇之義修習捨覺支者……〔乃至〕……是一味」……乃至……而修習。</p>
<lb ed="N" n="0041a03"/><p xml:id="pN43p0041a0301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.30"/>云：「依見之義修習正見者，依正見之力故，其〔他之〕七道支是一味」，依〔七〕
<lb ed="N" n="0041a04"/>覺支一味之義而修習。云：「依現前解之義修習正思惟者……〔乃至〕……是一味」
<lb ed="N" n="0041a05"/>……〔乃至〕……而修習。云：「依攝受之義修習正語者……〔乃至〕……是一味」，
<lb ed="N" n="0041a06"/>……〔乃至〕……而修習。云：「依等起之義修習正業者……〔乃至〕……是一味」，
<lb ed="N" n="0041a07"/>……〔乃至〕……而修習。云：「依淸淨之義修習正命者……〔乃至〕，……是一味」
<lb ed="N" n="0041a08"/>……〔乃至〕……而修習。云：「依精勤之義修習正精進者……〔乃至〕……是一味」，
<lb ed="N" n="0041a09"/>……〔乃至〕……而修習。云：「依近住之義修習正念者……〔乃至〕……是一味」，
<lb ed="N" n="0041a10"/>……〔乃至〕……而修習。云：「依無散亂之義修習正定者，依正定力故，其〔他之〕
<lb ed="N" n="0041a11"/>七道支是一味」，依〔七〕覺支一味之義而修習。此是一味修習。</p>
<lb ed="N" n="0041a12"/><p xml:id="pN43p0041a1201">七一</p><p xml:id="pN43p0041a1203" cb:place="inline">如何是習修習？此處比丘於早晨時亦習，於日中時亦習，於黃昏時亦習，於
<lb ed="N" n="0041a13"/>早餐亦習，於初夜亦習，於中夜亦習，於後夜亦習，夜分亦習，晝分亦習，晝夜亦
<lb ed="N" n="0041a14"/>習，於黑〔半月〕亦習，於白〔半月〕亦習，雨期亦習，冬季亦習，夏期亦習，年
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0042a" n="0042a"/>
<lb ed="N" n="0042a01"/>初期亦習，年中期亦習，年後期亦習。此爲習修習。</p>
<lb ed="N" n="0042a02"/><p xml:id="pN43p0042a0201">以上爲四修習。</p>
<lb ed="N" n="0042a03"/><p xml:id="pN43p0042a0301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.31"/>七二</p><p xml:id="pN43p0042a0303" cb:place="inline">次又有四修習，依於其處所生之諸法不超越義而修習，依諸根之一味義而修
<lb ed="N" n="0042a04"/>習，依由其所生促進精進之義而修習，依習之義而修習。</p>
<lb ed="N" n="0042a05"/><p xml:id="pN43p0042a0501">七三</p><p xml:id="pN43p0042a0503" cb:place="inline">如何依其處所生之諸法不超越義而修習？</p>
<lb ed="N" n="0042a06"/><p xml:id="pN43p0042a0601">云：「依出離之力斷欲欲者所生諸法是相互不超越」，依其處所生之諸法不超越
<lb ed="N" n="0042a07"/>義而修習。云：「依無瞋之力斷瞋者所生之諸法相互不超越」，依其處所生之諸法不
<lb ed="N" n="0042a08"/>超越義而修習。云：「依光明想之力斷惛眠者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕
<lb ed="N" n="0042a09"/>……而修習。云：「依無散亂之力斷掉擧者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕
<lb ed="N" n="0042a10"/>……而修習。云：「依法決定之力斷疑者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042006" n="0042006"/>……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕
<lb ed="N" n="0042a11"/>……而修習。云：「依智之力斷無明者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……
<lb ed="N" n="0042a12"/>而修習。云：「依勝喜之力斷不欣喜者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042007" n="0042007"/>……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……
<lb ed="N" n="0042a13"/>而修習。云：「依初靜慮之力斷五蓋者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……
<lb ed="N" n="0042a14"/>而修習。云：「依第二靜慮之力斷尋伺者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0043a" n="0043a"/>
<lb ed="N" n="0043a01"/>而修習。云：「依第三靜慮之力斷喜者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……
<lb ed="N" n="0043a02"/>而修習。云：「依第四靜慮之力斷樂、苦者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕
<lb ed="N" n="0043a03"/>而修習。云：「依虛空無邊處定之力斷色想、有對想、種種想者……〔乃至〕……不
<lb ed="N" n="0043a04"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.32"/>超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依識無邊處定之力斷虛空無邊處想者……〔乃
<lb ed="N" n="0043a05"/>至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依無所有處定之力斷識無邊處想
<lb ed="N" n="0043a06"/>者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依非想非非想處定之
<lb ed="N" n="0043a07"/>力斷無所有處想者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依無
<lb ed="N" n="0043a08"/>常觀之力斷常想者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依苦
<lb ed="N" n="0043a09"/>觀之力斷樂想者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依無我
<lb ed="N" n="0043a10"/>觀之力斷我想者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依厭惡
<lb ed="N" n="0043a11"/>觀之力斷歡喜者……乃至……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依離貪觀之
<lb ed="N" n="0043a12"/>力斷貪者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依滅觀之力斷
<lb ed="N" n="0043a13"/>集者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依定棄觀之力斷執
<lb ed="N" n="0043a14"/>取者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依盡觀之力斷厚想
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0044a" n="0044a"/>
<lb ed="N" n="0044a01"/>者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依衰觀之力斷存續者……
<lb ed="N" n="0044a02"/>〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依變壞觀之力斷堅固想者……
<lb ed="N" n="0044a03"/>〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依無因相觀之力斷因相者……
<lb ed="N" n="0044a04"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.33"/>〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依無願觀之力斷願者……〔乃
<lb ed="N" n="0044a05"/>至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依空性觀之力斷現貪者……〔乃
<lb ed="N" n="0044a06"/>至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依增上慧法正觀之力斷堅執現貪
<lb ed="N" n="0044a07"/>者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依如實智見之力斷迷
<lb ed="N" n="0044a08"/>妄現貪者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依過患觀之力
<lb ed="N" n="0044a09"/>斷執著現貪者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依簡擇觀
<lb ed="N" n="0044a10"/>之力斷無簡擇者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依退轉
<lb ed="N" n="0044a11"/>觀之力斷合現貪者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。云：「依預
<lb ed="N" n="0044a12"/>流道之力斷見同位<anchor xml:id="nkr_note_orig_0044008" n="0044008"/>之煩惱者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……而修習。
<lb ed="N" n="0044a13"/>云：「依一來道之力斷麤之諸煩惱者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕……
<lb ed="N" n="0044a14"/>而修習。云：「依不還道之力斷細之諸煩惱者……〔乃至〕……不超越」……〔乃至〕
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0045a" n="0045a"/>
<lb ed="N" n="0045a01"/>……而修習。云：「依阿羅漢道之力斷一切煩惱者，所生諸法相互不超越」，依其處
<lb ed="N" n="0045a02"/>所生之諸法不超越義而修習。</p>
<lb ed="N" n="0045a03"/><p xml:id="pN43p0045a0301">以上依其處所生之諸法不超越義而修習。</p>
<lb ed="N" n="0045a04"/><p xml:id="pN43p0045a0401">七四</p><p xml:id="pN43p0045a0403" cb:place="inline">如何依諸根一味之義而修習？</p>
<lb ed="N" n="0045a05"/><p xml:id="pN43p0045a0501">云：「依出離之力斷欲欲者而五根是一味」，依諸根一味之義而修習。云：「依無
<lb ed="N" n="0045a06"/>瞋之力斷瞋者而五根是一味」，依諸根一味之義而修習。……乃至……云：「依阿羅
<lb ed="N" n="0045a07"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.34"/>漢道之力斷一切煩惱者而五根是一味」，依諸根一味之義而修習。</p>
<lb ed="N" n="0045a08"/><p xml:id="pN43p0045a0801">以上依諸根一味之義而修習。</p>
<lb ed="N" n="0045a09"/><p xml:id="pN43p0045a0901">七五</p><p xml:id="pN43p0045a0903" cb:place="inline">如何依其處所存促進精進之義而修習？</p>
<lb ed="N" n="0045a10"/><p xml:id="pN43p0045a1001">云：「依出離之力斷欲欲者，促進精進」，依其處所存促進精進之義而修習。云：
<lb ed="N" n="0045a11"/>「依無瞋之力斷瞋促進精進」，依其處所存促進精進之義而修習。……〔乃至〕……
<lb ed="N" n="0045a12"/>云：「依阿羅漢道之力斷一切煩惱者促進精進」，依其處所存促進精進之義而修習。</p>
<lb ed="N" n="0045a13"/><p xml:id="pN43p0045a1301">以上依其處所存促進精進之義而修習。</p>
<lb ed="N" n="0045a14"/><p xml:id="pN43p0045a1401">七六</p><p xml:id="pN43p0045a1403" cb:place="inline">如何依習之義而修習？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0046a" n="0046a"/>
<lb ed="N" n="0046a01"/><p xml:id="pN43p0046a0101">云：「斷欲欲者習出離」，依習之義而修習。「斷瞋者習無瞋」，依習之義而修習
<lb ed="N" n="0046a02"/>……乃至……「斷一切煩惱者習阿羅漢道」，依習之義而修習。</p>
<lb ed="N" n="0046a03"/><p xml:id="pN43p0046a0301">以上依習之義而修習。</p>
<lb ed="N" n="0046a04"/><p xml:id="pN43p0046a0401">以上爲四修習。</p>
<lb ed="N" n="0046a05"/><p xml:id="pN43p0046a0501">見色而修習，見受而修習，見想而修習，見諸行而修習，見識而修習。見眼而
<lb ed="N" n="0046a06"/>修習……乃至……老死……乃至……依見盡際之義於不死入涅槃而修習。</p>
<lb ed="N" n="0046a07"/><p xml:id="pN43p0046a0701">凡修習諸法悉皆一味，此依所知之義智，依了知之義慧。故曰：「『應修習此等
<lb ed="N" n="0046a08"/>諸法』是聽聞，以其了知之慧是聞所成智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0046a09"/>
<lb ed="N" n="0046a10"/>
<lb ed="N" n="0046a11"/>
<lb ed="N" n="0046a12"/>
<lb ed="N" n="0046a13"/>
<lb ed="N" n="0046a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0047a" n="0047a"/>
<lb ed="N" n="0047a01"/>
<lb ed="N" n="0047a02"/>
<lb ed="N" n="0047a03"/>
<lb ed="N" n="0047a04"/>
<lb ed="N" n="0047a05"/>
<lb ed="N" n="0047a06"/>
<lb ed="N" n="0047a07"/>
<lb ed="N" n="0047a08"/>
<lb ed="N" n="0047a09"/>
<lb ed="N" n="0047a10"/>
<lb ed="N" n="0047a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">第五誦品</cb:mulu><head>第五誦品</head>
<lb ed="N" n="0047a12"/><p xml:id="pN43p0047a1201">七七</p><p xml:id="pN43p0047a1203" cb:place="inline">云：「『應現證此等諸法』是聽聞，以其了知之慧是聞所成智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0047a13"/><p xml:id="pN43p0047a1301">應現證一法，〔是言〕不動之心解脫。應現證二法，〔是言〕明與解脫。應現證
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0048a" n="0048a"/>
<lb ed="N" n="0048a01"/>三法，〔是言〕三明<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048001" n="0048001"/>。應現證四法，〔是言〕四沙門果<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048002" n="0048002"/>。應現證五法，〔是言〕五
<lb ed="N" n="0048a02"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.35"/>法蘊<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048003" n="0048003"/>。應現證六法，〔是言〕六神通<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048004" n="0048004"/>。應現證七法，〔是言〕七漏盡力<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048005" n="0048005"/>。應現
<lb ed="N" n="0048a03"/>證八法，〔是言〕八解脫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048006" n="0048006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0048006" n="0048006"/>。應現證九法，〔是言〕九次第滅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048007" n="0048007"/>。應現證十法，〔是言〕
<lb ed="N" n="0048a04"/>十無學法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048008" n="0048008"/>。</p>
<lb ed="N" n="0048a05"/><p xml:id="pN43p0048a0501">七八</p><p xml:id="pN43p0048a0503" cb:place="inline">諸比丘！應現證一切。諸比丘！「應現證一切」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0048a06"/><p xml:id="pN43p0048a0601">諸比丘！應現證眼，應現證諸色，應現證眼識，應現證眼觸，卽應現證以眼觸
<lb ed="N" n="0048a07"/>爲緣所生受之或樂、或苦、或不苦不樂。應現證耳，應現證聲……乃至……應現證
<lb ed="N" n="0048a08"/>鼻，應現證諸香〔……乃至……〕應現證舌，應現證諸味〔……乃至……〕應現證
<lb ed="N" n="0048a09"/>身，應現證諸所觸〔……乃至……〕應現證意，應現證諸法，應現證意識，應現證
<lb ed="N" n="0048a10"/>意觸，卽應現證以意觸爲緣所生受之或樂、或苦、或不苦不樂。</p>
<lb ed="N" n="0048a11"/><p xml:id="pN43p0048a1101">現證見色，現證見受，現證見想，現證見諸行，現證見識。現證見眼……乃至
<lb ed="N" n="0048a12"/>……老死……乃至……依盡際之義現證見入於不死涅槃。</p>
<lb ed="N" n="0048a13"/><p xml:id="pN43p0048a1301">凡所現證諸法悉皆到達，此依所知義是智，依了知義是慧，故曰：「『應現證此
<lb ed="N" n="0048a14"/>等諸法』是聽聞，以其了知之慧是聞所成智。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0049a" n="0049a"/>
<lb ed="N" n="0049a01"/><p xml:id="pN43p0049a0101">云：「『此等諸法是順退分，此等諸法是順住分，此等諸法是順勝進分，此等諸
<lb ed="N" n="0049a02"/>法是順決擇分』是聽聞，以其了知之慧是聞所成智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0049a03"/><p xml:id="pN43p0049a0301">對獲得初靜慮者作意欲之俱行想爲現行，〔此〕是順退分之法，隨順彼法爲念住，
<lb ed="N" n="0049a04"/>〔此〕是順住分之法，作意無尋之俱行想爲現行，〔此〕是順勝進分之法，作意厭惡
<lb ed="N" n="0049a05"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.36"/>之俱行想爲現行而伴隨離貪，〔此〕是順決擇分之法。對獲得第二靜慮者作意尋之俱
<lb ed="N" n="0049a06"/>行想爲現行，〔此〕是順退分之法，隨順彼法爲念住，〔此〕是順住分之法，作意捨、
<lb ed="N" n="0049a07"/>樂之俱行想爲現行，〔此〕是順勝進分之法，作意厭惡之俱行想現行爲伴隨離貪，此
<lb ed="N" n="0049a08"/>是順決擇分之法。對獲得第三靜慮者作意喜樂之苦行想現行，〔此〕是順退分之法，
<lb ed="N" n="0049a09"/>隨順此法爲念住，〔此〕是順住分之法，作意不苦、不樂之俱行想爲現行，〔此〕是
<lb ed="N" n="0049a10"/>順勝進分之法，作意厭惡之俱行想現行爲伴隨離貪，〔此〕是順決擇分之法。對獲得
<lb ed="N" n="0049a11"/>第四靜慮者作意捨、樂之俱行想爲現行，〔此〕是順退分之法，隨順此法爲念住，〔此〕
<lb ed="N" n="0049a12"/>是順住分之法，作意虛空無邊處之俱行想爲現行，此是順勝進分之法，作意厭惡之
<lb ed="N" n="0049a13"/>俱行想現行爲伴隨離貪，〔此〕是順決擇分之法。對獲得虛空無邊處者作意色之俱行
<lb ed="N" n="0049a14"/>想爲現行，〔此〕是順退分之法，隨順此法爲念住，〔此〕是順住分之法，作意識無
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0050a" n="0050a"/>
<lb ed="N" n="0050a01"/>邊處之俱行想爲現行，此是順勝進分之法，作意厭惡之俱行想現行爲伴隨離貪，〔此〕
<lb ed="N" n="0050a02"/>是順決擇分之法。對獲得識無邊處者作意虛空無邊處之俱行想爲現行，〔此〕是順退
<lb ed="N" n="0050a03"/>分之法，隨順此法爲念住，〔此〕是順住分之法，作意無所有處之俱行想爲現行，〔此〕
<lb ed="N" n="0050a04"/>是順勝進分之法，作意厭惡之俱行想現行爲伴隨離貪，〔此〕是順決擇分之法。對獲
<lb ed="N" n="0050a05"/>得無所有處者作意識無邊處之俱行想爲現行，〔此〕是順退分之法，隨順此法爲念住，
<lb ed="N" n="0050a06"/>〔此〕是順住分之法，作意非想非非想之俱行想爲現行，〔此〕是順勝進分之法，作
<lb ed="N" n="0050a07"/>意厭惡之俱行想現行爲伴隨離貪，〔此〕是順決擇分之法。</p>
<lb ed="N" n="0050a08"/><p xml:id="pN43p0050a0801"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.37"/>此依所知義是智，依了知義是慧。故曰「『此等諸法是順退分，此等諸法是順住
<lb ed="N" n="0050a09"/>分，此等諸法是順勝進分，此等諸法是順決擇分』是聽聞，以其了知之慧是聞所成
<lb ed="N" n="0050a10"/>智。」</p>
<lb ed="N" n="0050a11"/><p xml:id="pN43p0050a1101">七九</p><p xml:id="pN43p0050a1103" cb:place="inline">云：「『一切諸行是無常，一切諸行是苦，一切諸行是無我』是聽聞，以其了
<lb ed="N" n="0050a12"/>知之慧是聞所成智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0050a13"/><p xml:id="pN43p0050a1301">云：「色依滅盡之義是無常，依滅盡之義是苦，依不堅固之義是無我」是聽聞，
<lb ed="N" n="0050a14"/>以其了知之慧是聞所成智。云：「受、想、諸行、識、眼……乃至老死依滅盡之義是
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0051a" n="0051a"/>
<lb ed="N" n="0051a01"/>無常，依滅盡之義是苦，依不堅固之義是無我」是聽聞，以其了知之慧是聞所成智。
<lb ed="N" n="0051a02"/>此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰「『一切諸行是無常，一切諸行是苦，一
<lb ed="N" n="0051a03"/>切諸行是無我』是聽聞，以其了知之慧是聞所成智。」</p>
<lb ed="N" n="0051a04"/><p xml:id="pN43p0051a0401">八〇</p><p xml:id="pN43p0051a0403" cb:place="inline">「『此是苦之聖諦，此是苦集之聖諦，此是苦滅之聖諦，此是順苦滅道之聖諦』
<lb ed="N" n="0051a05"/>是聽聞，以其了知之慧是聞所成智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0051a06"/><p xml:id="pN43p0051a0601">此中如何是苦之聖諦？〔是言〕生是苦、老是苦、死是苦、愁、悲、苦、憂、
<lb ed="N" n="0051a07"/>惱是苦，怨憎會是苦、愛別離是苦、求而不得是苦、略說五取蘊是苦。</p>
<lb ed="N" n="0051a08"/><p xml:id="pN43p0051a0801">此中如何爲生？各各之有情於各各有情聚而生、出生、生成、生起、〔五〕蘊興
<lb ed="N" n="0051a09"/>起而獲得十二處，此名爲生。</p>
<lb ed="N" n="0051a10"/><p xml:id="pN43p0051a1001">此中如何爲老？各各之有情於各各有情聚而老、老耄、齒落、白頭、皮緩皺、
<lb ed="N" n="0051a11"/>盛壯向衰、諸根毀熟，此名爲老。</p>
<lb ed="N" n="0051a12"/><p xml:id="pN43p0051a1201"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.38"/>此中如何爲死？各各之有情，於各各有情聚而隱沒、下生、散滅、消滅、死喪、
<lb ed="N" n="0051a13"/>命盡、五蘊離散、破棄身體、命根閉塞，此名爲死。</p>
<lb ed="N" n="0051a14"/><p xml:id="pN43p0051a1401">八一</p><p xml:id="pN43p0051a1403" cb:place="inline">此中如何爲愁？若蒙親屬損滅，若蒙財富損滅，若蒙病損滅，若蒙戒損滅，
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0052a" n="0052a"/>
<lb ed="N" n="0052a01"/>若蒙見損滅，若具隨一損滅，蒙隨一苦法者之愁、憂愁、愁愁、內愁、內徧愁、心
<lb ed="N" n="0052a02"/>之苦惱、憂、愁痛，此名爲愁。</p>
<lb ed="N" n="0052a03"/><p xml:id="pN43p0052a0301">此中如何爲悲？若蒙親屬損滅，若蒙財富損滅，若蒙病損滅，若蒙戒損滅，若
<lb ed="N" n="0052a04"/>蒙見損滅，若具隨一損滅，蒙隨一苦法者之痛哭、悲痛、痛嘆、悲嘆、痛痛、悲悲、
<lb ed="N" n="0052a05"/>叫泣、號泣、慟哭、大哭、叫哭，此名爲悲。</p>
<lb ed="N" n="0052a06"/><p xml:id="pN43p0052a0601">此中如何爲苦？身不喜悅是身之苦，身觸所生不喜悅之所受是苦，身觸所生不
<lb ed="N" n="0052a07"/>喜悅之受是苦，此名爲苦。</p>
<lb ed="N" n="0052a08"/><p xml:id="pN43p0052a0801">此中如何爲憂？心不喜悅是心苦，心觸所生不喜悅之所受是苦，心觸所生不喜
<lb ed="N" n="0052a09"/>悅之受是苦，此名爲憂。</p>
<lb ed="N" n="0052a10"/><p xml:id="pN43p0052a1001">此中如何爲惱？若蒙親屬損滅，若蒙財富損滅，若蒙病損滅，若蒙戒損滅，若
<lb ed="N" n="0052a11"/>蒙見損滅，若具隨一損滅，蒙隨一苦法者之苦惱、懊惱、憂惱、愁惱、痛惱、大惱，
<lb ed="N" n="0052a12"/>此名爲惱。</p>
<lb ed="N" n="0052a13"/><p xml:id="pN43p0052a1301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.39"/>八二</p><p xml:id="pN43p0052a1303" cb:place="inline">此中如何爲怨憎會苦？此處凡對其人採取非可愛、非可親、非適意色、聲、
<lb ed="N" n="0052a14"/>香、味、所觸，若欲其人之不利得、不利益、不適悅、不安穩者等與之會合、俱會、
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0053a" n="0053a"/>
<lb ed="N" n="0053a01"/>遭遇、相合，此名爲怨憎會苦。</p>
<lb ed="N" n="0053a02"/><p xml:id="pN43p0053a0201">此中如何爲愛別離苦？此處凡對其人採取可愛、可親、適意色、聲、香、味、
<lb ed="N" n="0053a03"/>所觸，若欲其人利得、利益、適悅、安穩，或母或父或兄弟、或姊妹、或厚友、或
<lb ed="N" n="0053a04"/>親友、或親屬、或親戚等與之不會合、不俱會、不遭遇、不相合，此名爲愛別離苦。</p>
<lb ed="N" n="0053a05"/><p xml:id="pN43p0053a0501">此中何謂求而不得苦？於有生法之有情欲望如是生：「嗟！我等不希生法，嗟！
<lb ed="N" n="0053a06"/>希不受生」，然對此欲望不適。於有老法之有情……乃至……於有病法之有情……乃
<lb ed="N" n="0053a07"/>至……於有死法之有情〔……乃至……〕有愁、悲、苦、憂惱法之有情，生如是欲
<lb ed="N" n="0053a08"/>望：「嗟！我等希無有愁、悲、苦、憂惱法，嗟！希不受愁、悲、苦、憂惱」，然對
<lb ed="N" n="0053a09"/>此欲望不適。此名爲求而不得苦。</p>
<lb ed="N" n="0053a10"/><p xml:id="pN43p0053a1001">如何爲略說五取蘊是苦？卽色取蘊、受取蘊、想取蘊、行取蘊、識取蘊，此等
<lb ed="N" n="0053a11"/>名爲略說五取蘊是苦。以上名爲苦之聖諦。</p>
<lb ed="N" n="0053a12"/><p xml:id="pN43p0053a1201">八三</p><p xml:id="pN43p0053a1203" cb:place="inline">此中如何爲苦集之聖諦？此處渴愛生後有，喜貪俱行而隨處歡喜，卽欲愛、
<lb ed="N" n="0053a13"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.40"/>有愛、無有愛。復次，此渴愛於何處生於何處住且住？於世間爲喜、悅者此渴愛生
<lb ed="N" n="0053a14"/>且生住且住。復次如何於世間是喜悅？眼於世間是喜悅，此處此渴愛生且生住且住。
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0054a" n="0054a"/>
<lb ed="N" n="0054a01"/>耳於世間〔……乃至……〕鼻於世間〔……乃至……〕舌於世間〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0054a02"/>身於世間〔……乃至……〕意於世間是喜悅，此處此渴愛生且生住且住。諸色於世
<lb ed="N" n="0054a03"/>間是喜悅，此處此渴愛生且生住且住。諸聲於世間是喜悅……乃至……諸法於世間
<lb ed="N" n="0054a04"/>是喜悅〔……乃至……〕眼識於世間……乃至……意識於世間〔……乃至……〕眼
<lb ed="N" n="0054a05"/>觸所生之受於世間……乃至……意觸所生之受於世間〔……乃至……〕色想於世間
<lb ed="N" n="0054a06"/>……乃至……法想於世間〔……乃至……〕色思於世間……乃至……法思於世間
<lb ed="N" n="0054a07"/>〔……乃至……〕色愛於世間……乃至……法愛於世間〔……乃至……〕色尋於世
<lb ed="N" n="0054a08"/>間……乃至……法尋於世間〔……乃至……〕色伺於世間……乃至……法伺於世間
<lb ed="N" n="0054a09"/>是喜、悅，此處此渴愛生且生住且住。</p>
<lb ed="N" n="0054a10"/><p xml:id="pN43p0054a1001">以上名爲苦集之聖諦。</p>
<lb ed="N" n="0054a11"/><p xml:id="pN43p0054a1101">八四</p><p xml:id="pN43p0054a1103" cb:place="inline">此中如何爲苦滅之聖諦？此渴愛悉皆離滅、捨離、定棄、解脫、無執。復次
<lb ed="N" n="0054a12"/>此渴愛於何處被斷且被斷，被滅且被滅？於世間爲喜、悅者，此渴愛被斷且被斷，
<lb ed="N" n="0054a13"/>被滅且被滅。復次如何於世間是喜、悅？眼於世間是喜、悅，於此處此渴愛被斷且
<lb ed="N" n="0054a14"/>被斷，被滅且被滅……乃至……法伺於世間是喜悅，於此處此渴愛被斷且被斷，被
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0055a" n="0055a"/>
<lb ed="N" n="0055a01"/>滅且被滅。</p>
<lb ed="N" n="0055a02"/><p xml:id="pN43p0055a0201">以上名爲苦滅之聖諦。</p>
<lb ed="N" n="0055a03"/><p xml:id="pN43p0055a0301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.41"/>八五</p><p xml:id="pN43p0055a0303" cb:place="inline">此中如何爲順苦滅道之聖諦？此卽八支聖道，卽正見、正思惟、正語、正業、
<lb ed="N" n="0055a04"/>正命、正精進、正念、正定。</p>
<lb ed="N" n="0055a05"/><p xml:id="pN43p0055a0501">此中如何爲正見？知苦、知苦集、知苦滅、知順苦滅道，此名爲正見。</p>
<lb ed="N" n="0055a06"/><p xml:id="pN43p0055a0601">此中如何爲正思惟？思惟出離、思惟無愼、思惟無害，此名爲正思惟。</p>
<lb ed="N" n="0055a07"/><p xml:id="pN43p0055a0701">此中如何爲正語？離虛誑語、離離間語、離麤惡語、離雜穢語，此名爲正語。</p>
<lb ed="N" n="0055a08"/><p xml:id="pN43p0055a0801">此中如何爲正業？離斷生命、離不與取、離欲邪行，此名爲正業。</p>
<lb ed="N" n="0055a09"/><p xml:id="pN43p0055a0901">此中如何爲正命？此處聖聲聞斷邪命依正命爲命，此名爲正命。</p>
<lb ed="N" n="0055a10"/><p xml:id="pN43p0055a1001">此中如何爲正精進？此處比丘未生之惡不善法令不生故生志欲策勵、發勤、策
<lb ed="N" n="0055a11"/>心、持心。爲已生之惡不善法令斷故……乃至……爲令生未生之善法生故……乃至
<lb ed="N" n="0055a12"/>……爲令住已生之善法不妄失、倍修習、廣修習，爲之圓滿故生志欲策勵、發勤、
<lb ed="N" n="0055a13"/>策心、持心。此名爲正精進。</p>
<lb ed="N" n="0055a14"/><p xml:id="pN43p0055a1401">此中如何爲正念？此處比丘於身觀身而住，精勤、正知，具念於世間應識貪、
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0056a" n="0056a"/>
<lb ed="N" n="0056a01"/>憂，於諸受〔……乃至……〕於心〔……乃至……〕於諸法觀法而住，精勤、正知、
<lb ed="N" n="0056a02"/>具念，於世間應識貪、憂。此名爲正念。</p>
<lb ed="N" n="0056a03"/><p xml:id="pN43p0056a0301">此中如何爲正定？此處比丘離諸欲、離諸不善法，有尋有伺由離生喜樂具足初
<lb ed="N" n="0056a04"/>靜慮而住。成尋伺之寂靜故內成淨，心定爲一趣，無尋無伺由三摩地生喜樂具足第
<lb ed="N" n="0056a05"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.42"/>二靜慮而住。由離喜故住於捨念，爲正知正受身樂，如是「捨而具念樂住」具足聖者
<lb ed="N" n="0056a06"/>宣說之第三靜慮而住。由斷樂並斷苦故，且前已斷喜、憂故，不苦不樂而捨念淸淨
<lb ed="N" n="0056a07"/>具足第四靜慮而住。此名爲正定。</p>
<lb ed="N" n="0056a08"/><p xml:id="pN43p0056a0801">以上名是順苦滅道之聖諦。</p>
<lb ed="N" n="0056a09"/><p xml:id="pN43p0056a0901">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「『此是苦之聖諦，此是苦集之聖
<lb ed="N" n="0056a10"/>諦，此是苦滅之聖諦，此是順苦滅道之聖諦』是聽聞，以其了知之慧是聞所成智。」</p>
<lb ed="N" n="0056a11"/><p xml:id="pN43p0056a1101">以上「聽聞之慧是聞所成智」。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="N" n="0056a12"/>
<lb ed="N" n="0056a13"/>
<lb ed="N" n="0056a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0057a" n="0057a"/>
<lb ed="N" n="0057a01"/>
<lb ed="N" n="0057a02"/>
<lb ed="N" n="0057a03"/>
<lb ed="N" n="0057a04"/>
<lb ed="N" n="0057a05"/>
<lb ed="N" n="0057a06"/>
<lb ed="N" n="0057a07"/>
<lb ed="N" n="0057a08"/>
<lb ed="N" n="0057a09"/>
<lb ed="N" n="0057a10"/>
<lb ed="N" n="0057a11"/>
<lb ed="N" n="0057a12"/>
<lb ed="N" n="0057a13"/>
<lb ed="N" n="0057a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0058a" n="0058a"/>
<lb ed="N" n="0058a01"/>
<lb ed="N" n="0058a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第二章</cb:mulu><head>第二章</head>
<lb ed="N" n="0058a03"/><p xml:id="pN43p0058a0301">一</p><p xml:id="pN43p0058a0302" cb:place="inline">「聽聞後律儀之慧是戒所成智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0058a04"/><p xml:id="pN43p0058a0401">戒有五，〔是言〕有邊淸淨戒、無邊淸淨戒、圓滿淸淨戒、不惛昧淸淨戒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058001" n="0058001"/>、止
<lb ed="N" n="0058a05"/>滅淸淨戒。</p>
<lb ed="N" n="0058a06"/><p xml:id="pN43p0058a0601">此中如何爲有邊淸淨戒？未近圓而有有邊學處者，此爲有邊淸淨戒。</p>
<lb ed="N" n="0058a07"/><p xml:id="pN43p0058a0701">如何爲無邊淸淨戒？已近圓而有無邊學處者，此爲無邊淸淨戒。</p>
<lb ed="N" n="0058a08"/><p xml:id="pN43p0058a0801">如何爲圓滿淸淨戒？善異生而相應善法，於有學之邊際成圓滿，無顧慮身、命，
<lb ed="N" n="0058a09"/>永捨命者，此爲圓滿淸淨戒。</p>
<lb ed="N" n="0058a10"/><p xml:id="pN43p0058a1001">如何爲不惛昧淸淨戒？七有學<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058002" n="0058002"/>，此爲不惛昧淸淨戒。</p>
<lb ed="N" n="0058a11"/><p xml:id="pN43p0058a1101"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.43"/>如何爲止滅淸淨戒？如來漏盡之聲聞、獨覺、及如來、應供、正等覺者，此爲
<lb ed="N" n="0058a12"/>止滅淸淨戒。</p>
<lb ed="N" n="0058a13"/><p xml:id="pN43p0058a1301">二</p><p xml:id="pN43p0058a1302" cb:place="inline">於戒有有邊，於戒有無邊。</p>
<lb ed="N" n="0058a14"/><p xml:id="pN43p0058a1401">此中如何爲有邊戒？戒以利養爲邊，戒以稱譽爲邊，戒以親屬爲邊，戒以身分
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0059a" n="0059a"/>
<lb ed="N" n="0059a01"/>爲邊，戒以命爲邊。</p>
<lb ed="N" n="0059a02"/><p xml:id="pN43p0059a0201">如何利養爲邊之戒？此處或者依利養之因、利養之緣、利養之因由，犯所受之
<lb ed="N" n="0059a03"/>學處，如是乃利養爲邊之戒。</p>
<lb ed="N" n="0059a04"/><p xml:id="pN43p0059a0401">如何稱譽爲邊之戒？此處或者依稱譽之因、稱譽之緣、稱譽之因由，犯所受之
<lb ed="N" n="0059a05"/>學處，如是乃稱譽爲邊之戒。</p>
<lb ed="N" n="0059a06"/><p xml:id="pN43p0059a0601">如何親屬爲邊之戒？此處或者依親屬之因、親屬之緣、親屬之因由，犯所受之
<lb ed="N" n="0059a07"/>學處，如是乃親屬爲邊之戒。</p>
<lb ed="N" n="0059a08"/><p xml:id="pN43p0059a0801">如何身分爲邊之戒？此處或者依命之因、命之緣、命之因由，犯所受之學處，
<lb ed="N" n="0059a09"/>如是身分爲邊之戒。</p>
<lb ed="N" n="0059a10"/><p xml:id="pN43p0059a1001">如何命爲邊之戒？此處或者依命之因、命之緣、命之因由，犯所受之學處，如
<lb ed="N" n="0059a11"/>是乃命爲邊之戒。</p>
<lb ed="N" n="0059a12"/><p xml:id="pN43p0059a1201">如是諸戒爲破缺、穿壞、錯雜、間斷，不具自在，非不失，惛昧而不資於定者，
<lb ed="N" n="0059a13"/>非無追悔，非勝喜事，非喜事，非輕安，非樂事，非定事，非如實智見事，非資於
<lb ed="N" n="0059a14"/>一向厭惡、離貪、滅、寂靜、通智、正覺、涅槃，如是爲有邊戒。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0060a" n="0060a"/>
<lb ed="N" n="0060a01"/><p xml:id="pN43p0060a0101">三</p><p xml:id="pN43p0060a0102" cb:place="inline">如何爲無邊戒？於戒不以利養爲邊，於戒不以稱譽爲邊，於戒不以親屬爲邊，
<lb ed="N" n="0060a02"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.44"/>於戒不以身分爲邊，於戒不以命爲邊。</p>
<lb ed="N" n="0060a03"/><p xml:id="pN43p0060a0301">如何不以利養爲邊戒？此處或者依利養之因、利養之緣，利養之因由，不令生
<lb ed="N" n="0060a04"/>心爲欲犯所受之學處，況欲爲犯？如是乃不以利養爲邊戒。</p>
<lb ed="N" n="0060a05"/><p xml:id="pN43p0060a0501">如何不以稱譽爲邊戒？此處或者依稱譽之因……〔乃至〕……乃不以稱譽爲邊
<lb ed="N" n="0060a06"/>戒。</p>
<lb ed="N" n="0060a07"/><p xml:id="pN43p0060a0701">如何不以親屬爲邊戒？此處或者依親屬之因……〔乃至〕……乃不以親屬爲邊
<lb ed="N" n="0060a08"/>戒。</p>
<lb ed="N" n="0060a09"/><p xml:id="pN43p0060a0901">如何不以身分爲邊戒？此處或者依身分之因……〔乃至〕……乃不以身分爲邊
<lb ed="N" n="0060a10"/>戒。</p>
<lb ed="N" n="0060a11"/><p xml:id="pN43p0060a1101">如何不以命爲邊戒？此處或者依命之因、命之緣、命之因由，不令生心爲欲犯
<lb ed="N" n="0060a12"/>所受之學處，況欲爲犯？如是乃不以命爲邊戒。</p>
<lb ed="N" n="0060a13"/><p xml:id="pN43p0060a1301">如是諸戒乃無缺、不穿、不雜、不間斷、具自在、不失、不惛昧而資定，無追
<lb ed="N" n="0060a14"/>悔事，以勝喜爲事，以喜爲事，以輕安爲事，以樂爲事，以定爲事，以如實智見爲
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0061a" n="0061a"/>
<lb ed="N" n="0061a01"/>事，而資於一向厭惡、離貪、滅、寂靜、通智、正覺、涅槃。如是爲無邊戒。</p>
<lb ed="N" n="0061a02"/><p xml:id="pN43p0061a0201">四</p><p xml:id="pN43p0061a0202" cb:place="inline">如何爲戒？戒有幾何？戒依何等起？戒攝幾何之法？</p>
<lb ed="N" n="0061a03"/><p xml:id="pN43p0061a0301">如何爲戒？思是戒，心所是戒，律儀是戒，不犯是戒。</p>
<lb ed="N" n="0061a04"/><p xml:id="pN43p0061a0401">戒有幾何？戒有三，是善戒，不善戒、無記戒。</p>
<lb ed="N" n="0061a05"/><p xml:id="pN43p0061a0501"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.45"/>戒依何等起？依善心等起是善戒，依不善心等起是不善戒，依無記心等起是無
<lb ed="N" n="0061a06"/>記戒。</p>
<lb ed="N" n="0061a07"/><p xml:id="pN43p0061a0701">戒攝幾何之法？戒攝律儀，戒攝不犯，戒攝於如是者所生之思。依斷生命律儀
<lb ed="N" n="0061a08"/>之義是戒，依不犯之義是戒，依不與取律儀之義是戒，依不犯之義是戒，依欲邪行
<lb ed="N" n="0061a09"/>律儀之義是戒，依不犯之義是戒，依虛誑語律儀之義是戒，依不犯之義是戒，依離
<lb ed="N" n="0061a10"/>間語律儀之義是戒，依不犯之義是戒，依麤惡語律儀之義是戒，依不犯之義是戒，
<lb ed="N" n="0061a11"/>依雜穢語律儀之義是戒，依不犯之義是戒，依貪律儀之義是戒，依不犯之義是戒，
<lb ed="N" n="0061a12"/>依瞋律儀之義是戒，依不犯之義是戒，依邪見律儀之義是戒，依不犯之義戒，依出
<lb ed="N" n="0061a13"/>離欲欲律儀之義是戒，依不犯之義是戒，依無瞋瞋之律儀是戒，依不犯之義是戒，
<lb ed="N" n="0061a14"/>依光明想惛沈，睡眠之……〔乃至〕……依無散亂之義掉擧之……〔乃至〕……依
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0062a" n="0062a"/>
<lb ed="N" n="0062a01"/>法決定疑之……〔乃至〕……依智無明之……〔乃至〕……依勝喜不欣喜之……〔乃
<lb ed="N" n="0062a02"/>至〕……依初靜慮五蓋之……〔乃至〕……依第二靜慮尋伺之……〔乃至〕……依
<lb ed="N" n="0062a03"/>第三靜慮喜之……〔乃至〕……依第四靜慮樂苦之……〔乃至〕……依虛空無邊處
<lb ed="N" n="0062a04"/>定色想、有對想、種種想之……〔乃至〕……依識無邊處定虛空無邊處想之……〔乃
<lb ed="N" n="0062a05"/>至〕……依無所有處定識無邊處想之……〔乃至〕……依非想非非想處定無所有處
<lb ed="N" n="0062a06"/>想之……〔乃至〕……依無常觀常想之……〔乃至〕……依苦觀樂想之……〔乃至〕
<lb ed="N" n="0062a07"/>……依無我觀我想之……〔乃至〕……依厭惡觀歡喜之……〔乃至〕……依離貪觀
<lb ed="N" n="0062a08"/>貪之……〔乃至〕……依滅觀集之……〔乃至〕……依定棄觀執取之……〔乃至〕
<lb ed="N" n="0062a09"/>……依盡觀厚想之……〔乃至〕……依衰觀存續之……〔乃至〕……依變壞觀堅固
<lb ed="N" n="0062a10"/>想之……〔乃至〕……依無因相觀因相之……〔乃至〕……依無願觀願之……〔乃
<lb ed="N" n="0062a11"/>至〕……依空性觀現貪之……〔乃至〕……依增上慧法正觀堅執現貪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0062003" n="0062003"/>之……〔乃
<lb ed="N" n="0062a12"/>至〕……依如實智見迷妄現貪之……〔乃至〕……依過患觀執著現貪之……〔乃至〕
<lb ed="N" n="0062a13"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.46"/>……依簡擇觀無簡擇之……〔乃至〕……依退轉觀合現貪之……〔乃至〕……依預流道
<lb ed="N" n="0062a14"/>見一處諸煩惱之……〔乃至〕……依一來道麤之諸煩惱……〔乃至〕……依不還道
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0063a" n="0063a"/>
<lb ed="N" n="0063a01"/>細之諸煩惱之……〔乃至〕……依阿羅漢道一切煩惱律儀之義是戒，依不犯之義是
<lb ed="N" n="0063a02"/>戒。</p>
<lb ed="N" n="0063a03"/><p xml:id="pN43p0063a0301">五</p><p xml:id="pN43p0063a0302" cb:place="inline">戒有五。斷生命之斷是戒，離是戒，思考是戒，律儀是戒，不犯是戒，如是諸
<lb ed="N" n="0063a04"/>戒資心無追悔，資勝喜，資喜，資輕安，資喜悅，資習，資修習，資多作，資莊嚴，
<lb ed="N" n="0063a05"/>資資具，資伴屬，資圓滿，資一同厭惡、離貪、滅、寂靜、通智、正覺、涅槃。如
<lb ed="N" n="0063a06"/>是諸戒之律儀淸淨是增上戒，依律儀淸淨住心無散亂，無散亂淸淨是增上心，正見
<lb ed="N" n="0063a07"/>律儀淸淨，正見無散亂淸淨見淸淨是增上慧。此處律儀之義，此卽是增上戒學，此
<lb ed="N" n="0063a08"/>處無散亂之義，此卽是增上心學，此處見之義，此卽爲增上慧學。如是且學收了三
<lb ed="N" n="0063a09"/>學，正知而學，見而學，觀察而學，攝受心而學，依信信解而學，策勵而學，令近
<lb ed="N" n="0063a10"/>住念而學，定心而學，依慧了知而學，通知應通知而學，徧知應徧知而學，斷應斷
<lb ed="N" n="0063a11"/>而學，現證應現證而學，修習應修習而學。</p>
<lb ed="N" n="0063a12"/><p xml:id="pN43p0063a1201">六</p><p xml:id="pN43p0063a1202" cb:place="inline">戒有五。斷生命、不與取、欲邪行、虛誑語、麤惡語、離間語、離穢語、貪、
<lb ed="N" n="0063a13"/>瞋、邪見之，依出離欲欲之，依無瞋瞋之，依光明想惛忱與睡眠之，依無散亂掉擧
<lb ed="N" n="0063a14"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.47"/>之，依法決定疑之，依智無明之，依勝喜不欣喜之，依初靜慮〔五〕蓋之，依第二
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0064a" n="0064a"/>
<lb ed="N" n="0064a01"/>靜慮尋伺之，依第三靜慮喜之，依第四靜慮樂苦之，依虛空無邊處定色想，有對想
<lb ed="N" n="0064a02"/>想、種種想之，依識無邊處定虛空無邊處想之，依無所有處定識無邊處想之，依非
<lb ed="N" n="0064a03"/>想非非想處定無所有定之，依無常觀常想之，依苦觀樂想之，依無我觀我想之，依
<lb ed="N" n="0064a04"/>厭惡觀歡喜之，依離貪觀貪之，依滅觀集之，依定棄觀執取之，依盡觀厚想之，依
<lb ed="N" n="0064a05"/>衰觀存續之，依變壞觀堅固想之，依無因相觀因相之，依無願觀願之，依空性觀現
<lb ed="N" n="0064a06"/>貪之，依增上慧法正觀堅執現貪之，依如實智見迷妄現貪之，依過患觀執著現貪之，
<lb ed="N" n="0064a07"/>依簡擇觀無簡擇之，依退轉觀合現貪之，依預流道見一處諸煩惱之，依一來道麤諸
<lb ed="N" n="0064a08"/>煩惱之，依不還道細諸煩惱之，依阿羅漢道一切煩惱之斷是戒，離是戒，思是戒，
<lb ed="N" n="0064a09"/>律儀是戒，不犯是戒。如是諸戒資心無追悔，資勝喜，資喜，資輕安，資喜悅，資
<lb ed="N" n="0064a10"/>習，資修習，資多作，資莊嚴，資資具，資伴屬，資圓滿，資一向厭惡、離貪、滅、
<lb ed="N" n="0064a11"/>寂靜、通智、正覺、涅槃。如是諸戒之律儀淸淨是增上戒，依律儀淸淨住心無散亂，
<lb ed="N" n="0064a12"/>無散亂淸淨是增上心，正見律儀淸淨，正見無散亂淸淨是增上慧。此處律儀之義，
<lb ed="N" n="0064a13"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.48"/>此卽是增上戒學。如是且學收了三學，正知而學，見而學，觀察而學，攝受心而學，
<lb ed="N" n="0064a14"/>依信信解心而學，策勵而學，令近住念而學，定心而學，慧依慧而學，通知應通知
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0065a" n="0065a"/>
<lb ed="N" n="0065a01"/>而學，徧知應徧知而學，斷應斷而學，現證應現證而學，修習應修習而學。</p>
<lb ed="N" n="0065a02"/><p xml:id="pN43p0065a0201">此依所知之義是智，了知之義是慧，故曰：「聽聞後律儀之慧是戒所成智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0065a03"/>
<lb ed="N" n="0065a04"/>
<lb ed="N" n="0065a05"/>
<lb ed="N" n="0065a06"/>
<lb ed="N" n="0065a07"/>
<lb ed="N" n="0065a08"/>
<lb ed="N" n="0065a09"/>
<lb ed="N" n="0065a10"/>
<lb ed="N" n="0065a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第三章</cb:mulu><head>第三章</head>
<lb ed="N" n="0065a12"/><p xml:id="pN43p0065a1201">一</p><p xml:id="pN43p0065a1202" cb:place="inline">「律儀後定之慧是修定所成智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0065a13"/><p xml:id="pN43p0065a1301">定有一，是心之一境性。定有二，是世間定與出世間定。定有三，是有尋有伺
<lb ed="N" n="0065a14"/>定，無尋唯伺定，無尋無伺定。定有四，是順退分定，順住分定，順勝進分定，順
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0066a" n="0066a"/>
<lb ed="N" n="0066a01"/>決擇分定。定有五，是喜徧滿性，樂徧滿性，心徧滿性，光明徧滿性，觀察因相。
<lb ed="N" n="0066a02"/>定有六，是依念佛力心一境性是無散亂定，依念法力心之一境性是無散亂定，依念
<lb ed="N" n="0066a03"/>僧力心之一境性是無散亂定，依念戒力心之一境性是無散亂定，依念捨力心之一境
<lb ed="N" n="0066a04"/>性是無散亂定，依念天力心之一境性是無散亂定。定有七，是定善能，定之等至善
<lb ed="N" n="0066a05"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.49"/>能，定之住善能，定之起善能，定之身安善能，定之行境善能，定之引發善能。定
<lb ed="N" n="0066a06"/>有八，依地徧力心之一境性是無散亂定，依水徧力……乃至……依火徧力〔……乃
<lb ed="N" n="0066a07"/>至……〕依風徧力〔……乃至……〕依靑徧力〔……乃至……〕依黃徧力〔……乃
<lb ed="N" n="0066a08"/>至……〕依赤徧力〔……乃至……〕依白徧力之力心一境性是無散亂定。定有九，
<lb ed="N" n="0066a09"/>有劣於色纏之定，有中，有勝，有劣於無色纏之定，有中，有勝，〔並〕有空性定，
<lb ed="N" n="0066a10"/>無因相定及無願定。定有十，依膨脹想之力心一境性是無散亂定，依靑瘀想之力〔……
<lb ed="N" n="0066a11"/>乃至……〕依<anchor xml:id="nkr_note_add_0066a1101" n="0066a1101"/><anchor xml:id="beg0066a1101" n="0066a1101"/>潰<anchor xml:id="end0066a1101"/>爛想之力〔……乃至……〕依斬斫離散想之力〔……乃至……〕依
<lb ed="N" n="0066a12"/>食噉想之力〔……乃至……〕依棄擲想之力〔……乃至……〕依殺戮棄擲想之力〔……
<lb ed="N" n="0066a13"/>乃至……〕依血塗想之力〔……乃至……〕依蟲啖<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066001" n="0066001"/>想之力〔……乃至……〕依骸
<lb ed="N" n="0066a14"/>骨想之力心一境性是無散亂定。以上有五十五定。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0067a" n="0067a"/>
<lb ed="N" n="0067a01"/><p xml:id="pN43p0067a0101">二</p><p xml:id="pN43p0067a0102" cb:place="inline">復次，定有二十五定之義，依攝受之義是定，依伴屬之義是定，圓滿之義……
<lb ed="N" n="0067a02"/>〔乃至〕……一境之義……〔乃至〕……無散亂之義……〔乃至〕……無散逸之義
<lb ed="N" n="0067a03"/>……〔乃至〕……無濁之義……〔乃至〕……不動之義……乃至……依解脫之義是
<lb ed="N" n="0067a04"/>定，依一性近住之力依心之住是定，依尋覓等是定，依不尋覓不等是定，依尋覓等
<lb ed="N" n="0067a05"/>是定，依不尋覓不等是定，依取等是定，依不取不等是定，依取等事是定，依不取
<lb ed="N" n="0067a06"/>不等是定，依入等是定，依不入不等是定，依入等事是定，依不入不等事是定，依
<lb ed="N" n="0067a07"/>靜慮<anchor xml:id="nkr_note_orig_0067002" n="0067002"/>等是定，依燒盡不等是定，依靜慮等事是定，依燒盡不等事是定，依等（三
<lb ed="N" n="0067a08"/>摩）而爲利益（紇多）之樂是定（三摩地）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0067003" n="0067003"/>。以上定有二十五定之義。</p>
<lb ed="N" n="0067a09"/><p xml:id="pN43p0067a0901">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰律儀後定之慧是修定所成智。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0067a10"/>
<lb ed="N" n="0067a11"/>
<lb ed="N" n="0067a12"/>
<lb ed="N" n="0067a13"/>
<lb ed="N" n="0067a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0068a" n="0068a"/>
<lb ed="N" n="0068a01"/>
<lb ed="N" n="0068a02"/>
<lb ed="N" n="0068a03"/>
<lb ed="N" n="0068a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第四章</cb:mulu><head>第四章</head>
<lb ed="N" n="0068a05"/><p xml:id="pN43p0068a0501"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.50"/>一</p><p xml:id="pN43p0068a0502" cb:place="inline">「緣攝受之慧是法所依智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0068001" n="0068001"/>」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0068a06"/><p xml:id="pN43p0068a0601">無明是諸行生之所依、轉之所依、因相之所依、存續之所依、合之所依、障礙
<lb ed="N" n="0068a07"/>之所依、集之所依、因之所依、緣之所依。依此等九相云：「無明是緣，諸行是緣所
<lb ed="N" n="0068a08"/>生，俱此二法是緣所生。」緣攝受之慧〔卽〕是法所依智。於過去世、未來世，無明
<lb ed="N" n="0068a09"/>亦是諸行生之所依、轉之所依、因相之所依、存續之所依、合之所依、障礙之所依、
<lb ed="N" n="0068a10"/>集之所依、因之所依、緣之所依。依此等九相云：「無明是緣，諸行是緣所生，俱此
<lb ed="N" n="0068a11"/>二法是緣所生。」緣攝受之慧〔卽〕是法所依智。諸行是識之……乃至……識是名色
<lb ed="N" n="0068a12"/>之〔……乃至……〕名色是六處之〔……乃至……〕六處是觸之〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0068a13"/>觸是受之〔……乃至……〕受是渴愛之〔……乃至……〕渴愛是取之〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0068a14"/>取是有之〔……乃至……〕有是生之〔……乃至……〕生是老死生之所依、轉之所
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0069a" n="0069a"/>
<lb ed="N" n="0069a01"/>依、因相之所依、存續之所依、合之所依、障礙之所依、集之所依、因之所依、緣
<lb ed="N" n="0069a02"/>之所依。依此等有九相云：「生是緣，老死是緣所生，俱此二法是緣所生。」緣攝受
<lb ed="N" n="0069a03"/>之慧〔卽〕是法所依智。於過去世、未來世生亦是老死生之所依、轉之所依、因相
<lb ed="N" n="0069a04"/>之所依、存續之所依、合之所依、障礙之所依、集之所依、因之所依、緣之所依。
<lb ed="N" n="0069a05"/>依此等之九相云：「生是緣，老死是緣所生，俱此二法是緣所生。」緣攝受之慧〔卽〕
<lb ed="N" n="0069a06"/>是法所依智。</p>
<lb ed="N" n="0069a07"/><p xml:id="pN43p0069a0701">二</p><p xml:id="pN43p0069a0702" cb:place="inline">云：「無明是因，諸行是因所生，俱此二法是因所生。」緣攝受之慧〔卽〕是法
<lb ed="N" n="0069a08"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.51"/>所依智。云：「於過去世，未來世，無明亦是因，諸行是因所生，俱此二法是因所生。」
<lb ed="N" n="0069a09"/>緣攝受之慧〔卽〕是法所依智。云：「諸行是因，識是因所生，〔俱此二法是因所生〕」
<lb ed="N" n="0069a10"/>……乃至……「識是因，名色是因所生〔……」……乃至……〕「名色是因，六處是因
<lb ed="N" n="0069a11"/>所生〔……」……乃至……〕「六處是因，觸是因所生〔……」……乃至……〕「觸是
<lb ed="N" n="0069a12"/>因，受是因所生〔……」……乃至……〕「受是因，渴愛是因所生〔……」……乃至……〕
<lb ed="N" n="0069a13"/>「渴愛是因，取是因所生〔……」……乃至……〕「取是因，有是因所生〔……」……
<lb ed="N" n="0069a14"/>乃至……〕「有是因，生是因所生〔……」……乃至……〕「生是因，老死是因所生，
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0070a" n="0070a"/>
<lb ed="N" n="0070a01"/>俱此二法是因所生。」緣攝受之慧〔卽〕是法所依智。</p>
<lb ed="N" n="0070a02"/><p xml:id="pN43p0070a0201">三</p><p xml:id="pN43p0070a0202" cb:place="inline">云：「無明是由緣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0070002" n="0070002"/>，諸行是緣起生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0070003" n="0070003"/>，俱此二法是緣起生。」緣攝受之慧，卽
<lb ed="N" n="0070a03"/>是法所依智。云：「於過去世、未來世，無明亦是由緣，諸行是緣起生，俱此二法是
<lb ed="N" n="0070a04"/>緣起生」緣攝受之慧，卽是法所依智。云：「諸行是由緣，識是緣起生〔俱此二法是
<lb ed="N" n="0070a05"/>緣起生〕……乃至……識是由緣，名色是緣起生〔……」……乃至……〕「名色是由
<lb ed="N" n="0070a06"/>緣，六處是緣起生〔……」……乃至……〕「六處是由緣，觸是緣起生〔……」……乃
<lb ed="N" n="0070a07"/>至……〕「觸是由緣，受是緣起生〔……」……乃至……〕「受是由緣，渴愛是緣起生
<lb ed="N" n="0070a08"/>〔……」……乃至……〕「渴愛是由緣，取是緣起生〔……」……乃至……〕「取是由
<lb ed="N" n="0070a09"/>緣，有是緣起生〔……」……乃至……〕「有是由緣，生是緣起生〔……」……乃至……〕
<lb ed="N" n="0070a10"/>「生是由緣，老死是緣起生，俱此二法是緣起生。」緣攝受之慧，卽是法所依智。云：
<lb ed="N" n="0070a11"/>「於過去世、未來世亦俱是由緣，老死是緣起生，俱此二法爲緣起生。」緣攝受之慧
<lb ed="N" n="0070a12"/>〔卽〕是法所依智。</p>
<lb ed="N" n="0070a13"/><p xml:id="pN43p0070a1301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.52"/>四</p><p xml:id="pN43p0070a1302" cb:place="inline">云：「無明是緣，諸行是緣所生，俱此二法是緣所生。」緣攝受之慧〔卽〕是法
<lb ed="N" n="0070a14"/>所依智。云：「於過去世、未來世，無明亦是緣，諸行是緣所生，俱此二法是緣所生。」
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0071a" n="0071a"/>
<lb ed="N" n="0071a01"/>緣攝受之慧〔卽〕法所依智。云：「諸行是緣，識是緣所生〔俱此二法是緣所生〕」……
<lb ed="N" n="0071a02"/>乃至……「識是緣，名色是緣所生〔……」……乃至……〕「名色是緣，六處是緣所生
<lb ed="N" n="0071a03"/>〔……」……乃至……〕「六處是緣，觸是緣所生〔……」……乃至……〕「觸是緣，
<lb ed="N" n="0071a04"/>受是緣所生〔……」……乃至……〕「受是緣，渴愛是緣所生〔……」……乃至……〕
<lb ed="N" n="0071a05"/>「渴愛是緣，取是緣所生〔……」……乃至……〕「取是緣，有是緣所生〔……」……
<lb ed="N" n="0071a06"/>乃至……〕「有是緣，生是緣所生〔……」……乃至……〕「生是緣，老死是緣所生，
<lb ed="N" n="0071a07"/>俱此二法是緣所生。」緣所攝受之慧〔卽〕法所依智。云：「於過去世、未來世生亦
<lb ed="N" n="0071a08"/>是緣，老死是緣所生，俱此二法是緣所生。」緣攝受之慧〔卽〕法所依智。</p>
<lb ed="N" n="0071a09"/><p xml:id="pN43p0071a0901">五</p><p xml:id="pN43p0071a0902" cb:place="inline">於前之業有愚癡是無明，存續是諸行，欲望是渴愛，到達是取，思是有。此五
<lb ed="N" n="0071a10"/>是法〔存〕於前之業有，於此世依結生是緣。於此世結生是識，生成是名色，明朗
<lb ed="N" n="0071a11"/>是處，所觸是觸，所受是受。此五法〔存〕於此世之生有，而前所作之業爲緣。於
<lb ed="N" n="0071a12"/>此世依成熟〔六〕處之愚癡是無明，存續是諸行，欲望是渴愛，到達是取，思是有。
<lb ed="N" n="0071a13"/>此五法是〔存〕於此世之業有，於後世依結生是緣。於後世結生是識，生成是名色，
<lb ed="N" n="0071a14"/>明朗是處，所觸是觸，所受是受。此五法〔存〕於後世之生有，於此世所作之業是
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0072a" n="0072a"/>
<lb ed="N" n="0072a01"/>緣。如是知、見、認、知、通達是四重、三世、二十相、三相續緣起法。</p>
<lb ed="N" n="0072a02"/><p xml:id="pN43p0072a0201">此依所知之義爲智，依了知之義爲慧，故曰：「緣攝受之慧是法所依智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0072a03"/>
<lb ed="N" n="0072a04"/>
<lb ed="N" n="0072a05"/>
<lb ed="N" n="0072a06"/>
<lb ed="N" n="0072a07"/>
<lb ed="N" n="0072a08"/>
<lb ed="N" n="0072a09"/>
<lb ed="N" n="0072a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第五章</cb:mulu><head>第五章</head>
<lb ed="N" n="0072a11"/><p xml:id="pN43p0072a1101"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.53"/>一</p><p xml:id="pN43p0072a1102" cb:place="inline">「決定攝過去、未來、現在諸法之慧是會得智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0072a12"/><p xml:id="pN43p0072a1201">過去、未來、現在何等之色，或內、或外、或麤、或細、或劣、或妙、或遠、
<lb ed="N" n="0072a13"/>或近一切之色，依無常而決定，〔此〕是一之會得，依苦而決定，〔此〕是一之會得，
<lb ed="N" n="0072a14"/>依無我而決定，〔此〕是一之會得。〔過去、未來、現在〕何等之受……乃至……〔過
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0073a" n="0073a"/>
<lb ed="N" n="0073a01"/>去、未來、現在〕何等之想……乃至……〔過去、未來、現在〕何等之諸行……乃
<lb ed="N" n="0073a02"/>至……〔過去、未來、現在〕何等之識，或內、或外、或麤、或細、或劣、或妙、
<lb ed="N" n="0073a03"/>或遠、或近一切之識，由無常而決定，〔此〕是一之會得，依苦而決定，〔此〕是一
<lb ed="N" n="0073a04"/>之會得，依無我而決定，〔此〕是一之會得。〔過去、未來、現在〕何等之眼……乃
<lb ed="N" n="0073a05"/>至……過去、未來、現在何等之老死，依無常而決定，〔此〕是一之會得，依苦而決
<lb ed="N" n="0073a06"/>定，〔此〕是一之會得，依無我而決定，〔此〕是一之會得。</p>
<lb ed="N" n="0073a07"/><p xml:id="pN43p0073a0701">二</p><p xml:id="pN43p0073a0702" cb:place="inline">決定攝「過去、未來、現在之色乃依滅盡之義是無常，依怖畏之義是苦，依不堅
<lb ed="N" n="0073a08"/>固之義是無我」之慧，乃是會得智。〔過去、未來、現在之〕受……乃至……〔過去、
<lb ed="N" n="0073a09"/>未來、現在之〕想……乃至……〔過去、未來、現在之〕諸行……乃至……〔過去、
<lb ed="N" n="0073a10"/>未來、現在之〕識……乃至……〔過去、未來、現在之〕眼……乃至……決定攝「過
<lb ed="N" n="0073a11"/>去、未來、現在之老死乃依滅盡之義是無常，依怖畏之義是苦，依不堅固之義是無
<lb ed="N" n="0073a12"/>我」之慧，乃是會得智。</p>
<lb ed="N" n="0073a13"/><p xml:id="pN43p0073a1301">三</p><p xml:id="pN43p0073a1302" cb:place="inline">決定攝「過去、未來、現在之色是無常、有爲、緣起生、盡法、衰法、離法、滅
<lb ed="N" n="0073a14"/>法」之慧，乃是會得智。〔過去、未來、現在之〕受……乃至……〔過去、未來、現
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0074a" n="0074a"/>
<lb ed="N" n="0074a01"/>在之〕想……乃至……〔過去、未來、現在之〕諸行……乃至……〔過去、未來、
<lb ed="N" n="0074a02"/>現在之〕識……乃至……〔過去、未來、現在〕眼……乃至……決定攝「過去、未來、
<lb ed="N" n="0074a03"/>現在之老死是無常、有爲、緣起生、盡法、衰法、離法、滅法」之慧，乃是會得智。</p>
<lb ed="N" n="0074a04"/><p xml:id="pN43p0074a0401"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.54"/>四</p><p xml:id="pN43p0074a0402" cb:place="inline">攝而決定「緣生而有老死，無生時乃無老死」之慧，是會得智。攝而決定「於過去
<lb ed="N" n="0074a05"/>世、未來世亦是緣生而有老死，無生時乃無老死」之慧，是會得智。「緣有而有生，
<lb ed="N" n="0074a06"/>〔無有時乃無生〕」……乃至……「緣取而有有〔無取時乃無有〕」……乃至……「緣渴
<lb ed="N" n="0074a07"/>愛而有取〔無渴愛時乃無取〕」……乃至……「緣受而有渴愛〔無受時乃無渴愛〕」……
<lb ed="N" n="0074a08"/>乃至……「緣觸而有受，〔無觸時乃無受〕」……乃至……「緣六處而有觸，〔無六處時
<lb ed="N" n="0074a09"/>乃無觸〕」……乃至……「緣名色而有六處〔無名色時乃無六處〕」……乃至……「緣識
<lb ed="N" n="0074a10"/>而有名色〔無識時乃無名色〕」……乃至……「緣諸行而有識，〔無諸行時乃無識〕」
<lb ed="N" n="0074a11"/>……乃至……攝而決定「緣無明而有諸行，無無明時乃無諸行」之慧，是會得智。攝
<lb ed="N" n="0074a12"/>而決定「過去世、未來世亦緣無明而有諸行，無無明時乃無諸行」之慧，是會得智。</p>
<lb ed="N" n="0074a13"/><p xml:id="pN43p0074a1301">此依所知之義是智，了知之義是慧，故曰：「攝而決定過去、未來、現在諸法之
<lb ed="N" n="0074a14"/>慧，是會得智。」</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0075a" n="0075a"/>
<lb ed="N" n="0075a01"/>
<lb ed="N" n="0075a02"/>
<lb ed="N" n="0075a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第六章</cb:mulu><head>第六章</head>
<lb ed="N" n="0075a04"/><p xml:id="pN43p0075a0401">一</p><p xml:id="pN43p0075a0402" cb:place="inline">「觀現在諸法之變壞慧是觀生滅智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0075a05"/><p xml:id="pN43p0075a0501">現在之色已生，〔云：〕其成相是生、壞相是滅乃是觀智。〔現在之〕受已生〔……
<lb ed="N" n="0075a06"/>乃至……現在之〕想已生〔……乃至……現在之〕諸行已生〔……乃至……現在之〕
<lb ed="N" n="0075a07"/>識已生……〔乃至……現在之〕眼已生……乃至……現在之有已生，〔云：〕其成相
<lb ed="N" n="0075a08"/>是生、壞相是滅乃是觀智。</p>
<lb ed="N" n="0075a09"/><p xml:id="pN43p0075a0901">二</p><p xml:id="pN43p0075a0902" cb:place="inline">見五蘊之生者是見幾何相？見滅者是見幾何相？見生滅者是見幾何相？〔言〕
<lb ed="N" n="0075a10"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.55"/>見五蘊之生者是見二十五相，見滅者亦見二十五相，見生滅者是見五十相。</p>
<lb ed="N" n="0075a11"/><p xml:id="pN43p0075a1101">三</p><p xml:id="pN43p0075a1102" cb:place="inline">見色蘊生者是見幾何相？見滅者是見幾何相？見生滅者是見幾何相？見受蘊之
<lb ed="N" n="0075a12"/>……乃至……見想蘊之……乃至……見行蘊之……乃至……見識蘊之生者是見幾何
<lb ed="N" n="0075a13"/>相？見滅者是見幾何相？見生滅者是見幾何相？</p>
<lb ed="N" n="0075a14"/><p xml:id="pN43p0075a1401">見色蘊之生者是見五相，見滅者是見五相，見生滅者是見十相。見受蘊之……
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0076a" n="0076a"/>
<lb ed="N" n="0076a01"/>乃至……見想蘊之……乃至……見行蘊之……乃至……見識蘊之生者是見五相，見
<lb ed="N" n="0076a02"/>滅者是見五相，見生滅者是見十相。</p>
<lb ed="N" n="0076a03"/><p xml:id="pN43p0076a0301">四</p><p xml:id="pN43p0076a0302" cb:place="inline">見色蘊之生者是見如何之五相？</p>
<lb ed="N" n="0076a04"/><p xml:id="pN43p0076a0401">「依無明之集而有色集」，依緣集之義而見色蘊之生。「依渴愛之集而有色集」，
<lb ed="N" n="0076a05"/>依緣集之義而見色蘊之生。「依業之集而有色集」，依緣集之義而見色蘊之生。「依食
<lb ed="N" n="0076a06"/>之集而有色集」，依緣集之義而見色蘊之生。又見成相而見色蘊生。見色蘊之生者而
<lb ed="N" n="0076a07"/>見此五相。</p>
<lb ed="N" n="0076a08"/><p xml:id="pN43p0076a0801">五</p><p xml:id="pN43p0076a0802" cb:place="inline">見滅者是見如何之五相？</p>
<lb ed="N" n="0076a09"/><p xml:id="pN43p0076a0901">「依無明之滅而有色滅」，依緣滅之義而見色蘊之滅。「依渴愛之滅而有色滅」，
<lb ed="N" n="0076a10"/>依緣滅之義而見色蘊之滅。「依業之滅而有色之滅」，依緣滅之義而見色蘊滅。「依食
<lb ed="N" n="0076a11"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.56"/>之滅而有色滅」，依緣滅之義而見色蘊滅。又，見壞相乃見色蘊滅。見色蘊滅者乃見
<lb ed="N" n="0076a12"/>此五相。</p>
<lb ed="N" n="0076a13"/><p xml:id="pN43p0076a1301">見生滅者是見以上之十相。</p>
<lb ed="N" n="0076a14"/><p xml:id="pN43p0076a1401">六</p><p xml:id="pN43p0076a1402" cb:place="inline">見受蘊之生者是見如何之五相？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0077a" n="0077a"/>
<lb ed="N" n="0077a01"/><p xml:id="pN43p0077a0101">「依無明之集而有受之集」，依緣集之義而見受蘊生。「依渴愛之集而有色之集」，
<lb ed="N" n="0077a02"/>依緣集之義而見受蘊生。「依業之集而有受之集」依緣集之義而見受蘊生。「依觸之集
<lb ed="N" n="0077a03"/>而有色之集」，依緣集之義而見色蘊生。又見成相而見受蘊生。見受蘊生者乃見此五
<lb ed="N" n="0077a04"/>相。</p>
<lb ed="N" n="0077a05"/><p xml:id="pN43p0077a0501">七</p><p xml:id="pN43p0077a0502" cb:place="inline">見滅者是見如何之五相？</p>
<lb ed="N" n="0077a06"/><p xml:id="pN43p0077a0601">「依無明之滅而有受之滅」，依緣滅之義而見受蘊滅。「依渴愛之滅而有受之滅」，
<lb ed="N" n="0077a07"/>依緣滅之義而見受蘊滅。「依業之滅而有受之滅」，依緣滅之義而見受蘊滅。「依觸之
<lb ed="N" n="0077a08"/>滅而有受之滅」，依緣滅之義而見受蘊滅。又見壞相乃見受蘊滅。見受蘊滅者乃見此
<lb ed="N" n="0077a09"/>五相。</p>
<lb ed="N" n="0077a10"/><p xml:id="pN43p0077a1001">見生滅者是見以上之十相。</p>
<lb ed="N" n="0077a11"/><p xml:id="pN43p0077a1101">八</p><p xml:id="pN43p0077a1102" cb:place="inline">見想蘊……乃至……行蘊……乃至……識蘊之生者是見如何之五相？</p>
<lb ed="N" n="0077a12"/><p xml:id="pN43p0077a1201">「依無明之集而有識之集」，依緣集之義而見識蘊生。「依渴愛之集而有識之集」，
<lb ed="N" n="0077a13"/>依緣集之義而見識蘊生。「依業之集而有識之集」，依緣集之義而見識蘊生。「依名色
<lb ed="N" n="0077a14"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.57"/>之集而有識之集」，依緣集之義而見識蘊生。又見成相乃見識蘊生，見識蘊生者乃見
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0078a" n="0078a"/>
<lb ed="N" n="0078a01"/>此五相。見蘊生者乃見此之相。</p>
<lb ed="N" n="0078a02"/><p xml:id="pN43p0078a0201">九</p><p xml:id="pN43p0078a0202" cb:place="inline">見滅者是見如何之五相？</p>
<lb ed="N" n="0078a03"/><p xml:id="pN43p0078a0301">「依無明之滅而有識之滅」依緣滅之義而見識蘊滅。「依渴愛之滅而有識之滅」，
<lb ed="N" n="0078a04"/>依緣滅之義而見識蘊滅。「依業之滅而有識之滅」，依緣滅之義而見識蘊滅。「依名色
<lb ed="N" n="0078a05"/>之滅而有識之滅」，依緣滅之義而見識蘊滅。又見壞相乃見識蘊滅。見識蘊滅者乃見
<lb ed="N" n="0078a06"/>此之五相。</p>
<lb ed="N" n="0078a07"/><p xml:id="pN43p0078a0701">見生滅者是見以上之十相。</p>
<lb ed="N" n="0078a08"/><p xml:id="pN43p0078a0801">見五蘊生者是見此等之二十五相，見滅者是見此等之二十五相，見生滅者是見
<lb ed="N" n="0078a09"/>此等之五十相。</p>
<lb ed="N" n="0078a10"/><p xml:id="pN43p0078a1001">此依所知之義是智，了知之義是慧，故曰：「觀現在諸法之變壞慧，是觀生滅智。」</p>
<lb ed="N" n="0078a11"/><p xml:id="pN43p0078a1101">色蘊是食之集，受、想、行三蘊是觸之集，識蘊是名色之集。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0078a12"/>
<lb ed="N" n="0078a13"/>
<lb ed="N" n="0078a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0079a" n="0079a"/>
<lb ed="N" n="0079a01"/>
<lb ed="N" n="0079a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第七章</cb:mulu><head>第七章</head>
<lb ed="N" n="0079a03"/><p xml:id="pN43p0079a0301">一</p><p xml:id="pN43p0079a0302" cb:place="inline">「思擇所緣而觀破壞之慧，是正觀智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0079a04"/><p xml:id="pN43p0079a0401">所緣色而心生已壞，思擇此所緣而觀其心之破壞。</p>
<lb ed="N" n="0079a05"/><p xml:id="pN43p0079a0501"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.58"/>「觀」者，如何爲觀？依無常而觀不依常，依苦而觀不依樂，依無我而觀不依我。
<lb ed="N" n="0079a06"/>厭惡而不歡喜，離貪而不貪著，令滅而不令集，定棄而不執取。依無常而觀以斷常
<lb ed="N" n="0079a07"/>想，依苦而觀以斷樂想，依無我而觀以斷我想。厭惡以斷歡喜，離欲以斷貪欲，令
<lb ed="N" n="0079a08"/>滅以斷集，定棄以斷執取。</p>
<lb ed="N" n="0079a09"/><p xml:id="pN43p0079a0901">二</p><p xml:id="pN43p0079a0902" cb:place="inline">所緣受而……乃至……所緣想而……乃至……所緣行而……乃至……所緣識而
<lb ed="N" n="0079a10"/>〔……乃至……〕〔所緣眼而〕……乃至……所緣老死而心生已壞，思擇此所緣而觀
<lb ed="N" n="0079a11"/>其心之破壞。</p>
<lb ed="N" n="0079a12"/><p xml:id="pN43p0079a1201">「觀」者，如何爲觀？依無常而觀不依常，依苦而觀不依樂，依無我而觀不依我。
<lb ed="N" n="0079a13"/>厭惡而不歡喜，離貪而不貪著，令滅而不令集，定棄而不執取。依無常而觀以斷常
<lb ed="N" n="0079a14"/>想，依苦而觀以斷樂想，依無我而觀以斷我想。厭惡以斷歡喜，離貪而斷貪欲，令
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0080a" n="0080a"/>
<lb ed="N" n="0080a01"/>滅以斷集，定棄以斷執取。</p>
<lb ed="N" n="0080a02"/><p xml:id="pN43p0080a0201">三</p><p xml:id="pN43p0080a0202" cb:place="inline">依了知，事有次第<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080001" n="0080001"/>，〔諸法〕有退轉</p>
<lb ed="N" n="0080a03"/><p xml:id="pN43p0080a0301">傾心之力<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080002" n="0080002"/>與思擇，〔生〕正觀</p>
<lb ed="N" n="0080a04"/><p xml:id="pN43p0080a0401">依所緣之類<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080003" n="0080003"/>〔智〕決定同一〔過、未〕之二</p>
<lb ed="N" n="0080a05"/><p xml:id="pN43p0080a0501">勝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080004" n="0080004"/>解滅爲是壞相正觀</p>
<lb ed="N" n="0080a06"/><p xml:id="pN43p0080a0601">思擇所緣以觀破壞</p>
<lb ed="N" n="0080a07"/><p xml:id="pN43p0080a0701">依於空性之近住乃增上慧之正觀</p>
<lb ed="N" n="0080a08"/><p xml:id="pN43p0080a0801">能三隨觀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080005" n="0080005"/>及四正觀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080006" n="0080006"/></p>
<lb ed="N" n="0080a09"/><p xml:id="pN43p0080a0901">若善<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080007" n="0080007"/>三近住於見無動搖</p>
<lb ed="N" n="0080a10"/><p xml:id="pN43p0080a1001">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「思擇所緣而觀破壞之慧，是正觀
<lb ed="N" n="0080a11"/>智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0080a12"/>
<lb ed="N" n="0080a13"/>
<lb ed="N" n="0080a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0081a" n="0081a"/>
<lb ed="N" n="0081a01"/>
<lb ed="N" n="0081a02"/>
<lb ed="N" n="0081a03"/>
<lb ed="N" n="0081a04"/>
<lb ed="N" n="0081a05"/>
<lb ed="N" n="0081a06"/>
<lb ed="N" n="0081a07"/>
<lb ed="N" n="0081a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第八章</cb:mulu><head>第八章</head>
<lb ed="N" n="0081a09"/><p xml:id="pN43p0081a0901"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.59"/>一</p><p xml:id="pN43p0081a0902" cb:place="inline">「怖畏近住之慧，是過患之智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0081a10"/><p xml:id="pN43p0081a1001">云：「生是怖畏」怖畏近住之慧，是過患之智，云：「轉是怖畏」怖畏近住之慧，
<lb ed="N" n="0081a11"/>是過患之智，「因相是怖畏」……乃至……「存續是怖畏」……乃至……「結生是怖畏」
<lb ed="N" n="0081a12"/>〔……乃至……〕「趣是怖畏」〔……乃至……〕「生成是怖畏」〔……乃至……〕「生
<lb ed="N" n="0081a13"/>起是怖畏」……〔……乃至……〕「誕生是怖畏」〔……乃至……〕「老是怖畏」〔……
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0082a" n="0082a"/>
<lb ed="N" n="0082a01"/>乃至……〕「病是怖畏」〔……乃至……〕「死是怖畏」〔……乃至……〕「愁是怖畏」
<lb ed="N" n="0082a02"/>〔……乃至……〕「悲是怖畏」〔……乃至……〕云：「惱是怖畏」怖畏近住之慧，是
<lb ed="N" n="0082a03"/>過患之智。</p>
<lb ed="N" n="0082a04"/><p xml:id="pN43p0082a0401">云：「不生是安穩」，乃寂滅處<anchor xml:id="nkr_note_orig_0082001" n="0082001"/>之智，云：「不轉是安穩」，乃寂滅處之智……乃
<lb ed="N" n="0082a05"/>至……云：「不惱是安穩」，乃寂滅處之智，云：「生是怖畏，不生是安穩」，乃寂滅
<lb ed="N" n="0082a06"/>處之智，云：「轉是怖畏，不轉是安穩」乃寂滅處之智……乃至……「惱是怖畏，不惱
<lb ed="N" n="0082a07"/>是安穩」，乃寂滅處之智。</p>
<lb ed="N" n="0082a08"/><p xml:id="pN43p0082a0801">二</p><p xml:id="pN43p0082a0802" cb:place="inline">云：「生是苦」，怖畏近住之慧是過患智，云：「轉是苦」，怖畏近住之慧，是過患
<lb ed="N" n="0082a09"/>之智……乃至……云：「惱是苦」，怖畏近住之慧是過患乃過患之智。</p>
<lb ed="N" n="0082a10"/><p xml:id="pN43p0082a1001">云：「不生是樂」，乃寂滅處之智，云：「不轉是樂」乃寂滅處之智，〔……乃至
<lb ed="N" n="0082a11"/>……〕云：「不惱是樂」，乃寂滅處之智。</p>
<lb ed="N" n="0082a12"/><p xml:id="pN43p0082a1201">云：「生是苦，不生是樂」，乃寂滅處之智，云：「轉是苦，不轉是樂」，是寂滅
<lb ed="N" n="0082a13"/>處之智……乃至……云：「惱是苦，不惱是樂」，是寂滅處之智。</p>
<lb ed="N" n="0082a14"/><p xml:id="pN43p0082a1401">三</p><p xml:id="pN43p0082a1402" cb:place="inline">云：「生是愛染」怖畏近住之慧，是過患之智，云：「轉是愛染」怖畏近住之慧，
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0083a" n="0083a"/>
<lb ed="N" n="0083a01"/>是過患之智……乃至……云：「惱爲愛染」怖畏近住之慧，是過患之智。</p>
<lb ed="N" n="0083a02"/><p xml:id="pN43p0083a0201">云：「不生乃非愛染」，是寂滅處之智，云：「不轉乃非愛染」，是寂滅處之智，
<lb ed="N" n="0083a03"/>〔……乃至……〕云：「不惱乃非愛染」，是寂滅處之智。</p>
<lb ed="N" n="0083a04"/><p xml:id="pN43p0083a0401"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.60"/>云：「生是愛染，不生乃非愛染」，是寂滅處之智，云：「轉是愛染，不轉乃非愛
<lb ed="N" n="0083a05"/>染」，是寂滅之智〔……乃至……〕云：「惱是愛染，不惱乃非愛染」，是寂滅處之智。</p>
<lb ed="N" n="0083a06"/><p xml:id="pN43p0083a0601">四</p><p xml:id="pN43p0083a0602" cb:place="inline">云：「生是諸行」怖畏近住之慧是過患之智，云：「轉是諸行」怖畏近住之慧是過
<lb ed="N" n="0083a07"/>患之智……乃至……云：「惱爲諸行」怖畏近住之慧是過患之智。</p>
<lb ed="N" n="0083a08"/><p xml:id="pN43p0083a0801">云：「不生是涅槃」，是寂處滅之智，云：「不轉是涅槃」，是寂滅處之智，〔……
<lb ed="N" n="0083a09"/>乃至……〕云：「不惱是涅槃」，是寂滅處之智。</p>
<lb ed="N" n="0083a10"/><p xml:id="pN43p0083a1001">云：「生是諸行，不生是涅槃」，是寂滅處之智，云：「轉是諸行，不轉是涅槃」，
<lb ed="N" n="0083a11"/>是寂滅處之智……乃至……「惱是諸行，不惱是涅槃」，是寂滅處之智。</p>
<lb ed="N" n="0083a12"/><p xml:id="pN43p0083a1201">五</p><p xml:id="pN43p0083a1202" cb:place="inline">見生、轉、因相、存續、結生是苦</p>
<lb ed="N" n="0083a13"/><p xml:id="pN43p0083a1301">此乃過患之智</p>
<lb ed="N" n="0083a14"/><p xml:id="pN43p0083a1401">見不生、不轉、不因相、不存續、不結生是樂</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0084a" n="0084a"/>
<lb ed="N" n="0084a01"/><p xml:id="pN43p0084a0101">此是寂滅處之智</p>
<lb ed="N" n="0084a02"/><p xml:id="pN43p0084a0201">此過患之智是於五處<anchor xml:id="nkr_note_orig_0084002" n="0084002"/>生</p>
<lb ed="N" n="0084a03"/><p xml:id="pN43p0084a0301">於五處了知寂滅處之十智</p>
<lb ed="N" n="0084a04"/><p xml:id="pN43p0084a0401">若善〔此〕二智者</p>
<lb ed="N" n="0084a05"/><p xml:id="pN43p0084a0501">於種種見無動搖</p>
<lb ed="N" n="0084a06"/><p xml:id="pN43p0084a0601">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「怖畏近住之慧，是過患之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0084a07"/>
<lb ed="N" n="0084a08"/>
<lb ed="N" n="0084a09"/>
<lb ed="N" n="0084a10"/>
<lb ed="N" n="0084a11"/>
<lb ed="N" n="0084a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第九章</cb:mulu><head>第九章</head>
<lb ed="N" n="0084a13"/><p xml:id="pN43p0084a1301">一</p><p xml:id="pN43p0084a1302" cb:place="inline">「簡擇欲解脫，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0084001" n="0084001"/>停止慧是捨諸行智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0084a14"/><p xml:id="pN43p0084a1401">簡擇欲生之解脫，停止慧是捨諸行智，簡擇欲轉之解脫，停止慧是捨諸行智，
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0085a" n="0085a"/>
<lb ed="N" n="0085a01"/>簡擇欲因相之……乃至……存續、結生、趣生、生成、生起、誕生、老病、死、愁、
<lb ed="N" n="0085a02"/>悲、惱之解脫，停止慧是捨諸行智。</p>
<lb ed="N" n="0085a03"/><p xml:id="pN43p0085a0301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.61"/>二</p><p xml:id="pN43p0085a0302" cb:place="inline">「生是苦」簡擇欲解脫，停止慧是捨諸行智，「轉是苦」簡擇欲解脫，停止慧是捨
<lb ed="N" n="0085a04"/>諸行智……乃至……「惱是苦」簡擇欲解脫，停止慧是捨諸行智。</p>
<lb ed="N" n="0085a05"/><p xml:id="pN43p0085a0501">「生是怖畏」簡擇欲解脫，停止慧是捨諸行智「轉是昔」簡擇欲解脫，停止慧是捨
<lb ed="N" n="0085a06"/>諸行智……乃至……「惱是怖畏」簡擇欲解脫，停止慧是捨諸行智。</p>
<lb ed="N" n="0085a07"/><p xml:id="pN43p0085a0701">三</p><p xml:id="pN43p0085a0702" cb:place="inline">「生是愛染」簡擇欲解脫，停止慧是捨諸行智，「轉是愛染」簡擇欲解脫，停止慧
<lb ed="N" n="0085a08"/>是捨諸行智。……乃至……「惱是怖畏」簡擇欲得解脫，停止慧是捨諸行智。</p>
<lb ed="N" n="0085a09"/><p xml:id="pN43p0085a0901">「生是諸行」簡擇欲解脫，停止慧是捨諸行智，「轉是諸行」簡擇欲解脫，停止慧
<lb ed="N" n="0085a10"/>是捨諸行智……乃至……「惱是諸行」簡擇欲解脫，停止慧是捨諸行智。</p>
<lb ed="N" n="0085a11"/><p xml:id="pN43p0085a1101">四</p><p xml:id="pN43p0085a1102" cb:place="inline">云：「生是諸行，捨此諸行」，是諸行之捨，云：「諸行、捨、俱是諸行，捨此諸
<lb ed="N" n="0085a12"/>行」，是諸行之捨。</p>
<lb ed="N" n="0085a13"/><p xml:id="pN43p0085a1301">云：「轉是諸行……乃至……惱是諸行，捨此諸行」，是諸行之捨，云：「諸行、
<lb ed="N" n="0085a14"/>捨、俱是諸行，捨此諸行」，是諸行之捨。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0086a" n="0086a"/>
<lb ed="N" n="0086a01"/><p xml:id="pN43p0086a0101">五</p><p xml:id="pN43p0086a0102" cb:place="inline">依幾何之相有心之引發於諸行之捨？</p>
<lb ed="N" n="0086a02"/><p xml:id="pN43p0086a0201">〔言〕依八相有心之引發於諸行之捨。</p>
<lb ed="N" n="0086a03"/><p xml:id="pN43p0086a0301">於異生依幾何之相有心之引發於諸行之捨？於有學依幾何之相有心之引發於諸
<lb ed="N" n="0086a04"/>行之捨？於離貪者依幾何之相有心之引發於諸行之捨？〔言〕於異生依二相有心之
<lb ed="N" n="0086a05"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.62"/>引發於諸行之捨，於有學依三相有心之引發於諸行之捨，於離貪者依三相有心引發
<lb ed="N" n="0086a06"/>於諸行之捨。</p>
<lb ed="N" n="0086a07"/><p xml:id="pN43p0086a0701">六</p><p xml:id="pN43p0086a0702" cb:place="inline">於異生依如何二相有心之引發於諸行之捨？</p>
<lb ed="N" n="0086a08"/><p xml:id="pN43p0086a0801">異生或歡喜或正觀諸行之捨，於異生如是依二相有心之引發於諸行之捨。</p>
<lb ed="N" n="0086a09"/><p xml:id="pN43p0086a0901">於有學依如何三相有心之引發諸行之捨？</p>
<lb ed="N" n="0086a10"/><p xml:id="pN43p0086a1001">有學或歡喜或正觀或簡擇而諸行捨獲果，於有學依如是三相有心之引發於諸行
<lb ed="N" n="0086a11"/>之捨。</p>
<lb ed="N" n="0086a12"/><p xml:id="pN43p0086a1201">於離貪者依如何三相有心之引發於諸行之捨？</p>
<lb ed="N" n="0086a13"/><p xml:id="pN43p0086a1301">離貪者或正觀或簡擇而諸行捨獲果，或已捨或於空性住、或於無因相住、或依
<lb ed="N" n="0086a14"/>無願住而住，於離貪者依如是三相有心之引發於諸行之捨。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0087a" n="0087a"/>
<lb ed="N" n="0087a01"/><p xml:id="pN43p0087a0101">七</p><p xml:id="pN43p0087a0102" cb:place="inline">如何於異生與有學諸行捨之心引發而爲同一？</p>
<lb ed="N" n="0087a02"/><p xml:id="pN43p0087a0201">異生歡喜諸行之捨故，其心被汚染，阻害修習，障礙通達，於後世有結生之緣，
<lb ed="N" n="0087a03"/>有學亦歡喜諸行之捨故，其心被汚染，阻害修習，障礙上通達，於後世有結生之緣，
<lb ed="N" n="0087a04"/>如是於異生與有學諸行捨之心引發爲同一，依歡喜之義故。</p>
<lb ed="N" n="0087a05"/><p xml:id="pN43p0087a0501">八</p><p xml:id="pN43p0087a0502" cb:place="inline">如何於異生、有學及離貪者諸行捨之心引發爲同一？</p>
<lb ed="N" n="0087a06"/><p xml:id="pN43p0087a0601"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.63"/>異生依正觀無常、苦、無我而諸行之捨，有學依正觀無常、苦、無我而諸行之
<lb ed="N" n="0087a07"/>捨，離貪者依正觀無常、苦、無我而諸行之捨，如是於異生、有學及無貪者諸行捨
<lb ed="N" n="0087a08"/>之心引發爲同一，依觀之義故。</p>
<lb ed="N" n="0087a09"/><p xml:id="pN43p0087a0901">九</p><p xml:id="pN43p0087a0902" cb:place="inline">如何於異生、有學及離貪者諸行捨之心引發爲相異？</p>
<lb ed="N" n="0087a10"/><p xml:id="pN43p0087a1001">於異生諸行之捨是善，於有學諸行之捨是善，於離貪者諸行之捨是無記，如是
<lb ed="N" n="0087a11"/>於異生、有學及離貪者諸行捨之心引發是相異，依善與無記之義故。</p>
<lb ed="N" n="0087a12"/><p xml:id="pN43p0087a1201">一〇</p><p xml:id="pN43p0087a1203" cb:place="inline">復次如何於異生、有學及離貪者諸行捨之心引發爲相異？</p>
<lb ed="N" n="0087a13"/><p xml:id="pN43p0087a1301">於異生諸行之捨，有時善明，有時善不明，於有學諸行之捨，有時善明，有時
<lb ed="N" n="0087a14"/>善不明，於離貪者諸行之捨，畢竟爲善明，如是於異生、有學及離貪者諸行捨之心
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0088a" n="0088a"/>
<lb ed="N" n="0088a01"/>引發是相異，依明義與不明義故。</p>
<lb ed="N" n="0088a02"/><p xml:id="pN43p0088a0201">一一</p><p xml:id="pN43p0088a0203" cb:place="inline">〔復次〕如何於異生、有學及離貪者諸行捨之心引發是相異？</p>
<lb ed="N" n="0088a03"/><p xml:id="pN43p0088a0301">異生正觀無厭足而諸行之捨，有學亦正觀無厭足而諸行之捨，離貪者正觀滿足
<lb ed="N" n="0088a04"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0088002" n="0088002"/>諸行之捨，如是於異生、有學及離貪者諸行捨之心引發是相異，依滿足之義與無
<lb ed="N" n="0088a05"/>厭足之義故。</p>
<lb ed="N" n="0088a06"/><p xml:id="pN43p0088a0601">一二</p><p xml:id="pN43p0088a0603" cb:place="inline">〔復次〕如何在異生、有學、及離貪者諸行捨之心引發是相異？</p>
<lb ed="N" n="0088a07"/><p xml:id="pN43p0088a0701">異生斷三結<anchor xml:id="nkr_note_orig_0088003" n="0088003"/>爲獲得預流道故，正觀諸行之捨，有學已斷三結，更爲獲得上<anchor xml:id="nkr_note_orig_0088004" n="0088004"/>
<lb ed="N" n="0088a08"/>故，正觀諸行之捨，離貪者已斷一切煩惱，爲現法樂住故而正觀，如是於異生、有
<lb ed="N" n="0088a09"/>學及離貪者，諸行捨之心引發是相異，依已斷之義與未斷之義故。</p>
<lb ed="N" n="0088a10"/><p xml:id="pN43p0088a1001"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.64"/>一三</p><p xml:id="pN43p0088a1003" cb:place="inline">〔復次〕如何是異生、有學、及離貪者諸行捨之心引發是相異？</p>
<lb ed="N" n="0088a11"/><p xml:id="pN43p0088a1101">異生或歡喜或正觀諸行之捨，有學或歡喜或正觀或簡擇而獲〔諸行之〕捨果，
<lb ed="N" n="0088a12"/>離貪者或正觀或獲諸行之捨果，或已捨或依於空性住、或無因相住、或無願住而住，
<lb ed="N" n="0088a13"/>如是於異生、有學及離貪者諸行捨之心引發是相異，依得住之義故。</p>
<lb ed="N" n="0088a14"/><p xml:id="pN43p0088a1401">一四</p><p xml:id="pN43p0088a1403" cb:place="inline">幾何諸行之捨是依寂止而生？幾何諸行之捨是依正觀而生？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0089a" n="0089a"/>
<lb ed="N" n="0089a01"/><p xml:id="pN43p0089a0101">〔言〕是依寂止而生八諸行之捨，依正觀生十諸行之捨。</p>
<lb ed="N" n="0089a02"/><p xml:id="pN43p0089a0201">如何依寂止生八諸行之捨？</p>
<lb ed="N" n="0089a03"/><p xml:id="pN43p0089a0301">爲獲得初靜慮故，簡擇〔五〕蓋，停止慧是捨諸行智，爲獲得第二靜慮故，簡
<lb ed="N" n="0089a04"/>擇尋伺，停止慧是捨諸行智，爲獲得第三靜慮故，簡擇喜，停止慧是捨諸行智，爲
<lb ed="N" n="0089a05"/>獲得第四靜慮故，簡擇樂苦，停止慧是捨諸行智。爲獲得虛空無邊處定故，簡擇色
<lb ed="N" n="0089a06"/>想、有對想、種種想，停止慧是捨諸行智，爲獲得識無邊處定故，簡擇虛空無邊處
<lb ed="N" n="0089a07"/>想，停止慧是捨諸行智，爲獲得無所有處定故，簡擇識無邊處想，停止慧是捨諸行
<lb ed="N" n="0089a08"/>智，爲獲得非想非非想定故，簡擇無所有處想，停止慧是捨諸行智。如是依寂止而
<lb ed="N" n="0089a09"/>生八諸行之捨。</p>
<lb ed="N" n="0089a10"/><p xml:id="pN43p0089a1001">一五</p><p xml:id="pN43p0089a1003" cb:place="inline">如何依正觀而生十諸行之捨？</p>
<lb ed="N" n="0089a11"/><p xml:id="pN43p0089a1101"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.65"/>爲欲獲得預流道故，簡擇生、轉、因相、存續、結生、趣、生成、生起、誕生、
<lb ed="N" n="0089a12"/>老、病、死、愁、悲、惱，停止慧是捨諸行智，爲逮得預流果故，簡擇生、轉、因
<lb ed="N" n="0089a13"/>相、存續、結生、趣、生成、生起、誕生、老、病、死、愁、悲、惱，停止慧是捨
<lb ed="N" n="0089a14"/>諸行智，爲獲得一來道故……乃至……爲逮得一來果故……乃至……爲獲得不還道
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0090a" n="0090a"/>
<lb ed="N" n="0090a01"/>故……乃至……爲逮得不還果故……乃至……爲獲阿羅漢道故……乃至……爲逮得
<lb ed="N" n="0090a02"/>阿羅漢果故……乃至……爲逮得空性住故……乃至……爲逮得無因相住故，簡擇
<lb ed="N" n="0090a03"/>生、轉……乃至……惱，停止慧是捨諸行智，如是依正觀而生十諸行之捨。</p>
<lb ed="N" n="0090a04"/><p xml:id="pN43p0090a0401">一六</p><p xml:id="pN43p0090a0403" cb:place="inline">幾何諸行之捨是善、幾何是不善、幾何是無記？十五諸行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0090005" n="0090005"/>之捨是善，三諸
<lb ed="N" n="0090a05"/>行之捨是無記，非諸行之捨而是不善者也。</p>
<lb ed="N" n="0090a06"/><p xml:id="pN43p0090a0601">慧令簡擇停止心之行境八</p>
<lb ed="N" n="0090a07"/><p xml:id="pN43p0090a0701">異生二行境<anchor xml:id="nkr_note_orig_0090006" n="0090006"/>有學〔依〕三</p>
<lb ed="N" n="0090a08"/><p xml:id="pN43p0090a0801">離貪者有三而令心轉</p>
<lb ed="N" n="0090a09"/><p xml:id="pN43p0090a0901">依空之緣八<anchor xml:id="nkr_note_orig_0090007" n="0090007"/>依智行境十<anchor xml:id="nkr_note_orig_0090008" n="0090008"/></p>
<lb ed="N" n="0090a10"/><p xml:id="pN43p0090a1001">十八諸行捨是三解脫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0090009" n="0090009"/>之緣</p>
<lb ed="N" n="0090a11"/><p xml:id="pN43p0090a1101">於慧如是知有十八相</p>
<lb ed="N" n="0090a12"/><p xml:id="pN43p0090a1201">能捨諸行者</p>
<lb ed="N" n="0090a13"/><p xml:id="pN43p0090a1301">種種見無動搖</p>
<lb ed="N" n="0090a14"/><p xml:id="pN43p0090a1401">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「簡擇欲解脫，停止慧是捨諸行
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0091a" n="0091a"/>
<lb ed="N" n="0091a01"/>智」。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0091a02"/>
<lb ed="N" n="0091a03"/>
<lb ed="N" n="0091a04"/>
<lb ed="N" n="0091a05"/>
<lb ed="N" n="0091a06"/>
<lb ed="N" n="0091a07"/>
<lb ed="N" n="0091a08"/>
<lb ed="N" n="0091a09"/>
<lb ed="N" n="0091a10"/>
<lb ed="N" n="0091a11"/>
<lb ed="N" n="0091a12"/>
<lb ed="N" n="0091a13"/>
<lb ed="N" n="0091a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0092a" n="0092a"/>
<lb ed="N" n="0092a01"/>
<lb ed="N" n="0092a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第十章</cb:mulu><head>第十章</head>
<lb ed="N" n="0092a03"/><p xml:id="pN43p0092a0301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.66"/>一</p><p xml:id="pN43p0092a0302" cb:place="inline">「外之出離退轉之慧是種姓地<anchor xml:id="nkr_note_orig_0092001" n="0092001"/>之智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0092a04"/><p xml:id="pN43p0092a0401">云：「降伏生」是種姓地，云：「降伏轉」是種姓地，云：「降伏因相」是種姓地，
<lb ed="N" n="0092a05"/>云：「降伏存續」是種姓地，云：「降伏結生」是種姓地，云：「降伏趣」是種姓地，云：
<lb ed="N" n="0092a06"/>「降伏生成」是種姓地，云：「降伏生起」是種姓地，云：「降伏誕生」是種姓地，云：
<lb ed="N" n="0092a07"/>「降伏老」種姓地，云：「降伏病」是種姓地，云：「降伏死」種姓地，云：「降伏愁」是
<lb ed="N" n="0092a08"/>種姓地，云：「降伏外之諸行因相」是種姓地。云：「躍進不生」是種姓地，云：「躍進
<lb ed="N" n="0092a09"/>不轉」是種姓地……乃至……云：「躍進滅盡、涅槃」是種姓地。云：「降伏已躍進不生」
<lb ed="N" n="0092a10"/>是種姓地，云：「降伏轉已躍進不轉」是種姓地，云：「降伏因相已躍進無因相」是種
<lb ed="N" n="0092a11"/>姓地……乃至……云：「降伏外之諸行因相已躍進滅盡、涅槃」是種姓地。</p>
<lb ed="N" n="0092a12"/><p xml:id="pN43p0092a1201">二</p><p xml:id="pN43p0092a1202" cb:place="inline">云：「由生出離」是種姓地，云：「由轉出離」是種姓地，云：「因相……〔乃至〕
<lb ed="N" n="0092a13"/>……存續……〔乃至〕……結生……〔乃至〕……趣……〔乃至〕……生成……〔乃
<lb ed="N" n="0092a14"/>至〕……生起……〔乃至〕……誕生……〔乃至〕……老……〔乃至〕……病……
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0093a" n="0093a"/>
<lb ed="N" n="0093a01"/>〔乃至〕……死……〔乃至〕……愁……〔乃至〕……悲……〔乃至〕……惱……
<lb ed="N" n="0093a02"/>〔乃至〕……由外之諸行因相出離」是種姓地。云：「躍進不生」是種姓地，云：「躍
<lb ed="N" n="0093a03"/>進不轉」是種姓地……乃至……云：「躍進滅盡、涅槃」是種姓地。云：「由生出離躍
<lb ed="N" n="0093a04"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.67"/>進不生」是種姓地，云：「由轉出離躍進不轉」是種姓地……乃至……云：「由外之諸
<lb ed="N" n="0093a05"/>行因相躍進出離而滅盡、涅槃」是種姓地。云：「由生退轉」是種姓地，云：「由轉退
<lb ed="N" n="0093a06"/>轉」是種姓地……乃至……云：「由外之諸行因相退轉」是種姓地。云：「躍進於不轉」
<lb ed="N" n="0093a07"/>是種姓地……乃至……云：「躍進於滅盡、涅槃」是種姓地。云：「於生已退轉躍進不
<lb ed="N" n="0093a08"/>生」是種姓地，云：「由轉已退轉躍進不轉」是種姓地……乃至……云：「於外之諸行
<lb ed="N" n="0093a09"/>因相已退轉躍進滅盡、涅槃」是種姓地。</p>
<lb ed="N" n="0093a10"/><p xml:id="pN43p0093a1001">三</p><p xml:id="pN43p0093a1002" cb:place="inline">幾何之種姓地法依寂止而生？幾何之衆聖法依正觀而生？</p>
<lb ed="N" n="0093a11"/><p xml:id="pN43p0093a1101">〔言〕八種姓地法依寂止而生，十種姓地法依正觀而生。</p>
<lb ed="N" n="0093a12"/><p xml:id="pN43p0093a1201">四</p><p xml:id="pN43p0093a1202" cb:place="inline">如何八種姓地法依寂止而生？</p>
<lb ed="N" n="0093a13"/><p xml:id="pN43p0093a1301">云：「爲獲得初靜慮故降伏〔五〕蓋」是種姓地，云：「爲獲得第二靜慮故降伏尋
<lb ed="N" n="0093a14"/>伺」是種姓地，云：「爲獲得第三靜慮故降伏喜」是種姓地，云：「爲獲得第四靜慮故
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0094a" n="0094a"/>
<lb ed="N" n="0094a01"/>降伏樂苦」是種姓地，云：「爲獲得虛空無邊處定故降伏色想、有對想、種種想」是種
<lb ed="N" n="0094a02"/>姓地，云：「爲獲得識無邊處定故降伏虛空無邊處想」是種姓地，云：「爲獲得無所有
<lb ed="N" n="0094a03"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.68"/>處定故降伏識無邊處想」是種姓地，云：「爲獲得非想非非想處定故降伏無所有處想」
<lb ed="N" n="0094a04"/>是種姓地。如是八種姓地法依寂止而生。</p>
<lb ed="N" n="0094a05"/><p xml:id="pN43p0094a0501">五</p><p xml:id="pN43p0094a0502" cb:place="inline">如何十種姓地法依正觀而生？</p>
<lb ed="N" n="0094a06"/><p xml:id="pN43p0094a0601">云：「爲獲得預流道故降伏生、轉、因相、存續、結生、趣、生成、生起、誕生、
<lb ed="N" n="0094a07"/>老、病、死、愁、悲、惱、外之諸行因相」是種姓地，云：「爲逮得預流果故降伏生、
<lb ed="N" n="0094a08"/>轉、因相、存續、結生」是種姓地，云：「爲獲得一來道故……」……乃至……爲逮得一來
<lb ed="N" n="0094a09"/>果故〔……乃至……〕爲獲得不還道故〔……乃至……〕爲逮得不還果故〔……乃
<lb ed="N" n="0094a10"/>至……〕爲獲得阿羅漢道故生、轉……乃至……爲逮得阿羅漢果故〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0094a11"/>爲逮得空性住故〔……乃至……〕云：「爲逮得無因相故降伏生、轉、因相、存續、
<lb ed="N" n="0094a12"/>結生」是種姓地。如是十種姓地法依正觀而生。</p>
<lb ed="N" n="0094a13"/><p xml:id="pN43p0094a1301">六</p><p xml:id="pN43p0094a1302" cb:place="inline">幾何之種姓地法是善，幾何是不善，幾何是無記？十五種姓地法是善，三種姓
<lb ed="N" n="0094a14"/>地法是無記，而種姓地法乃非不善。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0095a" n="0095a"/>
<lb ed="N" n="0095a01"/><p xml:id="pN43p0095a0101">愛染<anchor xml:id="nkr_note_orig_0095002" n="0095002"/>非愛染願無願</p>
<lb ed="N" n="0095a02"/><p xml:id="pN43p0095a0201">繫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0095003" n="0095003"/>離繫出離未出離</p>
<lb ed="N" n="0095a03"/><p xml:id="pN43p0095a0301">依定之緣爲八智之行境十</p>
<lb ed="N" n="0095a04"/><p xml:id="pN43p0095a0401">十八種姓地法是三解脫之緣</p>
<lb ed="N" n="0095a05"/><p xml:id="pN43p0095a0501">於慧知此十八相</p>
<lb ed="N" n="0095a06"/><p xml:id="pN43p0095a0601">善退轉出離者於種種見無動搖</p>
<lb ed="N" n="0095a07"/><p xml:id="pN43p0095a0701">此依所知義是智，依了知義是慧，故曰：「外之出離退轉之慧是種姓地智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0095a08"/>
<lb ed="N" n="0095a09"/>
<lb ed="N" n="0095a10"/>
<lb ed="N" n="0095a11"/>
<lb ed="N" n="0095a12"/>
<lb ed="N" n="0095a13"/>
<lb ed="N" n="0095a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0096a" n="0096a"/>
<lb ed="N" n="0096a01"/>
<lb ed="N" n="0096a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第十一章</cb:mulu><head>第十一章</head>
<lb ed="N" n="0096a03"/><p xml:id="pN43p0096a0301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.69"/>一</p><p xml:id="pN43p0096a0302" cb:place="inline">「俱出離、退轉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0096001" n="0096001"/>之慧是道智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0096a04"/><p xml:id="pN43p0096a0401">於預流道之刹那，依見之義正見出離邪見，於其隨轉出離諸蘊、諸煩惱，及出
<lb ed="N" n="0096a05"/>離外之一切因相，故曰：「俱之出離、退轉之慧是道智。」</p>
<lb ed="N" n="0096a06"/><p xml:id="pN43p0096a0601">依現前解之義正思惟出離邪思惟，於其隨轉出離諸蘊、諸煩惱，及出離外之一
<lb ed="N" n="0096a07"/>切因相，故曰：「俱之出離、退轉之慧是道智。」</p>
<lb ed="N" n="0096a08"/><p xml:id="pN43p0096a0801">依攝受之義正語出離邪語……〔乃至〕……「……是道智。」</p>
<lb ed="N" n="0096a09"/><p xml:id="pN43p0096a0901">依等起之義正業出離邪業……〔乃至〕……「……是道智。」</p>
<lb ed="N" n="0096a10"/><p xml:id="pN43p0096a1001">依淸淨之義正命出離邪命……〔乃至〕……「……是道智。」</p>
<lb ed="N" n="0096a11"/><p xml:id="pN43p0096a1101">依精勤之義正精進出離邪精進……〔乃至〕……「……是道智。」</p>
<lb ed="N" n="0096a12"/><p xml:id="pN43p0096a1201">依近住之義正念出離邪念……〔乃至〕……「……是道智。」</p>
<lb ed="N" n="0096a13"/><p xml:id="pN43p0096a1301">依無散亂之義正定出離邪定，於其隨轉出離諸煩惱、諸蘊，及出離外之一切因
<lb ed="N" n="0096a14"/>相，故曰：「俱之出離、退轉之慧是道智。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0097a" n="0097a"/>
<lb ed="N" n="0097a01"/><p xml:id="pN43p0097a0101"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.70"/>二</p><p xml:id="pN43p0097a0102" cb:place="inline">於一來道之刹那，依見之義正見……乃至……依無散亂之義正定出離麤之欲貪
<lb ed="N" n="0097a02"/>結、瞋結、麤之欲貪隨眠、瞋隨眠，於其隨轉出離諸煩惱、諸蘊，及出離外之一切
<lb ed="N" n="0097a03"/>相，故曰：「俱之出離、退轉之慧是道智。」</p>
<lb ed="N" n="0097a04"/><p xml:id="pN43p0097a0401">三</p><p xml:id="pN43p0097a0402" cb:place="inline">於不還道之刹那，依見之義正見……乃至……依無散亂之義正定出離細之欲貪
<lb ed="N" n="0097a05"/>結、瞋結、細之欲貪隨眠、瞋隨眠，於其隨轉出離諸煩惱、諸蘊，出離外之一切因
<lb ed="N" n="0097a06"/>相，故曰：「俱之出離、退轉之慧是道智。」</p>
<lb ed="N" n="0097a07"/><p xml:id="pN43p0097a0701">四</p><p xml:id="pN43p0097a0702" cb:place="inline">於阿羅漢道之刹那，依見之義正見……乃至……依無散亂之義正定出離色貪、
<lb ed="N" n="0097a08"/>無色貪、慢、悼擧、無明、慢隨眠、有貪隨眠、無明隨眠，於其隨轉出離諸煩惱、
<lb ed="N" n="0097a09"/>諸蘊，及出離外之一切因相，故曰：「俱之出離、退轉之慧是道智。」</p>
<lb ed="N" n="0097a10"/><p xml:id="pN43p0097a1001">依已知令知未知故名爲智</p>
<lb ed="N" n="0097a11"/><p xml:id="pN43p0097a1101">如善智之解脫於種種見無動搖</p>
<lb ed="N" n="0097a12"/><p xml:id="pN43p0097a1201">如定而正觀正觀而定</p>
<lb ed="N" n="0097a13"/><p xml:id="pN43p0097a1301">正觀及寂止存而等分、俱存</p>
<lb ed="N" n="0097a14"/><p xml:id="pN43p0097a1401">見諸行是苦涅槃是樂</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0098a" n="0098a"/>
<lb ed="N" n="0098a01"/><p xml:id="pN43p0098a0101">俱出離慧是達不死</p>
<lb ed="N" n="0098a02"/><p xml:id="pN43p0098a0201">知解脫行曉異性一性</p>
<lb ed="N" n="0098a03"/><p xml:id="pN43p0098a0301">二智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0098002" n="0098002"/>能於種種見中無動搖</p>
<lb ed="N" n="0098a04"/><p xml:id="pN43p0098a0401">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「俱之出離、退轉之慧是道智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0098a05"/>
<lb ed="N" n="0098a06"/>
<lb ed="N" n="0098a07"/>
<lb ed="N" n="0098a08"/>
<lb ed="N" n="0098a09"/>
<lb ed="N" n="0098a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第十二章</cb:mulu><head>第十二章</head>
<lb ed="N" n="0098a11"/><p xml:id="pN43p0098a1101"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.71"/>一</p><p xml:id="pN43p0098a1102" cb:place="inline">「加行止滅之慧是果智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0098a12"/><p xml:id="pN43p0098a1201">於預流道之刹那，依見之義正見出離邪見，於其隨轉出離諸煩惱，及出離外之
<lb ed="N" n="0098a13"/>一切因相，此處加行已令止滅故正見生，此是道果。</p>
<lb ed="N" n="0098a14"/><p xml:id="pN43p0098a1401">依現前解之義正思惟出離邪思惟，於其隨轉出離諸煩惱、諸蘊，及出離外之一
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0099a" n="0099a"/>
<lb ed="N" n="0099a01"/>切因相，此處加行已令止滅故正思惟生，此是道果。</p>
<lb ed="N" n="0099a02"/><p xml:id="pN43p0099a0201">依攝受之義正語出離邪語……〔乃至〕……此是道果。</p>
<lb ed="N" n="0099a03"/><p xml:id="pN43p0099a0301">依等起之義正業出離邪業……〔乃至〕……此是道果。</p>
<lb ed="N" n="0099a04"/><p xml:id="pN43p0099a0401">依淸淨之義正命出離邪命……〔乃至〕……此是道果。</p>
<lb ed="N" n="0099a05"/><p xml:id="pN43p0099a0501">依精勤之義正精進出離邪精進……〔乃至〕……此是道果。</p>
<lb ed="N" n="0099a06"/><p xml:id="pN43p0099a0601">依近住之義正念出離邪念……〔乃至〕……此是道果。</p>
<lb ed="N" n="0099a07"/><p xml:id="pN43p0099a0701">依無散亂之義正定出離邪定，於其隨轉出離諸煩惱、諸蘊，及出離外之一切因
<lb ed="N" n="0099a08"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.72"/>相，此處加行已令止滅故正定生，此是道果。</p>
<lb ed="N" n="0099a09"/><p xml:id="pN43p0099a0901">二</p><p xml:id="pN43p0099a0902" cb:place="inline">於一來道之刹那，依見之義正見……乃至……依無散亂之義正定出離麤之欲貪
<lb ed="N" n="0099a10"/>結、瞋結、麤之欲貪隨眠、瞋隨眠，於其隨轉出離諸煩惱、諸蘊，及出離外之一切
<lb ed="N" n="0099a11"/>因相，此處加行已令止滅故正定生，此是道果。</p>
<lb ed="N" n="0099a12"/><p xml:id="pN43p0099a1201">三</p><p xml:id="pN43p0099a1202" cb:place="inline">於不還道之刹那，依見之義正見……乃至……依無散亂之義正定出離細之欲貪
<lb ed="N" n="0099a13"/>結、瞋結、細之欲貪隨眠、瞋隨眠，於其隨轉出離諸煩惱、諸蘊，及出離外之一切
<lb ed="N" n="0099a14"/>因相，此處加行已令止滅故正定生，此是道果。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0100a" n="0100a"/>
<lb ed="N" n="0100a01"/><p xml:id="pN43p0100a0101">四</p><p xml:id="pN43p0100a0102" cb:place="inline">於阿羅漢道之刹那，依見之義正見……乃至……依無散亂之義正定出離色貪、
<lb ed="N" n="0100a02"/>無色貪、慢、悼擧、無明、慢隨眠、有貪隨眠、無明隨眠，於其隨轉出離一切之諸
<lb ed="N" n="0100a03"/>煩惱、諸蘊，及出離外之一切因相，此處加行已令止滅故正定生，此是道果。</p>
<lb ed="N" n="0100a04"/><p xml:id="pN43p0100a0401">依此所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「加行止滅之慧是果智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0100a05"/>
<lb ed="N" n="0100a06"/>
<lb ed="N" n="0100a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第十三章</cb:mulu><head>第十三章</head>
<lb ed="N" n="0100a08"/><p xml:id="pN43p0100a0801">一</p><p xml:id="pN43p0100a0802" cb:place="inline">「觀所斷之慧是解脫智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0100a09"/><p xml:id="pN43p0100a0901">依預流道正斷有身見、疑、戒禁取、見隨眠、疑隨眠之我心隨煩惱，如是五隨
<lb ed="N" n="0100a10"/>煩惱及其諸纏之心解脫、善解脫。</p>
<lb ed="N" n="0100a11"/><p xml:id="pN43p0100a1101"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.73"/>此依解脫所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「觀所斷之慧是解脫智。」</p>
<lb ed="N" n="0100a12"/><p xml:id="pN43p0100a1201">二</p><p xml:id="pN43p0100a1202" cb:place="inline">依一來道正斷麤之欲貪結、瞋結、麤貪隨眠、瞋隨眠之我心〔四〕隨煩惱，如
<lb ed="N" n="0100a13"/>是四隨煩惱及其諸纏之心解脫、善解脫。</p>
<lb ed="N" n="0100a14"/><p xml:id="pN43p0100a1401">此依解脫所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「觀所斷之慧是解脫智。」</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0101a" n="0101a"/>
<lb ed="N" n="0101a01"/><p xml:id="pN43p0101a0101">三</p><p xml:id="pN43p0101a0102" cb:place="inline">依不還道正斷細之欲貪結、瞋結、細之欲貪隨眠、瞋隨眠之我心〔四〕隨煩惱，
<lb ed="N" n="0101a02"/>如是四隨煩惱及其諸纏之心解脫、善解脫。</p>
<lb ed="N" n="0101a03"/><p xml:id="pN43p0101a0301">此依解脫所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「觀所斷之慧是解脫智。」</p>
<lb ed="N" n="0101a04"/><p xml:id="pN43p0101a0401">四</p><p xml:id="pN43p0101a0402" cb:place="inline">依阿羅漢道正斷色貪、無色貪、慢、掉擧、無明、慢隨眠、有貪隨眠、無明隨
<lb ed="N" n="0101a05"/>眠之我心〔八〕隨煩惱，如是八隨煩惱及其纏之心解脫、善解脫。</p>
<lb ed="N" n="0101a06"/><p xml:id="pN43p0101a0601">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「觀所斷事之慧是解脫智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0101a07"/>
<lb ed="N" n="0101a08"/>
<lb ed="N" n="0101a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第十四章</cb:mulu><head>第十四章</head>
<lb ed="N" n="0101a10"/><p xml:id="pN43p0101a1001">一</p><p xml:id="pN43p0101a1002" cb:place="inline">「其時修得諸法正觀之慧是觀察智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0101a11"/><p xml:id="pN43p0101a1101">於預流道之刹那，依見之義，於其時修得正見，依現前解之義，於其時修得正
<lb ed="N" n="0101a12"/>思惟，依攝受之義，於其時修得正語，依等起之義，於其時得正業，依淸淨之義，
<lb ed="N" n="0101a13"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.74"/>於其時修得正命，依精勤之義，於其時修得正精進，依近住之義，於其時修得正念，
<lb ed="N" n="0101a14"/>依無散亂之義，於其時修得正定。依近住之義，於其時修得念覺支，依思擇之義，
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0102a" n="0102a"/>
<lb ed="N" n="0102a01"/>於其時修得擇法覺支，依精勤之義，於其時修得精進覺支，依徧滿之義，於其時修
<lb ed="N" n="0102a02"/>得喜覺支，依寂靜之義，於其時修得輕安覺支，依無散亂之義，於其時修得定覺支，
<lb ed="N" n="0102a03"/>依簡擇之義，於其時修得捨覺支。於不信依不動之義，於其時修得信力，於懈怠依
<lb ed="N" n="0102a04"/>不動之義，於其時修得精進力，於放逸依不動之義，於其時修得定力，於掉擧依不
<lb ed="N" n="0102a05"/>動之義，於其時修得定力，於無明依不動之義，於其時修得慧力。依勝解之義，於
<lb ed="N" n="0102a06"/>其時修得信根，依精勤之義，於其時修得精進根，依近住之義，於其時修得念根，
<lb ed="N" n="0102a07"/>依無散亂之義，於其時修得定根，依見之義，於其時修得慧根。依增上之義，於其
<lb ed="N" n="0102a08"/>時修得〔五〕根，依不動之義，於其時修得〔五〕力，依出離之義，於其時修得〔七〕
<lb ed="N" n="0102a09"/>覺支，依因之義，於其時修得〔八聖〕道，依近住之義，於其時修得〔四〕念住，
<lb ed="N" n="0102a10"/>依勤之義，於其時修得〔四〕正勤，依神通之義，於其時修得〔四〕神足，依如之
<lb ed="N" n="0102a11"/>義，於其時修得〔四聖〕諦，依無散亂之義，於其時修得寂止，依觀之義，於其時
<lb ed="N" n="0102a12"/>修得正觀，依一味之義，於其時修得止觀，依不超越之義，於其時修得俱存。依律
<lb ed="N" n="0102a13"/>儀之義，於其時修得戒淸淨，依無散亂之義，於其時修得心淸淨，依見之義，於其
<lb ed="N" n="0102a14"/>時修得見淸淨，依解脫之義，於其時修得解脫，依通達之義，於其時修得明，依永
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0103a" n="0103a"/>
<lb ed="N" n="0103a01"/>捨之義，於其時修得解脫，依斷之義，於其時修得盡智，依根本之義，於其時修得
<lb ed="N" n="0103a02"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.75"/>志欲，依等起之義，於其時修得作意，依總攝之義，於其時修得觸，依等趣之義，
<lb ed="N" n="0103a03"/>於其時修得受，依現前之義，於其時修得定，依增上之義，於其時修得念，依其上
<lb ed="N" n="0103a04"/>之義，於其時修得慧，依堅固之義，於其時修得解脫，依盡際之義，於其時修得入
<lb ed="N" n="0103a05"/>不死涅槃，出離已而觀察。於其時修得如是諸法。</p>
<lb ed="N" n="0103a06"/><p xml:id="pN43p0103a0601">二</p><p xml:id="pN43p0103a0602" cb:place="inline">於預流果之刹那，依見之義，於其時修得正見，依現前解之義，於其時修得正
<lb ed="N" n="0103a07"/>思惟……乃至……依止滅之義，於其時修得無生智，依根本之義，於其時修得志欲，
<lb ed="N" n="0103a08"/>依等起之義，於其時修得作意，依總攝之義，於其時修得觸，依等趣之義，於其時
<lb ed="N" n="0103a09"/>修得受，依現前之義，於其時修得定，依增上之義，於其時修得念，依其上之義，
<lb ed="N" n="0103a10"/>於其時修得慧，依堅固之義，於其時修得解脫，依盡際之義，於其時修得入不死涅
<lb ed="N" n="0103a11"/>槃，出離已而觀察。於其時修得如是諸法。</p>
<lb ed="N" n="0103a12"/><p xml:id="pN43p0103a1201">三</p><p xml:id="pN43p0103a1202" cb:place="inline">於一來道之刹那……乃至……於一來果之刹那……乃至……於不還道之刹那
<lb ed="N" n="0103a13"/>……乃至於不還果之刹那……乃至……於阿羅漢道之刹那，依見之義，於其時修得
<lb ed="N" n="0103a14"/>正見……乃至……依斷之義，於其時修得盡智。依根本之義，於其時修得志欲，依
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0104a" n="0104a"/>
<lb ed="N" n="0104a01"/>等起之義，於其時修得作意，依總攝之義，於其時修得觸，依等趣之義，於其時修
<lb ed="N" n="0104a02"/>得受，依現前之義，於其時修得定，依增上之義，於其時修得念，依其上之義，於
<lb ed="N" n="0104a03"/>其時修得慧，依堅固之義，於其時修得解脫，依盡際之義，於其時修得入不死涅槃，
<lb ed="N" n="0104a04"/>出離已而觀察。於其時修得如是諸法。</p>
<lb ed="N" n="0104a05"/><p xml:id="pN43p0104a0501">四</p><p xml:id="pN43p0104a0502" cb:place="inline">於阿羅漢果之刹那，依見之義，於其時修得正見……乃至……依止滅之義，於
<lb ed="N" n="0104a06"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.76"/>其時修得無生智，依根本之義，於其時修得志欲，依等之起之義，於其時修得作意，
<lb ed="N" n="0104a07"/>依總攝之義，於其時修得觸，依等起之義，於其得受，依現前之義，於其時修得定，
<lb ed="N" n="0104a08"/>依增上之義，於其時修得念，依其上之義，於其時修得慧，依堅固之義，於其時修
<lb ed="N" n="0104a09"/>得解脫，依盡際之義，於其時修得入不死涅槃，出離已而觀察。於其時修得如是諸
<lb ed="N" n="0104a10"/>法。</p>
<lb ed="N" n="0104a11"/><p xml:id="pN43p0104a1101">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「其時修得諸法正觀慧是觀察智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0104a12"/>
<lb ed="N" n="0104a13"/>
<lb ed="N" n="0104a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0105a" n="0105a"/>
<lb ed="N" n="0105a01"/>
<lb ed="N" n="0105a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第十五章</cb:mulu><head>第十五章<anchor xml:id="nkr_note_orig_0105001" n="0105001"/></head>
<lb ed="N" n="0105a03"/><p xml:id="pN43p0105a0301">一</p><p xml:id="pN43p0105a0302" cb:place="inline">「內決定之慧乃事之種種相智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0105a04"/><p xml:id="pN43p0105a0401">如何而決定內之諸法？</p>
<lb ed="N" n="0105a05"/><p xml:id="pN43p0105a0501">〔是言〕決定內眼，決定內耳，決定內鼻，決定內舌，決定內身，決定內意。</p>
<lb ed="N" n="0105a06"/><p xml:id="pN43p0105a0601">二</p><p xml:id="pN43p0105a0602" cb:place="inline">如何而決定內眼？</p>
<lb ed="N" n="0105a07"/><p xml:id="pN43p0105a0701">決定「眼是無明所生」，決定「眼是渴愛所生」，決定「眼是業所生」，決定「眼是食
<lb ed="N" n="0105a08"/>所生」，決定「眼是四大種所造」，決定「眼是已生」，決定「眼是已修得」，決定「眼非
<lb ed="N" n="0105a09"/>前有，是今生，於後無有」，決定「眼是不堅固、無常、變壞法」，決定「眼是無常、
<lb ed="N" n="0105a10"/>有爲、緣起生、盡法、衰法、離法、滅法」，決定眼是依無常不依常，決定是依苦不
<lb ed="N" n="0105a11"/>依樂，決定是依無我不依我，厭惡而不歡喜，離貪而不貪著，令滅而不令集，定棄
<lb ed="N" n="0105a12"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.77"/>而不執取，決定依無常而斷常想，決定依苦而斷樂想，決定依無我而斷我想，厭惡
<lb ed="N" n="0105a13"/>而斷歡喜，離貪而斷貪欲，令滅而斷集，定棄而斷執取。如是而決定內眼。</p>
<lb ed="N" n="0105a14"/><p xml:id="pN43p0105a1401">三</p><p xml:id="pN43p0105a1402" cb:place="inline">如何而決定內耳？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0106a" n="0106a"/>
<lb ed="N" n="0106a01"/><p xml:id="pN43p0106a0101">決定「耳是無明所生」……乃至……如是而爲決定內耳。</p>
<lb ed="N" n="0106a02"/><p xml:id="pN43p0106a0201">如何決定內鼻？</p>
<lb ed="N" n="0106a03"/><p xml:id="pN43p0106a0301">決定「鼻是無明所生」……乃至……如是而決定內鼻。</p>
<lb ed="N" n="0106a04"/><p xml:id="pN43p0106a0401">如何而決定〔內〕舌……乃至……身……乃至……內意？</p>
<lb ed="N" n="0106a05"/><p xml:id="pN43p0106a0501">決定「意是無明所生」……乃至……如是決定內意。</p>
<lb ed="N" n="0106a06"/><p xml:id="pN43p0106a0601">如是而決定內之諸法。此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「內決定之
<lb ed="N" n="0106a07"/>慧是事種種相之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0106a08"/>
<lb ed="N" n="0106a09"/>
<lb ed="N" n="0106a10"/>
<lb ed="N" n="0106a11"/>
<lb ed="N" n="0106a12"/>
<lb ed="N" n="0106a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第十六章</cb:mulu><head>第十六章</head>
<lb ed="N" n="0106a14"/><p xml:id="pN43p0106a1401">一</p><p xml:id="pN43p0106a1402" cb:place="inline">「外決定之慧是行境種種相之智」者如何？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0107a" n="0107a"/>
<lb ed="N" n="0107a01"/><p xml:id="pN43p0107a0101">如何而決定外之諸法？</p>
<lb ed="N" n="0107a02"/><p xml:id="pN43p0107a0201">〔是言〕決定外色，決定外聲，決定外香，決定外味，決定外所觸，決定外之
<lb ed="N" n="0107a03"/>諸法。</p>
<lb ed="N" n="0107a04"/><p xml:id="pN43p0107a0401">如何決定外色？</p>
<lb ed="N" n="0107a05"/><p xml:id="pN43p0107a0501">決定「色是無明所生」，決定「色是渴愛所生」，決定「色是業所生」，決定「色是食
<lb ed="N" n="0107a06"/>所生」，決定「色是四大種所造」，決定「色是已生」，決定「色是已修得」，決定「色是
<lb ed="N" n="0107a07"/>前無有、今生、於後無有」，決定「色有邊」，決定「色是不堅固、無常、變壞法」，決
<lb ed="N" n="0107a08"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.78"/>定「色是無常、有爲、緣起生、盡法、衰法、離法、滅法」，決定色是依無常而不依
<lb ed="N" n="0107a09"/>常，決定是依苦而不依樂，決定是依無我而不依我，厭惡而不歡喜，離貪而不貪著，
<lb ed="N" n="0107a10"/>令滅而不令集，定棄而不執取，決定依無常而斷常想，決定依苦而斷樂想，決定依
<lb ed="N" n="0107a11"/>無我而斷我想，厭惡而斷歡喜，離貪而斷貪欲，令滅而斷集，定棄而斷執取。如是
<lb ed="N" n="0107a12"/>而決定外色。</p>
<lb ed="N" n="0107a13"/><p xml:id="pN43p0107a1301">二</p><p xml:id="pN43p0107a1302" cb:place="inline">如何而決定外聲？</p>
<lb ed="N" n="0107a14"/><p xml:id="pN43p0107a1401">決定「聲是無明所生」……乃至……如是而決定外聲。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0108a" n="0108a"/>
<lb ed="N" n="0108a01"/><p xml:id="pN43p0108a0101">如何而決定〔外〕香……乃至……味……乃至……所觸……乃至外法？</p>
<lb ed="N" n="0108a02"/><p xml:id="pN43p0108a0201">決定「法是無明所生」，決定「法是渴愛所生」，決定「法是業所生」，決定「法是食
<lb ed="N" n="0108a03"/>所生」，決定「法是四大種所造」，決定「法是已生」，決定「法是已修得」，決定「法是
<lb ed="N" n="0108a04"/>前無有、今生、後無有」，決定是有邊法，決定「法爲不堅固、無常、變壞法」，決定
<lb ed="N" n="0108a05"/>「法是無常、有爲、緣起生、盡法、衰法、離法、滅法」，決定法依無常而不依常，
<lb ed="N" n="0108a06"/>決定依苦而不依樂，決定依無我而不依我，厭惡而不歡喜，離貪而不貪著，令滅而
<lb ed="N" n="0108a07"/>不令集，定棄而不執取，決定依無常而斷常想，決定依苦而斷樂想，決定依無我而
<lb ed="N" n="0108a08"/>斷我想，厭惡而斷歡喜，離貪而斷貪欲，令滅而斷集，定棄而斷執取。如是而決定
<lb ed="N" n="0108a09"/>外之法。</p>
<lb ed="N" n="0108a10"/><p xml:id="pN43p0108a1001">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「外決定之慧是行境種種相之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0108a11"/>
<lb ed="N" n="0108a12"/>
<lb ed="N" n="0108a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第十七章</cb:mulu><head>第十七章</head>
<lb ed="N" n="0108a14"/><p xml:id="pN43p0108a1401"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.79"/>一</p><p xml:id="pN43p0108a1402" cb:place="inline">「所行決定之慧是所行種種相之智」者如何？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0109a" n="0109a"/>
<lb ed="N" n="0109a01"/><p xml:id="pN43p0109a0101">云所行者是三所行，〔是言〕識行、無智行及智行。</p>
<lb ed="N" n="0109a02"/><p xml:id="pN43p0109a0201">何者是識行？</p>
<lb ed="N" n="0109a03"/><p xml:id="pN43p0109a0301">爲見於色故傾心行之無記是識行，於色見之義是眼識之識行，於色已見爲性，
<lb ed="N" n="0109a04"/>現前解是異熟意界之識行，於色現前已解爲性，異熟意識界是識行。爲聞於聲故傾
<lb ed="N" n="0109a05"/>心行之無記是識行，於聲聞之義是耳識之識行，於聲已聞爲性，現前解是異熟意界
<lb ed="N" n="0109a06"/>之識行，於聲現前已解爲性，異熟意識界是識行。爲嗅於香故傾心行之無記是識行，
<lb ed="N" n="0109a07"/>於香嗅之義是鼻識之識行，於香已嗅爲性，現前解是異熟意界之識行，於香現前已
<lb ed="N" n="0109a08"/>解爲性，異熟意識界是識行。爲味於味故傾心行之無記是識行，於味味之義是舌識
<lb ed="N" n="0109a09"/>之識行，於味已味爲性，現前解是異熟意界之識行，於味現前已解爲性，異熟意識
<lb ed="N" n="0109a10"/>界是識行。爲觸於所觸故傾心行之無記是識行，於所識觸之義是身識之識行，於所
<lb ed="N" n="0109a11"/>觸已觸爲性，現前解是異熟意界之識行，於所觸現前已解爲性，異熟意識界是識行。
<lb ed="N" n="0109a12"/>爲識於法故傾心行之無記是識行，於法識之義是意識之識行，於法已識爲性，現前
<lb ed="N" n="0109a13"/>解是異熟意界之識行，於法現前已解爲性，異熟意識界是識行。</p>
<lb ed="N" n="0109a14"/><p xml:id="pN43p0109a1401"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.80"/>二</p><p xml:id="pN43p0109a1402" cb:place="inline">識行者依何義是爲識行？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0110a" n="0110a"/>
<lb ed="N" n="0110a01"/><p xml:id="pN43p0110a0101">無貪行故是識行，無瞋行故是識行，無瞋行故是識行，無癡行故是識行，無慢
<lb ed="N" n="0110a02"/>行故是識行，無見行故是識行，無掉擧行故是識行，無疑行故是識行，無隨眠行故
<lb ed="N" n="0110a03"/>是識行，離貪行故是識行，離瞋行故是識行，離癡行故是識行，離慢行故是識行，
<lb ed="N" n="0110a04"/>離見行故是識行，離掉擧行故是識行，離疑行故是識行，離隨眠行故是識行，離善
<lb ed="N" n="0110a05"/>業行故是識行，離不善業行故是識行，離善業行故是識行，離不善業行故是識行，
<lb ed="N" n="0110a06"/>離有呵責業行故是識行，離無呵責業行故是識行，離黑業行故是識行，離白業行故
<lb ed="N" n="0110a07"/>是識行，離與樂果業行故是識行，離與苦果業行故是識行，離受樂異熟業行故是識
<lb ed="N" n="0110a08"/>行，離受苦異熟業行故是識行，於已識行故是識行，於識云如是有所行故是識行，
<lb ed="N" n="0110a09"/>云：心依無煩惱之義而本性情淨故是識行。以上是識行。</p>
<lb ed="N" n="0110a10"/><p xml:id="pN43p0110a1001">三</p><p xml:id="pN43p0110a1002" cb:place="inline">何者是無智行？</p>
<lb ed="N" n="0110a11"/><p xml:id="pN43p0110a1101">於可意之色，爲貪之勢速故傾心行之無記是識行，貪之勢速是無智行，於非可
<lb ed="N" n="0110a12"/>意之色，爲瞋之勢速故傾心行之無記是識行，瞋之勢速是無智行，於此兩者無觀待
<lb ed="N" n="0110a13"/>於事，爲癡之勢速故傾心行之無記是識行，癡之勢速是無智行，爲繫縛慢之勢速故
<lb ed="N" n="0110a14"/>傾心行之無記是識行，慢之勢速是無智行，爲惛昧見<anchor xml:id="nkr_note_orig_0110001" n="0110001"/>之勢速故傾心行之無記是識
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0111a" n="0111a"/>
<lb ed="N" n="0111a01"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.81"/>行，見之勢速是智行，爲散亂掉擧之勢速故傾心行之無記是識行，掉擧之勢速是無
<lb ed="N" n="0111a02"/>智行，爲不到究竟之疑勢速故傾心行之無記是識行，疑之勢速是無智行，爲有力隨
<lb ed="N" n="0111a03"/>眠之勢速故傾心行之無記是識行，隨眠之勢速是無智行，於可意之聲……乃至……
<lb ed="N" n="0111a04"/>於可意之香……乃至……於可意之味……乃至……於可意之所觸……乃至……於可
<lb ed="N" n="0111a05"/>意之法，爲貪之勢速故傾心行之無記是識行，貪之勢速是無智行，於非可意之法，
<lb ed="N" n="0111a06"/>瞋之勢速故傾心行之無記是識行，瞋之勢速是無智行，於此兩者之無觀待，於事爲
<lb ed="N" n="0111a07"/>癡之勢速故傾心行之無記是識行，癡之勢速是無智行，爲縛之慢勢速故傾心行之無
<lb ed="N" n="0111a08"/>記是識行，慢之勢速是無智行，爲惛昧見<anchor xml:id="note_star_1" n="0110001" type="star"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0111a0801" n="0111a0801"/>之勢速故傾心行之無記是識行，見之勢
<lb ed="N" n="0111a09"/>速是無智行，爲散亂掉擧之勢速故傾心行之無記是識行，悼擧之勢速是無智行，爲
<lb ed="N" n="0111a10"/>不到究竟疑之勢速故傾心行之無記是識行，疑之勢速是無智行，爲有力之隨眠勢速
<lb ed="N" n="0111a11"/>故傾心行之無記是識行，隨眠之勢速是無智行。</p>
<lb ed="N" n="0111a12"/><p xml:id="pN43p0111a1201">四</p><p xml:id="pN43p0111a1202" cb:place="inline">無智行者依何義是無智行？</p>
<lb ed="N" n="0111a13"/><p xml:id="pN43p0111a1301">有貪而行故是無智行，有瞋而行故是無智行，有癡而行故是無智行，有慢而行
<lb ed="N" n="0111a14"/>故是無智行，有見而行故是無智行，有悼擧而行故是無智行，有疑而行故是無智行，
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0112a" n="0112a"/>
<lb ed="N" n="0112a01"/>有隨眠而行故是無智行，具足貪而行故是無智行，具足瞋而行故是無智行，具足癡
<lb ed="N" n="0112a02"/>而行故是無智行，具足慢而行故是無智行，具足見而行故是無智行，具足掉擧而行
<lb ed="N" n="0112a03"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.82"/>故是無智行，具足疑而行故是無智行，具足隨眠而行故是無智行，離善法而行故是
<lb ed="N" n="0112a04"/>無智行，離不善法而行故是無智行，離有呵責業而行故是無智行，離無呵責業而行
<lb ed="N" n="0112a05"/>故是無智行，離黑業而行故是無智行，離白業而行故是無智行，離與樂果業而行故
<lb ed="N" n="0112a06"/>是無智行，離與苦果業而行故是無智行，離與樂果異熟業而行故是無智行，離受苦
<lb ed="N" n="0112a07"/>異熟業而行故是無智行，於無知而行故是無智行，於無智云而有如是所行故是無智
<lb ed="N" n="0112a08"/>行。以上是無智行。</p>
<lb ed="N" n="0112a09"/><p xml:id="pN43p0112a0901">五</p><p xml:id="pN43p0112a0902" cb:place="inline">何者是智行？</p>
<lb ed="N" n="0112a10"/><p xml:id="pN43p0112a1001">爲無常觀故傾心行之無記是識行，無常觀是智行，爲苦觀故傾心行之無記是識
<lb ed="N" n="0112a11"/>行，苦觀是智行，爲無我觀故傾心行之無記是識行，無我觀是智行，爲厭惡觀故……
<lb ed="N" n="0112a12"/>乃至……爲離貪觀故〔……乃至……〕爲滅觀故〔……乃至……〕爲定棄觀故〔……
<lb ed="N" n="0112a13"/>乃至……〕爲盡觀故〔……乃至……〕爲衰觀故〔……乃至……〕爲變壞觀故〔……
<lb ed="N" n="0112a14"/>乃至……〕爲無因相觀故〔……乃至……〕爲無願觀故〔……乃至……〕爲空性觀
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0113a" n="0113a"/>
<lb ed="N" n="0113a01"/>故〔……乃至……〕爲增上慧法觀故〔……乃至……〕爲如實智見故〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0113a02"/>爲過患觀故〔……乃至……〕爲簡擇觀故傾心行之無記是識行，簡擇觀是智行，退
<lb ed="N" n="0113a03"/>轉觀是智行，預流道是智行，預流果得是智行，一來道是智行，一來果得是智行，
<lb ed="N" n="0113a04"/>不還道是智行，不還果得是智行，阿羅漢道是智行，阿羅漢果得是智行。</p>
<lb ed="N" n="0113a05"/><p xml:id="pN43p0113a0501">六</p><p xml:id="pN43p0113a0502" cb:place="inline">智行者依何義是智行？</p>
<lb ed="N" n="0113a06"/><p xml:id="pN43p0113a0601">無貪而行故是智行，無瞋而行故是智行，無癡而行故是智行，無掉擧而行故是
<lb ed="N" n="0113a07"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.83"/>智行，無疑而行故是智行，無慢而行故是智行，無見而行故是智行，無悼擧而行故
<lb ed="N" n="0113a08"/>是智行，無疑而行故是智行，無隨眠而行故是智行，離貪而行故是智行，離瞋而行
<lb ed="N" n="0113a09"/>故是智行，離癡而行故是智行，離慢而行故是智行，離見而行故是智行，離悼擧而
<lb ed="N" n="0113a10"/>行故是智行，離疑而行故是智行，離隨眠而行故是智行，離善業而行故是智行，離
<lb ed="N" n="0113a11"/>不善業而行故是智行，離有呵責業而行故是智行，離無呵責業而行故是智行，離黑
<lb ed="N" n="0113a12"/>業而行故是智行，離白業而行故是智行，離與樂果業而行故是智行，離與苦果業而
<lb ed="N" n="0113a13"/>行故是智行。離受樂異熟業而行故是智行，離受苦異熟業而行故是智行，於已知行
<lb ed="N" n="0113a14"/>故是智行，於智云有如是所行故是智行。以上是智行。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0114a" n="0114a"/>
<lb ed="N" n="0114a01"/><p xml:id="pN43p0114a0101">云：「識行、無智行及智行之相異。」此依所知之義是智，依了知之義是慧，故
<lb ed="N" n="0114a02"/>曰：「所行決定之慧是所行之種種相智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0114a03"/>
<lb ed="N" n="0114a04"/>
<lb ed="N" n="0114a05"/>
<lb ed="N" n="0114a06"/>
<lb ed="N" n="0114a07"/>
<lb ed="N" n="0114a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第十八章</cb:mulu><head>第十八章</head>
<lb ed="N" n="0114a09"/><p xml:id="pN43p0114a0901">一</p><p xml:id="pN43p0114a0902" cb:place="inline">「四法決定之慧是地之種種相智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0114a10"/><p xml:id="pN43p0114a1001">於地有四，是欲纏地、色纏地、無色纏地、非所攝地。</p>
<lb ed="N" n="0114a11"/><p xml:id="pN43p0114a1101">二</p><p xml:id="pN43p0114a1102" cb:place="inline">何者是欲纏地？</p>
<lb ed="N" n="0114a12"/><p xml:id="pN43p0114a1201">下限<name role="" type="person">無間地獄</name>上至<name role="" type="person">他化自在天</name>止，於此中間此之纏，此所攝之蘊、界、處、色、
<lb ed="N" n="0114a13"/>受、想、行、識，此爲欲纏地。</p>
<lb ed="N" n="0114a14"/><p xml:id="pN43p0114a1401">三</p><p xml:id="pN43p0114a1402" cb:place="inline">何者是色纏地？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0115a" n="0115a"/>
<lb ed="N" n="0115a01"/><p xml:id="pN43p0115a0101"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.84"/>下限梵世上至色究竟天止，於此中間此之纏，此所攝之至於〔彼處〕或生者或
<lb ed="N" n="0115a02"/>現法樂住者之心、心所法，此爲色纏地。</p>
<lb ed="N" n="0115a03"/><p xml:id="pN43p0115a0301">四</p><p xml:id="pN43p0115a0302" cb:place="inline">何者是無色纏地？</p>
<lb ed="N" n="0115a04"/><p xml:id="pN43p0115a0401">下限到虛空無邊處天，上至非想非非想處天止，於此中間此之纏，此之所攝至
<lb ed="N" n="0115a05"/>於〔彼處〕或生者或現法樂住者之心、心所法，此是無色纏地。</p>
<lb ed="N" n="0115a06"/><p xml:id="pN43p0115a0601">五</p><p xml:id="pN43p0115a0602" cb:place="inline">何者是非所攝地？</p>
<lb ed="N" n="0115a07"/><p xml:id="pN43p0115a0701">非所攝之道、道果、無爲之界，此爲非所攝地。以上是四地。</p>
<lb ed="N" n="0115a08"/><p xml:id="pN43p0115a0801">六</p><p xml:id="pN43p0115a0802" cb:place="inline">復次有四地，爲四念住、四正勤、四神足、四靜慮、四無量<anchor xml:id="nkr_note_orig_0115001" n="0115001"/>、四無色纏定<anchor xml:id="nkr_note_orig_0115002" n="0115002"/>、
<lb ed="N" n="0115a09"/>四無礙解<anchor xml:id="nkr_note_orig_0115003" n="0115003"/>、四行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0115004" n="0115004"/>、四所緣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0115005" n="0115005"/>、四聖種<anchor xml:id="nkr_note_orig_0115006" n="0115006"/>、四攝事<anchor xml:id="nkr_note_orig_0115007" n="0115007"/>、四輪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0115008" n="0115008"/>、四法句<anchor xml:id="nkr_note_orig_0115009" n="0115009"/>。以上
<lb ed="N" n="0115a10"/>是四地。</p>
<lb ed="N" n="0115a11"/><p xml:id="pN43p0115a1101">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「四法決定之慧是種種相智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0115a12"/>
<lb ed="N" n="0115a13"/>
<lb ed="N" n="0115a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0116a" n="0116a"/>
<lb ed="N" n="0116a01"/>
<lb ed="N" n="0116a02"/>
<lb ed="N" n="0116a03"/>
<lb ed="N" n="0116a04"/>
<lb ed="N" n="0116a05"/>
<lb ed="N" n="0116a06"/>
<lb ed="N" n="0116a07"/>
<lb ed="N" n="0116a08"/>
<lb ed="N" n="0116a09"/>
<lb ed="N" n="0116a10"/>
<lb ed="N" n="0116a11"/>
<lb ed="N" n="0116a12"/>
<lb ed="N" n="0116a13"/>
<lb ed="N" n="0116a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0117a" n="0117a"/>
<lb ed="N" n="0117a01"/>
<lb ed="N" n="0117a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第十九章</cb:mulu><head>第十九章</head>
<lb ed="N" n="0117a03"/><p xml:id="pN43p0117a0301">一</p><p xml:id="pN43p0117a0302" cb:place="inline">「九法之決定慧是法之種種相智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0117a04"/><p xml:id="pN43p0117a0401">如何而決定諸法？乃依善而決定、依不善而決定、依無記而決定欲纏之法；乃
<lb ed="N" n="0117a05"/>依善而決定、依無記而決定色纏之法；乃依善而決定、依無記而決定無色纏之法；
<lb ed="N" n="0117a06"/>乃依善而決定、依無記而決定非所攝之法。</p>
<lb ed="N" n="0117a07"/><p xml:id="pN43p0117a0701"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.85"/>二</p><p xml:id="pN43p0117a0702" cb:place="inline">如何是依善而決定、依不善而決定、依無記而決定欲纏之法？</p>
<lb ed="N" n="0117a08"/><p xml:id="pN43p0117a0801">依善而決定十善業道，依不善而決定十不善業道，依無記而決定色、異熟、所
<lb ed="N" n="0117a09"/>作。如是乃依善而決定、依不善而決定、依無記而決定欲纏之法。</p>
<lb ed="N" n="0117a10"/><p xml:id="pN43p0117a1001">三</p><p xml:id="pN43p0117a1002" cb:place="inline">如何是依善而決定、依無記而決定色纏之法？</p>
<lb ed="N" n="0117a11"/><p xml:id="pN43p0117a1101">依善而決定住於此處者之四靜慮，依無記而決定生於其處之四靜慮。如是而依
<lb ed="N" n="0117a12"/>善而決定、依無記而決定色纏之法。</p>
<lb ed="N" n="0117a13"/><p xml:id="pN43p0117a1301">四</p><p xml:id="pN43p0117a1302" cb:place="inline">如何是依善而決定、依無記而決定無色纏之法？</p>
<lb ed="N" n="0117a14"/><p xml:id="pN43p0117a1401">依善而決定住於此處者之四無色纏定，依無記而決定生於其處之四無色纏定。
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0118a" n="0118a"/>
<lb ed="N" n="0118a01"/>如是而依善決定、依無記而決定無色纏之法。</p>
<lb ed="N" n="0118a02"/><p xml:id="pN43p0118a0201">五</p><p xml:id="pN43p0118a0202" cb:place="inline">如何而依善而決定、依無記而決定非所攝之法？</p>
<lb ed="N" n="0118a03"/><p xml:id="pN43p0118a0301">依善而決定四聖道，依無記而決定四沙門果、涅槃。如是依善而決定、依無記
<lb ed="N" n="0118a04"/>而決定非所攝之法。如以上而決定法。</p>
<lb ed="N" n="0118a05"/><p xml:id="pN43p0118a0501">六</p><p xml:id="pN43p0118a0502" cb:place="inline">以勝喜爲根本有九法，依無常而作意者是勝喜生，勝喜者喜生，若意喜則身輕
<lb ed="N" n="0118a06"/>安，如身輕安則受樂，若樂得心定，若得心定則如實知見，若如實知見則厭惡，若
<lb ed="N" n="0118a07"/>厭惡則離貪，若離貪則解脫。依苦而作意者勝喜生……乃至……依無我而作意者勝
<lb ed="N" n="0118a08"/>喜生〔……乃至……〕色依無常而作意者勝喜生……乃至……色依苦而作意者勝喜
<lb ed="N" n="0118a09"/>生……乃至……受……乃至……想〔……乃至……〕諸行〔……乃至……〕識〔……
<lb ed="N" n="0118a10"/>乃至……〕眼〔……乃至……〕老死依苦而作意者勝喜生……乃至……老死依無我
<lb ed="N" n="0118a11"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.86"/>而作意者勝喜生，勝喜生者喜生，若意喜則身輕安，身若輕安則受樂，若樂則得心
<lb ed="N" n="0118a12"/>定，若得心定則如實知見，若如實知見則厭惡，若厭惡則離貪，若離貪則解脫。此
<lb ed="N" n="0118a13"/>是勝喜爲根本之九法。</p>
<lb ed="N" n="0118a14"/><p xml:id="pN43p0118a1401">七</p><p xml:id="pN43p0118a1402" cb:place="inline">以如理作意爲根本有九法，依無常而如理作意者勝喜生，勝喜者喜生，若意喜
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0119a" n="0119a"/>
<lb ed="N" n="0119a01"/>則身輕安，若身輕安則受樂，若樂則得心定，若得心定，則如實了知「此是苦」，如
<lb ed="N" n="0119a02"/>實了知「此是苦集」，如實了知「此是苦滅」，如實了知「此是順苦滅道」。依苦而如理
<lb ed="N" n="0119a03"/>作意者勝喜生，勝喜者喜生，若意喜則身輕安，若身輕安則受樂，若樂則得心定，
<lb ed="N" n="0119a04"/>若得心定，則如實了知「此是苦」，如實了知「此是苦集」，如實了知「此是苦滅」，如
<lb ed="N" n="0119a05"/>實了知「此是順苦滅道」。依無我而如理作意者勝喜生……乃至……色依無常而如理
<lb ed="N" n="0119a06"/>作意者勝喜生……乃至……色依苦而如理作意者勝喜生……乃至……色依無我而如
<lb ed="N" n="0119a07"/>理作意者勝喜生……乃至……受〔……乃至……〕想〔……乃至……〕諸行〔……
<lb ed="N" n="0119a08"/>乃至……〕識〔……乃至……〕眼〔……乃至……〕老死依無常而如理作意者勝喜
<lb ed="N" n="0119a09"/>生……乃至……老死依苦而如理作意者勝喜生……乃至……受〔……乃至……〕想
<lb ed="N" n="0119a10"/>〔……乃至……〕諸行〔……乃至……〕識〔……乃至……〕眼……乃至……老死
<lb ed="N" n="0119a11"/>依無我而如理作意者勝喜生，勝喜者喜生，意喜則身輕安，若身輕則受樂，若樂則
<lb ed="N" n="0119a12"/>得心定，若得心定則如實了知「此是苦」，如實了知「此是苦集」，如實了知「此是苦
<lb ed="N" n="0119a13"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.87"/>滅」，如實了知「此是順苦滅道。」此是如理作意爲根本之九法。</p>
<lb ed="N" n="0119a14"/><p xml:id="pN43p0119a1401">八</p><p xml:id="pN43p0119a1402" cb:place="inline">於種種相有九，緣界之種種相，觸之種種相生，緣觸之種種相，受之種種相生，
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0120a" n="0120a"/>
<lb ed="N" n="0120a01"/>緣受之種種相，想之種種相生，緣想之種種相，思惟之種種相生，緣思惟之種種相，
<lb ed="N" n="0120a02"/>志欲之種種相生，緣志欲之種種相，熱煩之種種相生，緣熱煩之種種相，尋求之種
<lb ed="N" n="0120a03"/>種相生，緣尋求之種種相，獲得之種種相生。此是九種之種種相。</p>
<lb ed="N" n="0120a04"/><p xml:id="pN43p0120a0401">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「九法決定之慧是法之種種相智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0120a05"/>
<lb ed="N" n="0120a06"/>
<lb ed="N" n="0120a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第二十章</cb:mulu><head>第二十章</head>
<lb ed="N" n="0120a08"/><p xml:id="pN43p0120a0801">「通智之慧是所知義之智，徧智之慧是度義之智，斷之慧是永捨義之智，修習之
<lb ed="N" n="0120a09"/>慧是一味義之智，現證之慧是觸接義之智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0120a10"/><p xml:id="pN43p0120a1001">凡所通知之諸法悉爲知，凡所徧知之諸法悉爲度，凡所斷之諸法悉爲永捨，凡
<lb ed="N" n="0120a11"/>所修習之諸法悉爲一味，凡所現證之諸法悉爲觸接。</p>
<lb ed="N" n="0120a12"/><p xml:id="pN43p0120a1201">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「通智之慧是所知義之智，徧智之
<lb ed="N" n="0120a13"/>慧是度義之智，斷之慧是永捨義之智，修習之慧是一味義之智，現證之義是觸接義
<lb ed="N" n="0120a14"/>之智。」</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0121a" n="0121a"/>
<lb ed="N" n="0121a01"/>
<lb ed="N" n="0121a02"/>
<lb ed="N" n="0121a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第二十一章</cb:mulu><head>第二十一章</head>
<lb ed="N" n="0121a04"/><p xml:id="pN43p0121a0401"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.88"/>一</p><p xml:id="pN43p0121a0402" cb:place="inline">「義之種種相慧是義無礙解智，法之種種相慧是法無礙解智，詞之種種相慧是詞
<lb ed="N" n="0121a05"/>無礙解智，辯之種種相慧是辯無礙解智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0121a06"/><p xml:id="pN43p0121a0601">信根是法，精進根是法，念根是法，定根是法，慧根是法，信根、精進根、念
<lb ed="N" n="0121a07"/>根、定根、慧根等皆是別法。知此等種種法之智，卽通達此等種種法之智，故曰：
<lb ed="N" n="0121a08"/>「法之種種相慧是法無礙解智。」</p>
<lb ed="N" n="0121a09"/><p xml:id="pN43p0121a0901">二</p><p xml:id="pN43p0121a0902" cb:place="inline">勝解之義是義，精勤之義是義，近住之義是義，無散亂之義是義，見之義是義，
<lb ed="N" n="0121a10"/>勝解之義、精勤之義、近住之義、無散亂之義、見之義〔等〕皆是別義。知此等種
<lb ed="N" n="0121a11"/>種義之智卽是通達此等種種義之智，故曰：「義之種種相慧是義無礙解智。」</p>
<lb ed="N" n="0121a12"/><p xml:id="pN43p0121a1201">三</p><p xml:id="pN43p0121a1202" cb:place="inline">爲顯示五法而有文、詞、言，爲顯示五義而有文、詞、言、法詞、義詞、之別。
<lb ed="N" n="0121a13"/>知此等種種詞之智卽通達此等種種詞之智，故曰：「詞之種種相慧是詞無礙解智。」</p>
<lb ed="N" n="0121a14"/><p xml:id="pN43p0121a1401">四</p><p xml:id="pN43p0121a1402" cb:place="inline">於五法有諸智，於五義有諸智，於十詞有諸智，法之諸智、義之諸智、辭之諸
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0122a" n="0122a"/>
<lb ed="N" n="0122a01"/>智是別。知此等種種智之智，卽通達此等種種智之智，故曰：「辯之種種相慧是辯無
<lb ed="N" n="0122a02"/>礙解智。」</p>
<lb ed="N" n="0122a03"/><p xml:id="pN43p0122a0301">五</p><p xml:id="pN43p0122a0302" cb:place="inline">信力是法，精進力是法，念力是法，定力是法，慧力是法，信力、精進力、念
<lb ed="N" n="0122a04"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.89"/>力、定力、慧力〔等〕皆是別法。知此等種種法之智，卽通達此等種種法之智，故
<lb ed="N" n="0122a05"/>曰：「法之種種相慧是法無礙解智。」</p>
<lb ed="N" n="0122a06"/><p xml:id="pN43p0122a0601">六</p><p xml:id="pN43p0122a0602" cb:place="inline">於不信不動之義是義，於懈怠不動之義是義，於放逸不動之義是義，於無明不
<lb ed="N" n="0122a07"/>動之義是義，於不信不動之義、於懈怠不動之義、於放逸不動之義、於掉擧不動之
<lb ed="N" n="0122a08"/>義等皆是別義。知此等之種種義智，卽通達此等之種種義智，故曰：「義之種種相慧
<lb ed="N" n="0122a09"/>是義無礙解智。」</p>
<lb ed="N" n="0122a10"/><p xml:id="pN43p0122a1001">七</p><p xml:id="pN43p0122a1002" cb:place="inline">爲顯示五法而有文、詞、言，爲顯示五義而有文、詞、言……〔乃至〕……故
<lb ed="N" n="0122a11"/>曰：「詞之種種相慧是詞無礙解智」。</p>
<lb ed="N" n="0122a12"/><p xml:id="pN43p0122a1201">八</p><p xml:id="pN43p0122a1202" cb:place="inline">於五法有諸智，於五義有諸智，於十詞有諸智……〔乃至〕……故曰：「辯之種
<lb ed="N" n="0122a13"/>種相慧是辯無礙解智。」</p>
<lb ed="N" n="0122a14"/><p xml:id="pN43p0122a1401">九</p><p xml:id="pN43p0122a1402" cb:place="inline">念覺支是法，擇法覺支是法，精進覺支是法，喜覺支是法，輕安覺支是法，定
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0123a" n="0123a"/>
<lb ed="N" n="0123a01"/>覺支是法，捨覺支是法，念覺支、擇法覺支、精進覺支、喜覺支、輕安覺支、定覺
<lb ed="N" n="0123a02"/>支、捨覺支等皆是別法。知此等之種種法智，卽通達此等之種種法智，故曰：「法之
<lb ed="N" n="0123a03"/>種種相慧是法無礙解智。」</p>
<lb ed="N" n="0123a04"/><p xml:id="pN43p0123a0401"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.90"/>一〇</p><p xml:id="pN43p0123a0403" cb:place="inline">近住之義是義，思擇之義是義，精勤之義是義，徧滿之義是義，寂靜之義是
<lb ed="N" n="0123a05"/>義，無散亂之義是義，簡擇之義是義，近住之義、思擇之義、精勤之義、徧滿之義、
<lb ed="N" n="0123a06"/>寂靜之義、無散亂之義、簡擇之義等皆是別義。知此等之種種義智，卽通達此等之
<lb ed="N" n="0123a07"/>種種義智。故曰：「義之種種相慧是義無礙解智。」</p>
<lb ed="N" n="0123a08"/><p xml:id="pN43p0123a0801">一一</p><p xml:id="pN43p0123a0803" cb:place="inline">爲顯示七法而有文、詞、言，爲顯示七義而有文、詞、言……〔乃至〕……
<lb ed="N" n="0123a09"/>故曰：「詞之種種相慧是詞無礙解智。」</p>
<lb ed="N" n="0123a10"/><p xml:id="pN43p0123a1001">一二</p><p xml:id="pN43p0123a1003" cb:place="inline">於七法有諸智，於七義有諸智，於十四詞有諸智……〔乃至〕……故曰：「辯
<lb ed="N" n="0123a11"/>之種種相慧是辯無礙解智。」</p>
<lb ed="N" n="0123a12"/><p xml:id="pN43p0123a1201">一三</p><p xml:id="pN43p0123a1203" cb:place="inline">正見是法，正思惟是法，正語是法，正業是法，正命是法，正精進是法，正
<lb ed="N" n="0123a13"/>念是法，正定是法，正見、正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念、正定等皆
<lb ed="N" n="0123a14"/>是別法，知此等之種種法智，卽通達此等之種種法智。故曰：「法之種種相慧是法無
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0124a" n="0124a"/>
<lb ed="N" n="0124a01"/>礙解智。」</p>
<lb ed="N" n="0124a02"/><p xml:id="pN43p0124a0201">一四</p><p xml:id="pN43p0124a0203" cb:place="inline">見之義是義，現前解之義是義，攝受之義是義，等起之義是義，淸淨之義是
<lb ed="N" n="0124a03"/>義，精勤之義是義，近住之義是義，無散亂之義是義，見之義、現前解之義、攝受
<lb ed="N" n="0124a04"/>之義、等起之義、淸淨之義、精勤之義、近住之義、無散亂之義等皆是別義。知此
<lb ed="N" n="0124a05"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.91"/>等之諸義智，卽通達此等之諸義智。故曰：「義之種種相慧是義無礙解智。」</p>
<lb ed="N" n="0124a06"/><p xml:id="pN43p0124a0601">一五</p><p xml:id="pN43p0124a0603" cb:place="inline">爲顯示八法而有文、詞、言，爲顯示八義而有文、詞、言，法詞、義詞者是
<lb ed="N" n="0124a07"/>別。知此等之種種詞智，卽通達此等之種種詞智，故曰：「詞之種種相慧是詞無礙解
<lb ed="N" n="0124a08"/>智。」</p>
<lb ed="N" n="0124a09"/><p xml:id="pN43p0124a0901">一六</p><p xml:id="pN43p0124a0903" cb:place="inline">於八法有諸智，於八義有諸智，於十六詞有諸智，法之諸智、義之諸智、詞
<lb ed="N" n="0124a10"/>之諸智是別。知此等之種種智智，卽通達此等之種種智智，故曰：「詞之種種相慧是
<lb ed="N" n="0124a11"/>詞無礙解智。」</p>
<lb ed="N" n="0124a12"/><p xml:id="pN43p0124a1201">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「義之種種相慧是義無礙解智，法
<lb ed="N" n="0124a13"/>之種種相慧是法無礙解智，詞之種種相慧是詞無礙解智，辯之種種相慧是辯無礙解
<lb ed="N" n="0124a14"/>智。」</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0125a" n="0125a"/>
<lb ed="N" n="0125a01"/>
<lb ed="N" n="0125a02"/>
<lb ed="N" n="0125a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第二十二章</cb:mulu><head>第二十二章</head>
<lb ed="N" n="0125a04"/><p xml:id="pN43p0125a0401">一</p><p xml:id="pN43p0125a0402" cb:place="inline">「住之種種相慧是住義之智，等至之種種相慧是等至義之智，住等至之種種相慧
<lb ed="N" n="0125a05"/>是住等至義之智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0125a06"/><p xml:id="pN43p0125a0601">依怖畏因相而正見，於無因相而勝解，一一觸接而見衰壞是無因相住，依怖畏
<lb ed="N" n="0125a07"/>願而正見，於無願勝解，一一觸接見衰壞是無願住，依怖畏現貪而正見，於空性勝
<lb ed="N" n="0125a08"/>解，一一觸接見衰壞是空性住。</p>
<lb ed="N" n="0125a09"/><p xml:id="pN43p0125a0901">二</p><p xml:id="pN43p0125a0902" cb:place="inline">依怖畏因相而正見，於無因相勝解而捨轉，思慮滅、涅槃是無因相，等至是無
<lb ed="N" n="0125a10"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.92"/>因相等至，依怖畏願而正見，於無願勝解而捨轉，思慮滅、涅槃是無願，等至是無
<lb ed="N" n="0125a11"/>願等至，依怖畏現貪而正見，於空性勝解而捨轉，思慮滅、涅槃是空性，等至是空
<lb ed="N" n="0125a12"/>性等至。</p>
<lb ed="N" n="0125a13"/><p xml:id="pN43p0125a1301">三</p><p xml:id="pN43p0125a1302" cb:place="inline">依怖畏因相而正見，於無因相勝解，一一觸接見衰壞而捨轉，思慮滅、涅槃是
<lb ed="N" n="0125a14"/>無因相，等至是無因住等至，依怖畏願而正見，於無願勝解，一一觸接見衰壞而捨
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0126a" n="0126a"/>
<lb ed="N" n="0126a01"/>轉，思慮滅、涅槃是無願，等至是無願住等至，依怖畏現貪而正見，於空性勝解，
<lb ed="N" n="0126a02"/>一一觸接見衰壞而捨轉，思慮滅、涅槃空性，等至是空性住等至。</p>
<lb ed="N" n="0126a03"/><p xml:id="pN43p0126a0301">四</p><p xml:id="pN43p0126a0302" cb:place="inline">依怖畏色因相而正見，於無因相勝解，一一觸接見衰壞是無因相住，依怖畏色
<lb ed="N" n="0126a04"/>願而正見，於無願勝解，一一觸接見衰壞是無願住，依怖畏色現貪而正見，於空性
<lb ed="N" n="0126a05"/>勝解，一一觸接見衰壞是空性住。</p>
<lb ed="N" n="0126a06"/><p xml:id="pN43p0126a0601">五</p><p xml:id="pN43p0126a0602" cb:place="inline">依怖畏色因相而正見，於無因相勝解而捨轉，以思慮滅、涅槃是無因相，等至
<lb ed="N" n="0126a07"/>是無因相等至，依怖畏色願而正見，於無願勝解而捨轉，無願以思慮滅、涅槃是等
<lb ed="N" n="0126a08"/>至是無願等至，依怖畏色現貪而正見，於空性勝解而捨轉，以思慮空性滅、涅槃空
<lb ed="N" n="0126a09"/>性等至是等至。</p>
<lb ed="N" n="0126a10"/><p xml:id="pN43p0126a1001">六</p><p xml:id="pN43p0126a1002" cb:place="inline">依怖畏色因相而正見，於無因相勝解，一一觸接見衰壞而捨轉，思慮滅、涅槃
<lb ed="N" n="0126a11"/>無因相，等至是無因相住等至，依怖畏色願而正見，於無願勝解，一一觸接見衰壞
<lb ed="N" n="0126a12"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.93"/>而捨轉，思慮滅、涅槃無願，等至是無願住等至，依怖畏色現貪而正見，於空性勝
<lb ed="N" n="0126a13"/>解，一一觸接見衰壞而捨轉，思慮是滅、涅槃空性，等至是空性住等至。</p>
<lb ed="N" n="0126a14"/><p xml:id="pN43p0126a1401">七</p><p xml:id="pN43p0126a1402" cb:place="inline">受因相……乃至……想因相〔……乃至……〕行因相〔……乃至……〕識因相
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0127a" n="0127a"/>
<lb ed="N" n="0127a01"/>〔……乃至……〕老死因相而正見，於無因相勝解，一一觸接見衰壞是無因相住，
<lb ed="N" n="0127a02"/>依怖畏老死願而正見，於無願勝解，一一觸接見衰壞是無願住，依怖畏老死現貪而
<lb ed="N" n="0127a03"/>正見，於空性勝解，一一觸接見衰壞是空性住。</p>
<lb ed="N" n="0127a04"/><p xml:id="pN43p0127a0401">八</p><p xml:id="pN43p0127a0402" cb:place="inline">依怖畏老死因相而正見，於無因相勝解而捨轉，思慮是滅、涅槃無因相，等至
<lb ed="N" n="0127a05"/>是無因相等至，依怖畏老死願而正見，於無願勝解而捨轉，思慮是滅、涅槃無願，
<lb ed="N" n="0127a06"/>等至是無願等至，依怖畏老死現貪而正見，於空性勝解而捨轉，思慮是滅、涅槃空
<lb ed="N" n="0127a07"/>性，等至是空性等至。</p>
<lb ed="N" n="0127a08"/><p xml:id="pN43p0127a0801">九</p><p xml:id="pN43p0127a0802" cb:place="inline">依怖畏老死因相而正見，於無因相勝解，一一觸接見衰壞而捨轉，思慮是滅、
<lb ed="N" n="0127a09"/>涅槃無因相，等至是無因相住等至，依怖畏老死願而正見，於無願勝解，一一觸接
<lb ed="N" n="0127a10"/>見衷壞而捨轉，思慮是滅、涅槃無願，等至是無願住等至，依怖畏老死現貪而正見，
<lb ed="N" n="0127a11"/>於空性勝解，一一觸接見衰壞而捨轉，思慮是滅、涅槃空性，等至是空性住等至。</p>
<lb ed="N" n="0127a12"/><p xml:id="pN43p0127a1201"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.94"/>無因相住、無願住與空性住是別，無因相等至、無願等至與空性等至是別，無
<lb ed="N" n="0127a13"/>因相住等至、無願住等至與空性住等至是別。此依所知之義是智，依了知之義是慧，
<lb ed="N" n="0127a14"/>故曰：「住之種種相慧是住義之智，等至之種種相慧是等至義之智，住等至之種種相
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0128a" n="0128a"/>
<lb ed="N" n="0128a01"/>慧是住等至義之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0128a02"/>
<lb ed="N" n="0128a03"/>
<lb ed="N" n="0128a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第二十三章</cb:mulu><head>第二十三章</head>
<lb ed="N" n="0128a05"/><p xml:id="pN43p0128a0501">一</p><p xml:id="pN43p0128a0502" cb:place="inline">「以無散亂淸淨爲體而斷漏之慧是無間三摩地之智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0128a06"/><p xml:id="pN43p0128a0601">依出離之力心一境性是無散亂之三摩地，依此三摩地之力智生，依此之智諸漏
<lb ed="N" n="0128a07"/>盡，此之最初是寂止後是智，依此之智諸漏盡，故曰：「以無散亂淸淨爲體而斷漏之
<lb ed="N" n="0128a08"/>慧是無間三摩地之智。」</p>
<lb ed="N" n="0128a09"/><p xml:id="pN43p0128a0901">二</p><p xml:id="pN43p0128a0902" cb:place="inline">諸漏者以何爲此之諸漏？</p>
<lb ed="N" n="0128a10"/><p xml:id="pN43p0128a1001">爲欲漏、有漏、見漏、無明漏。</p>
<lb ed="N" n="0128a11"/><p xml:id="pN43p0128a1101">此諸漏盡於何處？</p>
<lb ed="N" n="0128a12"/><p xml:id="pN43p0128a1201">依預流道見漏悉盡，順惡生之欲漏盡，順惡生之有漏盡，順惡生之無明漏盡，
<lb ed="N" n="0128a13"/>於此處如是諸漏盡。</p>
<lb ed="N" n="0128a14"/><p xml:id="pN43p0128a1401">依一來道麤之欲漏盡，與此同位之有漏盡，與此同位之無明漏盡，於此處如是
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0129a" n="0129a"/>
<lb ed="N" n="0129a01"/>諸漏盡。</p>
<lb ed="N" n="0129a02"/><p xml:id="pN43p0129a0201">依不還道欲漏悉盡，與此同位之有漏盡，與此同位之無明漏盡，於此處如是諸
<lb ed="N" n="0129a03"/>漏盡。</p>
<lb ed="N" n="0129a04"/><p xml:id="pN43p0129a0401">依阿羅漢道有漏悉盡，無明漏悉盡，於此處如是漏盡。</p>
<lb ed="N" n="0129a05"/><p xml:id="pN43p0129a0501"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.95"/>三</p><p xml:id="pN43p0129a0502" cb:place="inline">依無瞋之力〔……乃至……〕依光明想之力〔……乃至……〕依無散亂之力〔……
<lb ed="N" n="0129a06"/>乃至……〕依法決定之力〔……乃至……〕依智之力〔……乃至……〕依勝喜之力
<lb ed="N" n="0129a07"/>〔……乃至……〕依初靜慮之力〔……乃至……〕依第二靜慮之力〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0129a08"/>依第三靜慮之力〔……乃至……〕依第四靜慮之力〔……乃至……〕依虛空無邊處
<lb ed="N" n="0129a09"/>定之力〔……乃至……〕依識無邊處定之力〔……乃至……〕依無所有處定之力〔……
<lb ed="N" n="0129a10"/>乃至……〕依非想非非想處定之力〔……乃至……〕依地徧之力〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0129a11"/>依水徧之力〔……乃至……〕依火徧之力〔……乃至……〕依風徧之力〔……乃至
<lb ed="N" n="0129a12"/>……〕依靑徧之力〔……乃至……〕依黃徧之力〔……乃至……〕依赤徧之力〔……
<lb ed="N" n="0129a13"/>乃至……〕依白徧之力〔……乃至……〕依空徧之力〔……乃至……〕依識徧之力〔……
<lb ed="N" n="0129a14"/>乃至……〕依念佛之力〔……乃至……〕依念法之力〔……乃至……〕依念僧之力
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0130a" n="0130a"/>
<lb ed="N" n="0130a01"/>〔……乃至……〕依念戒之力〔……乃至……〕依念捨之力〔……乃至……〕依念
<lb ed="N" n="0130a02"/>天之力〔……乃至……〕依入出息念之力〔……乃至……〕依念死之力〔……乃至
<lb ed="N" n="0130a03"/>……〕依念身之力〔……乃至……〕依寂靜念之力〔……乃至……〕依膨脹想之力
<lb ed="N" n="0130a04"/>〔……乃至……〕依靑瘀想之力〔……乃至……〕依漬爛想之力〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0130a05"/>依斬斫離散想之力〔……乃至……〕依食噉想之力〔……乃至……〕依棄擲想之力
<lb ed="N" n="0130a06"/>〔……乃至……〕依殺戮棄擲想之力〔……乃至……〕依血塗想<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130001" n="0130001"/>之力〔……乃至
<lb ed="N" n="0130a07"/>……〕依虫啖想之力〔……乃至……〕依骸骨想之力〔……乃至……〕依長入息之
<lb ed="N" n="0130a08"/>力〔……乃至……〕依長出息之力〔……乃至……〕依短入息之力〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0130a09"/>依短出息之力〔……乃至……〕依覺徧身入息之力〔……乃至……〕依覺徧身出息之
<lb ed="N" n="0130a10"/>力〔……乃至……〕依止身行入息之力〔……乃至……〕依止身行出息之力〔……
<lb ed="N" n="0130a11"/>乃至……〕依覺喜入息之力〔……乃至……〕依覺喜出息之力〔……乃至……〕依
<lb ed="N" n="0130a12"/>覺樂入息之力〔……乃至……〕依覺樂出息之力〔……乃至……〕依覺心行入息之
<lb ed="N" n="0130a13"/>力〔……乃至……〕依覺心行出息之力〔……乃至……〕依止心行入息之力〔……
<lb ed="N" n="0130a14"/>乃至……〕依止心行出息之力〔……乃至……〕依覺心入息之力〔……乃至……〕
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0131a" n="0131a"/>
<lb ed="N" n="0131a01"/>依覺心出息之力〔……乃至……〕依令心喜入息之力〔……乃至……〕依令心喜出
<lb ed="N" n="0131a02"/>息之力〔……乃至……〕依觀令心得定……乃至……觀令心解脫之無常、觀離貪、
<lb ed="N" n="0131a03"/>觀滅、觀定棄者之入息之力〔……乃至……〕依觀定棄者之出息之力則心之一境性
<lb ed="N" n="0131a04"/>是無散亂之三摩地，依此三摩地之力智生，依此之智諸漏盡，此之最初是寂止，後
<lb ed="N" n="0131a05"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.96"/>是智，依此之智諸漏之盡，故曰：「以無散亂淸淨爲體而斷漏之慧是無間三摩地之
<lb ed="N" n="0131a06"/>智。」</p>
<lb ed="N" n="0131a07"/><p xml:id="pN43p0131a0701">四</p><p xml:id="pN43p0131a0702" cb:place="inline">諸漏者何以爲此之諸漏？</p>
<lb ed="N" n="0131a08"/><p xml:id="pN43p0131a0801">爲欲漏、有漏、見漏、無明漏。</p>
<lb ed="N" n="0131a09"/><p xml:id="pN43p0131a0901">此諸漏如何而盡？</p>
<lb ed="N" n="0131a10"/><p xml:id="pN43p0131a1001">依預流道見漏悉盡，順惡生之欲漏盡，順惡生之有漏盡，順惡生之無明漏盡，
<lb ed="N" n="0131a11"/>於此之處如是諸漏盡。</p>
<lb ed="N" n="0131a12"/><p xml:id="pN43p0131a1201">依一來道麤之欲漏盡，與此同位之有漏盡，與此同位之無明漏盡，於此之處如
<lb ed="N" n="0131a13"/>是諸漏盡。</p>
<lb ed="N" n="0131a14"/><p xml:id="pN43p0131a1401">依不還道欲漏悉盡，與此同位之有漏盡，與此同位之無明漏盡，於此之處如是
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0132a" n="0132a"/>
<lb ed="N" n="0132a01"/>諸漏盡。</p>
<lb ed="N" n="0132a02"/><p xml:id="pN43p0132a0201">依阿羅漢道有漏悉盡，無明漏悉盡，於此之處如是漏盡。</p>
<lb ed="N" n="0132a03"/><p xml:id="pN43p0132a0301">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「以無散亂淸淨爲體而斷漏之慧是
<lb ed="N" n="0132a04"/>無間三摩地之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0132a05"/>
<lb ed="N" n="0132a06"/>
<lb ed="N" n="0132a07"/>
<lb ed="N" n="0132a08"/>
<lb ed="N" n="0132a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第二十四章</cb:mulu><head>第二十四章</head>
<lb ed="N" n="0132a10"/><p xml:id="pN43p0132a1001">一</p><p xml:id="pN43p0132a1002" cb:place="inline">「見增上與寂靜得住妙勝解之慧是無諍住之智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0132a11"/><p xml:id="pN43p0132a1101">見增上者，無常觀是見增上，苦觀是見增上，無我觀是見增上。於色之無常觀
<lb ed="N" n="0132a12"/>是見增上，於色之苦觀是見增上，於色之無我觀是見增上，於受之……乃至……於
<lb ed="N" n="0132a13"/>想〔……乃至……〕於諸行〔……乃至……〕於識〔……乃至……〕於眼……乃至
<lb ed="N" n="0132a14"/>……於老死之無常觀是見增上，於老死之苦觀是見增上，於老死之無我觀是見增上。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0133a" n="0133a"/>
<lb ed="N" n="0133a01"/><p xml:id="pN43p0133a0101"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.97"/>二</p><p xml:id="pN43p0133a0102" cb:place="inline">寂靜得住者，空性住是寂靜得住，無願住是寂靜得住。</p>
<lb ed="N" n="0133a02"/><p xml:id="pN43p0133a0201">妙勝解者，於空性勝解是妙勝解，於無因相勝解是妙勝解，於無願勝解是妙勝
<lb ed="N" n="0133a03"/>解。</p>
<lb ed="N" n="0133a04"/><p xml:id="pN43p0133a0401">無諍住者，初靜慮是無諍住，第二靜慮是無諍住，第三靜慮是無諍住，第四靜
<lb ed="N" n="0133a05"/>慮是無諍住，虛空無邊處定是無諍住……乃至……非想非非想處定是無諍住。</p>
<lb ed="N" n="0133a06"/><p xml:id="pN43p0133a0601">無諍住者，依何義而是無諍住？</p>
<lb ed="N" n="0133a07"/><p xml:id="pN43p0133a0701">依初靜慮除〔五〕蓋故是無諍住，依第二靜慮除尋伺故是無諍住，依第三靜慮
<lb ed="N" n="0133a08"/>除喜故是無諍住，依第四靜慮除樂苦故是無諍住，依虛空無邊處定除色想、有對想、
<lb ed="N" n="0133a09"/>種種想故是無諍住，依識無邊處定除虛空無邊處想故是無諍住，依無所有處定除識
<lb ed="N" n="0133a10"/>無邊處想故是無諍住，依非想非想處定除無所有處定故是無諍住，如是乃是無諍住。
<lb ed="N" n="0133a11"/>此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「見增上與寂靜得住之妙勝解慧是無諍
<lb ed="N" n="0133a12"/>住之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0133a13"/>
<lb ed="N" n="0133a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0134a" n="0134a"/>
<lb ed="N" n="0134a01"/>
<lb ed="N" n="0134a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第二十五章</cb:mulu><head>第二十五章</head>
<lb ed="N" n="0134a03"/><p xml:id="pN43p0134a0301">一</p><p xml:id="pN43p0134a0302" cb:place="inline">「具二力止三行依十六智行與九三摩地行得自在之慧是漏盡定之智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0134a04"/><p xml:id="pN43p0134a0401">二力是寂止力與正觀力。</p>
<lb ed="N" n="0134a05"/><p xml:id="pN43p0134a0501">二</p><p xml:id="pN43p0134a0502" cb:place="inline">何者是寂止力？</p>
<lb ed="N" n="0134a06"/><p xml:id="pN43p0134a0601">依出離之力心一境性無散亂是寂止力，依無瞋之力心一境性無散亂是寂止力，
<lb ed="N" n="0134a07"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.98"/>依光明想之力心一境性無散亂是寂止力，依無散亂之力心一境性無散亂是寂止力<anchor xml:id="nkr_note_orig_0134001" n="0134001"/>
<lb ed="N" n="0134a08"/>……乃至……依觀定棄者出息之力心一境性無散亂是寂止力。</p>
<lb ed="N" n="0134a09"/><p xml:id="pN43p0134a0901">三</p><p xml:id="pN43p0134a0902" cb:place="inline">寂止力者，依何義是爲寂止力？</p>
<lb ed="N" n="0134a10"/><p xml:id="pN43p0134a1001">依初靜慮於〔五〕蓋不動故是寂止力，依第二靜慮於尋伺不動故是寂止力，依
<lb ed="N" n="0134a11"/>第三靜慮於喜不動故是寂止力，依第四靜慮於樂苦不動故是寂止力，依虛空無邊處
<lb ed="N" n="0134a12"/>定於色想、無對想、種種想不動故是寂止力，依識無邊處定於虛空無邊處想不動故
<lb ed="N" n="0134a13"/>是寂止力，依無所有處定於識無邊處想不動故是寂止力，依非想非非想處定於無所
<lb ed="N" n="0134a14"/>有處定不動故是寂止力，於掉擧與掉擧隨伴之煩惱、蘊不動、不震、不漏故是寂止
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0135a" n="0135a"/>
<lb ed="N" n="0135a01"/>力。如是乃爲寂止力。</p>
<lb ed="N" n="0135a02"/><p xml:id="pN43p0135a0201">四</p><p xml:id="pN43p0135a0202" cb:place="inline">何者是正觀力？</p>
<lb ed="N" n="0135a03"/><p xml:id="pN43p0135a0301">無常觀是正觀力，苦觀是正觀力，無我觀是正觀力，厭惡觀是正觀力，離貪觀
<lb ed="N" n="0135a04"/>是正觀力，滅觀是正觀力，定棄觀是正觀力，於色無常觀是正觀力……乃至……於
<lb ed="N" n="0135a05"/>色定棄觀是正觀力，於受……乃至……於想〔……乃至……〕於諸行（……乃至……）
<lb ed="N" n="0135a06"/>於識〔……乃至……〕於眼……乃至……於老死無常觀是正觀力……乃至……於老
<lb ed="N" n="0135a07"/>死定棄力是正觀力。</p>
<lb ed="N" n="0135a08"/><p xml:id="pN43p0135a0801">五</p><p xml:id="pN43p0135a0802" cb:place="inline">正觀力依何義是正觀力？</p>
<lb ed="N" n="0135a09"/><p xml:id="pN43p0135a0901"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.99"/>依無常觀於常想不動故是正觀力，依苦觀於樂想不動故是正觀力，依無我觀於
<lb ed="N" n="0135a10"/>我想不動故是正觀力，依厭惡觀於歡喜不動故是正觀力，依離貧觀於貪欲不動故是
<lb ed="N" n="0135a11"/>正觀力，依滅觀於集不動故是正觀力，依定棄觀於執取不動故是正觀力，無明與無
<lb ed="N" n="0135a12"/>明隨伴之煩惱與於蘊不動、不震、不涌故是正觀力，如是乃爲正觀力。</p>
<lb ed="N" n="0135a13"/><p xml:id="pN43p0135a1301">六</p><p xml:id="pN43p0135a1302" cb:place="inline">「止三行」者，何者是止三行？</p>
<lb ed="N" n="0135a14"/><p xml:id="pN43p0135a1401">成就第二靜慮者，止尋伺之語行，成就第四靜慮者，止出入息之身行，成就想
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0136a" n="0136a"/>
<lb ed="N" n="0136a01"/>所受滅者，止想受之心行。如是云三行之止。</p>
<lb ed="N" n="0136a02"/><p xml:id="pN43p0136a0201">七</p><p xml:id="pN43p0136a0202" cb:place="inline">十六智行者，何者是十六智行？</p>
<lb ed="N" n="0136a03"/><p xml:id="pN43p0136a0301">無常觀是智行，苦觀是智行，無我觀是智行，厭惡觀是智行，離貪觀是智行，
<lb ed="N" n="0136a04"/>滅觀是智行，定棄觀是智行，退轉觀是智行，預流道是智行，得預流果是智行，一
<lb ed="N" n="0136a05"/>來道是智行，得一來果是智行，不還道是智行，得不還果是智行，阿羅漢道是智行，
<lb ed="N" n="0136a06"/>得阿羅漢果是智行。如是是十六智行。</p>
<lb ed="N" n="0136a07"/><p xml:id="pN43p0136a0701">八</p><p xml:id="pN43p0136a0702" cb:place="inline">九三摩地行者，如何是九三摩地行？</p>
<lb ed="N" n="0136a08"/><p xml:id="pN43p0136a0801">初靜慮是三摩地行，第二靜慮是三摩地行，第三靜慮是三摩地行，第四靜慮是
<lb ed="N" n="0136a09"/>三摩地行，虛空無邊處定〔是三摩地行〕，識無邊處定〔是三摩地行〕，無所有處定
<lb ed="N" n="0136a10"/>〔是三摩地行〕，非想非非想處定是三摩地行。爲獲得初靜慮故有尋、伺、喜、樂、
<lb ed="N" n="0136a11"/>心一境性……乃至……爲獲得非想非非想處定故有尋、伺、喜、樂、心一境性。如
<lb ed="N" n="0136a12"/>是是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0136002" n="0136002"/>九三摩地行。</p>
<lb ed="N" n="0136a13"/><p xml:id="pN43p0136a1301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.100"/>九</p><p xml:id="pN43p0136a1302" cb:place="inline">自在者，是五自在：傾心自在、等至自在、攝持自在、出離自在與觀察自在，
<lb ed="N" n="0136a14"/>云：「如意、應意<anchor xml:id="nkr_note_orig_0136003" n="0136003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0136003" n="0136003"/>、隨意傾心初靜慮，而傾心無有遲鈍」是傾心自在，云：「如意、應
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0137a" n="0137a"/>
<lb ed="N" n="0137a01"/>意、隨意等至初靜慮，而等至無有遲鈍」是等至自在，云：「如意、應意、隨意攝持
<lb ed="N" n="0137a02"/>初靜慮，而攝持無有遲鈍」是攝持自在，云：「如意、應意、隨意出離初靜慮，而出
<lb ed="N" n="0137a03"/>離無有遲鈍」是出離自在，云：「如意、應意、隨意觀察初靜慮而觀察無有遲鈍」是觀
<lb ed="N" n="0137a04"/>察自在，云：「……第二靜慮……乃至……如意、應意、隨意傾心非想非非想處定，
<lb ed="N" n="0137a05"/>而傾心無有遲鈍」是傾心自在，云：「如意、應意、隨意等至非想非非想處定……乃
<lb ed="N" n="0137a06"/>至……攝持……乃至……出離……乃至……觀察而觀察無有遲鈍」是觀察自在。如是
<lb ed="N" n="0137a07"/>是五自在。</p>
<lb ed="N" n="0137a08"/><p xml:id="pN43p0137a0801">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「具二力止三行依十六智行與九三
<lb ed="N" n="0137a09"/>摩地行得自在之慧是滅盡定之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0137a10"/>
<lb ed="N" n="0137a11"/>
<lb ed="N" n="0137a12"/>
<lb ed="N" n="0137a13"/>
<lb ed="N" n="0137a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0138a" n="0138a"/>
<lb ed="N" n="0138a01"/>
<lb ed="N" n="0138a02"/>
<lb ed="N" n="0138a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第二十六章</cb:mulu><head>第二十六章</head>
<lb ed="N" n="0138a04"/><p xml:id="pN43p0138a0401">「正知者永盡流轉之慧是般涅槃智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0138a05"/><p xml:id="pN43p0138a0501">此處<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138001" n="0138001"/>正知者依出離永盡欲欲之流轉，依無瞋永盡瞋之流轉，依光明想永盡惛
<lb ed="N" n="0138a06"/>眠之流轉，依無散亂永盡掉擧之流轉，依法決定〔永盡〕疑之〔流轉〕，依智〔永盡〕
<lb ed="N" n="0138a07"/>無明之〔流轉〕，依勝喜〔永盡〕不喜之〔流轉〕，依初靜慮永盡〔五〕蓋之流轉……
<lb ed="N" n="0138a08"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.101"/>乃至……依阿羅漢道永盡一切煩惱之流轉，復次正知者於無餘依涅槃界永盡此眼之
<lb ed="N" n="0138a09"/>流轉，其他不生眼之流轉，此耳之流轉……乃至……鼻之流轉〔……乃至……〕舌
<lb ed="N" n="0138a10"/>之流轉〔……乃至……〕身之流轉〔……乃至……〕永盡意之流轉而其他意之流轉
<lb ed="N" n="0138a11"/>不生。如是正知者永盡流轉之慧是般涅槃之智。此依所知之義是智，了知之義是慧，
<lb ed="N" n="0138a12"/>故曰：「正知者永盡流轉之慧是般涅槃之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0138a13"/>
<lb ed="N" n="0138a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0139a" n="0139a"/>
<lb ed="N" n="0139a01"/>
<lb ed="N" n="0139a02"/>
<lb ed="N" n="0139a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第二十七章</cb:mulu><head>第二十七章</head>
<lb ed="N" n="0139a04"/><p xml:id="pN43p0139a0401">一</p><p xml:id="pN43p0139a0402" cb:place="inline">「一切諸法之正斷、滅、不近住性之慧是齊首義<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139001" n="0139001"/>之智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0139a05"/><p xml:id="pN43p0139a0501">一切諸法者，是五蘊、十二處、十八界、善法、不善法、無記法、欲纏法、色
<lb ed="N" n="0139a06"/>纏法、無色纏法、非所攝法。</p>
<lb ed="N" n="0139a07"/><p xml:id="pN43p0139a0701">二</p><p xml:id="pN43p0139a0702" cb:place="inline">正斷者，是依出離正斷欲欲，依無瞋正斷瞋，依光明想正斷惛眠，依無散亂正
<lb ed="N" n="0139a08"/>斷掉擧，依法決定正斷疑，依智正斷無明，依勝喜正斷不欣喜，依初靜慮正斷〔五〕
<lb ed="N" n="0139a09"/>蓋……乃至……依阿羅漢道正斷一切煩惱。</p>
<lb ed="N" n="0139a10"/><p xml:id="pN43p0139a1001">三</p><p xml:id="pN43p0139a1002" cb:place="inline">滅者，是依出離滅欲欲，依無瞋滅瞋，依光明想滅惛眠，依無散亂滅掉擧，依
<lb ed="N" n="0139a11"/>法決定滅疑，依智滅無明，依勝喜滅不欣喜，依初靜慮滅〔五〕蓋……乃至……依
<lb ed="N" n="0139a12"/>阿羅漢道滅一切煩惱。</p>
<lb ed="N" n="0139a13"/><p xml:id="pN43p0139a1301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.102"/>四</p><p xml:id="pN43p0139a1302" cb:place="inline">不近住者，是獲得出離者不近住欲欲，獲得無瞋者不近住瞋，獲得光明想者不
<lb ed="N" n="0139a14"/>近住惛眠，獲得無散亂者不近住掉擧，獲得法決定者不近住疑，獲得智者不近住無
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0140a" n="0140a"/>
<lb ed="N" n="0140a01"/>明，獲得勝喜者不近住不欣喜，獲得初靜慮者不近住〔五〕蓋〔……乃至……〕獲
<lb ed="N" n="0140a02"/>得阿羅漢道者不近住一切煩惱。</p>
<lb ed="N" n="0140a03"/><p xml:id="pN43p0140a0301">五</p><p xml:id="pN43p0140a0302" cb:place="inline">三摩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140002" n="0140002"/>者，乃已斷欲欲故出離是三摩，已斷瞋故無瞋是三摩，已斷惛眠故光明
<lb ed="N" n="0140a04"/>想是三摩，已斷掉擧故無散亂是三摩，已斷疑故法決定是三摩，已斷無明故智是三
<lb ed="N" n="0140a05"/>摩，已斷不欣喜故勝喜是三摩，已斷〔五〕蓋故初靜慮是三摩……乃至……已斷一
<lb ed="N" n="0140a06"/>切煩惱故阿羅漢道是三摩。</p>
<lb ed="N" n="0140a07"/><p xml:id="pN43p0140a0701">六</p><p xml:id="pN43p0140a0702" cb:place="inline">首者，是十三首，障礙之首是渴愛，繫縛之首是無明，勝解之首是信，精勤之
<lb ed="N" n="0140a08"/>首是精進，近住之首是念，無散亂之首是定，見之首是慧，流轉之首是命根，行境
<lb ed="N" n="0140a09"/>之首是解脫，諸行之首是滅。</p>
<lb ed="N" n="0140a10"/><p xml:id="pN43p0140a1001">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「一切諸法之正斷、滅、不近住性
<lb ed="N" n="0140a11"/>之慧是齊首義之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0140a12"/>
<lb ed="N" n="0140a13"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0141a" n="0141a"/>
<lb ed="N" n="0141a01"/>
<lb ed="N" n="0141a02"/>
<lb ed="N" n="0141a03"/>
<lb ed="N" n="0141a04"/>
<lb ed="N" n="0141a05"/>
<lb ed="N" n="0141a06"/>
<lb ed="N" n="0141a07"/>
<lb ed="N" n="0141a08"/>
<lb ed="N" n="0141a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第二十八章</cb:mulu><head>第二十八章</head>
<lb ed="N" n="0141a10"/><p xml:id="pN43p0141a1001">一</p><p xml:id="pN43p0141a1002" cb:place="inline">「永盡別性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0141001" n="0141001"/>、異性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0141002" n="0141002"/>、一性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0141003" n="0141003"/>、威力之慧是漸損<anchor xml:id="nkr_note_orig_0141004" n="0141004"/>義之智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0141a11"/><p xml:id="pN43p0141a1101">別性者，乃貪是別性，瞋是別性，癡是別性，忿是別性……乃至……恨是〔別
<lb ed="N" n="0141a12"/>性〕，覆是〔別性〕，惱是〔別性〕，嫉是〔別性〕，慳是〔別性〕，諂是〔別性〕，誑
<lb ed="N" n="0141a13"/>是〔別性〕，傲是〔別性〕，怒是〔別性〕，慢是〔別性〕，過慢是〔別性〕，憍是別性，
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0142a" n="0142a"/>
<lb ed="N" n="0142a01"/>放逸是別性，一切煩惱是〔別性〕，一切惡行是〔別性〕，一切現行是〔別性〕，一切
<lb ed="N" n="0142a02"/>順有業是別性</p>
<lb ed="N" n="0142a03"/><p xml:id="pN43p0142a0301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.103"/>二</p><p xml:id="pN43p0142a0302" cb:place="inline">異性、一性者，欲欲是異性，出離是一性，瞋是異性，無瞋是一性，惛眠是異
<lb ed="N" n="0142a04"/>性，光明想是一性，掉擧是異性，無散亂是一性，疑是異性，法決定是一性，無明
<lb ed="N" n="0142a05"/>是異性，智是一性，不欣喜是異性，勝喜是一性，〔五〕蓋是異性，初靜慮是一性……
<lb ed="N" n="0142a06"/>乃至……一切煩惱是異性，阿羅漢道是一性。</p>
<lb ed="N" n="0142a07"/><p xml:id="pN43p0142a0701">三</p><p xml:id="pN43p0142a0702" cb:place="inline">威力者，有五威力：乃行威力、德威力、慧威力、福威力、法威力。依行威力
<lb ed="N" n="0142a08"/>已令服故，永盡破戒威力，依德威力已令服故，永盡非德威力，依慧威力已令服故，
<lb ed="N" n="0142a09"/>永盡惡慧威力，依福威力已令服故永盡非福威力，依法威力已令服故永盡非法威力。</p>
<lb ed="N" n="0142a10"/><p xml:id="pN43p0142a1001">四</p><p xml:id="pN43p0142a1002" cb:place="inline">漸損者，欲欲是無漸損，出離是漸損，掉擧是無漸損，無散亂是漸損，疑是無
<lb ed="N" n="0142a11"/>漸損，法決定是漸損，無明是無漸損，智是漸損，不欣喜是無漸損，勝喜是漸損，
<lb ed="N" n="0142a12"/>〔五〕蓋是無漸損，初靜慮是漸損……乃至……一切煩惱是無漸損，阿羅漢道是漸
<lb ed="N" n="0142a13"/>損……乃至……一切煩惱是無漸損，阿羅漢道是漸損。</p>
<lb ed="N" n="0142a14"/><p xml:id="pN43p0142a1401">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「永盡別性、異性、一性，是漸損
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0143a" n="0143a"/>
<lb ed="N" n="0143a01"/>義之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0143a02"/>
<lb ed="N" n="0143a03"/>
<lb ed="N" n="0143a04"/>
<lb ed="N" n="0143a05"/>
<lb ed="N" n="0143a06"/>
<lb ed="N" n="0143a07"/>
<lb ed="N" n="0143a08"/>
<lb ed="N" n="0143a09"/>
<lb ed="N" n="0143a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第二十九章</cb:mulu><head>第二十九章</head>
<lb ed="N" n="0143a11"/><p xml:id="pN43p0143a1101">一</p><p xml:id="pN43p0143a1102" cb:place="inline">「依不怠、持心精勤義之慧是發勤之智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0143a12"/><p xml:id="pN43p0143a1201">爲未生之惡不善法令不生故，依不怠、持心精勤義之慧是發勤之智，爲己生之
<lb ed="N" n="0143a13"/>惡不善法令斷故依不怠、持心精勤義之慧是發勤之智，爲未生之善法令生故依不怠、
<lb ed="N" n="0143a14"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.104"/>持心精勤義之慧是發勤之智，爲已生之善法令住、不妄失、倍修習、廣修習圓滿故
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0144a" n="0144a"/>
<lb ed="N" n="0144a01"/>依不怠、持心精勤義之慧是發勤之智。</p>
<lb ed="N" n="0144a02"/><p xml:id="pN43p0144a0201">二</p><p xml:id="pN43p0144a0202" cb:place="inline">爲未生之欲欲令不生故依不怠、持心精勤義之慧是發勤之智，爲未生之出離令
<lb ed="N" n="0144a03"/>生故依不怠、持心精勤義之慧是發勤之智，爲已生之出離令住、不妄失、倍修習、
<lb ed="N" n="0144a04"/>廣修習圓滿故依不怠、持心精勤義之慧是發勤之智……乃至……爲未生之一切煩惱
<lb ed="N" n="0144a05"/>令不生故依不怠、持心精勤義之慧是發勤之智，爲已生之一切煩惱令斷故依不怠、
<lb ed="N" n="0144a06"/>持心精勤義之慧是發勤之智，爲已生之阿羅漢道令住、不妄失、倍修習、廣修習圓
<lb ed="N" n="0144a07"/>滿故依不怠、持心精勤義之慧是發勤之智。</p>
<lb ed="N" n="0144a08"/><p xml:id="pN43p0144a0801">依此所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「依不怠、持心精勤義之慧是發勤
<lb ed="N" n="0144a09"/>之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0144a10"/>
<lb ed="N" n="0144a11"/>
<lb ed="N" n="0144a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第三十章</cb:mulu><head>第三十章</head>
<lb ed="N" n="0144a13"/><p xml:id="pN43p0144a1301">一</p><p xml:id="pN43p0144a1302" cb:place="inline">「說明<anchor xml:id="nkr_note_orig_0144001" n="0144001"/>種種法之慧是顯示義之智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0144a14"/><p xml:id="pN43p0144a1401">種種法者是五蘊、十二處、十八界、善法、不善法、無記法、欲纏法、色纏法、
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0145a" n="0145a"/>
<lb ed="N" n="0145a01"/>無色纏法、非所攝法。</p>
<lb ed="N" n="0145a02"/><p xml:id="pN43p0145a0201">二</p><p xml:id="pN43p0145a0202" cb:place="inline">說明者，是色依無常而說明，色依苦而說明，色依無我而說明，受……乃至……
<lb ed="N" n="0145a03"/>想〔……乃至……〕諸行〔……乃至……〕識〔……乃至……〕眼〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0145a04"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.105"/>老死是依無常而說明，老死是依苦而說明，老死是依無我而說明。</p>
<lb ed="N" n="0145a05"/><p xml:id="pN43p0145a0501">三</p><p xml:id="pN43p0145a0502" cb:place="inline">義之顯示者，斷欲欲以顯示出離之義，斷瞋顯示無瞋之義，斷惛眠顯示光明之
<lb ed="N" n="0145a06"/>義，斷掉擧顯示無散亂之義，斷疑顯示法決定之義，斷無明顯示智之義，斷不欣喜
<lb ed="N" n="0145a07"/>顯示勝喜之義，斷〔五〕蓋顯示初靜慮之義……乃至……斷一切煩惱顯示阿羅漢道
<lb ed="N" n="0145a08"/>之義。</p>
<lb ed="N" n="0145a09"/><p xml:id="pN43p0145a0901">依此所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「說明種種法之慧是顯示義之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0145a10"/>
<lb ed="N" n="0145a11"/>
<lb ed="N" n="0145a12"/>
<lb ed="N" n="0145a13"/>
<lb ed="N" n="0145a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0146a" n="0146a"/>
<lb ed="N" n="0146a01"/>
<lb ed="N" n="0146a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第三十一章</cb:mulu><head>第三十一章</head>
<lb ed="N" n="0146a03"/><p xml:id="pN43p0146a0301">「通達一切諸法之攝一、異性、一性之慧是見淸淨之智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0146a04"/><p xml:id="pN43p0146a0401">一切諸法者，是五蘊……乃至……非所攝法。</p>
<lb ed="N" n="0146a05"/><p xml:id="pN43p0146a0501">攝一者，是依十二行相攝一切諸法爲一，〔言〕如之義、無我之義、諦之義、通
<lb ed="N" n="0146a06"/>達之義、證知之義、徧知之義、法之義、界之義、所知之義、現證之義、觸接之義、
<lb ed="N" n="0146a07"/>現觀之義，如是依十二行相攝一切諸法爲一。</p>
<lb ed="N" n="0146a08"/><p xml:id="pN43p0146a0801">異性、一性者，欲欲是異性，出離是一性……乃至……一切煩惱是異性，阿羅
<lb ed="N" n="0146a09"/>漢道是一性。</p>
<lb ed="N" n="0146a10"/><p xml:id="pN43p0146a1001">通達者，通達苦諦是徧智通達，通達集諦是斷通達，通達滅諦是現證誦達，通
<lb ed="N" n="0146a11"/>達道諦是修習通達。</p>
<lb ed="N" n="0146a12"/><p xml:id="pN43p0146a1201"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.106"/>見淸淨者，乃於預流道之刹那見淸淨，於預流果之刹那見已淸淨，於一來道之
<lb ed="N" n="0146a13"/>刹那見淸淨，於一來果之刹那見已淸淨，於不還道之刹那見已淸淨，於不還果之刹
<lb ed="N" n="0146a14"/>那見已淸淨，於阿羅漢道之刹那見己淸淨，於阿羅漢果之刹那見已淸淨。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0147a" n="0147a"/>
<lb ed="N" n="0147a01"/><p xml:id="pN43p0147a0101">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「通達諸法之攝一、異性、一性之
<lb ed="N" n="0147a02"/>慧是見淸淨之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0147a03"/>
<lb ed="N" n="0147a04"/>
<lb ed="N" n="0147a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第三十二章</cb:mulu><head>第三十二章</head>
<lb ed="N" n="0147a06"/><p xml:id="pN43p0147a0601">「已解之慧是忍智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0147a07"/><p xml:id="pN43p0147a0701">色是依無常而解，色是依苦而解，色是依無我而解，凡已解〔之法〕是悉此忍，
<lb ed="N" n="0147a08"/>故己解之慧是忍之智。受……乃至……想〔……乃至……〕諸行〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0147a09"/>眼……乃至……老死是依無常而解，老死是依苦而解，老死是依無我而解，凡已解
<lb ed="N" n="0147a10"/>〔之法〕是悉此忍，故已解之慧是忍之智。此依所知之義是智，依了知之義是慧，
<lb ed="N" n="0147a11"/>故曰：「已解之慧是忍之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0147a12"/>
<lb ed="N" n="0147a13"/>
<lb ed="N" n="0147a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0148a" n="0148a"/>
<lb ed="N" n="0148a01"/>
<lb ed="N" n="0148a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第三十三章</cb:mulu><head>第三十三章</head>
<lb ed="N" n="0148a03"/><p xml:id="pN43p0148a0301">「觸之慧是深解之智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0148a04"/><p xml:id="pN43p0148a0401">色是依無常而觸，色是依苦而觸，色是依無我而觸，凡觸〔法〕是悉此深解，
<lb ed="N" n="0148a05"/>故觸之慧是深解之智。受……乃至……想〔……乃至……〕諸行〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0148a06"/>識〔……乃至……〕眼……乃至……老死是依無常而觸，老死是依苦而觸，老死是
<lb ed="N" n="0148a07"/>依無我而觸，凡觸法是悉此深解，故觸之慧是深解之智。此依所知之義是智，依了
<lb ed="N" n="0148a08"/>知之義是慧，故曰：「觸之慧是深解之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0148a09"/>
<lb ed="N" n="0148a10"/>
<lb ed="N" n="0148a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第三十四章</cb:mulu><head>第三十四章</head>
<lb ed="N" n="0148a12"/><p xml:id="pN43p0148a1201"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.107"/>「總攝之慧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0148001" n="0148001"/>是分住之智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0148002" n="0148002"/>」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0148a13"/><p xml:id="pN43p0148a1301">以邪見爲緣亦有所受，以邪見寂靜爲緣亦有所受，以正見爲緣亦有所受，以正
<lb ed="N" n="0148a14"/>見寂靜爲緣亦有所受，以邪思惟爲緣亦有所受，以邪思惟寂靜爲緣亦有所受，以正
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0149a" n="0149a"/>
<lb ed="N" n="0149a01"/>思惟爲緣亦有所受……乃至……以邪解脫爲緣亦有所受，以邪解脫寂靜爲緣亦有所
<lb ed="N" n="0149a02"/>受，以正解脫爲緣亦有所受，以正解脫寂靜爲緣亦有所受。以欲爲緣亦有所受，以
<lb ed="N" n="0149a03"/>欲寂靜爲緣亦有所受，以尋爲緣亦有所受，以尋寂靜爲緣亦有所受，以想爲緣亦有
<lb ed="N" n="0149a04"/>所受，以想寂靜爲緣亦有所受。以欲非寂靜、尋非寂靜、想非寂靜以其爲緣亦有所
<lb ed="N" n="0149a05"/>受。以欲寂靜、尋非寂靜、想非寂靜以其爲緣亦有所受。以欲寂靜、尋寂靜、想非
<lb ed="N" n="0149a06"/>寂靜以其爲緣亦有所受。以欲寂靜、尋寂靜、想寂靜以其爲緣亦有所受。爲令得未
<lb ed="N" n="0149a07"/>得故有精勤，其處逮得時，以其爲緣亦有所受。此依所知之義是智，依了知之義是
<lb ed="N" n="0149a08"/>慧，故曰：「總攝之慧是分住之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0149a09"/>
<lb ed="N" n="0149a10"/>
<lb ed="N" n="0149a11"/>
<lb ed="N" n="0149a12"/>
<lb ed="N" n="0149a13"/>
<lb ed="N" n="0149a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0150a" n="0150a"/>
<lb ed="N" n="0150a01"/>
<lb ed="N" n="0150a02"/>
<lb ed="N" n="0150a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第三十五章</cb:mulu><head>第三十五章</head>
<lb ed="N" n="0150a04"/><p xml:id="pN43p0150a0401">「增上性之慧是想退轉之智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0150a05"/><p xml:id="pN43p0150a0501">云：「出離增上性之慧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0150001" n="0150001"/>是依想<anchor xml:id="nkr_note_orig_0150002" n="0150002"/>而欲欲退轉」，增上性之慧是想退轉之智。云：
<lb ed="N" n="0150a06"/>「無瞋增上性之慧是依想而瞋退轉」，增上性之慧是想退轉之智。云：「光明想增上性
<lb ed="N" n="0150a07"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.108"/>之慧是依想而惛眠退轉」，增上性之慧是想退轉之智。云：「無散亂增上性之慧是依
<lb ed="N" n="0150a08"/>想而掉擧退轉」，增上性之慧是想退轉之智。云：「法決定增上之慧是依想而疑退
<lb ed="N" n="0150a09"/>轉」，增上性之慧是想退轉之智。云：「智增上性之慧是依想而無明退轉」，增上性之
<lb ed="N" n="0150a10"/>慧是想退轉之智。云：「勝喜增上性之慧是依想而不欣喜退轉」，增上性之慧是想退
<lb ed="N" n="0150a11"/>轉之智。云：「初靜慮增上性之慧是依想而〔五〕蓋退轉」，增上性之慧是想退轉之
<lb ed="N" n="0150a12"/>智〔……乃至……〕云：「阿羅漢道增上性之慧是依想一切煩惱退轉」，增上性之慧
<lb ed="N" n="0150a13"/>是想退轉之智。此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「增上性之慧是想退轉
<lb ed="N" n="0150a14"/>之智。」</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0151a" n="0151a"/>
<lb ed="N" n="0151a01"/>
<lb ed="N" n="0151a02"/>
<lb ed="N" n="0151a03"/>
<lb ed="N" n="0151a04"/>
<lb ed="N" n="0151a05"/>
<lb ed="N" n="0151a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第三十六章</cb:mulu><head>第三十六章</head>
<lb ed="N" n="0151a07"/><p xml:id="pN43p0151a0701">「異性之慧是思退轉之智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0151001" n="0151001"/>」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0151a08"/><p xml:id="pN43p0151a0801">云：「欲欲是異性，出離是一性，思出離之一性者是心由欲欲退轉」，異性之慧
<lb ed="N" n="0151a09"/>是思退轉之智。云：「瞋是異性，無瞋是一性，思無瞋之一性者是心由瞋退轉」，異
<lb ed="N" n="0151a10"/>性之慧是思退轉之智。云：「惛眠是異性，光明想是一性，思光明想之一性者是心由
<lb ed="N" n="0151a11"/>惛眠退轉」，異性之慧是思退轉之智……乃至……云：「一切煩惱是異性，阿羅漢道
<lb ed="N" n="0151a12"/>是一性，思阿羅漢道之一性者是心由一切煩惱退轉」異性之慧是思退轉之智。此依所
<lb ed="N" n="0151a13"/>知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「異性之慧是思退轉之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0151a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0152a" n="0152a"/>
<lb ed="N" n="0152a01"/>
<lb ed="N" n="0152a02"/>
<lb ed="N" n="0152a03"/>
<lb ed="N" n="0152a04"/>
<lb ed="N" n="0152a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第三十七章</cb:mulu><head>第三十七章</head>
<lb ed="N" n="0152a06"/><p xml:id="pN43p0152a0601">「攝持之慧是心退轉之智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0152a07"/><p xml:id="pN43p0152a0701"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.109"/>云：「斷欲欲者依出離之力攝持心」，云：「斷惛眠者是依光明想之力攝持心」，
<lb ed="N" n="0152a08"/>攝持之慧是心退轉之智。云：「斷瞋者依無瞋之力攝持心」，攝持之慧是心退轉之智
<lb ed="N" n="0152a09"/>……乃至……云：「斷一切煩惱者依阿羅漢道之力攝持心」，攝持之慧是心退轉之
<lb ed="N" n="0152a10"/>智。此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「攝持之慧是心退轉之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0152a11"/>
<lb ed="N" n="0152a12"/>
<lb ed="N" n="0152a13"/>
<lb ed="N" n="0152a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0153a" n="0153a"/>
<lb ed="N" n="0153a01"/>
<lb ed="N" n="0153a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第三十八章</cb:mulu><head>第三十八章</head>
<lb ed="N" n="0153a03"/><p xml:id="pN43p0153a0301">「空性之慧是智退轉之智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0153a04"/><p xml:id="pN43p0153a0401">云：「眼或於我，或於我所，或於常、或於堅固、或於恒、或於不易法是空，如
<lb ed="N" n="0153a05"/>實知見者由眼之現貪智退轉」，空性之慧是智退轉之智。云：「耳……乃至……鼻
<lb ed="N" n="0153a06"/>〔……乃至……〕舌〔……乃至……〕身〔……乃至……〕意或於我、或於我所、
<lb ed="N" n="0153a07"/>或於常、或於堅固、或於恒、或於不易法是空，如實知見者由意之現貪智退轉」，空
<lb ed="N" n="0153a08"/>性之慧是智退轉之智。此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「空性之慧是智
<lb ed="N" n="0153a09"/>退轉之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0153a10"/>
<lb ed="N" n="0153a11"/>
<lb ed="N" n="0153a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第三十九章</cb:mulu><head>第三十九章</head>
<lb ed="N" n="0153a13"/><p xml:id="pN43p0153a1301">「最捨之慧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0153001" n="0153001"/>是解脫退轉之智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0153a14"/><p xml:id="pN43p0153a1401">云：「依出離最捨欲欲」，最捨之慧是解脫退轉之智。云：「依無瞋最捨瞋」，最
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0154a" n="0154a"/>
<lb ed="N" n="0154a01"/>捨之慧是解脫退轉之智。云：「依光明想最捨惛眠」，最捨之慧是解脫退轉之智。云：
<lb ed="N" n="0154a02"/>「依無散亂最捨掉擧」，最捨之慧是解脫退轉之智。云：「依法決定最捨疑」，最捨之
<lb ed="N" n="0154a03"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.110"/>慧是解脫退轉之智。……乃至……云：「依阿羅漢道最捨一切煩惱」，最捨之慧是解
<lb ed="N" n="0154a04"/>脫退轉之智。此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「最捨之慧是解脫退轉之
<lb ed="N" n="0154a05"/>智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0154a06"/>
<lb ed="N" n="0154a07"/>
<lb ed="N" n="0154a08"/>
<lb ed="N" n="0154a09"/>
<lb ed="N" n="0154a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第四十章</cb:mulu><head>第四十章</head>
<lb ed="N" n="0154a11"/><p xml:id="pN43p0154a1101">一</p><p xml:id="pN43p0154a1102" cb:place="inline">「如義之慧是諦退轉之智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0154a12"/><p xml:id="pN43p0154a1201">云：「徧知退轉苦之害義、有爲之義、煩熱之義、變壞之義」，如義之慧是諦退
<lb ed="N" n="0154a13"/>轉之智。云：「斷而退轉集之存續義、因緣之義、合之義、障礙之義」，如義之慧是
<lb ed="N" n="0154a14"/>諦退轉之智。云：「現證退轉滅之出離之義、離別之義、無爲之義、不死之義」，如
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0155a" n="0155a"/>
<lb ed="N" n="0155a01"/>義之慧是諦退轉之智。云：「修習退轉道之出離之義、因之義、見之義、增上之義」，
<lb ed="N" n="0155a02"/>如義之慧是諦退轉之智。</p>
<lb ed="N" n="0155a03"/><p xml:id="pN43p0155a0301">想退轉、思退轉、心退轉、智退轉、解脫退轉、諦退轉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0155001" n="0155001"/>〔之中〕，解了而退轉
<lb ed="N" n="0155a04"/>是想退轉，思而退轉是思退轉，識而退轉是心退轉，作智而退轉是智退轉，最捨而
<lb ed="N" n="0155a05"/>退轉是解脫退轉，於如義之退轉是諦退轉。</p>
<lb ed="N" n="0155a06"/><p xml:id="pN43p0155a0601">二</p><p xml:id="pN43p0155a0602" cb:place="inline">想退轉之處是思退轉，思退轉之處是想退轉。想退轉、思退轉之處是心退轉，
<lb ed="N" n="0155a07"/>心退轉之處是想退轉、思退轉。想退轉、思退轉、心退轉之處是智退轉，智退轉之
<lb ed="N" n="0155a08"/>處是想退轉、思退轉、心退轉。想退轉、思退轉、心退轉、智退轉之處是解脫退轉，
<lb ed="N" n="0155a09"/>解脫退轉之處是想退轉、思退轉、心退轉、智退轉。想退轉、思退轉、心退轉、智
<lb ed="N" n="0155a10"/>退轉、解脫退轉之處是諦退轉。諦退轉之處是想退轉、思退轉、心退轉、智退轉、
<lb ed="N" n="0155a11"/>解脫退轉。</p>
<lb ed="N" n="0155a12"/><p xml:id="pN43p0155a1201"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.111"/>此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「如義之慧是諦退轉之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0155a13"/>
<lb ed="N" n="0155a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0156a" n="0156a"/>
<lb ed="N" n="0156a01"/>
<lb ed="N" n="0156a02"/>
<lb ed="N" n="0156a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第四十一章</cb:mulu><head>第四十一章</head>
<lb ed="N" n="0156a04"/><p xml:id="pN43p0156a0401">「決定身、心爲一依攝持樂想、輕想之力神通義之慧是神通類之智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0156a05"/><p xml:id="pN43p0156a0501">於此處比丘成就三摩地<anchor xml:id="nkr_note_orig_0156001" n="0156001"/>修習勤行神足，勤三摩地……乃至……心三摩地……
<lb ed="N" n="0156a06"/>乃至……成就觀三摩地修習神足，彼於此四神足徧習調伏其心令柔軟堪任，於四神
<lb ed="N" n="0156a07"/>足徧習調伏其心已，作柔軟堪任已而攝於身心，攝於心身，以身之力轉變心，以心
<lb ed="N" n="0156a08"/>之力轉變身，以身之力攝持心，以心之力攝持身，以身之力轉變心已，以心之力轉
<lb ed="N" n="0156a09"/>變身已，以身之力攝持心已，以心之力攝持身已，於身樂想、輕想入已而住。如是
<lb ed="N" n="0156a10"/>而以已修、悉淸、悉淨之心，以心引發導入神通類之智，如斯領受多端神變，一身
<lb ed="N" n="0156a11"/>而成爲多身，多身而復成爲一身，或現或隱，過山崖牆壁無有礙如於虛空，出沒地
<lb ed="N" n="0156a12"/>中如於水中，行於水上而無壞如於地上，於虛空結跏趺坐行如飛鳥，有大神通，大
<lb ed="N" n="0156a13"/>威德，以手捫摸此日月，乃至以身及威達於梵世。</p>
<lb ed="N" n="0156a14"/><p xml:id="pN43p0156a1401">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「決定身心爲一依攝持樂想、輕想
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0157a" n="0157a"/>
<lb ed="N" n="0157a01"/>之力神通義之慧是神通類之智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0157a02"/>
<lb ed="N" n="0157a03"/>
<lb ed="N" n="0157a04"/>
<lb ed="N" n="0157a05"/>
<lb ed="N" n="0157a06"/>
<lb ed="N" n="0157a07"/>
<lb ed="N" n="0157a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第四十二章</cb:mulu><head>第四十二章</head>
<lb ed="N" n="0157a09"/><p xml:id="pN43p0157a0901"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.112"/>「依尋思徧滿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0157001" n="0157001"/>之力深解異性、一性聲相之慧是耳界淸淨智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0157a10"/><p xml:id="pN43p0157a1001">於此處比丘成就欲三摩地……乃至……勤三摩地……乃至……心三摩地……乃
<lb ed="N" n="0157a11"/>至……觀三摩地修習神足，彼於此四神足徧習調伏心令柔軟堪忍，於此四神足徧習
<lb ed="N" n="0157a12"/>調伏心已，作柔軟堪任已，亦作意遠處聲之聲相，亦作意近處聲之聲相，亦作意麤
<lb ed="N" n="0157a13"/>聲之聲相，亦作意細聲之聲相，亦作意滑軟、非滑軟聲之聲相，亦於東方作意聲之
<lb ed="N" n="0157a14"/>聲相，亦於西方作意聲之聲相，亦於北方作意聲之聲相，亦於南方作意聲之聲相，
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0158a" n="0158a"/>
<lb ed="N" n="0158a01"/>亦於東南方作意聲之聲相，亦於西北方作意聲之聲相，亦於東北方作意聲之聲相，
<lb ed="N" n="0158a02"/>亦於西南方作意聲之聲相，亦於下方作意聲之聲相，亦於上方作意聲之聲相，如是
<lb ed="N" n="0158a03"/>而以已修、悉淸、悉淨之心，以心引發、導入耳界淸淨智，如是以超人淸淨天耳界
<lb ed="N" n="0158a04"/>聞遠近天、人之聲。</p>
<lb ed="N" n="0158a05"/><p xml:id="pN43p0158a0501">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「依尋思徧滿之力深解異性、一性
<lb ed="N" n="0158a06"/>聲相之慧是耳界淸淨智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0158a07"/>
<lb ed="N" n="0158a08"/>
<lb ed="N" n="0158a09"/>
<lb ed="N" n="0158a10"/>
<lb ed="N" n="0158a11"/>
<lb ed="N" n="0158a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第四十三章</cb:mulu><head>第四十三章</head>
<lb ed="N" n="0158a13"/><p xml:id="pN43p0158a1301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.113"/>「依三心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0158001" n="0158001"/>之徧滿，依〔五〕根明淨之力深解異性、一性識行之慧是心差別智」
<lb ed="N" n="0158a14"/>者如何？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0159a" n="0159a"/>
<lb ed="N" n="0159a01"/><p xml:id="pN43p0159a0101">於此處比丘成就欲三摩地……乃至……勤三摩地……乃至……心三摩地……乃
<lb ed="N" n="0159a02"/>至……觀三摩地修習神足，彼於此四神足徧習調伏心令柔軟堪任，徧習調伏心已，
<lb ed="N" n="0159a03"/>作柔軟堪任已，如是了知，〔卽〕「此色是喜根等起，此色是憂根等起，此色是捨根
<lb ed="N" n="0159a04"/>等起」。如是而以已修、悉淸、悉淨之心，以心引發、導入心差別智，於是以心審而
<lb ed="N" n="0159a05"/>了知他衆生、他人之心，〔卽〕了知有貪心「爲有貪心」，了知離貪心「爲離心」，有瞋
<lb ed="N" n="0159a06"/>心……乃至……離瞋心〔……乃至……〕有癡心〔……乃至……〕離癡心〔……乃
<lb ed="N" n="0159a07"/>至……〕收了心〔……乃至……〕散亂心〔……乃至……〕廣大心〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0159a08"/>非廣大心〔……乃至……〕有上心〔……乃至……〕無上心〔……乃至……〕得定
<lb ed="N" n="0159a09"/>心〔……乃至……〕未得定心〔……乃至……〕解脫心〔……乃至……〕了知未解
<lb ed="N" n="0159a10"/>脫心「爲未解脫心」。</p>
<lb ed="N" n="0159a11"/><p xml:id="pN43p0159a1101">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「依三心之徧滿，依〔五〕根明淨
<lb ed="N" n="0159a12"/>之力深解異性、一性識行之慧是心差別智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0159a13"/>
<lb ed="N" n="0159a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0160a" n="0160a"/>
<lb ed="N" n="0160a01"/>
<lb ed="N" n="0160a02"/>
<lb ed="N" n="0160a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第四十四章</cb:mulu><head>第四十四章</head>
<lb ed="N" n="0160a04"/><p xml:id="pN43p0160a0401"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.114"/>「依緣所轉之諸法徧滿異性、一性業之力，深解慧是宿住隨念智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0160a05"/><p xml:id="pN43p0160a0501">於此處比丘〔成就修習神足〕欲三摩地勤行……乃至……柔軟堪任作已，如是
<lb ed="N" n="0160a06"/>了知，〔卽〕「此有則彼有，依此生則彼生，卽緣無明而有諸行，緣行而有識，緣識
<lb ed="N" n="0160a07"/>而有名色，緣名色而有六處，緣六處而有觸，緣觸而有受，緣受而有渴愛，緣渴愛
<lb ed="N" n="0160a08"/>而有取，緣取而有有，緣有而有生，緣生而有老死、悲、愁、苦、憂、惱，如是悉
<lb ed="N" n="0160a09"/>皆有此苦蘊之集」。如是而以已修、悉淸、悉淨之心，以心引發導入宿住隨念智，於
<lb ed="N" n="0160a10"/>是多多隨念宿住，卽〔隨念〕一生、二生、三生、四生、五生、十生、二十生、三
<lb ed="N" n="0160a11"/>十生、四十生、五十生、百生、千生、多壞劫、多成劫、多成壞劫，「我於此處，如
<lb ed="N" n="0160a12"/>是名、如是姓、如是種姓、如是食、如是受樂苦、如是壽限，由此處沒，往生於彼
<lb ed="N" n="0160a13"/>處，於彼處如是名、如是姓、〔如是種姓〕、如是食，如是受樂苦、如是壽限、由彼
<lb ed="N" n="0160a14"/>處沒來生於此間」，如是隨念多多之宿住，其狀貌、方處。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0161a" n="0161a"/>
<lb ed="N" n="0161a01"/><p xml:id="pN43p0161a0101">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「依緣所轉之諸法徧滿異性、一性
<lb ed="N" n="0161a02"/>業力，深解慧是宿住隨念智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0161a03"/>
<lb ed="N" n="0161a04"/>
<lb ed="N" n="0161a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第四十五章</cb:mulu><head>第四十五章</head>
<lb ed="N" n="0161a06"/><p xml:id="pN43p0161a0601">「依光曜<anchor xml:id="nkr_note_orig_0161001" n="0161001"/>之力見異性、一性之色相義之慧是天眼智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0161a07"/><p xml:id="pN43p0161a0701"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.115"/>於此處比丘〔成就勤行修習神足〕欲三摩地勤行……乃至……柔軟堪任作已，
<lb ed="N" n="0161a08"/>作意光明想攝持日想，〔卽〕「如日夜亦爾，如夜日亦爾」，以辯了無覆之心，修習光
<lb ed="N" n="0161a09"/>明心，如是而以已修、悉淸、悉淨之心，以心引發、導入有情死生智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0161002" n="0161002"/>，如是以超
<lb ed="N" n="0161a10"/>人淸淨之天眼見有情之死、生、劣、勝、妙色<anchor xml:id="nkr_note_orig_0161003" n="0161003"/>、惡色、生於善趣、生於惡趣，了
<lb ed="N" n="0161a11"/>知從業之有情，卽：「嗟！此諸有情身具足惡行，語具足惡行，意具足惡行，誹謗聖
<lb ed="N" n="0161a12"/>者有邪見受邪見業，身壞死後往生惡生、惡趣、墮處、地獄。嗟！又此諸有情身具
<lb ed="N" n="0161a13"/>足善行，語具足善行，意具足善行，無誹謗聖者有正見受正見業，身壞死後往生善
<lb ed="N" n="0161a14"/>趣、天世」。如是而以超人淸淨之天眼見有情之死、生、劣、勝、妙色、惡色、生於
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0162a" n="0162a"/>
<lb ed="N" n="0162a01"/>善趣、生於惡趣，了知從業有情。</p>
<lb ed="N" n="0162a02"/><p xml:id="pN43p0162a0201">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「依光曜之力見異性、一性之色相
<lb ed="N" n="0162a03"/>義慧是天眼智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0162a04"/>
<lb ed="N" n="0162a05"/>
<lb ed="N" n="0162a06"/>
<lb ed="N" n="0162a07"/>
<lb ed="N" n="0162a08"/>
<lb ed="N" n="0162a09"/>
<lb ed="N" n="0162a10"/>
<lb ed="N" n="0162a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第四十六章</cb:mulu><head>第四十六章</head>
<lb ed="N" n="0162a12"/><p xml:id="pN43p0162a1201">一</p><p xml:id="pN43p0162a1202" cb:place="inline">「具六十四行相三根得自在之慧是漏盡智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0162a13"/><p xml:id="pN43p0162a1301">如何是三根？爲未知當知根、已知根、具知根。</p>
<lb ed="N" n="0162a14"/><p xml:id="pN43p0162a1401">未知當知根達幾何之處，已知根達幾何之處，具知根達幾何之處？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0163a" n="0163a"/>
<lb ed="N" n="0163a01"/><p xml:id="pN43p0163a0101"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.116"/>未知當知根達於一處，〔言是〕預流道。已知根達於六處，〔言是〕預流果、一
<lb ed="N" n="0163a02"/>來道、一來果、不還道、不還果、阿羅漢道。具知根達於一處，〔言是〕阿羅漢果。</p>
<lb ed="N" n="0163a03"/><p xml:id="pN43p0163a0301">二</p><p xml:id="pN43p0163a0302" cb:place="inline">於預流道之刹那，未知當知根以信根爲勝解眷屬而有，以精進根作爲精勤眷屬
<lb ed="N" n="0163a04"/>而有，以念根爲近住眷屬而有，以定根爲無散亂眷屬而有，以慧根爲見眷屬而有，
<lb ed="N" n="0163a05"/>以意根爲識眷屬而有，以喜根爲歡喜眷屬而有，以命根爲流轉寂滅增上眷屬而有。
<lb ed="N" n="0163a06"/>於預流道之刹那所生諸法，除心等起之色，悉是善，悉是無漏，悉是出離性，悉是
<lb ed="N" n="0163a07"/>順滅，悉是出世間，悉是涅槃之所緣。於預流道之刹那，未知當知根有如是八根，
<lb ed="N" n="0163a08"/>〔此等〕是俱生眷屬、是相互眷屬、是依止眷屬、是相應眷屬、是俱行、是俱生、
<lb ed="N" n="0163a09"/>是相合、是相應。此〔根〕有如是行相與眷屬。</p>
<lb ed="N" n="0163a10"/><p xml:id="pN43p0163a1001">三</p><p xml:id="pN43p0163a1002" cb:place="inline">於預流果之刹那，已知根以信根爲勝解眷屬而有，以精進根爲精勤眷屬而有，
<lb ed="N" n="0163a11"/>以念根爲近住眷屬而有，以定根爲無散亂眷屬而有，以慧根爲見眷屬而有，以意根
<lb ed="N" n="0163a12"/>爲識眷屬而有，以喜根爲歡喜眷屬而有，以命根爲流轉寂滅增上眷屬而有。於預流
<lb ed="N" n="0163a13"/>果之刹那所生諸法悉是無記，除心等起之色，悉是無漏，悉是出世間，悉是涅槃之
<lb ed="N" n="0163a14"/>所緣。於預流果之刹那，已知根有如是八根，〔此等〕是俱生眷屬，是相互眷屬，是
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0164a" n="0164a"/>
<lb ed="N" n="0164a01"/>依止眷屬，是相應眷屬，是俱行，是俱生，是相合，是相應。此〔根〕有如是行相
<lb ed="N" n="0164a02"/>與眷屬。</p>
<lb ed="N" n="0164a03"/><p xml:id="pN43p0164a0301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.117"/>四</p><p xml:id="pN43p0164a0302" cb:place="inline">於一來道之刹那……乃至……於一來果之刹那……乃至……於不還道之刹那
<lb ed="N" n="0164a04"/>……乃至……於不還果之刹那……乃至……於阿羅漢道之刹那，己知根以信根爲勝
<lb ed="N" n="0164a05"/>解眷屬而有……乃至……以命根爲流轉寂滅增上眷屬而有。於阿羅漢道之刹那所生
<lb ed="N" n="0164a06"/>諸法，除心等起之色，悉是善，悉是無漏，悉是出離性，悉是順滅，悉是出世間，
<lb ed="N" n="0164a07"/>悉是涅槃之所緣。於阿羅漢道之刹那，已知根有如是八根，〔此等〕是俱生眷屬、是
<lb ed="N" n="0164a08"/>相互眷屬、是依止眷屬、是相應眷屬、是俱行、是俱生、是相合、是相應。此〔根〕
<lb ed="N" n="0164a09"/>有如是行相與眷屬。</p>
<lb ed="N" n="0164a10"/><p xml:id="pN43p0164a1001">五</p><p xml:id="pN43p0164a1002" cb:place="inline">於阿羅漢果之刹那，具知根以信根爲勝解眷屬而有，以精進根爲精勤眷屬而有，
<lb ed="N" n="0164a11"/>以念根爲近住眷屬而有，以定根爲無散亂眷屬而有，以慧根爲見眷屬而有，以意根
<lb ed="N" n="0164a12"/>爲識眷屬而有，以喜根爲歡喜眷屬而有，以命根爲流轉寂滅增上眷屬而有。於阿羅
<lb ed="N" n="0164a13"/>漢果之刹那所生諸法悉是無記，除心等起之色，悉是無漏，悉是出世間，悉是涅槃
<lb ed="N" n="0164a14"/>之所緣。於阿羅漢果之刹那，具知根有如是八根，〔此等〕是俱生眷屬、是相互眷屬、
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0165a" n="0165a"/>
<lb ed="N" n="0165a01"/>是依止眷屬、是相應眷屬、是俱行、是俱生、是相合、是相應。此〔根〕有如是行
<lb ed="N" n="0165a02"/>相與眷屬。</p>
<lb ed="N" n="0165a03"/><p xml:id="pN43p0165a0301">如是而有八八六十四〔行相與眷屬〕。</p>
<lb ed="N" n="0165a04"/><p xml:id="pN43p0165a0401">六</p><p xml:id="pN43p0165a0402" cb:place="inline">漏者，此漏爲何？是欲漏、有漏、見漏、無明漏。</p>
<lb ed="N" n="0165a05"/><p xml:id="pN43p0165a0501">此諸漏於何處盡？</p>
<lb ed="N" n="0165a06"/><p xml:id="pN43p0165a0601"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.118"/>依預流道見漏悉盡，順惡生之欲漏盡，順惡生之有漏盡，順惡生之無明漏盡。
<lb ed="N" n="0165a07"/>於此處如是諸漏盡。</p>
<lb ed="N" n="0165a08"/><p xml:id="pN43p0165a0801">依一來道麤之欲漏盡，與此同位之有漏盡，與此同位之無明漏盡，於此處如是
<lb ed="N" n="0165a09"/>諸漏盡。</p>
<lb ed="N" n="0165a10"/><p xml:id="pN43p0165a1001">依不還道欲漏悉盡，與此同位之有漏盡，與此同位之無明漏盡，於此處如是諸
<lb ed="N" n="0165a11"/>漏盡。</p>
<lb ed="N" n="0165a12"/><p xml:id="pN43p0165a1201">依阿羅漢道有漏悉盡，無明漏悉盡。於此處如是漏盡。</p>
<lb ed="N" n="0165a13"/><p xml:id="pN43p0165a1301">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「具六十四行相三根得自在之慧是
<lb ed="N" n="0165a14"/>漏盡智。」</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0166a" n="0166a"/>
<lb ed="N" n="0166a01"/>
<lb ed="N" n="0166a02"/>
<lb ed="N" n="0166a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第四十七章</cb:mulu><head>第四十七章</head>
<lb ed="N" n="0166a04"/><p xml:id="pN43p0166a0401">一</p><p xml:id="pN43p0166a0402" cb:place="inline">「徧智義之慧是苦智，斷義之慧是集智，現證義之慧是滅智，修習義之慧是道智」
<lb ed="N" n="0166a05"/>者如何？</p>
<lb ed="N" n="0166a06"/><p xml:id="pN43p0166a0601">於苦有害之義、有爲之義、煩熱之義、變壞之義、徧智之義，於集有存續之義、
<lb ed="N" n="0166a07"/>因緣之義、結之義、障礙之義、斷之義，於滅有出離之義、離之義、無爲之義、不
<lb ed="N" n="0166a08"/>死之義、現證之義，於道有出之義、因之義、見之義、增上之義、修習之義。此依
<lb ed="N" n="0166a09"/>所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「徧智義之慧是苦智，斷義之慧是集智，現
<lb ed="N" n="0166a10"/>證義之慧是滅智，修習義之慧是道智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0166a11"/>
<lb ed="N" n="0166a12"/>
<lb ed="N" n="0166a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第四十八章</cb:mulu><head>第四十八章</head>
<lb ed="N" n="0166a14"/><p xml:id="pN43p0166a1401">一</p><p xml:id="pN43p0166a1402" cb:place="inline">「有苦智、苦集智、苦滅智、順苦滅道智」者如何？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0167a" n="0167a"/>
<lb ed="N" n="0167a01"/><p xml:id="pN43p0167a0101"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.119"/>具道者之智卽是苦智、苦集智、苦滅智、順苦滅道智。</p>
<lb ed="N" n="0167a02"/><p xml:id="pN43p0167a0201">二</p><p xml:id="pN43p0167a0202" cb:place="inline">此中以何爲苦智？以苦爲所緣而生慧、了知、擇、思擇、擇法、觀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0167001" n="0167001"/>、察、各
<lb ed="N" n="0167a03"/>察、聰明、善巧、察智、觀想、思、近解、廣慧、怜眦、導智、正觀、正智、插杵
<lb ed="N" n="0167a04"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0167002" n="0167002"/>、慧、慧根、慧力、慧劍、慧殿、慧明、慧光、慧燈、慧寶、無癡、擇法、正見，
<lb ed="N" n="0167a05"/>此名爲苦智。</p>
<lb ed="N" n="0167a06"/><p xml:id="pN43p0167a0601">三</p><p xml:id="pN43p0167a0602" cb:place="inline">以苦集爲所緣……乃至……以苦滅爲所緣……乃至……以順苦滅道爲所緣而生
<lb ed="N" n="0167a07"/>慧、了知……乃至……無癡、擇法、正見，此名爲順苦滅道智。</p>
<lb ed="N" n="0167a08"/><p xml:id="pN43p0167a0801">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「有苦智、苦集智、苦滅智、順苦
<lb ed="N" n="0167a09"/>滅道智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0167a10"/>
<lb ed="N" n="0167a11"/>
<lb ed="N" n="0167a12"/>
<lb ed="N" n="0167a13"/>
<lb ed="N" n="0167a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0168a" n="0168a"/>
<lb ed="N" n="0168a01"/>
<lb ed="N" n="0168a02"/>
<lb ed="N" n="0168a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第四十九章</cb:mulu><head>第四十九章</head>
<lb ed="N" n="0168a04"/><p xml:id="pN43p0168a0401">「有義無礙解智、法無礙解智、詞無礙解智、辯無礙解智」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0168a05"/><p xml:id="pN43p0168a0501">諸義之智是義無礙解，諸法之智是法無礙解，諸詞之智是詞無礙解，諸辯之智
<lb ed="N" n="0168a06"/>是辯無礙解。</p>
<lb ed="N" n="0168a07"/><p xml:id="pN43p0168a0701">義種種相之慧是義無礙解智，法種種相之慧是法無礙解智，詞種種相之慧是詞
<lb ed="N" n="0168a08"/>無礙解智，辯種種相之慧是辯無礙解智。義決定之慧是義無礙解智，法決定之慧是
<lb ed="N" n="0168a09"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.120"/>法無礙解智，詞決定之慧是詞無礙解智，辯決定之慧是辯無礙解智。觀義之慧是義
<lb ed="N" n="0168a10"/>無礙解智，觀法之慧是法無礙解智，觀詞之慧是詞無礙解智，觀辯之慧是辯無礙解
<lb ed="N" n="0168a11"/>智。察義之慧是義無礙解智，察法之慧是法無礙解智，察詞之慧是詞無礙解智，察
<lb ed="N" n="0168a12"/>辯之慧是辯無礙解智。義分別之慧是義無礙解智，法分別之慧是法無礙解智，詞分
<lb ed="N" n="0168a13"/>別之慧是詞無礙解智，辯分別之慧是辯無礙解智。義開顯之慧是義無礙解智，法開
<lb ed="N" n="0168a14"/>顯之慧是法無礙解智，詞開顯之慧是詞無礙解智，辯開顯之慧是辯無礙解智。義示
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0169a" n="0169a"/>
<lb ed="N" n="0169a01"/>現之慧是義無礙解智，法示現之慧是法無礙解智，詞示現之慧是詞無礙解智，辯示
<lb ed="N" n="0169a02"/>現之慧是辯無礙解智。義徧照之慧是義無礙解智，法徧照之慧是法無礙解智，詞徧
<lb ed="N" n="0169a03"/>照之慧是詞無礙解智，辯徧照之慧是辯無礙解智。義說明之慧是義無礙解智，法說
<lb ed="N" n="0169a04"/>明之慧是法無礙解智，詞說明之慧是詞無礙解智，辯說明之慧是辯無礙解智。</p>
<lb ed="N" n="0169a05"/><p xml:id="pN43p0169a0501">此依所知之義是智，依了知之義是慧，故曰：「有義無礙解智、法無礙解智、詞
<lb ed="N" n="0169a06"/>無礙解智、辯無礙解智。」</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0169a07"/>
<lb ed="N" n="0169a08"/>
<lb ed="N" n="0169a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第五十章</cb:mulu><head>第五十章</head>
<lb ed="N" n="0169a10"/><p xml:id="pN43p0169a1001"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.121"/>一</p><p xml:id="pN43p0169a1002" cb:place="inline">如何有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0169001" n="0169001"/>如來之根上下智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0169002" n="0169002"/>？</p>
<lb ed="N" n="0169a11"/><p xml:id="pN43p0169a1101">如來於此處見有情之少塵、太塵、利根、鈍根、善行相、惡行相、善受敎、不
<lb ed="N" n="0169a12"/>受敎等，或者知他世之罪禍，或者不知他世之罪禍。</p>
<lb ed="N" n="0169a13"/><p xml:id="pN43p0169a1301">二</p><p xml:id="pN43p0169a1302" cb:place="inline">「少塵、太塵」者，信人是少塵，不信人是太塵，發勤人是少塵，懈怠人是太塵，
<lb ed="N" n="0169a14"/>念住人是少塵，失念人是太塵，得定人是少塵，不得定人是太塵，具慧人是少塵，
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0170a" n="0170a"/>
<lb ed="N" n="0170a01"/>惡慧人是太塵。</p>
<lb ed="N" n="0170a02"/><p xml:id="pN43p0170a0201">三</p><p xml:id="pN43p0170a0202" cb:place="inline">「利根、鈍根」者，信人是利根，不信人是鈍根，發勤人是利根，懈怠人是鈍根，
<lb ed="N" n="0170a03"/>念住人是利根，失念人是鈍根，得定人是利根，不得定人是鈍根，具慧人是利根，
<lb ed="N" n="0170a04"/>惡慧人是鈍根。</p>
<lb ed="N" n="0170a05"/><p xml:id="pN43p0170a0501">四</p><p xml:id="pN43p0170a0502" cb:place="inline">「善行相、惡行相」者，信人是善行相，不信人是惡行相，發勤人是善行相，懈
<lb ed="N" n="0170a06"/>怠人是惡行相，念住人是善行相，失念人是惡行相，得定人是善行相，不得定人是
<lb ed="N" n="0170a07"/>惡行相，具慧人是善行相，惡慧人是惡行相。</p>
<lb ed="N" n="0170a08"/><p xml:id="pN43p0170a0801">五</p><p xml:id="pN43p0170a0802" cb:place="inline">「善受敎、不受敎」者，信人是善受敎，不信人是不受敎，發勤人是善受敎，懈
<lb ed="N" n="0170a09"/>怠人是不受敎，念住人是善受敎，失念人是不受敎，得定人是善受敎，不得定人是
<lb ed="N" n="0170a10"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.122"/>不受敎，具慧人是善受敎，惡慧人是不受敎。</p>
<lb ed="N" n="0170a11"/><p xml:id="pN43p0170a1101">六</p><p xml:id="pN43p0170a1102" cb:place="inline">「或者知他世之罪禍，或者不知他世之罪禍」者，信人知他世之罪禍，不信人不
<lb ed="N" n="0170a12"/>知他世之罪禍，發勤人知他世之罪禍，懈怠人不知他世之罪禍，念住人知他世之罪
<lb ed="N" n="0170a13"/>禍，失念人不知他世之罪禍，得定人知他世之罪禍，不得定人不知他世之罪禍，具
<lb ed="N" n="0170a14"/>慧人知他世之罪禍，惡慧人不知他世之罪禍。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0171a" n="0171a"/>
<lb ed="N" n="0171a01"/><p xml:id="pN43p0171a0101">七</p><p xml:id="pN43p0171a0102" cb:place="inline">「世」者，是蘊世、界世、處世、敗有世、敗生世、成有世、成生世。有一世，
<lb ed="N" n="0171a02"/>〔言是〕一切有情依食而住。有二世，〔言是〕名與色。有三世，〔言是〕三受。有
<lb ed="N" n="0171a03"/>四世，〔言是〕四食。有五世，〔言是〕五取蘊。有六世，〔言是〕六內處。有七世，
<lb ed="N" n="0171a04"/>〔言是〕七識住。有八世，〔言是〕八世法。有九世，〔言是〕九有情居。有十世，
<lb ed="N" n="0171a05"/>〔言是〕十處。有十二世，〔言是〕十二處。有十八世，〔言是〕十八界。</p>
<lb ed="N" n="0171a06"/><p xml:id="pN43p0171a0601">八</p><p xml:id="pN43p0171a0602" cb:place="inline">「罪」者，一切煩惱是罪，一切惡行是罪，一切現行是罪，一切順有業是罪。</p>
<lb ed="N" n="0171a07"/><p xml:id="pN43p0171a0701">如是於此世此罪對激烈怖畏想之近，猶如持於拔劍之殺害者。如是具五十行相
<lb ed="N" n="0171a08"/>以知、見、辭、通達五根。此是如來之根上下智。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0171a09"/>
<lb ed="N" n="0171a10"/>
<lb ed="N" n="0171a11"/>
<lb ed="N" n="0171a12"/>
<lb ed="N" n="0171a13"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0172a" n="0172a"/>
<lb ed="N" n="0172a01"/>
<lb ed="N" n="0172a02"/>
<lb ed="N" n="0172a03"/>
<lb ed="N" n="0172a04"/>
<lb ed="N" n="0172a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第五十一章</cb:mulu><head>第五十一章</head>
<lb ed="N" n="0172a06"/><p xml:id="pN43p0172a0601"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.123"/>一</p><p xml:id="pN43p0172a0602" cb:place="inline">何爲如來之有情意樂意趣智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0172001" n="0172001"/>？</p>
<lb ed="N" n="0172a07"/><p xml:id="pN43p0172a0701">於此處如來知有情之意樂，知意趣，知所行，知勝解，了知衆生之能、不能。</p>
<lb ed="N" n="0172a08"/><p xml:id="pN43p0172a0801">二</p><p xml:id="pN43p0172a0802" cb:place="inline">何爲有情之意樂？</p>
<lb ed="N" n="0172a09"/><p xml:id="pN43p0172a0901">若「世是常」，若「世是無常」，若「世是有邊」，若「世是無邊」，若「命卽是此身」，
<lb ed="N" n="0172a10"/>若「命與此身異」，若「如來死後有」，若「如來死後無有」，若「如來死後有，亦無有」，
<lb ed="N" n="0172a11"/>若「如來死後非有，亦非無有」。如是有情或著有見，或著無有見，若復，離此二邊
<lb ed="N" n="0172a12"/>者，依依緣性，於緣已生之諸法，獲得隨順忍，〔以〕如實智，知習欲者，「此人是
<lb ed="N" n="0172a13"/>尊重欲、意樂欲、勝解欲」，而知是習欲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0172002" n="0172002"/>者，「此人是尊重出離、意樂出離、勝解
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0173a" n="0173a"/>
<lb ed="N" n="0173a01"/>出離」，而知是習出離者，「此人是尊重瞋、意樂瞋、勝解瞋」，而知是習瞋者，「此
<lb ed="N" n="0173a02"/>人是尊重無瞋、意樂無瞋、勝解無瞋」，而知是習無瞋者，「此人是尊重惛眠、意樂
<lb ed="N" n="0173a03"/>惛眠、勝解惛眠」，而知是習惛眠者，「此人是尊重光明想、意樂光明想、勝解光明
<lb ed="N" n="0173a04"/>想」，而知是習光明想者。此是有情之意樂。</p>
<lb ed="N" n="0173a05"/><p xml:id="pN43p0173a0501">三</p><p xml:id="pN43p0173a0502" cb:place="inline">復次，何爲有情之意趣？</p>
<lb ed="N" n="0173a06"/><p xml:id="pN43p0173a0601">有情之意趣〔隨眠〕爲七，〔言是〕欲貪意趣（欲貪隨眠）、瞋意趣（瞋隨眠）、
<lb ed="N" n="0173a07"/>慢意趣（慢隨眠）、見意趣（見隨眠）、疑意趣（疑隨眠）、有貪意趣（有貪隨眠）、
<lb ed="N" n="0173a08"/>無明意趣（無明隨眠）。於世間於喜、悅者有情之隨眠欲貪隨眠，於世間於不喜、不
<lb ed="N" n="0173a09"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.124"/>悅者有情之隨眠瞋隨眠，應知如是於二法無明隨伴，慢、見、疑與彼爲一處。此是
<lb ed="N" n="0173a10"/>有情之意趣（隨眠）。</p>
<lb ed="N" n="0173a11"/><p xml:id="pN43p0173a1101">四</p><p xml:id="pN43p0173a1102" cb:place="inline">復次，何爲有情之所行？</p>
<lb ed="N" n="0173a12"/><p xml:id="pN43p0173a1201">是福現行、非福現行、不動現行，小地或大地。此是有情之所行。</p>
<lb ed="N" n="0173a13"/><p xml:id="pN43p0173a1301">五</p><p xml:id="pN43p0173a1302" cb:place="inline">復次，何爲有情之勝解？</p>
<lb ed="N" n="0173a14"/><p xml:id="pN43p0173a1401">於有情有少勝解者，於有情有勝勝解者。少勝解之有情是依附、親近、敬奉〔少
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0174a" n="0174a"/>
<lb ed="N" n="0174a01"/>勝解之〕有情，勝勝解之有情是依附、親近、敬奉〔勝勝解之〕有情，於過去世亦
<lb ed="N" n="0174a02"/>少勝解之有情是依附、親近、敬奉少勝解之有情，勝勝解之有情是依附、親近、敬
<lb ed="N" n="0174a03"/>奉勝勝解之有情，於未來世亦少勝解之有情是依附、親近、敬奉少勝解之有情，勝
<lb ed="N" n="0174a04"/>勝解之有情是依附、親近、敬奉勝勝解之有情。此是有情之勝解。</p>
<lb ed="N" n="0174a05"/><p xml:id="pN43p0174a0501">六</p><p xml:id="pN43p0174a0502" cb:place="inline">如何有情是不能？</p>
<lb ed="N" n="0174a06"/><p xml:id="pN43p0174a0601">有業障、有煩惱障、有異熟障之有情是不信、無樂欲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0174003" n="0174003"/>、惡慧而不能入善法正
<lb ed="N" n="0174a07"/>性決定是不能，如是之有情是不能。</p>
<lb ed="N" n="0174a08"/><p xml:id="pN43p0174a0801">七</p><p xml:id="pN43p0174a0802" cb:place="inline">如何有情是能？</p>
<lb ed="N" n="0174a09"/><p xml:id="pN43p0174a0901">無有業障、無有煩惱障、無有異熟障之有情是有信、有樂欲、具慧而能入善法
<lb ed="N" n="0174a10"/>正性決定是能，如是之有情是能。</p>
<lb ed="N" n="0174a11"/><p xml:id="pN43p0174a1101">此是如來之有情意樂、意趣智。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0174a12"/>
<lb ed="N" n="0174a13"/>
<lb ed="N" n="0174a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0175a" n="0175a"/>
<lb ed="N" n="0175a01"/>
<lb ed="N" n="0175a02"/>
<lb ed="N" n="0175a03"/>
<lb ed="N" n="0175a04"/>
<lb ed="N" n="0175a05"/>
<lb ed="N" n="0175a06"/>
<lb ed="N" n="0175a07"/>
<lb ed="N" n="0175a08"/>
<lb ed="N" n="0175a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第五十二章</cb:mulu><head>第五十二章</head>
<lb ed="N" n="0175a10"/><p xml:id="pN43p0175a1001"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.125"/>一</p><p xml:id="pN43p0175a1002" cb:place="inline">如何是如來之對偶示導智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0175001" n="0175001"/>？</p>
<lb ed="N" n="0175a11"/><p xml:id="pN43p0175a1101">於此處如來爲對偶示導，〔此〕與不共聲聞。由上身轉火聚，由下身轉水流，由
<lb ed="N" n="0175a12"/>下身轉火聚，由上身轉水流。由前身轉火聚，由後身轉水流，由後身轉火聚，由前
<lb ed="N" n="0175a13"/>身轉水流。由右眼轉火聚，由左眼轉水流，由左眼轉火聚，由右眼轉水流。由右耳
<lb ed="N" n="0175a14"/>孔轉火聚，由左耳孔轉水流，由左耳孔轉火聚，由右耳孔轉水流。由右鼻孔轉火聚，
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0176a" n="0176a"/>
<lb ed="N" n="0176a01"/>由左鼻孔轉水流，由左鼻孔轉火聚，由右鼻孔轉水流。由右肩轉火聚，由左肩轉水
<lb ed="N" n="0176a02"/>流，由左肩轉火聚，由右肩轉水流。由右手轉火聚，由左手轉水流，由左手轉火聚，
<lb ed="N" n="0176a03"/>由右手轉水流。由右脇轉火聚，由左脇轉水流，由左脇轉火聚，由右脇轉水流。由
<lb ed="N" n="0176a04"/>右足轉火聚，由左足轉水流，由左足轉火聚，由右足轉水流。由各指轉火聚，由各
<lb ed="N" n="0176a05"/>指間轉水流，由各指間轉火聚，由各指轉水流。由一一之毛轉火聚，由一一之毛轉
<lb ed="N" n="0176a06"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.126"/>水流，由毛孔轉火聚，由毛孔轉水流。是靑、黃<anchor xml:id="nkr_note_orig_0176002" n="0176002"/>、赤、白、緋、淨之六色。</p>
<lb ed="N" n="0176a07"/><p xml:id="pN43p0176a0701">世尊經行〔亦爲〕化人，或佇立或坐或臥，世尊佇立〔亦爲〕化人，或經行或
<lb ed="N" n="0176a08"/>坐或臥，世尊坐〔亦爲化人〕，或經行或佇立或臥，世尊臥〔亦爲〕化人，或經行或
<lb ed="N" n="0176a09"/>佇立或坐，化人經行〔亦爲〕世尊，或佇立或坐或臥，化人佇立〔亦爲〕世尊，或
<lb ed="N" n="0176a10"/>經行或坐或臥，化人坐〔亦爲〕世尊，或經行或佇立或臥，化人臥〔亦爲〕世尊，
<lb ed="N" n="0176a11"/>或經行或佇立或臥，化人臥〔亦爲〕世尊，或經行或佇立或坐。</p>
<lb ed="N" n="0176a12"/><p xml:id="pN43p0176a1201">此是如來之對偶示導智。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0176a13"/>
<lb ed="N" n="0176a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0177a" n="0177a"/>
<lb ed="N" n="0177a01"/>
<lb ed="N" n="0177a02"/>
<lb ed="N" n="0177a03"/>
<lb ed="N" n="0177a04"/>
<lb ed="N" n="0177a05"/>
<lb ed="N" n="0177a06"/>
<lb ed="N" n="0177a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第五十三章</cb:mulu><head>第五十三章</head>
<lb ed="N" n="0177a08"/><p xml:id="pN43p0177a0801">一</p><p xml:id="pN43p0177a0802" cb:place="inline">如何是如來之成大悲智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0177001" n="0177001"/>？</p>
<lb ed="N" n="0177a09"/><p xml:id="pN43p0177a0901">諸佛世尊觀以諸多之行相、於觀諸有情而生大悲，觀「世間住是熾然」而諸佛世
<lb ed="N" n="0177a10"/>尊於諸有情生大悲，觀「世間住是繁劇」而諸佛世尊於諸有情生大悲，觀「世間住是墮」
<lb ed="N" n="0177a11"/>〔……乃至……〕觀「世間住是墮惡路」〔……乃至……〕觀「世間住能至不堅固」〔……
<lb ed="N" n="0177a12"/>乃至……〕觀「世間住爲無護、無主」〔……乃至……〕觀「世間住是無所屬，應爲放
<lb ed="N" n="0177a13"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.127"/>棄一切」……乃至……觀「世間住是缺乏、無滿足而耽染之奴僕」……〔乃至〕……觀
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0178a" n="0178a"/>
<lb ed="N" n="0178a01"/>「世間住是無護」……〔乃至〕……觀「世間住是無安處」……〔乃至〕……觀「世間住
<lb ed="N" n="0178a02"/>是無歸依處」……〔乃至〕……觀「世間住是無歸依者」……〔乃至〕……觀「世間住
<lb ed="N" n="0178a03"/>爲騷優而非寂靜」……〔乃至〕……觀「世間住是有箭而是大箭之刺處，措我他無之
<lb ed="N" n="0178a04"/>拔箭者」……〔乃至〕……觀「世間住是無明之闇所覆，能使入煩惱之籠，措我無他
<lb ed="N" n="0178a05"/>之示光明者」……〔乃至〕……觀「世間住是無明之闇所覆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178002" n="0178002"/>普纏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178003" n="0178003"/>紛糾而於腫物所
<lb ed="N" n="0178a06"/>掩，如們叉草與波羅波草無能超越惡生、惡趣、墮處、輪迴」……〔乃至〕……觀「世
<lb ed="N" n="0178a07"/>間住是染無明毒過依於煩惱而穢惡」……〔乃至〕……觀「世間住是貪、瞋、癡所纏，
<lb ed="N" n="0178a08"/>措我無他之解纏者」……〔乃至〕……觀「世間住是依多多之耽染所結」……〔乃至〕
<lb ed="N" n="0178a09"/>……觀「世間住是耽染之網所掩」……〔乃至〕……觀「世間住是依耽染之流所流」……
<lb ed="N" n="0178a10"/>〔乃至〕……觀「世間住是依耽染之結所結」……〔乃至〕……觀「世間住是隨行耽染
<lb ed="N" n="0178a11"/>之隨眠」……〔乃至〕……觀「世間住是依耽染之煩熱所燒」……〔乃至〕……觀「世
<lb ed="N" n="0178a12"/>間住是依耽染之極熱所極燒」……〔乃至〕……觀「世間住是依多多之見所結」……〔乃
<lb ed="N" n="0178a13"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.128"/>至〕……觀「世間住是依見之極熱所極燒」……〔乃至〕……觀「世間住是生隨行」……
<lb ed="N" n="0178a14"/>〔乃至〕……觀「世間住是老俱行」……〔乃至〕……觀「世間住是依病所威服」……
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0179a" n="0179a"/>
<lb ed="N" n="0179a01"/>〔乃至〕……觀「世間住是蒙死」……〔乃至〕……觀「世間住是墮於苦」……〔乃至〕
<lb ed="N" n="0179a02"/>……觀「世間住是耽染所縛」……〔乃至〕……觀「世間住是老之牆壁所閉」……〔乃
<lb ed="N" n="0179a03"/>至〕……觀「世間住是死魔之索網<anchor xml:id="nkr_note_orig_0179004" n="0179004"/>所閉」……〔乃至〕……觀「世間住是大縛所縛，
<lb ed="N" n="0179a04"/>〔卽〕是貪縛、瞋縛、癡縛、慢縛、見縛、煩惱縛、惡行縛，措我無他之解縛者」……
<lb ed="N" n="0179a05"/>〔乃至〕……觀「世間住是極狹隘處，措我無他之示餘裕處者」……〔乃至〕……觀
<lb ed="N" n="0179a06"/>「世間住是大障礙之障礙所，措我無他之斷障礙者」……〔乃至〕……觀「世間住是墮
<lb ed="N" n="0179a07"/>大嶮處，拱我無擧出他嶮處者」……〔乃至〕……觀「世間住是墮大曠野，措我無他
<lb ed="N" n="0179a08"/>之越曠野者」……〔乃至〕……觀「世間住是墮大輪迴，措我無他之使由輪迴解脫者」
<lb ed="N" n="0179a09"/>……〔乃至〕……觀「世間住是流轉於大難處，措我無他之擧出難處者」……〔乃至〕
<lb ed="N" n="0179a10"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.129"/>……觀「世間住是墮大沼澤，措我無他之擧出沼澤者」……〔乃至〕……觀「世間住是
<lb ed="N" n="0179a11"/>極壞……〔乃至〕……世間住是依貪火、瞋火、癡火、生、老、死、愁、悲、苦、
<lb ed="N" n="0179a12"/>憂、惱成熾然，措我無他之消滅此者」……〔乃至〕……觀「世間住是行分散、令分
<lb ed="N" n="0179a13"/>斷、常無護而受刑罰」……〔乃至〕……觀「世間住是罪縛所縛、近於殺戮場，措我
<lb ed="N" n="0179a14"/>無他之解縛者」……〔乃至〕……觀「世間住是孤獨而最可哀，措我無他之救度者」……
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0180a" n="0180a"/>
<lb ed="N" n="0180a01"/>〔乃至〕……觀「世間住是苦所壓服、於長夜懊惱」……〔乃至〕……觀「世間住是常
<lb ed="N" n="0180a02"/>受結縛而常渴」……〔乃至〕……觀「世間住是闇而無眼」……〔乃至〕……觀「世間
<lb ed="N" n="0180a03"/>住是缺導者無徧導師」……〔乃至〕……觀「世間住是迷於邪路脫正路，措我無導他
<lb ed="N" n="0180a04"/>之導於此聖路者」……〔乃至〕……觀「世間住是迷於大暴流，措我無他之使由此暴
<lb ed="N" n="0180a05"/>流出者」……〔乃至〕……觀「世間住二成見<anchor xml:id="nkr_note_orig_0180005" n="0180005"/>所纏」……〔乃至〕……觀「世間住是
<lb ed="N" n="0180a06"/>依三惡業<anchor xml:id="nkr_note_orig_0180006" n="0180006"/>而迷」……〔乃至〕……觀「世間住是結於四軛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0180007" n="0180007"/>是四軛所結」……〔乃至〕
<lb ed="N" n="0180a07"/>……觀「世間住是依四繫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0180008" n="0180008"/>所縛」……〔乃至〕……觀「世間住是依四取<anchor xml:id="nkr_note_orig_0180009" n="0180009"/>所取」……
<lb ed="N" n="0180a08"/>〔乃至〕……觀「世間住是入於五趣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0180010" n="0180010"/>」……〔乃至〕……觀「世間住是依五妙欲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0180011" n="0180011"/>所
<lb ed="N" n="0180a09"/>染」……〔乃至〕……觀「世間住是依五蓋所掩」……〔乃至〕……觀「世間住是依六
<lb ed="N" n="0180a10"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.130"/>諍根<anchor xml:id="nkr_note_orig_0180012" n="0180012"/>而諍爭」……〔乃至〕……觀「世間住是依六愛身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0180013" n="0180013"/>所染」……〔乃至〕……觀
<lb ed="N" n="0180a11"/>「世間住是六成見<anchor xml:id="nkr_note_orig_0180014" n="0180014"/>所纏」……〔乃至〕……觀「世間住是依七隨眠所汚」……〔乃至〕
<lb ed="N" n="0180a12"/>……觀「世間住是依七結<anchor xml:id="nkr_note_orig_0180015" n="0180015"/>所結」……〔乃至〕……觀「世間住是依七慢<anchor xml:id="nkr_note_orig_0180016" n="0180016"/>爲憍」……
<lb ed="N" n="0180a13"/>〔乃至〕……觀「世間住是依八世法而轉」……〔乃至〕……觀「世間住是依八邪性決
<lb ed="N" n="0180a14"/>定」……〔乃至〕……觀「世間住是依八人過而爲過」……〔乃至〕……觀「世間住是
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0181a" n="0181a"/>
<lb ed="N" n="0181a01"/>依九嫌事而嫌」……〔乃至〕……觀「世間住是依九種慢爲憍」……〔乃至〕……觀「世
<lb ed="N" n="0181a02"/>間住是依九愛根法所染」……〔乃至〕……觀「世間住是依十染事<anchor xml:id="nkr_note_orig_0181017" n="0181017"/>所染」……〔乃至〕
<lb ed="N" n="0181a03"/>……觀「世間住是依十嫌事而嫌」……〔乃至〕……觀「世間住是具十不善業道」……
<lb ed="N" n="0181a04"/>〔乃至〕……觀「世間住是依十結<anchor xml:id="nkr_note_orig_0181018" n="0181018"/>所結」……〔乃至〕……觀「世間住是十邪性決定」
<lb ed="N" n="0181a05"/>……〔乃至〕……觀「世間住是具十事邪見」……〔乃至〕……觀「世間住是具十事邊
<lb ed="N" n="0181a06"/>執見」……〔乃至〕……觀「世間住是依百八耽染之百戲論而戲論」，諸佛世尊於諸有
<lb ed="N" n="0181a07"/>情生大悲，觀「世間住是六十二成見所纏」，諸佛世尊於諸有情生大悲。觀「我已度，
<lb ed="N" n="0181a08"/>世間是未度，我已解脫，世間是未解脫，我已調伏，世間是未調犬，我己寂靜，世
<lb ed="N" n="0181a09"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.131"/>間不寂靜，我已安息，世間是未安息，我已般涅槃，世間是未般涅槃，我已度故能
<lb ed="N" n="0181a10"/>度，已解脫故能令解脫，已調伏故能令調伏，寂靜故能令寂靜，己安息故能令安息，
<lb ed="N" n="0181a11"/>已般涅槃故能令入涅槃」諸佛世尊於諸有情生大悲。</p>
<lb ed="N" n="0181a12"/><p xml:id="pN43p0181a1201">此是如來之成大悲智。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0181a13"/>
<lb ed="N" n="0181a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0182a" n="0182a"/>
<lb ed="N" n="0182a01"/>
<lb ed="N" n="0182a02"/>
<lb ed="N" n="0182a03"/>
<lb ed="N" n="0182a04"/>
<lb ed="N" n="0182a05"/>
<lb ed="N" n="0182a06"/>
<lb ed="N" n="0182a07"/>
<lb ed="N" n="0182a08"/>
<lb ed="N" n="0182a09"/>
<lb ed="N" n="0182a10"/>
<lb ed="N" n="0182a11"/>
<lb ed="N" n="0182a12"/>
<lb ed="N" n="0182a13"/>
<lb ed="N" n="0182a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0183a" n="0183a"/>
<lb ed="N" n="0183a01"/>
<lb ed="N" n="0183a02"/>
<lb ed="N" n="0183a03"/>
<lb ed="N" n="0183a04"/>
<lb ed="N" n="0183a05"/>
<lb ed="N" n="0183a06"/>
<lb ed="N" n="0183a07"/>
<lb ed="N" n="0183a08"/>
<lb ed="N" n="0183a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第五十四章</cb:mulu><head>第五十四章</head>
<lb ed="N" n="0183a10"/><p xml:id="pN43p0183a1001">一</p><p xml:id="pN43p0183a1002" cb:place="inline">以何是如來之一切智智？</p>
<lb ed="N" n="0183a11"/><p xml:id="pN43p0183a1101">悉知一切之有爲、無爲故是一切智智，於其處無有障礙故是無障智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0183001" n="0183001"/>。</p>
<lb ed="N" n="0183a12"/><p xml:id="pN43p0183a1201">知過去之一切故是一切智智，於其處無有障礙故是無障智。</p>
<lb ed="N" n="0183a13"/><p xml:id="pN43p0183a1301">知未來之一切故是一切智智，於其處無有障礙故是無障智。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0184a" n="0184a"/>
<lb ed="N" n="0184a01"/><p xml:id="pN43p0184a0101">知現在之一切故是一切智智，於其處無有障礙故是無障智。</p>
<lb ed="N" n="0184a02"/><p xml:id="pN43p0184a0201">知眼與諸色之一切故是一切智智，於其處無有障礙故是無障智。</p>
<lb ed="N" n="0184a03"/><p xml:id="pN43p0184a0301">知耳與諸聲……乃至……鼻與諸香……乃至……舌與諸味……乃至……身與諸
<lb ed="N" n="0184a04"/>所觸〔……乃至……〕意與諸法之一切故是一切智智，於其處無有障礙故是無障智。</p>
<lb ed="N" n="0184a05"/><p xml:id="pN43p0184a0501">二</p><p xml:id="pN43p0184a0502" cb:place="inline">乃至知無常之義、苦之義、無我義之一切故是一切智智，於其處無障礙故是無
<lb ed="N" n="0184a06"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.132"/>障智。乃至知色無常之義、苦之義、無我義之一切故是一切智智，於其處無有障礙
<lb ed="N" n="0184a07"/>故是無障智。乃至知受之……乃至……知想之……乃至……知諸行之……乃至……
<lb ed="N" n="0184a08"/>知識之……乃至……知眼之……乃至……知老死之無常義、苦之義、無我義之一切
<lb ed="N" n="0184a09"/>故是一切智智，於其處無有障礙故是無障智。</p>
<lb ed="N" n="0184a10"/><p xml:id="pN43p0184a1001">三</p><p xml:id="pN43p0184a1002" cb:place="inline">乃至知通智之通智義之一切故是一切智智，於其處無有障礙故是無障智。乃至
<lb ed="N" n="0184a11"/>知徧智之徧智義……乃至……知斷之斷義……乃至知修習之修習義……乃至……知
<lb ed="N" n="0184a12"/>現證之現證義之一切故是一切智智，於其處無有障礙故是無障智。乃至知〔五〕蘊
<lb ed="N" n="0184a13"/>之蘊義……乃至……知〔十八〕界之界義……乃至知〔十二〕處之處義……乃至知
<lb ed="N" n="0184a14"/>有爲之有爲義……乃至知無爲義之一切故是一切智智，於其處無有障礙故是無障
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0185a" n="0185a"/>
<lb ed="N" n="0185a01"/>智。</p>
<lb ed="N" n="0185a02"/><p xml:id="pN43p0185a0201">四</p><p xml:id="pN43p0185a0202" cb:place="inline">乃至知善法……乃至知不善法……乃至知無記法……乃至知欲纏法……乃至知
<lb ed="N" n="0185a03"/>色纏法……乃至知無色纏法……乃至知非所攝法之一切故是一切智智，於其處無有
<lb ed="N" n="0185a04"/>障礙故是無障智。乃至知苦之苦義……乃至知集之集義……乃至知滅之滅義……乃
<lb ed="N" n="0185a05"/>至知道之道義一切故是一切智智，於其處無有障礙故是無障智。</p>
<lb ed="N" n="0185a06"/><p xml:id="pN43p0185a0601"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.133"/>五</p><p xml:id="pN43p0185a0602" cb:place="inline">乃至知義無礙解義之無礙解義……乃至知法無礙解之法無礙解義……乃至知詞
<lb ed="N" n="0185a07"/>無礙解之詞無礙解義……乃至知辯無礙解之無礙解義一切故是一切智智，於其處無
<lb ed="N" n="0185a08"/>有障礙故是無障智。乃至知根上下智……乃至知有情意樂意趣智……乃至知對偶示
<lb ed="N" n="0185a09"/>導……乃至知成大悲智之一切故是一切智智，於其處無有障礙故是無障智。</p>
<lb ed="N" n="0185a10"/><p xml:id="pN43p0185a1001">六</p><p xml:id="pN43p0185a1002" cb:place="inline">乃至以意知天魔、梵世、人天、沙門、婆羅門、諸生之所見，所聞、所思、所
<lb ed="N" n="0185a11"/>識、所得、所尋、所行之一切故是一切智智，於其處無有障礙故是無障智。</p>
<lb ed="N" n="0185a12"/><lg type="regular" xml:id="lgN43p0185a1201"><l>彼之未見者不存</l>
<lb ed="N" n="0185a13"/><l>未知者無不可知</l>
<lb ed="N" n="0185a14"/><l>證知一切之所了</l>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0186a" n="0186a"/>
<lb ed="N" n="0186a01"/><l>如來云是普眼者</l></lg>
<lb ed="N" n="0186a02"/><p xml:id="pN43p0186a0201">七</p><p xml:id="pN43p0186a0202" cb:place="inline">普眼者依何義而爲普眼？</p>
<lb ed="N" n="0186a03"/><p xml:id="pN43p0186a0301">佛智有十四，苦智是佛智，苦集智是佛智，苦滅智是佛智，順苦滅道智是佛智，
<lb ed="N" n="0186a04"/>義無礙解智是佛智，法無礙解智是佛智，詞無礙解智是佛智，辯無礙解智是佛智，
<lb ed="N" n="0186a05"/>根上下智是佛智，有情意樂意趣智是佛智，對偶示導智是佛智，作大悲智是佛智，
<lb ed="N" n="0186a06"/>一切智智是佛智，無障智是佛智。如是爲十四佛智，如是之十四佛智中，八智是共
<lb ed="N" n="0186a07"/>聲聞，六智是不共聲聞。</p>
<lb ed="N" n="0186a08"/><p xml:id="pN43p0186a0801"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.134"/>八</p><p xml:id="pN43p0186a0802" cb:place="inline">乃至苦之苦義之一切已知而無有未知之苦義故是一切智智，於其處無有障礙故
<lb ed="N" n="0186a09"/>是無障智。乃至苦之苦義之一切已見、一切已知、一切已證、一切慧已觸而無有慧
<lb ed="N" n="0186a10"/>未觸之苦義故是一切智智，於其處無有障礙故是無障智。乃至集之集義……乃至滅
<lb ed="N" n="0186a11"/>之滅義……乃至道之道義……乃至義無礙解之義無礙解義……乃至法無礙解之法無
<lb ed="N" n="0186a12"/>礙解義……乃至詞無礙解之詞無礙解義……辯無礙解之辯無礙解義之一切已見、一
<lb ed="N" n="0186a13"/>切已知、一切已證、一切慧已觸而無有慧未觸之辯無礙解之義故是一切智智，於其
<lb ed="N" n="0186a14"/>處無有障礙故是無障智。乃至根上下智……乃至有情意樂、意趣智……乃至對偶示
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0187a" n="0187a"/>
<lb ed="N" n="0187a01"/>導智……乃至成大悲智之一切已知……一切已見……是無障智。天、魔、梵世、人
<lb ed="N" n="0187a02"/>天、沙門、婆羅門、諸生之所見、所聞、所思、所識、所得、所尋、所行之一切意
<lb ed="N" n="0187a03"/>已知、一切已見……是一切智智，於其處無有障礙故是無障智。</p>
<lb ed="N" n="0187a04"/><lg type="regular" xml:id="lgN43p0187a0401"><l>彼之未見者不存</l>
<lb ed="N" n="0187a05"/><l>未知者無不可知</l>
<lb ed="N" n="0187a06"/><l>證知一切之所了</l>
<lb ed="N" n="0187a07"/><l>如來云是普眼者</l></lg></cb:div></cb:div>
<lb ed="N" n="0187a08"/>
<lb ed="N" n="0187a09"/>
<lb ed="N" n="0187a10"/>
<lb ed="N" n="0187a11"/>
<lb ed="N" n="0187a12"/>
<lb ed="N" n="0187a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">大品第二　見論</cb:mulu><head>大品第二　見論</head>
<lb ed="N" n="0187a14"/><p xml:id="pN43p0187a1401"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.135"/>一</p><p xml:id="pN43p0187a1402" cb:place="inline">如何爲見？於見處有幾何？於見纏有幾何？於見有幾何？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0188a" n="0188a"/>
<lb ed="N" n="0188a01"/><p xml:id="pN43p0188a0101">於見現貪有幾何？何爲見處永斷？</p>
<lb ed="N" n="0188a02"/><p xml:id="pN43p0188a0201">如何爲見？以現貪取見爲見。</p>
<lb ed="N" n="0188a03"/><p xml:id="pN43p0188a0301">於見處有幾何？於見處有八。</p>
<lb ed="N" n="0188a04"/><p xml:id="pN43p0188a0401">於見纏有幾何？於見纏有十八。</p>
<lb ed="N" n="0188a05"/><p xml:id="pN43p0188a0501">於見有幾何？於見有十六。</p>
<lb ed="N" n="0188a06"/><p xml:id="pN43p0188a0601">於見現貪有幾何？於見現貪有三百<anchor xml:id="nkr_note_orig_0188001" n="0188001"/>。</p>
<lb ed="N" n="0188a07"/><p xml:id="pN43p0188a0701">何爲見處永斷？預流道爲見處永斷。</p>
<lb ed="N" n="0188a08"/><p xml:id="pN43p0188a0801">二</p><p xml:id="pN43p0188a0802" cb:place="inline">如何現貪取見爲見？</p>
<lb ed="N" n="0188a09"/><p xml:id="pN43p0188a0901">以色云「此是我所」、「此是我」、「此是予之我」，現貪取見是見。</p>
<lb ed="N" n="0188a10"/><p xml:id="pN43p0188a1001">以受……乃至……以想……乃至……以諸行……乃至……以識云「此是我所」、
<lb ed="N" n="0188a11"/>「此是我」、「此是予之我」，現貪取見是見。以眼……〔乃至〕……以耳……乃至……
<lb ed="N" n="0188a12"/>以鼻……乃至……以舌……乃至……以身……乃至……以意……乃至……現貪取見
<lb ed="N" n="0188a13"/>是見。</p>
<lb ed="N" n="0188a14"/><p xml:id="pN43p0188a1401">以色……〔乃至〕……以聲……乃至……以香……乃至……以味……乃至……
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0189a" n="0189a"/>
<lb ed="N" n="0189a01"/>以所觸……乃至……以法……乃至……現貪取見是見。</p>
<lb ed="N" n="0189a02"/><p xml:id="pN43p0189a0201"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.136"/>三</p><p xml:id="pN43p0189a0202" cb:place="inline">以眼識……〔乃至〕……以耳識……乃至……以鼻識……乃至……以舌識……
<lb ed="N" n="0189a03"/>乃至……以身識……乃至……以意識……乃至……現貪取見是見。</p>
<lb ed="N" n="0189a04"/><p xml:id="pN43p0189a0401">以眼觸所生之受……〔乃至〕……以耳觸所生之受……乃至……以鼻觸所生之
<lb ed="N" n="0189a05"/>受……乃至……以舌觸所生之受……乃至……以身觸所之受……乃至……以意觸所
<lb ed="N" n="0189a06"/>生之受……乃至……現貪取見是見。</p>
<lb ed="N" n="0189a07"/><p xml:id="pN43p0189a0701">四</p><p xml:id="pN43p0189a0702" cb:place="inline">以色想……〔乃至〕……以聲想……乃至……以香想……乃至……以味想……
<lb ed="N" n="0189a08"/>乃至……以所觸想……乃至……以法想……乃至……現貪取見是見。</p>
<lb ed="N" n="0189a09"/><p xml:id="pN43p0189a0901">以色思……〔乃至〕……以聲思……乃至……〔以香思……乃至……以味思……
<lb ed="N" n="0189a10"/>乃至……以所觸思……乃至……〕以法思……乃至……現貪取見是見。</p>
<lb ed="N" n="0189a11"/><p xml:id="pN43p0189a1101">以色愛……〔乃至〕……以聲愛……乃至……〔以香愛……乃至……以味愛……
<lb ed="N" n="0189a12"/>乃至……以所觸愛……乃至……〕以法愛……乃至……現貪取見是見。</p>
<lb ed="N" n="0189a13"/><p xml:id="pN43p0189a1301">以色尋……〔乃至〕……以聲尋……乃至……〔以香尋……乃至……以味尋……
<lb ed="N" n="0189a14"/>乃至……以所觸尋……乃至……〕以法尋……乃至……現貪取見是見。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0190a" n="0190a"/>
<lb ed="N" n="0190a01"/><p xml:id="pN43p0190a0101">以色伺……〔乃至〕……以聲伺……乃至……〔以香伺……乃至……以味伺……
<lb ed="N" n="0190a02"/>乃至……以所觸伺……乃至……〕以法伺……乃至……現貪取見是見。</p>
<lb ed="N" n="0190a03"/><p xml:id="pN43p0190a0301">五</p><p xml:id="pN43p0190a0302" cb:place="inline">以地界……〔乃至〕……以水界……乃至……以火界……乃至……以風界……
<lb ed="N" n="0190a04"/>乃至……以空界……乃至……以識界……乃至……現貪取見是見。</p>
<lb ed="N" n="0190a05"/><p xml:id="pN43p0190a0501">以地徧……〔乃至〕……以水徧……乃至……以火徧……乃至……以風徧……
<lb ed="N" n="0190a06"/>乃至……以靑徧……乃至……以黃徧……乃至……以赤徧……乃至……以白徧……
<lb ed="N" n="0190a07"/>乃至……以空徧……乃至……以識徧……乃至……現貪取見是見。</p>
<lb ed="N" n="0190a08"/><p xml:id="pN43p0190a0801"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.137"/>六</p><p xml:id="pN43p0190a0802" cb:place="inline">以髮……〔乃至〕……以毛……〔乃至〕……爪……乃至……齒……乃至……
<lb ed="N" n="0190a09"/>皮……乃至……肉……乃至……筋……乃至……骨……乃至……骨髓……乃至……
<lb ed="N" n="0190a10"/>腎……乃至……心……乃至……脾……乃至……肋膜……乃至……肝……乃至……
<lb ed="N" n="0190a11"/>肺……乃至……腸……乃至……肛……乃至……腹……乃至……屎……乃至……膽
<lb ed="N" n="0190a12"/>……乃至……啖……乃至……<anchor xml:id="nkr_note_orig_0190002" n="0190002"/>膿……乃至……血……乃至……汗……乃至……脂
<lb ed="N" n="0190a13"/>……乃至……淚……乃至……膏……乃至……唾……乃至……洟……乃至……黃水
<lb ed="N" n="0190a14"/>……乃至……尿……乃至……以腦子皮……乃至……現貪取見是見。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0191a" n="0191a"/>
<lb ed="N" n="0191a01"/><p xml:id="pN43p0191a0101">七</p><p xml:id="pN43p0191a0102" cb:place="inline">以眼處……〔乃至〕……以色處……乃至……以耳處……乃至……以聲處……
<lb ed="N" n="0191a02"/>乃至……以鼻處……乃至……以香處……乃至……以舌處……乃至……以味處……
<lb ed="N" n="0191a03"/>乃至……以身處……乃至……以所觸處……乃至……以意處……乃至……以法處
<lb ed="N" n="0191a04"/>……乃至……以眼界、色界、眼識界……乃至……以耳界、聲界、耳識界……乃至
<lb ed="N" n="0191a05"/>……以鼻界、香界、鼻識界……乃至……以香界、味界、舌識界……乃至……以身
<lb ed="N" n="0191a06"/>界、所觸界、身識界……乃至……以意界、法界、意識界……乃至……現貪取見是
<lb ed="N" n="0191a07"/>見。</p>
<lb ed="N" n="0191a08"/><p xml:id="pN43p0191a0801">八</p><p xml:id="pN43p0191a0802" cb:place="inline">以眼根……〔乃至〕……耳根〔……乃至……〕鼻根〔……乃至……〕舌根〔……
<lb ed="N" n="0191a09"/>乃至……〕身根〔……乃至……〕意根〔……乃至……〕命根〔……乃至……〕女
<lb ed="N" n="0191a10"/>根〔……乃至……〕男根〔……乃至……〕樂根〔……乃至……〕苦根〔……乃至
<lb ed="N" n="0191a11"/>……〕喜根〔……乃至……〕憂根〔……乃至……〕捨根〔……乃至……〕信根〔……
<lb ed="N" n="0191a12"/>乃至……〕精進根〔……乃至……〕念根〔……乃至……〕定根〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0191a13"/>以慧根……乃至……現貪取見是見。</p>
<lb ed="N" n="0191a14"/><p xml:id="pN43p0191a1401"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.138"/>九</p><p xml:id="pN43p0191a1402" cb:place="inline">以欲界〔……乃至……〕色界〔……乃至……〕無色界〔……乃至……〕欲有
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0192a" n="0192a"/>
<lb ed="N" n="0192a01"/>〔……乃至……〕色有〔……乃至……〕無色有〔……乃至……〕想有〔……乃至
<lb ed="N" n="0192a02"/>……〕無想有〔……乃至……〕非想非非想有〔……乃至……〕一蘊有〔……乃至
<lb ed="N" n="0192a03"/>……〕四蘊有〔……乃至……〕五蘊有〔……乃至……〕初靜慮〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0192a04"/>第二靜慮〔……乃至……〕第三靜慮〔……乃至……〕第四靜慮〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0192a05"/>慈心解脫〔……乃至……〕悲心解脫〔……乃至……〕喜心解脫〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0192a06"/>捨心解脫〔……乃至……〕虛空無邊處定〔……乃至……〕識無邊處定〔……乃至
<lb ed="N" n="0192a07"/>……〕無所有處定〔……乃至……〕以非想非非想處定……乃至……現貪取見是見。</p>
<lb ed="N" n="0192a08"/><p xml:id="pN43p0192a0801">一〇</p><p xml:id="pN43p0192a0803" cb:place="inline">以無明〔……乃至……〕行〔……乃至……〕識〔……乃至……〕名色〔……
<lb ed="N" n="0192a09"/>乃至……〕六處〔……乃至……〕觸〔……乃至……〕受〔……乃至……〕渴愛〔……
<lb ed="N" n="0192a10"/>乃至……〕取〔……乃至……〕有〔……乃至……〕生〔……乃至……〕以老死云
<lb ed="N" n="0192a11"/>「此是我所」、「此是我」、「此是予之我」，現貪取見是見。</p>
<lb ed="N" n="0192a12"/><p xml:id="pN43p0192a1201">如是現貪取見是見。</p>
<lb ed="N" n="0192a13"/><p xml:id="pN43p0192a1301">一一</p><p xml:id="pN43p0192a1303" cb:place="inline">何爲八見處？</p>
<lb ed="N" n="0192a14"/><p xml:id="pN43p0192a1401">蘊是見處，無明是見處，觸是見處，想是見處，尋是見處，非理作意是見處，
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0193a" n="0193a"/>
<lb ed="N" n="0193a01"/>惡友是見處，從他音聲是見處。</p>
<lb ed="N" n="0193a02"/><p xml:id="pN43p0193a0201">蘊是因，蘊是緣，以諸見<anchor xml:id="nkr_note_orig_0193003" n="0193003"/>之等起故，蘊是見處。以無明是因……乃至……以
<lb ed="N" n="0193a03"/>觸是因……乃至……以想是因……乃至……以尋是因……乃至……以非理作意是因
<lb ed="N" n="0193a04"/>……乃至……以惡友是因……乃至……以從他音聲是因，從他音聲是緣，以諸見等
<lb ed="N" n="0193a05"/>起故，從他音聲是見處。如是有八見處。</p>
<lb ed="N" n="0193a06"/><p xml:id="pN43p0193a0601">一二</p><p xml:id="pN43p0193a0603" cb:place="inline">何爲十八見纏</p>
<lb ed="N" n="0193a07"/><p xml:id="pN43p0193a0701">見者，此是成見、見稠林、見曠野、見諍、見惱、見結、見箭、見害、見障礙、
<lb ed="N" n="0193a08"/>見縛、見嶮、見隨眠、見熱、見煩熱、見繫、見取、見現貪、見取見。如是有十八
<lb ed="N" n="0193a09"/>見纏。</p>
<lb ed="N" n="0193a10"/><p xml:id="pN43p0193a1001"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.139"/>一三</p><p xml:id="pN43p0193a1003" cb:place="inline">何爲十六見？</p>
<lb ed="N" n="0193a11"/><p xml:id="pN43p0193a1101">是味見、隨我見、邪見、有身見、有身事常見、有身事斷見、邊執見、隨前邊
<lb ed="N" n="0193a12"/>見、隨後邊見、順結見、我慢縛見，我所慢縛見、我論所應見、世論所應見、有見、
<lb ed="N" n="0193a13"/>無有見，如是有十六見。</p>
<lb ed="N" n="0193a14"/><p xml:id="pN43p0193a1401">一四</p><p xml:id="pN43p0193a1403" cb:place="inline">於味見現貪有幾何之行相？於隨我見現貪有幾何之行相？於邪見……〔乃至〕
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0194a" n="0194a"/>
<lb ed="N" n="0194a01"/>……於有身見……〔乃至〕……於有身事常見……乃至……於有身事斷見……乃至
<lb ed="N" n="0194a02"/>……於邊執見……乃至……於隨前邊見……乃至……於隨後邊見……乃至……於順
<lb ed="N" n="0194a03"/>結見……乃至……於我慢縛見……乃至……於我所慢縛見……乃至……於我論所應
<lb ed="N" n="0194a04"/>見……乃至……於世論所應見……乃至……於有見……乃至……於無有見現貪有幾
<lb ed="N" n="0194a05"/>何之行相？</p>
<lb ed="N" n="0194a06"/><p xml:id="pN43p0194a0601">一五</p><p xml:id="pN43p0194a0603" cb:place="inline">於味見現貪有三十五行相，於隨我見現貪有二十行相，於邪見現貪有十行相，
<lb ed="N" n="0194a07"/>於有身見現貪有二十行相，於有身事常見現貪有十五行相，於有身見現貪有五行相，
<lb ed="N" n="0194a08"/>於邊執見現貪有五十行相，於隨前邊見現貪有十八行相，於隨後邊見現貪有四十四
<lb ed="N" n="0194a09"/>行相，於順結見現貪有十八行相，於我慢縛見現貪有十八行相，於我所慢縛見現貪
<lb ed="N" n="0194a10"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.140"/>有十八行相，於我論所應見現貪有二十行相，於世論所應見現貪有八行相，於有見
<lb ed="N" n="0194a11"/>現貪有一行相，於無有見現貪有一行相。</p>
<lb ed="N" n="0194a12"/><p xml:id="pN43p0194a1201">一六</p><p xml:id="pN43p0194a1203" cb:place="inline">於味見現貪有如何之三十五行相？</p>
<lb ed="N" n="0194a13"/><p xml:id="pN43p0194a1301">云：「緣色而生樂、喜，此之色而有此之味」，乃現貪取見是見。見非味，味非
<lb ed="N" n="0194a14"/>見，見與味爲各別。見而爲味，此名爲味見。味見是邪見，邪見是見壞，具此見壞
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0195a" n="0195a"/>
<lb ed="N" n="0195a01"/>之人是壞見，不可依附壞見之人，不可親近、不可敬奉。此依何之因？其〔人〕之
<lb ed="N" n="0195a02"/>見爲惡故。見之貪非是見<anchor xml:id="nkr_note_orig_0195004" n="0195004"/>，見非是貪，見與貪爲各別。見而爲貪，此名爲見貪。
<lb ed="N" n="0195a03"/>具此見與貪之人爲見貪所染。布施與見貪所染之人無大果、無大功德。此依何之因？
<lb ed="N" n="0195a04"/>其〔人之〕見爲惡故。</p>
<lb ed="N" n="0195a05"/><p xml:id="pN43p0195a0501">味見是邪見，於邪見人有二趣，地獄或傍生。隨邪見人之見是成受身業……乃
<lb ed="N" n="0195a06"/>至……語業，隨見成受意業、思、希求願及諸行等一切諸法是資於非可愛、非可親、
<lb ed="N" n="0195a07"/>非適意、不利益、苦。此依何之因？其人之見是惡故。譬如將拈筏種子、或拘舍怛
<lb ed="N" n="0195a08"/>祇種子<anchor xml:id="nkr_note_orig_0195005" n="0195005"/>、或苦葫蘆種子<anchor xml:id="nkr_note_orig_0195006" n="0195006"/>置於潤地時，其執受之地味、其執受之水味悉皆資於此
<lb ed="N" n="0195a09"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.141"/>苦性、辛性不實性。此依何之因？其種子是惡故。如是隨具邪見男人之見成受身業
<lb ed="N" n="0195a10"/>……乃至……語業，隨見成受意業、思、希求願及諸行等一切諸法是資於非可愛、
<lb ed="N" n="0195a11"/>非可親、非適意、不利益苦。此依何之因？其人之見是惡故。味見是邪見，邪見是
<lb ed="N" n="0195a12"/>成見、見稠林、見曠野、見諍、見惱、見結、見箭、見害、見障礙……乃至……見
<lb ed="N" n="0195a13"/>取見。</p>
<lb ed="N" n="0195a14"/><p xml:id="pN43p0195a1401">一七</p><p xml:id="pN43p0195a1403" cb:place="inline">云：「緣受……乃至……緣想……乃至……緣諸行……乃至……緣識……乃
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0196a" n="0196a"/>
<lb ed="N" n="0196a01"/>至……眼……〔乃至〕……耳……〔乃至〕……鼻……〔乃至〕……舌……〔乃至〕
<lb ed="N" n="0196a02"/>……身……〔乃至〕……意……〔乃至〕……色……〔乃至〕……聲……〔乃至〕
<lb ed="N" n="0196a03"/>……香……〔乃至〕……味……〔乃至〕……所觸……〔乃至〕……法……〔乃至〕
<lb ed="N" n="0196a04"/>……眼識……〔乃至〕……耳識……〔乃至〕……鼻識……〔乃至〕……舌識……
<lb ed="N" n="0196a05"/>〔乃至〕……身識……〔乃至〕……意識……〔乃至〕……眼觸……〔乃至〕……
<lb ed="N" n="0196a06"/>耳觸……〔乃至〕……鼻觸……〔乃至〕……舌觸……〔乃至〕……身觸……〔乃
<lb ed="N" n="0196a07"/>至〕意觸……〔乃至〕……眼觸所生之受……〔乃至〕……身觸所生之受……〔乃
<lb ed="N" n="0196a08"/>至〕……鼻觸所生之受……〔乃至〕……舌觸所生之受……〔乃至〕……身觸所生
<lb ed="N" n="0196a09"/>之受……〔乃至〕……緣意觸所生之受而樂、喜生，此之意觸所生之受而有此之味」，
<lb ed="N" n="0196a10"/>乃現貪取見是見。見非是味，味非是見，見與味各別。見而爲味，此名爲味見。味
<lb ed="N" n="0196a11"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.142"/>見是邪見，邪見是見壞，具此見壞之人是壞見，不可依附壞見人，不可親近、不可
<lb ed="N" n="0196a12"/>敬奉。此依何之因？其〔人之〕見惡故。見貪非是見，見非是貪，見與貪各別，見
<lb ed="N" n="0196a13"/>而爲貪，此名爲見貪。具此見與貪，是見貪所染之人。布施與見貪所染之人無大果、
<lb ed="N" n="0196a14"/>無大功德。此依何之因？其〔人之〕見惡故。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0197a" n="0197a"/>
<lb ed="N" n="0197a01"/><p xml:id="pN43p0197a0101">味見是邪見，於邪見人有二趣，地獄或傍生〔趣〕。隨邪見人之見成受身業……
<lb ed="N" n="0197a02"/>乃至……語業，隨見成受意業、思、希求願及諸行等一切諸法是資於非可愛、非可
<lb ed="N" n="0197a03"/>親、非適意、不利益、苦。此依何之因？其〔人之〕見惡故，譬如拈筏種子，或拘
<lb ed="N" n="0197a04"/>舍怛祇種子，或苦葫蘆種子置潤地時，其執受地之味，其執受水之味是皆資於此苦
<lb ed="N" n="0197a05"/>性、辛性、不實性。此依何之因？其種子爲惡之故。如是隨邪見人之見成受身業……
<lb ed="N" n="0197a06"/>乃至……語言，隨見成受意業、思、希求、欲及諸行等一切諸法是資於非可愛、非
<lb ed="N" n="0197a07"/>可親、非適意、不利益、苦。此依何之因？其人之見惡故。味見是邪見，邪見是成
<lb ed="N" n="0197a08"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.143"/>見、見稠林、見曠野、見諍、見惱、見詰、見箭、見害、見障礙……乃至……見取
<lb ed="N" n="0197a09"/>見。纏心之合有如是十八行相。</p>
<lb ed="N" n="0197a10"/><p xml:id="pN43p0197a1001">一八</p><p xml:id="pN43p0197a1003" cb:place="inline">結而亦有爲見，結而亦有不爲見。</p>
<lb ed="N" n="0197a11"/><p xml:id="pN43p0197a1101">如何結而亦爲見？</p>
<lb ed="N" n="0197a12"/><p xml:id="pN43p0197a1201">有身見與戒禁取見。此等結而亦爲見。</p>
<lb ed="N" n="0197a13"/><p xml:id="pN43p0197a1301">如何結而亦不爲見？</p>
<lb ed="N" n="0197a14"/><p xml:id="pN43p0197a1401">欲貪結、瞋結、慢結、疑結、有貪結、嫉結、慳結、隨眠結、無明結。此等是
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0198a" n="0198a"/>
<lb ed="N" n="0198a01"/>結而亦非見。</p>
<lb ed="N" n="0198a02"/><p xml:id="pN43p0198a0201">於味見在現貪有如是三十五行相。</p>
<lb ed="N" n="0198a03"/><p xml:id="pN43p0198a0301">一九</p><p xml:id="pN43p0198a0303" cb:place="inline">於隨我見，現貪如何有二十行相？</p>
<lb ed="N" n="0198a04"/><p xml:id="pN43p0198a0401">於此處未聽聞之異生乃未見聖者，不明解聖法，不調順於聖法，不見善士，不
<lb ed="N" n="0198a05"/>明解善士之法，不調順於善士之法，由我觀見色，或我有色，或色於我，或於色〔觀
<lb ed="N" n="0198a06"/>見〕我。由我觀見受……乃至……想……乃至……諸行……乃至……或依我而觀見
<lb ed="N" n="0198a07"/>識，或我有識，或識於我，或於識〔觀見〕我。</p>
<lb ed="N" n="0198a08"/><p xml:id="pN43p0198a0801">二〇</p><p xml:id="pN43p0198a0803" cb:place="inline">如何是由我觀見色？</p>
<lb ed="N" n="0198a09"/><p xml:id="pN43p0198a0901"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.144"/>於此處有者由我觀見地徧，「地徧是此我，我是此地徧」觀見地徧與我爲不二。
<lb ed="N" n="0198a10"/>譬如油燈之燃時「燄是此色，色是此燄」觀見燄與色爲不二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0198007" n="0198007"/>，如是於此處有者由我
<lb ed="N" n="0198a11"/>觀見地徧，「地徧是此我，我是此地徧」觀見地徧與我爲不二。現貪取見是見，見非
<lb ed="N" n="0198a12"/>是事，事非是見，見與事爲各別。見而亦爲事，此爲初色事隨我見。隨我見是邪見，
<lb ed="N" n="0198a13"/>邪見是見壞。隨我見是邪見，於邪見人有二趣……乃至……此等是結而亦非見。</p>
<lb ed="N" n="0198a14"/><p xml:id="pN43p0198a1401">於此處有者由我觀見水徧〔……乃至……〕火徧〔……乃至……〕風徧……〔乃
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0199a" n="0199a"/>
<lb ed="N" n="0199a01"/>至……〕靑編……〔乃至……〕黃徧〔……乃至……〕赤徧〔……乃至……〕白徧，
<lb ed="N" n="0199a02"/>「白徧是此我，我是此白徧」與……乃至……此等是結而非見。如是而由我觀見色。</p>
<lb ed="N" n="0199a03"/><p xml:id="pN43p0199a0301">二一</p><p xml:id="pN43p0199a0303" cb:place="inline">如何而觀見我是有色？</p>
<lb ed="N" n="0199a04"/><p xml:id="pN43p0199a0401">於此處有者由我而觀見受、想、行、識，於彼生如是念：「此是予之我，此予之
<lb ed="N" n="0199a05"/>我是復，具此色而有色」，觀見我有色。譬如有樹具影，有人如是應謂：「此是樹，
<lb ed="N" n="0199a06"/>此是影，樹與影各別，而此樹具此影而有影」，則觀見樹有影。如是於此處有者，由
<lb ed="N" n="0199a07"/>我而觀見受、想、行、識，彼生如是念：「此是予之我，此予之我是復，具此色而有
<lb ed="N" n="0199a08"/>色」，則觀見我有色。現貪取見是見，見非是事，事非是見，見與事各別。見而爲事，
<lb ed="N" n="0199a09"/>此爲第二色事隨我見。隨我見是邪見，邪見是見壞……乃至……此等是結而非見。
<lb ed="N" n="0199a10"/>如是觀見我有色。</p>
<lb ed="N" n="0199a11"/><p xml:id="pN43p0199a1101"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.145"/>二二</p><p xml:id="pN43p0199a1103" cb:place="inline">如何而於我觀見色？</p>
<lb ed="N" n="0199a12"/><p xml:id="pN43p0199a1201">於此處有者，由我觀見受、想、行、識，於彼生如是念：「此是予之我，而於此
<lb ed="N" n="0199a13"/>之我有此之色」，而於我觀見色。譬如有華而具香，有人如是應謂：「此是華，此是
<lb ed="N" n="0199a14"/>香，華與香各別，而於此華有此香」，而於華觀見香。如是於此處有者，由我觀見受
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0200a" n="0200a"/>
<lb ed="N" n="0200a01"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0200008" n="0200008"/>……乃至識，於彼生如是念：「此是予之我，而於此之我有此之色」，而於我觀見
<lb ed="N" n="0200a02"/>色。現貪取見是見……乃至……此爲第三色事隨我見……乃至……此等是結而非
<lb ed="N" n="0200a03"/>見。如是而於我觀見色。</p>
<lb ed="N" n="0200a04"/><p xml:id="pN43p0200a0401">二三</p><p xml:id="pN43p0200a0403" cb:place="inline">如何而於色觀見我？</p>
<lb ed="N" n="0200a05"/><p xml:id="pN43p0200a0501">於此處有者，由我觀見受、想、行、識，於彼生如是念：「此是予之我，此色〔中〕
<lb ed="N" n="0200a06"/>有此予之我」，而於色觀見我。譬如有寶珠安置於篋中，有人如是謂：「此是寶珠，
<lb ed="N" n="0200a07"/>此是篋，寶珠與篋而各別，而此寶珠在此篋中」，而於篋中觀見寶珠。如是於此處有
<lb ed="N" n="0200a08"/>者，由我而觀見受……乃至……識，於彼生如是念：「此是予之我，而此予之我有此
<lb ed="N" n="0200a09"/>色」，而於色觀見我。現貪取見是見……乃至……此爲第四色事隨我見……乃至……
<lb ed="N" n="0200a10"/>此等是結而非見。如是而於色觀見我。</p>
<lb ed="N" n="0200a11"/><p xml:id="pN43p0200a1101">二四</p><p xml:id="pN43p0200a1103" cb:place="inline">如何而由我觀見受？</p>
<lb ed="N" n="0200a12"/><p xml:id="pN43p0200a1201">於此處有者，由我觀見眼觸所生之受〔……乃至……〕耳觸所生之受〔……乃至
<lb ed="N" n="0200a13"/>……〕鼻觸所生之受是我〔……乃至……〕舌觸所生之受〔……乃至……〕身觸所
<lb ed="N" n="0200a14"/>生之受〔……乃至……〕意觸所生之受，「意觸所生之受此是我，我是此意觸所生之
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0201a" n="0201a"/>
<lb ed="N" n="0201a01"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.146"/>受」，觀見意觸所生之受與我爲不二。譬如觀見油燈之……乃至……爲不二。如是於
<lb ed="N" n="0201a02"/>此處有者，由我觀見意觸所生之受，「意觸所生之受此是我，我是此意觸所生之受」，
<lb ed="N" n="0201a03"/>觀見意觸所生之受與我爲不二。現貪取見是見……乃至……此是初受事隨我見……
<lb ed="N" n="0201a04"/>乃至……此等是結而非見。如是而由我觀見受。</p>
<lb ed="N" n="0201a05"/><p xml:id="pN43p0201a0501">二五</p><p xml:id="pN43p0201a0503" cb:place="inline">如何觀見我而有受？</p>
<lb ed="N" n="0201a06"/><p xml:id="pN43p0201a0601">於此處有者，由我觀見想、行、識、色，於彼生如是念：「此是予之我，此予之
<lb ed="N" n="0201a07"/>我是復，具此受而有受」，而觀見我有受。譬如有樹……乃至……此等是結而非見。
<lb ed="N" n="0201a08"/>如是觀見我而有受。</p>
<lb ed="N" n="0201a09"/><p xml:id="pN43p0201a0901">二六</p><p xml:id="pN43p0201a0903" cb:place="inline">如何於我觀見受？</p>
<lb ed="N" n="0201a10"/><p xml:id="pN43p0201a1001">於此處有者，由我觀見想……乃至……由我觀見色，於彼生如是念：「此是予之
<lb ed="N" n="0201a11"/>我，而於此我有此受」，而於我觀見受。譬如有華……乃至……此等是結而非見。如
<lb ed="N" n="0201a12"/>是於我觀見受。</p>
<lb ed="N" n="0201a13"/><p xml:id="pN43p0201a1301">二七</p><p xml:id="pN43p0201a1303" cb:place="inline">如何於受觀見我？</p>
<lb ed="N" n="0201a14"/><p xml:id="pN43p0201a1401">於此處有者，由我觀見想……乃至……由我觀見色，於彼生如是念：「此是予之
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0202a" n="0202a"/>
<lb ed="N" n="0202a01"/>我，於此予之我有此之受」而於受觀見我。譬如有寶珠……乃至……此等是結而非
<lb ed="N" n="0202a02"/>見。如是於受觀見我。</p>
<lb ed="N" n="0202a03"/><p xml:id="pN43p0202a0301">二八</p><p xml:id="pN43p0202a0303" cb:place="inline">如何由我觀見想？</p>
<lb ed="N" n="0202a04"/><p xml:id="pN43p0202a0401"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.147"/>於此處有者，由我觀見眼觸所生之想……乃至……由我觀見意觸所生之想，觀
<lb ed="N" n="0202a05"/>見意觸所生之受……乃至爲不二。譬如油燈之……乃至……此等是結而非見。如是
<lb ed="N" n="0202a06"/>而由我觀見想。</p>
<lb ed="N" n="0202a07"/><p xml:id="pN43p0202a0701">二九</p><p xml:id="pN43p0202a0703" cb:place="inline">如何觀見我有想？</p>
<lb ed="N" n="0202a08"/><p xml:id="pN43p0202a0801">於此處有者，由我爲觀見行……乃至……由我觀見受，於彼生如是念：「此是予
<lb ed="N" n="0202a09"/>之我，此予之我是復，具此之想而有想」，而觀見我爲有想。譬如有樹……乃至……
<lb ed="N" n="0202a10"/>此等是結而非見。如是觀見有想我。</p>
<lb ed="N" n="0202a11"/><p xml:id="pN43p0202a1101">三〇</p><p xml:id="pN43p0202a1103" cb:place="inline">如何於我觀見想？</p>
<lb ed="N" n="0202a12"/><p xml:id="pN43p0202a1201">於此處有者，由我觀見行……乃至……由我觀見受，於彼生如是念：「此是予之
<lb ed="N" n="0202a13"/>我，而於此我有此之色」，而於我觀見色。譬如有華……乃至……此等是結而非見。
<lb ed="N" n="0202a14"/>如是我於觀見想。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0203a" n="0203a"/>
<lb ed="N" n="0203a01"/><p xml:id="pN43p0203a0101">三一</p><p xml:id="pN43p0203a0103" cb:place="inline">如何於想觀見我？</p>
<lb ed="N" n="0203a02"/><p xml:id="pN43p0203a0201">於此處有者，由我觀見行……乃至……由我觀見受，於彼生如是念：「此是予之
<lb ed="N" n="0203a03"/>我，此予之我是有此想」，而於想觀見我。譬如有寶珠……乃至……此等是結而非見。
<lb ed="N" n="0203a04"/>如是於想觀見我。</p>
<lb ed="N" n="0203a05"/><p xml:id="pN43p0203a0501">三二</p><p xml:id="pN43p0203a0503" cb:place="inline">如何由我觀見行？</p>
<lb ed="N" n="0203a06"/><p xml:id="pN43p0203a0601">於此處有者，由我觀見眼觸所生之思……乃至……意觸所生之思，觀見「意觸所
<lb ed="N" n="0203a07"/>生之思……乃至……爲不二。譬如油燈之……乃至……此等是結而非見」。如是由我
<lb ed="N" n="0203a08"/>觀見行。</p>
<lb ed="N" n="0203a09"/><p xml:id="pN43p0203a0901">三三</p><p xml:id="pN43p0203a0903" cb:place="inline">如何觀見我有行？</p>
<lb ed="N" n="0203a10"/><p xml:id="pN43p0203a1001">於此處有者，由我觀見識……乃至……由我觀見想，於彼生如是念：「此是予之
<lb ed="N" n="0203a11"/>我，此予之我是復，具此等之行而有行」，而觀見我有行。譬如有樹……乃至……此
<lb ed="N" n="0203a12"/>等是結而非見。如是觀見我有行。</p>
<lb ed="N" n="0203a13"/><p xml:id="pN43p0203a1301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.148"/>三四</p><p xml:id="pN43p0203a1303" cb:place="inline">如何於我觀見行？</p>
<lb ed="N" n="0203a14"/><p xml:id="pN43p0203a1401">於此處有者，由我觀見識……乃至……由我觀見想，於彼生如是念：「此爲予是
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0204a" n="0204a"/>
<lb ed="N" n="0204a01"/>之我，此之我有此等之行」，而於我觀見行。譬如有華……乃至……此等是結而非見。
<lb ed="N" n="0204a02"/>如是於我觀見行。</p>
<lb ed="N" n="0204a03"/><p xml:id="pN43p0204a0301">三五</p><p xml:id="pN43p0204a0303" cb:place="inline">如何於行觀見我？</p>
<lb ed="N" n="0204a04"/><p xml:id="pN43p0204a0401">於此處有者，由我觀見識……乃至……由我觀見相，於彼生如是念：「此是予之
<lb ed="N" n="0204a05"/>我，於此等之行有此予之我」，而於我觀見行。譬如有寶珠……乃至……此等是結而
<lb ed="N" n="0204a06"/>非見。如是於行觀見我。</p>
<lb ed="N" n="0204a07"/><p xml:id="pN43p0204a0701">三六</p><p xml:id="pN43p0204a0703" cb:place="inline">如何由我觀見識？</p>
<lb ed="N" n="0204a08"/><p xml:id="pN43p0204a0801">於此處有者，由我觀見眼識……乃至……由我觀見意識，意識……乃至……觀
<lb ed="N" n="0204a09"/>見爲不二。譬如油燈之……乃至……此等是結而非見。如是由我觀見識。</p>
<lb ed="N" n="0204a10"/><p xml:id="pN43p0204a1001">三七</p><p xml:id="pN43p0204a1003" cb:place="inline">如何觀見我有識？</p>
<lb ed="N" n="0204a11"/><p xml:id="pN43p0204a1101">於此處有者，由我觀見色……乃至……由我觀見行，於彼生如是念：「此是予之
<lb ed="N" n="0204a12"/>我，此予之我是復，具此之識而有識」，而觀見我有識。譬如有樹……乃至……此等
<lb ed="N" n="0204a13"/>是結而非見。如是觀見我有識。</p>
<lb ed="N" n="0204a14"/><p xml:id="pN43p0204a1401">三八</p><p xml:id="pN43p0204a1403" cb:place="inline">如何於我觀見識？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0205a" n="0205a"/>
<lb ed="N" n="0205a01"/><p xml:id="pN43p0205a0101">於此處有者，由我觀見色……乃至……由我觀見行，於彼生如是念：「此是予之
<lb ed="N" n="0205a02"/>我，而於此我有此之識」，而於我觀見識。譬如有華……乃至……此等是結而非見。
<lb ed="N" n="0205a03"/>如是於我觀見識。</p>
<lb ed="N" n="0205a04"/><p xml:id="pN43p0205a0401">三九</p><p xml:id="pN43p0205a0403" cb:place="inline">如何於識觀見我？</p>
<lb ed="N" n="0205a05"/><p xml:id="pN43p0205a0501"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.149"/>於此處有者，由我爲觀見色……乃至……由我觀見行，於彼生如是念：「此是予
<lb ed="N" n="0205a06"/>之我，此予之我有此之識」，而於識觀見我。譬如有寶珠……乃至……此等是結而非
<lb ed="N" n="0205a07"/>見。如是於識觀見我。</p>
<lb ed="N" n="0205a08"/><p xml:id="pN43p0205a0801">於隨我見現貪有如是二十行相。</p>
<lb ed="N" n="0205a09"/><p xml:id="pN43p0205a0901">四〇</p><p xml:id="pN43p0205a0903" cb:place="inline">於邪見現貪有如何之十行相？</p>
<lb ed="N" n="0205a10"/><p xml:id="pN43p0205a1001">云：「無布施」之事如是說邪見現貪取見而是見，見非是事，事非是見，見與事
<lb ed="N" n="0205a11"/>各別，見而爲事，此爲初邪事邪見。邪見是見壞……乃至……此是結而非見。「無供
<lb ed="N" n="0205a12"/>施」……乃至……「無燒施」〔……乃至……〕「善作、惡作諸業之果，無異熟」〔……
<lb ed="N" n="0205a13"/>乃至……〕「無此世」〔……乃至……〕「無他世」〔……乃至……〕「無母」〔……乃至
<lb ed="N" n="0205a14"/>……〕「無父」〔……乃至……〕「無化生有情」〔……乃至……〕云「於世間無正行、
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0206a" n="0206a"/>
<lb ed="N" n="0206a01"/>正入之沙門、婆羅門之自證知、此世與他世、現證之宣說者」如是說邪見現貪取見而
<lb ed="N" n="0206a02"/>爲見……乃至……此爲第十邪事邪見。邪見是見壞……乃至……此等是結而非見。</p>
<lb ed="N" n="0206a03"/><p xml:id="pN43p0206a0301">於邪見現貪有如是十行相。</p>
<lb ed="N" n="0206a04"/><p xml:id="pN43p0206a0401">四一</p><p xml:id="pN43p0206a0403" cb:place="inline">於有身見現貪有如何二十行相？</p>
<lb ed="N" n="0206a05"/><p xml:id="pN43p0206a0501">於此處未聽聞之異生，未見聖者，不明解聖法，不調順於聖法，不見善士，不
<lb ed="N" n="0206a06"/>明解善士之法，不調順於善士之法，由我觀見色，若〔觀見〕我有色，或色於我，
<lb ed="N" n="0206a07"/>或我於色。由我觀見受……〔乃至〕……觀見想……〔乃至〕……諸行……〔乃至〕
<lb ed="N" n="0206a08"/>……由我觀見識，或觀見我有識，或識於我，或我於識。</p>
<lb ed="N" n="0206a09"/><p xml:id="pN43p0206a0901">如何由我觀見色？</p>
<lb ed="N" n="0206a10"/><p xml:id="pN43p0206a1001"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.150"/>於此處有者，由我觀見地徧……乃至……由我觀見白徧，「白徧是此我，我是此
<lb ed="N" n="0206a11"/>白徧」，觀見白徧與我爲不二。譬如油燈燃時……乃至……如是於此處有者，由我觀
<lb ed="N" n="0206a12"/>見白徧〔……乃至……〕現貪取見是見……乃至……此爲初色事有身見。有身見是
<lb ed="N" n="0206a13"/>邪見……乃至……此等是結而非見。如是由我觀見色……乃至……〔觀見我〕。</p>
<lb ed="N" n="0206a14"/><p xml:id="pN43p0206a1401">於有身見現貪有如是二十行相。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0207a" n="0207a"/>
<lb ed="N" n="0207a01"/><p xml:id="pN43p0207a0101">四二</p><p xml:id="pN43p0207a0103" cb:place="inline">於有身事常見現貪有如何十五行相？</p>
<lb ed="N" n="0207a02"/><p xml:id="pN43p0207a0201">於此處未聽聞之異生，未見聖者……乃至……不調順於善士之法，〔觀見〕我有
<lb ed="N" n="0207a03"/>色，或色於我，或我於色。〔觀見〕我有受〔……乃至……〕我有想〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0207a04"/>我有行〔……乃至……〕我有識，或識於我，或於識〔觀見〕我。</p>
<lb ed="N" n="0207a05"/><p xml:id="pN43p0207a0501">如何觀見我有色？</p>
<lb ed="N" n="0207a06"/><p xml:id="pN43p0207a0601">於此處有者，由我觀見受、想、行、識，於彼生如是念：「此是予之我，此予之
<lb ed="N" n="0207a07"/>我是復，具此之色而有色」，而觀見我有色。譬如有樹而具影……乃至……如是於此
<lb ed="N" n="0207a08"/>處有者是受……乃至……此爲初有身事常見。常見是邪見……乃至……此等是結而
<lb ed="N" n="0207a09"/>非見。如是觀見我有色……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0207a10"/><p xml:id="pN43p0207a1001">於有身事常見現貪有如是十五行相。</p>
<lb ed="N" n="0207a11"/><p xml:id="pN43p0207a1101">四三</p><p xml:id="pN43p0207a1103" cb:place="inline">於有身事斷見現貪如何有五行相？</p>
<lb ed="N" n="0207a12"/><p xml:id="pN43p0207a1201">於此處未聽聞之異生，未見聖者……乃至……不調順於善士之法，由我觀見色，
<lb ed="N" n="0207a13"/>由我觀見受〔……乃至……〕想〔……乃至……〕行〔……乃至……〕識。</p>
<lb ed="N" n="0207a14"/><p xml:id="pN43p0207a1401">如何由我觀見色？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0208a" n="0208a"/>
<lb ed="N" n="0208a01"/><p xml:id="pN43p0208a0101"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.151"/>於此處有者，由我觀見地徧……乃至……由我觀見白徧，白徧是此我……乃至
<lb ed="N" n="0208a02"/>……觀見爲不二。譬如油燈之燃時……乃至……此爲初有身事斷見。斷見是邪見……
<lb ed="N" n="0208a03"/>乃至……此等是結而非見。如是由我觀見色……乃至……〔觀見我〕。</p>
<lb ed="N" n="0208a04"/><p xml:id="pN43p0208a0401">於有身事斷見現貪有如是五行相。</p>
<lb ed="N" n="0208a05"/><p xml:id="pN43p0208a0501">四四</p><p xml:id="pN43p0208a0503" cb:place="inline">於邊執見現貪如何有五十行相。</p>
<lb ed="N" n="0208a06"/><p xml:id="pN43p0208a0601">云「世是常」於邊執見現貪有幾何之行相？</p>
<lb ed="N" n="0208a07"/><p xml:id="pN43p0208a0701">云「世是無常」於邊執見現貪有幾何之行相？</p>
<lb ed="N" n="0208a08"/><p xml:id="pN43p0208a0801">云「世是有邊」於邊執見〔……乃至……〕</p>
<lb ed="N" n="0208a09"/><p xml:id="pN43p0208a0901">云「世是無邊」於邊執見〔……乃至……〕</p>
<lb ed="N" n="0208a10"/><p xml:id="pN43p0208a1001">云「命是此身」於邊執見〔……乃至……〕</p>
<lb ed="N" n="0208a11"/><p xml:id="pN43p0208a1101">云「命與身異」於邊執見〔……乃至……〕</p>
<lb ed="N" n="0208a12"/><p xml:id="pN43p0208a1201">云「如來死後有」於邊執見〔……乃至……〕</p>
<lb ed="N" n="0208a13"/><p xml:id="pN43p0208a1301">云「如來死後無有」之邊執見〔……乃至……〕</p>
<lb ed="N" n="0208a14"/><p xml:id="pN43p0208a1401">云「如來死後有亦無有」於邊執見〔……乃至……〕</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0209a" n="0209a"/>
<lb ed="N" n="0209a01"/><p xml:id="pN43p0209a0101">云「如來死後無有亦非無有」於邊執見現貪有幾何之行相？</p>
<lb ed="N" n="0209a02"/><p xml:id="pN43p0209a0201">「世是常」於邊執見在現貪有五行相〔……乃至……〕「如來死後無有亦非無有」於邊
<lb ed="N" n="0209a03"/>執見現貪有五行相。</p>
<lb ed="N" n="0209a04"/><p xml:id="pN43p0209a0401">四五</p><p xml:id="pN43p0209a0403" cb:place="inline">云「世是常」於執邊見現貪有如何之五行相？</p>
<lb ed="N" n="0209a05"/><p xml:id="pN43p0209a0501">云「色於世是常」之現貪取見是見，依此見，執彼之邊執爲邊執見。見非是事，
<lb ed="N" n="0209a06"/>事非是見，見與事各別，見而爲事云此「世是常」，爲邊執見之第一。邊執見是邪見
<lb ed="N" n="0209a07"/>……乃至……此等是結而非見。</p>
<lb ed="N" n="0209a08"/><p xml:id="pN43p0209a0801">云「受於世是常」……乃至……「想〔……乃至……〕行〔……乃至……〕識於世
<lb ed="N" n="0209a09"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.152"/>是常」之現貪取見是見，依此之見執彼之邊……乃至……云此「世是常」爲執邊執見之
<lb ed="N" n="0209a10"/>第五。邊執見是邪見……乃至……此等是結而非見。</p>
<lb ed="N" n="0209a11"/><p xml:id="pN43p0209a1101">云「世是常」於邊執見現貪有如是五行相。</p>
<lb ed="N" n="0209a12"/><p xml:id="pN43p0209a1201">四六</p><p xml:id="pN43p0209a1203" cb:place="inline">云「世是無常」於邊執見現貪有如何五行相？</p>
<lb ed="N" n="0209a13"/><p xml:id="pN43p0209a1301">云「色於世是無常」之現貪取見是見，依此見執彼之邊爲邊執見。見非是事，事
<lb ed="N" n="0209a14"/>非是見，見與事各別。見而爲事此云「世是無常」，是爲邊執見之第一。邊執見爲邪
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0210a" n="0210a"/>
<lb ed="N" n="0210a01"/>見……乃至……此等是結而非見。</p>
<lb ed="N" n="0210a02"/><p xml:id="pN43p0210a0201">云「受於世而無常」……乃至「想〔……乃至……〕行〔……乃至……〕識於世而
<lb ed="N" n="0210a03"/>無常」之現貪取見是見，依此之見執彼之邊……乃至……云此「世是無常」爲邊執見之
<lb ed="N" n="0210a04"/>第五。邊執見是邪見……乃至……此等是結而非見。</p>
<lb ed="N" n="0210a05"/><p xml:id="pN43p0210a0501">云「世是無常」於邊執見現貪有如是五行相。</p>
<lb ed="N" n="0210a06"/><p xml:id="pN43p0210a0601">四七</p><p xml:id="pN43p0210a0603" cb:place="inline">云「世是有邊」於邊執見現貪有如何五行相？</p>
<lb ed="N" n="0210a07"/><p xml:id="pN43p0210a0701">於此處有者，由靑徧滿少虛空。於彼生如是念：「此世是有邊而周圓」，如此有
<lb ed="N" n="0210a08"/>邊想「徧滿之處此事而是世，爲徧滿者此我而是世」之現貪取見是見，依此之見執彼
<lb ed="N" n="0210a09"/>之邊是邊執見。見非是事……乃至……云此「世是有邊」，爲邊執見之第一……乃至
<lb ed="N" n="0210a10"/>……此等是結而非見。</p>
<lb ed="N" n="0210a11"/><p xml:id="pN43p0210a1101">於此處有者，由黃徧滿少虛空〔……乃至……〕由赤徧滿〔……乃至……〕由
<lb ed="N" n="0210a12"/>白徧滿〔……乃至……〕由光徧滿。於彼生如是念……乃至……此等是結而非見。</p>
<lb ed="N" n="0210a13"/><p xml:id="pN43p0210a1301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.153"/>云「世是有邊」於邊執見現貪有如是五行相。</p>
<lb ed="N" n="0210a14"/><p xml:id="pN43p0210a1401">四八</p><p xml:id="pN43p0210a1403" cb:place="inline">云「世是無邊」於邊執見現貪有如何五行相？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0211a" n="0211a"/>
<lb ed="N" n="0211a01"/><p xml:id="pN43p0211a0101">於此處有者，由靑徧滿廣虛空。於彼生如是念：「此世是無邊而無限」，如此有
<lb ed="N" n="0211a02"/>無邊想「徧滿者……乃至……」云此「世是無邊」，爲邊執見之第一……乃至……此等
<lb ed="N" n="0211a03"/>是結而非見。</p>
<lb ed="N" n="0211a04"/><p xml:id="pN43p0211a0401">於此處有者，由黃徧滿廣虛空……乃至……由光徧滿。於彼生如是念……乃至
<lb ed="N" n="0211a05"/>……此等是結而非見。</p>
<lb ed="N" n="0211a06"/><p xml:id="pN43p0211a0601">云「世是無邊」於邊執見現貪有如是五行相。</p>
<lb ed="N" n="0211a07"/><p xml:id="pN43p0211a0701">四九</p><p xml:id="pN43p0211a0703" cb:place="inline">云「命是此身」於邊執見現貪有如何五行相？</p>
<lb ed="N" n="0211a08"/><p xml:id="pN43p0211a0801">云「色是命而是身，命是此身」之現貪取見是見，云此「命是此身」，爲邊執見之
<lb ed="N" n="0211a09"/>第一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0211009" n="0211009"/>……乃至……此等是結而非見。「受〔……乃至……〕想〔……乃至……〕行
<lb ed="N" n="0211a10"/>〔……乃至……〕識是命而是身，命是此身」……乃至……此等是結而非見。</p>
<lb ed="N" n="0211a11"/><p xml:id="pN43p0211a1101">云「命是此身」於邊執見現貪有如是五行相。</p>
<lb ed="N" n="0211a12"/><p xml:id="pN43p0211a1201">五〇</p><p xml:id="pN43p0211a1203" cb:place="inline">云「命與身是異」於邊執見現貪有如何五行相？</p>
<lb ed="N" n="0211a13"/><p xml:id="pN43p0211a1301">云「色是身而非命，命非是身，命與身是異」之現貪取見是見……乃至……云此
<lb ed="N" n="0211a14"/>「命與身是異」，爲邊執見之第一……乃至……此等是結而非見。「受〔……乃至……〕
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0212a" n="0212a"/>
<lb ed="N" n="0212a01"/>想〔……乃至……〕行〔……乃至……〕識是身而非命，命非是身……乃至……」此
<lb ed="N" n="0212a02"/>等是結而非見。</p>
<lb ed="N" n="0212a03"/><p xml:id="pN43p0212a0301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.154"/>云「命與身是異」於邊執見現貪有如是五行相。</p>
<lb ed="N" n="0212a04"/><p xml:id="pN43p0212a0401">五一</p><p xml:id="pN43p0212a0403" cb:place="inline">云「如來死後有」於邊執見現貪有如何五行相？</p>
<lb ed="N" n="0212a05"/><p xml:id="pN43p0212a0501">云「色於此處唯有死法，如來身壞而後有、住、生、成」之現貪取見是見……乃
<lb ed="N" n="0212a06"/>至……云此「如來死後有」，爲邊執見之第一……乃至……此等是結而非見。受〔……
<lb ed="N" n="0212a07"/>乃至……〕想〔……乃至……〕行〔……乃至……〕識於此處只有死法……乃至……
<lb ed="N" n="0212a08"/>此等是結而非見。</p>
<lb ed="N" n="0212a09"/><p xml:id="pN43p0212a0901">五二</p><p xml:id="pN43p0212a0903" cb:place="inline">云「如來死後無有」於邊執見現貪有如何五行相？</p>
<lb ed="N" n="0212a10"/><p xml:id="pN43p0212a1001">「色於此處唯有死法，如來身壞後斷滅，如來死後無有」之現貪取見是見……乃
<lb ed="N" n="0212a11"/>至……云此「如來死後無有」，爲邊執見之第一……乃至……此等是結而非見。「受
<lb ed="N" n="0212a12"/>〔……乃至……〕想〔……乃至……〕行〔……乃至……〕識」於此處唯有死法……
<lb ed="N" n="0212a13"/>乃至……此等是結而非見。</p>
<lb ed="N" n="0212a14"/><p xml:id="pN43p0212a1401">云「如來死後無有」於邊執見現貪有如是五行相。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0213a" n="0213a"/>
<lb ed="N" n="0213a01"/><p xml:id="pN43p0213a0101">五三</p><p xml:id="pN43p0213a0103" cb:place="inline">云「如來死後有亦無有」於邊執見現貪有如何五行相？</p>
<lb ed="N" n="0213a02"/><p xml:id="pN43p0213a0201">「色於此處唯有死法，如來身壞後有、亦無有」之現貪取見是見……乃至……云
<lb ed="N" n="0213a03"/>此「如來死後有亦無有」，爲邊執見之第一……乃至……此等是結而非見。「受〔……
<lb ed="N" n="0213a04"/>乃至……〕想〔……乃至……〕行〔……乃至……〕識於此處唯有死法……乃至……」
<lb ed="N" n="0213a05"/>此等是結而非見。</p>
<lb ed="N" n="0213a06"/><p xml:id="pN43p0213a0601">云「如來死後有亦無有」於邊執見現貪有如是五行相。</p>
<lb ed="N" n="0213a07"/><p xml:id="pN43p0213a0701">五四</p><p xml:id="pN43p0213a0703" cb:place="inline">云「如來死後無有亦非無有」於邊執見現貪有如是五行相？</p>
<lb ed="N" n="0213a08"/><p xml:id="pN43p0213a0801"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.155"/>云「色於此處唯有死法，如來身壞後無有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0213010" n="0213010"/>亦非無有」；現貪取見是見……乃至
<lb ed="N" n="0213a09"/>……云此「如來死後無有、亦非無有」爲邊執見之第一……乃至……此等是結而非
<lb ed="N" n="0213a10"/>見。「受〔……乃至……〕想〔……乃至……〕行〔……乃至……〕識於此處唯有死
<lb ed="N" n="0213a11"/>法……乃至……」此等是結而非見。</p>
<lb ed="N" n="0213a12"/><p xml:id="pN43p0213a1201">云「如來死後無有亦非無有」爲邊執見之第一……乃至……此等是結而非見。「受
<lb ed="N" n="0213a13"/>〔……乃至……〕想〔……乃至……〕行〔……乃至……〕識於此處唯有死法……
<lb ed="N" n="0213a14"/>乃至……」此等是結而見。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0214a" n="0214a"/>
<lb ed="N" n="0214a01"/><p xml:id="pN43p0214a0101">云「如來死後無有、亦非無有」於邊執見現貪有如是五行相。</p>
<lb ed="N" n="0214a02"/><p xml:id="pN43p0214a0201">於邊執見現貪有如是五十行相。</p>
<lb ed="N" n="0214a03"/><p xml:id="pN43p0214a0301">五五</p><p xml:id="pN43p0214a0303" cb:place="inline">於隨前邊見在現貪有如何十八行相？</p>
<lb ed="N" n="0214a04"/><p xml:id="pN43p0214a0401">是四常論、四一分常論、四有邊無邊論、四瓢簞鯰論<anchor xml:id="nkr_note_orig_0214011" n="0214011"/>、二無因生論。</p>
<lb ed="N" n="0214a05"/><p xml:id="pN43p0214a0501">於隨前邊見現貪有如是十八行相。</p>
<lb ed="N" n="0214a06"/><p xml:id="pN43p0214a0601">五六</p><p xml:id="pN43p0214a0603" cb:place="inline">於隨後邊見現貪有如何四十四行相？</p>
<lb ed="N" n="0214a07"/><p xml:id="pN43p0214a0701">是十六有想論、八無想論、八非有想非無想論、七斷滅論、五現法涅槃論。</p>
<lb ed="N" n="0214a08"/><p xml:id="pN43p0214a0801">於隨後邊見現貪有如是四十四行相。</p>
<lb ed="N" n="0214a09"/><p xml:id="pN43p0214a0901">五七</p><p xml:id="pN43p0214a0903" cb:place="inline">於順結見現貪有如何十八行相？</p>
<lb ed="N" n="0214a10"/><p xml:id="pN43p0214a1001">見是此成見、見稠林……乃至……見現貪、見取見。</p>
<lb ed="N" n="0214a11"/><p xml:id="pN43p0214a1101">於順結見現貪有如是十八行相。</p>
<lb ed="N" n="0214a12"/><p xml:id="pN43p0214a1201">五八</p><p xml:id="pN43p0214a1203" cb:place="inline">於我慢續見現貪有如何十八行相？</p>
<lb ed="N" n="0214a13"/><p xml:id="pN43p0214a1301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.156"/>云「眼是我」之現貪取見是我慢縛見。見非是事……乃至……此爲初我慢縛見。
<lb ed="N" n="0214a14"/>慢縛見是邪見……乃至……此等是結而非見。云「耳是我」……乃至……「鼻〔……乃
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0215a" n="0215a"/>
<lb ed="N" n="0215a01"/>至……〕舌〔……乃至……〕身〔……乃至……〕意〔……乃至……〕色〔……乃
<lb ed="N" n="0215a02"/>至……〕法〔……乃至……〕眼識〔……乃至……〕意識是我」之現貪取見是我慢縛
<lb ed="N" n="0215a03"/>見……乃至……此等是結而非見。</p>
<lb ed="N" n="0215a04"/><p xml:id="pN43p0215a0401">於我慢縛見現貪有如是十八行相。</p>
<lb ed="N" n="0215a05"/><p xml:id="pN43p0215a0501">五九</p><p xml:id="pN43p0215a0503" cb:place="inline">於我所慢縛見現貪有如何十八行相？</p>
<lb ed="N" n="0215a06"/><p xml:id="pN43p0215a0601">云「眼是我所」之現貪取見我所慢縛見。見非是事……乃至……此爲初我所慢縛
<lb ed="N" n="0215a07"/>見。慢縛見是邪見……乃至……此爲初我所慢縛見。慢縛見是邪見……乃至……此
<lb ed="N" n="0215a08"/>等是結而非見。云「耳是我所」……乃至……鼻〔……乃至……〕舌〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0215a09"/>身〔……乃至……〕意〔……乃至……〕色〔……乃至……〕法〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0215a10"/>眼識〔……乃至……〕「意識是我所」之現貪取見是我所慢縛見……乃至……此等是結
<lb ed="N" n="0215a11"/>而非見。</p>
<lb ed="N" n="0215a12"/><p xml:id="pN43p0215a1201">於我所慢縛見現貪有如是十八行相。</p>
<lb ed="N" n="0215a13"/><p xml:id="pN43p0215a1301">六〇</p><p xml:id="pN43p0215a1303" cb:place="inline">於我論所應見現貪有如何二十行相？</p>
<lb ed="N" n="0215a14"/><p xml:id="pN43p0215a1401">於此處未聽聞之異生，未見聖者……乃至……不調順於善士之法，由我觀見色，
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0216a" n="0216a"/>
<lb ed="N" n="0216a01"/>或我有色，或色於我，或我於色……〔乃至〕受〔……乃至……〕想〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0216a02"/>行〔……乃至……〕由我觀見識，或我有識，或識於我，或我於識……乃至……〔觀
<lb ed="N" n="0216a03"/>見〕我。</p>
<lb ed="N" n="0216a04"/><p xml:id="pN43p0216a0401">如何而由我觀見色？</p>
<lb ed="N" n="0216a05"/><p xml:id="pN43p0216a0501">於此處有者，由我觀見地徧……乃至……由我觀見白徧，白徧此是我……乃至
<lb ed="N" n="0216a06"/>……譬如油燈之燃時……乃至……如是於此處有者，由我觀見白徧……乃至……此
<lb ed="N" n="0216a07"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.157"/>是初色事我論所應見……乃至……此等是結而非見。如是而由我觀見色……乃至
<lb ed="N" n="0216a08"/>……〔觀見我〕。</p>
<lb ed="N" n="0216a09"/><p xml:id="pN43p0216a0901">於我論所應見現貪有如是二十行相。</p>
<lb ed="N" n="0216a10"/><p xml:id="pN43p0216a1001">六一</p><p xml:id="pN43p0216a1003" cb:place="inline">於世論所應見現貪有如何八行相？</p>
<lb ed="N" n="0216a11"/><p xml:id="pN43p0216a1101">云「我與世是常」之現貪取見爲世論所應見。見非是事……乃至……此等是結而
<lb ed="N" n="0216a12"/>非見。云「我與世是無常」……乃至……「我與世是常亦無常」……乃至……「我與世是
<lb ed="N" n="0216a13"/>無常亦非無常」……乃至……「我與世是有邊」……乃至……「我與世是無邊」……乃
<lb ed="N" n="0216a14"/>至……「我與世是有邊亦無邊」……乃至……「我與世非有邊亦非無邊」之現貪取見是
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0217a" n="0217a"/>
<lb ed="N" n="0217a01"/>世論所應見。見非是事……乃至……此等是結而非見。</p>
<lb ed="N" n="0217a02"/><p xml:id="pN43p0217a0201">於世論所應見現貪有如是八行相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0217012" n="0217012"/>。</p>
<lb ed="N" n="0217a03"/><p xml:id="pN43p0217a0301">六二</p><p xml:id="pN43p0217a0303" cb:place="inline">執著現貪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0217013" n="0217013"/>是有見，失蹤現貪是無有見。於味見三十五行相之現貪中幾何是
<lb ed="N" n="0217a04"/>有見、幾何是無有見？於隨我見二十行相之現貪中幾何是有見、幾何是無有見？……
<lb ed="N" n="0217a05"/>乃至……於世論所應見八行相之現貪中幾何是有見、幾何是無有見？</p>
<lb ed="N" n="0217a06"/><p xml:id="pN43p0217a0601">於味見三十五相之現貪，或有有見，或亦有無有見。於隨我見二十行相之現貪
<lb ed="N" n="0217a07"/>中十五是有見，五是無有見。於邪見十行相之現貪悉是無有見。於有身見二十行相
<lb ed="N" n="0217a08"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.158"/>之現貪中十五是有見，五是無有見。於有身事常見十五行相之現貪悉是有見。於有
<lb ed="N" n="0217a09"/>身事斷見五行相之現貪悉是無有見。云「世是常」於邊執見五行相之現貪悉是有見。
<lb ed="N" n="0217a10"/>云「世是無常」於邊執見五行相之現貪悉爲無有見。云「世是有邊」於邊執見五行相之
<lb ed="N" n="0217a11"/>現貪或亦有有見，或亦有無有見。云「世是無邊」於邊執見五行相之現貪或亦有有見，
<lb ed="N" n="0217a12"/>或亦有無有見。云「命是此身」於邊執見五行相之現貪悉是無有見。云「命與身是異」
<lb ed="N" n="0217a13"/>於邊執見五行相之現貪悉是有見。云「如來死後有」於邊執見五行相之現貪悉是有
<lb ed="N" n="0217a14"/>見。云「如來死後無有」於邊執見五行相之現貪悉是無有見。云「如來死後有亦無有」
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0218a" n="0218a"/>
<lb ed="N" n="0218a01"/>於邊執見五行相之現貪或亦有有見，或亦有無有見。云「如來死後無有亦非無有」於
<lb ed="N" n="0218a02"/>邊執見五行相之現貪或亦有有見，或亦有無有見。於隨前邊見十八行相之現貪或亦
<lb ed="N" n="0218a03"/>有有見，或亦有無有見。於隨後邊見四十四行相之現貪或亦有有見，或亦有無有見。
<lb ed="N" n="0218a04"/>於順結見十八行相之現貪或亦有有見，或亦有無有見。於我慢縛見十八行相之現貪
<lb ed="N" n="0218a05"/>悉是無有見。於我所慢縛見十八行相之現貪悉是有見。於我論所應見二十行相之現
<lb ed="N" n="0218a06"/>貪中十五是有見，五是無有見。於世論所應見八行相之現貪或亦有有見，或亦有無
<lb ed="N" n="0218a07"/>有見。</p>
<lb ed="N" n="0218a08"/><p xml:id="pN43p0218a0801"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.159"/>諸見悉是味見<anchor xml:id="nkr_note_orig_0218014" n="0218014"/>，諸見悉是隨我見，諸見悉是邪見，諸見悉是有身見，諸見悉
<lb ed="N" n="0218a09"/>是邊執見，諸見悉是順結見，我論所應見是有見、無有見。論此兩〔見〕依止者無
<lb ed="N" n="0218a10"/>有滅智，此世間是顚倒想。</p>
<lb ed="N" n="0218a11"/><p xml:id="pN43p0218a1101">六三</p><p xml:id="pN43p0218a1103" cb:place="inline">諸比丘！天、人是二見所纏，或者執著，或者失蹤，而具眼者見。</p>
<lb ed="N" n="0218a12"/><p xml:id="pN43p0218a1201">復次諸比丘！如何而某者是執著？諸比丘！天、人於喜有、歡喜有、喜悅有者，
<lb ed="N" n="0218a13"/>若雖說有滅法，心不躍進，不明寂，不定住，不勝解。諸比丘！如是某者是執著。</p>
<lb ed="N" n="0218a14"/><p xml:id="pN43p0218a1401">復次諸比丘！如何某者是失蹤？有者是復，有羞恥、慚愧、恐懼而無有歡喜，
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0219a" n="0219a"/>
<lb ed="N" n="0219a01"/>「此之我實於身壞後斷滅、死後無有，故此是眞實<anchor xml:id="nkr_note_orig_0219015" n="0219015"/>，唯一、妙善、如實」。諸比丘！
<lb ed="N" n="0219a02"/>如是是某者之失蹤。</p>
<lb ed="N" n="0219a03"/><p xml:id="pN43p0219a0301">復次諸比丘！如何是具眼者見？諸比丘！於此處比丘如實見有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0219016" n="0219016"/>，如實見有已
<lb ed="N" n="0219a04"/>向有之厭惡、離貪、滅盡對向。諸比丘！如是是具眼者見。</p>
<lb ed="N" n="0219a05"/><lg type="regular" xml:id="lgN43p0219a0501"><l>如實爲已見</l><l>有與有超越</l>
<lb ed="N" n="0219a06"/><l>依有愛悉盡</l><l>如實爲勝解</l>
<lb ed="N" n="0219a07"/><l>比丘徧知有</l><l>有無有離愛</l>
<lb ed="N" n="0219a08"/><l>因離有之故</l><l>不再受後有</l></lg>
<lb ed="N" n="0219a09"/><p xml:id="pN43p0219a0901"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.160"/>六四</p><p xml:id="pN43p0219a0903" cb:place="inline">於壞見人有三，於具見人有三。</p>
<lb ed="N" n="0219a10"/><p xml:id="pN43p0219a1001">如何是三壞見人？</p>
<lb ed="N" n="0219a11"/><p xml:id="pN43p0219a1101">是外道師、外道師聲聞、邪見者。此等是三壞見人。</p>
<lb ed="N" n="0219a12"/><p xml:id="pN43p0219a1201">如何爲三具見人？</p>
<lb ed="N" n="0219a13"/><p xml:id="pN43p0219a1301">是如來、如來之聲聞、正見者。此等是三具見人。</p>
<lb ed="N" n="0219a14"/><lg type="regular" xml:id="lgN43p0219a1401"><l>有忿與有恨</l><l>覆蔽諸邪惡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0219017" n="0219017"/></l>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0220a" n="0220a"/>
<lb ed="N" n="0220a01"/><l>應知爲壞見</l><l>詭詐是賤人</l>
<lb ed="N" n="0220a02"/><l>無忿與無恨</l><l>淸淨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0220018" n="0220018"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0220018" n="0220018"/>無覆蔽</l>
<lb ed="N" n="0220a03"/><l>具見且怜俐</l><l>應知爲聖者</l></lg>
<lb ed="N" n="0220a04"/><p xml:id="pN43p0220a0401">六五</p><p xml:id="pN43p0220a0403" cb:place="inline">壞見有三，具見有三。</p>
<lb ed="N" n="0220a05"/><p xml:id="pN43p0220a0501">如何是三壞見？</p>
<lb ed="N" n="0220a06"/><p xml:id="pN43p0220a0601">云「此是我所」是壞見，云「此是我」是壞見，云「此是予之我」是壞見。如是有三
<lb ed="N" n="0220a07"/>壞見。</p>
<lb ed="N" n="0220a08"/><p xml:id="pN43p0220a0801">如何是三具見？</p>
<lb ed="N" n="0220a09"/><p xml:id="pN43p0220a0901">云「此非我所」是具見，云「此非我」是爲具見，云「此非予之我」是爲具見。如是
<lb ed="N" n="0220a10"/>有三具見。</p>
<lb ed="N" n="0220a11"/><p xml:id="pN43p0220a1101">六六</p><p xml:id="pN43p0220a1103" cb:place="inline">「此是我所」爲如何見？爲幾何之見？其見執如何爲邊？</p>
<lb ed="N" n="0220a12"/><p xml:id="pN43p0220a1201">「此是我」爲如何見？爲幾何之見？其見執如何爲邊？</p>
<lb ed="N" n="0220a13"/><p xml:id="pN43p0220a1301">「此是予之我」爲如何見？爲幾何之見？其見執如何爲邊？</p>
<lb ed="N" n="0220a14"/><p xml:id="pN43p0220a1401">「此是我所」爲隨前邊見，見有十八，此是執前邊見。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0221a" n="0221a"/>
<lb ed="N" n="0221a01"/><p xml:id="pN43p0221a0101">「此是我」爲隨後邊見，見有四十四，此是執後邊見。</p>
<lb ed="N" n="0221a02"/><p xml:id="pN43p0221a0201"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.161"/>云「此是予之我」之中，有二十事之隨我見，有二十事之有身見，爲有身見之始
<lb ed="N" n="0221a03"/>而有六十二之成見，此等是執前邊、後邊之見。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0221019" n="0221019"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0221019" n="0221019"/></p>
<lb ed="N" n="0221a04"/><p xml:id="pN43p0221a0401">六八</p><p xml:id="pN43p0221a0403" cb:place="inline">諸比丘！凡於我究竟者，悉是此具見，此具見者之中，五是於此世究竟，五
<lb ed="N" n="0221a05"/>是捨離此世已而究竟。</p>
<lb ed="N" n="0221a06"/><p xml:id="pN43p0221a0601">如何是五於此世究竟？極七返有、家家、一種<anchor xml:id="nkr_note_orig_0221020" n="0221020"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0221020" n="0221020"/>、一來及現法阿羅漢。如是五
<lb ed="N" n="0221a07"/>於此世究竟。</p>
<lb ed="N" n="0221a08"/><p xml:id="pN43p0221a0801">如何是五於捨離此世已而究竟？是中般涅槃、除般涅槃<anchor xml:id="nkr_note_orig_0221021" n="0221021"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0221021" n="0221021"/>、無行般涅槃、有行
<lb ed="N" n="0221a09"/>般涅槃、上流、到色究竟。如是是五捨離此世已而究竟。</p>
<lb ed="N" n="0221a10"/><p xml:id="pN43p0221a1001">六九</p><p xml:id="pN43p0221a1003" cb:place="inline">諸比丘！凡於我證淨者，此悉是預流，此預流之中，五於此世究竟，五於捨
<lb ed="N" n="0221a11"/>離此世已而究竟。</p>
<lb ed="N" n="0221a12"/><p xml:id="pN43p0221a1201">如何是五於此世究竟？是極七返有、家家、一種、一來及現法阿羅漢。如是五
<lb ed="N" n="0221a13"/>於此世究竟。</p>
<lb ed="N" n="0221a14"/><p xml:id="pN43p0221a1401">如何是五捨離此世已而究竟？是中般涅槃、除般涅槃、無行般涅槃、有行般涅
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0222a" n="0222a"/>
<lb ed="N" n="0222a01"/>槃、上流、到色究竟。如是是五捨離此世已而究竟。如是五於捨離此世已而究竟。</p>
<lb ed="N" n="0222a02"/><p xml:id="pN43p0222a0201">諸比丘！凡於我證淨者此悉是預流，此預流之中五於此世究竟，五於捨離此世
<lb ed="N" n="0222a03"/>已而究竟。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0222a04"/>
<lb ed="N" n="0222a05"/>
<lb ed="N" n="0222a06"/>
<lb ed="N" n="0222a07"/>
<lb ed="N" n="0222a08"/>
<lb ed="N" n="0222a09"/>
<lb ed="N" n="0222a10"/>
<lb ed="N" n="0222a11"/>
<lb ed="N" n="0222a12"/>
<lb ed="N" n="0222a13"/>
<lb ed="N" n="0222a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0223a" n="0223a"/>
<lb ed="N" n="0223a01"/>
<lb ed="N" n="0223a02"/>
<lb ed="N" n="0223a03"/>
<lb ed="N" n="0223a04"/>
<lb ed="N" n="0223a05"/>
<lb ed="N" n="0223a06"/>
<lb ed="N" n="0223a07"/>
<lb ed="N" n="0223a08"/>
<lb ed="N" n="0223a09"/>
<lb ed="N" n="0223a10"/>
<lb ed="N" n="0223a11"/>
<lb ed="N" n="0223a12"/>
<lb ed="N" n="0223a13"/>
<lb ed="N" n="0223a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0224a" n="0224a"/>
<lb ed="N" n="0224a01"/>
<lb ed="N" n="0224a02"/>
<lb ed="N" n="0224a03"/>
<lb ed="N" n="0224a04"/>
<lb ed="N" n="0224a05"/>
<lb ed="N" n="0224a06"/>
<lb ed="N" n="0224a07"/>
<lb ed="N" n="0224a08"/>
<lb ed="N" n="0224a09"/>
<lb ed="N" n="0224a10"/>
<lb ed="N" n="0224a11"/>
<lb ed="N" n="0224a12"/>
<lb ed="N" n="0224a13"/>
<lb ed="N" n="0224a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0225a" n="0225a"/>
<lb ed="N" n="0225a01"/>
<lb ed="N" n="0225a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">大品第三　入出息論</cb:mulu><head>大品第三　入出息論</head>
<lb ed="N" n="0225a03"/>
<lb ed="N" n="0225a04"/>
<lb ed="N" n="0225a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第一誦品</cb:mulu><head>第一誦品</head>
<lb ed="N" n="0225a06"/><p xml:id="pN43p0225a0601"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.162"/>一</p><p xml:id="pN43p0225a0602" cb:place="inline">有修習十六事入出息念三摩地時，二百之定智生，〔卽〕八阻害智、八利益智、
<lb ed="N" n="0225a07"/>十八隨煩惱智、十三淸淨智、三十二作念智、二十四定力智、七十二正觀力智、八
<lb ed="N" n="0225a08"/>厭惡智、八厭惡隨順智、八厭惡止滅智、二十一解脫樂智。</p>
<lb ed="N" n="0225a09"/><p xml:id="pN43p0225a0901">二</p><p xml:id="pN43p0225a0902" cb:place="inline">如何是八阻害智及八利益智？</p>
<lb ed="N" n="0225a10"/><p xml:id="pN43p0225a1001">欲欲是三摩地之阻害，出離是三摩地之利益。瞋是三摩地之阻害，無瞋是三摩
<lb ed="N" n="0225a11"/>地之利益。惛眠是三摩地之阻害，光明想是三摩地之利益。悼擧是三摩地之阻害，
<lb ed="N" n="0225a12"/>無散亂是三摩地之利益。疑是三摩地之阻害，法決定是三摩地之利益。無明是三摩
<lb ed="N" n="0225a13"/>地之阻害，智是三摩地之利益。不欣喜是三摩地之阻害，勝喜是三摩地之利益。一
<lb ed="N" n="0225a14"/>切不善法是三摩地之阻害，一切之善法是三摩地之利益。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0226a" n="0226a"/>
<lb ed="N" n="0226a01"/><p xml:id="pN43p0226a0101">如是依十六行相掉擧心而柔軟心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0226001" n="0226001"/>與俱之心定住於一性，由諸蓋爲淸淨。</p>
<lb ed="N" n="0226a02"/><p xml:id="pN43p0226a0201"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.163"/>三</p><p xml:id="pN43p0226a0202" cb:place="inline">此一性者如何？</p>
<lb ed="N" n="0226a03"/><p xml:id="pN43p0226a0301">出離是一性，無瞋是一性，光明想是一性，無散亂是一性，法決定是一性，智
<lb ed="N" n="0226a04"/>是一性，勝喜是一性，一切善法是一性。</p>
<lb ed="N" n="0226a05"/><p xml:id="pN43p0226a0501">此諸蓋者如何？</p>
<lb ed="N" n="0226a06"/><p xml:id="pN43p0226a0601">欲欲是蓋，瞋是蓋，惛眠是蓋，掉擧是蓋，疑是蓋，無明是蓋，不欣喜是蓋，
<lb ed="N" n="0226a07"/>一切不善法是蓋。</p>
<lb ed="N" n="0226a08"/><p xml:id="pN43p0226a0801">四</p><p xml:id="pN43p0226a0802" cb:place="inline">蓋依何義而爲蓋？依障礙出之義而爲蓋。</p>
<lb ed="N" n="0226a09"/><p xml:id="pN43p0226a0901">此出者如何？</p>
<lb ed="N" n="0226a10"/><p xml:id="pN43p0226a1001">出離是聖者之出，而依此出離聖者而出離，欲欲是出之蓋，依此欲欲被覆者，
<lb ed="N" n="0226a11"/>不了知出離是聖者之出，故欲欲是出之蓋。無瞋是聖者之出，而依此無瞋聖者而出
<lb ed="N" n="0226a12"/>離，瞋是出之蓋，依此瞋被覆者，不了知無瞋是聖者之出，故瞋是出之蓋。光明想
<lb ed="N" n="0226a13"/>是聖者……乃至……聖者出離，惛眠是出之蓋……乃至……是出之蓋。無散亂是聖
<lb ed="N" n="0226a14"/>者……乃至……聖者出離，掉擧是出之蓋……乃至……是出之蓋。法決定是聖者……
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0227a" n="0227a"/>
<lb ed="N" n="0227a01"/>乃至……聖者出離，疑是出之蓋……乃至……是出之蓋。智是聖者……乃至……聖
<lb ed="N" n="0227a02"/>者出離，無明是出之蓋……乃至……是出之蓋。勝喜是聖者……乃至……聖者出離，
<lb ed="N" n="0227a03"/>不欣喜是出之蓋……乃至……是出之蓋。一切善法是聖者……乃至……聖者出離，
<lb ed="N" n="0227a04"/>一切不善法是出之蓋……乃至……出之蓋。而復，淸淨心修習十六事入出息念三摩
<lb ed="N" n="0227a05"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.164"/>地時，如是有諸蓋與一刹那俱會<anchor xml:id="nkr_note_orig_0227002" n="0227002"/>。</p>
<lb ed="N" n="0227a06"/><p xml:id="pN43p0227a0601">五</p><p xml:id="pN43p0227a0602" cb:place="inline">如何十八隨煩惱生？</p>
<lb ed="N" n="0227a07"/><p xml:id="pN43p0227a0701">念隨行於入息之初、中、後時，心於內散亂者是三摩地之阻害。念隨行於出息
<lb ed="N" n="0227a08"/>之初、中、後時，心於外散亂者是三摩地之阻害。入息之希求、欲求、愛行是三摩
<lb ed="N" n="0227a09"/>地之阻害。出息之希求、欣求、愛行是三摩地之阻害。依入息被威服者獲得出息時，
<lb ed="N" n="0227a10"/>有惛迷者是三摩地之阻害。依出息被威服者獲得入息時，有惛迷者是三摩地之阻害。</p>
<lb ed="N" n="0227a11"/><lg type="regular" xml:id="lgN43p0227a1101"><l><ref cRef="PTS.Paṭis.1.165"/>隨行入息與出息</l><l>內外散亂之疑惑</l>
<lb ed="N" n="0227a12"/><l>依入息被威服者</l><l>獲得出息時惛迷</l>
<lb ed="N" n="0227a13"/><l>依出息被威服者</l><l>獲得入息時惛迷</l>
<lb ed="N" n="0227a14"/><l>六隨煩惱有如是</l><l>入出息念三摩地</l>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0228a" n="0228a"/>
<lb ed="N" n="0228a01"/><l>依此等之散亂者</l><l>其心不能得解脫</l>
<lb ed="N" n="0228a02"/><l>不能了知解脫意</l><l>〔阻害三摩〕是依他</l></lg>
<lb ed="N" n="0228a03"/><p xml:id="pN43p0228a0301">六</p><p xml:id="pN43p0228a0302" cb:place="inline">對因相傾心者之於入息心動搖是三摩地之阻害。於入息傾心者之於因相心動搖
<lb ed="N" n="0228a04"/>是三摩地之阻害。於因相傾心者之於出息心動搖是三摩地之阻害。對出息傾心者之
<lb ed="N" n="0228a05"/>於因相心動搖是三摩地之阻害。於入息傾心者之於出息心動搖是三摩地之阻害。於
<lb ed="N" n="0228a06"/>出息傾心者之於入息心動搖是三摩地之阻害。</p>
<lb ed="N" n="0228a07"/><lg xml:id="lgN43p0228a0701"><l>向因相傾心者於入息意散亂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0228003" n="0228003"/>，</l>
<lb ed="N" n="0228a08"/><l>向入息傾心者於因相心動搖，</l>
<lb ed="N" n="0228a09"/><l>向因相傾心者於出息意散亂，</l>
<lb ed="N" n="0228a10"/><l>向出息傾心者於因相心動搖，</l>
<lb ed="N" n="0228a11"/><l>向入息傾心者於出息意散亂，</l>
<lb ed="N" n="0228a12"/><l>向出息傾心者於入息心動搖，</l>
<lb ed="N" n="0228a13"/><l>六隨煩惱有如是入出息念三摩地，</l>
<lb ed="N" n="0228a14"/><l>依此等之散亂者其心不能得解脫，</l>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0229a" n="0229a"/>
<lb ed="N" n="0229a01"/><l>不能了知解脫意依他〔阻害三摩地〕。</l></lg>
<lb ed="N" n="0229a02"/><p xml:id="pN43p0229a0201">七</p><p xml:id="pN43p0229a0202" cb:place="inline">隨行過去蒙心之散亂是三摩地之阻害。希求未來心被鎭伏是三摩地之阻害。蒙
<lb ed="N" n="0229a03"/>退縮心之懈怠是三摩地之阻害。蒙太高心之掉擧是三摩地之阻害。蒙上向心之貪是
<lb ed="N" n="0229a04"/>三摩地之阻害。蒙下向心之瞋是三摩地之阻害。</p>
<lb ed="N" n="0229a05"/><lg xml:id="lgN43p0229a0501"><l>心隨行過去，希求未來者，是退縮心，</l>
<lb ed="N" n="0229a06"/><l>太高、上向<anchor xml:id="nkr_note_orig_0229004" n="0229004"/>、向下之心，是不得定，</l>
<lb ed="N" n="0229a07"/><l>有如是六隨煩惱於入出息念三摩地，</l>
<lb ed="N" n="0229a08"/><l>此等思惟被染汚者是不了知增上心。</l></lg>
<lb ed="N" n="0229a09"/><p xml:id="pN43p0229a0901">八</p><p xml:id="pN43p0229a0902" cb:place="inline">念隨行入息之初、中、後時，於內依散亂心，而身、心俱激憤、動搖、震動。
<lb ed="N" n="0229a10"/>念隨行出息之初、中、後時，於外依散亂心，而身心俱……乃至……震動。依入息
<lb ed="N" n="0229a11"/>之希求、欣求、愛行，身、心俱……乃至……震動。依出息之希求、欣求、愛行，
<lb ed="N" n="0229a12"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.166"/>身、心俱……乃至……震動。依入息被威服者獲得出息時依惛迷身、心俱……乃至
<lb ed="N" n="0229a13"/>……震動。依出息被威服者獲得入息時依惛迷身、心俱……乃至……震動。傾心於
<lb ed="N" n="0229a14"/>因相者之入息依心動搖身、心俱……乃至……震動。傾心於入息者之因相依心動搖
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0230a" n="0230a"/>
<lb ed="N" n="0230a01"/>身、心俱……乃至……震動。傾心於因相者之出息依心動搖身、心俱……乃至……
<lb ed="N" n="0230a02"/>震動。傾心於出息者之因相，依心動搖身、心俱……乃至……震動。傾心於入息者
<lb ed="N" n="0230a03"/>之出息依心動搖身、心……乃至……震動。傾心於出息者之入息依心動搖身、心……
<lb ed="N" n="0230a04"/>乃至……震動。依蒙過去隨行心之散亂身、心俱……乃至……震動。依希求未來心
<lb ed="N" n="0230a05"/>之被鎭伏身、心俱……乃至……震動。依蒙退縮心之懈怠身、心俱……乃至……震
<lb ed="N" n="0230a06"/>動。依蒙太高心之掉擧身、心俱……乃至……震動。依蒙上向心之貪身、心俱……
<lb ed="N" n="0230a07"/>乃至……震動。依蒙下向心之瞋身、心俱……乃至……震動。</p>
<lb ed="N" n="0230a08"/><lg xml:id="lgN43p0230a0801"><l>入出息不圓滿不修習者，</l>
<lb ed="N" n="0230a09"/><l>身亦動搖心亦動搖，</l>
<lb ed="N" n="0230a10"/><l>身亦震動心亦震動，</l>
<lb ed="N" n="0230a11"/><l>入出息圓滿善修習者，</l>
<lb ed="N" n="0230a12"/><l>身亦不動心亦不動，</l>
<lb ed="N" n="0230a13"/><l>身亦不震心亦不震。</l></lg>
<lb ed="N" n="0230a14"/><p xml:id="pN43p0230a1401">次復、淸淨心修習十六事之入出息念三摩地時，彼之諸蓋與一刹那有俱會，依
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0231a" n="0231a"/>
<lb ed="N" n="0231a01"/>此生如是十八隨煩惱。</p>
<lb ed="N" n="0231a02"/><p xml:id="pN43p0231a0201">九</p><p xml:id="pN43p0231a0202" cb:place="inline">如何爲十三淸淨智。</p>
<lb ed="N" n="0231a03"/><p xml:id="pN43p0231a0301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.167"/>於隨行過去，心蒙散亂，遠離此於一處令得定，如是而心不散亂。希求未來，
<lb ed="N" n="0231a04"/>心被鎭伏，遠離於其處令勝解，如是而心不散亂。退縮心是蒙懈怠，以此策斷懈怠，
<lb ed="N" n="0231a05"/>如是而心不散亂。太高之心是蒙掉擧，折伏此而斷掉擧，如是而心不散亂。上向之
<lb ed="N" n="0231a06"/>心是蒙貪，正知此而斷貪，如是而心不散亂。下向之心是蒙瞋，正知此而斷瞋，如
<lb ed="N" n="0231a07"/>是而心不散亂。如是依六處，心爲悉淸、悉淨、一性者。</p>
<lb ed="N" n="0231a08"/><p xml:id="pN43p0231a0801">一〇</p><p xml:id="pN43p0231a0803" cb:place="inline">此之一性者如何？</p>
<lb ed="N" n="0231a09"/><p xml:id="pN43p0231a0901">是布施最捨近住一性，寂止因相近住一性，壞相近住一性，滅盡近住一性。於
<lb ed="N" n="0231a10"/>棄捨勝解者有布施最捨近住一性，於增上心所繫者有寂止因相近住一性，於正觀者
<lb ed="N" n="0231a11"/>有壞相近住一性，於聖人有滅盡近住一性。如是依四處爲一性者，心依道之淸淨爲
<lb ed="N" n="0231a12"/>明淨，捨增長，見依智令慶喜。</p>
<lb ed="N" n="0231a13"/><p xml:id="pN43p0231a1301">一一</p><p xml:id="pN43p0231a1303" cb:place="inline">於初靜慮如何是初、如何是中、如何是後？</p>
<lb ed="N" n="0231a14"/><p xml:id="pN43p0231a1401">於初靜慮道之淸淨是初，捨之增長是中、慶喜是後。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0232a" n="0232a"/>
<lb ed="N" n="0232a01"/><p xml:id="pN43p0232a0101">一二</p><p xml:id="pN43p0232a0103" cb:place="inline">於初靜慮道之淸淨是初，於〔此〕初有幾何之相？</p>
<lb ed="N" n="0232a02"/><p xml:id="pN43p0232a0201">於初有三相，由於其處所存之阻害，心淸淨者，依已淸淨，心入中之寂止相，
<lb ed="N" n="0232a03"/>依已所入於其處心躍進。〔卽〕由阻害爲淸淨心，依已淸淨心入寂止相，依已入於其
<lb ed="N" n="0232a04"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.168"/>處是躍進心。於初淸靜道之淸靜是初，〔此〕初有如是三相。故曰，初靜慮是初善而
<lb ed="N" n="0232a05"/>亦相具足。</p>
<lb ed="N" n="0232a06"/><p xml:id="pN43p0232a0601">一三</p><p xml:id="pN43p0232a0603" cb:place="inline">於初靜慮捨之增長是中，於〔此〕中有幾何之相？</p>
<lb ed="N" n="0232a07"/><p xml:id="pN43p0232a0701">於中有三相，觀察淸淨心，觀察入於寂止〔心〕，觀察一性近住之〔心〕。〔卽〕
<lb ed="N" n="0232a08"/>觀察淸淨心〔相〕、觀察入於寂止〔心〕之〔相〕、觀察一性近住〔心〕之〔相〕。於
<lb ed="N" n="0232a09"/>初靜慮捨之增長是中，於〔此〕中有如是三相。故曰初靜慮是中善而亦爲相具足。</p>
<lb ed="N" n="0232a10"/><p xml:id="pN43p0232a1001">一四</p><p xml:id="pN43p0232a1003" cb:place="inline">於初靜慮慶喜是後，於〔此〕後有幾何之相？</p>
<lb ed="N" n="0232a11"/><p xml:id="pN43p0232a1101">於後有四相，依於其處所生諸法之不超越義而有慶喜，依諸根之一味義而有慶
<lb ed="N" n="0232a12"/>喜，依彼精進促進之義而有慶喜，依習之義而有慶喜。於初靜慮慶喜是後，於〔此〕
<lb ed="N" n="0232a13"/>後有如是四相。故曰，初靜慮是後善而亦爲相具足。</p>
<lb ed="N" n="0232a14"/><p xml:id="pN43p0232a1401">如是而三轉之心是三善、十相具足，尋具足而是伺具足、喜具足、樂具足、心
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0233a" n="0233a"/>
<lb ed="N" n="0233a01"/>攝持具足、信具足、精進具足、念具足、定具足、慧具足。</p>
<lb ed="N" n="0233a02"/><p xml:id="pN43p0233a0201">一五</p><p xml:id="pN43p0233a0203" cb:place="inline">於第二靜慮如何是初、如何是中、如何是後？</p>
<lb ed="N" n="0233a03"/><p xml:id="pN43p0233a0301">於第二靜慮道之淸淨是初，捨之增長是中，慶喜是後……乃至……如是而三轉
<lb ed="N" n="0233a04"/>之心是三善、十相具足，是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0233005" n="0233005"/>喜具足、樂具足、心攝持具足……乃至……慧具足。</p>
<lb ed="N" n="0233a05"/><p xml:id="pN43p0233a0501"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.169"/>於第三靜慮如何是初，如何是中，如何是後？……乃至……如是而三轉之心是
<lb ed="N" n="0233a06"/>三善、十相具足，是樂具足<anchor xml:id="nkr_note_orig_0233006" n="0233006"/>、心攝持具足……乃至……慧具足。</p>
<lb ed="N" n="0233a07"/><p xml:id="pN43p0233a0701">於第四靜慮如何是初，如何是中，如何是後？……乃至……如是而三轉之心是
<lb ed="N" n="0233a08"/>三善、十相具足，是捨具足、心攝持具足……乃至……慧具足。</p>
<lb ed="N" n="0233a09"/><p xml:id="pN43p0233a0901">一六</p><p xml:id="pN43p0233a0903" cb:place="inline">於虛空無邊處定〔……乃至……〕於識無邊處定〔……乃至……〕於無所有
<lb ed="N" n="0233a10"/>處定〔……乃至……〕於非想非非想處定如何是初，如何是中，如何是後？……乃
<lb ed="N" n="0233a11"/>至……如是而三轉之心是三善、十相具足，是捨具足、心攝持具足……乃至……慧
<lb ed="N" n="0233a12"/>具足。</p>
<lb ed="N" n="0233a13"/><p xml:id="pN43p0233a1301">一七</p><p xml:id="pN43p0233a1303" cb:place="inline">於無常觀如何是初，如何是中，如何是後？……乃至……如是而三轉之心是
<lb ed="N" n="0233a14"/>三善十相具足，是尋具足……乃至……慧具足。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0234a" n="0234a"/>
<lb ed="N" n="0234a01"/><p xml:id="pN43p0234a0101">於苦觀……乃至……於無我觀〔……乃至……〕於厭惡觀〔……乃至……〕於
<lb ed="N" n="0234a02"/>離貪觀〔……乃至……〕於滅觀〔……乃至……〕於定棄觀〔……乃至……〕於盡
<lb ed="N" n="0234a03"/>觀〔……乃至……〕於衰觀〔……乃至……〕於變壞觀〔……乃至……〕於無因相
<lb ed="N" n="0234a04"/>觀〔……乃至……〕於無願觀〔……乃至……〕於空觀〔……乃至……〕於增上慧
<lb ed="N" n="0234a05"/>法正觀〔……乃至……〕於如實智見〔……乃至……〕於過患觀〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0234a06"/>於簡擇觀〔……乃至……〕於退轉觀〔……乃至……〕於預流道〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0234a07"/>於一來道〔……乃至……〕於不還道〔……乃至……〕於阿羅漢道是如何是初、如
<lb ed="N" n="0234a08"/>何是中、如何是後？</p>
<lb ed="N" n="0234a09"/><p xml:id="pN43p0234a0901">於阿羅漢道之淸淨是初，捨之增長是中，慶喜是後。</p>
<lb ed="N" n="0234a10"/><p xml:id="pN43p0234a1001">一八</p><p xml:id="pN43p0234a1003" cb:place="inline">於阿羅漢道道之淸淨是初，於〔此〕初有幾何之相？</p>
<lb ed="N" n="0234a11"/><p xml:id="pN43p0234a1101"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.170"/>於初有三相，由其處存阻害而心淸淨，依已淸淨，心入中之寂止相，依已入於
<lb ed="N" n="0234a12"/>其處是躍進心。〔卽〕由阻害淸淨心，心已依淸淨入中之寂止相，依已入於其處是躍
<lb ed="N" n="0234a13"/>進心。於阿羅漢道道之淸淨是初，於〔此〕初有如是三相。故曰阿羅漢道是初善亦
<lb ed="N" n="0234a14"/>是相具足。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0235a" n="0235a"/>
<lb ed="N" n="0235a01"/><p xml:id="pN43p0235a0101">一九</p><p xml:id="pN43p0235a0103" cb:place="inline">於阿羅漢道捨之增長是中，於〔此〕中有幾何之相？</p>
<lb ed="N" n="0235a02"/><p xml:id="pN43p0235a0201">於中有三相，觀察淸淨心，觀察入寂止〔心〕，觀察一性近住之〔心〕。〔卽〕觀
<lb ed="N" n="0235a03"/>察淸淨心〔相〕、觀察入寂止〔心〕〔相〕，觀察一性近住之〔心〕〔相〕。於阿羅滿道
<lb ed="N" n="0235a04"/>捨之增長是中，於〔此〕中有如是之三相。故曰阿羅漢道是中善，亦是相具足。</p>
<lb ed="N" n="0235a05"/><p xml:id="pN43p0235a0501">二〇</p><p xml:id="pN43p0235a0503" cb:place="inline">於阿羅漢道慶喜是後，於〔此〕後有幾何之相。</p>
<lb ed="N" n="0235a06"/><p xml:id="pN43p0235a0601">於後有四相，依於其處所生諸法不超越之義而有慶喜，依諸根一味之義而有慶
<lb ed="N" n="0235a07"/>喜，依彼所生精進促進之義而有慶喜，依習之義而有慶喜。於阿羅漢道慶喜是後，
<lb ed="N" n="0235a08"/>於〔此〕後有如是四相。故曰阿羅漢道是後善亦是相具足。</p>
<lb ed="N" n="0235a09"/><p xml:id="pN43p0235a0901">如是三轉之心是三善、十相具足、尋具足、伺具足、善具足、樂具足、心攝持
<lb ed="N" n="0235a10"/>具足、信具足、精進具足、念具足、定具足、慧具足。</p>
<lb ed="N" n="0235a11"/><p xml:id="pN43p0235a1101">二一</p><p xml:id="pN43p0235a1103" cb:place="inline">因相、入息、出息乃非於一心之所緣，
<lb type="honorific" ed="N" n="0235a12"/>不知〔此之〕三法者不得修習，
<lb type="honorific" ed="N" n="0235a13"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.171"/>因相、入息、出息乃非於一心之所緣，
<lb type="honorific" ed="N" n="0235a14"/>知〔此之〕三法者得修習。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0236a" n="0236a"/>
<lb ed="N" n="0236a01"/><p xml:id="pN43p0236a0101">二二</p><p xml:id="pN43p0236a0103" cb:place="inline">「此之三法非一心之所緣，非不知此三法，而心不散亂，了知精勤，成立加行，
<lb ed="N" n="0236a02"/>證得殊勝」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0236a03"/><p xml:id="pN43p0236a0301">譬如有樹，被橫於平地，有人以鋸欲斫之，依樹爲鋸齒所觸故於人念近住，不
<lb ed="N" n="0236a04"/>作意鋸齒之來去，〔而且〕非不知鋸齒之來去，了知精勤，成立加行，證得殊勝。由
<lb ed="N" n="0236a05"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0236007" n="0236007"/>合生之因相，如樹被橫於平地，入出息如鋸齒，比丘或於鼻頭或於顏面令近住念
<lb ed="N" n="0236a06"/>而坐不作意入出息之來去，而亦非不知入出息之來去，了知精勤，成立加行，證得
<lb ed="N" n="0236a07"/>殊勝，依如樹被鋸齒之觸故，人念近住，而不爲作意鋸齒之來去，〔而亦〕非不知鋸
<lb ed="N" n="0236a08"/>齒之來去，了知精勤，成立加行，證得殊勝。</p>
<lb ed="N" n="0236a09"/><p xml:id="pN43p0236a0901">二三</p><p xml:id="pN43p0236a0903" cb:place="inline">如何是精勤？</p>
<lb ed="N" n="0236a10"/><p xml:id="pN43p0236a1001">於有發勤者，身、心俱堪任，此之是精勤。</p>
<lb ed="N" n="0236a11"/><p xml:id="pN43p0236a1101">如何是加行？</p>
<lb ed="N" n="0236a12"/><p xml:id="pN43p0236a1201">於有發勤者，斷隨煩惱，令尋思寂滅，此是加行。</p>
<lb ed="N" n="0236a13"/><p xml:id="pN43p0236a1301">如何是殊勝？</p>
<lb ed="N" n="0236a14"/><p xml:id="pN43p0236a1401">於有發勤者，斷結離隨眠，此是殊勝。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0237a" n="0237a"/>
<lb ed="N" n="0237a01"/><p xml:id="pN43p0237a0101"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.172"/>如是此之三法，非一心之所緣，非不知此之三法，而心不散亂，了知精勤，了
<lb ed="N" n="0237a02"/>知加行，證得殊勝。</p>
<lb ed="N" n="0237a03"/><p xml:id="pN43p0237a0301">二四</p><lg xml:id="lgN43p0237a0301"><l>出息念如佛說，
<lb type="honorific" ed="N" n="0237a04"/>精進圓滿善修習，
<lb type="honorific" ed="N" n="0237a05"/>次第攝持徧熟者，
<lb type="honorific" ed="N" n="0237a06"/>離雲如月照此世。</l></lg>
<lb ed="N" n="0237a07"/><p xml:id="pN43p0237a0701">入息者是入息，非是出息，出息者是出息，非是入息。</p>
<lb ed="N" n="0237a08"/><p xml:id="pN43p0237a0801">依入息力近住是念，依出息力近住是念，行入息者是〔念〕近住，行出息者是
<lb ed="N" n="0237a09"/>〔念〕近住。</p>
<lb ed="N" n="0237a10"/><p xml:id="pN43p0237a1001">圓滿者，依攝受之義而圓滿，依伴屬之義而圓滿，依圓滿之義而圓滿。</p>
<lb ed="N" n="0237a11"/><p xml:id="pN43p0237a1101">善修習者，修習有四，依於其處生諸法不超越之義是修習。依諸根一味之義是
<lb ed="N" n="0237a12"/>修習，依彼所生精進促進之義是修習，依習之義是修習。此人以此四修習之義，乘
<lb ed="N" n="0237a13"/>作、實作、隨成徧熟，令善造作。</p>
<lb ed="N" n="0237a14"/><p xml:id="pN43p0237a1401">二五</p><p xml:id="pN43p0237a1403" cb:place="inline">乘作，於欲求處則得自在、得力、得無畏，於人此之諸法是傾心所繫、欲求
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0238a" n="0238a"/>
<lb ed="N" n="0238a01"/>所繫、作意所繫、四句所繫，故云是乘作。</p>
<lb ed="N" n="0238a02"/><p xml:id="pN43p0238a0201">實作者，心善攝持於實事，令念善安立，念善安立於實事，心善攝持，故云是
<lb ed="N" n="0238a03"/>實作。</p>
<lb ed="N" n="0238a04"/><p xml:id="pN43p0238a0401">隨成者，心所引發，念隨轉，念之所隨轉，心引發，故云隨成。</p>
<lb ed="N" n="0238a05"/><p xml:id="pN43p0238a0501"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.173"/>徧熟者，依攝受之義是徧熟，依伴屬之義是徧熟，依圓滿之義是徧熟，以念攝
<lb ed="N" n="0238a06"/>受者，征服惡、不善法，故云徧熟。</p>
<lb ed="N" n="0238a07"/><p xml:id="pN43p0238a0701">善造作者，善造作有四，依於其處所生諸法不超越之義是善造作，依諸根一味
<lb ed="N" n="0238a08"/>之義是善造作，依彼所生精進促進之義是善造作，依其敵家善永斷諸煩惱是善造作。</p>
<lb ed="N" n="0238a09"/><p xml:id="pN43p0238a0901">蘇三麼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0238008" n="0238008"/>者，有三麼，有蘇三麼。如何是三麼？於其處生無呵責、善覺分<anchor xml:id="nkr_note_orig_0238009" n="0238009"/>，
<lb ed="N" n="0238a10"/>此是三麼。如何是蘇三麼？各各法之所緣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0238010" n="0238010"/>、滅、涅槃此是蘇三麼。如是而知、見
<lb ed="N" n="0238a11"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0238011" n="0238011"/>、解、現證、觸接、了知已，發勤而不怠，念近住而不忘，身輕安而無忿，心得
<lb ed="N" n="0238a12"/>定而一境，故云善造作。</p>
<lb ed="N" n="0238a13"/><p xml:id="pN43p0238a1301">二六</p><p xml:id="pN43p0238a1303" cb:place="inline">次第徧熟者，依長入息之力於前前徧熟，於後後隨徧熟，依長出息之力於前
<lb ed="N" n="0238a14"/>前徧熟，於後後隨徧熟，依短入息之力於前前徧熟，於後後隨徧熟，依短出息之力，
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0239a" n="0239a"/>
<lb ed="N" n="0239a01"/>於前前徧熟，於後後隨徧熟……乃至……有定棄觀者依入息之力於前前徧熟，於後
<lb ed="N" n="0239a02"/>後隨徧熟，有定棄觀者依出息之力於前前徧熟，於後後隨徧熟。〔此等〕十六事之入
<lb ed="N" n="0239a03"/>出息念，悉相互徧熟，且隨徧熟，故云次第徧熟。</p>
<lb ed="N" n="0239a04"/><p xml:id="pN43p0239a0401">二七</p><p xml:id="pN43p0239a0403" cb:place="inline">如者，如義有十，自調伏之義是如義，自寂止之義是如義，自導般涅槃之義
<lb ed="N" n="0239a05"/>是如義，通智之義是如義，徧智之義是如義，斷之義是如義，修習之義是如義，現
<lb ed="N" n="0239a06"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.174"/>證之義是如義，〔聖〕諦現觀之義是如義，令住於滅之義是如義。</p>
<lb ed="N" n="0239a07"/><p xml:id="pN43p0239a0701">二八</p><p xml:id="pN43p0239a0703" cb:place="inline">佛者，是世尊，自然於未曾<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239012" n="0239012"/>聞之法，自現等覺聖諦，於彼得一切智性，於
<lb ed="N" n="0239a08"/>諸力自在。</p>
<lb ed="N" n="0239a09"/><p xml:id="pN43p0239a0901">佛者，依何義而爲佛？乃聖諦之覺者故是佛，爲生類之令悟者故是佛，依一切
<lb ed="N" n="0239a10"/>智性故是佛，依一切已見性故是佛，依他不能導性故是佛，依已脫性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239013" n="0239013"/>故是佛，依
<lb ed="N" n="0239a11"/>漏盡之類故是佛，依無依<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239014" n="0239014"/>之類故是佛，一向離貪故是佛，一向離瞋故是佛，一向
<lb ed="N" n="0239a12"/>離癡故是佛，一向無煩惱故是佛，行一行道<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239015" n="0239015"/>故是佛，使現等覺無上正等覺唯一者
<lb ed="N" n="0239a13"/>故是佛，覺不損而獲得覺故是佛。</p>
<lb ed="N" n="0239a14"/><p xml:id="pN43p0239a1401">云佛之此名，非母之所造，非父之所造，非兄弟之所造，非姊妹之所造，非厚
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0240a" n="0240a"/>
<lb ed="N" n="0240a01"/>友之所造，非親戚之所造，非沙門、婆羅門之所造，非諸天之所造，於此解脫之邊，
<lb ed="N" n="0240a02"/>諸佛世尊於菩提樹下，獲得一切智智而俱生眞實之語言，卽云是佛。</p>
<lb ed="N" n="0240a03"/><p xml:id="pN43p0240a0301">二九</p><p xml:id="pN43p0240a0303" cb:place="inline">「說法」，是自調伏之義，如義乃「如佛之所說」，自寂滅之義，如義乃「佛之所
<lb ed="N" n="0240a04"/>說」，自導涅槃之義，如義乃「如佛之所說」……乃至……令住於滅之義，如義乃「如
<lb ed="N" n="0240a05"/>佛之所說」。</p>
<lb ed="N" n="0240a06"/><p xml:id="pN43p0240a0601">「徧熟者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240016" n="0240016"/>」，云或居家，或出家。</p>
<lb ed="N" n="0240a07"/><p xml:id="pN43p0240a0701">「世」者，是蘊世、界世、處世、敗有世、敗生世、成有世、成生世、有一世，
<lb ed="N" n="0240a08"/>一切有情乃依食而住……乃至……有十八世，是十八界。</p>
<lb ed="N" n="0240a09"/><p xml:id="pN43p0240a0901"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.175"/>三〇</p><p xml:id="pN43p0240a0903" cb:place="inline">「照」者，自調伏之義現等覺如義光輝照此世，自寂止之義現等覺如義光輝照
<lb ed="N" n="0240a10"/>此世，自導般涅槃之義現等覺如義光輝照此世……乃至……令住於滅之義現等覺如
<lb ed="N" n="0240a11"/>義光輝照此世。</p>
<lb ed="N" n="0240a12"/><p xml:id="pN43p0240a1201">三一</p><p xml:id="pN43p0240a1203" cb:place="inline">「如月之離雲」者，煩惱猶如雲，聖智猶如月，比丘猶如月天子<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240017" n="0240017"/>，月以離雲、
<lb ed="N" n="0240a13"/>離霧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240018" n="0240018"/>、離煙、塵，脫羅睺之執障<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240019" n="0240019"/>光輝徧照，比丘亦脫一切煩惱光輝徧照，故云
<lb ed="N" n="0240a14"/>「離雲如月」。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0241a" n="0241a"/>
<lb ed="N" n="0241a01"/><p xml:id="pN43p0241a0101">以上是十三淸淨智。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0241a02"/>
<lb ed="N" n="0241a03"/>
<lb ed="N" n="0241a04"/>
<lb ed="N" n="0241a05"/>
<lb ed="N" n="0241a06"/>
<lb ed="N" n="0241a07"/>
<lb ed="N" n="0241a08"/>
<lb ed="N" n="0241a09"/>
<lb ed="N" n="0241a10"/>
<lb ed="N" n="0241a11"/>
<lb ed="N" n="0241a12"/>
<lb ed="N" n="0241a13"/>
<lb ed="N" n="0241a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0242a" n="0242a"/>
<lb ed="N" n="0242a01"/>
<lb ed="N" n="0242a02"/>
<lb ed="N" n="0242a03"/>
<lb ed="N" n="0242a04"/>
<lb ed="N" n="0242a05"/>
<lb ed="N" n="0242a06"/>
<lb ed="N" n="0242a07"/>
<lb ed="N" n="0242a08"/>
<lb ed="N" n="0242a09"/>
<lb ed="N" n="0242a10"/>
<lb ed="N" n="0242a11"/>
<lb ed="N" n="0242a12"/>
<lb ed="N" n="0242a13"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0243a" n="0243a"/>
<lb ed="N" n="0243a01"/>
<lb ed="N" n="0243a02"/>
<lb ed="N" n="0243a03"/>
<lb ed="N" n="0243a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第二誦品</cb:mulu><head>第二誦品</head>
<lb ed="N" n="0243a05"/><p xml:id="pN43p0243a0501">三二</p><p xml:id="pN43p0243a0503" cb:place="inline">如何是三十二作念智？</p>
<lb ed="N" n="0243a06"/><p xml:id="pN43p0243a0601">於此處比丘或往阿蘭若，或往樹下，或往空屋結跏趺坐，端正持身，普前令近
<lb ed="N" n="0243a07"/>住念。如斯或念入息，或念出息，長入息了知「我、長入息」，長出息了知「我、長出
<lb ed="N" n="0243a08"/>息」，短入息了知「我、短入息」，短出息了知「我、短出息」，當學「覺我、徧身入息」，
<lb ed="N" n="0243a09"/>當學「覺我、徧身出息」，當學「我、入息止身行」，當學「我、出息止身行」，當學「我、
<lb ed="N" n="0243a10"/>覺喜……乃至……我、覺樂〔……乃至……〕覺心行〔……乃至……〕止心行〔……
<lb ed="N" n="0243a11"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.176"/>乃至……〕覺心……乃至……令心歡喜〔……乃至……〕令心得定〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0243a12"/>令心解脫〔……乃至……〕觀無常〔……乃至……〕觀離貪〔……乃至……〕觀滅
<lb ed="N" n="0243a13"/>盡〔……乃至……〕我、入息觀定棄」，當學「我、出息觀定棄」。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0244a" n="0244a"/>
<lb ed="N" n="0244a01"/><p xml:id="pN43p0244a0101">三三</p><p xml:id="pN43p0244a0103" cb:place="inline">「此處」者，是於此見、此忍、此喜、此攝持、此法、此律、此法律、此敎、
<lb ed="N" n="0244a02"/>此梵行、此師敎，故云「此處」。</p>
<lb ed="N" n="0244a03"/><p xml:id="pN43p0244a0301">「比丘」者，或善異生，或有學之比丘，或法不動之阿羅漢。</p>
<lb ed="N" n="0244a04"/><p xml:id="pN43p0244a0401">「阿蘭若」者，出於門限<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244001" n="0244001"/>之外處皆是阿蘭若。</p>
<lb ed="N" n="0244a05"/><p xml:id="pN43p0244a0501">「樹下」者，爲比丘設座，或床、或小床、或褥、或筵、或皮片、或草敷具、或
<lb ed="N" n="0244a06"/>葉敷具、或藁敷具之處，比丘或徑行、或立、或坐、或臥。</p>
<lb ed="N" n="0244a07"/><p xml:id="pN43p0244a0701">「空」者，是居家或出家之不充滿。</p>
<lb ed="N" n="0244a08"/><p xml:id="pN43p0244a0801">「屋」者，是舍、半屋<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244002" n="0244002"/>、房、樓房、洞。</p>
<lb ed="N" n="0244a09"/><p xml:id="pN43p0244a0901">「結跏趺坐」者，是足盤跏趺而坐之事。</p>
<lb ed="N" n="0244a10"/><p xml:id="pN43p0244a1001">「端正持身」，正身善持立。</p>
<lb ed="N" n="0244a11"/><p xml:id="pN43p0244a1101">「令普前<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244003" n="0244003"/>近住念」，「普」是攝持之義，「前」是出離之義，「念」是近住之義，故
<lb ed="N" n="0244a12"/>云「令普前近住念」。</p>
<lb ed="N" n="0244a13"/><p xml:id="pN43p0244a1301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.177"/>三四</p><p xml:id="pN43p0244a1303" cb:place="inline">「念入息，或念出息」者，作念三十二行相。〔卽〕依長入息之力，了知心之一
<lb ed="N" n="0244a14"/>境性、無散亂者，則念近住，此念、此智而作念。依長出息之力心一境性……乃至
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0245a" n="0245a"/>
<lb ed="N" n="0245a01"/>……作念。依短入息之力心一境性……乃至……作念〔……乃至……〕觀定棄依入
<lb ed="N" n="0245a02"/>息之力〔……乃至……〕觀定棄依出息之力心一境性……乃至……作念。</p>
<lb ed="N" n="0245a03"/><p xml:id="pN43p0245a0301">三五</p><p xml:id="pN43p0245a0303" cb:place="inline">「長入息而了知『我、長入息』，長出息而了知『我、長出息』」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0245a04"/><p xml:id="pN43p0245a0401">於長時之類入息以長入息，於長時之類出息以長出息，於長時之類入出息以長
<lb ed="N" n="0245a05"/>入出息，於長時之類入出息以長入出息者志欲生。依志欲之力於長時之類入息以較
<lb ed="N" n="0245a06"/>前者更微細之長入息，依志欲之力於長時之類出息以較前者更微細之長出息，依志
<lb ed="N" n="0245a07"/>欲之力於長時之類入出息以較前者更微細之長入出息，依志欲之力於長時之類入出
<lb ed="N" n="0245a08"/>息以較前者更微細之長入出息者勝喜生。依勝喜之力於長時之類入息以較前者更微
<lb ed="N" n="0245a09"/>細之長入息，依勝喜之力於長時之類出息以較前者更微細之長出息，依勝喜之力於
<lb ed="N" n="0245a10"/>長時之類入出息以較前者更微細之長入出息者，由長入出息心退轉而捨住。如是依
<lb ed="N" n="0245a11"/>有九行相之長入出息身是近住，念是隨觀智，身之近住乃非念，念近住而自念，此
<lb ed="N" n="0245a12"/>念依此智隨觀此身，故曰「於身隨觀身〔卽〕是念處之修習」。</p>
<lb ed="N" n="0245a13"/><p xml:id="pN43p0245a1301"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.178"/>三六</p><p xml:id="pN43p0245a1303" cb:place="inline">「隨觀」者，如何而隨觀此身？由無常隨觀而不由常，由苦隨觀而不由樂，由
<lb ed="N" n="0245a14"/>無我隨觀而不由我，由厭惡而不歡喜，由離貪而不貪，令滅而不令集，定棄而不執
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0246a" n="0246a"/>
<lb ed="N" n="0246a01"/>取，由無常隨觀以斷常想，由苦隨觀以斷樂想，由無我隨觀以斷我想，厭惡以斷歡
<lb ed="N" n="0246a02"/>喜，離貪以斷貪，使滅以斷集，定棄以斷執取。如是而爲隨觀此身。</p>
<lb ed="N" n="0246a03"/><p xml:id="pN43p0246a0301">「修習」者，修習有四，依於其處生諸法不超越之義是修習，依諸根一味之義是
<lb ed="N" n="0246a04"/>修習，依彼所生精進促進之義是修習，依習之義是修習。</p>
<lb ed="N" n="0246a05"/><p xml:id="pN43p0246a0501">三七</p><p xml:id="pN43p0246a0503" cb:place="inline">依長入出息之力了知心之一境、無散亂者、是悟受之生、悟近住、悟滅，悟
<lb ed="N" n="0246a06"/>想之生、悟近住、悟滅，悟尋之生、悟近住、悟滅。</p>
<lb ed="N" n="0246a07"/><p xml:id="pN43p0246a0701">三八</p><p xml:id="pN43p0246a0703" cb:place="inline">如何而悟受之生，悟近住，悟滅？</p>
<lb ed="N" n="0246a08"/><p xml:id="pN43p0246a0801">如何而悟受之生？</p>
<lb ed="N" n="0246a09"/><p xml:id="pN43p0246a0901">「由無明之集而有受之集」，依緣之集之義而悟受之生，「由渴愛之集而有受之集」
<lb ed="N" n="0246a10"/>〔……乃至……〕「由業之集而有受之集」〔……乃至……〕「由觸之集而有受之集」，
<lb ed="N" n="0246a11"/>依緣集之義而悟受之生，見成相而悟受之集。如是而悟受之生。</p>
<lb ed="N" n="0246a12"/><p xml:id="pN43p0246a1201">如何而悟受之近住？</p>
<lb ed="N" n="0246a13"/><p xml:id="pN43p0246a1301">由無常作意而悟滅盡近住，由苦作意而悟怖畏近住，由無我作意而悟空性近住。
<lb ed="N" n="0246a14"/>如是而悟受之近住。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0247a" n="0247a"/>
<lb ed="N" n="0247a01"/><p xml:id="pN43p0247a0101">如何而悟受之滅？</p>
<lb ed="N" n="0247a02"/><p xml:id="pN43p0247a0201"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.179"/>「依無明之滅而有受之滅」，依緣滅之義悟受滅，「依渴愛之滅有受滅」〔……乃
<lb ed="N" n="0247a03"/>至……〕「依業之滅有受之滅」〔……乃至……〕「依觸之滅有受之滅」，依緣滅之義
<lb ed="N" n="0247a04"/>悟受滅，見壞相悟受滅。如是而悟受之滅。</p>
<lb ed="N" n="0247a05"/><p xml:id="pN43p0247a0501">如是而悟受之生、悟近住、悟滅。</p>
<lb ed="N" n="0247a06"/><p xml:id="pN43p0247a0601">三九</p><p xml:id="pN43p0247a0603" cb:place="inline">如何而悟想之生、悟近住、悟滅？</p>
<lb ed="N" n="0247a07"/><p xml:id="pN43p0247a0701">如何而悟想之生？</p>
<lb ed="N" n="0247a08"/><p xml:id="pN43p0247a0801">「由無明之集而有想之集」，依緣集之義悟想生，「由渴愛之集而……乃至……見
<lb ed="N" n="0247a09"/>成相悟想之生」。如是而悟想之生。</p>
<lb ed="N" n="0247a10"/><p xml:id="pN43p0247a1001">如何而悟想之近住？</p>
<lb ed="N" n="0247a11"/><p xml:id="pN43p0247a1101">由無常而作意……乃至……悟空性近住。如是而悟想之近住。</p>
<lb ed="N" n="0247a12"/><p xml:id="pN43p0247a1201">如何而悟想之滅？</p>
<lb ed="N" n="0247a13"/><p xml:id="pN43p0247a1301">「依無明之滅而有想之滅」……乃至……見壞相悟想之滅。如是而悟想之滅。</p>
<lb ed="N" n="0247a14"/><p xml:id="pN43p0247a1401">如是而悟想之生、悟近住、悟滅。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0248a" n="0248a"/>
<lb ed="N" n="0248a01"/><p xml:id="pN43p0248a0101">四〇</p><p xml:id="pN43p0248a0103" cb:place="inline">如何而悟尋之生、悟近住、悟滅？</p>
<lb ed="N" n="0248a02"/><p xml:id="pN43p0248a0201">如何而悟尋之生？</p>
<lb ed="N" n="0248a03"/><p xml:id="pN43p0248a0301">「由無明之集而有尋之集」，依緣集之義而悟尋之生，「由渴愛之集而……乃至
<lb ed="N" n="0248a04"/>……」見成相而悟尋之生。</p>
<lb ed="N" n="0248a05"/><p xml:id="pN43p0248a0501">如何悟尋之近住？</p>
<lb ed="N" n="0248a06"/><p xml:id="pN43p0248a0601">由無常而作意……乃至……悟空性近住。如是爲悟尋之近住。</p>
<lb ed="N" n="0248a07"/><p xml:id="pN43p0248a0701">如何而悟尋之滅？</p>
<lb ed="N" n="0248a08"/><p xml:id="pN43p0248a0801"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.180"/>「依無明之滅而有尋之滅」……乃至……見壞相而悟尋之滅。如是而悟尋之滅。</p>
<lb ed="N" n="0248a09"/><p xml:id="pN43p0248a0901">如是而悟尋之生、悟近住、悟滅。</p>
<lb ed="N" n="0248a10"/><p xml:id="pN43p0248a1001">四一</p><p xml:id="pN43p0248a1003" cb:place="inline">依長入出息之力了知心之一境性，無散亂者通達力了知攝〔五〕根行境……
<lb ed="N" n="0248a11"/>乃至……通達能力了知攝諸法行境。</p>
<lb ed="N" n="0248a12"/><p xml:id="pN43p0248a1201">攝五根者，如何而攝五根？</p>
<lb ed="N" n="0248a13"/><p xml:id="pN43p0248a1301">依勝解之義攝信根，依精勤之義攝精進根，依近住之義攝念根，依無散亂之義
<lb ed="N" n="0248a14"/>攝定根，依見之義攝慧根。此人於此所緣攝此五根，故云「攝五根」。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0249a" n="0249a"/>
<lb ed="N" n="0249a01"/><p xml:id="pN43p0249a0101">了知行境，此人之所緣是此人之行境，此人之所緣了知是此人之行境，此之人
<lb ed="N" n="0249a02"/>以慧了知。</p>
<lb ed="N" n="0249a03"/><p xml:id="pN43p0249a0301">等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249004" n="0249004"/>者，所緣之近住是等，心之無散亂是等，心之攝持是等，心之淸淨是等。</p>
<lb ed="N" n="0249a04"/><p xml:id="pN43p0249a0401">義者，無呵責之義、無煩惱之義、淸淨之義，是勝義。</p>
<lb ed="N" n="0249a05"/><p xml:id="pN43p0249a0501">通達者，通達所緣之近住，通達心無散亂之義，通達心攝持之義，通達心淸淨
<lb ed="N" n="0249a06"/>之義，故云「通達能力」。</p>
<lb ed="N" n="0249a07"/><p xml:id="pN43p0249a0701">四二</p><p xml:id="pN43p0249a0703" cb:place="inline">攝〔五〕力，如何而攝五力？</p>
<lb ed="N" n="0249a08"/><p xml:id="pN43p0249a0801">依於不信之不動義攝信力，依於懈怠之不動義攝精進力，依於放逸之不動義攝
<lb ed="N" n="0249a09"/>念力，依於掉擧之不動義攝定力，依於無明之不動義攝慧力。此人於此所緣攝此之
<lb ed="N" n="0249a10"/>〔五〕力，故云「攝此〔五〕力」。</p>
<lb ed="N" n="0249a11"/><p xml:id="pN43p0249a1101">了知行境……乃至……故云「通達能力」。</p>
<lb ed="N" n="0249a12"/><p xml:id="pN43p0249a1201"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.181"/>四三</p><p xml:id="pN43p0249a1203" cb:place="inline">攝〔七〕覺支，如何而爲攝〔七〕覺支？</p>
<lb ed="N" n="0249a13"/><p xml:id="pN43p0249a1301">依近住之義攝念覺支，依思擇之義攝擇法覺支，依精勤之義攝精進覺支，依徧
<lb ed="N" n="0249a14"/>滿之義攝喜覺支，依寂止之義攝輕安覺支，依無散亂之義攝定覺支，依簡擇之義攝
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0250a" n="0250a"/>
<lb ed="N" n="0250a01"/>捨覺支。此人於此所緣攝此之〔七〕覺支，故云「攝〔七〕覺支」。</p>
<lb ed="N" n="0250a02"/><p xml:id="pN43p0250a0201">了知行境，……乃至……故云「通達能力」。</p>
<lb ed="N" n="0250a03"/><p xml:id="pN43p0250a0301">四四</p><p xml:id="pN43p0250a0303" cb:place="inline">攝〔八聖〕道，如何而爲攝〔八聖〕道？</p>
<lb ed="N" n="0250a04"/><p xml:id="pN43p0250a0401">依見之義攝正見，依現前解之義攝正思惟，依攝受之義攝正語，依等起之義攝
<lb ed="N" n="0250a05"/>正業，依淸淨之義攝正命，依精勤之義攝正精進，依近住之義攝正念，依無散亂之
<lb ed="N" n="0250a06"/>義攝正定。此人於此緣攝八聖道，故云攝〔八聖〕道。</p>
<lb ed="N" n="0250a07"/><p xml:id="pN43p0250a0701">了知行境……乃至……故云「通達能力」。</p>
<lb ed="N" n="0250a08"/><p xml:id="pN43p0250a0801">四五</p><p xml:id="pN43p0250a0803" cb:place="inline">攝諸法，如何而攝諸法？</p>
<lb ed="N" n="0250a09"/><p xml:id="pN43p0250a0901">依增上之義攝〔五〕根，依不動之義攝〔五〕力，依出離之義攝〔七〕覺支，
<lb ed="N" n="0250a10"/>依因之義攝〔八聖〕道，依近住之義攝〔四〕念處，依勤之義攝〔四〕正勤，依神
<lb ed="N" n="0250a11"/>通之義攝〔四〕神足，依如之義攝〔四聖〕諦，依無散亂之義攝寂止，依觀之義攝
<lb ed="N" n="0250a12"/>正觀，依一味之義攝止觀，依不超越之義攝俱存，依律儀之義攝戒淸淨，依無散亂
<lb ed="N" n="0250a13"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.182"/>之義攝心淸淨，依見之義攝見淸淨，依解脫之義攝解脫，依通達之義攝明，依永捨
<lb ed="N" n="0250a14"/>之義攝解脫，依斷之義攝盡智，依止滅之義攝無生智，依根本之義攝志欲，依等起
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0251a" n="0251a"/>
<lb ed="N" n="0251a01"/>之義攝作意，依總攝之義攝觸，依等趣之義攝受，依現前之義攝定，依增上之義攝
<lb ed="N" n="0251a02"/>念，依其上之義攝慧，依堅固之義攝解脫，依盡際之義攝入不死涅槃。此人於此所
<lb ed="N" n="0251a03"/>緣攝此之諸法，故曰「攝諸法」。了知行境……乃至……故云「通達能力」。</p>
<lb ed="N" n="0251a04"/><p xml:id="pN43p0251a0401">四六</p><p xml:id="pN43p0251a0403" cb:place="inline">「『我、短入息』了知短入息『我、短出息』了知短出息」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0251a05"/><p xml:id="pN43p0251a0501">於短時之類入息以短入息，於短時之類出息以短出息，於短時之類入出息以短
<lb ed="N" n="0251a06"/>入出息，於短時之類入出息以短入出息者志欲生。依志欲之力於短時之類入息以較
<lb ed="N" n="0251a07"/>前者更微細短入息，依志欲之力於短時之類出息以較前者更微細短出息，依志欲之
<lb ed="N" n="0251a08"/>力於短時之類入出息以較前者更微細短入出息，依志欲之力於短時之類入出息以較
<lb ed="N" n="0251a09"/>前者更微細短入出息者勝喜生。依勝喜之力於短時之類入息以較前者更微細短入
<lb ed="N" n="0251a10"/>息，依勝喜之力於短時之類出息微細短出息，依勝喜之力於短時之類入出息以較前
<lb ed="N" n="0251a11"/>者更微細短入出息者，由短入出息心退轉而捨住。如是依有九行相短入出息身是近
<lb ed="N" n="0251a12"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.183"/>住，念是隨觀智，身之近住非念，念近住而亦〔自〕念，此念依此智隨觀此之身，
<lb ed="N" n="0251a13"/>故曰「於身隨觀身〔卽〕成爲念處之修習」。</p>
<lb ed="N" n="0251a14"/><p xml:id="pN43p0251a1401">四七</p><p xml:id="pN43p0251a1403" cb:place="inline">「隨觀」者，如何而隨觀此身？……乃至……如是而隨觀此身。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0252a" n="0252a"/>
<lb ed="N" n="0252a01"/><p xml:id="pN43p0252a0101">「修習」者，修習有四……乃至……依習之義是修習。</p>
<lb ed="N" n="0252a02"/><p xml:id="pN43p0252a0201">依短入出息之力了知心之一境性、無散亂者悟受之生……乃至……故云「通達能
<lb ed="N" n="0252a03"/>力」。</p>
<lb ed="N" n="0252a04"/><p xml:id="pN43p0252a0401">四八</p><p xml:id="pN43p0252a0403" cb:place="inline">「當學『我、入息覺徧身』，當學『我、出息覺徧身』」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0252a05"/><p xml:id="pN43p0252a0501">身者，身有二，是名身與色身。</p>
<lb ed="N" n="0252a06"/><p xml:id="pN43p0252a0601">如何是名身？是名受、想、思、觸、作意、名、名身、及〔其他〕心行者，此
<lb ed="N" n="0252a07"/>是名身。</p>
<lb ed="N" n="0252a08"/><p xml:id="pN43p0252a0801">如何是色身？是名四大、四大所造色、入息、出息、因相、合、及其他身行者，
<lb ed="N" n="0252a09"/>此是色身。</p>
<lb ed="N" n="0252a10"/><p xml:id="pN43p0252a1001">四九</p><p xml:id="pN43p0252a1003" cb:place="inline">如何而了悟此身？</p>
<lb ed="N" n="0252a11"/><p xml:id="pN43p0252a1101">依長入息之力了知心一境性、無散亂者是念近住，依此念、此智了悟此身。依
<lb ed="N" n="0252a12"/>長出息之力……乃至……依短入息之力……乃至……依短出息之力了知心一境性、
<lb ed="N" n="0252a13"/>無散亂者是念近住，依此念、此智了悟此身。傾心者了悟此身，知者了悟此身，見
<lb ed="N" n="0252a14"/>者了悟此身，觀察者了悟此身，攝持心者了悟此身，以信勝解者了悟此身，精勤精
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0253a" n="0253a"/>
<lb ed="N" n="0253a01"/>進者了悟此身，使近住念者了悟此身，令得定心者了悟此身，以慧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253005" n="0253005"/>了知者了悟此
<lb ed="N" n="0253a02"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.184"/>身，證知所證知者了悟此身，徧知所徧知者了悟此身，斷所斷者了悟此身，修習所
<lb ed="N" n="0253a03"/>修者了悟此身，現證所證者了悟此身。如是而了悟此身。依入出息若覺徧身者身是
<lb ed="N" n="0253a04"/>近住，念是隨觀智，身之近住非念，念爲近住而〔自〕念，依此念、此智隨觀此身，
<lb ed="N" n="0253a05"/>故曰「於身隨觀身〔卽〕是念處之修習」。</p>
<lb ed="N" n="0253a06"/><p xml:id="pN43p0253a0601">五〇</p><p xml:id="pN43p0253a0603" cb:place="inline">「隨觀」者，如何而隨觀此身？……乃至……如是而隨觀此之身。</p>
<lb ed="N" n="0253a07"/><p xml:id="pN43p0253a0701">「修習」者，修習有四……乃至……依習之義是修習。</p>
<lb ed="N" n="0253a08"/><p xml:id="pN43p0253a0801">於入出息覺徧身依律儀之義是戒淸淨，依無散亂之義是心淸淨，依見之義是見
<lb ed="N" n="0253a09"/>淸淨。於此處律儀之義此是增上戒學，於此處無散亂之義此是增上心學，於此處見
<lb ed="N" n="0253a10"/>之義此是增上慧學。傾心學此三學，知而學……乃至……學現證所證。</p>
<lb ed="N" n="0253a11"/><p xml:id="pN43p0253a1101">依入出息之力覺徧身，了知心一境性、無散亂者是悟受之生……〔乃至〕……
<lb ed="N" n="0253a12"/>故云「通達能力」。</p>
<lb ed="N" n="0253a13"/><p xml:id="pN43p0253a1301">五一</p><p xml:id="pN43p0253a1303" cb:place="inline">「當學『我入息止身行』，當學『我出息止身行』」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0253a14"/><p xml:id="pN43p0253a1401">如何是身行？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0254a" n="0254a"/>
<lb ed="N" n="0254a01"/><p xml:id="pN43p0254a0101">長入息是身行，此法是身繫、身行，學令止滅、令寂靜此身行。長出息是身〔行〕
<lb ed="N" n="0254a02"/>……乃至……學令寂靜。短入息〔……乃至……〕短出息〔……乃至……〕入息覺
<lb ed="N" n="0254a03"/>徧身〔……乃至……〕出息覺徧身是身〔行〕……乃至……學令寂靜。</p>
<lb ed="N" n="0254a04"/><p xml:id="pN43p0254a0401"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.185"/>如是依身行於身有來屈、往屈、等屈、極屈、動轉、震動、震、動，而當學「我
<lb ed="N" n="0254a05"/>入息止身行」，當學「我出息止身行」。如是依身行於身無有來屈、往屈、等屈、極屈、
<lb ed="N" n="0254a06"/>動轉、震動、震、動，而當學「我、入息止身行」，當學「我、出息止身行」。</p>
<lb ed="N" n="0254a07"/><p xml:id="pN43p0254a0701">實如是而當學「我入息止身行」，當學「我出息止身行」，如是而無得風之顯現，
<lb ed="N" n="0254a08"/>無入出息之顯現，無入出息念之顯現，無入出息念定之顯現，無有聰明而入此定及
<lb ed="N" n="0254a09"/>出定。〔又〕實如是而當學「我入息止身行」，當學「我出息止身行」，如是而有得風之
<lb ed="N" n="0254a10"/>顯現，有入出息之顯現，有入出息念之顯現，有入出息念定之顯現，有聰明而入此
<lb ed="N" n="0254a11"/>定及出〔定〕。</p>
<lb ed="N" n="0254a12"/><p xml:id="pN43p0254a1201">以何爲譬喩？譬如撞鐘初轉麤聲，善持、善作意、善考量麤聲之因相，麤聲已
<lb ed="N" n="0254a13"/>滅後，亦轉細聲，善持、善作意、善考量細聲之因相，細聲已滅後，亦依所緣細聲
<lb ed="N" n="0254a14"/>之因相心轉。如是於初亦轉麤入出息，善持、善作意、善考量麤入出息之因相，麤
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0255a" n="0255a"/>
<lb ed="N" n="0255a01"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.186"/>入出息已滅後，亦轉細入出息，善持、善作意、善考量細入出息之因相，細聲已滅
<lb ed="N" n="0255a02"/>後，亦依所緣細入出息之因相而心不散亂。如是有得風之顯現……乃至……有入出
<lb ed="N" n="0255a03"/>息念定之顯現，聰明而有入此定及出〔定〕。入出息止身心時，身是近住，念是隨觀
<lb ed="N" n="0255a04"/>智……乃至……故曰，「於身隨觀身〔卽〕念處之修習」。</p>
<lb ed="N" n="0255a05"/><p xml:id="pN43p0255a0501">五二</p><p xml:id="pN43p0255a0503" cb:place="inline">「隨觀」者，如何隨觀此之身？……乃至……如是而隨觀此身。「修習」者，修
<lb ed="N" n="0255a06"/>習有四……乃至……依習之義是修習。</p>
<lb ed="N" n="0255a07"/><p xml:id="pN43p0255a0701">於止身行之入出息依律儀之義是戒淸淨，依無散亂之義是心淸淨，依見之義是
<lb ed="N" n="0255a08"/>見淸淨。於此處律義之義此是增上戒學，於此處無散亂之義此是增上心學，於此處
<lb ed="N" n="0255a09"/>見之義此是增上慧學。傾心學此三學……乃至……現證學所證。</p>
<lb ed="N" n="0255a10"/><p xml:id="pN43p0255a1001">依入出息止身行之力了知心之一境性、無散亂者是悟受之生……乃至……故云
<lb ed="N" n="0255a11"/>「通達能力」。</p>
<lb ed="N" n="0255a12"/><p xml:id="pN43p0255a1201">於隨觀智有八，於近住隨念有八，於身隨觀身四經事<anchor xml:id="nkr_note_orig_0255006" n="0255006"/>。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0255a13"/>
<lb ed="N" n="0255a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0256a" n="0256a"/>
<lb ed="N" n="0256a01"/>
<lb ed="N" n="0256a02"/>
<lb ed="N" n="0256a03"/>
<lb ed="N" n="0256a04"/>
<lb ed="N" n="0256a05"/>
<lb ed="N" n="0256a06"/>
<lb ed="N" n="0256a07"/>
<lb ed="N" n="0256a08"/>
<lb ed="N" n="0256a09"/>
<lb ed="N" n="0256a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第三誦品</cb:mulu><head>第三誦品</head>
<lb ed="N" n="0256a11"/><p xml:id="pN43p0256a1101">五三</p><p xml:id="pN43p0256a1103" cb:place="inline">當學「我入息覺喜」、當學「我出息覺喜」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0256a12"/><p xml:id="pN43p0256a1201">如何是喜？</p>
<lb ed="N" n="0256a13"/><p xml:id="pN43p0256a1301">依長入息之力了知心之一境性、無散亂者喜喜生……乃至……依長出息之力
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0257a" n="0257a"/>
<lb ed="N" n="0257a01"/>〔……乃至……〕依短入息之力〔……乃至……〕依短出息之力〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0257a02"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.187"/>依入息力覺徧身〔……乃至……〕依出息力覺徧身〔……乃至……〕依入息力止身
<lb ed="N" n="0257a03"/>行〔……乃至……〕依出息力止身行了知心之一境性、無散亂者喜喜生，卽於心有
<lb ed="N" n="0257a04"/>喜喜、喜悅、極喜、悅、極悅、歡喜、最喜、如意，此爲喜。</p>
<lb ed="N" n="0257a05"/><p xml:id="pN43p0257a0501">五四</p><p xml:id="pN43p0257a0503" cb:place="inline">如何而了悟此之喜？</p>
<lb ed="N" n="0257a06"/><p xml:id="pN43p0257a0601">依長入息之力了知心一境性、無散亂者是念近住，依此念、此智了悟此之喜。
<lb ed="N" n="0257a07"/>依長出息之力……乃至……依出息之力止身行了知心之一境性、無散亂者是念近
<lb ed="N" n="0257a08"/>住，依此念、此智了悟此之喜。傾心者了悟此之喜，知者〔……乃至……〕見者〔……
<lb ed="N" n="0257a09"/>乃至……〕觀察者〔……乃至……〕攝持心者〔……乃至……〕以信勝解者〔……
<lb ed="N" n="0257a10"/>乃至……〕精勤精進者〔……乃至……〕使近住念者〔……乃至……〕使得定心者
<lb ed="N" n="0257a11"/>〔……乃至……〕以慧了知者〔……乃至……〕證知所證知者〔……乃至……〕徧
<lb ed="N" n="0257a12"/>知所徧知者〔……乃至……〕斷所斷者〔……乃至……〕修習所修者〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0257a13"/>現證所證者了悟此之喜。如是而爲了悟此之喜。依入出息覺喜之力受是近住，念是
<lb ed="N" n="0257a14"/>隨觀智，受之近住非念，念是近住而〔自〕念，依此念、此智隨觀此之受，故曰「於
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0258a" n="0258a"/>
<lb ed="N" n="0258a01"/>受隨觀受〔卽〕是念處之修習。」</p>
<lb ed="N" n="0258a02"/><p xml:id="pN43p0258a0201">「隨觀」者，如何而隨觀此之受？……乃至……如是而隨觀此之受。</p>
<lb ed="N" n="0258a03"/><p xml:id="pN43p0258a0301">「修習」者，修習有四……乃至……依習之義是修習。</p>
<lb ed="N" n="0258a04"/><p xml:id="pN43p0258a0401">於入出息覺喜依律儀之義是戒淸淨……乃至……依入出息覺喜之力了知心之一
<lb ed="N" n="0258a05"/>境性、無散亂者……〔乃至〕……故云「通達能力」。</p>
<lb ed="N" n="0258a06"/><p xml:id="pN43p0258a0601">五五</p><p xml:id="pN43p0258a0603" cb:place="inline">當學「我入息覺樂」、當學「我出息覺樂」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0258a07"/><p xml:id="pN43p0258a0701"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.188"/>「樂」者，樂有二，是身樂與心樂。</p>
<lb ed="N" n="0258a08"/><p xml:id="pN43p0258a0801">如何是身樂？身悅、身樂、身觸所生之悅、樂之所受、身觸所生之悅、樂之受，
<lb ed="N" n="0258a09"/>此是身樂。</p>
<lb ed="N" n="0258a10"/><p xml:id="pN43p0258a1001">如何是心樂？心悅、心樂、心觸所生之悅、樂之所受、心觸所生之悅、樂之受，
<lb ed="N" n="0258a11"/>此是心樂。</p>
<lb ed="N" n="0258a12"/><p xml:id="pN43p0258a1201">如何而了悟此之樂？依長入息之力……乃至……現證所證者了悟此之樂。如是
<lb ed="N" n="0258a13"/>而了悟此之樂。依入出息之力覺樂之受……乃至……依此之智隨觀此之受，故曰「於
<lb ed="N" n="0258a14"/>受隨觀受〔卽〕念處之修習」。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0259a" n="0259a"/>
<lb ed="N" n="0259a01"/><p xml:id="pN43p0259a0101">「隨觀」者，如何而隨觀此之受？……乃至……如是而隨觀此之受。</p>
<lb ed="N" n="0259a02"/><p xml:id="pN43p0259a0201">「修習」者，修習有四……乃至……依習之義是修習。</p>
<lb ed="N" n="0259a03"/><p xml:id="pN43p0259a0301">在入出息覺樂依律儀之義是戒淸淨……乃至……故云「通達能力」。</p>
<lb ed="N" n="0259a04"/><p xml:id="pN43p0259a0401">五六</p><p xml:id="pN43p0259a0403" cb:place="inline">「當學『我入息覺心行』、當學『我出息覺心行』」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0259a05"/><p xml:id="pN43p0259a0501">如何是心行？</p>
<lb ed="N" n="0259a06"/><p xml:id="pN43p0259a0601">依長入息之力想、受是心〔行〕，此法是心繫、心行，依長出息之力……乃至……
<lb ed="N" n="0259a07"/>依出息之力覺樂想、受是心〔行〕，此法是心繫、心行。如是是心行。</p>
<lb ed="N" n="0259a08"/><p xml:id="pN43p0259a0801">如何了悟此心行？</p>
<lb ed="N" n="0259a09"/><p xml:id="pN43p0259a0901"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.189"/>依長入息之力……乃至……現證所證者了悟此心行。如是而了悟此心行。依入
<lb ed="N" n="0259a10"/>出息之力覺心行之受……乃至……依此之智隨觀此之受，故曰「於受隨觀受〔卽〕念
<lb ed="N" n="0259a11"/>處之修習」。</p>
<lb ed="N" n="0259a12"/><p xml:id="pN43p0259a1201">「隨觀」者，如何而隨觀此之受……乃至……如是而隨觀此之受。</p>
<lb ed="N" n="0259a13"/><p xml:id="pN43p0259a1301">「修習」者，修習有四……乃至……依習之義是修習。</p>
<lb ed="N" n="0259a14"/><p xml:id="pN43p0259a1401">於入出息覺心行依律儀之義是戒淸淨……乃至……故云「通達能力」。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0260a" n="0260a"/>
<lb ed="N" n="0260a01"/><p xml:id="pN43p0260a0101">五七</p><p xml:id="pN43p0260a0103" cb:place="inline">「當學『我入息止心行』、當學『我出息止心行』」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0260a02"/><p xml:id="pN43p0260a0201">如何是心行？</p>
<lb ed="N" n="0260a03"/><p xml:id="pN43p0260a0301">依長入息之力想、受是心行，此法是心繫、心行，學令止滅此心行令寂靜。依
<lb ed="N" n="0260a04"/>長出息之力……乃至……依出息之力覺心行之想、受是心〔行〕，此法是心繫、心行，
<lb ed="N" n="0260a05"/>學令止滅此心行令寂靜。</p>
<lb ed="N" n="0260a06"/><p xml:id="pN43p0260a0601">依入出息之力止心行，受是……乃至……依此智隨觀此之受，故曰「於受隨觀受
<lb ed="N" n="0260a07"/>〔卽〕念處之修習」。</p>
<lb ed="N" n="0260a08"/><p xml:id="pN43p0260a0801">「隨觀」者，如何而隨觀此之受？……乃至……如是而隨觀此之受。</p>
<lb ed="N" n="0260a09"/><p xml:id="pN43p0260a0901">「修習」者，修習有四……乃至……依習之義是修習。</p>
<lb ed="N" n="0260a10"/><p xml:id="pN43p0260a1001">於入出息止心行依律儀之義是戒淸淨……乃至……故云「通達能力」。</p>
<lb ed="N" n="0260a11"/><p xml:id="pN43p0260a1101">於隨觀智有八，於近住隨念有八，於於受隨觀受有四經事。</p>
<lb ed="N" n="0260a12"/><p xml:id="pN43p0260a1201">五八</p><p xml:id="pN43p0260a1203" cb:place="inline">「當學『我入息覺心』、當學『我出息覺心』」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0260a13"/><p xml:id="pN43p0260a1301">如何是此心？</p>
<lb ed="N" n="0260a14"/><p xml:id="pN43p0260a1401">依長入息之力是識心、心、意、意所、實心、白心、意、意處、意根、識、識
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0261a" n="0261a"/>
<lb ed="N" n="0261a01"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.190"/>蘊、意念<anchor xml:id="nkr_note_orig_0261001" n="0261001"/>、識界。依長出息之力……乃至……依出息之力止心行是識心、心、意、
<lb ed="N" n="0261a02"/>意所、實心、白心、意、意處、意根、識、識蘊、意念、識界。此是心。</p>
<lb ed="N" n="0261a03"/><p xml:id="pN43p0261a0301">如何而了悟此心？依長入息之力……乃至……現證所證者了悟此心。如是而了
<lb ed="N" n="0261a04"/>悟此心。依入出息之力覺心之識心……乃至……故曰「於心隨觀心〔卽〕念處之修
<lb ed="N" n="0261a05"/>習」。</p>
<lb ed="N" n="0261a06"/><p xml:id="pN43p0261a0601">「隨觀」者，如何而隨觀此心？……乃至……如是而隨觀此心。</p>
<lb ed="N" n="0261a07"/><p xml:id="pN43p0261a0701">「修習」者，修習有四……乃至……依習之義是修習。</p>
<lb ed="N" n="0261a08"/><p xml:id="pN43p0261a0801">於入出息覺心依律儀之義是戒淸淨……乃至……故云「通達能力」。</p>
<lb ed="N" n="0261a09"/><p xml:id="pN43p0261a0901">五九</p><p xml:id="pN43p0261a0903" cb:place="inline">「當學『我入息使心歡喜』、當學『我出息令心歡喜』」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0261a10"/><p xml:id="pN43p0261a1001">如何心之歡喜？依長入息之力……乃至……依出息之力覺心了知心之一境性、
<lb ed="N" n="0261a11"/>無散亂者心之歡喜生，卽於心有心之喜悅、極喜、悅、極悅、歡喜、最喜、如意，
<lb ed="N" n="0261a12"/>此是心之歡喜。</p>
<lb ed="N" n="0261a13"/><p xml:id="pN43p0261a1301">依入出息之力令心歡喜之識心……乃至……故曰「於心隨觀心〔卽〕念處之修
<lb ed="N" n="0261a14"/>習」。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0262a" n="0262a"/>
<lb ed="N" n="0262a01"/><p xml:id="pN43p0262a0101">「隨觀」者，……乃至……如是而隨觀心。</p>
<lb ed="N" n="0262a02"/><p xml:id="pN43p0262a0201">「修習」者，……乃至……故云「通達能力」。</p>
<lb ed="N" n="0262a03"/><p xml:id="pN43p0262a0301">六〇</p><p xml:id="pN43p0262a0303" cb:place="inline">「當學『我入息令心得定』、當學『我出息令心得定』」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0262a04"/><p xml:id="pN43p0262a0401"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.191"/>如何是定？依長入息之力心之一境性、無散亂是定，依長出息之力心之一境性、
<lb ed="N" n="0262a05"/>無散亂是定〔……乃至……〕依入息之力令心得定……乃至……依出息之力令心得
<lb ed="N" n="0262a06"/>定心之一境性、無散亂是定，卽心之住、止住、安住、不亂、無散亂、意不亂、寂
<lb ed="N" n="0262a07"/>止、定根、定力、正定，此是定。</p>
<lb ed="N" n="0262a08"/><p xml:id="pN43p0262a0801">依入出息之力令心得定之識心……乃至……故曰「於心隨觀心〔卽〕念處之修
<lb ed="N" n="0262a09"/>習」。</p>
<lb ed="N" n="0262a10"/><p xml:id="pN43p0262a1001">「隨觀」者，……乃至……如是而隨觀此心。</p>
<lb ed="N" n="0262a11"/><p xml:id="pN43p0262a1101">「修習」者，……乃至……故云「通達能力」。</p>
<lb ed="N" n="0262a12"/><p xml:id="pN43p0262a1201">六一</p><p xml:id="pN43p0262a1203" cb:place="inline">「當學『我入息令心解脫』、當學『我出息令心解脫』」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0262a13"/><p xml:id="pN43p0262a1301">當學「我入息令心由貪解脫」，當學「我出息令心由貪解脫」，當學「我入息令心由
<lb ed="N" n="0262a14"/>瞋解脫」，當學「我出息令心由瞋解脫」，當學「我入息令心由癡解脫」，當學「我出息
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0263a" n="0263a"/>
<lb ed="N" n="0263a01"/>令心由癡解脫」。當學……乃至……令心由慢解脫〔……乃至……〕令心由見解脫
<lb ed="N" n="0263a02"/>〔……乃至……〕令心由疑解脫〔……乃至……〕令心由惛眠解脫〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0263a03"/>令心由掉擧解脫〔……乃至……〕使心由無慚解脫〔……乃至……〕當學「我入息令
<lb ed="N" n="0263a04"/>心由無愧解脫」，當學「我出息令心由無愧解脫」。</p>
<lb ed="N" n="0263a05"/><p xml:id="pN43p0263a0501">依入出息之力令心解脫之識心……乃至……故云「通達能力」。</p>
<lb ed="N" n="0263a06"/><p xml:id="pN43p0263a0601">隨觀智有八，近住隨念有八，於心隨觀心有四經事。</p>
<lb ed="N" n="0263a07"/><p xml:id="pN43p0263a0701">六二</p><p xml:id="pN43p0263a0703" cb:place="inline">「當學『我入息觀無常』、當學『我出息觀無常』」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0263a08"/><p xml:id="pN43p0263a0801">「無常」者，如何是無常？五蘊是無常。此依何之義是無常？依生滅之義是無常。</p>
<lb ed="N" n="0263a09"/><p xml:id="pN43p0263a0901">見五蘊之生者以見幾何之相？見滅者以見幾何之相，見生滅者以見幾何之相？</p>
<lb ed="N" n="0263a10"/><p xml:id="pN43p0263a1001"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.192"/>見五蘊之生者以見二十五相，見五蘊之滅者以見二十五相，見五蘊之生滅者以
<lb ed="N" n="0263a11"/>見如是之五十相。</p>
<lb ed="N" n="0263a12"/><p xml:id="pN43p0263a1201">當學「我入息於色觀無常」、當學「我出息於色觀無常」、當學〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0263a13"/>於受〔……乃至……〕於想〔……乃至……〕於行〔……乃至……〕於識〔……乃
<lb ed="N" n="0263a14"/>至……〕於眼……乃至……「我入息於老死觀無常」……乃至「……出息於老死觀無常」。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0264a" n="0264a"/>
<lb ed="N" n="0264a01"/><p xml:id="pN43p0264a0101">依入出息之力觀無常之法……乃至……故曰「於法隨觀法〔卽〕念處之修習」。</p>
<lb ed="N" n="0264a02"/><p xml:id="pN43p0264a0201">「隨觀」者，……乃至……故云「通達能力」。</p>
<lb ed="N" n="0264a03"/><p xml:id="pN43p0264a0301">六三</p><p xml:id="pN43p0264a0303" cb:place="inline">「當學『我入息觀離貪』、當學『我出息觀離貪』」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0264a04"/><p xml:id="pN43p0264a0401">於色見過患於色之離貪，生志欲勝解信而善攝持其心，當學「我入息於色觀離
<lb ed="N" n="0264a05"/>貪」，當學「我出息於色觀離貪」。於受……乃至……於老死見過患，於老死之離貪，
<lb ed="N" n="0264a06"/>生志欲勝解信而善攝持其心，當學「我入息……乃至……出息於老死觀離貪」。</p>
<lb ed="N" n="0264a07"/><p xml:id="pN43p0264a0701">依入出息觀離貪之法……乃至……故云「通達能力」。</p>
<lb ed="N" n="0264a08"/><p xml:id="pN43p0264a0801">六四</p><p xml:id="pN43p0264a0803" cb:place="inline">「當學『我入息觀滅盡』、當學『我出息觀滅盡』」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0264a09"/><p xml:id="pN43p0264a0901">於色見過患於色之滅盡，生志欲勝解信而善攝持其心，當學「我入息於色觀滅
<lb ed="N" n="0264a10"/>盡」、當學「我出息於色觀滅盡」。於受……乃至……於老死見過患於<anchor xml:id="nkr_note_orig_0264002" n="0264002"/>老死之滅盡生
<lb ed="N" n="0264a11"/>志欲勝解信而善攝持其心，當學「我入息……乃至……應出息於老死觀滅盡」。</p>
<lb ed="N" n="0264a12"/><p xml:id="pN43p0264a1201">六五</p><p xml:id="pN43p0264a1203" cb:place="inline">依幾何之行相於無明有過患？依幾何之行相無明滅？</p>
<lb ed="N" n="0264a13"/><p xml:id="pN43p0264a1301">依五行相於無明有過患，依八行相無明滅。</p>
<lb ed="N" n="0264a14"/><p xml:id="pN43p0264a1401"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.193"/>依如何五行相於無明有過患？依無常之義於無明有過患，依苦之義於無明有過
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0265a" n="0265a"/>
<lb ed="N" n="0265a01"/>患，依無我之義於無明有過患，依煩熱之義於無明有過患，依變壞之義於無明有過
<lb ed="N" n="0265a02"/>患，如是依五行相於無明有過患。</p>
<lb ed="N" n="0265a03"/><p xml:id="pN43p0265a0301">依如何八行相無明滅？依因緣滅而無明滅，依集滅而無明滅，依生滅而無明滅，
<lb ed="N" n="0265a04"/>依有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0265003" n="0265003"/>滅而無明滅，依因滅而無明滅，依緣滅而無明滅，依智生而無明滅，依滅盡
<lb ed="N" n="0265a05"/>近住而無明滅。如是依八行相而無明滅。</p>
<lb ed="N" n="0265a06"/><p xml:id="pN43p0265a0601">如是依五行相見無明之過患，如是依八行相於無明之滅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0265004" n="0265004"/>生志欲勝解信而善攝
<lb ed="N" n="0265a07"/>持其心，當學「我入息……乃至……出息於無明觀滅盡」。</p>
<lb ed="N" n="0265a08"/><p xml:id="pN43p0265a0801">六六</p><p xml:id="pN43p0265a0803" cb:place="inline">依幾何之行相於行有過患？依幾何之行相行滅？……乃至……依幾何之行相
<lb ed="N" n="0265a09"/>於識有過患？依幾何之行相識滅？……乃至……依幾何之行相於名色有過患？依幾
<lb ed="N" n="0265a10"/>何之行相名色滅？……乃至……依幾何之行相於六處有過患，依幾何之行相六處
<lb ed="N" n="0265a11"/>滅？……乃至……依幾何之行相於觸有過患？依幾何之行相觸滅？……乃至……依
<lb ed="N" n="0265a12"/>幾何之行相於受有過患？依幾何之行相受滅？……乃至……依幾何之行相於渴愛有
<lb ed="N" n="0265a13"/>過患？依幾何之行相渴愛滅？……乃至……依幾何之行相於取有過患？……乃至
<lb ed="N" n="0265a14"/>……依幾何之行相取滅……乃至……依幾何之行相於有有過患？依幾何之行相有滅
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0266a" n="0266a"/>
<lb ed="N" n="0266a01"/>……乃至……依幾何之行相於生有過患？依幾何之行相生滅？……乃至……行相於
<lb ed="N" n="0266a02"/>老死有過患？依幾何之行相老死滅？</p>
<lb ed="N" n="0266a03"/><p xml:id="pN43p0266a0301">依五行相於老死有過患，依八行相而老死滅。</p>
<lb ed="N" n="0266a04"/><p xml:id="pN43p0266a0401"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.194"/>依如何五行相於老死有過患？依無常之義於老死有過患，依苦之義……乃至
<lb ed="N" n="0266a05"/>……依變壞義於老死有過患。如是依五行相於老死有過患。</p>
<lb ed="N" n="0266a06"/><p xml:id="pN43p0266a0601">依如何八行相而老死滅？依因緣滅而老死滅，依集滅……乃至……依滅盡近住
<lb ed="N" n="0266a07"/>而老死滅。如是依八行相而老死滅。</p>
<lb ed="N" n="0266a08"/><p xml:id="pN43p0266a0801">如是依五行相見老死之過患，如是依八行相於老死之滅，生志欲勝解信而善攝
<lb ed="N" n="0266a09"/>持其心，當學「我入息……乃至……出息於老死觀滅盡」。</p>
<lb ed="N" n="0266a10"/><p xml:id="pN43p0266a1001">依觀滅盡入出息力，法……乃至……故云「通達能力」。</p>
<lb ed="N" n="0266a11"/><p xml:id="pN43p0266a1101">六七</p><p xml:id="pN43p0266a1103" cb:place="inline">「當學『我入息觀定棄』、當學『我出息觀定棄』」者如何？</p>
<lb ed="N" n="0266a12"/><p xml:id="pN43p0266a1201">「定棄」者，定棄有二，是永捨定棄與躍進定棄。云「永捨色」是永捨定棄，云「於
<lb ed="N" n="0266a13"/>色滅涅槃心躍進」是躍進定棄，當學「我入息……乃至……出息觀定棄」。云「永捨受
<lb ed="N" n="0266a14"/>……乃至……老死」是永捨定棄，云「於老死滅涅槃心躍進」是躍進定棄，當學「我入
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0267a" n="0267a"/>
<lb ed="N" n="0267a01"/>息……乃至……出息於老死觀定棄」。</p>
<lb ed="N" n="0267a02"/><p xml:id="pN43p0267a0201">依入出息之力觀定棄，法……乃至……故云「通達能力」。</p>
<lb ed="N" n="0267a03"/><p xml:id="pN43p0267a0301">於隨觀智有八，於近住隨念有八，於法隨觀法有四經事。</p>
<lb ed="N" n="0267a04"/><p xml:id="pN43p0267a0401">以上是三十二作念智。</p>
<lb ed="N" n="0267a05"/><p xml:id="pN43p0267a0501">六八</p><p xml:id="pN43p0267a0503" cb:place="inline">如何是二十四定力智？</p>
<lb ed="N" n="0267a06"/><p xml:id="pN43p0267a0601">依長入息心之一境性、無散亂是定……乃至……依出息之力令心解脫心之一境
<lb ed="N" n="0267a07"/>性、無散亂是定。</p>
<lb ed="N" n="0267a08"/><p xml:id="pN43p0267a0801">如是是二十四定力智。</p>
<lb ed="N" n="0267a09"/><p xml:id="pN43p0267a0901">如何是七十二正觀力智？</p>
<lb ed="N" n="0267a10"/><p xml:id="pN43p0267a1001"><ref cRef="PTS.Paṭis.1.195"/>由無常而長入息依隨觀義而有正觀，由苦而長入息依隨觀義而有正觀，由無我
<lb ed="N" n="0267a11"/>而長入息依隨觀義而有正觀。由無常而長出息……乃至……由無我而長出息依隨觀
<lb ed="N" n="0267a12"/>義而有正觀……乃至……令心解脫由無我而入息……乃至……出息依隨觀之義而有
<lb ed="N" n="0267a13"/>正觀。</p>
<lb ed="N" n="0267a14"/><p xml:id="pN43p0267a1401">如是是七十二正觀力智。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0268a" n="0268a"/>
<lb ed="N" n="0268a01"/><p xml:id="pN43p0268a0101">如何是八厭惡智？</p>
<lb ed="N" n="0268a02"/><p xml:id="pN43p0268a0201">云「觀無常如實知見入息」是厭惡智，云「觀無常如實知見出息」是厭惡智……乃
<lb ed="N" n="0268a03"/>至……云「觀定棄如實知見入息」是厭惡智，云「觀定棄如實知見出息」是厭惡智。</p>
<lb ed="N" n="0268a04"/><p xml:id="pN43p0268a0401">如是是八厭惡智。</p>
<lb ed="N" n="0268a05"/><p xml:id="pN43p0268a0501">如何是八厭惡隨順智？</p>
<lb ed="N" n="0268a06"/><p xml:id="pN43p0268a0601">於入息觀無常怖畏近住之慧是厭惡隨順智，於出息觀無常怖畏近住之慧是厭惡
<lb ed="N" n="0268a07"/>隨順智……乃至……於入息觀定棄怖畏近住之慧是厭惡隨順智，於出息觀定棄怖畏
<lb ed="N" n="0268a08"/>近住之慧是厭惡隨順智。</p>
<lb ed="N" n="0268a09"/><p xml:id="pN43p0268a0901">如是是八厭惡隨順智。</p>
<lb ed="N" n="0268a10"/><p xml:id="pN43p0268a1001">如何是八厭惡止滅智？</p>
<lb ed="N" n="0268a11"/><p xml:id="pN43p0268a1101">觀無常而簡擇停止入息之慧是厭惡止滅智，觀無常而簡擇停止出息之慧是厭惡
<lb ed="N" n="0268a12"/>止滅智……乃至……觀定棄而簡擇停止入息之慧是厭惡止滅智，觀定棄而簡擇停止
<lb ed="N" n="0268a13"/>出息之慧是厭惡止滅智。</p>
<lb ed="N" n="0268a14"/><p xml:id="pN43p0268a1401">如是是八厭惡止滅智。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0269a" n="0269a"/>
<lb ed="N" n="0269a01"/><p xml:id="pN43p0269a0101">如何是二十一解脫樂智？</p>
<lb ed="N" n="0269a02"/><p xml:id="pN43p0269a0201">依預流道斷斷有身見故生解脫樂智，斷斷疑故生解脫樂智，斷斷戒禁取見……
<lb ed="N" n="0269a03"/>乃至……斷斷見隨眠、疑隨眠故生解脫樂智。依一來道斷斷麤之欲貪結……乃至……
<lb ed="N" n="0269a04"/><ref cRef="PTS.Paṭis.1.196"/>斷斷瞋結、麤之欲貪隨眠、瞋隨眠故生解脫樂智。依不還道斷斷細之欲貪結……乃
<lb ed="N" n="0269a05"/>至……斷斷瞋結、細之欲貪隨眠、瞋隨眠故生解脫樂智。依阿羅漢道斷斷色貪、無
<lb ed="N" n="0269a06"/>色貪、慢、掉擧、無明、慢隨眠、有貪隨眠、無明隨眠故生解脫樂智。</p>
<lb ed="N" n="0269a07"/><p xml:id="pN43p0269a0701">如是是二十一解脫樂智。</p>
<lb ed="N" n="0269a08"/><p xml:id="pN43p0269a0801">修習有十六事入出息念三摩地時，如是二百之定智生。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="N" n="0269a09"/>
<lb ed="N" n="0269a10"/>
<lb ed="N" n="0269a11"/>
<lb ed="N" n="0269a12"/>
<lb ed="N" n="0269a13"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0270a" n="0270a"/>
<lb ed="N" n="0270a01"/>
<lb ed="N" n="0270a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">大品第四　根論</cb:mulu><head>大品第四　根論</head>
<lb ed="N" n="0270a03"/>
<lb ed="N" n="0270a04"/>
<lb ed="N" n="0270a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第一誦品</cb:mulu><head>第一誦品</head>
<lb ed="N" n="0270a06"/><p xml:id="pN43p0270a0601"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.1"/>一</p><p xml:id="pN43p0270a0602" cb:place="inline">如是我聞。一時，世尊在<name role="" type="person">舍衛國</name>祇樹林<name role="" type="person">給孤獨園</name>，爾時，世尊吿諸比丘曰：「諸
<lb ed="N" n="0270a07"/>比丘！」「世尊！」彼等比丘應答世尊。</p>
<lb ed="N" n="0270a08"/><p xml:id="pN43p0270a0801">世尊如是說曰：</p>
<lb ed="N" n="0270a09"/><p xml:id="pN43p0270a0901">諸比丘！有如是五根。如何爲五？是信根、精進根、念根、定根、慧根。諸比
<lb ed="N" n="0270a10"/>丘！有如是五根。</p>
<lb ed="N" n="0270a11"/><p xml:id="pN43p0270a1101">二</p><p xml:id="pN43p0270a1102" cb:place="inline">此之五根依幾何之行相爲淸淨？此五根依十五行相爲淸淨。</p>
<lb ed="N" n="0270a12"/><p xml:id="pN43p0270a1201">遠離不信人，依附親近、敬奉有信人，於觀察殊妙之經者，如是依三行相信根
<lb ed="N" n="0270a13"/>淸淨。遠離懈怠人，依附、親近，敬奉發勤人，於觀察〔四〕正勤者，如是依三行
<lb ed="N" n="0270a14"/>相是精進根淸淨。遠離念忘失人，依附、親近、敬奉念近住人，於觀察〔四〕念處
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0271a" n="0271a"/>
<lb ed="N" n="0271a01"/>者，如是依三行相是念根淸淨。遠離未得定人，依附、親近、敬奉已得定人，於觀
<lb ed="N" n="0271a02"/>察靜慮解脫者，如是依三行相是定根淸淨。遠離劣慧人，依附、親近、敬奉具慧人，
<lb ed="N" n="0271a03"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.2"/>於觀察深智行者，如是依三行相是慧根淸淨。</p>
<lb ed="N" n="0271a04"/><p xml:id="pN43p0271a0401">如是而遠離彼之五人，依附、親近、敬奉此之五人，於觀察五經蘊者，如是依
<lb ed="N" n="0271a05"/>三行相是五根淸淨。</p>
<lb ed="N" n="0271a06"/><p xml:id="pN43p0271a0601">三</p><p xml:id="pN43p0271a0602" cb:place="inline">依幾何之行相五根具修習？依幾何之行相五根之修習？</p>
<lb ed="N" n="0271a07"/><p xml:id="pN43p0271a0701">依十行相五根具修習。依十行相五根之修習。</p>
<lb ed="N" n="0271a08"/><p xml:id="pN43p0271a0801">斷不信者修習信根，修習信根者斷不信。斷懈怠者修習精進根，修習精進根者
<lb ed="N" n="0271a09"/>斷懈怠。斷放逸者修習念根，修習念根者斷放逸。斷悼擧者修習定根，修習定根者
<lb ed="N" n="0271a10"/>斷掉擧。斷無明者修習慧根，修習慧根者斷無明。</p>
<lb ed="N" n="0271a11"/><p xml:id="pN43p0271a1101">依如是十行相五根具修習。依如是十行相五根之修習。</p>
<lb ed="N" n="0271a12"/><p xml:id="pN43p0271a1201">四</p><p xml:id="pN43p0271a1202" cb:place="inline">依幾何之行相五根具修習、善修習已？</p>
<lb ed="N" n="0271a13"/><p xml:id="pN43p0271a1301">依十行相五根具修習、善修習已。</p>
<lb ed="N" n="0271a14"/><p xml:id="pN43p0271a1401">已斷、善斷不信之故，信根具修習、善修習已，已修習善修習信根<anchor xml:id="nkr_note_orig_0271001" n="0271001"/>之故不信
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0272a" n="0272a"/>
<lb ed="N" n="0272a01"/>善斷、斷已。已斷、善斷懈怠之故精進根……乃至……具善斷已。已斷、善斷放逸
<lb ed="N" n="0272a02"/>之故念根……乃至……善斷已。已斷善斷掉擧之故定根……乃至……善斷已。已斷、
<lb ed="N" n="0272a03"/>善斷無明故慧根……乃至……具善斷已。</p>
<lb ed="N" n="0272a04"/><p xml:id="pN43p0272a0401">依如是十行相五根具修習善修習已。</p>
<lb ed="N" n="0272a05"/><p xml:id="pN43p0272a0501">五</p><p xml:id="pN43p0272a0502" cb:place="inline">依幾何之行相五根具修習？依幾何之行相五根具修習善修習已，令止滅、令善
<lb ed="N" n="0272a06"/>止滅已？</p>
<lb ed="N" n="0272a07"/><p xml:id="pN43p0272a0701"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.3"/>依四行相五根具修習。依四行相五根具修習、善修習已，令止滅、令善止滅已。</p>
<lb ed="N" n="0272a08"/><p xml:id="pN43p0272a0801">於預流道之刹那五根〔具〕修習，於預流果之刹那五根具修習、善修習已，令
<lb ed="N" n="0272a09"/>止滅、令善止滅已。於一來道之刹那……乃至……於不還道之刹那……乃至……於
<lb ed="N" n="0272a10"/>阿羅漢道之刹那五根具修習，於阿羅漢果之刹那五根具修習善修習已，令止滅、令
<lb ed="N" n="0272a11"/>善止滅已。</p>
<lb ed="N" n="0272a12"/><p xml:id="pN43p0272a1201">如是於道淸淨有四，於果淸淨有四，於斷淸淨有四，於止滅淸淨有四。依如是
<lb ed="N" n="0272a13"/>四行相五根〔具〕修習，依如是四行相五根〔具〕修習善修習已，令止、滅、令善
<lb ed="N" n="0272a14"/>止、滅已。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0273a" n="0273a"/>
<lb ed="N" n="0273a01"/><p xml:id="pN43p0273a0101">六</p><p xml:id="pN43p0273a0102" cb:place="inline">於幾何之人根之修習？幾何之人修習根已？</p>
<lb ed="N" n="0273a02"/><p xml:id="pN43p0273a0201">於八人根之修習。三人修習根已。</p>
<lb ed="N" n="0273a03"/><p xml:id="pN43p0273a0301">於如何八人根之修習？是七有學與善異生。於如是八人根之修習。</p>
<lb ed="N" n="0273a04"/><p xml:id="pN43p0273a0401">如何三人修習根已？依聽聞如來<anchor xml:id="nkr_note_orig_0273002" n="0273002"/>之漏盡聲聞修習根已，依自然性之義獨覺修
<lb ed="N" n="0273a05"/>習根已，依無量之義如來、應供、正等覺者修習根已。如是三人修習根已。</p>
<lb ed="N" n="0273a06"/><p xml:id="pN43p0273a0601">如是於此之八人根之修習。此三人修習根已。</p>
<lb ed="N" n="0273a07"/>
<lb ed="N" n="0273a08"/>
<lb ed="N" n="0273a09"/><p cb:type="head4" xml:id="pN43p0273a0901"><name role="" type="person">舍衛國</name>因緣</p>
<lb ed="N" n="0273a10"/><p xml:id="pN43p0273a1001"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.4"/>七</p><p xml:id="pN43p0273a1002" cb:place="inline">諸比丘！如是有五根。如何爲五？是信根、精進根、念根、定根、慧根。</p>
<lb ed="N" n="0273a11"/><p xml:id="pN43p0273a1101">諸比丘！凡沙門、或婆羅門而如實不了知此五根之集、滅、嘗味、過患、出離
<lb ed="N" n="0273a12"/>者，則沙門、婆羅門於沙門中不受尊敬之沙門，於婆羅門中不受尊敬之婆羅門，彼
<lb ed="N" n="0273a13"/>等又復沙門性或婆羅門性於現法非自證知、現證非具足住之具壽。</p>
<lb ed="N" n="0273a14"/><p xml:id="pN43p0273a1401">諸比丘！凡沙門或婆羅門而如實了知此五根之集、滅、嘗味、過患、出離，則
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0274a" n="0274a"/>
<lb ed="N" n="0274a01"/>沙門、婆羅門於沙門中則受尊敬之沙門，於婆羅門中則受尊敬之婆羅門，彼等又復
<lb ed="N" n="0274a02"/>於現法自證知、現證具足住、是具壽之沙門性與婆羅門性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0274003" n="0274003"/>。</p>
<lb ed="N" n="0274a03"/><p xml:id="pN43p0274a0301">八</p><p xml:id="pN43p0274a0302" cb:place="inline">依幾何之行相有五根之集？依幾何之行相了知五根之集？依幾何之行相有五根
<lb ed="N" n="0274a04"/>之滅？依幾何之行相了知五根之滅？</p>
<lb ed="N" n="0274a05"/><p xml:id="pN43p0274a0501">依幾何之行相有五根之嘗味？依幾何之行相了知五根之嘗味？依幾何之行相有
<lb ed="N" n="0274a06"/>五根之過患，依幾何之行相了知五根之過患？</p>
<lb ed="N" n="0274a07"/><p xml:id="pN43p0274a0701">依幾何之行相有五根之出離？依幾何之行相了知五根之出離？</p>
<lb ed="N" n="0274a08"/><p xml:id="pN43p0274a0801">依四十行相有五根之集，依四十行相了知五根之集。依四十行相有五根之滅，
<lb ed="N" n="0274a09"/>依四十行相了知五根之滅。</p>
<lb ed="N" n="0274a10"/><p xml:id="pN43p0274a1001">依二十五行相有五根之嘗味，依二十五行相了知五根之嘗味。依二十五行相有
<lb ed="N" n="0274a11"/>五根之過患，依二十五行相了知五根之過患。</p>
<lb ed="N" n="0274a12"/><p xml:id="pN43p0274a1201"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.5"/>依百八十行相有五根之出離，依百八十行相了知五根之出離。</p>
<lb ed="N" n="0274a13"/><p xml:id="pN43p0274a1301">九</p><p xml:id="pN43p0274a1302" cb:place="inline">依如何四十行相有五根之集？依如何四十行相了知五根之集？</p>
<lb ed="N" n="0274a14"/><p xml:id="pN43p0274a1401">爲勝解之故傾心之集是信根之集，依勝解之力志欲之集是信根之集，依勝解之
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0275a" n="0275a"/>
<lb ed="N" n="0275a01"/>力作意之集是信根之集，依信根之力一性近住是信根之集。</p>
<lb ed="N" n="0275a02"/><p xml:id="pN43p0275a0201">爲精勤之故傾心之集是精進根之集，依精勤之力志欲之集是精進根之集，依精
<lb ed="N" n="0275a03"/>勤之力作意之集是精進根之集，依精進之力一性近住是精進根之集。</p>
<lb ed="N" n="0275a04"/><p xml:id="pN43p0275a0401">爲近住之故傾心之集是念根之集，依近住之力志欲之集是念根之集，依近住之
<lb ed="N" n="0275a05"/>力作意之集是念根之集，依念根之力一性近住是念根之集。</p>
<lb ed="N" n="0275a06"/><p xml:id="pN43p0275a0601">爲無散亂故傾心之集是定根之集，依無散亂之力，志欲之集是定根之集，依無
<lb ed="N" n="0275a07"/>散亂之力作意之集是定根之集，依定根之力一性近住是定根之集。</p>
<lb ed="N" n="0275a08"/><p xml:id="pN43p0275a0801">爲見故傾心之集是慧根之集，依見力志欲之集是慧根之集，依見力作意之集是
<lb ed="N" n="0275a09"/>慧根之集，依慧根之力一性近住是慧根之集。</p>
<lb ed="N" n="0275a10"/><p xml:id="pN43p0275a1001">爲勝解故傾心之集是信根之集，爲精勤故傾心之集是精進根之集，爲近住故傾
<lb ed="N" n="0275a11"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.6"/>心之集是念根之集，爲無散亂故傾心之集是定根之集，爲見故傾心之集是慧根之集。</p>
<lb ed="N" n="0275a12"/><p xml:id="pN43p0275a1201">依勝解之力志欲之集是信根之集，依精勤之力志欲之集是精進根之集，依近住
<lb ed="N" n="0275a13"/>之力志欲之集是念根之集，依無散亂之力志欲之集是定根之集，依見之力志欲之集
<lb ed="N" n="0275a14"/>是慧根之集。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0276a" n="0276a"/>
<lb ed="N" n="0276a01"/><p xml:id="pN43p0276a0101">依勝解之力作意之集是信根之集，依精勤之力作意之集是精進根之集，依近住
<lb ed="N" n="0276a02"/>之力作意之集是念根之集，依無散亂之力作意之集是定根之集，依見之力作意之集
<lb ed="N" n="0276a03"/>是慧根之集。</p>
<lb ed="N" n="0276a04"/><p xml:id="pN43p0276a0401">依信根之力一性近住是信根之集，依精進根之力一性近住是精進根之集，依念
<lb ed="N" n="0276a05"/>根之力一性近住是念根之集，依定根之力一性近住是定根之集，依慧根之力一性近
<lb ed="N" n="0276a06"/>住是慧根之集。</p>
<lb ed="N" n="0276a07"/><p xml:id="pN43p0276a0701">依如是四十行相有五根之集，依如是四十行相了知五根之集。</p>
<lb ed="N" n="0276a08"/><p xml:id="pN43p0276a0801">一〇</p><p xml:id="pN43p0276a0803" cb:place="inline">依如何四十行相有五根之滅？依如何四十行相了知五根之滅？</p>
<lb ed="N" n="0276a09"/><p xml:id="pN43p0276a0901">爲勝解故傾心之滅是信根之滅，依勝解之力志欲滅是信根之滅，依勝解力作意
<lb ed="N" n="0276a10"/>之滅是信根之滅，依信根之力一性不近住是信根之滅。</p>
<lb ed="N" n="0276a11"/><p xml:id="pN43p0276a1101">爲精勤故傾心之滅是精進根之滅，依精勤力志欲之滅是精進根之滅，依精勤力
<lb ed="N" n="0276a12"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.7"/>作意之滅是精進根之滅，依精進根之力一性不近住是精進根之滅。</p>
<lb ed="N" n="0276a13"/><p xml:id="pN43p0276a1301">爲近住故傾心之滅是念根之滅，依近住力志欲之滅是念根之滅，依近住力作意
<lb ed="N" n="0276a14"/>之滅是念根之滅，依念根之力一性不近住是念根之滅。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0277a" n="0277a"/>
<lb ed="N" n="0277a01"/><p xml:id="pN43p0277a0101">爲無散亂故傾心之滅是定根之滅，依無散亂力志欲之滅是定根之滅，依無散亂
<lb ed="N" n="0277a02"/>力作意之滅是定根之滅，依定根之力一性不近住是定根之滅。</p>
<lb ed="N" n="0277a03"/><p xml:id="pN43p0277a0301">爲見故傾心之滅是慧根之滅，依見力志欲之滅是慧根之滅，依見力作意之滅是
<lb ed="N" n="0277a04"/>慧根之滅，依慧根之力一性不近住是慧根之滅。</p>
<lb ed="N" n="0277a05"/><p xml:id="pN43p0277a0501">爲勝解故傾心之滅是信根之滅，爲精勤故傾心之滅是精進根之滅，爲近住故傾
<lb ed="N" n="0277a06"/>心之滅是念根之滅，爲無散亂故傾心之滅是定根之滅，爲見故傾心之滅是慧根之滅。</p>
<lb ed="N" n="0277a07"/><p xml:id="pN43p0277a0701">依勝解力志欲之滅是信根之滅，依精勤力志欲之滅是精進根之滅，依近住力志
<lb ed="N" n="0277a08"/>欲之滅是念根之滅，依無散亂力志欲之滅是定根之滅，依見力志欲之滅是慧根之滅。</p>
<lb ed="N" n="0277a09"/><p xml:id="pN43p0277a0901"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.8"/>依勝解力作意之滅是信根之滅，依精勤力作意之滅是精進根之滅，依近住力作
<lb ed="N" n="0277a10"/>意之滅是念根之滅，依無散亂力作意之滅是定根之滅，依見力志欲之滅是慧根之滅。</p>
<lb ed="N" n="0277a11"/><p xml:id="pN43p0277a1101">依信根之力一性不近住是信根之滅，依精進根之力一性不近住是精進根之滅，
<lb ed="N" n="0277a12"/>依念根之力一性不近住是念根之滅，依定根之力一性不近住是定根之滅，依慧根之
<lb ed="N" n="0277a13"/>力一性不近住是慧根之滅。</p>
<lb ed="N" n="0277a14"/><p xml:id="pN43p0277a1401">如是依四十行相有五根之滅，如是依四十行相了知五根之滅。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0278a" n="0278a"/>
<lb ed="N" n="0278a01"/><p xml:id="pN43p0278a0101">一一</p><p xml:id="pN43p0278a0103" cb:place="inline">如何依二十五行相有五根之嘗味？如何依二十五行相了知五根之嘗味？</p>
<lb ed="N" n="0278a02"/><p xml:id="pN43p0278a0201">不信之不近住是信根之嘗味，不信熱煩之不近住是信根之嘗味，勝解行之無畏
<lb ed="N" n="0278a03"/>是信根之嘗味，爲寂靜之得住是信根之嘗味，以信根爲緣所生之樂喜，此是信根之
<lb ed="N" n="0278a04"/>嘗味。</p>
<lb ed="N" n="0278a05"/><p xml:id="pN43p0278a0501">懈怠之不近住是精進根之嘗味，懈怠熱煩之不近住是精進根之嘗味，精勤行之
<lb ed="N" n="0278a06"/>無畏是精進根之嘗味，寂靜之得住是念根之嘗味，以念根爲緣所生樂、喜，此是信
<lb ed="N" n="0278a07"/>根之嘗味。</p>
<lb ed="N" n="0278a08"/><p xml:id="pN43p0278a0801"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.9"/>放逸之不近住是念根之嘗味，放逸熱煩之不近住是念根之嘗味，近住行之無畏
<lb ed="N" n="0278a09"/>是念根之嘗味，寂靜之得住是念根之嘗味，以念根爲緣所生樂、喜此是念根之嘗味。</p>
<lb ed="N" n="0278a10"/><p xml:id="pN43p0278a1001">掉擧之不近住是定根之嘗味，掉擧熱煩之不近住是定根之嘗味，無散亂行之無
<lb ed="N" n="0278a11"/>畏是定根之嘗味，寂靜之得住是定根之嘗味，以定根爲緣所生樂、喜，此是定根之
<lb ed="N" n="0278a12"/>嘗味。</p>
<lb ed="N" n="0278a13"/><p xml:id="pN43p0278a1301">無明之不近住是慧根之嘗昧，無明熱煩之不近住是慧根之嘗味，見行之無畏是
<lb ed="N" n="0278a14"/>慧根之嘗味，寂靜之得住是慧根之嘗味，以慧根爲緣所生樂、喜，此是慧根之嘗味。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0279a" n="0279a"/>
<lb ed="N" n="0279a01"/><p xml:id="pN43p0279a0101">如是依二十五行相有五根之嘗味，如是依二十五行相了知五根之嘗味。</p>
<lb ed="N" n="0279a02"/><p xml:id="pN43p0279a0201">一二</p><p xml:id="pN43p0279a0203" cb:place="inline">如何依二十五行相有五根之過患？如何依二十五行相了知五根之過患？</p>
<lb ed="N" n="0279a03"/><p xml:id="pN43p0279a0301">不信之近住是信根之過患，不信熱煩之近住是信根之過患，依無常之義有信根
<lb ed="N" n="0279a04"/>之過患，依苦之義有信根之過患，依無我之義有信根之過患。</p>
<lb ed="N" n="0279a05"/><p xml:id="pN43p0279a0501">懈怠之近住是精進根之過患，懈怠熱煩之近住是精進根之過患，依無常之義有
<lb ed="N" n="0279a06"/>精進根之過患，依苦之義有精進根之過患，依無我之義有精進根之過患。</p>
<lb ed="N" n="0279a07"/><p xml:id="pN43p0279a0701">放逸之近住是念根之過患，放逸熱煩之近住是念根之過患，無常之義……乃至
<lb ed="N" n="0279a08"/>……苦之義……乃至……依無我之義有念根之過患。</p>
<lb ed="N" n="0279a09"/><p xml:id="pN43p0279a0901"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.10"/>掉擧之近住是定根之過患，掉擧熱煩之近住是定根之過患，無常之義……乃至
<lb ed="N" n="0279a10"/>……苦之義……乃至……依無我之義有定根之過患。</p>
<lb ed="N" n="0279a11"/><p xml:id="pN43p0279a1101">無明之近住是慧根之過患，無明熱煩之近住是慧根之過患，無常之義……乃至
<lb ed="N" n="0279a12"/>……苦之義……乃至……依無我之義有慧根之過患。</p>
<lb ed="N" n="0279a13"/><p xml:id="pN43p0279a1301">如是依二十五行相有五根之過患，如是依二十五行相了知五根之過患。</p>
<lb ed="N" n="0279a14"/><p xml:id="pN43p0279a1401">一三</p><p xml:id="pN43p0279a1403" cb:place="inline">如何依百八十行相有五根之出離？如何依百八十行相了知五根之出離？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0280a" n="0280a"/>
<lb ed="N" n="0280a01"/><p xml:id="pN43p0280a0101">依勝解之義故信根由不信出離已，由不信熱煩出離已，隨轉此諸煩惱與由諸蘊
<lb ed="N" n="0280a02"/>出離已，由外之一切因相出離已，更依獲得殊勝信根由前之信根出離已。依精勤之
<lb ed="N" n="0280a03"/>義故精進根由懈怠出離已，由懈怠煩熱出離已……乃至……由前之精進根出離已。
<lb ed="N" n="0280a04"/>依近住之義故念根由懈怠出離已，由懈怠熱煩出離已……乃至……由前之念根出離
<lb ed="N" n="0280a05"/>已。依無散亂之義故定根由掉擧出離已，由掉擧熱煩出離已……乃至……由前之定
<lb ed="N" n="0280a06"/>根出離已。依見之義故慧根由無明出離已，由無明熱煩出離已……乃至……由前之
<lb ed="N" n="0280a07"/>慧根出離已。</p>
<lb ed="N" n="0280a08"/><p xml:id="pN43p0280a0801">於初靜慮之力五根由前分之五根出離已。於第二靜慮之力五根由初靜慮之五根
<lb ed="N" n="0280a09"/>出離已。於第三靜慮之力五根由第二靜慮之五根出離已。於第四靜慮之力五根由第
<lb ed="N" n="0280a10"/>三靜慮之五根出離已。於虛空無邊處定之力五根由第四靜慮之五根出離已。於識無
<lb ed="N" n="0280a11"/>邊處定之力五根由虛空無邊處定之五根出離已。於無所有處定之力五根由識無邊處
<lb ed="N" n="0280a12"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.11"/>定之五根出離已。於非想非非想處定之力五根由無所有處定之五根出離已。依無常
<lb ed="N" n="0280a13"/>觀之力五根由非想非非想處定之五根出離已。依苦觀之力五根由無常觀之五根出離
<lb ed="N" n="0280a14"/>已。依無我觀之力五根由苦觀之五根出離已。依厭惡觀之力五根由無我觀出離已。
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0281a" n="0281a"/>
<lb ed="N" n="0281a01"/>依離貪觀之力五根由厭惡觀之五根出離已。依滅觀之力五根由離貪觀之五根出離
<lb ed="N" n="0281a02"/>已。依定棄觀之力五根由滅觀之五根出離已。依盡觀之力五根由定棄觀之五根出離
<lb ed="N" n="0281a03"/>已。於衰觀之力五根由盡觀之五根出離已。依變壞觀之力五根由衰觀之五根出離已。
<lb ed="N" n="0281a04"/>依無因相觀之力五根由變壞觀之五根出離已。依無願觀之力五根由無因相觀之五根
<lb ed="N" n="0281a05"/>出離已。依空性觀之力五根由無願觀之五根出離已。依增上慧法正觀之力五根由空
<lb ed="N" n="0281a06"/>性觀之五根出離已。依如實智見之力五根由增上慧法正觀之五根出離已。於過患觀
<lb ed="N" n="0281a07"/>之力五根由如實智見之五根出離已。於簡擇觀之力五根由過患觀之五根出離已。依
<lb ed="N" n="0281a08"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.12"/>退轉觀之力五根由簡擇觀之五根出離已。依預流道之力五根由退轉觀之五根出離
<lb ed="N" n="0281a09"/>已。依預流果得之力五根由預流道之五根出離已。於一來道之力五根由預流果得之
<lb ed="N" n="0281a10"/>五根出離已。依一來果得之力五根由一來道之五根出離已。於不還道之力五根由一
<lb ed="N" n="0281a11"/>來果得之五根出離已。於不還果得之力五根由不還道之五根出離已。於阿羅漢道之
<lb ed="N" n="0281a12"/>力五根由不還果得之五根出離已。於阿羅漢果得之力五根由阿羅漢道之五根出離
<lb ed="N" n="0281a13"/>已。</p>
<lb ed="N" n="0281a14"/><p xml:id="pN43p0281a1401">於出離五根由欲欲出離已。於無瞋<anchor xml:id="nkr_note_orig_0281004" n="0281004"/>五根由瞋出離已。於光明想五根由惛眠出
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0282a" n="0282a"/>
<lb ed="N" n="0282a01"/>離已。於無散亂五根由掉出離已。於法決定五根由疑出離已。於智五根由無明出離
<lb ed="N" n="0282a02"/>己。於勝喜五根由不欣喜出離已。於初靜慮五根由五蓋出離已。於第二靜慮五根由
<lb ed="N" n="0282a03"/>尋伺出離已。於第三靜慮五根由喜出離已。於第四靜慮五根由樂、苦出離已。於虛
<lb ed="N" n="0282a04"/>空無邊處定五根由色想、有對想、種種想出離已。於識無邊處定五根由虛空無邊處
<lb ed="N" n="0282a05"/>想出離已。於無所有處定五根由識無邊處想出離已。於非想非非想處定五根由無所
<lb ed="N" n="0282a06"/>有處想出離已。於無常觀五根由常想出離已。於苦觀五根由樂想出離已。於無我觀
<lb ed="N" n="0282a07"/>五根由我想出離已。於厭惡觀五根由歡喜出離已。於離貪觀五根由貪出離已。於滅
<lb ed="N" n="0282a08"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.13"/>觀五根由集出離已。於定棄觀五根由熱取出離已。於盡觀五根由厚想出離已。於衰
<lb ed="N" n="0282a09"/>觀五根由存續出離已。於變壞觀五根由堅固想出離已。於無因相觀五根由因相出離
<lb ed="N" n="0282a10"/>已。於無願觀五根由願出離已。於空性觀五根由現貪出離已。於增上慧法正觀五根
<lb ed="N" n="0282a11"/>由堅執現貪出離已。於如實智見五根由迷妄現貪出離已。於過患觀五根由執著現貪
<lb ed="N" n="0282a12"/>出離已。於簡擇觀五根由無簡擇出離己。於退轉觀五根由合現貪出離已。於預流道
<lb ed="N" n="0282a13"/>五根由見同位之煩惱出離已。於一來道五根由麤之煩惱出離已。於不還道五根由細
<lb ed="N" n="0282a14"/>之煩惱出離已。於阿羅漢道五根由一切煩惱出離已。於有一切之漏盡者五根隨處出
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0283a" n="0283a"/>
<lb ed="N" n="0283a01"/>離、善出離、令止滅、善令止滅。</p>
<lb ed="N" n="0283a02"/><p xml:id="pN43p0283a0201">如是依百八十行相有五根之出離，如是依百八十行相了知根之出離。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0283a03"/>
<lb ed="N" n="0283a04"/>
<lb ed="N" n="0283a05"/>
<lb ed="N" n="0283a06"/>
<lb ed="N" n="0283a07"/>
<lb ed="N" n="0283a08"/>
<lb ed="N" n="0283a09"/>
<lb ed="N" n="0283a10"/>
<lb ed="N" n="0283a11"/>
<lb ed="N" n="0283a12"/>
<lb ed="N" n="0283a13"/>
<lb ed="N" n="0283a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0284a" n="0284a"/>
<lb ed="N" n="0284a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第二誦品</cb:mulu><head>第二誦品</head>
<lb ed="N" n="0284a02"/>
<lb ed="N" n="0284a03"/>
<lb ed="N" n="0284a04"/><p cb:type="head4" xml:id="pN43p0284a0401"><name role="" type="person">舍衛國</name>因緣</p>
<lb ed="N" n="0284a05"/><p xml:id="pN43p0284a0501">一四</p><p xml:id="pN43p0284a0503" cb:place="inline">諸比丘！如是有五根，如何爲五？是信根、精進根、念根、定根、慧根。</p>
<lb ed="N" n="0284a06"/><p xml:id="pN43p0284a0601">復次諸比丘！信根於何處得見？於四預流分，於此之處得見信根。</p>
<lb ed="N" n="0284a07"/><p xml:id="pN43p0284a0701">復次諸比丘！精進根於何處得見？於四正勤，於此之處得見精進根。</p>
<lb ed="N" n="0284a08"/><p xml:id="pN43p0284a0801"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.14"/>復次諸比丘！念根於何處得見？於四念處，於此之處得見念根。</p>
<lb ed="N" n="0284a09"/><p xml:id="pN43p0284a0901">復次諸比丘！定根於何處得見？於四靜慮，於此之處得見定根。</p>
<lb ed="N" n="0284a10"/><p xml:id="pN43p0284a1001">復次諸比丘！慧根於何處得見？於四聖諦，於此之處得見慧根。</p>
<lb ed="N" n="0284a11"/><p xml:id="pN43p0284a1101">一五</p><p xml:id="pN43p0284a1103" cb:place="inline">於四預流分依信根之力，五根依幾何之行相得見？</p>
<lb ed="N" n="0284a12"/><p xml:id="pN43p0284a1201">於四正勤依精進之力，五根依幾何之行相得見？</p>
<lb ed="N" n="0284a13"/><p xml:id="pN43p0284a1301">於四念處依念根之力，五根依幾何之行相得見？</p>
<lb ed="N" n="0284a14"/><p xml:id="pN43p0284a1401">於四靜慮依定根之力，五根依幾何之行相得見？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0285a" n="0285a"/>
<lb ed="N" n="0285a01"/><p xml:id="pN43p0285a0101">於四聖諦依慧根之力，五根依幾何之行相得見？</p>
<lb ed="N" n="0285a02"/><p xml:id="pN43p0285a0201">於四預流分依信根之力，五根依二十行相得見。</p>
<lb ed="N" n="0285a03"/><p xml:id="pN43p0285a0301">於四正勤依精進根之力，五根依二十行相得見。</p>
<lb ed="N" n="0285a04"/><p xml:id="pN43p0285a0401">於四念處依念根之力，五根依二十行相得見。</p>
<lb ed="N" n="0285a05"/><p xml:id="pN43p0285a0501">於四靜慮依定根之力，五根依二十行相得見。</p>
<lb ed="N" n="0285a06"/><p xml:id="pN43p0285a0601">於四聖諦依慧根之力，五根依二十行相得見。</p>
<lb ed="N" n="0285a07"/><p xml:id="pN43p0285a0701">一六</p><p xml:id="pN43p0285a0703" cb:place="inline">於四預流分依信根之力，五根依如何二十行相得見？</p>
<lb ed="N" n="0285a08"/><p xml:id="pN43p0285a0801">善士依倚於預流分，依勝解增上之義得見信根，依信根之力，依精勤之義，得
<lb ed="N" n="0285a09"/>見精進根，依近住之義，得見念根，依無散亂之義，得見定根，依見之義，得見慧
<lb ed="N" n="0285a10"/>根。於正法聽聞之預流分〔……乃至……〕於如理作意之預流分〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0285a11"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.15"/>於法隨法行之預流分，依勝解增上之義，得見信根，依信根之力，依精勤之義，得
<lb ed="N" n="0285a12"/>見精進根，依近住之義，得見念根，依無散亂之義，得見定根，依見之義，得見慧
<lb ed="N" n="0285a13"/>根。</p>
<lb ed="N" n="0285a14"/><p xml:id="pN43p0285a1401">於四預流分依信根之力，五根依如是二十行相得見。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0286a" n="0286a"/>
<lb ed="N" n="0286a01"/><p xml:id="pN43p0286a0101">一七</p><p xml:id="pN43p0286a0103" cb:place="inline">於四正勤，依精進根之力，五根依如何二十行相得見？爲令不生未生之惡、
<lb ed="N" n="0286a02"/>不善法，故於正勤，依精勤增上之義得見精進根，依精進根之力，依近住之義得見
<lb ed="N" n="0286a03"/>念根，依無散亂之義得見定根，依見之義得見慧根，依勝解之義得見信根。爲斷已
<lb ed="N" n="0286a04"/>生之惡、不善法故於正勤……乃至……爲令生未生之善法故於正勤……乃至……令
<lb ed="N" n="0286a05"/>不忘失住已生之善法令倍修習、廣修習使圓滿故於正勤，依精進增上之義得見精進
<lb ed="N" n="0286a06"/>根，依精進根之力，依近住之義得見念根……乃至……依勝解之義得見信根。</p>
<lb ed="N" n="0286a07"/><p xml:id="pN43p0286a0701">於四正勤依精進根之力，五根依如是二十四行相得見。</p>
<lb ed="N" n="0286a08"/><p xml:id="pN43p0286a0801">一八</p><p xml:id="pN43p0286a0803" cb:place="inline">於四念處，依念根之力，五根依如何二十行相得見？</p>
<lb ed="N" n="0286a09"/><p xml:id="pN43p0286a0901">於身隨觀身，於念處依近住增上之義得見念根，依念根之力，依無散亂之義得
<lb ed="N" n="0286a10"/>見定根……乃至……依精勤之義得見精進根。於受隨觀受，於念處……乃至……於
<lb ed="N" n="0286a11"/>心隨觀心，於念處〔……乃至……〕於法隨觀法，於念處依近住增上之義得見念根，
<lb ed="N" n="0286a12"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.16"/>依念根之力，依無散亂之義得見定根……乃至……依精勤之義得見精進根。</p>
<lb ed="N" n="0286a13"/><p xml:id="pN43p0286a1301">於四念處，依念根之力，五根依如是二十行相得見。</p>
<lb ed="N" n="0286a14"/><p xml:id="pN43p0286a1401">一九</p><p xml:id="pN43p0286a1403" cb:place="inline">於四靜慮，依定根之力，五根依如何二十行相得見？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0287a" n="0287a"/>
<lb ed="N" n="0287a01"/><p xml:id="pN43p0287a0101">於初靜慮，依無散亂增上之義得見定根，依定根之力，依見之義得見慧根……
<lb ed="N" n="0287a02"/>乃至……依近住之義得見念根。於第二靜慮……乃至……於第三靜慮〔……乃至
<lb ed="N" n="0287a03"/>……〕於第四靜慮，依無散亂增上之義得見定根，依定根之力，依見之義得見慧根
<lb ed="N" n="0287a04"/>……乃至……依近住之義得見念根。</p>
<lb ed="N" n="0287a05"/><p xml:id="pN43p0287a0501">於四靜慮，依定根之力，五根依如是二十行相得見。</p>
<lb ed="N" n="0287a06"/><p xml:id="pN43p0287a0601">二〇</p><p xml:id="pN43p0287a0603" cb:place="inline">於四聖諦，依慧根之力，五根依如何二十行相得見？</p>
<lb ed="N" n="0287a07"/><p xml:id="pN43p0287a0701">於苦聖諦，依見增上之義得見慧根，依慧根之力，依勝解之義得見信根……乃
<lb ed="N" n="0287a08"/>至……依無散亂之義得見定根。於苦集聖諦……乃至……於苦滅聖諦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0287001" n="0287001"/>〔……乃至
<lb ed="N" n="0287a09"/>……〕於順苦滅道聖諦〔……乃至……〕依見增上之義得見慧根，依慧根之力，依
<lb ed="N" n="0287a10"/>勝解之義得見信根……乃至……依無散亂之義得見定根。</p>
<lb ed="N" n="0287a11"/><p xml:id="pN43p0287a1101">於四聖諦，依慧根之力，五根依如是二十行相得見。</p>
<lb ed="N" n="0287a12"/><p xml:id="pN43p0287a1201">二一</p><p xml:id="pN43p0287a1203" cb:place="inline">於四預流分，依信根之力，五根之所行，依幾何之行相得見？於四正勤……
<lb ed="N" n="0287a13"/>乃至……於四念處……乃至……於四靜慮……乃至……於四聖諦依慧根之力，五根
<lb ed="N" n="0287a14"/>之所行，依幾何之行相得見？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0288a" n="0288a"/>
<lb ed="N" n="0288a01"/><p xml:id="pN43p0288a0101"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.17"/>於四預流分，依信根之力，五根之所行，依二十行相得見。於四正勤……乃至
<lb ed="N" n="0288a02"/>……於四念處〔……乃至……〕於四靜慮〔……乃至……〕於四聖諦，依慧根之力，
<lb ed="N" n="0288a03"/>五根之所行，依二十四行相得見。</p>
<lb ed="N" n="0288a04"/><p xml:id="pN43p0288a0401">二二</p><p xml:id="pN43p0288a0403" cb:place="inline">於四預流分，依信根之力，五根之所行，依如何二十行相得見？</p>
<lb ed="N" n="0288a05"/><p xml:id="pN43p0288a0501">善士依倚於預流分，依勝解增上之義得見信根之所行，依信根之力，依精勤之
<lb ed="N" n="0288a06"/>義得見精進根之所行……〔乃至〕……於四預流分，依信根之力，五根之所行依如
<lb ed="N" n="0288a07"/>是二十行相得見。</p>
<lb ed="N" n="0288a08"/><p xml:id="pN43p0288a0801">二三</p><p xml:id="pN43p0288a0803" cb:place="inline">於四正勤，依精進根之力，五根之所行，依如何二十行相得見？</p>
<lb ed="N" n="0288a09"/><p xml:id="pN43p0288a0901"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.18"/>爲令不生未生之惡、不善法，故於正勤，依精勤增上之義得見精進根之所行，
<lb ed="N" n="0288a10"/>依精進根之力，依近住之義得見念根之所行……〔乃至〕……於四正勤，依精進根
<lb ed="N" n="0288a11"/>之力，五根之所行如是依二十行相得見。</p>
<lb ed="N" n="0288a12"/><p xml:id="pN43p0288a1201">二四</p><p xml:id="pN43p0288a1203" cb:place="inline">於四念處，依念根之力，五根之所行依如何二十行相得見？</p>
<lb ed="N" n="0288a13"/><p xml:id="pN43p0288a1301">於身隨觀身，於念處依近住增上之義得見念根之所行，依念根之力，依無散亂
<lb ed="N" n="0288a14"/>之義得見定根之所行……〔乃至〕……於四念處，依念根之力五根之所行依如是二
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0289a" n="0289a"/>
<lb ed="N" n="0289a01"/>十行相得見。</p>
<lb ed="N" n="0289a02"/><p xml:id="pN43p0289a0201">二五</p><p xml:id="pN43p0289a0203" cb:place="inline">於四靜慮，依定根之力，五根之所行依如何二十行相得見？</p>
<lb ed="N" n="0289a03"/><p xml:id="pN43p0289a0301">於初靜慮，依無散亂增上之義得見定根之所行，依定根之力，依見之義得見慧
<lb ed="N" n="0289a04"/>根之所行……〔乃至〕……於四靜慮，依定根之力，五根之所行依如是二十行相得
<lb ed="N" n="0289a05"/>見。</p>
<lb ed="N" n="0289a06"/><p xml:id="pN43p0289a0601">二六</p><p xml:id="pN43p0289a0603" cb:place="inline">於四聖諦，依慧根之力，五根之所行依如何二十行相得見？</p>
<lb ed="N" n="0289a07"/><p xml:id="pN43p0289a0701"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.19"/>於苦聖諦，依見增上之義得見慧根之所行，依慧根之力，依勝解之義得見信根
<lb ed="N" n="0289a08"/>之所行……〔乃至〕……於四聖諦，依慧根之力，五根之所行依如是二十行相得見。</p>
<lb ed="N" n="0289a09"/><p xml:id="pN43p0289a0901">二七</p><p xml:id="pN43p0289a0903" cb:place="inline">通達隨覺行作、住，隨行、隨住而伴侶有智以同梵行者於諸深處思惟者，必
<lb ed="N" n="0289a10"/>是具壽，或已得或將得也。</p>
<lb ed="N" n="0289a11"/><p xml:id="pN43p0289a1101">「所行」者，有八所行，是威儀路行、處行、念行、定行、智行、道行、逮得行、
<lb ed="N" n="0289a12"/>出世間行。</p>
<lb ed="N" n="0289a13"/><p xml:id="pN43p0289a1301">「威儀路行」者，是於四威儀路〔所行〕。</p>
<lb ed="N" n="0289a14"/><p xml:id="pN43p0289a1401">「處行」者，是於六之內外處〔所行〕。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0290a" n="0290a"/>
<lb ed="N" n="0290a01"/><p xml:id="pN43p0290a0101">「念行」者，是於四念處〔所行〕。</p>
<lb ed="N" n="0290a02"/><p xml:id="pN43p0290a0201">「定行」者，是於靜慮〔所行〕。</p>
<lb ed="N" n="0290a03"/><p xml:id="pN43p0290a0301">「智行」者，是於四聖諦〔所行〕。</p>
<lb ed="N" n="0290a04"/><p xml:id="pN43p0290a0401">「道行」者，是於四聖道〔所行〕。</p>
<lb ed="N" n="0290a05"/><p xml:id="pN43p0290a0501">「逮得行」者，是於四沙門果〔所行〕。</p>
<lb ed="N" n="0290a06"/><p xml:id="pN43p0290a0601">「出世間行」者，是於如來、應供、正等覺者、一分之獨覺、一分之聲聞〔所行〕。</p>
<lb ed="N" n="0290a07"/><p xml:id="pN43p0290a0701">於願具足者有威儀路行，於守諸根之門者有處行，於住不放逸者有念行，於增
<lb ed="N" n="0290a08"/>上心所繫者有定行，於覺具足者有智行，於正入者有道行，於證得果者有逮得行，
<lb ed="N" n="0290a09"/>於如來、應供、正等覺者、一分之獨覺與一分之聲聞有出世間行。</p>
<lb ed="N" n="0290a10"/><p xml:id="pN43p0290a1001">如是是八所行。</p>
<lb ed="N" n="0290a11"/><p xml:id="pN43p0290a1101"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.20"/>復次有八所行。以信勝解而行，以精進精勤而行，以念令近住而行，以定無散
<lb ed="N" n="0290a12"/>亂而行，以慧了知而行，以識<anchor xml:id="nkr_note_orig_0290002" n="0290002"/>識知而行，「如是已入者，證得殊勝」云以殊勝而行，
<lb ed="N" n="0290a13"/>「如是已入者，善法來至<anchor xml:id="nkr_note_orig_0290003" n="0290003"/>」云以行處而行。</p>
<lb ed="N" n="0290a14"/><p xml:id="pN43p0290a1401">如是有八所行。於正見有見行，於正思惟有現前解行，於正語有攝受行，於正
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0291a" n="0291a"/>
<lb ed="N" n="0291a01"/>業有等起行，於正命有淸淨行，於正精進有精勤行，於正念有近住行，於正定有無
<lb ed="N" n="0291a02"/>散亂行。</p>
<lb ed="N" n="0291a03"/><p xml:id="pN43p0291a0301">如是是八所行。</p>
<lb ed="N" n="0291a04"/><p xml:id="pN43p0291a0401">二八</p><p xml:id="pN43p0291a0403" cb:place="inline">「住」者，是以信勝解而住，以精進精勤而住，以念令近住而住，以定作無散
<lb ed="N" n="0291a05"/>亂而住，以慧了知而住。</p>
<lb ed="N" n="0291a06"/><p xml:id="pN43p0291a0601">「隨覺」者，是隨覺信根勝解之義，隨覺精進根精勤之義，隨覺念根近住之義，
<lb ed="N" n="0291a07"/>隨覺定根無散亂之義，隨覺慧根見之義。</p>
<lb ed="N" n="0291a08"/><p xml:id="pN43p0291a0801">「通達」者，是通達信根勝解之義，通達精進根精勤之義，通達念根近住之義，
<lb ed="N" n="0291a09"/>通達定根無散亂之義，通達慧根見之義。</p>
<lb ed="N" n="0291a10"/><p xml:id="pN43p0291a1001">「隨行」者，是以如是信而行，以如是精進而行，以如是念而行，以如是定而行，
<lb ed="N" n="0291a11"/>以如是慧而行。</p>
<lb ed="N" n="0291a12"/><p xml:id="pN43p0291a1201">「隨住」者，以如是信而住，以如是精進而住，以如是念而住，以如是定而住，
<lb ed="N" n="0291a13"/>以如是慧而住。</p>
<lb ed="N" n="0291a14"/><p xml:id="pN43p0291a1401"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.21"/>「有智」者，是有智、明智、<anchor xml:id="nkr_note_add_0291a1401" n="0291a1401"/><anchor xml:id="beg0291a1401" n="0291a1401"/>伶<anchor xml:id="end0291a1401"/>俐、聰明、覺具足。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0292a" n="0292a"/>
<lb ed="N" n="0292a01"/><p xml:id="pN43p0292a0101">「伴侶同梵行者」，是同業、同敎、同學。</p>
<lb ed="N" n="0292a02"/><p xml:id="pN43p0292a0201">「深處」者，名爲深處是〔四〕靜慮、〔八〕解脫、諸三摩地、〔八〕等至、〔四〕
<lb ed="N" n="0292a03"/>道、〔四〕果、通智、〔四〕無礙解。</p>
<lb ed="N" n="0292a04"/><p xml:id="pN43p0292a0401">「思惟」者，是信勝解。</p>
<lb ed="N" n="0292a05"/><p xml:id="pN43p0292a0501">「必」者，是此一向語，無礙語，無惑語，無可二語，無別語，必然語，確實語
<lb ed="N" n="0292a06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0292004" n="0292004"/>，決定語，此云爲「必」。</p>
<lb ed="N" n="0292a07"/><p xml:id="pN43p0292a0701">「具壽」者，此是愛語，敬重語，具畏敬、具敬之增語。此云爲具壽。</p>
<lb ed="N" n="0292a08"/><p xml:id="pN43p0292a0801">「已得」者，是已證得。</p>
<lb ed="N" n="0292a09"/><p xml:id="pN43p0292a0901">「將得」者，將證得。</p>
<lb ed="N" n="0292a10"/>
<lb ed="N" n="0292a11"/>
<lb ed="N" n="0292a12"/><p cb:type="head4" xml:id="pN43p0292a1201">圓滿因緣</p>
<lb ed="N" n="0292a13"/><p xml:id="pN43p0292a1301">二九</p><p xml:id="pN43p0292a1303" cb:place="inline">諸比丘！如是有五根，如何爲五？是信根、精進根、念根、定根、慧根。諸
<lb ed="N" n="0292a14"/>比丘！如是有五根。此五根依幾何之行相得見？此五根依六行相得見。依如何之義
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0293a" n="0293a"/>
<lb ed="N" n="0293a01"/>得見？是依增上之義、初淨之義、甚大之義、住持之義、永盡之義、令安住之義。</p>
<lb ed="N" n="0293a02"/><p xml:id="pN43p0293a0201">三〇</p><p xml:id="pN43p0293a0203" cb:place="inline">如何是依增上之義得見〔五〕根？</p>
<lb ed="N" n="0293a03"/><p xml:id="pN43p0293a0301"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.22"/>依斷不信勝解增上之義得見信根，依信根之力，依精勤之義得見精進根，依近
<lb ed="N" n="0293a04"/>住之義得見念根，依無散亂之義得見定根，依見之義得見慧根。依斷懈怠精勤增上
<lb ed="N" n="0293a05"/>之義得見精進根，依精進根之力，依近住之義得見念根……乃至……依勝解<anchor xml:id="nkr_note_orig_0293005" n="0293005"/>之義
<lb ed="N" n="0293a06"/>得見信根。斷放逸依近住增上之義得見念根，依念根之力依無散亂之義得見定根……
<lb ed="N" n="0293a07"/>乃至……依精勤之義得見精進根。斷掉擧依無散亂增上之義得見定根，依定根之力
<lb ed="N" n="0293a08"/>依見之義得見慧根……乃至……依近住之義得見念根。斷無明依見增上之義得見慧
<lb ed="N" n="0293a09"/>根，依慧根之力依勝解之義得見信根……乃至……依無散亂之義得見定根。</p>
<lb ed="N" n="0293a10"/><p xml:id="pN43p0293a1001">斷欲欲依出離之力，依勝解增上之義得見信根，依信根之力，依精勤之義得見
<lb ed="N" n="0293a11"/>精進根，依近住之義得見念根，依無散亂之義得見定根，依見之義得見慧根。斷欲
<lb ed="N" n="0293a12"/>欲依出離之力，依精勤增上之義得見精進根，依精進根之力，依近住之義得見念根
<lb ed="N" n="0293a13"/>……乃至……依勝解之義，得見信根。依斷欲欲出離之力，依近住增上之義得見念
<lb ed="N" n="0293a14"/>根，依念根之力依無散亂之義得見定根……乃至……依精勤之義得見精進根。依斷
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0294a" n="0294a"/>
<lb ed="N" n="0294a01"/>欲欲出離之力，依無散亂增上之義得見定根，依定根之力，依見之義得見慧根……
<lb ed="N" n="0294a02"/>乃至……依近住之義得見念根。依斷欲欲出離之力，依見增上之義得見慧根，依慧
<lb ed="N" n="0294a03"/>根之力，依勝解之義得見信根……乃至……依無散亂之義得見定根。</p>
<lb ed="N" n="0294a04"/><p xml:id="pN43p0294a0401"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.23"/>斷瞋，依無瞋之力……乃至……以斷惛眠，依光明想之力……乃至……以斷一
<lb ed="N" n="0294a05"/>切煩惱，依阿羅漢道之力，依勝解增上之義得見信根……乃至……依無散亂之義得
<lb ed="N" n="0294a06"/>見定根。</p>
<lb ed="N" n="0294a07"/><p xml:id="pN43p0294a0701">如是依增上之義得見〔五〕根。</p>
<lb ed="N" n="0294a08"/><p xml:id="pN43p0294a0801">三一</p><p xml:id="pN43p0294a0803" cb:place="inline">如何依初淨之義得見〔五〕根？</p>
<lb ed="N" n="0294a09"/><p xml:id="pN43p0294a0901">依勝解之義，依信根防護不信之義，戒淸淨是信根之初淨，依精勤之義，依精
<lb ed="N" n="0294a10"/>進根防護懈怠之義，戒淸淨是精進根之初淨，依近住之義，念根依防護放逸之義，
<lb ed="N" n="0294a11"/>戒淸淨是念根之初淨，依無散亂之義，定根依防護掉擧之義，戒淸淨是定根之初淨，
<lb ed="N" n="0294a12"/>依見之義，慧根依防護無明之義，戒淸淨是慧根之初淨。</p>
<lb ed="N" n="0294a13"/><p xml:id="pN43p0294a1301">於出離五根依防護欲欲之義，戒淸淨是五根之初淨，於無瞋五根，依防護瞋之
<lb ed="N" n="0294a14"/>義，戒淸淨是五根之初淨，於光明想，五根依防護惛眠之義，戒淸淨是五根之初淨，
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0295a" n="0295a"/>
<lb ed="N" n="0295a01"/>〔……乃至……〕於阿羅漢道，五根依防護一切煩惱之義，戒淸淨是五根之初淨。</p>
<lb ed="N" n="0295a02"/><p xml:id="pN43p0295a0201">如是依初淨之義得見五根。</p>
<lb ed="N" n="0295a03"/><p xml:id="pN43p0295a0301">三二</p><p xml:id="pN43p0295a0303" cb:place="inline">如何依甚大之義得見五根？</p>
<lb ed="N" n="0295a04"/><p xml:id="pN43p0295a0401">爲修習信根志欲生，爲斷不信志欲生，爲斷不信熱煩志欲生，爲斷見同位之諸
<lb ed="N" n="0295a05"/>煩惱志欲生，爲斷麤之諸煩惱志欲生，爲斷細之諸煩惱志欲生，爲斷一切煩惱志欲
<lb ed="N" n="0295a06"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.24"/>生，依志欲之力，依信之力而信根甚大。依志欲之力勝喜生，依勝喜之力，依信之
<lb ed="N" n="0295a07"/>力而信根甚大。依勝喜之力喜生，依喜之力，依信之力而信根甚大。依喜之力輕安
<lb ed="N" n="0295a08"/>生，依輕安之力，依信之力而信根甚大。依輕安之力樂生，依樂之力，依信之力而
<lb ed="N" n="0295a09"/>信根甚大。依樂之力光曜生，依光曜之力，依信之力而信根甚大。依光曜之力永倨
<lb ed="N" n="0295a10"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0295006" n="0295006"/>生，依永倨之力，依信之力是信根甚大。依永倨之力心得定，依定之力，依信之
<lb ed="N" n="0295a11"/>力而信根甚大。如是善策定心，依策心之力，依信心之力而信根甚大。如是善捨策
<lb ed="N" n="0295a12"/>心，依捨之力，依信心之力而信根甚大。依捨之力由種種煩惱心解脫，依解脫之力，
<lb ed="N" n="0295a13"/>依信之力而信根甚大。已解脫故諸法一味，依一味之義，依修習力，依信之力而信
<lb ed="N" n="0295a14"/>根甚大。已修習故，更於殊勝之退轉，依退轉之力，依信之力而信根甚大。已退轉
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0296a" n="0296a"/>
<lb ed="N" n="0296a01"/>故由此最捨，依最捨之力，依信之力而信根甚大。已最捨故由此滅，依滅之力，依
<lb ed="N" n="0296a02"/>信之力而信根甚大。</p>
<lb ed="N" n="0296a03"/><p xml:id="pN43p0296a0301">依滅之力有二之最捨，是永捨最捨、躍進最捨。云「永捨諸煩惱、諸蘊」爲永捨
<lb ed="N" n="0296a04"/>最捨。云「於滅盡涅槃界心躍進」是躍進最捨。依滅之力有如是二之最捨。</p>
<lb ed="N" n="0296a05"/><p xml:id="pN43p0296a0501">三三</p><p xml:id="pN43p0296a0503" cb:place="inline">爲修習精進根志欲生，爲斷懈怠志欲生，爲斷懈怠熱煩志欲生，爲斷見同位
<lb ed="N" n="0296a06"/>之諸煩惱志欲生……乃至……爲斷一切煩惱志欲生……乃至……爲修習念根志欲
<lb ed="N" n="0296a07"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.25"/>生，爲斷放逸志欲生，爲斷放逸熱煩志欲生……乃至……爲斷一切煩惱志欲生……
<lb ed="N" n="0296a08"/>乃至……爲修習定根志欲生，爲斷掉擧志欲生，爲斷掉擧熱煩志欲生……乃至……
<lb ed="N" n="0296a09"/>爲斷一切煩惱志欲生……乃至……爲修習慧根志欲生，爲斷無明志欲生……乃至
<lb ed="N" n="0296a10"/>……爲斷無明熱煩志欲生……乃至……爲斷一切煩惱志欲生，依志欲之力，依慧之
<lb ed="N" n="0296a11"/>力而慧根甚大。依志欲之力勝喜生，依勝喜之力，依慧之力而慧根甚大。依勝喜之
<lb ed="N" n="0296a12"/>力喜生，依喜之力，依慧之力而慧根甚大。依喜之力輕安生，依輕安之力，依慧之
<lb ed="N" n="0296a13"/>力而慧根甚大。依輕安之力樂生，依樂之力，依慧之力而慧根甚大。依樂之力光曜
<lb ed="N" n="0296a14"/>生，依光曜之力，依慧之力而慧根甚大。依光曜之力永倨生，依永倨之力，依慧之
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0297a" n="0297a"/>
<lb ed="N" n="0297a01"/>力而慧根甚大。依永倨心得定，依定之力，依慧之力而慧根甚大。如是善策定心，
<lb ed="N" n="0297a02"/>依策心之力，依慧之力而慧根甚大。如是善捨策心，依捨之力，依慧之力而慧根甚
<lb ed="N" n="0297a03"/>大。依捨之力，由種種煩惱心解脫，依解脫之力，依慧之力而慧根甚大。已解脫故
<lb ed="N" n="0297a04"/>諸法一味，依一味之義，依修習之力，依慧之力而慧根甚大。已修習故更於殊勝之
<lb ed="N" n="0297a05"/>物退轉，依退轉之力，依慧之力而慧根甚大。已退轉故由此最捨，依最捨之力，依
<lb ed="N" n="0297a06"/>慧之力而慧根甚大。已最捨故由此而滅，依滅之力，依慧之力而慧根甚大。</p>
<lb ed="N" n="0297a07"/><p xml:id="pN43p0297a0701"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.26"/>依滅之力有二之最捨，是永捨最捨與躍進最捨。云「永捨諸煩惱與諸蘊」是永捨
<lb ed="N" n="0297a08"/>最捨。云「於滅盡涅槃界心躍進」是躍進最捨。依滅之力有如是二之最捨。</p>
<lb ed="N" n="0297a09"/><p xml:id="pN43p0297a0901">如是而依甚大之義得見五根。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0297a10"/>
<lb ed="N" n="0297a11"/>
<lb ed="N" n="0297a12"/>
<lb ed="N" n="0297a13"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0298a" n="0298a"/>
<lb ed="N" n="0298a01"/>
<lb ed="N" n="0298a02"/>
<lb ed="N" n="0298a03"/>
<lb ed="N" n="0298a04"/>
<lb ed="N" n="0298a05"/>
<lb ed="N" n="0298a06"/>
<lb ed="N" n="0298a07"/>
<lb ed="N" n="0298a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第三誦品</cb:mulu><head>第三誦品</head>
<lb ed="N" n="0298a09"/><p xml:id="pN43p0298a0901">三四</p><p xml:id="pN43p0298a0903" cb:place="inline">如何而爲依住持之義〔五〕根得見？</p>
<lb ed="N" n="0298a10"/><p xml:id="pN43p0298a1001">爲信根之修習志欲生，依志欲之力，依信之力住持信根，依志欲之力勝解生，
<lb ed="N" n="0298a11"/>依勝解之力，依信之力住持信根……乃至……</p>
<lb ed="N" n="0298a12"/><p xml:id="pN43p0298a1201">如是而依住持之義得見〔五〕根。</p>
<lb ed="N" n="0298a13"/><p xml:id="pN43p0298a1301">三五</p><p xml:id="pN43p0298a1303" cb:place="inline">如何而依永盡之義〔五〕根得見？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0299a" n="0299a"/>
<lb ed="N" n="0299a01"/><p xml:id="pN43p0299a0101">依勝解之義信根永盡不信、永盡不信熱煩。依精勤之義精進根永盡懈怠、永盡
<lb ed="N" n="0299a02"/>懈怠熱煩。依近住之義念根永盡放逸、永盡放逸熱煩。依無散亂之義定根永盡掉擧、
<lb ed="N" n="0299a03"/>永盡掉擧熱煩。依見之義慧根永盡無明、永盡無明熱煩。</p>
<lb ed="N" n="0299a04"/><p xml:id="pN43p0299a0401">於出離五根永盡欲欲，於無瞋五根永盡瞋……乃至……於阿羅漢道五根永盡一
<lb ed="N" n="0299a05"/>切煩惱。</p>
<lb ed="N" n="0299a06"/><p xml:id="pN43p0299a0601">如是而依永盡之義得見〔五〕根。</p>
<lb ed="N" n="0299a07"/><p xml:id="pN43p0299a0701">三六</p><p xml:id="pN43p0299a0703" cb:place="inline">如何而依令安住之義〔五〕根得見？</p>
<lb ed="N" n="0299a08"/><p xml:id="pN43p0299a0801">有信者令安住於勝解之信根，有信者之信根爲安住於勝解。具精進者令安住於
<lb ed="N" n="0299a09"/>精勤之精進根，具精進者之精進根爲安住於精勤。具念者令安住於近住之念根，具
<lb ed="N" n="0299a10"/>念者之念根爲安住於近住。得定者令安住於無散亂之定根，得定者之定根爲安住於
<lb ed="N" n="0299a11"/>無散亂。具慧者令安住於見之慧根，具慧者之慧根爲安住於見。</p>
<lb ed="N" n="0299a12"/><p xml:id="pN43p0299a1201"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.27"/>觀行者令安住於出離之五根，觀行者之五根爲安住於出離。觀行者令安住於無
<lb ed="N" n="0299a13"/>瞋之五根，觀行者之五根爲安住於無瞋。觀行者令安住於光明想之五根，觀行者之
<lb ed="N" n="0299a14"/>五根爲安住於光明想。觀行者令安住於無散亂之五根，觀行者之五根爲安住於無散
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0300a" n="0300a"/>
<lb ed="N" n="0300a01"/>亂……乃至……觀行者令安住於阿羅漢道之五根，觀行者之五根爲安住於阿羅漢
<lb ed="N" n="0300a02"/>道。</p>
<lb ed="N" n="0300a03"/><p xml:id="pN43p0300a0301">如是而依令安住之義得見五根。</p>
<lb ed="N" n="0300a04"/><p xml:id="pN43p0300a0401">三七</p><p xml:id="pN43p0300a0403" cb:place="inline">異生修習定依幾何之行相是近住善能<anchor xml:id="nkr_note_orig_0300001" n="0300001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0300001" n="0300001"/>耶？</p>
<lb ed="N" n="0300a05"/><p xml:id="pN43p0300a0501">有學修習定依幾何之行相是近住善能耶？</p>
<lb ed="N" n="0300a06"/><p xml:id="pN43p0300a0601">離貪者修習定依幾何之行相是近住善能耶？</p>
<lb ed="N" n="0300a07"/><p xml:id="pN43p0300a0701">異生修習定依七行相是近住善能。</p>
<lb ed="N" n="0300a08"/><p xml:id="pN43p0300a0801">有學修習定依八行相是近住善能。</p>
<lb ed="N" n="0300a09"/><p xml:id="pN43p0300a0901">離貪者修習定依十行相是近住善能。</p>
<lb ed="N" n="0300a10"/><p xml:id="pN43p0300a1001">三八</p><p xml:id="pN43p0300a1003" cb:place="inline">異生修習定依如何之七行相是近住善能耶？</p>
<lb ed="N" n="0300a11"/><p xml:id="pN43p0300a1101">依令傾心所緣近住善能，寂止因相近住善能，精勤因相近住善能，無散亂近住
<lb ed="N" n="0300a12"/>善能，光曜近住善能，慶喜近住善能，捨近住善能。異生修習定依如是七行相是近
<lb ed="N" n="0300a13"/>住善能。</p>
<lb ed="N" n="0300a14"/><p xml:id="pN43p0300a1401">有學修習定依如何八行相是近住善能耶？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0301a" n="0301a"/>
<lb ed="N" n="0301a01"/><p xml:id="pN43p0301a0101">令依傾心所緣近住善能……乃至……捨近住善能，一性近住善能。有學修習定
<lb ed="N" n="0301a02"/>依如是之八行相是近住善能。</p>
<lb ed="N" n="0301a03"/><p xml:id="pN43p0301a0301">離貪者修習定依如何之十行相近住善能耶？</p>
<lb ed="N" n="0301a04"/><p xml:id="pN43p0301a0401"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.28"/>令依傾心所緣近住善能……乃至……一性近住善能。智近住善能，解脫近住善
<lb ed="N" n="0301a05"/>能。離貪者修習定依如是十行相是近住善能。</p>
<lb ed="N" n="0301a06"/><p xml:id="pN43p0301a0601">三九</p><p xml:id="pN43p0301a0603" cb:place="inline">異生修習正觀依幾何之行相是近住善能耶？依幾何之行相是不近住善能耶？</p>
<lb ed="N" n="0301a07"/><p xml:id="pN43p0301a0701">有學修習正觀，依幾何之行相是近住善能耶？依幾何之行相是不近住善能耶？</p>
<lb ed="N" n="0301a08"/><p xml:id="pN43p0301a0801">離貪者修習正觀，依幾何之行相近住善能耶？依幾何之行相不近住善能耶？</p>
<lb ed="N" n="0301a09"/><p xml:id="pN43p0301a0901">異生修習正觀，依九行相近住善能，依九行相不近住善能。</p>
<lb ed="N" n="0301a10"/><p xml:id="pN43p0301a1001">有學修習正觀，依十行相近住善能，依十行相不近住善能。</p>
<lb ed="N" n="0301a11"/><p xml:id="pN43p0301a1101">離貪者修習正觀，依十二行相近住善能，依十二行相不近住善能。</p>
<lb ed="N" n="0301a12"/><p xml:id="pN43p0301a1201">四〇</p><p xml:id="pN43p0301a1203" cb:place="inline">異生修習正觀，依如何九行相近住善能耶？依如何九行相不近住善能耶？</p>
<lb ed="N" n="0301a13"/><p xml:id="pN43p0301a1301">無常近住善能，常不近住善能。苦近住善能，樂不近住善能。無我近住善能，
<lb ed="N" n="0301a14"/>我不近住善能。盡近住善能，厚不近住善能。衰近住善能，存續不近住善能。變壞
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0302a" n="0302a"/>
<lb ed="N" n="0302a01"/>近住善能，堅固不近住善能。無因相近住善能，因相不近住善能。無願近住善能，
<lb ed="N" n="0302a02"/>願不近住善能。空性近住善能，現貪不近住善能。異生修習正觀，〔依如是九行相介〕
<lb ed="N" n="0302a03"/>住善能，依如是九行相不近住善能。</p>
<lb ed="N" n="0302a04"/><p xml:id="pN43p0302a0401"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.29"/>有學修習正觀如何依十行相近住善能耶？依如何十行相不近住善能耶。</p>
<lb ed="N" n="0302a05"/><p xml:id="pN43p0302a0501">無常近住善能，常不近住善能……乃至……空性近住善能，現貪不近住善能。
<lb ed="N" n="0302a06"/>智近住善能，無智不近住善能。有學修習正觀，依如是十行相近住善能，依如是十
<lb ed="N" n="0302a07"/>行相不近住善能。</p>
<lb ed="N" n="0302a08"/><p xml:id="pN43p0302a0801">離貪者修習正觀依如何十二行相近住善能？依如何十二行相不近住善能？</p>
<lb ed="N" n="0302a09"/><p xml:id="pN43p0302a0901">無常近住善能，常不近住善能……乃至……智近住善能，無智不近住善能。離
<lb ed="N" n="0302a10"/>近住善能，合不近住善能。滅近住善能，行不近住善能。離貪者修習正觀，依如是
<lb ed="N" n="0302a11"/>十二行相近住善能，依如是十二行相不近住善能。</p>
<lb ed="N" n="0302a12"/><p xml:id="pN43p0302a1201">令依傾心，依所緣近住善能之力攝五根，了知行境，通達能力……乃至……攝
<lb ed="N" n="0302a13"/>諸法，了知行境，通達能力。</p>
<lb ed="N" n="0302a14"/><p xml:id="pN43p0302a1401">四一</p><p xml:id="pN43p0302a1403" cb:place="inline">「攝〔五〕根」者，如何而攝〔五〕根？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0303a" n="0303a"/>
<lb ed="N" n="0303a01"/><p xml:id="pN43p0303a0101">依勝解之義攝信根……乃至……依寂止因相近住善能之力，依精勤因相近住善
<lb ed="N" n="0303a02"/>能之力，依無散亂近住善能之力，依光曜近住善能之力，依慶喜近住善能之力，依
<lb ed="N" n="0303a03"/>捨近住善能之力，依一性近住善能之力，依智近住善能之力，依解脫近住善能之力，
<lb ed="N" n="0303a04"/>依無常近住善能之力，依常不近住善能之力，依苦近住善能之力，依樂不近住善能
<lb ed="N" n="0303a05"/>之力……乃至……依滅近住善能之力，依行不近住善能之力，攝〔五〕根，了知行
<lb ed="N" n="0303a06"/>境，通達能力。</p>
<lb ed="N" n="0303a07"/><p xml:id="pN43p0303a0701"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.30"/>四二</p><p xml:id="pN43p0303a0703" cb:place="inline">具六十四行相三根得自在之慧是漏盡智。如何是三根？是未知當知根、已知
<lb ed="N" n="0303a08"/>根、具知根。</p>
<lb ed="N" n="0303a09"/><p xml:id="pN43p0303a0901">未知當知根達幾何之處，已知根達幾何之處，具知根達幾何之處？</p>
<lb ed="N" n="0303a10"/><p xml:id="pN43p0303a1001">未知當知根達於一處，〔言〕是預流道。已知根達於六處，〔言〕是預流果、一
<lb ed="N" n="0303a11"/>來道、一來果、不還道、不還果、阿羅漢道。具知根達於一處，〔言〕是阿羅漢果。</p>
<lb ed="N" n="0303a12"/><p xml:id="pN43p0303a1201">四三</p><p xml:id="pN43p0303a1203" cb:place="inline">於預流道之刹那未知當知根是以信根爲勝解眷屬而有，精進根爲精勤眷屬而
<lb ed="N" n="0303a13"/>有，念根爲近住眷屬而有，定根爲無散亂眷屬而有，慧根爲見眷屬而有，意根爲識
<lb ed="N" n="0303a14"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.31"/>眷屬而有，喜根爲歡喜眷屬而有，命根爲流轉寂滅增上眷屬而有……〔乃至〕……
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0304a" n="0304a"/>
<lb ed="N" n="0304a01"/>有如是八八六十四。</p>
<lb ed="N" n="0304a02"/><p xml:id="pN43p0304a0201">四四</p><p xml:id="pN43p0304a0203" cb:place="inline">「漏」者，以何爲此漏？是欲漏、有漏、見漏、無明漏。此之諸漏盡於何處？</p>
<lb ed="N" n="0304a03"/><p xml:id="pN43p0304a0301">依預流道見漏悉盡，順惡生之欲漏盡，順惡生之有漏盡，順惡生之無明漏盡。
<lb ed="N" n="0304a04"/>於此之處如是諸漏盡。依一來道麤之欲漏盡，與此同位之有漏盡，與此同位之無明
<lb ed="N" n="0304a05"/>漏盡。於此之處如是之諸漏盡。依不還道欲漏悉盡，與此同位之有漏盡，與此同位
<lb ed="N" n="0304a06"/>之無明漏盡。於此之處如是諸漏盡。依阿羅漢道有漏悉盡，無明漏悉盡。於此之處
<lb ed="N" n="0304a07"/>如是諸漏盡。</p>
<lb ed="N" n="0304a08"/><p xml:id="pN43p0304a0801">未見之物不存在</p>
<lb ed="N" n="0304a09"/><p xml:id="pN43p0304a0901">未知物無不可知</p>
<lb ed="N" n="0304a10"/><p xml:id="pN43p0304a1001">如證知一切所了</p>
<lb ed="N" n="0304a11"/><p xml:id="pN43p0304a1101">云如來是普眼者</p>
<lb ed="N" n="0304a12"/><p xml:id="pN43p0304a1201">「普眼」，是依何之義爲普眼？於佛智有十四，苦智是佛智，苦集智是佛智……
<lb ed="N" n="0304a13"/>乃至……無障智是佛智。如是十四佛智。此十四佛智中，八智是共聲聞，六智不共
<lb ed="N" n="0304a14"/>聲聞。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0305a" n="0305a"/>
<lb ed="N" n="0305a01"/><p xml:id="pN43p0305a0101">四五</p><p xml:id="pN43p0305a0103" cb:place="inline">凡已知苦之苦義，無有未知苦義故是普眼。普眼此是慧眼。依慧根之力，依
<lb ed="N" n="0305a02"/>勝解之義而有信根，依精勤之義而有精進根，依近住之義而有念根，依無散亂之義
<lb ed="N" n="0305a03"/>而有定根。</p>
<lb ed="N" n="0305a04"/><p xml:id="pN43p0305a0401"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.32"/>凡已見、解、現證苦之苦義，以慧觸接，無有尙未以慧觸接苦義故是普眼，普
<lb ed="N" n="0305a05"/>眼此是慧根，依慧根之力，依勝解之義而有信根……乃至……依無散亂之義而有定
<lb ed="N" n="0305a06"/>根。</p>
<lb ed="N" n="0305a07"/><p xml:id="pN43p0305a0701">凡集之集義……乃至……滅之滅義〔……乃至……〕道之道義〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0305a08"/>義無礙解之無礙解義……乃至……法無礙解之法無礙解義〔……乃至……〕詞無礙
<lb ed="N" n="0305a09"/>解之詞無礙解義〔……乃至……〕辯無礙解之辯無礙解義〔……乃至……〕根上下
<lb ed="N" n="0305a10"/>智〔……乃至……〕有情意樂意趣智〔……乃至……〕對偶示導智〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0305a11"/>是大悲智……乃至……以意已知、見解、現證天世、魔世、梵世、沙門、婆羅門、
<lb ed="N" n="0305a12"/>人天生類之所見、所聞、所思、所識、所得、所求、所伺，以慧觸接，無有尙未以
<lb ed="N" n="0305a13"/>慧觸接之處故是普眼，普眼此是慧，依慧之力，依勝解之義而有信根……乃至……
<lb ed="N" n="0305a14"/>依無散亂之義而有定根。信且精勤，精勤且信，信且令近住，近住且信，信且得定，
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0306a" n="0306a"/>
<lb ed="N" n="0306a01"/>得定且信，信且了知，了知且信，精勤且令近住，近住且令精勤，精勤且得定，得
<lb ed="N" n="0306a02"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.33"/>定且精勤，精勤且了知，了知且精勤，精勤且信，信且精勤，近住且令得定，得定
<lb ed="N" n="0306a03"/>且令近住……乃至……近住且令精勤，精勤且令近住，得定且了知，了知且得定……
<lb ed="N" n="0306a04"/>乃至……得定且令近住，近住且令得定，了知且令信，信且令了知……乃至……了
<lb ed="N" n="0306a05"/>知且得定，得定且了知。已信故精勤已，已使精勤故信已，已信故令近住已，已使
<lb ed="N" n="0306a06"/>近住故信已，已信故得定已，已令得定故信已，已信故了知已，已令了知故信已。
<lb ed="N" n="0306a07"/>已精勤故令近住已，已令近住故精勤已……乃至……已精勤故信已，已信故精勤已，
<lb ed="N" n="0306a08"/>已近住故得定已，已令得定故近住已……乃至……已令近住故精勤已，已令精勤故
<lb ed="N" n="0306a09"/>近住已，已得定故了知已，已了知故得定已……乃至……已令得定故近住已，已令
<lb ed="N" n="0306a10"/>近住故得定已，已了知故信已，已信故了知已……乃至……已了知故得定已，已得
<lb ed="N" n="0306a11"/>定故了知已。</p>
<lb ed="N" n="0306a12"/><p xml:id="pN43p0306a1201">佛眼是此佛智，佛智是此佛眼。如來以此眼觀見有情之少塵、太塵、利根、鈍
<lb ed="N" n="0306a13"/>根、善行相、惡行相、善受敎、不受敎而或者知怖畏他世之罪過或者不知怖畏他世
<lb ed="N" n="0306a14"/>之罪過。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0307a" n="0307a"/>
<lb ed="N" n="0307a01"/><p xml:id="pN43p0307a0101">四六</p><p xml:id="pN43p0307a0103" cb:place="inline">「少塵、太塵」者，有信人是少塵，不信人是太塵。發勤人是少塵，懈怠人是
<lb ed="N" n="0307a02"/>太塵。念近住人是少塵，念忘失人是太塵。得定人是少塵，不得定人是太塵。具慧
<lb ed="N" n="0307a03"/>人是少塵，劣慧人是太塵。</p>
<lb ed="N" n="0307a04"/><p xml:id="pN43p0307a0401">「利根、鈍根」者，有信人是利根，不信人是鈍根……乃至……具慧人是利根，
<lb ed="N" n="0307a05"/>劣慧人是鈍根。</p>
<lb ed="N" n="0307a06"/><p xml:id="pN43p0307a0601">「善行相、惡行相」者，有信人是善行相，不信人是惡行相……乃至……具慧人
<lb ed="N" n="0307a07"/>是善行相，劣慧人是惡行相。</p>
<lb ed="N" n="0307a08"/><p xml:id="pN43p0307a0801">「善受敎、不受敎」者，有信人是善受敎，不信人是不受敎……乃至……具慧人
<lb ed="N" n="0307a09"/>是善受敎，劣慧人是不受敎。</p>
<lb ed="N" n="0307a10"/><p xml:id="pN43p0307a1001">「或者知怖畏他世之罪過，或者不知怖畏他世之罪過」者，有信人知怖畏他世之
<lb ed="N" n="0307a11"/>罪過，不信人不知怖畏他世之罪過……乃至……具慧人知怖畏他世之罪過，劣慧人
<lb ed="N" n="0307a12"/>不知怖畏他世之罪過。</p>
<lb ed="N" n="0307a13"/><p xml:id="pN43p0307a1301"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.34"/>「世」者，是蘊世、界世、處世、敗有世、敗生世、成有世、成生世。於世有一，
<lb ed="N" n="0307a14"/>一切有情依食而住。於世有二，是名與色。於世有三，是三受。於世有四，是四食。
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0308a" n="0308a"/>
<lb ed="N" n="0308a01"/>於世有五，是五取蘊。於世有六，是六內處。於世有七，是七識住。於世有八，是
<lb ed="N" n="0308a02"/>八世法。於世有九，是九有情住。於世有十，是十處。於世有十二，是十二處。於
<lb ed="N" n="0308a03"/>世有十八，是十八界。</p>
<lb ed="N" n="0308a04"/><p xml:id="pN43p0308a0401">「罪過」者，是一切煩惱罪過，一切惡行罪過，一切現行罪過，一切順有業罪過。
<lb ed="N" n="0308a05"/>如是而於此世於此罪過近對成猛烈怖畏想，猶如對於拔劍殺戮者。</p>
<lb ed="N" n="0308a06"/><p xml:id="pN43p0308a0601">以上依五十行相知、見、了知、通達此之五根。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="N" n="0308a07"/>
<lb ed="N" n="0308a08"/>
<lb ed="N" n="0308a09"/>
<lb ed="N" n="0308a10"/>
<lb ed="N" n="0308a11"/>
<lb ed="N" n="0308a12"/>
<lb ed="N" n="0308a13"/>
<lb ed="N" n="0308a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0309a" n="0309a"/>
<lb ed="N" n="0309a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">大品第五　解脫論</cb:mulu><head>大品第五　解脫論</head>
<lb ed="N" n="0309a02"/>
<lb ed="N" n="0309a03"/>
<lb ed="N" n="0309a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第一誦品</cb:mulu><head>第一誦品</head>
<lb ed="N" n="0309a05"/>
<lb ed="N" n="0309a06"/>
<lb ed="N" n="0309a07"/><p cb:type="head4" xml:id="pN43p0309a0701">圓滿因緣</p>
<lb ed="N" n="0309a08"/><p xml:id="pN43p0309a0801"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.35"/>一</p><p xml:id="pN43p0309a0802" cb:place="inline">諸比丘！於解脫有三。如何爲三？是空性解脫、無因相解脫、無願解脫。諸比
<lb ed="N" n="0309a09"/>丘！如是爲三解脫。</p>
<lb ed="N" n="0309a10"/><p xml:id="pN43p0309a1001">復次有六十八解脫</p>
<lb ed="N" n="0309a11"/><p xml:id="pN43p0309a1101">是空性解脫、無因相解脫、無願解脫、內出離解脫、外出離解脫、俱出離四解
<lb ed="N" n="0309a12"/>脫、內出離隨順四解脫、外出離隨順四解脫、俱出離隨順四解脫、內出離止滅四解
<lb ed="N" n="0309a13"/>脫、外出離止滅四解脫、俱出離止滅四解脫、有色觀諸色解脫、內無色想觀外諸色
<lb ed="N" n="0309a14"/>解脫、淨勝解解脫、虛空無邊處定解脫、識無邊處定解脫、無所有處定解脫、非想
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0310a" n="0310a"/>
<lb ed="N" n="0310a01"/>非非想處定解脫、想受滅定解脫、時解脫、不時解脫、順時解脫、不順時解脫、動
<lb ed="N" n="0310a02"/>解脫、不動解脫、世間解脫、出世間解脫、有漏解脫、無漏解脫、愛染解脫、非愛
<lb ed="N" n="0310a03"/>染解脫、超非愛染非愛染解脫、願解脫、無願解脫、願止滅解脫、有繫解脫、離繫
<lb ed="N" n="0310a04"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.36"/>解脫、一性解脫、異性解脫、想解脫、智解脫、得淸涼解脫、靜慮解脫、不取卽心
<lb ed="N" n="0310a05"/>解脫。</p>
<lb ed="N" n="0310a06"/><p xml:id="pN43p0310a0601">二</p><p xml:id="pN43p0310a0602" cb:place="inline">如何是空性解脫？於此處有比丘若往蘭若，若往樹下，若往空屋，思擇「此我我
<lb ed="N" n="0310a07"/>所亦是空」者，於其處無作現貪是空性解脫。如是是空性解脫。</p>
<lb ed="N" n="0310a08"/><p xml:id="pN43p0310a0801">如何是無因相解脫？於此處有比丘若往阿蘭若……乃至……於其處無作因相是
<lb ed="N" n="0310a09"/>無因相解脫。如是是無因相解脫。</p>
<lb ed="N" n="0310a10"/><p xml:id="pN43p0310a1001">如何是無願解脫？在此處有比丘若往阿蘭若……乃至……於其處無作願是無願
<lb ed="N" n="0310a11"/>解脫。如是是無願解脫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0310001" n="0310001"/>。</p>
<lb ed="N" n="0310a12"/><p xml:id="pN43p0310a1201">如何是內出離解脫？是四靜慮。如是是內出離解脫。</p>
<lb ed="N" n="0310a13"/><p xml:id="pN43p0310a1301">如何是外出離解脫？是四無色定。如是是外出離解脫。</p>
<lb ed="N" n="0310a14"/><p xml:id="pN43p0310a1401">如何是俱出離解脫？是四聖道。如是是俱出離解脫。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0311a" n="0311a"/>
<lb ed="N" n="0311a01"/><p xml:id="pN43p0311a0101">三</p><p xml:id="pN43p0311a0102" cb:place="inline">如何是內出離四解脫？初靜慮是由〔五〕蓋出離，第二靜慮是由尋伺出離，第
<lb ed="N" n="0311a02"/>三靜慮是由喜出離，第四靜慮是由樂苦出離。如是是內出離四靜慮。</p>
<lb ed="N" n="0311a03"/><p xml:id="pN43p0311a0301">如何是外出離四解脫？虛空無邊處定是由色想、有對想、種種想出離，識無邊
<lb ed="N" n="0311a04"/>處定是由虛空無邊處想出離，無所有處定是由識無邊處想出離，非想非非想處定是
<lb ed="N" n="0311a05"/>由無所有處想出離。如是是外出離四解脫。</p>
<lb ed="N" n="0311a06"/><p xml:id="pN43p0311a0601"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.37"/>如何是俱出離四解脫？預流道是由有身見、疑、戒禁取之見隨眠、疑隨眠出離，
<lb ed="N" n="0311a07"/>由其隨轉之諸煩惱與諸蘊出離，由外之一切因相出離。一來道是由麤之欲貪結、瞋
<lb ed="N" n="0311a08"/>結、麤之欲貪隨眠、瞋隨眠出離，由其隨轉之諸煩惱與諸蘊出離，由外之因相出離。
<lb ed="N" n="0311a09"/>不還道是由細之欲貪結、瞋結、細之欲貪隨眠、瞋隨眠出離，由其隨轉之諸煩惱與
<lb ed="N" n="0311a10"/>諸蘊出離，由外之一切因相出離。阿羅漢道是由色貪、無色貪、慢、悼擧、無明、
<lb ed="N" n="0311a11"/>慢隨眠、有貪隨眠、無明隨眠出離，由其隨轉之諸煩惱與諸蘊出離，由外之一切因
<lb ed="N" n="0311a12"/>相出離。如是是俱出離四解脫。</p>
<lb ed="N" n="0311a13"/><p xml:id="pN43p0311a1301">四</p><p xml:id="pN43p0311a1302" cb:place="inline">如何是內出離隨順四解脫？爲獲得初靜慮故有尋、伺、喜、樂、心一境性，爲
<lb ed="N" n="0311a14"/>獲得第三靜慮故……乃至……爲獲得第三靜慮故……乃至……爲獲得第四靜慮故有
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0312a" n="0312a"/>
<lb ed="N" n="0312a01"/>尋、伺、喜、樂、心一境性。如是是內出離隨順四解脫。</p>
<lb ed="N" n="0312a02"/><p xml:id="pN43p0312a0201">如何是外出離隨順四解脫？爲獲得虛空無邊處定故有尋、伺、喜、樂、心一境
<lb ed="N" n="0312a03"/>性，爲獲得識無邊處定故……乃至……爲獲得無所有處定故……乃至……爲獲得非
<lb ed="N" n="0312a04"/>想非非想處定故有尋、伺、喜、樂、心一境性。如是是外出離隨順四解脫。</p>
<lb ed="N" n="0312a05"/><p xml:id="pN43p0312a0501">如何是俱出離隨順四解脫？爲獲得預流道故有無常觀、苦觀、無我觀。爲獲得
<lb ed="N" n="0312a06"/>一來道故……乃至……爲獲得不還道故……〔乃至〕……爲獲得阿羅漢道故有無常
<lb ed="N" n="0312a07"/>觀、苦觀、無我觀。如是是俱出離隨順四解脫。</p>
<lb ed="N" n="0312a08"/><p xml:id="pN43p0312a0801">五</p><p xml:id="pN43p0312a0802" cb:place="inline">如何是內出離止滅四解脫？初靜慮之獲得或有異熟，第二靜慮……乃至……第
<lb ed="N" n="0312a09"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.38"/>三靜慮……乃至……第四靜慮之獲得或有異熟。如是是內出離止滅四解脫。</p>
<lb ed="N" n="0312a10"/><p xml:id="pN43p0312a1001">如何是外出離止滅四解脫？虛空無邊處定之獲得或有異熟，識無邊處定……乃
<lb ed="N" n="0312a11"/>至……無所有處定……乃至……非想非非想處定之獲得或有異熟。如是是外出離止
<lb ed="N" n="0312a12"/>滅四解脫。</p>
<lb ed="N" n="0312a13"/><p xml:id="pN43p0312a1301">如何是俱出離止滅四解脫？於預流道有預流果，於一來道有一來果，於不還道
<lb ed="N" n="0312a14"/>有不還果，於阿羅漢道有阿羅漢果。如是是俱出離止滅四解脫。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0313a" n="0313a"/>
<lb ed="N" n="0313a01"/><p xml:id="pN43p0313a0101">六</p><p xml:id="pN43p0313a0102" cb:place="inline">如何是有色觀諸色解脫？於此處某者於內自作意靑相獲得靑想，如是令善決
<lb ed="N" n="0313a02"/>定、善考量、善持此之因相。使善決定、善考量、善持此之因相已，於外之靑相近
<lb ed="N" n="0313a03"/>習心獲得靑想。如是令善決定、善考量、善持此之因相。令善決定、善考量、善持
<lb ed="N" n="0313a04"/>此因相已，習修習多習。於此人生如是念：「內、外俱成此色」，如是是有色想。</p>
<lb ed="N" n="0313a05"/><p xml:id="pN43p0313a0501">於此處某者於內自作意黃相……乃至……赤相……乃至……作意白相獲得白
<lb ed="N" n="0313a06"/>想，如是善持此之因相……乃至……多習。於此人生如是念：「內、外俱成此色」如
<lb ed="N" n="0313a07"/>是是有色想。</p>
<lb ed="N" n="0313a08"/><p xml:id="pN43p0313a0801">如是是有色觀諸色解脫。</p>
<lb ed="N" n="0313a09"/><p xml:id="pN43p0313a0901"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.39"/>七</p><p xml:id="pN43p0313a0902" cb:place="inline">如何是內無色想觀外諸色解脫？於此處某者內自不作意靑相，不獲得靑想，於
<lb ed="N" n="0313a10"/>外之靑相心近習獲得靑想。如是善考量、善持此之因相……乃至……多習。於此之
<lb ed="N" n="0313a11"/>人生如是念：「內無無色而外成此色」，如是爲有色想。於此處某者於內自不作意黃
<lb ed="N" n="0313a12"/>相……乃至……赤相……乃至……不作意白相，不獲得白想，於外之白相心近習獲
<lb ed="N" n="0313a13"/>得白想。如是善持此之因相……乃至……多習。於此人生如是念：「內無色而外成此
<lb ed="N" n="0313a14"/>色」，如是成有色想。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0314a" n="0314a"/>
<lb ed="N" n="0314a01"/><p xml:id="pN43p0314a0101">如是是內無色想觀外諸色解脫。</p>
<lb ed="N" n="0314a02"/><p xml:id="pN43p0314a0201">八</p><p xml:id="pN43p0314a0202" cb:place="inline">如何是淨勝解解脫？</p>
<lb ed="N" n="0314a03"/><p xml:id="pN43p0314a0301">於此處有比丘以慈俱行之心<anchor xml:id="nkr_note_add_0314a0301" n="0314a0301"/><anchor xml:id="beg0314a0301" n="0314a0301"/>徧<anchor xml:id="end0314a0301"/>滿一方而住，第二、第三、第四〔之諸方〕亦然。
<lb ed="N" n="0314a04"/>如是上、下、傍徧一切處以廣大、無量、無怨、無有損害之慈俱行之心悉皆徧滿世
<lb ed="N" n="0314a05"/>間而住，以慈已習故於有情無厭。以慈俱行之心徧滿一方……乃至……以悲已習故
<lb ed="N" n="0314a06"/>於有情無厭。以悲俱行之心徧滿一方……乃至……以悲已習故於有情無厭。以喜俱
<lb ed="N" n="0314a07"/>行之心徧滿一方……乃至……以喜已習故於有情無厭。以捨俱行之心徧滿一方……
<lb ed="N" n="0314a08"/>乃至……以捨已習故於有情無厭。</p>
<lb ed="N" n="0314a09"/><p xml:id="pN43p0314a0901">如是是淨勝解解脫。</p>
<lb ed="N" n="0314a10"/><p xml:id="pN43p0314a1001">九</p><p xml:id="pN43p0314a1002" cb:place="inline">如何是虛空無邊處定解脫？</p>
<lb ed="N" n="0314a11"/><p xml:id="pN43p0314a1101">於此處有比丘於一切之色想出過之故，於有對想之滅沒故，於不作意種種想故，
<lb ed="N" n="0314a12"/>入於無邊虛空具足虛空無邊處而住。此是虛空無邊處定解脫。</p>
<lb ed="N" n="0314a13"/><p xml:id="pN43p0314a1301">如何是識無邊處定解脫？</p>
<lb ed="N" n="0314a14"/><p xml:id="pN43p0314a1401"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.40"/>於此處有比丘超過一切虛空無邊處入於無邊識具足識無邊處而住。此是識無邊
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0315a" n="0315a"/>
<lb ed="N" n="0315a01"/>處定解脫。</p>
<lb ed="N" n="0315a02"/><p xml:id="pN43p0315a0201">如何是無所有處定解脫？</p>
<lb ed="N" n="0315a03"/><p xml:id="pN43p0315a0301">於此處有比丘超過一切識無邊處入於無少所有具足無所有處而住。此是無所有
<lb ed="N" n="0315a04"/>處定解脫。</p>
<lb ed="N" n="0315a05"/><p xml:id="pN43p0315a0501">如何是非想非非想處定解脫？</p>
<lb ed="N" n="0315a06"/><p xml:id="pN43p0315a0601">於此處有比丘超過一切無所有處具足非想非非想處而住。此是非想非非想處定
<lb ed="N" n="0315a07"/>解脫。</p>
<lb ed="N" n="0315a08"/><p xml:id="pN43p0315a0801">如何是想受滅定解脫？</p>
<lb ed="N" n="0315a09"/><p xml:id="pN43p0315a0901">於此處有比丘超過一切非想非非想處具足想受滅而住。此是想受滅定解脫。</p>
<lb ed="N" n="0315a10"/><p xml:id="pN43p0315a1001">一〇</p><p xml:id="pN43p0315a1003" cb:place="inline">如何是時解脫？是四靜慮與四無色等至。此是時解脫。</p>
<lb ed="N" n="0315a11"/><p xml:id="pN43p0315a1101">如何是不時解脫？是四聖道與四沙門果與涅槃。此是不時解脫。</p>
<lb ed="N" n="0315a12"/><p xml:id="pN43p0315a1201">如何是順時解脫？是四靜慮與四無色等至。此是順時解脫。</p>
<lb ed="N" n="0315a13"/><p xml:id="pN43p0315a1301">如何是不順時解脫？是四聖道與四沙門果與涅槃。此是不順時解脫。</p>
<lb ed="N" n="0315a14"/><p xml:id="pN43p0315a1401">如何是動解脫？是四靜慮與四無色等至。此是動解脫。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0316a" n="0316a"/>
<lb ed="N" n="0316a01"/><p xml:id="pN43p0316a0101">如何是不動解脫。是四聖道與四沙門果與涅槃。此是不動解脫。</p>
<lb ed="N" n="0316a02"/><p xml:id="pN43p0316a0201">如何是世間解脫？是四靜慮四無色等至。此是世間解脫。</p>
<lb ed="N" n="0316a03"/><p xml:id="pN43p0316a0301">如何是出世間解脫？是四聖道與四沙門果與涅槃。此是出世間解脫。</p>
<lb ed="N" n="0316a04"/><p xml:id="pN43p0316a0401">如何是有漏解脫？是四靜慮與四無色等至。此是有漏解脫。</p>
<lb ed="N" n="0316a05"/><p xml:id="pN43p0316a0501"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.41"/>如何是無漏解脫？是四聖道與四沙門果與涅槃。此是無漏解脫。</p>
<lb ed="N" n="0316a06"/><p xml:id="pN43p0316a0601">一一</p><p xml:id="pN43p0316a0603" cb:place="inline">如何是愛染解脫？是色所繫解脫。此是愛染解脫。</p>
<lb ed="N" n="0316a07"/><p xml:id="pN43p0316a0701">如何是非愛染解脫？是四聖道與四沙門果、涅槃。此是超非愛染非愛染解脫。</p>
<lb ed="N" n="0316a08"/><p xml:id="pN43p0316a0801">如何是願解脫？是四靜慮與四無色等至。此是願解脫。</p>
<lb ed="N" n="0316a09"/><p xml:id="pN43p0316a0901">如何是無願解脫？是四聖道與四沙門果與涅槃。此是無願解脫。</p>
<lb ed="N" n="0316a10"/><p xml:id="pN43p0316a1001">如何是願止滅解脫？或初靜慮之獲得或有異熟……乃至……或非想非非想處定
<lb ed="N" n="0316a11"/>之獲得或有異熟。此是願止滅解脫。</p>
<lb ed="N" n="0316a12"/><p xml:id="pN43p0316a1201">如何是有繫解脫？是四靜慮與四無色等至。此是有繫解脫。</p>
<lb ed="N" n="0316a13"/><p xml:id="pN43p0316a1301">如何是離繫解脫？是四聖道與四沙門果與涅槃。此是離繫解脫。</p>
<lb ed="N" n="0316a14"/><p xml:id="pN43p0316a1401">如何是一性解脫？是四聖道與四沙門果與涅槃。此是一性解脫。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0317a" n="0317a"/>
<lb ed="N" n="0317a01"/><p xml:id="pN43p0317a0101">如何是異性解脫？是四靜慮與四無色等至。此是異性解脫。</p>
<lb ed="N" n="0317a02"/><p xml:id="pN43p0317a0201">一二</p><p xml:id="pN43p0317a0203" cb:place="inline">如何是想解脫？</p>
<lb ed="N" n="0317a03"/><p xml:id="pN43p0317a0301">一想之解脫是十想之解脫，十想之解脫應是一想之解脫，依事之力依差別故。</p>
<lb ed="N" n="0317a04"/><p xml:id="pN43p0317a0401">「足可」者，如何而然耶？</p>
<lb ed="N" n="0317a05"/><p xml:id="pN43p0317a0501"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.42"/>無常觀智由常想解脫故是想解脫。苦觀智由樂想解脫故是想解脫。無我觀智由
<lb ed="N" n="0317a06"/>我想解脫故是想解脫。厭惡觀智由歡喜想解脫故是想解脫。離貪觀智由貪想解脫故
<lb ed="N" n="0317a07"/>是想解脫。滅盡觀智由集想解脫故是想解脫。定棄觀智由執取想解脫故是想解脫。
<lb ed="N" n="0317a08"/>無因相觀智由因相想解脫故是想解脫。無願觀智由願想解脫故是想解脫。空性觀智
<lb ed="N" n="0317a09"/>由現貪想解脫故是想解脫。</p>
<lb ed="N" n="0317a10"/><p xml:id="pN43p0317a1001">如是一想之解脫是十想之解脫，十想之解脫應是一想之解脫，依事之力依差別
<lb ed="N" n="0317a11"/>故。</p>
<lb ed="N" n="0317a12"/><p xml:id="pN43p0317a1201">於色之無常觀智由常想解脫故是想解脫……乃至……於色之空性觀由現貪想解
<lb ed="N" n="0317a13"/>脫故是想解脫……乃至……於受……乃至……於想〔……乃至……〕於諸行〔……
<lb ed="N" n="0317a14"/>乃至……〕於識〔……乃至……〕於眼……乃至……於老死之無常觀智……乃至……
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0318a" n="0318a"/>
<lb ed="N" n="0318a01"/>於老死之空性觀智由現貪想解脫故是想解脫。</p>
<lb ed="N" n="0318a02"/><p xml:id="pN43p0318a0201">如是一想之解脫是十想之解脫，十想之解脫應是一想之解脫，依事之力依差別
<lb ed="N" n="0318a03"/>故。</p>
<lb ed="N" n="0318a04"/><p xml:id="pN43p0318a0401">如是是想解脫。</p>
<lb ed="N" n="0318a05"/><p xml:id="pN43p0318a0501">一三</p><p xml:id="pN43p0318a0503" cb:place="inline">如何是智解脫？</p>
<lb ed="N" n="0318a06"/><p xml:id="pN43p0318a0601">一智之解脫是十智之解脫，十智之解脫應是一智之解脫，依事之力依差別故。</p>
<lb ed="N" n="0318a07"/><p xml:id="pN43p0318a0701">「足可」者，如何而然？</p>
<lb ed="N" n="0318a08"/><p xml:id="pN43p0318a0801">無常觀如實智由常迷妄、無智解脫故是智解脫。苦觀如實智由樂迷妄、無智解
<lb ed="N" n="0318a09"/>脫故是智解脫。無我觀如實智由我迷妄、無智解脫故是智解脫。厭惡觀如實智由歡
<lb ed="N" n="0318a10"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.43"/>喜迷妄、無智解脫故是智解脫。離貪觀如實智由貪迷妄、無智解脫故是智解脫。滅
<lb ed="N" n="0318a11"/>盡觀如實智由集迷妄、無智解脫故是智解脫。定棄觀如實智由執取迷妄、無智解脫
<lb ed="N" n="0318a12"/>故是智解脫。無因相觀如實智由因相迷妄、無智解脫故是智解脫。空性觀如實智由
<lb ed="N" n="0318a13"/>現貪迷妄、無智解脫故是智解脫。</p>
<lb ed="N" n="0318a14"/><p xml:id="pN43p0318a1401">如是一智之解脫是十智之解脫，十智之解脫應是一智之解脫，依事之力依差別
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0319a" n="0319a"/>
<lb ed="N" n="0319a01"/>故。</p>
<lb ed="N" n="0319a02"/><p xml:id="pN43p0319a0201">於色無常觀如實智由常迷妄、無智解脫故是智解脫……乃至……於色空性觀如
<lb ed="N" n="0319a03"/>實智由現貪迷妄、無智解脫故是智解脫……乃至……於受……乃至……於想〔……
<lb ed="N" n="0319a04"/>乃至……〕於諸行〔……乃至……〕於識〔……乃至……〕於眼〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0319a05"/>於老死無常觀……乃至……於老死空性觀如實智由現貪迷妄、無智解脫故是智解
<lb ed="N" n="0319a06"/>脫。</p>
<lb ed="N" n="0319a07"/><p xml:id="pN43p0319a0701">如是一智之解脫是十智之解脫，十之智解脫應是一智之解脫，依事之力依差別
<lb ed="N" n="0319a08"/>故。</p>
<lb ed="N" n="0319a09"/><p xml:id="pN43p0319a0901">如是是智解脫。</p>
<lb ed="N" n="0319a10"/><p xml:id="pN43p0319a1001">一四</p><p xml:id="pN43p0319a1003" cb:place="inline">如何是得淸涼解脫耶？</p>
<lb ed="N" n="0319a11"/><p xml:id="pN43p0319a1101">一得淸涼之解脫是十得淸涼之解脫，十得淸涼之解脫應是一得淸涼之解脫，依
<lb ed="N" n="0319a12"/>事之力依差別故。</p>
<lb ed="N" n="0319a13"/><p xml:id="pN43p0319a1301">「足可」者，如何而然？</p>
<lb ed="N" n="0319a14"/><p xml:id="pN43p0319a1401">無常觀無上得淸涼智由常煩熱、熱苦、憂惱解脫故是得淸涼解脫。苦觀無上得
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0320a" n="0320a"/>
<lb ed="N" n="0320a01"/>淸涼智由樂煩惱熱、熱苦、憂惱解脫故是得淸涼解脫。無我觀無上得淸涼智由我煩
<lb ed="N" n="0320a02"/>熱、熱苦、憂惱解脫故是得淸涼解脫。厭惡觀無上得淸涼智由歡喜煩熱、熱苦、憂
<lb ed="N" n="0320a03"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.44"/>惱解脫故是得淸涼解脫。離貪觀無上得淸涼智由貪煩熱、熱苦、憂惱解脫故是得淸
<lb ed="N" n="0320a04"/>涼解脫。滅盡觀無上得淸涼智由集煩熱、熱苦、憂惱解脫故是得淸涼解脫。定棄觀
<lb ed="N" n="0320a05"/>無上得淸涼智由執取煩熱、熱苦、憂惱解脫故是得淸涼解脫。無因相觀無上得淸涼
<lb ed="N" n="0320a06"/>智由因相煩熱、熱苦、憂惱解脫故是得淸涼解脫。無願觀無上得淸涼智由願煩熱、
<lb ed="N" n="0320a07"/>熱苦、憂惱解脫故是得淸涼解脫。空性觀無上得淸涼智由現貪煩熱、熱苦、憂惱解
<lb ed="N" n="0320a08"/>脫故是得淸涼解脫。</p>
<lb ed="N" n="0320a09"/><p xml:id="pN43p0320a0901">如是一得淸涼之解脫，是十得淸涼之解脫，十得淸涼之解脫應是一得淸涼之解
<lb ed="N" n="0320a10"/>脫，依事之力依差別故。</p>
<lb ed="N" n="0320a11"/><p xml:id="pN43p0320a1101">於色無常觀無上得淸涼智由常煩熱、熱苦、憂惱解脫故是得淸涼解脫……乃至
<lb ed="N" n="0320a12"/>……於受……乃至……於老死無常觀……乃至……於老死空性觀無上得淸涼智由常
<lb ed="N" n="0320a13"/>煩熱、熱苦、憂惱解脫故是得淸涼解脫。</p>
<lb ed="N" n="0320a14"/><p xml:id="pN43p0320a1401">如是一得淸涼之解脫是十得淸涼之解脫，十得淸涼之解脫應是一得淸涼之解
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0321a" n="0321a"/>
<lb ed="N" n="0321a01"/>脫，依事之力依差別故。</p>
<lb ed="N" n="0321a02"/><p xml:id="pN43p0321a0201">如是是得淸涼解脫。</p>
<lb ed="N" n="0321a03"/><p xml:id="pN43p0321a0301">一五</p><p xml:id="pN43p0321a0303" cb:place="inline">如何是靜慮解脫？</p>
<lb ed="N" n="0321a04"/><p xml:id="pN43p0321a0401">出離熾然<anchor xml:id="nkr_note_orig_0321002" n="0321002"/>故是靜慮。以燒盡欲欲故是靜慮。依熾然解脫故是靜慮解脫。依燒
<lb ed="N" n="0321a05"/>盡解脫故是靜慮解脫。熾然者是諸法，是燒盡散滅諸煩惱。知熾然<anchor xml:id="nkr_note_orig_0321003" n="0321003"/>所與燒盡故是
<lb ed="N" n="0321a06"/>靜慮解脫。</p>
<lb ed="N" n="0321a07"/><p xml:id="pN43p0321a0701"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.45"/>無瞋熾然故是靜慮。燒盡瞋故是靜慮。依熾然而解脫故是靜慮。依燒盡解脫故
<lb ed="N" n="0321a08"/>是靜慮解脫。熾然者是諸法，是燒盡散滅諸煩惱。知熾然與所燒盡是靜慮解脫。</p>
<lb ed="N" n="0321a09"/><p xml:id="pN43p0321a0901">光明想熾然故是靜慮。燒盡惛眠故是靜慮。無散亂熾然故是靜慮。燒盡悼擧故
<lb ed="N" n="0321a10"/>是靜慮。法決定熾然故是靜慮。燒盡疑故是靜慮。智熾然故是靜慮。燒盡無明故是
<lb ed="N" n="0321a11"/>靜慮。勝喜熾然故是靜慮。燒盡不欣善故是靜慮。初靜慮熾然故是靜慮。燒盡〔五〕
<lb ed="N" n="0321a12"/>蓋故是靜慮……乃至……阿羅漢道熾然故是靜慮。燒盡一切煩惱故是靜慮。依熾然
<lb ed="N" n="0321a13"/>解脫故是靜慮解脫。依燒盡解脫故是靜慮解脫。熾然者是諸法，是燒盡散滅諸煩惱。
<lb ed="N" n="0321a14"/>知熾然者與所燒盡故是靜慮解脫。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0322a" n="0322a"/>
<lb ed="N" n="0322a01"/><p xml:id="pN43p0322a0101">如是是靜慮解脫。</p>
<lb ed="N" n="0322a02"/><p xml:id="pN43p0322a0201">一六</p><p xml:id="pN43p0322a0203" cb:place="inline">如何是不取卽心解脫？</p>
<lb ed="N" n="0322a03"/><p xml:id="pN43p0322a0301">一不取卽心之解脫是十不取卽心之解脫，十不取卽心之解脫，卽是一不取卽心
<lb ed="N" n="0322a04"/>之解脫，依事之力依差別故。</p>
<lb ed="N" n="0322a05"/><p xml:id="pN43p0322a0501">「足可」者，如何而然？</p>
<lb ed="N" n="0322a06"/><p xml:id="pN43p0322a0601">無常觀智由常之取解脫故不取卽心解脫。苦觀智由樂之取解脫故不取卽心解
<lb ed="N" n="0322a07"/>脫。無我觀智由我之取解脫故不取卽心解脫。厭惡觀智由歡喜之取解脫故不取卽心
<lb ed="N" n="0322a08"/>解脫。離貪觀智由貪之取解脫故不取卽心解脫。滅盡觀智由集之取解脫故不取卽心
<lb ed="N" n="0322a09"/>解脫。定棄觀智由執取之取解脫故不取卽心解脫。無因相觀智由因相之取解脫故不
<lb ed="N" n="0322a10"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.46"/>取卽心解脫。無願觀智由願之取解脫故不取卽心解脫。空性觀智由現貪之取解脫故
<lb ed="N" n="0322a11"/>不取卽心解脫。</p>
<lb ed="N" n="0322a12"/><p xml:id="pN43p0322a1201">如是一不取卽心之解脫是十不取卽心之解脫，十不取卽心之解脫應是一不取卽
<lb ed="N" n="0322a13"/>心之解脫，依事之力依差別故。</p>
<lb ed="N" n="0322a14"/><p xml:id="pN43p0322a1401">於色無常觀智由常之取解脫故不取卽心解脫……乃至……於受……乃至……於
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0323a" n="0323a"/>
<lb ed="N" n="0323a01"/>老死無常觀智……乃至……於空性觀智由現貪之取解脫故不取卽心解脫。</p>
<lb ed="N" n="0323a02"/><p xml:id="pN43p0323a0201">如是一不取卽心之解脫是十不取卽心之解脫，十不取卽心之解脫應是一不取卽
<lb ed="N" n="0323a03"/>心之解脫。依事之力依差別故。</p>
<lb ed="N" n="0323a04"/><p xml:id="pN43p0323a0401">一七</p><p xml:id="pN43p0323a0403" cb:place="inline">無常觀智由幾何之取解脫？苦觀智由幾何之取解脫？無我觀智由幾何之取解
<lb ed="N" n="0323a05"/>脫？厭惡觀智……乃至……離貪觀智……乃至……滅盡觀智〔……乃至……〕定棄
<lb ed="N" n="0323a06"/>觀智〔……乃至……〕無因相觀智〔……乃至……〕無願觀智〔……乃至……〕空
<lb ed="N" n="0323a07"/>性觀智由幾何之取解脫？</p>
<lb ed="N" n="0323a08"/><p xml:id="pN43p0323a0801">無常觀智是由三取解脫。苦觀智是由一取解脫。無我觀智是由三取解脫。厭惡
<lb ed="N" n="0323a09"/>觀智是由一取解脫。離貪觀智是由一取解脫。滅盡觀智是由四取解脫。定棄觀智是
<lb ed="N" n="0323a10"/>由四取解脫。無因相觀智是由三取解脫。無願觀智是由一取解脫。空性觀智是由三
<lb ed="N" n="0323a11"/>取解脫。</p>
<lb ed="N" n="0323a12"/><p xml:id="pN43p0323a1201">一八</p><p xml:id="pN43p0323a1203" cb:place="inline">無常觀智如何是由三取解脫？是見取、戒禁取、我論取。無常觀智如是由三
<lb ed="N" n="0323a13"/>取解脫。</p>
<lb ed="N" n="0323a14"/><p xml:id="pN43p0323a1401"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.47"/>苦觀智如何由一取解脫？是欲取。苦觀智由此之一取解脫。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0324a" n="0324a"/>
<lb ed="N" n="0324a01"/><p xml:id="pN43p0324a0101">無我觀智如何由三取解脫？是見取、戒禁取、我論取。無我觀智由如是之三取
<lb ed="N" n="0324a02"/>解脫。</p>
<lb ed="N" n="0324a03"/><p xml:id="pN43p0324a0301">厭惡觀智如何由一取解脫？是欲取。厭惡觀智如是由一取解脫。</p>
<lb ed="N" n="0324a04"/><p xml:id="pN43p0324a0401">離貪觀智如何由一取解脫？是欲取。離貪觀智如是由一取解脫。</p>
<lb ed="N" n="0324a05"/><p xml:id="pN43p0324a0501">滅盡觀智如何由四取解脫？是欲取、見取、戒禁取、我論取。滅盡觀智如是由
<lb ed="N" n="0324a06"/>四取解脫。</p>
<lb ed="N" n="0324a07"/><p xml:id="pN43p0324a0701">定棄觀智如何由四取解脫？是欲取、見取、戒禁取、我論取。定棄觀智如是由
<lb ed="N" n="0324a08"/>四取解脫。</p>
<lb ed="N" n="0324a09"/><p xml:id="pN43p0324a0901">無因相觀智如何由三取解脫？是見取、戒禁取、我論取。無因相觀智如是由三
<lb ed="N" n="0324a10"/>取解脫。</p>
<lb ed="N" n="0324a11"/><p xml:id="pN43p0324a1101">無願觀智如何由一取解脫？是欲取。無願觀智由此之一取解脫。</p>
<lb ed="N" n="0324a12"/><p xml:id="pN43p0324a1201">空性觀智如何由三取解脫？是見取、戒禁取、我論取。空性觀智如是由三取解
<lb ed="N" n="0324a13"/>脫。</p>
<lb ed="N" n="0324a14"/><p xml:id="pN43p0324a1401">無常觀智、無我觀智、無因相觀智、空性觀智之四智由三取解脫。〔卽〕是見取、
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0325a" n="0325a"/>
<lb ed="N" n="0325a01"/>戒禁取、我論取。</p>
<lb ed="N" n="0325a02"/><p xml:id="pN43p0325a0201">苦觀智、厭惡觀智、離貪觀智、無願觀智之四智由一取解脫。〔卽〕是欲取。</p>
<lb ed="N" n="0325a03"/><p xml:id="pN43p0325a0301"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.48"/>滅盡觀智、定棄觀智之二智由四取解脫，〔卽〕是欲取、見取、戒禁取、我論取。</p>
<lb ed="N" n="0325a04"/><p xml:id="pN43p0325a0401">如是是不取卽心解脫。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0325a05"/>
<lb ed="N" n="0325a06"/>
<lb ed="N" n="0325a07"/>
<lb ed="N" n="0325a08"/>
<lb ed="N" n="0325a09"/>
<lb ed="N" n="0325a10"/>
<lb ed="N" n="0325a11"/>
<lb ed="N" n="0325a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第二誦品</cb:mulu><head>第二誦品</head>
<lb ed="N" n="0325a13"/><p xml:id="pN43p0325a1301">一九</p><p xml:id="pN43p0325a1303" cb:place="inline">復次此三解脫門是資世間之出離。由限界周圍觀見一切諸行而於無因相界心
<lb ed="N" n="0325a14"/>躍進，於一切諸行爲讚勵意而於無願界心躍進，由他觀見一切諸法而於空性界心躍
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0326a" n="0326a"/>
<lb ed="N" n="0326a01"/>進。此之三解脫門是資世間之出離。</p>
<lb ed="N" n="0326a02"/><p xml:id="pN43p0326a0201">二〇</p><p xml:id="pN43p0326a0203" cb:place="inline">由無常作意如何而近住諸行？由苦作意如何而近住諸行？由無我作意如何而
<lb ed="N" n="0326a03"/>近住諸行？</p>
<lb ed="N" n="0326a04"/><p xml:id="pN43p0326a0401">由無常作意由滅盡而近住諸行。由苦作意由怖畏而近住諸行。由無我作意由空
<lb ed="N" n="0326a05"/>而近住諸行。</p>
<lb ed="N" n="0326a06"/><p xml:id="pN43p0326a0601">如由無常作意者，於心以何爲多？如由苦作意者，於心以何爲多？如由無我作
<lb ed="N" n="0326a07"/>意者，於心以何爲多？</p>
<lb ed="N" n="0326a08"/><p xml:id="pN43p0326a0801"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.49"/>由無常作意者，於心多爲勝解。由苦作意者，於心多爲輕安，由無我作意者，
<lb ed="N" n="0326a09"/>於心爲多明。</p>
<lb ed="N" n="0326a10"/><p xml:id="pN43p0326a1001">由無常作意而多勝解者，獲得何種之根？由苦作意而多輕安者，獲得何種之根？
<lb ed="N" n="0326a11"/>由無我作意而多明者，獲得何種之根？</p>
<lb ed="N" n="0326a12"/><p xml:id="pN43p0326a1201">由無常作意而多勝解者，獲得信根。由苦作意而多輕安者，獲得定根。由無我
<lb ed="N" n="0326a13"/>作意而多明者，獲得慧根。</p>
<lb ed="N" n="0326a14"/><p xml:id="pN43p0326a1401">二一</p><p xml:id="pN43p0326a1403" cb:place="inline">由無常作意而多勝解者，是何根之增上？於修習幾何之根是同類、俱生緣、
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0327a" n="0327a"/>
<lb ed="N" n="0327a01"/>互緣、依緣、相應緣而爲一味？依何之義而修習？誰爲修習？</p>
<lb ed="N" n="0327a02"/><p xml:id="pN43p0327a0201">由苦作意而多輕安者，是何根之增上？於修習幾何之根是同類，俱生緣、互緣、
<lb ed="N" n="0327a03"/>依緣、相應緣而爲一味？依何之義而修習？誰爲修習？</p>
<lb ed="N" n="0327a04"/><p xml:id="pN43p0327a0401">由無我作意而多明者，是何根之增上？於修習幾何之根是同類、俱生緣、互緣、
<lb ed="N" n="0327a05"/>依緣、相應緣而爲一味？依何之義而修習？誰爲修習？</p>
<lb ed="N" n="0327a06"/><p xml:id="pN43p0327a0601">由無常作意而多勝解者，是信根增上。於修習四根是同類、俱生緣、互緣、依
<lb ed="N" n="0327a07"/>緣、相應緣而成一味。依一味之義而修習。正行者修習，於邪行者根無修習。</p>
<lb ed="N" n="0327a08"/><p xml:id="pN43p0327a0801"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.50"/>由苦作意如多輕安，是定根增上。於修習四根是同類、俱生緣、互緣、依緣、
<lb ed="N" n="0327a09"/>相應緣而爲一味。依一味之義而修習，正行者修習，於邪行者根無修習。</p>
<lb ed="N" n="0327a10"/><p xml:id="pN43p0327a1001">由無我作意而多明者，是慧根增上。於修習四根是同類、俱生緣、互緣、依緣、
<lb ed="N" n="0327a11"/>相應緣而爲一味。依一味之義而修習。正行者修習，於邪行者根無修習。</p>
<lb ed="N" n="0327a12"/><p xml:id="pN43p0327a1201">二二</p><p xml:id="pN43p0327a1203" cb:place="inline">由無常作意而多勝解者，是何根之增上？於修習幾何之根是同類、俱生緣、
<lb ed="N" n="0327a13"/>互緣、依緣、相應緣而爲一味？於通達時，是何根之增上？於通達幾何之根是同類、
<lb ed="N" n="0327a14"/>俱生緣、互緣、依緣、相應緣而爲一味？依何之義而修習？依何之義而通達？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0328a" n="0328a"/>
<lb ed="N" n="0328a01"/><p xml:id="pN43p0328a0101">由苦作意而多輕安者，是何根之增上？於修習幾何之根是同類、俱生緣、互緣、
<lb ed="N" n="0328a02"/>依緣、相應緣而爲一味？於通達時，是何根之增上？於通達幾何之根是同類、俱生
<lb ed="N" n="0328a03"/>緣、互緣、依緣、相應緣而爲一味？依何之義而修習？依何之義而通達？</p>
<lb ed="N" n="0328a04"/><p xml:id="pN43p0328a0401">由無我作意而多明者，是何根之增上？於修習幾何之根是同類、俱生緣、互緣、
<lb ed="N" n="0328a05"/>依緣、相應緣而爲一味？於通達時，是何根之增上？於通達幾何之根是同類、俱生
<lb ed="N" n="0328a06"/>緣、互緣、依緣、相應緣而爲一味？依何之義而修習？依何之義而通達？</p>
<lb ed="N" n="0328a07"/><p xml:id="pN43p0328a0701"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.51"/>由無常作意而多勝解者，是信根增上。於修習四根是同類、俱生緣、互緣、依
<lb ed="N" n="0328a08"/>緣、相應緣。於通達時，是慧根增上。於通達四根是同類、俱生緣、互緣、依緣、
<lb ed="N" n="0328a09"/>相應緣而爲一味。依一味之義而修習。依見之義而通達。如是而修習，修習而通達。</p>
<lb ed="N" n="0328a10"/><p xml:id="pN43p0328a1001">由苦作意而多輕安者，是定根增上。於修習四根是同類、俱生緣、互緣、依緣、
<lb ed="N" n="0328a11"/>相應緣。於通達時，是慧根增上。於通達四根是同類、俱生緣、互緣、依緣、相應
<lb ed="N" n="0328a12"/>緣而爲一味。依一味之義而修習。依見之義而通達。如是而修習，修習而通達。</p>
<lb ed="N" n="0328a13"/><p xml:id="pN43p0328a1301">由無我作意而多明者，是慧根增上。於修習四根是同類、俱生緣、互緣、依緣、
<lb ed="N" n="0328a14"/>相應緣。於通達時，是慧根增上。於通達四根是同類、俱生緣、互緣、依緣、相應
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0329a" n="0329a"/>
<lb ed="N" n="0329a01"/>緣而爲一味。依一味之義而修習。依見之義而通達。如是通達而修習，修習而通達。</p>
<lb ed="N" n="0329a02"/><p xml:id="pN43p0329a0201">二三</p><p xml:id="pN43p0329a0203" cb:place="inline">由無常作意者，何根是甚大？依何根之甚大而信解<anchor xml:id="nkr_note_orig_0329001" n="0329001"/>？</p>
<lb ed="N" n="0329a03"/><p xml:id="pN43p0329a0301">由苦作意者，何根是甚大？依何根之甚大而身證？</p>
<lb ed="N" n="0329a04"/><p xml:id="pN43p0329a0401">由無我作意者，何根是甚大？依何根之甚大而見至？</p>
<lb ed="N" n="0329a05"/><p xml:id="pN43p0329a0501"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.52"/>由無常作意者，信根甚大。依信根之甚大而信解。</p>
<lb ed="N" n="0329a06"/><p xml:id="pN43p0329a0601">由苦作意者，定根甚大。依定根之甚大而身證。</p>
<lb ed="N" n="0329a07"/><p xml:id="pN43p0329a0701">由無我作意者，慧根甚大。依慧根之甚大而見至。</p>
<lb ed="N" n="0329a08"/><p xml:id="pN43p0329a0801">二四</p><p xml:id="pN43p0329a0803" cb:place="inline">信而令勝解是信解。依已觸而現證是身證。依已見而至是見至。信而勝解是
<lb ed="N" n="0329a09"/>信解也。於前觸智觸，於後現證滅盡、涅槃是身證。了知令觸接、現證、識、見、
<lb ed="N" n="0329a10"/>知「諸行是苦，滅盡是樂」爲見至。此之信解人、身證人、見至人之三種人信解而身
<lb ed="N" n="0329a11"/>證，且應見至，依事之力依差別故。</p>
<lb ed="N" n="0329a12"/><p xml:id="pN43p0329a1201">「足可」者，如何而然？</p>
<lb ed="N" n="0329a13"/><p xml:id="pN43p0329a1301">如由無常作意者，信根甚大，依信根之甚大而信解。由苦作意者，信根甚大，
<lb ed="N" n="0329a14"/>依信根之甚大而信解。由無我作意者，信根甚大，依信根之甚大而信解。如是而此
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0330a" n="0330a"/>
<lb ed="N" n="0330a01"/>三種人依信根之力而信解。由苦作意者，定根甚大，依定根之甚大而身證。由無我
<lb ed="N" n="0330a02"/>作意者，定根甚大，依定根之甚大而身證。由無常作意者，定根甚大，依定根之甚
<lb ed="N" n="0330a03"/>大而身證。</p>
<lb ed="N" n="0330a04"/><p xml:id="pN43p0330a0401">如是而此三種人依定根之力而身證。</p>
<lb ed="N" n="0330a05"/><p xml:id="pN43p0330a0501"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.53"/>由無我作意者，慧根甚大，依慧根之甚大而見至。由無常作意者，慧根甚大，
<lb ed="N" n="0330a06"/>依慧根之甚大而見至。由苦作意者，慧根甚大，依慧根之甚大而見至。</p>
<lb ed="N" n="0330a07"/><p xml:id="pN43p0330a0701">如是而此三種人依慧根之力而見至。此之信解人、身證人、見至人之三種人信
<lb ed="N" n="0330a08"/>解而身證，且應爲見至，依事之力依差別故。</p>
<lb ed="N" n="0330a09"/><p xml:id="pN43p0330a0901">有此信解人、身證人、見至人之三種人，信解人、身證人與見至人應爲各異。</p>
<lb ed="N" n="0330a10"/><p xml:id="pN43p0330a1001">「足可」者，如何而然？</p>
<lb ed="N" n="0330a11"/><p xml:id="pN43p0330a1101">由無常作意者，信根甚大，依信根之甚大而信解。由苦作意定根甚大，依定根
<lb ed="N" n="0330a12"/>甚大而身證。由無我作意者，慧根甚大，依慧根之甚大而見至。</p>
<lb ed="N" n="0330a13"/><p xml:id="pN43p0330a1301">此信解人、身證人、見至人之三種人，信解而身證，且應爲見至，依事之力依
<lb ed="N" n="0330a14"/>差別故。而信解人、身證人亦應爲各異。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0331a" n="0331a"/>
<lb ed="N" n="0331a01"/><p xml:id="pN43p0331a0101">二五</p><p xml:id="pN43p0331a0103" cb:place="inline">由無常作意者，信根甚大，依信根之甚大而獲得預流道。故名爲隨信行者。
<lb ed="N" n="0331a02"/>四根是同類、俱生緣、互緣、依緣、相應緣。依信根之力有四根之修習。凡依信根
<lb ed="N" n="0331a03"/>之力獲得預流道者，悉皆是此隨信行者。</p>
<lb ed="N" n="0331a04"/><p xml:id="pN43p0331a0401">由無常作意者，信根甚大，依信根之甚大而現證預流果。故名爲信解者。四根
<lb ed="N" n="0331a05"/>是同類、俱生緣、互緣、依緣、相應緣。依信根之力已修習、善修習四根。凡依信
<lb ed="N" n="0331a06"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.54"/>根之力而獲得預流果者，悉皆是此隨信行者。</p>
<lb ed="N" n="0331a07"/><p xml:id="pN43p0331a0701">由無常作意者，信根甚大，依信根之甚大而獲得一來道……乃至……現證一來
<lb ed="N" n="0331a08"/>果〔……乃至……〕獲得不還道〔……乃至……〕現證不還果〔……乃至……〕獲
<lb ed="N" n="0331a09"/>得阿羅漢道〔……乃至……〕現證阿羅漢果。故名爲信解者。四根是同類……乃至
<lb ed="N" n="0331a10"/>……相應緣。依信根之力已修習、善修習四根。凡依信根之力而現證阿羅漢性者，
<lb ed="N" n="0331a11"/>悉皆是此信解者。</p>
<lb ed="N" n="0331a12"/><p xml:id="pN43p0331a1201">二六</p><p xml:id="pN43p0331a1203" cb:place="inline">由苦作意者，定根甚大，依定根之甚大而獲得預流道。故名爲身證者。四根
<lb ed="N" n="0331a13"/>是同類、俱生緣、互緣、依緣、相應緣。依信根之力有四根之修習。凡依定根之力
<lb ed="N" n="0331a14"/>獲得預流道者，悉皆是此身證者。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0332a" n="0332a"/>
<lb ed="N" n="0332a01"/><p xml:id="pN43p0332a0101">由苦作意者，定根甚大，依定根之甚大而現證預流果……乃至……獲得一來道
<lb ed="N" n="0332a02"/>〔……乃至……〕現證一來果〔……乃至……〕獲得不還道〔……乃至……〕現證
<lb ed="N" n="0332a03"/>不還果〔……乃至……〕獲得阿羅漢道〔……乃至……〕現證阿羅漢果。故名爲身
<lb ed="N" n="0332a04"/>證者。四根是同類……乃至……相應緣。依定根之力已修習、善修習四根。凡依定
<lb ed="N" n="0332a05"/>根之力現證阿羅漢性者，悉皆是此身證者。</p>
<lb ed="N" n="0332a06"/><p xml:id="pN43p0332a0601">二七</p><p xml:id="pN43p0332a0603" cb:place="inline">由無我作意者，慧根甚大，依慧根之甚大而獲得預流道。故名爲隨法行者。
<lb ed="N" n="0332a07"/>四根是同類、俱生緣、互緣、依緣、相應緣。依慧根之力有四根之修習。凡依慧根
<lb ed="N" n="0332a08"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.55"/>之力而獲得預流道者，悉皆是此隨法行者。</p>
<lb ed="N" n="0332a09"/><p xml:id="pN43p0332a0901">由無我作意者，慧根甚大，依慧根之甚大而現證預流果。故名爲見至者。四根
<lb ed="N" n="0332a10"/>是同類、俱生緣、互緣、依緣、相應緣。依慧根之力已修習、善修習四根。凡依慧
<lb ed="N" n="0332a11"/>根之力而現證預流果者，悉皆是此見至者。</p>
<lb ed="N" n="0332a12"/><p xml:id="pN43p0332a1201">依無我作意者，慧根甚大，依慧根之甚大而獲得一來道……乃至……現證一來
<lb ed="N" n="0332a13"/>果〔……乃至……〕獲得不還道〔……乃至……〕現證不還果〔……乃至……〕獲
<lb ed="N" n="0332a14"/>阿羅漢道〔……乃至……〕現證阿羅漢果。故名爲見至者。四根是同類……乃至……
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0333a" n="0333a"/>
<lb ed="N" n="0333a01"/>相應緣。依慧根之力已修習、善修習四根。凡依慧根之力而現證阿羅漢性者，悉皆
<lb ed="N" n="0333a02"/>是此見至者。</p>
<lb ed="N" n="0333a03"/><p xml:id="pN43p0333a0301">二八</p><p xml:id="pN43p0333a0303" cb:place="inline">凡已修習出離或現修習，或將修習者，已證得，或現證得，或將證得者，已
<lb ed="N" n="0333a04"/>得，或現得，或將得者，已獲得，或現獲得，或將獲得者，已通達，或現通達，或
<lb ed="N" n="0333a05"/>將通達者，已現證，或現現證，或將現證者，已觸接，或現觸接，或將觸接者，已
<lb ed="N" n="0333a06"/>得自在，或現得，或將得者，已得究竟，或現得，或將得者，已得無畏，或現得，
<lb ed="N" n="0333a07"/>或將得者，悉皆依此信根之力而信解、依定根之力而身證、依慧根之力而見至。</p>
<lb ed="N" n="0333a08"/><p xml:id="pN43p0333a0801">二九</p><p xml:id="pN43p0333a0803" cb:place="inline">凡已修習無瞋……乃至……光明想〔……乃至……〕無散亂〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0333a09"/>法決定〔……乃至……〕智〔……乃至……〕勝喜〔……乃至……〕初靜慮〔……
<lb ed="N" n="0333a10"/>乃至……〕第二靜慮〔……乃至……〕第三靜慮〔……乃至……〕第四靜慮〔……
<lb ed="N" n="0333a11"/>乃至……〕虛空無邊處定（……乃至……）識無邊處定〔……乃至……〕無所有處
<lb ed="N" n="0333a12"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.56"/>定〔……乃至……〕非想非非想處定〔……乃至……〕無常觀〔……乃至……〕苦
<lb ed="N" n="0333a13"/>觀〔……乃至……〕無我觀〔……乃至……〕厭惡觀〔……乃至……〕離貪觀〔……
<lb ed="N" n="0333a14"/>乃至……〕滅盡觀〔……乃至……〕定棄觀〔……乃至……〕盡觀〔……乃至……〕
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0334a" n="0334a"/>
<lb ed="N" n="0334a01"/>衰觀〔……乃至……〕變壞觀〔……乃至……〕無因相觀〔……乃至……〕無願觀
<lb ed="N" n="0334a02"/>〔……乃至……〕增上慧法正觀〔……乃至……〕如實智見〔……乃至……〕過患
<lb ed="N" n="0334a03"/>觀〔……乃至……〕簡擇觀〔……乃至……〕退轉觀〔……乃至……〕預流道〔……
<lb ed="N" n="0334a04"/>乃至……〕一來道〔……乃至……〕不還道〔……乃至……〕阿羅漢道〔……乃至
<lb ed="N" n="0334a05"/>……〕四念處〔……乃至……〕四正勤〔……乃至……〕四神足〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0334a06"/>五根〔……乃至……〕五力〔……乃至……〕七覺支〔……乃至……〕八支聖道〔……
<lb ed="N" n="0334a07"/>乃至……〕已修習八解脫，或現修習，或將修習者，已證得，或現證得，或將證得
<lb ed="N" n="0334a08"/>者，已得，或現得，或將得者，已獲得，或現獲得，或將獲得者，已通達，或現通
<lb ed="N" n="0334a09"/>達，或將通達者，已現證，或現現證，或將現證者，已觸接，或現觸接，或將觸接
<lb ed="N" n="0334a10"/>者，已得自在，或現得，或將得者，已得究竟，或現得，或將得者，已得無畏，或
<lb ed="N" n="0334a11"/>現得，或將得者，悉皆依此信根之力而信解、依定根之力而身證、依慧根之力而見
<lb ed="N" n="0334a12"/>至。</p>
<lb ed="N" n="0334a13"/><p xml:id="pN43p0334a1301">三〇</p><p xml:id="pN43p0334a1303" cb:place="inline">凡已得四無礙解，或現得，或將得者……乃至……悉皆依此信根之力而信解、
<lb ed="N" n="0334a14"/>依定根之力而身證、依慧根之力而見至。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0335a" n="0335a"/>
<lb ed="N" n="0335a01"/><p xml:id="pN43p0335a0101">凡已通達三明，或現通達，或將通達者……乃至……悉皆依此信根之力而信解、
<lb ed="N" n="0335a02"/>依定根之力而身證、依慧根之力而見至。</p>
<lb ed="N" n="0335a03"/><p xml:id="pN43p0335a0301">凡已學三學，或現學，或將學者，已現證，或現現證，或將現證者……乃至……
<lb ed="N" n="0335a04"/>悉皆依此信根之力而信解、依定根之力而身證、依慧根之力而見至。</p>
<lb ed="N" n="0335a05"/><p xml:id="pN43p0335a0501"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.57"/>凡徧知苦，斷集，現證滅，修習道者，悉皆依此信根之力而信解、依定根之力
<lb ed="N" n="0335a06"/>而身證、依慧根之力而見至。</p>
<lb ed="N" n="0335a07"/><p xml:id="pN43p0335a0701">三一</p><p xml:id="pN43p0335a0703" cb:place="inline">依幾何之行相有〔聖〕諦之通達？依幾何之行相通達〔聖〕諦？</p>
<lb ed="N" n="0335a08"/><p xml:id="pN43p0335a0801">依四行相〔聖〕諦通達。依四行相通達〔聖〕諦。</p>
<lb ed="N" n="0335a09"/><p xml:id="pN43p0335a0901">徧智通達苦諦而通達。斷通達集諦而通達。現證通達滅諦而通達。修習通達道
<lb ed="N" n="0335a10"/>諦而通達。</p>
<lb ed="N" n="0335a11"/><p xml:id="pN43p0335a1101">如是依四行相有〔聖〕諦之通達。如是依四行相通達〔聖〕諦者，依信根之力
<lb ed="N" n="0335a12"/>而信解，依定根之力而身證，依慧根之力而見至。</p>
<lb ed="N" n="0335a13"/><p xml:id="pN43p0335a1301">依幾何之行相有〔聖〕諦之通達？依幾何之行相通達〔聖〕諦？</p>
<lb ed="N" n="0335a14"/><p xml:id="pN43p0335a1401">依九行相有〔聖〕諦之通達。依九行相通達聖諦。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0336a" n="0336a"/>
<lb ed="N" n="0336a01"/><p xml:id="pN43p0336a0101">徧智通達苦諦而通達。斷通達集諦而通達。現證通達滅諦而通達。修習通達道
<lb ed="N" n="0336a02"/>諦而通達。卽有一切諸法之通智、通達，有一切諸行之徧智、通達，有一切不善之
<lb ed="N" n="0336a03"/>斷通達，有四道之修習通達，有滅盡之現證通達。</p>
<lb ed="N" n="0336a04"/><p xml:id="pN43p0336a0401">如是依九行相有〔聖〕諦通達。如是依九行相通達〔聖〕諦，依信根之力而信
<lb ed="N" n="0336a05"/>解、依定根之力而身證，依慧根之力而見至。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0336a06"/>
<lb ed="N" n="0336a07"/>
<lb ed="N" n="0336a08"/>
<lb ed="N" n="0336a09"/>
<lb ed="N" n="0336a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第三誦品</cb:mulu><head>第三誦品</head>
<lb ed="N" n="0336a11"/><p xml:id="pN43p0336a1101"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.58"/>三二</p><p xml:id="pN43p0336a1103" cb:place="inline">由無常作意如何而近住諸行？由苦作意如何而近住諸行？由無我作意如何而
<lb ed="N" n="0336a12"/>近住諸行？</p>
<lb ed="N" n="0336a13"/><p xml:id="pN43p0336a1301">由無常作意由滅盡近住諸行。由苦作意而由怖畏近住諸行。由無我作意而由空
<lb ed="N" n="0336a14"/>性近住諸行。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0337a" n="0337a"/>
<lb ed="N" n="0337a01"/><p xml:id="pN43p0337a0101">由無常作意者，於心以何多爲？由苦作意者，於心以何多爲？由無我作意者，
<lb ed="N" n="0337a02"/>於心以何多爲？</p>
<lb ed="N" n="0337a03"/><p xml:id="pN43p0337a0301">由無常作意者，於心以勝解而多爲。由苦作意者，於心以輕安而多爲。由無我
<lb ed="N" n="0337a04"/>作意者，於心以明而多爲。</p>
<lb ed="N" n="0337a05"/><p xml:id="pN43p0337a0501">由無常作意而多勝解者，獲得何種之解脫？由苦作意而多輕安者，獲得何種之
<lb ed="N" n="0337a06"/>解脫？由無我作意而多明者，獲得何種之解脫？</p>
<lb ed="N" n="0337a07"/><p xml:id="pN43p0337a0701">由無常作意而多勝解者，獲得無因相解脫。由苦作意而多輕安者，獲得無願解
<lb ed="N" n="0337a08"/>脫。由無我作意而多明者，獲得空性解脫。</p>
<lb ed="N" n="0337a09"/><p xml:id="pN43p0337a0901">三三</p><p xml:id="pN43p0337a0903" cb:place="inline">由無常作意而多勝解者，是何種之解脫增上？於修習幾何之解脫是同類、俱
<lb ed="N" n="0337a10"/>生緣、互緣、依緣、相應緣而爲一味。依何之義而修習？誰爲修習？</p>
<lb ed="N" n="0337a11"/><p xml:id="pN43p0337a1101">由苦作意而多輕安者，是何種之解脫增上？於修習幾何之解脫是同類、俱生緣、
<lb ed="N" n="0337a12"/>互緣、依緣、相應緣而爲一味？依何之義而修習？誰爲修習？</p>
<lb ed="N" n="0337a13"/><p xml:id="pN43p0337a1301"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.59"/>由無我作意而多明者，是何種之解脫增上？於修習幾何之解脫是同類、俱生緣、
<lb ed="N" n="0337a14"/>互緣、依緣、相應緣而爲一味？依何之義而修習？誰爲修習？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0338a" n="0338a"/>
<lb ed="N" n="0338a01"/><p xml:id="pN43p0338a0101">由無常作意而多勝解者，是無因相解脫增上。於修習二解脫是同類、俱生緣、
<lb ed="N" n="0338a02"/>互緣、依緣、相應緣而爲一味。依一味之義而修習。正行者修習，於邪行者無解脫
<lb ed="N" n="0338a03"/>之修習。</p>
<lb ed="N" n="0338a04"/><p xml:id="pN43p0338a0401">由苦作意而多輕安者，是無願解脫增上。於修習二解脫是同類、俱生緣、互緣、
<lb ed="N" n="0338a05"/>依緣、相應緣而爲一味。依一味之義而修習。正行者修習，於邪行者無解脫之修習。</p>
<lb ed="N" n="0338a06"/><p xml:id="pN43p0338a0601">由無我作意而多明者，是空性解脫增上。於修習二解脫是同類、俱生緣、互緣、
<lb ed="N" n="0338a07"/>依緣、相應緣而爲一味。依一味之義而修習。正行者修習，於邪行者無解脫之修習。</p>
<lb ed="N" n="0338a08"/><p xml:id="pN43p0338a0801">三四</p><p xml:id="pN43p0338a0803" cb:place="inline">由無常作意而多勝解者，是何種解脫之增上？於修習幾何之解脫是同類、俱
<lb ed="N" n="0338a09"/>生緣、互緣、依緣、相應緣而爲一味？於通達時何種解脫之增上。於通達幾何之解
<lb ed="N" n="0338a10"/>脫是同類、〔俱生緣、互緣、依緣、相應緣〕而爲一味？依何之義而修習？依何之義
<lb ed="N" n="0338a11"/>而爲通達？</p>
<lb ed="N" n="0338a12"/><p xml:id="pN43p0338a1201">由苦作意而多輕安者，是何種解脫之增上？於修習幾何之解脫是同類，俱生緣、
<lb ed="N" n="0338a13"/>互緣、依緣、相應緣而爲一味。於通達時何種解脫之增上？於通達幾何之解脫是同
<lb ed="N" n="0338a14"/>類、俱生緣、互緣、依緣、相應緣而爲一味？依何之義而修習？依何之義而通達？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0339a" n="0339a"/>
<lb ed="N" n="0339a01"/><p xml:id="pN43p0339a0101"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.60"/>由無我作意而多明者，是何種解脫之增上？於修習幾何之解脫是同類、俱生緣、
<lb ed="N" n="0339a02"/>互緣、依緣、相應緣而爲一味？於通達時何種解脫之增上？於通達幾何之解脫是同
<lb ed="N" n="0339a03"/>類、〔俱生緣、互緣、依緣、相應緣〕而爲一味？依何之義而修習？依何之義而通達？</p>
<lb ed="N" n="0339a04"/><p xml:id="pN43p0339a0401">由無常作意而多勝解者，是無因相解脫增上。於修習二解脫是同類、俱生緣、
<lb ed="N" n="0339a05"/>互緣、依緣、相應緣而爲一味。於通達時乃無因相解脫增上。於通達二解脫是同類、
<lb ed="N" n="0339a06"/>〔俱生緣、互緣、依緣、相應緣〕而爲一味。依一味之義而修習。依見之義而通達。
<lb ed="N" n="0339a07"/>如是通達而修習，修習而通達。</p>
<lb ed="N" n="0339a08"/><p xml:id="pN43p0339a0801">由苦作意而多輕安者，是無願解脫增上。於修習二解脫是同類、俱生緣、互緣、
<lb ed="N" n="0339a09"/>依緣、相應緣而爲一味。於通達時乃無願解脫增上。於通達二解脫是同類、〔俱生緣、
<lb ed="N" n="0339a10"/>互緣、依緣、相應緣〕而爲一味。依一味之義而修習。依見之義而通達。如是通達
<lb ed="N" n="0339a11"/>而修習，修習而通達。</p>
<lb ed="N" n="0339a12"/><p xml:id="pN43p0339a1201">由無我作意而多明者，是空性解脫增上。於修習二解脫是同類、俱生緣、互緣、
<lb ed="N" n="0339a13"/>依緣、相應緣而爲一味。於通達時乃空性解脫增上。於通達二解脫是同類、〔俱生緣、
<lb ed="N" n="0339a14"/>互緣、依緣、相應緣〕而爲一味。依一味之義而修習。依見之義而通達。如是通達
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0340a" n="0340a"/>
<lb ed="N" n="0340a01"/>而修習，修習而通達。</p>
<lb ed="N" n="0340a02"/><p xml:id="pN43p0340a0201">三五</p><p xml:id="pN43p0340a0203" cb:place="inline">由無常作意者，是何種之解脫甚大？依何種之解脫甚大而信解？</p>
<lb ed="N" n="0340a03"/><p xml:id="pN43p0340a0301"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.61"/>由苦作意者，乃何種之解脫甚大？依何種之解脫甚大而身證？</p>
<lb ed="N" n="0340a04"/><p xml:id="pN43p0340a0401">由無我作意者，乃何種之解脫甚大？依何種之解脫甚大而見至？</p>
<lb ed="N" n="0340a05"/><p xml:id="pN43p0340a0501">由無常作意者，乃無因相解脫甚大。依無因相解脫之甚大而信解。</p>
<lb ed="N" n="0340a06"/><p xml:id="pN43p0340a0601">由苦作意者，乃無願解脫甚大。依無願解脫甚大而身證。</p>
<lb ed="N" n="0340a07"/><p xml:id="pN43p0340a0701">由無我作意者，乃空性解脫甚大。依空性解脫之甚大而見至。</p>
<lb ed="N" n="0340a08"/><p xml:id="pN43p0340a0801">三六</p><p xml:id="pN43p0340a0803" cb:place="inline">信而勝解是信解。依已觸而現證是身證。依已見而至是見至。信而勝解是信
<lb ed="N" n="0340a09"/>解。於前觸智觸，於後現證滅盡、涅槃是身證。了知令觸接現證、識、見、知「諸行
<lb ed="N" n="0340a10"/>是苦，滅盡是樂」乃爲見至。</p>
<lb ed="N" n="0340a11"/><p xml:id="pN43p0340a1101">凡已修習出離，或現修習，或將修習者……乃至……悉皆此依無因相解脫之力
<lb ed="N" n="0340a12"/>而信解、依無願解脫之力而身證、依空性解脫之力而見至。</p>
<lb ed="N" n="0340a13"/><p xml:id="pN43p0340a1301">凡已修習無瞋……乃至……光明想〔……乃至……〕無散亂……乃至……凡徧
<lb ed="N" n="0340a14"/>知苦，斷集，現證滅，修習道者，悉皆依無因相解脫之力而信解、依無願解脫之力
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0341a" n="0341a"/>
<lb ed="N" n="0341a01"/>而身證、依空性解脫之力而見至。</p>
<lb ed="N" n="0341a02"/><p xml:id="pN43p0341a0201">三七</p><p xml:id="pN43p0341a0203" cb:place="inline">依幾何之行相有〔聖〕諦之通達？依幾何之行相而通達〔聖〕諦？</p>
<lb ed="N" n="0341a03"/><p xml:id="pN43p0341a0301">依四行相有〔聖〕諦之通達。依四行相而通達〔聖〕諦。</p>
<lb ed="N" n="0341a04"/><p xml:id="pN43p0341a0401"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.62"/>徧智通達苦諦而通達。通達集諦而通達。現證通達滅諦而通達。修習通達道諦
<lb ed="N" n="0341a05"/>而通達。</p>
<lb ed="N" n="0341a06"/><p xml:id="pN43p0341a0601">如是依四行相有〔聖〕諦之通達。如是依四行相而通達〔聖〕諦，依無因相解
<lb ed="N" n="0341a07"/>脫之力而信解，依無願解脫之力而身證，依空性解脫之力而見至。</p>
<lb ed="N" n="0341a08"/><p xml:id="pN43p0341a0801">依幾何之行相有〔聖〕諦之通達。依幾何之行相而通達聖諦。</p>
<lb ed="N" n="0341a09"/><p xml:id="pN43p0341a0901">依九行相有〔聖〕諦之通達。依九行相而通達聖諦。</p>
<lb ed="N" n="0341a10"/><p xml:id="pN43p0341a1001">徧智通達苦諦而通達。斷通達集諦而通達。……乃至……有滅盡現證之通達。</p>
<lb ed="N" n="0341a11"/><p xml:id="pN43p0341a1101">如是依九行相有〔聖〕諦之通達。如是依九行相而通達〔聖〕諦者，依無因相
<lb ed="N" n="0341a12"/>解脫之力而信解，依無願解脫之力而身證，依空性解脫之力而見至。</p>
<lb ed="N" n="0341a13"/><p xml:id="pN43p0341a1301">三八</p><p xml:id="pN43p0341a1303" cb:place="inline">由無常作意而如實知見如何之法？如何而爲正見？如何隨行此而由無常善見
<lb ed="N" n="0341a14"/>一切諸行？於何處斷疑惑？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0342a" n="0342a"/>
<lb ed="N" n="0342a01"/><p xml:id="pN43p0342a0101">由苦作意而如實知見如何之法？如何而正見？如何隨行此而由苦善見一切諸
<lb ed="N" n="0342a02"/>行。於何處斷疑惑？</p>
<lb ed="N" n="0342a03"/><p xml:id="pN43p0342a0301">由無我作意而如實知見如何之法？如何而正見？如何隨行此而由無我善見一切
<lb ed="N" n="0342a04"/>諸行？於何處斷疑惑？</p>
<lb ed="N" n="0342a05"/><p xml:id="pN43p0342a0501">由無常作意而如實知見因相。於此之故名爲正見。如是隨行此而由無常善見一
<lb ed="N" n="0342a06"/>切諸行。於此處斷疑惑。</p>
<lb ed="N" n="0342a07"/><p xml:id="pN43p0342a0701"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.63"/>由苦作意而如實知見流轉。於此之故名爲正見。如是隨行此而由苦善見一切諸
<lb ed="N" n="0342a08"/>行。於此處斷疑惑。</p>
<lb ed="N" n="0342a09"/><p xml:id="pN43p0342a0901">由無我作意而如實知見因相與流轉。於此之故名爲正見。如是隨行此而由無我
<lb ed="N" n="0342a10"/>善見一切諸行。於此處斷疑惑。</p>
<lb ed="N" n="0342a11"/><p xml:id="pN43p0342a1101">如實智、正見與斷惑之〔三〕法是異義而異文？或同義而唯文異？如實智、正
<lb ed="N" n="0342a12"/>見與斷惑之〔三〕法同義而唯文異。</p>
<lb ed="N" n="0342a13"/><p xml:id="pN43p0342a1301">三九</p><p xml:id="pN43p0342a1303" cb:place="inline">由無常作意而何者近住於怖畏？由苦作意而何者近住於怖畏？由無我作意而
<lb ed="N" n="0342a14"/>何者近住於怖畏？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0343a" n="0343a"/>
<lb ed="N" n="0343a01"/><p xml:id="pN43p0343a0101">由無常作意而因相近住於怖畏。由苦作意而流轉近住於怖畏。由無我作意而因
<lb ed="N" n="0343a02"/>相、流轉近住於怖畏。</p>
<lb ed="N" n="0343a03"/><p xml:id="pN43p0343a0301">怖畏近住之慧、過患之智與厭惡之〔三〕法是異義而異文？或同義而唯文異？
<lb ed="N" n="0343a04"/>怖畏近住之慧、過患之智與厭惡之〔三〕法是同義而唯文異。</p>
<lb ed="N" n="0343a05"/><p xml:id="pN43p0343a0501">無我觀、空性觀之〔二〕法是異義而異文？或同義而唯文異？無我觀、空性觀
<lb ed="N" n="0343a06"/>之〔二〕法是同義而唯文異。</p>
<lb ed="N" n="0343a07"/><p xml:id="pN43p0343a0701">四〇</p><p xml:id="pN43p0343a0703" cb:place="inline">由無常作意如何簡擇而智生？由苦作意如何簡擇而智生。由無我作意如何簡
<lb ed="N" n="0343a08"/>擇而智生？</p>
<lb ed="N" n="0343a09"/><p xml:id="pN43p0343a0901"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.64"/>由無常作意簡擇因相而智生。由苦作意簡擇流轉而智生。由無我作意簡擇因相、
<lb ed="N" n="0343a10"/>流轉而智生。</p>
<lb ed="N" n="0343a11"/><p xml:id="pN43p0343a1101">欲解脫、簡擇觀與行捨之〔三〕法是異義而異文？或同義而唯文異？欲解脫、
<lb ed="N" n="0343a12"/>簡擇觀、行捨之〔三〕法是同義而唯文異。</p>
<lb ed="N" n="0343a13"/><p xml:id="pN43p0343a1301">由無常作意由何處心出離，於何處心躍進？</p>
<lb ed="N" n="0343a14"/><p xml:id="pN43p0343a1401">由苦作意由何處心出離，於何處心躍進？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0344a" n="0344a"/>
<lb ed="N" n="0344a01"/><p xml:id="pN43p0344a0101">由無我作意由何處心出離，於何處心躍進？</p>
<lb ed="N" n="0344a02"/><p xml:id="pN43p0344a0201">由無常作意由因相心出離，於無因相心躍進。</p>
<lb ed="N" n="0344a03"/><p xml:id="pN43p0344a0301">由苦作意由流轉心出離，於不轉心躍進。</p>
<lb ed="N" n="0344a04"/><p xml:id="pN43p0344a0401">由無我作意由因相、流轉心出離，於無因相、不轉之滅盡涅槃界心躍進。</p>
<lb ed="N" n="0344a05"/><p xml:id="pN43p0344a0501">外出離退轉之慧、種姓地法之〔二〕法是異義而異文？或同義而唯文異？外出
<lb ed="N" n="0344a06"/>離退轉之慧、種姓地法之〔二〕法是同義而唯文異。</p>
<lb ed="N" n="0344a07"/><p xml:id="pN43p0344a0701">由無常作意依何解脫而解脫？由苦作意依何解脫而解脫？由無我作意依何解脫
<lb ed="N" n="0344a08"/>而解脫。</p>
<lb ed="N" n="0344a09"/><p xml:id="pN43p0344a0901">由無常作意依無因相解脫而解脫。由苦作意依無願解脫而解脫。由無我作意依
<lb ed="N" n="0344a10"/>空性解脫而解脫。</p>
<lb ed="N" n="0344a11"/><p xml:id="pN43p0344a1101"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.65"/>俱出離退轉之慧、道智之〔二〕法是異義而異文？或同義而唯文異？俱出離退
<lb ed="N" n="0344a12"/>轉之慧、道智之〔二〕法是同義而唯文異。</p>
<lb ed="N" n="0344a13"/><p xml:id="pN43p0344a1301">四一</p><p xml:id="pN43p0344a1303" cb:place="inline">依幾何之行相而三解脫有於異刹那，依幾何之行相而三解脫有於同刹那？</p>
<lb ed="N" n="0344a14"/><p xml:id="pN43p0344a1401">依四行相而三解脫有於異刹那。依七行相而三解脫有於同刹那。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0345a" n="0345a"/>
<lb ed="N" n="0345a01"/><p xml:id="pN43p0345a0101">如何依四行相而三解脫有於異刹那？依增上之義、攝持之義、引發之義、出離
<lb ed="N" n="0345a02"/>之義。</p>
<lb ed="N" n="0345a03"/><p xml:id="pN43p0345a0301">如何而依增上之義而三解脫有於異刹那？</p>
<lb ed="N" n="0345a04"/><p xml:id="pN43p0345a0401">由無常作意者，乃無因相解脫增上。由苦作意者，乃無願解脫增上。如由無我
<lb ed="N" n="0345a05"/>作意者，乃空性解脫增上。</p>
<lb ed="N" n="0345a06"/><p xml:id="pN43p0345a0601">如是而依增上之義三解脫有於異刹那。</p>
<lb ed="N" n="0345a07"/><p xml:id="pN43p0345a0701">如何而依攝持之義三解脫有於異刹那？</p>
<lb ed="N" n="0345a08"/><p xml:id="pN43p0345a0801">由無常作意者，乃依無因相解脫之力攝持心。由苦作意者，乃依無願解脫之力
<lb ed="N" n="0345a09"/>攝持心。由無我作意者，乃依空性解脫之力攝持心。</p>
<lb ed="N" n="0345a10"/><p xml:id="pN43p0345a1001">如是而依攝持之義三解脫有於異刹那。</p>
<lb ed="N" n="0345a11"/><p xml:id="pN43p0345a1101">由無常作意者，乃依無因相解脫之力引發心。由苦作意者，乃依無願解脫之力
<lb ed="N" n="0345a12"/>引發心。由我作意者，乃依空性解脫之力引發心。</p>
<lb ed="N" n="0345a13"/><p xml:id="pN43p0345a1301">如是而依引發之義三解脫有於異刹那。</p>
<lb ed="N" n="0345a14"/><p xml:id="pN43p0345a1401">如何而依出離之義三解脫有於異刹那？</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0346a" n="0346a"/>
<lb ed="N" n="0346a01"/><p xml:id="pN43p0346a0101"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.66"/>由無常作意者，乃依無因相解脫之力出離到達滅盡、涅槃。由苦作意者，乃依
<lb ed="N" n="0346a02"/>無願解脫之力出離到達滅盡、涅槃。由無我作意者，乃依空性解脫之力出離到達滅
<lb ed="N" n="0346a03"/>盡、涅槃。</p>
<lb ed="N" n="0346a04"/><p xml:id="pN43p0346a0401">如是而依出離之義三解脫有於異刹那。</p>
<lb ed="N" n="0346a05"/><p xml:id="pN43p0346a0501">如是依四行相三解脫有於異刹那。</p>
<lb ed="N" n="0346a06"/><p xml:id="pN43p0346a0601">四二</p><p xml:id="pN43p0346a0603" cb:place="inline">依如何七行相三解脫有於同刹那？依總攝之義、證得之義、獲得之義、通達
<lb ed="N" n="0346a07"/>之義、現證之義、觸接之義、現觀之義。</p>
<lb ed="N" n="0346a08"/><p xml:id="pN43p0346a0801">如何而總攝之義、證得之義、獲得之義、通達之義、現證之義、觸接之義、現
<lb ed="N" n="0346a09"/>觀之義三解脫有於同刹那？</p>
<lb ed="N" n="0346a10"/><p xml:id="pN43p0346a1001">由無常作意者，乃由因相解脫故無因相解脫。若解脫卽無願故是無願解脫。若
<lb ed="N" n="0346a11"/>無願卽空故是空性解脫。若空卽因相乃是無因相故是無因相解脫。</p>
<lb ed="N" n="0346a12"/><p xml:id="pN43p0346a1201">如是而依總攝之義、證得之義、獲得之義、通達之義、現證之義、觸接之義、
<lb ed="N" n="0346a13"/>現觀之義三解脫有於同刹那。</p>
<lb ed="N" n="0346a14"/><p xml:id="pN43p0346a1401">由苦作意者，乃由願解脫故是無願解脫。若無願卽空故是空性解脫。若空卽因
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0347a" n="0347a"/>
<lb ed="N" n="0347a01"/>相是無因相故是無因相解脫。因相如成無因相，卽無願故是無願解脫。</p>
<lb ed="N" n="0347a02"/><p xml:id="pN43p0347a0201">如是而依總攝之義、證得之義、獲得之義、通達之義、現證之義、觸接之義、
<lb ed="N" n="0347a03"/>現觀之義三解脫有於同刹那。</p>
<lb ed="N" n="0347a04"/><p xml:id="pN43p0347a0401"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.67"/>由無我作意者，乃由現貪解脫故是空性解脫。空者卽因相成無因相故是無因相
<lb ed="N" n="0347a05"/>解脫。因相若成無因相，卽無願故是無願解脫。如無願卽空故是空性解脫。</p>
<lb ed="N" n="0347a06"/><p xml:id="pN43p0347a0601">如是而依總攝之義、證得之義、獲得之義、通達之義、現證之義、觸接之義、
<lb ed="N" n="0347a07"/>現觀之義三解脫有於同刹那。</p>
<lb ed="N" n="0347a08"/><p xml:id="pN43p0347a0801">如是依七行相三解脫有於同刹那。</p>
<lb ed="N" n="0347a09"/><p xml:id="pN43p0347a0901">四三</p><p xml:id="pN43p0347a0903" cb:place="inline">有解脫，有門，有解脫門，有達解脫，有順解脫，有解脫退轉，有解脫修習，
<lb ed="N" n="0347a10"/>有解脫止滅。</p>
<lb ed="N" n="0347a11"/><p xml:id="pN43p0347a1101">如何解脫？是空性解脫，無因相解脫，無願解脫。</p>
<lb ed="N" n="0347a12"/><p xml:id="pN43p0347a1201">如何是空性解脫？</p>
<lb ed="N" n="0347a13"/><p xml:id="pN43p0347a1301">無常觀智由常現貪解脫故是空性解脫，苦觀智由樂現貪解脫故是空性解脫，無
<lb ed="N" n="0347a14"/>我觀智由我現貪解脫故是空性解脫，厭惡觀智由歡喜現貪解脫故是空性解脫，離貪
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0348a" n="0348a"/>
<lb ed="N" n="0348a01"/>觀智由貪欲現貪解脫故是空性解脫，滅盡觀智由集現貪解脫故是空性解脫。定棄觀
<lb ed="N" n="0348a02"/>智由執取現貪解脫故是空性解脫，無因相觀智由因相現貪解脫故是空性觀智，無願
<lb ed="N" n="0348a03"/>觀智由願現貪解脫故是空性解脫，空性觀智由一切現貪解脫故是空性觀智。</p>
<lb ed="N" n="0348a04"/><p xml:id="pN43p0348a0401">於色無常觀智由常現貪解脫故是空性解脫。……乃至……於色空性觀智由一切
<lb ed="N" n="0348a05"/>現貪解脫故是空性解脫。於受……乃至……於想〔……乃至……〕於諸行〔……乃
<lb ed="N" n="0348a06"/>至……〕於識〔……乃至……〕於眼〔……乃至……〕於老死無常觀智由常現貪解
<lb ed="N" n="0348a07"/>脫故是空性解脫……乃至……於老死空性觀智由一切現貪解脫故是空性解脫。</p>
<lb ed="N" n="0348a08"/><p xml:id="pN43p0348a0801"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.68"/>如是是空性解脫。</p>
<lb ed="N" n="0348a09"/><p xml:id="pN43p0348a0901">四四</p><p xml:id="pN43p0348a0903" cb:place="inline">如何是無因相解脫？</p>
<lb ed="N" n="0348a10"/><p xml:id="pN43p0348a1001">無常觀智由常因相解脫故是無因相解脫。苦觀智由樂因相解脫故是無因相解
<lb ed="N" n="0348a11"/>脫。無我觀智由我因相解脫故是無因相解脫。厭惡觀智由歡喜因相解脫故是無因相
<lb ed="N" n="0348a12"/>解脫。離貪觀智由貪欲因相解脫故是無因相解脫。滅盡觀智由集因相解脫故是無因
<lb ed="N" n="0348a13"/>相解脫。定棄觀智由執取因相解脫故是無因相解脫。無因相觀智由一切因相解脫故
<lb ed="N" n="0348a14"/>是無因相解脫。無願觀智由願因相解脫故是無因相解脫。空性觀智由現貪因相解脫
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0349a" n="0349a"/>
<lb ed="N" n="0349a01"/>故是無因相解脫。</p>
<lb ed="N" n="0349a02"/><p xml:id="pN43p0349a0201">於色無常觀智由常因相解脫故是無因相解脫……乃至……於色無因相觀智由一
<lb ed="N" n="0349a03"/>切因相解脫故是無因相解脫。於色無願觀智由願因相解脫故是無因相解脫。於色空
<lb ed="N" n="0349a04"/>性觀智由現貪因相解脫故是無因相解脫。於受……乃至……於想〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0349a05"/>於諸行〔……乃至……〕於識〔……乃至……〕於眼……乃至……於老死無常觀智
<lb ed="N" n="0349a06"/>由常因相解脫故是無因相解脫……乃至……於老死無因相觀智由一切因相解脫故是
<lb ed="N" n="0349a07"/>無因相解脫。於老死無願觀智由願因相解脫故是無因相解脫。於老死空性觀智由現
<lb ed="N" n="0349a08"/>貪因相解脫故是無因相解脫。</p>
<lb ed="N" n="0349a09"/><p xml:id="pN43p0349a0901">如是是無因相解脫。</p>
<lb ed="N" n="0349a10"/><p xml:id="pN43p0349a1001">四五</p><p xml:id="pN43p0349a1003" cb:place="inline">如何是無願解脫？</p>
<lb ed="N" n="0349a11"/><p xml:id="pN43p0349a1101"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.69"/>無常觀智由常願解脫故是無願解脫。苦觀智由樂願解脫故是無願解脫。無我觀
<lb ed="N" n="0349a12"/>智由我願解脫故是無願解脫。厭惡觀智由歡喜願解脫故是無願解脫。離貪觀智由貪
<lb ed="N" n="0349a13"/>欲願解脫故是無願解脫。滅盡觀智由集願解脫故是無願解脫。定棄觀智由執取願解
<lb ed="N" n="0349a14"/>脫故是無願解脫。無因相觀智由因相願<anchor xml:id="nkr_note_orig_0349001" n="0349001"/>解脫故是無願解脫。無願觀智由一切願解
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0350a" n="0350a"/>
<lb ed="N" n="0350a01"/>脫故是無願解脫。空性觀智由現貪願解脫故是無願解脫。</p>
<lb ed="N" n="0350a02"/><p xml:id="pN43p0350a0201">於色無常觀智由常願解脫故是無願解脫……乃至……於色無因相觀智由因相願
<lb ed="N" n="0350a03"/>解脫故是無願解脫。於色無願觀智由一切願解脫故是無願解脫。於色空性觀智由現
<lb ed="N" n="0350a04"/>貪願解脫故是無願解脫。於受……乃至……於想〔……乃至……〕於諸行〔……乃
<lb ed="N" n="0350a05"/>至……〕於識〔……乃至……〕於眼……乃至……於老死無常觀智由常願解脫故是
<lb ed="N" n="0350a06"/>無願解脫……乃至……於老死無因相觀智由因相願解脫故是無願解脫。於老死無願
<lb ed="N" n="0350a07"/>觀智由一切願解脫故是無願解脫。於老死空性觀智由現貪願解脫故是無願解脫。</p>
<lb ed="N" n="0350a08"/><p xml:id="pN43p0350a0801">如是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0350002" n="0350002"/>是無願解脫。</p>
<lb ed="N" n="0350a09"/><p xml:id="pN43p0350a0901">如以上是解脫。</p>
<lb ed="N" n="0350a10"/><p xml:id="pN43p0350a1001">四六</p><p xml:id="pN43p0350a1003" cb:place="inline">如何是門？凡於此處生而無呵責，是善覺分之諸法，此是門。</p>
<lb ed="N" n="0350a11"/><p xml:id="pN43p0350a1101">如何是解脫門？如是諸法所緣之滅盡、涅槃。此是解脫門。</p>
<lb ed="N" n="0350a12"/><p xml:id="pN43p0350a1201">如何是違解脫？三不善根是違解脫。三惡行是違解脫。而一切之不善法是違解
<lb ed="N" n="0350a13"/>脫。此是違解脫。</p>
<lb ed="N" n="0350a14"/><p xml:id="pN43p0350a1401"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.70"/>如何是順解脫？三善根是順解脫。三善行是順解脫。而一切之善法是順解脫。
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0351a" n="0351a"/>
<lb ed="N" n="0351a01"/>此爲順解脫。</p>
<lb ed="N" n="0351a02"/><p xml:id="pN43p0351a0201">四七</p><p xml:id="pN43p0351a0203" cb:place="inline">如何是解脫退轉？是想退轉、思退轉、心退轉、智退轉、解脫退轉、諦退轉。</p>
<lb ed="N" n="0351a03"/><p xml:id="pN43p0351a0301">想而退轉是想退轉。思而退轉是思退轉。了知而退轉是心退轉。作智而退轉是
<lb ed="N" n="0351a04"/>智退轉。最捨退轉是解脫退轉。依如義而退轉是諦退轉。</p>
<lb ed="N" n="0351a05"/><p xml:id="pN43p0351a0501">凡有想退轉者卽有思退轉，有思退轉者卽有想退轉。有想退轉、思退轉者卽有
<lb ed="N" n="0351a06"/>心退轉，如有心退轉者卽有想退轉、思退轉。有想退轉、思退轉、心退轉者卽有智
<lb ed="N" n="0351a07"/>退轉，有智退轉者卽有想退轉、思退轉、心退轉。有想退轉、思退轉、心退轉、智
<lb ed="N" n="0351a08"/>退轉者卽有解脫退轉，有解脫退轉者卽有想退轉、思退轉、心退轉、智退轉。有想
<lb ed="N" n="0351a09"/>退轉、思退轉、心退轉、智退轉、解脫退轉者，卽有諦退轉。如有諦退轉者卽有想
<lb ed="N" n="0351a10"/>退轉、思退轉、心退轉、智退轉、解脫退轉。</p>
<lb ed="N" n="0351a11"/><p xml:id="pN43p0351a1101">如是是解脫退轉。</p>
<lb ed="N" n="0351a12"/><p xml:id="pN43p0351a1201">四八</p><p xml:id="pN43p0351a1203" cb:place="inline">如何是解脫修習？初靜慮之習、修習、多作，第二靜慮之習、修習、多作，
<lb ed="N" n="0351a13"/>第三靜慮之習、修習、多作，第四靜慮之習、修習、多作，虛空無邊處定之習、修
<lb ed="N" n="0351a14"/>習、多作，識無邊處定之習……乃至……無所有處定之習……乃至……非想非非想
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0352a" n="0352a"/>
<lb ed="N" n="0352a01"/>處定之習、修習、多作，預流道之習、修習、多作，一來道之習……乃至……不還
<lb ed="N" n="0352a02"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.71"/>道之習……乃至……阿羅漢道之習、修習、多作。此是解脫修習。</p>
<lb ed="N" n="0352a03"/><p xml:id="pN43p0352a0301">如何是解脫止滅？初靜慮之獲得或異熟，第二靜慮之獲得或異熟，第三靜慮之
<lb ed="N" n="0352a04"/>獲得或異熟，第四靜慮之獲得或異熟，虛空無邊處定之……乃至……識無邊處定之
<lb ed="N" n="0352a05"/>……乃至……無所有處定之……乃至……非想非非想處定之獲得或異熟，預流道之
<lb ed="N" n="0352a06"/>預流果，一來道之一來果，不還道之不還果，阿羅漢道之阿羅漢果。此是解脫止滅。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="N" n="0352a07"/>
<lb ed="N" n="0352a08"/>
<lb ed="N" n="0352a09"/>
<lb ed="N" n="0352a10"/>
<lb ed="N" n="0352a11"/>
<lb ed="N" n="0352a12"/>
<lb ed="N" n="0352a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">大品第六　趣論</cb:mulu><head>大品第六　趣論</head>
<lb ed="N" n="0352a14"/><p xml:id="pN43p0352a1401"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.72"/>一</p><p xml:id="pN43p0352a1402" cb:place="inline">得趣與智相應時，以幾何之因爲緣而有生？大刹帝利、大婆羅門、大長者、欲
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0353a" n="0353a"/>
<lb ed="N" n="0353a01"/>纏之諸天與智相應時，以幾何之因爲緣而有生？於色纏之諸天以幾何之因爲緣而有
<lb ed="N" n="0353a02"/>生？於無色纏之諸天以幾何之因爲緣而有生？</p>
<lb ed="N" n="0353a03"/><p xml:id="pN43p0353a0301">得趣與智相應時，以八因爲緣而有生。大刹帝利、大婆羅門、大長者、欲纏之
<lb ed="N" n="0353a04"/>諸天與智相應時，以八因爲緣而有生。色纏之諸天以八因爲緣而有生。無色纏之諸
<lb ed="N" n="0353a05"/>天以八因爲緣而生。</p>
<lb ed="N" n="0353a06"/><p xml:id="pN43p0353a0601">二</p><p xml:id="pN43p0353a0602" cb:place="inline">得趣與智相應時，幾何之八因爲緣而有生？於善業之勢速刹那<anchor xml:id="nkr_note_orig_0353001" n="0353001"/>有三善因於此
<lb ed="N" n="0353a07"/>刹那生是思之俱生緣。故謂以善根爲緣而有行。於欣求之刹那有二不善因於此刹那
<lb ed="N" n="0353a08"/>生是思之俱生緣。故謂不善根爲緣而有行。於結生之刹那有三無記因此刹那生是思
<lb ed="N" n="0353a09"/>之俱生緣。故謂名色爲緣而有識，以識爲緣而有名色。</p>
<lb ed="N" n="0353a10"/><p xml:id="pN43p0353a1001"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.73"/>於結生之刹那五蘊是俱生緣、互緣、依緣、不相應緣。於結生之刹那四大是俱
<lb ed="N" n="0353a11"/>生緣、互緣、依緣、不相應緣。於結生之刹那三命行是俱生緣、互緣、依緣、不相
<lb ed="N" n="0353a12"/>應緣。於結生之刹那名色是俱生緣、互緣、依緣、不相應緣。於結生之刹那如是十
<lb ed="N" n="0353a13"/>四法是俱生緣、互緣、依緣、不相應緣。</p>
<lb ed="N" n="0353a14"/><p xml:id="pN43p0353a1401">於結生之刹那四無色蘊是俱生緣、互緣、依緣、相應緣。於結生之刹那五根是
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0354a" n="0354a"/>
<lb ed="N" n="0354a01"/>俱生緣、互緣、依緣、相應緣。於結生之刹那三因是俱生緣、互緣、依緣、相應緣。
<lb ed="N" n="0354a02"/>於結生之刹那名色是俱生緣、互緣、依緣、相應緣。於結生之刹那如是十四法是俱
<lb ed="N" n="0354a03"/>生緣、互緣、依緣、相應緣。</p>
<lb ed="N" n="0354a04"/><p xml:id="pN43p0354a0401">於結生之刹那如是二十八法是俱生緣、互緣、依緣、不相應緣。</p>
<lb ed="N" n="0354a05"/><p xml:id="pN43p0354a0501">得趣而與智相應時，以此之八因爲緣而有生。</p>
<lb ed="N" n="0354a06"/><p xml:id="pN43p0354a0601">三</p><p xml:id="pN43p0354a0602" cb:place="inline">大刹帝利、大婆羅門、大長者、欲纏之諸天與智相應時，如何有八因爲緣而生？
<lb ed="N" n="0354a07"/>於善業之勢速刹那有三善因於此之刹那生是思之俱生緣。故謂善根爲緣而有行。於
<lb ed="N" n="0354a08"/>欣求之刹那有二不善因於此刹那生是思之俱生緣。故謂不善根爲緣而有行。於結生
<lb ed="N" n="0354a09"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.74"/>之刹那有三無記因於此之刹那生是思之俱生緣。故謂名色爲緣而有識，以識爲緣而
<lb ed="N" n="0354a10"/>有名色。</p>
<lb ed="N" n="0354a11"/><p xml:id="pN43p0354a1101">於結生之刹那五蘊是俱生緣、互緣、依緣、不相應緣。於結生之刹那四大是俱
<lb ed="N" n="0354a12"/>生緣、互緣、依緣、不相應緣。於結生之刹那三命行是爲俱生緣、互緣、依緣、不
<lb ed="N" n="0354a13"/>相應緣。於結生之刹那名色是爲俱生緣、互緣、依緣、不相應緣。於結生之刹那如
<lb ed="N" n="0354a14"/>是十四法是俱生緣、互緣、依緣、不相應緣。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0355a" n="0355a"/>
<lb ed="N" n="0355a01"/><p xml:id="pN43p0355a0101">於結生之刹那四無色蘊是俱生緣、互緣、依緣、相應緣。於結生之刹那五根是
<lb ed="N" n="0355a02"/>俱生緣、互緣、依緣、相應緣。於結生之刹那三因是俱生緣、互緣、依緣、相應緣。
<lb ed="N" n="0355a03"/>於結生之刹那名色是俱生緣、互緣、依緣、相應緣。於結生之刹那如是十四法是俱
<lb ed="N" n="0355a04"/>生緣、互緣、依緣、相應緣。</p>
<lb ed="N" n="0355a05"/><p xml:id="pN43p0355a0501">於結生之刹那如是二十八法是俱生緣、互緣、依緣、相應緣。</p>
<lb ed="N" n="0355a06"/><p xml:id="pN43p0355a0601">大刹帝利、大婆羅門、大長者、欲纏之諸天與智相應時，以此八因爲緣而有生。</p>
<lb ed="N" n="0355a07"/><p xml:id="pN43p0355a0701">四</p><p xml:id="pN43p0355a0702" cb:place="inline">於色纏之諸天以如何八因爲緣而有生？</p>
<lb ed="N" n="0355a08"/><p xml:id="pN43p0355a0801">於善業之勢速刹那有三善因……乃至……於色纏之諸天以此八因爲緣而有生。</p>
<lb ed="N" n="0355a09"/><p xml:id="pN43p0355a0901"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.75"/>於無色纏之諸天以如何八因爲緣而有生？於善業之勢速刹那有三善因於此刹那
<lb ed="N" n="0355a10"/>生是思之俱生緣。故謂善根爲緣而有行。於欣求之刹那有二不善因於此刹那生是思
<lb ed="N" n="0355a11"/>之俱生緣。故謂不善根爲緣而有行。於結生之刹那有三無記因於此之刹那生是思之
<lb ed="N" n="0355a12"/>俱生緣。故謂名色爲緣而有識，以識爲緣而有名色。</p>
<lb ed="N" n="0355a13"/><p xml:id="pN43p0355a1301">於結生之刹那四無色蘊是俱生緣、互緣、依緣、相應緣。於結生之刹那五根是
<lb ed="N" n="0355a14"/>俱生緣、互緣、依緣、相應緣。於結生之刹那三因是俱生緣、互緣、依緣、相應緣。
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0356a" n="0356a"/>
<lb ed="N" n="0356a01"/>於結生之刹那名色是俱生緣、互緣、依緣、相應緣。於結生之刹那如是十四法是俱
<lb ed="N" n="0356a02"/>生緣、互緣、依緣、相應緣。</p>
<lb ed="N" n="0356a03"/><p xml:id="pN43p0356a0301">於結生之刹那如是二十八法是俱生緣、互緣、依緣、不相應緣。</p>
<lb ed="N" n="0356a04"/><p xml:id="pN43p0356a0401">於無色纏之諸天以此八因爲緣而有生。</p>
<lb ed="N" n="0356a05"/><p xml:id="pN43p0356a0501">五</p><p xml:id="pN43p0356a0502" cb:place="inline">得趣與智不相應時，以幾何之因爲緣而有生？大刹帝利、大婆羅門、大長者、
<lb ed="N" n="0356a06"/>欲纏之諸天與智不相應時以幾何之因爲緣而有生？於色纏之諸天以幾何之因爲緣而
<lb ed="N" n="0356a07"/>有生？於無色纏之諸天以幾何之因爲緣而有生？</p>
<lb ed="N" n="0356a08"/><p xml:id="pN43p0356a0801">得趣與智不相應時，以六因爲緣而有生。大刹帝利、大婆羅門、大長者、欲纏
<lb ed="N" n="0356a09"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.76"/>之諸天與智不相應時，以六因爲緣而有生。於色纏之諸天以六因爲緣而有生。於無
<lb ed="N" n="0356a10"/>色纏之諸天以六因爲緣而有生。</p>
<lb ed="N" n="0356a11"/><p xml:id="pN43p0356a1101">六</p><p xml:id="pN43p0356a1102" cb:place="inline">得趣與智不相應時，何六因爲緣而有生？於善業之勢速刹那有二善因於此刹那
<lb ed="N" n="0356a12"/>生是思之俱生緣。故謂以善根爲緣而有行。於欣求之刹那有二不善因於此之刹那生
<lb ed="N" n="0356a13"/>是思之俱生緣。故謂以不善根爲緣而有行。於結生之刹那有二無記因於此刹那生是
<lb ed="N" n="0356a14"/>思之俱生緣。故謂以名色爲緣而有識，以識爲緣而有名色。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0357a" n="0357a"/>
<lb ed="N" n="0357a01"/><p xml:id="pN43p0357a0101">於結生之刹那五蘊是俱生緣、互緣、依緣、不相應緣。於結生之刹那四大是俱
<lb ed="N" n="0357a02"/>生緣、互緣、依緣、不相應緣。於結生之刹那三命行是俱生緣、互緣、依緣、不相
<lb ed="N" n="0357a03"/>應緣。於結生之刹那名色是俱生緣、互緣、依緣、不相應緣。於結生之刹那如是十
<lb ed="N" n="0357a04"/>四法是俱生緣、互緣、依緣、不相應緣。</p>
<lb ed="N" n="0357a05"/><p xml:id="pN43p0357a0501">於結生之刹那四無色蘊<anchor xml:id="nkr_note_orig_0357002" n="0357002"/>是俱生緣、互緣、依緣、相應緣。於結生之刹那四根
<lb ed="N" n="0357a06"/>是俱生緣、互緣、依緣、相應緣。於結生之刹那二因是俱生緣、互緣、依緣、相應
<lb ed="N" n="0357a07"/>緣。於結生之刹那名色是俱生緣、互緣、依緣、相應緣。於結生之刹那如是十二法
<lb ed="N" n="0357a08"/>是俱生緣、互緣、依緣、相應緣。</p>
<lb ed="N" n="0357a09"/><p xml:id="pN43p0357a0901"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.77"/>於結生之刹那如是二十六法是俱生緣、互緣、依緣、不相應緣。</p>
<lb ed="N" n="0357a10"/><p xml:id="pN43p0357a1001">得趣與智不相應時，此之六因爲緣而有生。</p>
<lb ed="N" n="0357a11"/><p xml:id="pN43p0357a1101">大刹帝利、大婆羅門、大長者、欲纏之諸天與智不相應時，如何以六因爲緣而
<lb ed="N" n="0357a12"/>有生？於善業之勢速刹那有二善因於此之刹那生是思之俱生緣。故謂以善根爲緣而
<lb ed="N" n="0357a13"/>有行……乃至……大刹帝利、大婆羅門、大長者、欲纏之諸天與智不相應時，謂以
<lb ed="N" n="0357a14"/>此六因爲緣而有生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0357003" n="0357003"/>。</p></cb:div>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0358a" n="0358a"/>
<lb ed="N" n="0358a01"/>
<lb ed="N" n="0358a02"/>
<lb ed="N" n="0358a03"/>
<lb ed="N" n="0358a04"/>
<lb ed="N" n="0358a05"/>
<lb ed="N" n="0358a06"/>
<lb ed="N" n="0358a07"/>
<lb ed="N" n="0358a08"/>
<lb ed="N" n="0358a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">大品第七　業論</cb:mulu><head>大品第七　業論</head>
<lb ed="N" n="0358a10"/><p xml:id="pN43p0358a1001"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.78"/>一</p><p xml:id="pN43p0358a1002" cb:place="inline">先有業已有業異熟，先有業未有業異熟，先有業於現有業異熟，先有業於現無
<lb ed="N" n="0358a11"/>有業異熟，先有業於後應有業異熟，先有業於後應無業異熟。現有業於現有業異熟，
<lb ed="N" n="0358a12"/>現有業於現無業異熟，現有業於後應有業異熟，現有業於後應無業異熟。後有業應
<lb ed="N" n="0358a13"/>有業異熟，後有業應無業異熟。</p>
<lb ed="N" n="0358a14"/><p xml:id="pN43p0358a1401">先有善業已有善業異熟，先有善業而未有善業異熟，先有善業而現有善業有異
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0359a" n="0359a"/>
<lb ed="N" n="0359a01"/>熟，先有善業而現有無善業異熟，先有善業而後應有善業異熟，先有善業而後應無
<lb ed="N" n="0359a02"/>善業異熟。現有善業而現有善業異熟，現有善業而現無善業異熟，現有善業而後應
<lb ed="N" n="0359a03"/>有善業異熟，現有善業而後應無善業異熟。而後應有善業應有善業異熟，而後應有
<lb ed="N" n="0359a04"/>善業應無善業異熟。</p>
<lb ed="N" n="0359a05"/><p xml:id="pN43p0359a0501">先有不善業已有不善業異熟，先有不善業而未有不善業異熟，先有不善業而現
<lb ed="N" n="0359a06"/>有不善業異熟，先有不善業而現無不善業異熟，先有不善業而後應有不善業異熟，
<lb ed="N" n="0359a07"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.79"/>先有不善業而後應無不善業異熟，現有不善業而現有不善業異熟，現有不善業而現
<lb ed="N" n="0359a08"/>無有不善業異熟事，現有不善業而後應有不善業異熟，現有不善業而後不應有不善
<lb ed="N" n="0359a09"/>業異熟。於後有不善業應有不善業異熟，於後應有不善業有不應有不善業異熟。</p>
<lb ed="N" n="0359a10"/><p xml:id="pN43p0359a1001">二</p><p xml:id="pN43p0359a1002" cb:place="inline">先有呵責業……乃至……先無有呵責業……乃至……先有黑業……乃至……先
<lb ed="N" n="0359a11"/>有白業……乃至……先有與樂果業……乃至……先有與苦果業……乃至……先有受
<lb ed="N" n="0359a12"/>樂異熟業……乃至……先有受苦異熟業，已有受苦異熟業之異熟，先有受苦異熟業
<lb ed="N" n="0359a13"/>而未有受苦異熟業之異熟，先有受苦異熟業而現有受苦異熟業之異熟，先有受苦異
<lb ed="N" n="0359a14"/>熟業而現無有受苦異熟業之異熟，先有受苦異熟業而後應有受苦異熟業之異熟，先
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0360a" n="0360a"/>
<lb ed="N" n="0360a01"/>有受苦異熟業而後應無有受苦異熟業之異熟，現有受苦異熟業而現有受苦異熟業之
<lb ed="N" n="0360a02"/>異熟，現有受苦異熟業而現無有受苦異熟業之異熟，現有受苦異熟業而後應有受苦
<lb ed="N" n="0360a03"/>異熟業之異熟，現有受苦異熟業而後不應有受苦異熟業之異熟。後有受苦異熟業而
<lb ed="N" n="0360a04"/>應有受苦異熟業之異熟，後有受苦異熟業而應無受苦異熟業之異熟。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0360a05"/>
<lb ed="N" n="0360a06"/>
<lb ed="N" n="0360a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">大品第八　顚倒論</cb:mulu><head>大品第八　顚倒論</head>
<lb ed="N" n="0360a08"/>
<lb ed="N" n="0360a09"/>
<lb ed="N" n="0360a10"/><p cb:type="head3" xml:id="pN43p0360a1001">圓滿因緣</p>
<lb ed="N" n="0360a11"/><p xml:id="pN43p0360a1101"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.80"/>一</p><p xml:id="pN43p0360a1102" cb:place="inline">諸比丘！有四種之想顚倒、心顚倒、見顚倒。如何爲四？</p>
<lb ed="N" n="0360a12"/><p xml:id="pN43p0360a1201">諸比丘！有於無常爲常而想顚倒、心顚倒、見顚倒，諸比丘！有於苦爲樂而想
<lb ed="N" n="0360a13"/>顚倒、心顚倒、見顚倒，諸比丘！於無我爲有我而想顚倒、心顚倒、見顚倒，諸比
<lb ed="N" n="0360a14"/>丘！於不淨爲淨而想顚倒、心顚倒、見顚倒。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0361a" n="0361a"/>
<lb ed="N" n="0361a01"/><p xml:id="pN43p0361a0101">諸比丘！如是有四種之想顚倒、心顚倒、見顚倒。</p>
<lb ed="N" n="0361a02"/><p xml:id="pN43p0361a0201">二</p><p xml:id="pN43p0361a0202" cb:place="inline">諸比丘！有如是四種之想不顚倒、心不顚倒、見不顚倒。如何爲四？</p>
<lb ed="N" n="0361a03"/><p xml:id="pN43p0361a0301">諸比丘！有於無常爲無常是想不顚倒、心不顚倒、見不顚倒，諸比丘！於苦爲
<lb ed="N" n="0361a04"/>苦是想不顚倒、心不顚倒、見不顚倒。諸比丘！於無我爲無我是想不顚倒、心不顚
<lb ed="N" n="0361a05"/>倒、見不顚倒，諸比丘！於不淨爲不淨是想不顚倒、心不顚倒、見不顚倒。</p>
<lb ed="N" n="0361a06"/><p xml:id="pN43p0361a0601">諸比丘！如是是四之想不顚倒、心不顚倒、見不顚倒。</p>
<lb ed="N" n="0361a07"/><lg type="regular" xml:id="lgN43p0361a0701"><l>於無常爲常想</l><l>於苦而爲樂想<anchor xml:id="nkr_note_orig_0361001" n="0361001"/></l>
<lb ed="N" n="0361a08"/><l>於無我爲有我</l><l>於不淨爲淨想</l>
<lb ed="N" n="0361a09"/><l>有情墮於邪見</l><l>心慌亂想妄失</l>
<lb ed="N" n="0361a10"/><l><ref cRef="PTS.Paṭis.2.81"/>魔軛所轉不安穩</l><l>輪迴往返受老死</l>
<lb ed="N" n="0361a11"/><l>諸佛出世發光明</l><l>滅苦之法開演時</l>
<lb ed="N" n="0361a12"/><l>逮得己心聞具慧</l><l>無常無常苦是苦</l>
<lb ed="N" n="0361a13"/><l>無我爲無我</l><l>不淨爲不淨</l>
<lb ed="N" n="0361a14"/><l>受持諸正見</l><l>超越一切苦</l></lg>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0362a" n="0362a"/>
<lb ed="N" n="0362a01"/><p xml:id="pN43p0362a0101">如是四顚倒於具見人已斷、永斷。一分已斷而一分未斷。於無常爲常而爲想顚
<lb ed="N" n="0362a02"/>倒、心顚倒、見顚倒是已斷。於苦樂想生、心生亦見顚倒已斷。於無我爲有我是想
<lb ed="N" n="0362a03"/>顚倒、心顚倒、見顚倒已斷。於不淨爲淨而想生、心生，亦是見顚倒已斷。</p>
<lb ed="N" n="0362a04"/><p xml:id="pN43p0362a0401">於二事六顚倒已斷。於二事二顚倒已斷，四顚倒爲未斷。於四事八顚倒已斷，
<lb ed="N" n="0362a05"/>四顚倒未斷也。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0362a06"/>
<lb ed="N" n="0362a07"/>
<lb ed="N" n="0362a08"/>
<lb ed="N" n="0362a09"/>
<lb ed="N" n="0362a10"/>
<lb ed="N" n="0362a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">大品第九　道論</cb:mulu><head>大品第九　道論</head>
<lb ed="N" n="0362a12"/><p xml:id="pN43p0362a1201"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.82"/>一</p><p xml:id="pN43p0362a1202" cb:place="inline">道者，依何之義而爲道？</p>
<lb ed="N" n="0362a13"/><p xml:id="pN43p0362a1301">於預流道之刹那，正見依見之義，斷邪見是道而亦是因，持俱生之諸法是道而
<lb ed="N" n="0362a14"/>亦是因，永盡諸煩惱是道而亦是因，通達初淨是道而亦是因，攝持心是道而亦是因，
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0363a" n="0363a"/>
<lb ed="N" n="0363a01"/>淸淨心是道而亦是因，殊勝證得之道而亦是因，上通達是道而亦是因，〔聖〕諦現觀
<lb ed="N" n="0363a02"/>之道而亦是因，令住於滅之道而亦是因。依現前解<anchor xml:id="nkr_note_orig_0363001" n="0363001"/>之義正思惟斷邪思惟是道而亦
<lb ed="N" n="0363a03"/>是因，持俱生之諸法是道而亦是因，永盡諸煩惱是道而亦是因，通達初淨之道而亦
<lb ed="N" n="0363a04"/>是因，攝持心是道而亦是因，淸淨心是道而亦是因，殊勝證之道而亦是因，上通達
<lb ed="N" n="0363a05"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.83"/>之道而亦是因，〔聖〕諦現觀之道而亦是因，令住於滅之道而亦是因。依攝受之義正
<lb ed="N" n="0363a06"/>語斷邪語是道而亦是因，持俱生之諸法是道而亦是因，永盡諸煩惱是道而亦是因，
<lb ed="N" n="0363a07"/>通達初淨之道而亦是因，攝持心是道而亦是因，淸淨心是道而亦是因，殊勝證得之
<lb ed="N" n="0363a08"/>道而亦是因，上通達之道而亦是因，〔聖〕諦現觀之道而亦是因，令住於滅之道而亦
<lb ed="N" n="0363a09"/>是因。依等起之義正業斷邪業是道而亦是因，持俱生之諸法是道而亦是因，永盡諸
<lb ed="N" n="0363a10"/>煩惱是道而亦是因，通達初淨之道而亦是因，攝持心是道而亦是因，淸淨心是道而
<lb ed="N" n="0363a11"/>亦是因，殊勝證得之道而亦是因，上通達之道而亦是因，〔聖〕諦現觀之道而亦是因，
<lb ed="N" n="0363a12"/>令住於滅之道而亦是因。依淸淨之義正命斷邪命是道而亦是因……乃至……依精勤
<lb ed="N" n="0363a13"/>之義正精進斷邪精進是道而亦是因……乃至……依近住之義正念斷邪念是道而亦是
<lb ed="N" n="0363a14"/>因……乃至……依無散亂之義正定斷邪定是道而亦是因，持俱生之諸法是道而亦是
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0364a" n="0364a"/>
<lb ed="N" n="0364a01"/>因，永盡諸煩惱是道而亦是因，通達初淨之道而亦是因，攝持心是道而亦是因，淸
<lb ed="N" n="0364a02"/>淨心是道而亦是因，殊勝證得之道而亦是因，上通達之道而亦是因，〔聖〕諦現觀之
<lb ed="N" n="0364a03"/>道而亦是因，令住於滅之道而亦是因。</p>
<lb ed="N" n="0364a04"/><p xml:id="pN43p0364a0401">二</p><p xml:id="pN43p0364a0402" cb:place="inline">於一來道之刹那依見之義正見……乃至……依無散亂之義正定斷麤之欲貪結、
<lb ed="N" n="0364a05"/>瞋結、麤之欲貪隨眠、貪隨眠是道而亦是因，持俱生之諸法是道而亦是因，永斷諸
<lb ed="N" n="0364a06"/>煩惱是道而亦是因，通達初淨是道而亦是因，攝持心是道而亦是因，淸淨心是道而
<lb ed="N" n="0364a07"/>亦是因，殊勝證得是道而亦是因，上通達之道而亦是因，〔聖〕諦現觀之道而亦是因，
<lb ed="N" n="0364a08"/>令住於滅之道而亦是因。</p>
<lb ed="N" n="0364a09"/><p xml:id="pN43p0364a0901"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.84"/>於不還道之刹那，依見之義正見……乃至……依無散亂之義正定斷細之欲貪
<lb ed="N" n="0364a10"/>結、瞋結、細之欲貪隨眠、貪隨眠是道而亦是因，持俱生之諸法是道而亦是因，永
<lb ed="N" n="0364a11"/>盡諸煩惱是道而亦是因，通達初淨之道而亦是因，攝持心是道而亦是因，淨淨心是
<lb ed="N" n="0364a12"/>道而亦是因，殊勝證得之道而亦是因，上通達之道而亦是因，〔聖〕諦現觀之道而亦
<lb ed="N" n="0364a13"/>是因，令住於滅之道而亦是因。</p>
<lb ed="N" n="0364a14"/><p xml:id="pN43p0364a1401">於阿羅漢道之刹那，依見之義正見……乃至……依無散亂之義正定斷色貪、無
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0365a" n="0365a"/>
<lb ed="N" n="0365a01"/>色貪、慢、悼擧、無明、慢隨眠、有貪隨眠、無明隨眠是道而亦是因，持俱生之諸
<lb ed="N" n="0365a02"/>法是道而亦是因，永盡諸煩惱是道而亦是因，通達初淨之道而亦是因，攝持心是道
<lb ed="N" n="0365a03"/>而亦是因，淸淨心是道而亦是因，殊勝證得之道而亦是因，上通達之道而亦是因，
<lb ed="N" n="0365a04"/>〔聖〕諦現觀之道而亦是因，令住於滅之道而亦是因。</p>
<lb ed="N" n="0365a05"/><p xml:id="pN43p0365a0501">三</p><p xml:id="pN43p0365a0502" cb:place="inline">見之道是正見，現前解之道是正思惟，攝受之道是正語，等起之道是正業<anchor xml:id="nkr_note_orig_0365002" n="0365002"/>，
<lb ed="N" n="0365a06"/>淸淨之道是正命，精勤之道是正精進，近住之道是正念，無散亂之道是正定，近住
<lb ed="N" n="0365a07"/>之道是念覺支，思擇之道是擇法覺支，精勤之道是精進覺支，徧滿之道是喜覺支，
<lb ed="N" n="0365a08"/>寂靜之道是輕安覺支，無散亂之道是定覺支，簡擇之道是捨覺支，於不信不動之道
<lb ed="N" n="0365a09"/>是信力，於懈怠不動之道是精進力，於放逸不動之道是念力，於悼擧不動之道是定
<lb ed="N" n="0365a10"/>力，於無明不動之道是慧力。勝解之道是信根，精勤之道是精進根，近住之道是念
<lb ed="N" n="0365a11"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.85"/>根，無散亂之道是定根，見之道是慧根。依增上之義〔五〕根是道，依不動之義〔五〕
<lb ed="N" n="0365a12"/>力是道，依出之義〔七〕覺支是道。依因之義<anchor xml:id="nkr_note_orig_0365003" n="0365003"/>是道，依近之義〔四〕念處是道，
<lb ed="N" n="0365a13"/>依勤之義〔四〕正勤是道，依神通之義〔四〕神足是道，依如之義〔四聖〕諦是道，
<lb ed="N" n="0365a14"/>依無散亂之義寂止是道，依隨觀之義正觀是道，依一味之義止觀是道，依不超越之
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0366a" n="0366a"/>
<lb ed="N" n="0366a01"/>義俱存是道，依律儀之義戒淸淨是道，依無散亂之義心淸淨是道，依見之義見淸淨
<lb ed="N" n="0366a02"/>是道，依解脫之義完全解脫是道，依通達之義明是道，依永捨之義解脫是道，依斷
<lb ed="N" n="0366a03"/>之義盡智是道。志欲依根本之義是道，作意依等起之義是道，觸依總攝之義是道，
<lb ed="N" n="0366a04"/>受依等趣之義是道，定依現前之義<anchor xml:id="nkr_note_orig_0366004" n="0366004"/>是道，念依增上之義是道，慧依其上之義是道，
<lb ed="N" n="0366a05"/>解脫依堅固之義是道，入不死涅槃依盡際之義是道。</p></cb:div>
<lb ed="N" n="0366a06"/>
<lb ed="N" n="0366a07"/>
<lb ed="N" n="0366a08"/>
<lb ed="N" n="0366a09"/>
<lb ed="N" n="0366a10"/>
<lb ed="N" n="0366a11"/>
<lb ed="N" n="0366a12"/>
<lb ed="N" n="0366a13"/>
<lb ed="N" n="0366a14"/>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0367a" n="0367a"/>
<lb ed="N" n="0367a01"/>
<lb ed="N" n="0367a02"/>
<lb ed="N" n="0367a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">大品第十　醍醐味論</cb:mulu><head>大品第十　醍醐味論</head>
<lb ed="N" n="0367a04"/><p xml:id="pN43p0367a0401"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.86"/>一</p><p xml:id="pN43p0367a0402" cb:place="inline">諸比丘！師在現前有此醍醐味之梵行。師在現前有三種之醍醐，是宣說醍醐、
<lb ed="N" n="0367a05"/>受者醍醐、梵行醍醐。</p>
<lb ed="N" n="0367a06"/><p xml:id="pN43p0367a0601">如何是宣說醍醐？</p>
<lb ed="N" n="0367a07"/><p xml:id="pN43p0367a0701">是四聖諦之演說、宣說、宣布、說明、辯了、分別、顯發，四念處之……乃至
<lb ed="N" n="0367a08"/>……四正勤之〔……乃至……〕四神足之〔……乃至……〕五根之〔……乃至……〕
<lb ed="N" n="0367a09"/>五力之〔……乃至……〕七覺支之〔……乃至……〕八支聖道之演說、宣說、宣布、
<lb ed="N" n="0367a10"/>說明、辯了、分別、顯發，此是宣說醍醐。</p>
<lb ed="N" n="0367a11"/><p xml:id="pN43p0367a1101">如何是受者醍醐？</p>
<lb ed="N" n="0367a12"/><p xml:id="pN43p0367a1201">比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷、天、人並其他之受者，此是受者醍醐。</p>
<lb ed="N" n="0367a13"/><p xml:id="pN43p0367a1301">如何是梵行醍醐？</p>
<lb ed="N" n="0367a14"/><p xml:id="pN43p0367a1401">此卽是八支聖道，卽是正見、正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念、正
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0368a" n="0368a"/>
<lb ed="N" n="0368a01"/>定，此是梵行醍醐。</p>
<lb ed="N" n="0368a02"/><p xml:id="pN43p0368a0201"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.87"/>二</p><p xml:id="pN43p0368a0202" cb:place="inline">信根是勝解醍醐，不信是滓濁，吐去不信之滓濁，吞入信根之勝解醍醐是醍醐
<lb ed="N" n="0368a03"/>味。精進根是精勤醍醐，懈怠是滓濁，吐去懈怠之滓濁，吞入精進根之精勤醍醐是
<lb ed="N" n="0368a04"/>醍醐味。念根是近住醍醐，放逸是滓濁，吐去放逸之滓濁，吞入念根之近住醍醐是
<lb ed="N" n="0368a05"/>醍醐味。定根是無散亂醍醐，悼擧是滓濁，吐去悼擧之滓濁，吞入定根之無散亂醍
<lb ed="N" n="0368a06"/>醐是醍醐味。慧根是見醍醐，無明是滓濁，吐去無明之滓濁，吞入慧根之見醍醐是
<lb ed="N" n="0368a07"/>醍醐味。</p>
<lb ed="N" n="0368a08"/><p xml:id="pN43p0368a0801">信力於不信是不動醍醐，不信是滓濁，吐去不信之滓濁，吞入信力之於不信不
<lb ed="N" n="0368a09"/>動醍醐是醍醐味。精進力於懈怠是不動醍醐，懈怠是滓濁，吐去懈怠之滓濁，吞入
<lb ed="N" n="0368a10"/>精進力於懈怠之不動醍醐是醍醐味。念力於放逸是不動醍醐，放逸是滓濁，吐去放
<lb ed="N" n="0368a11"/>逸之滓濁，吞入念力於放逸不動醍醐是醍醐味。定力於悼擧是不動醍醐，悼擧是滓
<lb ed="N" n="0368a12"/>濁，吐去悼擧之滓濁，吞入定力於悼擧不動醍醐是醍醐味。慧力於無明是不動醍醐，
<lb ed="N" n="0368a13"/>無明是滓濁，吐去無明之滓濁，吞入慧力於無明不動醍醐是醍醐味。</p>
<lb ed="N" n="0368a14"/><p xml:id="pN43p0368a1401">念覺支是近住醍醐，放逸是滓濁，吐去放逸之滓濁，吞入念覺支近住醍醐是醍
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0369a" n="0369a"/>
<lb ed="N" n="0369a01"/>醐味。擇法覺支是思擇醍醐，無明是滓濁，吐去無明之滓濁，吞入擇法覺支之思擇
<lb ed="N" n="0369a02"/>醍醐是醍醐味。精進覺支是精勤醍醐，懈怠是滓濁，吐去懈怠之滓濁，吞入精進覺
<lb ed="N" n="0369a03"/>支之精勤醍醐是醍醐味。喜覺支是徧滿醍醐，熱煩是滓濁，吐去熱煩之滓濁，吞入
<lb ed="N" n="0369a04"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.88"/>喜覺支之徧滿醍醐是醍醐味。輕安覺支是寂靜醍醐，麤重是滓濁，吐去麤重之滓濁，
<lb ed="N" n="0369a05"/>吞入輕安覺支寂靜醍醐是醍醐味。定覺支是無散亂醍醐，悼擧是滓濁，吐去悼擧之
<lb ed="N" n="0369a06"/>滓濁，吞入定覺支無散亂醍醐是醍醐味。捨覺支是簡擇醍醐，無簡擇是滓濁，吐去
<lb ed="N" n="0369a07"/>無簡擇之滓濁，吞入捨覺支簡擇醍醐是醍醐味。</p>
<lb ed="N" n="0369a08"/><p xml:id="pN43p0369a0801">正見是見醍醐，邪見是滓濁，吐去邪見之滓濁，吞入正見之見醍醐是醍醐味。
<lb ed="N" n="0369a09"/>正思惟是現前解醍醐，邪思惟是滓濁，吐去邪思惟之滓濁，吞入正思惟之現前解醍
<lb ed="N" n="0369a10"/>醐是醍醐味。正語是攝受醍醐，邪語是滓濁，吐去邪語之滓濁，吞入正語之攝受醍
<lb ed="N" n="0369a11"/>醐是醍醐味。正業是等起醍醐，邪業是滓濁，吐去邪業之滓濁，吞入正業等起醍醐
<lb ed="N" n="0369a12"/>是醍醐味。正命是淸淨醍醐，邪命是滓濁，吐去邪命之滓濁，吞入正命之淸淨醍醐
<lb ed="N" n="0369a13"/>是醍醐味。正精進是精勤醍醐，邪精進是滓濁，吐去邪精進之滓濁，吞入正精進之
<lb ed="N" n="0369a14"/>精勤醍醐是醍醐味。正念是近住醍醐，邪念是滓濁，吐去邪念之滓濁，吞入正念之
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0370a" n="0370a"/>
<lb ed="N" n="0370a01"/>近住醍醐是醍醐味。正定是無散亂醍醐，邪定是滓濁，吐去邪定之滓濁，吞入正定
<lb ed="N" n="0370a02"/>之無散亂醍醐是醍醐味。</p>
<lb ed="N" n="0370a03"/><p xml:id="pN43p0370a0301">三</p><p xml:id="pN43p0370a0302" cb:place="inline">有醍醐、有味<anchor xml:id="nkr_note_orig_0370001" n="0370001"/>、有滓濁。</p>
<lb ed="N" n="0370a04"/><p xml:id="pN43p0370a0401"><ref cRef="PTS.Paṭis.2.89"/>信根是勝解醍醐，不信是滓濁，此之義味、法味、解脫味是味。精進根是精勤
<lb ed="N" n="0370a05"/>醍醐，懈怠是滓濁，此之義味、法味、解脫味是味。念根是近住醍醐，放逸是滓濁，
<lb ed="N" n="0370a06"/>此之義味、法味、解脫味是味。定根是無散亂醍醐，掉擧是滓濁，此之義味、法味、
<lb ed="N" n="0370a07"/>解脫味是味。慧根是見醍醐，無明是滓濁，此之義味、法味、解脫味是味。</p>
<lb ed="N" n="0370a08"/><p xml:id="pN43p0370a0801">信力於不信是不動醍醐，不信是滓濁，此之義味、法味、解脫味是味。精進力
<lb ed="N" n="0370a09"/>於懈怠是不動醍醐，懈怠是滓濁，此之義味、法味、解脫味是味。念力於放逸是不
<lb ed="N" n="0370a10"/>動醍醐，放逸是滓濁，此之義味、法味、解脫味是味。定力於掉擧是不動醍醐，悼
<lb ed="N" n="0370a11"/>擧是滓濁，此之義味、法味、解脫味是味。慧力於無明是不動醍醐，無明是滓濁，
<lb ed="N" n="0370a12"/>此之義味、法味、解脫味是味。</p>
<lb ed="N" n="0370a13"/><p xml:id="pN43p0370a1301">念覺支是近住醍醐，放逸是滓濁，此之義味、法味、解脫味是味。擇法覺支是
<lb ed="N" n="0370a14"/>思擇醍醐，無明是滓濁，此之義味、法味、解脫味是味。精進覺支是精勤醍醐，懈
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0371a" n="0371a"/>
<lb ed="N" n="0371a01"/>怠是滓濁，此之義味、法味、解脫味是味。喜覺支是徧滿醍醐，熱煩是滓濁，此之
<lb ed="N" n="0371a02"/>義味、法味、解脫味是味。輕安覺支是寂靜醍醐，麤重是滓濁，此之義味、法味、
<lb ed="N" n="0371a03"/>解脫味是味。定覺支是無散亂醍醐，掉擧是滓濁，此之義味、法味、解脫味是味。
<lb ed="N" n="0371a04"/>捨覺支是簡擇醍醐，無簡擇是滓濁，此之義味、法味、解脫味是味。</p>
<lb ed="N" n="0371a05"/><p xml:id="pN43p0371a0501">正見是見醍醐，邪見是滓濁，此之義味、法味、解脫味是味。正思惟是現前解
<lb ed="N" n="0371a06"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.90"/>醍醐，邪思惟是滓濁，此之義味、法味、解脫味是味。正語是攝醍醐，邪語是滓濁，
<lb ed="N" n="0371a07"/>此之義味、法味、解脫味是味。正業是等起醍醐，邪業是滓濁，此之義味、法味、
<lb ed="N" n="0371a08"/>解脫味是味。正命是淸淨醍醐，邪命是滓濁，此之義味、法味、解脫味是味。正精
<lb ed="N" n="0371a09"/>進是精勤醍醐，邪精進是滓濁，此之義味、法味、解脫味是味。正念是近住醍醐，
<lb ed="N" n="0371a10"/>邪念是滓濁，此之義味、法味、解脫味是味。正定是無散亂醍醐，邪定是滓濁，此
<lb ed="N" n="0371a11"/>之義味、法味、解脫味是味。</p>
<lb ed="N" n="0371a12"/><p xml:id="pN43p0371a1201">四</p><p xml:id="pN43p0371a1202" cb:place="inline">正見是見醍醐，正思惟是現前解醍醐，正語是攝受醍醐，正業是等起醍醐，正
<lb ed="N" n="0371a13"/>命是淸淨醍醐，正精進是精勤醍醐，正念是近住醍醐，正定是無散亂醍醐，念覺支
<lb ed="N" n="0371a14"/>是近住醍醐，擇法覺支是思擇醍醐，精進覺支是精勤醍醐，喜覺支是徧滿醍醐，輕
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0372a" n="0372a"/>
<lb ed="N" n="0372a01"/>安覺支是寂靜醍醐，定覺支是無散亂醍醐，捨覺支是簡擇醍醐，信力於不信是不動
<lb ed="N" n="0372a02"/>醍醐，精進力於懈怠是不動醍醐，念力於放逸是不動醍醐，定力於掉擧是不動醍醐，
<lb ed="N" n="0372a03"/>慧力於無明是不動醍醐，信根是勝解醍醐，精進根是精勤醍醐，念根是近住醍醐，
<lb ed="N" n="0372a04"/>定根是無散亂醍醐，慧根是見醍醐。</p>
<lb ed="N" n="0372a05"/><p xml:id="pN43p0372a0501">依增上之義〔五〕根是醍醐，依不動之義〔五〕力是醍醐，依出之義〔七〕覺
<lb ed="N" n="0372a06"/>支是醍醐，依因之義〔八支聖〕道是醍醐，依近住之義〔四〕念處是醍醐，依勤之
<lb ed="N" n="0372a07"/>義〔四〕正勤是醍醐，依神通之義〔四〕神足是醍醐。依無散亂之義寂止是醍醐，
<lb ed="N" n="0372a08"/>依隨觀之義正觀是醍醐，依一味之義止觀是醍醐，依不超越之義俱存是醍醐，依律
<lb ed="N" n="0372a09"/>儀之義戒淸淨是醍醐，依無散亂之義心淸淨是醍醐，依見之義見淸淨是醍醐，依解
<lb ed="N" n="0372a10"/><ref cRef="PTS.Paṭis.2.91"/>脫之義完全解脫是醍醐，依通達之義明是醍醐。依永捨之義解脫是醍醐，依斷之義
<lb ed="N" n="0372a11"/>盡智是醍醐，依止滅之義無生智是醍醐，志欲依根本之義是醍醐，作意依等起之義
<lb ed="N" n="0372a12"/>是醍醐，觸依總攝之義是醍醐，受依等趣之義是醍醐，定依現前之義是醍醐，念依
<lb ed="N" n="0372a13"/>增上之義是醍醐，慧依其上之義是醍醐，解脫依堅固之義是醍醐，入於不死涅槃依
<lb ed="N" n="0372a14"/>盡際之義是醍醐。</p>
<pb ed="N" xml:id="N43.0019.0373a" n="0373a"/>
<lb ed="N" n="0373a01"/><p xml:id="pN43p0373a0101">此品嗢柁南<anchor xml:id="nkr_note_orig_0373002" n="0373002"/>曰：</p>
<lb ed="N" n="0373a02"/><lg xml:id="lgN43p0373a0201"><l>智〔論〕見〔論〕入〔出〕息〔論〕，</l>
<lb ed="N" n="0373a03"/><l>根〔論〕解脫〔論〕爲五，</l>
<lb ed="N" n="0373a04"/><l>趣〔論〕業〔論〕顚倒〔論〕，</l>
<lb ed="N" n="0373a05"/><l>道〔論〕醍醐〔味論〕十</l></lg>
<lb ed="N" n="0373a06"/><p xml:id="pN43p0373a0601">此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0373003" n="0373003"/>之妙部是無等、第一、最妙之妙品而建立。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="N" n="0373a07"/>
<lb ed="N" n="0373a08"/>
<lb ed="N" n="0373a09"/>
<lb ed="N" n="0373a10"/>
<lb ed="N" n="0373a11"/>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0066a1101" to="#end0066a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">潰</lem><rdg wit="#wit.orig">漬</rdg></app>
<app from="#beg0291a1401" to="#end0291a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">伶</lem><rdg wit="#wit.orig">怜</rdg></app>
<app from="#beg0314a0301" to="#end0314a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">徧</lem><rdg wit="#wit.orig">偏</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0136003" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0136003">應意（yadicchakaṁ）依 PSA 解爲 yadā+icchaka 與 yad+icchaka 之兩義，若依前者應云爲「隨意時」。（CBETA 按：漢譯南傳大藏經此頁中缺相對應之註標[03]，今於此處加上[03]之註標。）</note>
<note n="0220018" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0220018">淸淨 suddhataṁ gato 或依異本應讀爲 Sutathāgato 吧！（CBETA 按：漢譯南傳大藏經此頁中缺相對應之註標[18]，今於此處加上[18]之註標。）</note>
<note n="0221019" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0221019">底本無六七節。（CBETA 按：漢譯南傳大藏經此頁對應之註標[21]順序錯誤，故今將此處的[21]註標修訂成[19]註標。）</note>
<note n="0221020" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0221020">一種 ekabījin 在 Mvyut. 46, 5 雖相當爲有一間（ekavicika）但是否爲本來之形難定。（CBETA 按：漢譯南傳大藏經此頁對應之註標[19]順序錯誤，故今將此處的[19]註標修訂成[20]註標。）</note>
<note n="0221021" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0221021">除般涅槃（upahaccaparinibāyin）在 Mvvut 46, 8 亦有應相當於生般涅槃（upapadyaparinirvāyin），兩者之新舊難定。（CBETA 按：漢譯南傳大藏經此頁對應之註標[20]順序錯誤，故今將此處的[20]註標修訂成[21]註標。）</note>
<note n="0300001" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0300001">原文 upaṭṭhānakusalo 日譯本譯爲近住善能，upaṭṭhāna 是奉事者、隨侍現起之意，kusalo 是善業、善、善巧，今依日譯之近住善能。（CBETA 按：漢譯南傳大藏經此頁中缺相對應之註標[01]，今於此處加上[01]之註標。）</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="nanchuan-notes">
<head>漢譯南傳大藏經 校注</head>
<p>
<note n="0007001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007001">依食而住（āhāra-ṭhitika）之食者，謂四食。</note>
<note n="0007002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007002">二界（dve dhātuyo）云：爲有爲界（saṅkhatā dhātu）與無爲界（asaṅkhatā dhātu），（paṭisambhidāmagga-Aṭṭhakathā 以下用 PSA 簡略符號）。</note>
<note n="0007003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007003">三界者，是欲界（kāma-dhātu）色界（rūpa-dhātu）無色界（arūpa-dhātu）雖爲通例，在 PSA 亦說此外有出離界、無瞋界、無害界及色界、無色界、滅界之二種三界。</note>
<note n="0007004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007004">五 解脫處（pañca vimuttāyatanāni）（一）自利爲之聽法，（二）利他爲之說法，（三）法之學習，（四）思惟，（五）修習（PSA 之大意）。</note>
<note n="0007005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007005">六無上（cha anuttariyāni）是見無上（dassanānuttariya），聞無上（savanānuttariya），利無上（lābhānuttariya），學無上（sikkhānuttariya），供無上（pāricariyānuttariya），念無上（anussatānuttariya）。</note>
<note n="0007006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007006">七無過失事（satta niddasavatthūni）暫且從集異門足論（大正藏第二十六卷 p. 439b）之譯語。此雖將原語見之爲 nirdoṣa-vastu，但亦非必爲唯一之解釋。又巴利註釋者之說見之爲 nirda śa 云：漏盡者十年不出而涅槃，此不過爲附會之說。見之爲 nirde śa 亦不洽當。須要再加考慮。此七事爲（一）受戒，（二）法之靜思，（三）欲之調伏，（四）獨住，（五）發勤，（六）念之思慮，（七）希望熱烈見之通達且持續。長阿、衆集經（大正藏第一卷 p. 52ab）有七勤法，其內容大同小異。</note>
<note n="0007007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007007">九次第住（nava anupubbavihārā）者是四靜慮再加虛空無邊處、識無邊處、無所有處、非想非非想處及想受滅。見（DN III. p. 265）。</note>
<note n="0007008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007008">十滅事（dasa nijjaravatthūni）者（PSA）云爲以正見、正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念、正定、正智、正解脫滅除邪見乃至邪解脫。</note>
<note n="0010009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0010009">一蘊有（ekavokārabhava）者，只有色之一蘊有，此爲無想有（PSA）。</note>
<note n="0010010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0010010">四蘊有（catuvokārabhava）者，爲具有色以外四蘊有，此爲無色有（PSA）。</note>
<note n="0010011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0010011">五蘊有（pañcavokārabhava）者，具有五蘊一切之有，此爲欲有及色有之一分（PSA）。</note>
<note n="0011012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0011012">底本以「證知有」以下爲第十項，然在義理上應爲「應證知老死」前之第九項，暹羅本爲如此。</note>
<note n="0013013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0013013">轉（pavatta）或譯爲流轉。</note>
<note n="0013014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0013014">因相（nimitta）或譯爲因，或亦譯爲相。</note>
<note n="0013015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0013015">存續（āyuhanā）又（āyūhanā）爲有將繼續存在之力。</note>
<note n="0013016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0013016">結生（paṭisandhi）或譯投胎，或結合生於母胎之位。</note>
<note n="0013017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0013017">生起（upapatti）通常譯爲生，或輪迴再生之義。</note>
<note n="0021001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021001">一境（ekagga）謂三摩地是心一境性。第三章參照。</note>
<note n="0021002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021002">一性近住之原語，在底本爲 ekattapaṭṭhāna，此爲 ekattupaṭṭhāna 之誤。近住乃念之稱謂，三二、三四等參照。</note>
<note n="0021003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021003">行境（gocara）或譯爲境界，又譯爲所行。</note>
<note n="0021004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021004">出離（vuṭṭhāna）名爲由俱內外之出離。第十一章參照。</note>
<note n="0021005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021005">度（taraṇa）超越煩惱、輪迴之曠野爲度（PSA）。</note>
<note n="0021006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021006">無因相（animitta）諸行之無因相故謂之無因相（PSA）或譯爲無相。</note>
<note n="0021007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021007">無願（appaṇihita）是渴愛之無願故謂之無願（PSA）。</note>
<note n="0021008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021008">空性（suññatā）我無心故謂之空性（psA）稱以上之無因相、無願、空性三者爲三解脫（vimokkha）又爲三解脫門（vimokṣamukha）。</note>
<note n="0021009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021009">俱存（yuganasdha）顯示止與觀之相卽不離。或有謂之爲止觀者。</note>
<note n="0021010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021010">出離（niyyāna）謂由聖道之諸行出離（PSA）。</note>
<note n="0021011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021011">因（hetu）使到達涅槃故所成之因（PSA）。</note>
<note n="0021012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021012">見（dassana）現前見涅槃故是見（PSA）。</note>
<note n="0021013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021013">隨觀（anupassanā）或譯爲循觀。</note>
<note n="0021014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021014">俱淸淨（ubhovisuddha）指下劣心、掉擧心俱止而成淸淨心（PSA）。</note>
<note n="0021015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021015">殊勝證得（visesādhigama）依平等心修習之殊勝證得（PSA）。</note>
<note n="0021016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021016">上通達（uttaripaṭivedha）依聖道之所現而上通達（PSA）。</note>
<note n="0022017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0022017">勝解（adhimokkha）或譯爲信解。</note>
<note n="0022018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0022018">正勤（sammappadhāna）在北傳多稱爲四正斷（samyakprahāna）在俱舍論（大正藏第二十九卷 P. 132c）依於正修習斷修位中此勤力能斷懈怠故謂之正斷。於同所或名正勝，乃正持策身、語、意中此爲最勝故。此正勝卽 samyakpradhāna。其一一在第五節八五。</note>
<note n="0023019" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0023019">一趣（ekodi）定之稱謂（PSA）。</note>
<note n="0023020" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0023020">度（tīraṇa）度量之義，PSA 配之以此之通智所知義、徧智之度義及斷之永捨義三慧，卽所知慧、度慧、斷慧。</note>
<note n="0023021" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0023021">一性（ekatta）在此處云所緣之一性（PSA）。</note>
<note n="0024022" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0024022">總攝（samodhāna）在 Mvyut. 245, 1066 中有謂之 samodahana 語譯爲妙甚解。正相當於此。見荻原博士之註記。</note>
<note n="0024023" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0024023">攝持（adhiṭṭhāna）或譯爲攝受、加持、住處、處等。</note>
<note n="0024024" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0024024">最捨（vossagga）在此語中最捨卽有出離之義與施之義。第三十九章參照。</note>
<note n="0028025" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0028025">盡際（pariyosāna）通常譯爲盡。</note>
<note n="0031001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0031001">七識住（satta viññaṇaṭṭhiyo）依有情之種種身、一種身、種種想、一種想等之區別立七識住。（DN. II 68F.）長阿（大正藏第一卷 P. 62ab）集異門足論（大正藏第二十六卷 P. 437b）俱舍論（大正藏第二十九卷 P. 42c）Mvyut. 119, 1-7 等參照。</note>
<note n="0031002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0031002">八世法（aṭṭha lokahammā）爲得（利）、不得（衰）、毀、譽、稱、譏、苦、樂。</note>
<note n="0031003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0031003">九有情居（nava sattāvāsā）爲於七識住加入非想非非想處及無想有情二者。</note>
<note n="0031004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0031004">十處（dasāyatanāni）爲眼、色、耳、聲、鼻、香、舌、味、身、所觸之十處。</note>
<note n="0035005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035005">三愛（tisso taṇhā）爲欲愛、有愛、無有愛。</note>
<note n="0035006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035006">四暴流（cattāro oghā）又爲四流，卽欲流、有流、見流、無明流。</note>
<note n="0035007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035007">五蓋（pañca nīvaraṇāni）爲欲欲、瞋、惛沉睡眠、掉擧惡作、疑之五者。</note>
<note n="0035008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035008">六愛身（cha taṇhākāyā）爲眼、耳、鼻、舌、識、意所生之愛身。</note>
<note n="0035009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035009">七隨眠（sattānusayā）爲欲貪、瞋、慢、見、疑、有貪、無明之隨眠。第五十一章、三參照。</note>
<note n="0035010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035010">八邪性（attha micchattā）對八正道卽爲邪見、邪思惟、邪語、邪業、邪命、邪精進、邪念、邪定。</note>
<note n="0035011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035011">九愛根（nava taṇhāmūlaka）爲（一）以渴愛爲緣，（二）尋求生，於順次，（三）得，（四）決定，（五）欲欲，（六）耽著，（七）攝受，（八）慳，（九）不護生，隨之生受刑、論爭、虛誑語等種種之惡不善法。</note>
<note n="0035012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035012">十邪性（dasa michattā）於八邪性再加邪智、邪解脫二者。</note>
<note n="0038001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038001">三三摩地（tayo samādhī）此云：有尋有伺、無尋唯伺、無尋無伺之三者。</note>
<note n="0038002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038002">五支正定（pañcaṅgiko sammāsamādhi）此云：第四靜慮三摩地，五支爲喜、樂、心、光明，各別觀察之徧滿（PSA）。</note>
<note n="0038003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038003">六隨念處（cha anussatiṭṭhānāni）又亦云：六隨念，謂念佛、念法、念僧、念戒、念捨、念天。</note>
<note n="0038004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038004">九精進致淨支（nava pārisuahi-padhāniyaṅgani）爲戒、心、見、疑度、道非道智見、道智見、智見、慧、解脫之淸淨。長阿及別譯（大正藏第一卷 p. 56a; 238c）DN. IIIp. 288 等參照。</note>
<note n="0038005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038005">十徧處（dasa kasināyatāni）爲地、水、火、風、靑、黃、赤、白、空、識之徧處。</note>
<note n="0042006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042006">疑（vicikicchā）亦譯猶豫。</note>
<note n="0042007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042007">不欣喜（arati）或譯不樂。</note>
<note n="0044008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0044008">見同位（diṭṭhekaṭṭha）有見與同位之義，有身見等之諸見共同於預流道被斷。意味爲見惑（diṭṭhi-kilesa）。</note>
<note n="0048001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048001">三明（tisso vijjā）爲宿住隨念智、有情死生智、漏盡智（PSA）。</note>
<note n="0048002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048002">四沙門果（cattāni sāmaññaphalāni）云：預流果、一來果、不還果、阿羅漢果。</note>
<note n="0048003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048003">五法蘊（pañca dhammakkhandha）云：戒、定、慧、解脫、解脫智見。</note>
<note n="0048004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048004">六神通（cha abhiññā）爲神作智、天耳界智、宿住隨念智、心差別智、天眼智、漏盡智。</note>
<note n="0048005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048005">七漏盡力（satta khiṇāsavabalāni）DN. IIIp. 383 有詳說。有時數爲十，本書「俱存品」第九力論，九卽爲此。十之中除第五、第六、第八時爲七力。</note>
<note n="0048006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048006">八解脫（aṭṭha vimmokkhā）在本書大品第五解脫品六～九中詳說。其他 DN. III p. 261-262. mvyut 70、長阿及別譯（大正藏第一卷 p. 56a; 238ab）、集異門足論（大正藏第二十六卷 p. 443）等參照。</note>
<note n="0048006" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0048006">八解脫（aṭṭha vimmokkhā）在本書大品第五解脫品六【南傳】，～九中詳說。其他 DN. III p. 261-262. mvyut 70、長阿及別譯（大正藏第一卷 p. 56a; 238ab）、集異門足論（大正藏第二十六卷 p. 443）等參照。</note>
<note n="0048007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048007">九次第滅（nava anupubbanirodhā）云：相當九次第住而有斷次滅。DN. III P. 266、長阿（p. 56c-57a）等參照。</note>
<note n="0048008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048008">十無學法（dasa asekhā dhammā）云：無學之正見、正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念、正定、正智、正解脫。</note>
<note n="0058001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058001">不惛昧淸淨戒（aparamaṭṭhaparisuddhisila）已斷諸見故不執著於見取見（diṭṭhipārāmāsa）（PAS）。</note>
<note n="0058002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058002">七有學（satta sekhā）云預流道、預流果、一來道、一來果、不還道、不還果、阿羅漢道之七者。</note>
<note n="0062003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062003">堅執現貪（sārādābhinivesa）底本爲 sārāgābhinivesa。暹羅本並依前記之個所改正。</note>
<note n="0066001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066001">蟲啖想（puḷavakasaññā）在解脫道論中有虫臭想。此語義未詳。</note>
<note n="0067002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0067002">靜慮（jhāyati）與「燒盡」（jhāpeti）前者爲 √dh yā 後者爲 √kṣā 其成立全然相異，爲於巴利語其形類似使爲對照。</note>
<note n="0067003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0067003">三摩地（samādhi）一種語源之說明。本來此語由 sam+ā √dh ā 所造成，此處依「等」sama 與利益 hita 使爲說明。</note>
<note n="0068001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0068001">法所依智（dhammaṭṭhiti-ñāṇa）顯示十二因緣之各支（各法）順次所依前之支以爲根據。</note>
<note n="0070002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0070002">緣由（paticca）通常譯爲緣起，爲取 paṭiccasamuppāda 前半者，元來爲不變分詞爲「緣於某某」之意。此處可見爲與緣 paccaya 爲同義，比較無差。</note>
<note n="0070003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0070003">緣起生（paṭiccasamuppanna）或譯緣已生。</note>
<note n="0080001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080001">「事之次第」（vatthusaṅkamanā）於色等觀破壞心順次生他事之次第。</note>
<note n="0080002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080002">「傾心之力」（āvajjana-bala）、依 PSA 如應見爲一合成語。</note>
<note n="0080003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080003">類（anvaya）、云爲類智（anvaya-ñāṇa）同樣爲類推之義。</note>
<note n="0080004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080004">勝解（adhimuttatā）底本有 avimtutata，意義不通。依暹羅本改正。</note>
<note n="0080005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080005">三隨觀（tisso anupassanā）通常單譯爲觀、或循觀。三者是無常觀，苦觀、無我觀（PSA）。</note>
<note n="0080006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080006">四正觀（cattasso vipassanā）是厭惡觀、離貪觀、滅觀、棄觀（PSA）。</note>
<note n="0080007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080007">三近住依盡、衰、空爲三（PSA）。</note>
<note n="0082001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0082001">寂滅處（santipada）是涅槃之義（PSA）。</note>
<note n="0084002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0084002">五處，前於本文中，雖擧生乃至惱之十五，此處云本偈中之五。次之五處及十智亦準此。</note>
<note n="0084001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0084001">停止（santiṭṭhanā）云：爲捨（ajjhupekkhati）之義（PSA）。</note>
<note n="0088002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0088002">滿足（tittattan）在底本有無厭足（atittatan）依邏羅本改正。</note>
<note n="0088003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0088003">三結（tini saññojanāni）此處云：有身見、疑、戒禁取見三者（PSA）。</note>
<note n="0088004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0088004">爲獲得上（uttaripaṭilābha）順次爲將獲得上之道（PSA）。</note>
<note n="0090005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0090005">依正觀諸行捨中最後之三，卽爲將逮得阿羅漢果，空性住、無因相住者等爲無記，其他之八及依寂止之七成爲善之意。</note>
<note n="0090006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0090006">見以上之六。</note>
<note n="0090007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0090007">指依寂止者，見以上之一四。</note>
<note n="0090008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0090008">指依正觀者見以上之十五。</note>
<note n="0090009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0090009">三解脫云：空性、無因相、無願之三解脫（PSA）。</note>
<note n="0092001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0092001">種姓地（gotrabhū）對於異生（puthujjana），卽同於所謂聖人、衆聖等，或爲降伏異生種姓故，或爲躍進於聖種姓故，而有此名（PSA）。</note>
<note n="0095002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0095002">愛染（sāmisa）有欣欲之處故指寂止種姓地智。願、繫、未出離亦然。然非愛染等反此無欣欲之處故指正觀種姓地智（PSA）。</note>
<note n="0095003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0095003">繫（saññuttañ）在底本有 suññatañ，依暹羅本改正。</note>
<note n="0096001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0096001">俱之出離退轉（dubhato-vuṭṭhāna-vivaṭṭana）爲由內外兩面出離退轉。</note>
<note n="0098002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0098002">二智爲見與修之二道（PSA）。</note>
<note n="0105001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0105001">底本脫離十五以本章爲第十六，今依暹羅本訂正爲十五，從而以下各章在底本順次向下推轉一章。</note>
<note n="0110001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0110001 #note_star_1">惛昧見（parāmaṭṭhā diṭṭhi）於底本雖有（paramaṭṭhā diṭṭhi）爲誤筆，或被譯爲妄取見。</note>
<note n="0115001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0115001">四無量（catasso appamaññāyo）云爲慈、悲、喜、捨。</note>
<note n="0115002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0115002">四無色纏定（catasso arūpāvacarasamāpattiyo）云爲虛空無邊處定、識無邊處定、無所有處定，非想非非想處定。</note>
<note n="0115003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0115003">四無礙解（catasso paṭisambhidā）云是法、義、詞、辯之無礙解。第二十一章參照。</note>
<note n="0115004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0115004">四行（catasso paṭipadā）云爲苦遲通行、苦速通行、樂遲通行、樂速通行四者（PSA）。Mvyut 參照。</note>
<note n="0115005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0115005">四所緣（cattāri ārammaṇāni）云爲少少所緣、少無量所緣、無量少所緣、無量無量所緣。</note>
<note n="0115006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0115006">四聖種（cattāri ariyavaṁsāni）諸佛、獨覺、如來、聲聞云爲聖，四聖種云爲衣知足、乞食知足、臥具床座知足、喜修之四類（PSA）。</note>
<note n="0115007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0115007">四攝事（cattāri saṅgahavattūni）云爲布施、愛語、利行、同事（PSA）Muyut. 35。</note>
<note n="0115008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0115008">四輪（cattāri cakkāni）對之 PSA 擧木輪、寶輪、法輪、威儀路輪、三鉢底輪之五輪。</note>
<note n="0115009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0115009">四法句（cattāri dhammapadāni）爲無貪法句、無瞋法句、正念法句、正定法句（PSA）。</note>
<note n="0130001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130001">在底本脫去血塗想，依暹羅本補足。</note>
<note n="0134001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0134001">應以第二十三章三之各句補充。</note>
<note n="0136002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0136002">在底本有十六三摩地行，應恐爲校對者之誤。</note>
<note n="0136003" resp="#resp2" place="foot" type="orig" target="#nkr_note_orig_0136003">應意（yadicchakaṁ）依 PSA 解爲 yadā+icchaka 與 yad+icchaka 之兩義，若依前者應云爲「隨意時」。</note>
<note n="0138001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138001">此處（idha）者，是此敎，卽於佛敎之義（PSA）。</note>
<note n="0139001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139001">齊首之義（Samasisaṭṭha）Samasīsa 是補特伽羅之一類，同時云爲斷煩惱、生命者。（Pug. 13; PugA. 186）。在異部宗輪論化他部之宗義云認有齊首補特伽羅。（西藏譯 gaṅ-Zag-pa-mgo-mñam-pa）又大毘婆沙論（大正藏第卷二十七、九二九b）作爲分別論者之說出齊頂阿羅漢之義，卽世尊弟子生非想非非想處，云於命終時煩惱業命三事俱盡不由聖道得阿羅漢果。齊頂與齊首相同。但在本章 所說之義，依巴利註齊首爲何尙不明確。</note>
<note n="0140002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140002">三摩（Sama）次說齊首之義，齊（三摩）與首別譯。三摩元來譯等、平等、齊等。然依PSA Sama（Sama）之義解如見寂靜。但此之解釋與齊首之語說明尙然甚爲緣遠。</note>
<note n="0141001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0141001">別性（Puthu）孤立而不雜出世間法者（PSA）。</note>
<note n="0141002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0141002">異性（nānatta）不決定、動搖故是異性（PSA）。</note>
<note n="0141003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0141003">一性（ekatta）決定、無動搖故是一性（PSA）。</note>
<note n="0141004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0141004">漸損（Sallekha）通常譯爲「儉約」。此處云順次對治煩惱，內容上同於一性。M N. I 40f. 中阿（大正藏卷一、五七三b 以下）參照。</note>
<note n="0144001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0144001">原文 Pakāsanatā，有顯示表明說明之意，日譯本譯爲「開演」，開演和漢語下文之表示文意不大適合，故以「說明」譯之。</note>
<note n="0148001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0148001">總攝之慧（Samodahane pañña）Samodāhane 爲誤，就此語於第一章第二誦品註[22]參照。</note>
<note n="0148002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0148002">分住之智（padesasvhāre ñānaṁ），蘊等之部分，一分，依支而住爲分住（PSA）。</note>
<note n="0150001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0150001">出離增上性之慧（nekkhammādhipattā paññā）增上出離爲主要之慧，以下準此。</note>
<note n="0150002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0150002">依想（Saññāya）在此處見爲 saññā 之作格，或可得見爲 Sañjānāti 之絕對格。</note>
<note n="0151001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0151001">思退轉之智（Cetovivaṭṭe ñāṇaṁ）Ceto 通常與 Citta 同樣譯爲心，此處依與 Cetayati 所云之義使譯爲思。</note>
<note n="0153001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0153001">最捨之慧（vossagge pañña）最捨爲出離、解脫等之類語。</note>
<note n="0155001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0155001">底本脫落諦退轉。</note>
<note n="0156001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0156001">欲三摩地勤行成就神足（Chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo）對巴利文之勤 padhāna 在梵文云爲斷 prahāṇa（pāli, pahāṇa）此應注意。但在長阿含有成就欲定精勤不懈滅行，在此原文中以上兩語並列吧？</note>
<note n="0157001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0157001">尋思徧滿（Vitakkavipphāra）是尋思之活動力 vega 之義（PSA）Kathāvatthu IX 9（P. 413）及其英譯（P. 239）參照。</note>
<note n="0158001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0158001">云三心者是喜俱行、憂俱行、捨俱行之三心（PSA）。</note>
<note n="0161001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0161001">光曜（obhāsa）於此處云爲使發勤第四靜慮者之徧光，此爲欲以天眼見色所生爲火徧、白徧、光明徧中之某一種（PSA）。</note>
<note n="0161002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0161002">有情死生智（Sattānaṁ cutūpapātañāṇam）在底本有 Cutu 爲誤。</note>
<note n="0161003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0161003">妙色（Suvaṇṇa）在底本有 Savaṇṇa 爲誤。</note>
<note n="0167001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0167001">觀（Sallakkhaṇā）在底本有 Sallakhanā 爲誤。</note>
<note n="0167002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0167002">插杵（Patoda）依（PSA）云爲向邪心示路之彼，如向入邪路辛頭馬示路所作之插杵。但在解脫道論中有慧鈎，次無單獨之慧，思之有 Paññā-patodo 者倒轉順序，二語或爲分別之物。若然則此譯文單只爲慧鈎，而應將次之慧省去。</note>
<note n="0169001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0169001">本章以下之六智不共於聲聞，故云：「如來智」。</note>
<note n="0169002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0169002">根本上下智（indriyaparopariyatte ñāṇaṁ）關於此語有異說。依巴利所傳而見時如 paro-pariyatti（para-paryāpti）依漢譯亦云上下而觀，應爲（varāvara），現於榊博士編翻譯名義大集中不但有此，於其西藏譯中亦有 dbaṅ-po mchog daṅ mchogma-yin-pamkhycn-pa 依其內容而觀，此恐亦可爲最妥當之解釋。舊譯云轉轉根智，其原語已有 paraṁpara 者。在解脫道論（大正藏第三十二卷、四二七c）單譯爲諸根智。</note>
<note n="0172001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0172001">意趣（anusaya）通例譯爲隨眠。但在初期爲意樂、勝解等之同類語而單應云爲意趣程度者。於本書亦於論母中雖可解爲此義，但在本論中（本章三參照）以七隨眠爲釋。以此在論母與本論之成立得以察出爲有相當間隔者之事。尙在解脫道論（大正藏第三十二卷、四二七c）中譯此智爲衆生欲樂煩惱使智。</note>
<note n="0172002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0172002">欲（Kāma）在底本有作身（Kāya）之誤。</note>
<note n="0174003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0174003">無樂欲（acchandita）在唯識樞要（大正藏四十三卷、六一〇c）說三種之闡提中第二爲阿闡底迦，云不樂欲之義故，原語應爲 acchandika。今之文中以無樂欲使之列爲不信，惡慧之事可足以比較。</note>
<note n="0175001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0175001">對偶示導智（yamaka pāṭihīre ñāṇaṁ）在解脫道論（大正藏第三十二卷、四二七c）譯爲雙變智。</note>
<note n="0176002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0176002">靑黃以下於底本與次文相接亦意義不通。在暹羅本無句讀之點，不爲行別。今見之爲形容火聚與水流。</note>
<note n="0177001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0177001">成大悲智（nahākaruṇāsamāpattiyā ñāṇaṁ）在解脫道論（大正藏第三十二卷、四二七c）譯爲大慈悲定智。</note>
<note n="0178002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178002">無明所覆（avijjagata）底本有 avijjhāgata 爲誤。</note>
<note n="0178003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178003">普纏（pariyonaddha）底本作爲 pariyonandha。</note>
<note n="0179004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0179004">死魔之索網（maccupasa）底本有 paccu 爲誤。</note>
<note n="0180005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0180005">二成見爲常斷之二見。</note>
<note n="0180006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0180006">三惡行爲身語意之惡行。</note>
<note n="0180007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0180007">四軛（cattāri yagāni）爲欲、有、見、無明。</note>
<note n="0180008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0180008">四繫（cattāro ganthā）爲現貪、瞋、戒禁取、此實執取。</note>
<note n="0180009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0180009">四取（cattāri upādanāni）爲欲、見、戒禁取、有我論（又我語）。</note>
<note n="0180010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0180010">五趣爲地獄、傍生、餓鬼、人、天。</note>
<note n="0180011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0180011">五妙欲（pañca kāmaguṇā）云爲眼、耳、鼻、舌、身等。</note>
<note n="0180012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0180012">六淨根（Cha vivādamūlāni）爲忿恨、覆惱、嫉慳、誑諂、邪見倒見、自我見執。</note>
<note n="0180013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0180013">六愛身（cha taṇhākāyā）爲眼、耳、鼻、舌、身、意解所生之愛身。</note>
<note n="0180014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0180014">六成見（cha diṭṭhigatāni）云爲見稠林、見曠野、見諍、見惱、見結等。</note>
<note n="0180015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0180015">七結（satta saññojanāni）爲欲欲、瞋、色貪、無色貪、慢、掉擧、無明。</note>
<note n="0180016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0180016">七慢（satta mānā）云爲慢、過慢、慢過慢、我慢、增上慢、卑慢、邪慢。</note>
<note n="0181017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0181017">十染事（dasa kilesavatthūni）爲貪、瞋、癡、慢、見、疑、惛忱、掉擧、無慚、無愧。</note>
<note n="0181018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0181018">十結於七結加有身見、疑、戒禁取見。</note>
<note n="0183001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0183001">無障智（anāvaraṇañaṇa）在解脫道論（大正藏第三十二卷、四二七c）譯爲不障礙智。</note>
<note n="0188001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0188001">「三百」在暹羅本有「百三十」。</note>
<note n="0190002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0190002">膿在底本雖爲 Pabbaṁ 爲 pubbaṁ 之誤植。</note>
<note n="0193003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0193003">底本與暹羅本亦並有 diṭṭhiṭṭhānaṁ upādāya samuṭṭhānaṭṭhena 文意如應爲「依見之生所以是蘊等見處」之義，則依異本採用 diṭṭhinaṁ……。</note>
<note n="0195004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0195004">在底本並暹羅本有 yā diṭṭhiyo rāgo，今從在異本有 yo diṭṭhiyā rāgo。</note>
<note n="0195005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0195005">拘舍怛祇種子（kosātaki-bija）在底本有 kosataki 應爲誤植。</note>
<note n="0195006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0195006">苦葫蘆種子 tittakālābu-bija 在底本及暹羅本有 tittaka-。但在 Mvyut, 230, 68 有 ā1ābū（葫蘆）方可爲前揭之語。</note>
<note n="0198007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0198007">底本有 Viṇṇañ ca 爲 Vaṇṇañ ca 之誤植。</note>
<note n="0200008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0200008">在底本「爲由我」脫落 attato 之一語。</note>
<note n="0211009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0211009">此間在底本有亂脫，依上文及暹羅本補足。但暹羅本不省略全文而返復。</note>
<note n="0213010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0213010">在底本有「有、亦、無有」應爲出版者之誤寫。依暹羅本等改正。</note>
<note n="0214011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0214011">瓢簞鯰論（amarāvikkhepika）此語勿論是指詭辯論一種之事。於巴利傳通例 amarā 雖解爲魚之一種（或爲鰻）但必非如爲唯一之解釋。O, Framke, Dighanikaya P. 30, Anm. 5 參照。<name role="" type="person">玄奘</name>譯爲不死矯亂論。</note>
<note n="0217012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0217012">在底本有二十行相，應爲出版者之誤記。</note>
<note n="0217013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0217013">執著現貪（o1īyanābhinivesa）在第一智論第一章第四誦品第七三項有 ālayābhinivesa 爲其類語或同義語。</note>
<note n="0218014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0218014">此之個處意義不明。或通於「味見（有見、無有見）之任何之見」等可譯？若然如此則邪見所有無有見故於此處列擧應爲不適宜。</note>
<note n="0219015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0219015">參照暹羅本脚註等改正底本如次。etaṁ santaṁ ekaṁ panitaṁ yathāvan ti. Itivuttaka, 44 參照。</note>
<note n="0219016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0219016">有 bhūta 與如實 bhūtato 用爲同意語。應注意於次偈亦然。</note>
<note n="0219017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0219017">此一偈合於 Suttanipāta 116。有忿（kodhana）有恨（upanāhin）覆蔽（makkhin）及詭詐（māyāvin）等對所謂小煩惱地法之忿（kodha）恨（upanāka）覆（makkha）及諂（māya）相當。在此處立花敎授譯 pāpa-makkhin 爲姦邪（覆其他之美德）。（國民文庫刊行會國譯大藏經經部第十一卷諸經要集）</note>
<note n="0220018" resp="#resp2" place="foot" type="orig" target="#nkr_note_orig_0220018">淸淨 suddhataṁ gato 或依異本應讀爲 Sutathāgato 吧！</note>
<note n="0221019" resp="#resp2" type="orig" target="#nkr_note_orig_0221019">[21]</note>
<note n="0221020" resp="#resp2" type="orig" target="#nkr_note_orig_0221020">[19]</note>
<note n="0221021" resp="#resp2" type="orig" target="#nkr_note_orig_0221021">[20]</note>
<note n="0226001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0226001">柔軟心與俱（Samuducitta）但原文有異同，意義完全不明，此處已見爲 Samrducitta之意。</note>
<note n="0227002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0227002">一刹那之俱會（Khaṇika-samodhāna）Samodhana 通常若爲中性名詞，則 dhānā 應成爲奪格之形，想像下文有脫落（第八節末參照）。</note>
<note n="0228003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0228003">於本偈中或云「意」或云「心」單只爲韻律，非有深意。</note>
<note n="0229004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0229004">在底本有 abhiññāta, apaññāta 亦應準在長行成爲 abhinata, apanata（當底本 ṇata）。</note>
<note n="0233005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0233005">在暹羅本在此之前置「伺具足」亦可無。</note>
<note n="0233006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0233006">在暹羅本在此之前置「喜具足」亦可無。</note>
<note n="0236007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236007">由合生因相（upanibandhanā nimittaṁ）此句之用例不明。</note>
<note n="0238008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0238008">蘇三麼（Susama）是善造作（Su-samaraddha）分解爲 Susama 與 āraddha 欲試爲說明者，原本在語源上爲不合。</note>
<note n="0238009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0238009">覺分（bodhipakkhiya）在底本有 byādhi。但義理不通。依暹羅本改正。</note>
<note n="0238010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0238010">所緣（ārammaṇa）與發勤（ārambha）於巴利語之用例通常被嚴密區別。但於此之文中此語無非於發勤之義？</note>
<note n="0238011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0238011">見（diṭṭha）在底本亦有 iṭṭha，依暹羅本改正。</note>
<note n="0239012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239012">曾（pubbe）在底本雖有 buddhe，隨暹羅本改正。</note>
<note n="0239013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239013">已脫性在暹羅本 visatitā 此語之用例，語義不明，在此處看作 viṣṛṣṭita 或 viṣṛṣṭata 之轉。此之梵語在巴利語通常成爲 vissaṭṭha 在俗語亦有成爲 visadha 之形而有被用爲「離脫」「無惱」等之義。Pischel, Grammatik der Prakrit-Spraehen. 6F 參照。</note>
<note n="0239014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239014">無依（nirupadhi）依（upadhi）隨煩惱（upakilesa）云爲相同，漢譯通常譯爲「依」。</note>
<note n="0239015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239015">一行道（ekāyanamagga）一行云爲在一途使達成目的。譯語依 Mvyut. 245, 15。</note>
<note n="0240016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240016">在底本 So hi 在暹羅本亦有 hoti 依異本改正爲 So ti 蓋偈文中譯成爲 So 之語。</note>
<note n="0240017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240017">月天子（candimā devaputto）在底本有（devamutto）依暹羅本改正。</note>
<note n="0240018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240018">離霧（mahikā-mutta）在底本亦有 mahiyā-mutto 依暹羅本改正。次之語亦應作 dhūmaraja, mutto。</note>
<note n="0240019" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240019">羅睺之執障（rāhugahaṇa）云爲月蝕或日蝕。</note>
<note n="0244001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244001">門限（indakhīla）街市之城門又家屋入口前所立之標柱。在此處應指爲前者。</note>
<note n="0244002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244002">半屋（aḍḍhayaga）在僧房只有一半之屋頂者。</note>
<note n="0244003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244003">普前（parimukhaṁ）單是「前」或爲「小心現前」程度之義，爲豫想其次之註釋附加「普」字。尙在註釋中 mukha 能云爲出離義，故在此語可爲有「門」之意義。</note>
<note n="0249004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249004">於此處以能力（smattha）分爲「等」Sama 與「義」attha 之二語試爲說明。</note>
<note n="0253005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253005">「慧」在底本有爲「想」，依暹羅本及後文改正。</note>
<note n="0255006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0255006">經事 Suttantavatthu 應指有關身之隨觀在經中所說之處。但在巴利並漢譯中不知有其他之用例。</note>
<note n="0261001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0261001">意念於底本 tajjamāna 暹羅本有 tajjā 意義不明，可見 Rhys davids 之巴英辭典。</note>
<note n="0264002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0264002">底本有「老死之離貪」應改爲老死之滅盡。</note>
<note n="0265003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0265003">有（bhava）在底本有 Pabhava 暹羅本有 āhara。今依異本。</note>
<note n="0265004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0265004">「於滅」在底本暹羅本有「由滅」nirodhena，倣傚其他之個處改爲「於滅」nirodhe。</note>
<note n="0271001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0271001">底本有「不信」之字，出版之粗漏。暹羅本有「信根」之字。</note>
<note n="0273002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0273002">「依聽聞云云」，在底本有 bhāvitindriyā? savanena buddho tathāgatassa sāvako khīṇāsavo，在暹羅本有 bhāvitindriyavasena buddho ti tathāgatasāvako khīṇasavo，今隨前者，但省略 buddho 一語。</note>
<note n="0274003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0274003">在底本缺「婆羅門性」。在暹羅本具有。</note>
<note n="0281004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0281004">「於無瞋」，在底本雖有 abyāpādāto，應如暹羅本 abyāpāde 之字爲宜。</note>
<note n="0287001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0287001">在底本缺「苦滅聖諦」，依暹羅本補足。</note>
<note n="0290002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0290002">「以識」在底本有「識行」。依暹羅本改正。尙於底本 II. P. 225 參照。</note>
<note n="0290003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0290003">「來至」在諸本雖有 āyāpenti 然此使役法之用例不明。</note>
<note n="0292004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0292004">確實語（apaṇṇaka-vacana）應見爲 aparṇaka- 或應見爲 apraśnaka 未詳。恐應成爲 aprapanca 「無戲論」之義。</note>
<note n="0293005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0293005">在底本有「增上之義」應爲出版者之誤解。在暹羅本有「勝解之義」。</note>
<note n="0295006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0295006">三一～三二節中，日譯爲「永倦」，恐誤會爲永遠疲倦，倦有「倨」之義，倨是臥而不思慮，於此處應是永無思慮故改爲倨字。</note>
<note n="0300001" resp="#resp2" place="foot" type="orig" target="#nkr_note_orig_0300001">原文 upaṭṭhānakusalo 日譯本譯爲近住善能，upaṭṭhāna 是奉事者、隨侍現起之意，kusalo 是善業、善、善巧，今依日譯之近住善能。</note>
<note n="0310001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0310001">如是云云，此一句底本缺如。</note>
<note n="0321002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0321002">以「熾然」jhāyati 及「燒盡」jhāpeti 說明靜慮（jhāna）之語。於巴利語中雖然皆與靜慮 jhāyati 通用，在梵語「燒」是 √kṣa 應知其是附會。</note>
<note n="0321003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0321003">「熾然云云」原文 jhāte ca jhāpe ca jānāti 之意義不明，於諸本異同甚多。</note>
<note n="0329001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0329001">信解（saddhādhimutta）於底本亦作 saddhāvi。暹邏本並依 M. 46, 15 改正。</note>
<note n="0349001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0349001">願之一語在底本缺如。依暹邏本補正。</note>
<note n="0350002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0350002">「如是云云」之一行中，在底本缺少前者，在暹邏本缺少後者。</note>
<note n="0353001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0353001">「勢速刹那」javanakkhaṇa 但對其次之「欣求之刹那」「結生之刹那」者見之，已有「死沒之刹那」Cavana 者？若然者，應譯爲「善業者死沒之刹那」。</note>
<note n="0357002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0357002">無色蘊，底本只在此之個處作無色法。</note>
<note n="0357003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0357003">於此以下雖然應當有關色纏之諸天無色纏之諸天應有說明，但在底本暹邏本均皆缺如。</note>
<note n="0361001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0361001">樂想，在底本有苦想，應爲誤植。</note>
<note n="0363001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0363001">現前解 abhiniropana 在底本雖亦有 abhiropana 依暹邏本改正。</note>
<note n="0365002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0365002">「當起之道是正業」，此一句在底本缺如，依暹邏本補入。</note>
<note n="0365003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0365003">「依因之義云云」在底本暹邏本雖共同只有 hetuṭṭhena maggo 恐應補之是「依因之義是八支聖道」。</note>
<note n="0366004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0366004">現前之義（pamukhaṭṭha）在底本有 Samukhaṭṭha 爲誤植。</note>
<note n="0370001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0370001">原語 peyya 爲「可飮」「飮料」之義，今爲意譯。</note>
<note n="0373002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0373002">嗢柁南（uddāna）或譯攝頌。底本有優陀那 udāna 爲誤植，今隨暹邏本。</note>
<note n="0373003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0373003">此之一句諸本多有異同，參照底本與暹邏本讀如下。esa nikāyavaroṭhapito asamo paṭhamo ca pavaro varavaggo ti。</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0066a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0066a1101">潰【CB】，漬【南傳】</note>
<note n="0111a0801" resp="#resp4" type="add" target="#nkr_note_add_0111a0801">南傳大藏經此處註標[01]有誤，今予以修訂爲[＊]。</note>
<note n="0291a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0291a1401">伶【CB】，怜【南傳】</note>
<note n="0314a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0314a0301">徧【CB】，偏【南傳】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>