<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="T29n1559">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Taishō Tripiṭaka, Electronic version, No. 1559 阿毘達磨俱舍釋論</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經數位版, No. 1559 阿毘達磨俱舍釋論</title>
			<author>婆藪盤豆造  陳 眞諦譯</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Taisho</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>22卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">T</idno>.<idno type="vol">29</idno>.<idno type="no">1559</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-07-15 22:03:18 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Taishō Tripiṭaka</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">阿毘達磨俱舍釋論</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Mr. Hsiao Chen-Kuo, Tripitaka Koreana as provided by Mr. Christian Wittern, Text as provided by SAT, Japan, Text as provided by Anonymous from USA, Punctuated text as provided by Mr. Li Ming-Fang</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">蕭鎭國大德提供，維習安大德提供之高麗藏 CD 經文，日本 SAT 組織提供，北美某大德提供，李明芳大德提供新式標點</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【大】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【宋】</witness>
						<witness xml:id="wit2">【元】</witness>
						<witness xml:id="wit3">【明】</witness>
						<witness xml:id="wit4">【宮】</witness>
						<witness xml:id="wit5">【麗-CB】</witness>
						<witness xml:id="wit6">【宮-CB】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
			</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="1999-06-28T20:31:48">
			CW (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT (99/6/28)
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<cb:mulu n="4" level="1" type="品">4 分別業品</cb:mulu><cb:mulu level="2">1</cb:mulu><cb:div type="pin">
<milestone n="11" unit="juan"/>
<lb n="0231b02" ed="T"/>
<lb n="0231b03" ed="T"/>
<lb n="0231b04" ed="T"/><cb:juan n="011" fun="open"><cb:mulu n="011" type="卷"/><cb:mulu level="2">2</cb:mulu><cb:jhead><title>阿毘達磨俱舍釋論</title>卷第十一</cb:jhead>
<lb n="0231b05" ed="T"/>
<lb n="0231b06" ed="T"/><byline cb:type="author"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0231003" n="0231003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0231003" n="0231003"/><anchor xml:id="beg0231003" n="0231003"/>婆藪盤豆造<anchor xml:id="end0231003"/></byline>
<lb n="0231b07" ed="T"/><byline cb:type="Translator">陳<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231004" n="0231004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0231004" n="0231004"/><anchor xml:id="beg0231004" n="0231004"/>天竺<anchor xml:id="end0231004"/>三藏眞諦譯</byline>
<lb n="0231b08" ed="T"/><cb:jhead type="pin"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0231005" n="0231005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0231005" n="0231005"/><anchor xml:id="beg0231005" n="0231005"/>中<anchor xml:id="end0231005"/>分別業<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231006" n="0231006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0231006" n="0231006"/><anchor xml:id="beg0231006" n="0231006"/>品<anchor xml:id="end0231006"/>之二</cb:jhead></cb:juan>
<lb n="0231b09" ed="T"/><p xml:id="pT29p0231b0901">分別說無敎已。</p><p xml:id="pT29p0231b0907" cb:place="inline">偈曰：復一切與敎，正作與中
<lb n="0231b10" ed="T"/>應。</p><p xml:id="pT29p0231b1002" cb:place="inline">釋曰：一切人於護不護及中住，乃至造有
<lb n="0231b11" ed="T"/>敎業未竟，是時中與現世有敎相應。</p><p xml:id="pT29p0231b1115" cb:place="inline">偈曰：刹
<lb n="0231b12" ed="T"/>那後與過，至捨。</p><p xml:id="pT29p0231b1207" cb:place="inline">釋曰：從初刹那後乃至捨，與
<lb n="0231b13" ed="T"/>過去有敎相應。</p><p xml:id="pT29p0231b1307" cb:place="inline">偈曰：非來應。</p><p xml:id="pT29p0231b1312" cb:place="inline">釋曰：無人與
<lb n="0231b14" ed="T"/>未來有敎相應。</p><p xml:id="pT29p0231b1407" cb:place="inline">偈曰：與有覆無覆，過去不相
<lb n="0231b15" ed="T"/>應。</p><p xml:id="pT29p0231b1502" cb:place="inline">釋曰：若有敎或有覆或無覆，與過去不相
<lb n="0231b16" ed="T"/>應，未來亦爾。若法勢力弱，至得亦弱，不得
<lb n="0231b17" ed="T"/>相續。此勢力弱，何法所作？心所作。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231007" n="0231007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0231007" n="0231007"/><anchor xml:id="beg0231007" n="0231007"/>若<anchor xml:id="end0231007"/>爾，心
<lb n="0231b18" ed="T"/>所作有覆無記，勿勢力弱。是義不然，身口業
<lb n="0231b19" ed="T"/>昧鈍故、依他成故，心則不爾。此無覆有敎，
<lb n="0231b20" ed="T"/>亦由弱力故意所起，是故其力最弱。</p><p xml:id="pT29p0231b2015" cb:place="inline">於前已
<lb n="0231b21" ed="T"/>說，有人住於不護。何法名不護？</p><p xml:id="pT29p0231b2113" cb:place="inline">偈曰：不護
<lb n="0231b22" ed="T"/>及惡行，惡戒或業道。</p><p xml:id="pT29p0231b2209" cb:place="inline">釋曰：如此等是不護衆
<lb n="0231b23" ed="T"/>名。此中不能禁制惡中身口，故名不護。聰慧
<lb n="0231b24" ed="T"/>人所訶故、得非可愛果報故，故名惡行。善戒
<lb n="0231b25" ed="T"/>對治故，故名惡戒。身口所造故名業。根本所
<lb n="0231b26" ed="T"/>攝故名業道。</p><p xml:id="pT29p0231b2606" cb:place="inline">有人與有敎相應，不與無敎相
<lb n="0231b27" ed="T"/>應，此義有四句。</p><p xml:id="pT29p0231b2707" cb:place="inline">此中偈曰：但與敎相應，中
<lb n="0231b28" ed="T"/>住下心作。</p><p xml:id="pT29p0231b2805" cb:place="inline">釋曰：若故意弱，或作善或作惡，
<lb n="0231b29" ed="T"/>此人住於非護非不護，但與有敎相應，不與
<pb n="0231c" ed="T" xml:id="T29.1559.0231c"/>
<lb n="0231c01" ed="T"/>無敎相應，何況作無記，除有攝福德業處及
<lb n="0231c02" ed="T"/>業<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231008" n="0231008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0231008" n="0231008"/><anchor xml:id="beg0231008" n="0231008"/>道<anchor xml:id="end0231008"/>。</p><p xml:id="pT29p0231c0203" cb:place="inline">偈曰：捨未生有敎，餘無敎聖人。</p><p xml:id="pT29p0231c0215" cb:place="inline">釋曰：
<lb n="0231c03" ed="T"/>但與無敎相應不與有敎相應者，若聖人已
<lb n="0231c04" ed="T"/>易生，若未作身口業、或已捨身口業。與二
<lb n="0231c05" ed="T"/>相應者，若人住波羅提木叉護，起身口業，或
<lb n="0231c06" ed="T"/>住非護非非護，由最上品故意，或作善或作
<lb n="0231c07" ed="T"/>惡。與二不相應者，除前三句。</p><p xml:id="pT29p0231c0712" cb:place="inline">說住護不護及
<lb n="0231c08" ed="T"/>中人安立至得有敎無敎義已，云何能得此
<lb n="0231c09" ed="T"/>護？</p><p xml:id="pT29p0231c0902" cb:place="inline">偈曰：定生由定地得。</p><p xml:id="pT29p0231c0910" cb:place="inline">釋曰：是時若得有
<lb n="0231c10" ed="T"/>流定地心，或根本定或近分定，是時卽得定
<lb n="0231c11" ed="T"/>生護，以一時俱起故。</p><p xml:id="pT29p0231c1109" cb:place="inline">偈曰：由聖依此無流。</p>
<lb n="0231c12" ed="T"/><p xml:id="pT29p0231c1201">釋曰：若得此定地無流所依，卽得無流護。此
<lb n="0231c13" ed="T"/>中有六定地，或皆無流，謂四定、非至、中間，此
<lb n="0231c14" ed="T"/>義後當說。</p><p xml:id="pT29p0231c1405" cb:place="inline">偈曰：波木叉，由<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231009" n="0231009"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0231009" n="0231009"/><anchor xml:id="beg0231009" n="0231009"/>互<anchor xml:id="end0231009"/>令他等。</p><p xml:id="pT29p0231c1415" cb:place="inline">釋曰：
<lb n="0231c15" ed="T"/>波羅提木叉護者，由令他方得，若他令彼，彼
<lb n="0231c16" ed="T"/>亦令他。此或從大衆得，或從一人得。從大衆
<lb n="0231c17" ed="T"/>得者，謂比丘、比丘尼、式叉摩那護。從一人得
<lb n="0231c18" ed="T"/>者，謂所餘諸護。有毘那耶，毘婆沙師說：受
<lb n="0231c19" ed="T"/>大戒有十種，爲攝此故說等。何者爲十？一由
<lb n="0231c20" ed="T"/>自然得大戒，如佛婆伽婆及獨覺。二由入正
<lb n="0231c21" ed="T"/>定聚得大戒，如憍陳如等五比丘得苦法智
<lb n="0231c22" ed="T"/>忍時。三由呼善來比丘得大戒，如耶舍等。四
<lb n="0231c23" ed="T"/>由信受大師得大戒，如<name role="" type="person">摩訶迦葉</name>。五由答問
<lb n="0231c24" ed="T"/>難得大戒，如須陀夷。六由信受八尊法得大
<lb n="0231c25" ed="T"/>戒，如大瞿耽彌。七由遣使得大戒，如達摩
<lb n="0231c26" ed="T"/>陳那比丘尼。八由能持毘那耶爲第五，於邊
<lb n="0231c27" ed="T"/>地國得大戒。九由十部於中國得大戒。十由
<lb n="0231c28" ed="T"/>三說三歸得大戒，如六十賢部共集受戒。是
<lb n="0231c29" ed="T"/>諸人波羅提木叉護，非定隨有敎。</p><p xml:id="pT29p0231c2914" cb:place="inline">此波羅提
<pb n="0232a" ed="T" xml:id="T29.1559.0232a"/>
<lb n="0232a01" ed="T"/>木叉護，若欲受，幾時應受？</p><p xml:id="pT29p0232a0111" cb:place="inline">偈曰：隨有命善
<lb n="0232a02" ed="T"/>受，正護<anchor xml:id="nkr_note_orig_0232001" n="0232001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0232001" n="0232001"/><anchor xml:id="beg0232001" n="0232001"/>或<anchor xml:id="end0232001"/>日夜。</p><p xml:id="pT29p0232a0207" cb:place="inline">釋曰：七部所持波羅提木
<lb n="0232a03" ed="T"/>叉護，隨有命應受。優波婆娑護，一日一夜，受
<lb n="0232a04" ed="T"/>時決定。如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0232002" n="0232002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0232002" n="0232002"/><anchor xml:id="beg0232002" n="0232002"/>此<anchor xml:id="end0232002"/>護時邊有二種，謂壽命邊、日
<lb n="0232a05" ed="T"/>夜邊。於日夜重說，故成半月護。何法名時？
<lb n="0232a06" ed="T"/>此名顯有爲法義，於四洲是光位說名<anchor xml:id="nkr_note_add_0232a0601" n="0232a0601"/><anchor xml:id="beg0232a0601" n="0232a0601"/>日<anchor xml:id="end0232a0601"/>，闇
<lb n="0232a07" ed="T"/>位說名夜。此義可然，謂從命終後，雖復有受
<lb n="0232a08" ed="T"/>護，不得生依<anchor xml:id="nkr_note_orig_0232003" n="0232003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0232003" n="0232003"/><anchor xml:id="beg0232003" n="0232003"/>止<anchor xml:id="end0232003"/>，非同分故、由此依止於中不
<lb n="0232a09" ed="T"/>能起加行故、不能令憶<anchor xml:id="nkr_note_orig_0232004" n="0232004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0232004" n="0232004"/><anchor xml:id="beg0232004" n="0232004"/>本<anchor xml:id="end0232004"/>行故。若人一日
<lb n="0232a10" ed="T"/>一夜後，或五日或十日受優波婆娑護，於多
<lb n="0232a11" ed="T"/>優波婆娑護生中，何法能遮？應有法能遮，由
<lb n="0232a12" ed="T"/>如來於經中說：優波婆娑護，但一日一夜。此
<lb n="0232a13" ed="T"/>義今應思：爲如來見一日一夜後優波婆娑
<lb n="0232a14" ed="T"/>護不得生故，但說優波婆娑護一日一夜？爲
<lb n="0232a15" ed="T"/>爲安立難調伏根衆生，正受優波婆娑護止
<lb n="0232a16" ed="T"/>於一日一夜中？如此事云何可思？度此時<anchor xml:id="nkr_note_orig_0232005" n="0232005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0232005" n="0232005"/><anchor xml:id="beg0232005" n="0232005"/>若<anchor xml:id="end0232005"/>
<lb n="0232a17" ed="T"/>護得生，與何道理相違？此事後不曾見如來
<lb n="0232a18" ed="T"/>爲一人說故，毘婆沙師非如來所說則不敢
<lb n="0232a19" ed="T"/>說。</p><p xml:id="pT29p0232a1902" cb:place="inline">不護決定時云何？</p><p xml:id="pT29p0232a1909" cb:place="inline">偈曰：無日夜不護。</p><p xml:id="pT29p0232a1916" cb:place="inline">釋
<lb n="0232a20" ed="T"/>曰：由此人樂一期作惡業，是故不護生，不得
<lb n="0232a21" ed="T"/>止一日一夜，不如優波婆娑護。何以故？如彼
<lb n="0232a22" ed="T"/>執。</p><p xml:id="pT29p0232a2202" cb:place="inline">偈曰：由<anchor xml:id="nkr_note_orig_0232006" n="0232006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0232006" n="0232006"/><anchor xml:id="beg0232006" n="0232006"/>不<anchor xml:id="end0232006"/>受如此。</p><p xml:id="pT29p0232a2209" cb:place="inline">釋曰：無人受不護，
<lb n="0232a23" ed="T"/>如受優波婆娑護，願我一日一夜中受持不
<lb n="0232a24" ed="T"/>護。由此業是聰慧人所訶。若爾，亦無如此受
<lb n="0232a25" ed="T"/>持，願我一期中受持不護。是故勿一期得不
<lb n="0232a26" ed="T"/>護。雖不受持如此，由一向違善，故意作此惡
<lb n="0232a27" ed="T"/>事故得不護，不由暫時違善故意得，是故皆
<lb n="0232a28" ed="T"/>得一生不護。優波婆娑護雖心不一向，由求
<lb n="0232a29" ed="T"/>受故意力，是故一日一夜，得隨所求故。若有
<pb n="0232b" ed="T" xml:id="T29.1559.0232b"/>
<lb n="0232b01" ed="T"/>人求得不護，暫時受不護，必得不護。此義非
<lb n="0232b02" ed="T"/>所曾見，故不可立如此。經部師說：如護無敎
<lb n="0232b03" ed="T"/>非有實物。不護亦爾，非有實物。此不護以
<lb n="0232b04" ed="T"/>求惡事<anchor xml:id="nkr_note_orig_0232007" n="0232007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0232007" n="0232007"/><anchor xml:id="beg0232007" n="0232007"/>故<anchor xml:id="end0232007"/>意爲體，共隨續事。因此若人雖起
<lb n="0232b05" ed="T"/>善心，猶說有不護，以不棄捨此故。</p><p xml:id="pT29p0232b0514" cb:place="inline">復次此優
<lb n="0232b06" ed="T"/>波婆娑護，若人欲一日一夜受，受法云何？</p><p xml:id="pT29p0232b0617" cb:place="inline">偈
<lb n="0232b07" ed="T"/>曰：晨朝從他受，下坐隨後說，布薩護具分，離
<lb n="0232b08" ed="T"/>莊飾<anchor xml:id="nkr_note_orig_0232008" n="0232008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0232008" n="0232008"/><anchor xml:id="beg0232008" n="0232008"/>晝<anchor xml:id="end0232008"/>夜。</p><p xml:id="pT29p0232b0805" cb:place="inline">釋曰：晨朝者，謂日初出時，此護
<lb n="0232b09" ed="T"/>時最促，唯一日一夜故。若人先已作求受意，
<lb n="0232b10" ed="T"/>謂我恒於第八日等時必應受優波婆娑護；
<lb n="0232b11" ed="T"/>若食已亦得受，亦應從他受，不得自受，由此
<lb n="0232b12" ed="T"/>觀他故，若有犯因緣，爲不犯故。下坐者，或
<lb n="0232b13" ed="T"/>蹲或跪下心合掌，除病時。若人無恭敬心，諸
<lb n="0232b14" ed="T"/>善護則不生。隨施戒人語後說，勿前勿俱。若
<lb n="0232b15" ed="T"/>爾，可說從他受；若不爾，受施皆不成。</p><p xml:id="pT29p0232b1515" cb:place="inline">若受，必
<lb n="0232b16" ed="T"/>須具分受，不可減。分離莊飾者，離非舊莊
<lb n="0232b17" ed="T"/>飾。何以故？若常所用莊飾，不生極醉亂心如
<lb n="0232b18" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0232009" n="0232009"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0232009" n="0232009"/><anchor xml:id="beg0232009" n="0232009"/>新<anchor xml:id="end0232009"/>莊飾。若受，必須盡一日夜至明旦，若不如
<lb n="0232b19" ed="T"/>此法受，但生善行，不得優波婆娑護。此善行
<lb n="0232b20" ed="T"/>能感可愛果報。若執如此，行獵、行邪淫人於
<lb n="0232b21" ed="T"/>夜於日受優波婆娑護，必有果報，不違道理。</p>
<lb n="0232b22" ed="T"/><p xml:id="pT29p0232b2201">優波婆娑者何義？由此護，此人近阿羅漢邊
<lb n="0232b23" ed="T"/>住，由隨學阿羅漢法故，又近隨有命護邊住
<lb n="0232b24" ed="T"/>故。或說名布沙他，生長單薄善根衆生，復淨
<lb n="0232b25" ed="T"/>善根故，名布沙他。如偈言：</p>
<lb n="0232b26" ed="T"/><lg xml:id="lgT29p0232b2601" type="regular"><l>「由此能長養，</l><l>自他淨善心，</l>
<lb n="0232b27" ed="T"/><l>故佛如來說，</l><l>此名布沙他。」</l></lg>
<lb n="0232b28" ed="T"/><p xml:id="pT29p0232b2801">云何受此護必須具八分？</p><p xml:id="pT29p0232b2811" cb:place="inline">由此義，偈曰：戒分
<lb n="0232b29" ed="T"/>無放逸，分修分次第，前四一後三。</p><p xml:id="pT29p0232b2914" cb:place="inline">釋曰：前
<pb n="0232c" ed="T" xml:id="T29.1559.0232c"/>
<lb n="0232c01" ed="T"/>四名戒分，從離殺生乃至離妄語，此四離性
<lb n="0232c02" ed="T"/>罪故。次一名不放逸分，謂離飮酒。若人善受
<lb n="0232c03" ed="T"/>具戒，由飮酒醉亂能擾動諸學處海，由放逸
<lb n="0232c04" ed="T"/>故。後三名修分，乃至離非時食，能隨助厭離
<lb n="0232c05" ed="T"/>心爲功德故。</p><p xml:id="pT29p0232c0506" cb:place="inline">若不受無放逸分及修分，有何
<lb n="0232c06" ed="T"/>過失？</p><p xml:id="pT29p0232c0603" cb:place="inline">偈曰：由此失念醉。</p><p xml:id="pT29p0232c0610" cb:place="inline">釋曰：若人飮酒，卽
<lb n="0232c07" ed="T"/>忘失是事非事念。若人受用高勝臥處及舞
<lb n="0232c08" ed="T"/>歌音樂等，心醉亂卽生。於此二中隨用一處，
<lb n="0232c09" ed="T"/>破戒不遠。若人依時食，由離先所習非時食，
<lb n="0232c10" ed="T"/>憶持優波婆娑護，卽起厭離心亦生。若無第
<lb n="0232c11" ed="T"/>八，此二則不有。</p><p xml:id="pT29p0232c1107" cb:place="inline">有餘人說：唯離非時食，於
<lb n="0232c12" ed="T"/>此八中說名優波婆娑。所餘八，爲此分開
<lb n="0232c13" ed="T"/>觀聽舞歌、著香花等分爲二。若執如此，則爲
<lb n="0232c14" ed="T"/>經所違。經云：由離非時食是第八分，我今隨
<lb n="0232c15" ed="T"/>學隨行諸聖阿羅漢。若爾，何別法名優波婆
<lb n="0232c16" ed="T"/>娑？以此八爲分，是聚處隨一一法說名分。譬
<lb n="0232c17" ed="T"/>如車分及四分軍、五分散，應知八分優波婆
<lb n="0232c18" ed="T"/>娑亦爾。毘婆<anchor xml:id="nkr_note_add_0232c1801" n="0232c1801"/><anchor xml:id="beg0232c1801" n="0232c1801"/>沙<anchor xml:id="end0232c1801"/>師說：離非時食是優波婆
<lb n="0232c19" ed="T"/>娑，亦是優波婆娑分。譬如正見是聖道亦是
<lb n="0232c20" ed="T"/>聖道分，擇法覺分是覺亦是覺分，三摩提是
<lb n="0232c21" ed="T"/>定亦是定分。宿舊諸師說：不可立正見等爲
<lb n="0232c22" ed="T"/>彼分。若前生正見等，於後生成分，初刹那生
<lb n="0232c23" ed="T"/>聖道不應成八分。</p><p xml:id="pT29p0232c2308" cb:place="inline">爲唯優婆塞有優波婆娑
<lb n="0232c24" ed="T"/>護、爲餘人亦有？亦有。</p><p xml:id="pT29p0232c2409" cb:place="inline">偈<anchor xml:id="nkr_note_orig_0232010" n="0232010"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0232010" n="0232010"/><anchor xml:id="beg0232010" n="0232010"/>曰<anchor xml:id="end0232010"/>：餘人有布薩，
<lb n="0232c25" ed="T"/>若無三歸無。</p><p xml:id="pT29p0232c2506" cb:place="inline">釋曰：若人非優婆塞，於一日夜
<lb n="0232c26" ed="T"/>中歸依佛法僧已，後受優波婆娑護，此人則
<lb n="0232c27" ed="T"/>得此護。異此則不得，除不知。</p><p xml:id="pT29p0232c2712" cb:place="inline">經中說，佛言
<lb n="0232c28" ed="T"/>摩訶那摩：若人在家白衣丈夫，與男根相應，
<lb n="0232c29" ed="T"/>歸依佛歸依法歸依僧，亦說此言：願大德憶
<pb n="0233a" ed="T" xml:id="T29.1559.0233a"/>
<lb n="0233a01" ed="T"/>持，我今是優婆塞摩訶那摩。唯由此量，此人
<lb n="0233a02" ed="T"/>成優婆塞。爲由受三歸卽成優婆塞、爲不爾？
<lb n="0233a03" ed="T"/>外國諸師說非。<name role="" type="person">罽賓國</name>師說：離五戒則不成
<lb n="0233a04" ed="T"/>優婆塞。若爾，經中說：云何此中無相違？由此
<lb n="0233a05" ed="T"/>言五戒發故。</p><p xml:id="pT29p0233a0506" cb:place="inline">是故偈曰：由稱優婆塞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0233001" n="0233001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0233001" n="0233001"/><anchor xml:id="beg0233001" n="0233001"/>護<anchor xml:id="end0233001"/>。</p><p xml:id="pT29p0233a0516" cb:place="inline">釋
<lb n="0233a06" ed="T"/>曰：由信受自稱名是優婆塞，此人則發優婆
<lb n="0233a07" ed="T"/>塞護。是時信受已，自稱言：大德憶持，我是優
<lb n="0233a08" ed="T"/>婆塞。從今時隨有命我離命，離奪命等事，由
<lb n="0233a09" ed="T"/>除中間語故，但言離命。已得戒人，爲令識可
<lb n="0233a10" ed="T"/>持非可持故，後爲說戒。</p><p xml:id="pT29p0233a1010" cb:place="inline">偈曰：說如比丘護。</p>
<lb n="0233a11" ed="T"/><p xml:id="pT29p0233a1101">釋曰：已得具戒，更令受學處，沙彌亦爾。爲令
<lb n="0233a12" ed="T"/>識戒相，從此從彼汝今應護。優婆塞亦爾，離
<lb n="0233a13" ed="T"/>五護無別優婆塞。</p><p xml:id="pT29p0233a1308" cb:place="inline">偈曰：一切若有護，一處等
<lb n="0233a14" ed="T"/>云何。</p><p xml:id="pT29p0233a1403" cb:place="inline">釋曰：若一切優婆塞皆住優婆塞護，
<lb n="0233a15" ed="T"/>云何佛婆伽婆說四種優婆塞，一、持一處；二、
<lb n="0233a16" ed="T"/>持<anchor xml:id="nkr_note_orig_0233002" n="0233002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0233002" n="0233002"/><anchor xml:id="beg0233002" n="0233002"/>少<anchor xml:id="end0233002"/>處；三、持多處；四、持具處。</p><p xml:id="pT29p0233a1612" cb:place="inline">偈曰。能持故
<lb n="0233a17" ed="T"/>說爾。</p><p xml:id="pT29p0233a1703" cb:place="inline">釋曰。若人能持，隨所應持，於中說此人
<lb n="0233a18" ed="T"/>爲能持故，說一切優婆塞本有護。今此執違
<lb n="0233a19" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0233003" n="0233003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0233003" n="0233003"/><anchor xml:id="beg0233003" n="0233003"/>經起<anchor xml:id="end0233003"/>。云何違經？由信受稱言卽得五護，謂
<lb n="0233a20" ed="T"/>彼說離命。此言云何違經？經言不爾。經言云
<lb n="0233a21" ed="T"/>何？如《摩訶那摩經》說：於中是明優婆塞相，於
<lb n="0233a22" ed="T"/>餘處則無。是處說如此文：隨有命至於命，我
<lb n="0233a23" ed="T"/>今專信願尊憶持。於此文中，見四諦人顯示
<lb n="0233a24" ed="T"/>見知種類，由壽命信受正法。若爲救壽命，我
<lb n="0233a25" ed="T"/>亦無義更捨正法。此文不爲顯優婆塞相。如
<lb n="0233a26" ed="T"/>汝所說文句謂爲離命，於餘處非所曾見。何
<lb n="0233a27" ed="T"/>人能從此不明了文、持一處等文，若依破戒
<lb n="0233a28" ed="T"/>人說此文句？於中問亦不相應，何況答。何
<lb n="0233a29" ed="T"/>以故？何人已解優婆塞護？不解如此，若人不
<pb n="0233b" ed="T" xml:id="T29.1559.0233b"/>
<lb n="0233b01" ed="T"/>破此戒，是人持此戒。若人不識優婆塞護量，
<lb n="0233b02" ed="T"/>依能持如此護量人故問，此問則應理。問言：
<lb n="0233b03" ed="T"/>世尊幾量爲優婆塞持一處？乃至幾量爲優
<lb n="0233b04" ed="T"/>婆塞持具處？毘婆沙師說：若離護亦成優婆
<lb n="0233b05" ed="T"/>塞，若不具受護亦應成比丘及沙彌，猶如優
<lb n="0233b06" ed="T"/>婆塞。優婆塞等護分量，決定云何？隨大師分
<lb n="0233b07" ed="T"/>別所立、分別決判立優婆塞等異，汝亦應許，
<lb n="0233b08" ed="T"/>由隨大師分別所立。何以故？若未有護，如世
<lb n="0233b09" ed="T"/>尊安立優婆塞，安立沙彌比丘則不如此。罽
<lb n="0233b10" ed="T"/>賓國師不許此義。</p><p xml:id="pT29p0233b1008" cb:place="inline">一切護，偈曰：下中上如意。</p>
<lb n="0233b11" ed="T"/><p xml:id="pT29p0233b1101">釋曰：八部所持護有下中上品，云何得成？
<lb n="0233b12" ed="T"/>由求受故意有差別。若作如此執，阿羅漢波
<lb n="0233b13" ed="T"/>羅提木叉護應最下劣，凡夫應最上品。若唯
<lb n="0233b14" ed="T"/>受護，不受三歸，得成優婆塞不？不得，除無
<lb n="0233b15" ed="T"/>知。</p><p xml:id="pT29p0233b1502" cb:place="inline">若人歸依佛法僧，此人歸依何法？</p><p xml:id="pT29p0233b1515" cb:place="inline">偈曰：
<lb n="0233b16" ed="T"/>能成佛僧法，無學及二種，歸依及涅槃，歸依
<lb n="0233b17" ed="T"/>佛法僧。</p><p xml:id="pT29p0233b1704" cb:place="inline">釋曰：若人歸依佛，必歸依能成佛無
<lb n="0233b18" ed="T"/>學諸法。何者能成法？由彼法勝，故此身說爲
<lb n="0233b19" ed="T"/>佛。或由得彼法，於一切覺中有勝能故，說
<lb n="0233b20" ed="T"/>此人爲佛。此法何相？盡智等共伴類，色身前
<lb n="0233b21" ed="T"/>後無差別故。若歸依佛，爲歸依一佛、爲歸依
<lb n="0233b22" ed="T"/>一切佛？若依道理，歸依一切佛，道相不異
<lb n="0233b23" ed="T"/>故。</p><p xml:id="pT29p0233b2302" cb:place="inline">若人歸依僧，此人卽歸依能成僧有學無
<lb n="0233b24" ed="T"/>學諸法。由得彼法八道果人成僧，不可破故。
<lb n="0233b25" ed="T"/>若歸依僧，爲歸依一僧、爲歸依一切僧？若依
<lb n="0233b26" ed="T"/>道理，歸依一切僧，道相不異故。經中說：於未
<lb n="0233b27" ed="T"/>來世中當有名僧，此人亦歸依此僧。此言爲
<lb n="0233b28" ed="T"/>顯現在僧寶最勝功德。</p><p xml:id="pT29p0233b2810" cb:place="inline">若人歸依法，此人卽
<lb n="0233b29" ed="T"/>歸依涅槃，所謂擇滅，自他相續中惑及苦、寂
<pb n="0233c" ed="T" xml:id="T29.1559.0233c"/>
<lb n="0233c01" ed="T"/>靜爲一相故。</p><p xml:id="pT29p0233c0106" cb:place="inline">若定以無學法爲佛，云何於如
<lb n="0233c02" ed="T"/>來邊起惡心出佛身血，得無間業？由損害依
<lb n="0233c03" ed="T"/>止故，彼法亦被損害，毘婆沙師說如此。阿毘
<lb n="0233c04" ed="T"/>達磨藏不說如此，唯無學法是名佛說。云何
<lb n="0233c05" ed="T"/>成佛諸法名佛？不遮依止爲佛故，是故此難
<lb n="0233c06" ed="T"/>不成難。若不爾，佛在世心則不成佛，僧亦
<lb n="0233c07" ed="T"/>應爾。唯戒能成比丘，是故戒是比丘。如人供
<lb n="0233c08" ed="T"/>養比丘，則供養能成比丘戒。如此若人歸依
<lb n="0233c09" ed="T"/>佛，則唯歸依能成佛無學法。有餘師說：若人
<lb n="0233c10" ed="T"/>歸依佛，此人卽歸依十八不共法。</p><p xml:id="pT29p0233c1014" cb:place="inline">歸依體性
<lb n="0233c11" ed="T"/>云何？有敎言語爲性。歸依者何義？救濟爲義。
<lb n="0233c12" ed="T"/>由依止此三，永解脫一切苦故。如佛世尊所
<lb n="0233c13" ed="T"/>說偈：</p>
<lb n="0233c14" ed="T"/><lg xml:id="lgT29p0233c1401" type="regular"><l>「多人求歸依，</l><l>諸山及密林，</l>
<lb n="0233c15" ed="T"/><l>園苑樹支提，</l><l>怖畏所逼惱，</l>
<lb n="0233c16" ed="T"/><l>此歸依非勝，</l><l>此歸依非上，</l>
<lb n="0233c17" ed="T"/><l>若至此歸依，</l><l>不解脫衆苦。</l>
<lb n="0233c18" ed="T"/><l>若人歸依佛，</l><l>歸依法及僧，</l>
<lb n="0233c19" ed="T"/><l>四種聖諦義，</l><l>依慧恒觀察，</l>
<lb n="0233c20" ed="T"/><l>苦及苦生集，</l><l>一向過離苦。</l>
<lb n="0233c21" ed="T"/><l>具八分聖道，</l><l>趣向苦寂靜，</l>
<lb n="0233c22" ed="T"/><l>此歸依最勝，</l><l>此歸依爲上，</l>
<lb n="0233c23" ed="T"/><l><anchor xml:id="nkr_note_orig_0233004" n="0233004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0233004" n="0233004"/><anchor xml:id="beg0233004" n="0233004"/>若<anchor xml:id="end0233004"/>至此歸依，</l><l>則解脫衆苦。」</l></lg>
<lb n="0233c24" ed="T"/><p xml:id="pT29p0233c2401">是故信受歸依行，於一切受護爲入門。</p><p xml:id="pT29p0233c2416" cb:place="inline">復有
<lb n="0233c25" ed="T"/>何因，佛於餘護中立遠離<anchor xml:id="nkr_note_orig_0233005" n="0233005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0233005" n="0233005"/><anchor xml:id="beg0233005" n="0233005"/>婬<anchor xml:id="end0233005"/>欲爲學處，於
<lb n="0233c26" ed="T"/>優婆塞護中立遠離邪婬爲學處？</p><p xml:id="pT29p0233c2614" cb:place="inline">偈曰：邪
<lb n="0233c27" ed="T"/>婬最可訶，易作得不作。</p><p xml:id="pT29p0233c2710" cb:place="inline">釋曰：邪婬於世間最
<lb n="0233c28" ed="T"/>可訶，爲侵壞他婦故，能引惡道業故；婬欲不
<lb n="0233c29" ed="T"/>爾。若在家人，遠離邪婬此事易作，遠離婬
<pb n="0234a" ed="T" xml:id="T29.1559.0234a"/>
<lb n="0234a01" ed="T"/>欲此事難作。由不能行難行事，故不出家。諸
<lb n="0234a02" ed="T"/>聖人於邪婬性得不作護，於餘生自性不犯
<lb n="0234a03" ed="T"/>故。於婬欲不爾，是故於優婆塞護中立離邪
<lb n="0234a04" ed="T"/>婬爲學處。勿別轉生聖人犯優婆塞護分。何
<lb n="0234a05" ed="T"/>以故？決定不作名不作護。</p><p xml:id="pT29p0234a0511" cb:place="inline">若人已成優婆塞，
<lb n="0234a06" ed="T"/>方<anchor xml:id="nkr_note_orig_0234001" n="0234001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0234001" n="0234001"/><anchor xml:id="beg0234001" n="0234001"/>娶<anchor xml:id="end0234001"/>妻妾，此人於彼爲得護不？說得。勿於
<lb n="0234a07" ed="T"/>一處得護。云何於彼不破壞護？</p><p xml:id="pT29p0234a0713" cb:place="inline">偈曰：如受意
<lb n="0234a08" ed="T"/>得護，非於相續得。</p><p xml:id="pT29p0234a0808" cb:place="inline">釋曰：如彼受護，故意得
<lb n="0234a09" ed="T"/>護亦爾。受護故意云何？謂我今永離邪婬，非
<lb n="0234a10" ed="T"/>於彼相續，謂我今不應作婬欲。是故受五戒
<lb n="0234a11" ed="T"/>人以彼爲依止，於離邪婬分得護，不從於彼
<lb n="0234a12" ed="T"/>離婬欲得，是故由成自婦行婬欲不違破護。</p>
<lb n="0234a13" ed="T"/><p xml:id="pT29p0234a1301">云何唯離妄語，於優婆塞護立爲學處，不立
<lb n="0234a14" ed="T"/>離兩舌等。由前三證，謂妄語最可訶，易作得
<lb n="0234a15" ed="T"/>不作。</p><p xml:id="pT29p0234a1503" cb:place="inline">偈曰：通起妄語故，過一切學處。</p><p xml:id="pT29p0234a1515" cb:place="inline">釋曰：
<lb n="0234a16" ed="T"/>於一切違犯學處中，若被檢問，妄語卽起，謂
<lb n="0234a17" ed="T"/>我不作。如此由妄語，通起墮犯無更起義。故
<lb n="0234a18" ed="T"/>大師約此義，謂云何犯戒人？如實發露顯示
<lb n="0234a19" ed="T"/>自失故，立離妄語爲護。</p><p xml:id="pT29p0234a1910" cb:place="inline">復有何因，於假制罪
<lb n="0234a20" ed="T"/>中護，不立爲優婆塞學處？彼說：立。</p><p xml:id="pT29p0234a2014" cb:place="inline">偈曰：假制
<lb n="0234a21" ed="T"/>罪中唯離酒。</p><p xml:id="pT29p0234a2106" cb:place="inline">釋曰：何因唯離酒爲戒，不離餘？</p>
<lb n="0234a22" ed="T"/><p xml:id="pT29p0234a2201">偈曰：爲護餘。</p><p xml:id="pT29p0234a2206" cb:place="inline">釋曰：何以故？若人飮酒，則不
<lb n="0234a23" ed="T"/>能守餘護分。</p><p xml:id="pT29p0234a2306" cb:place="inline">云何知飮酒是假制罪？無自性
<lb n="0234a24" ed="T"/>罪相故。性罪相者，若起染汚心方犯此罪，是
<lb n="0234a25" ed="T"/>名性罪。有時唯作對治病意，飮酒如量不令
<lb n="0234a26" ed="T"/>醉。若爾，此心已成染汚，本知此能令醉而故
<lb n="0234a27" ed="T"/>飮。非染汚，由知如量，不令醉故飮。一切毘那
<lb n="0234a28" ed="T"/>耶藏師說：飮酒是性罪。如律文言：世尊！云何
<lb n="0234a29" ed="T"/>應治病人？佛言：優波離！除性罪。何者性罪？
<pb n="0234b" ed="T" xml:id="T29.1559.0234b"/>
<lb n="0234b01" ed="T"/>是我爲優婆塞所立學處。復次釋迦病時，世
<lb n="0234b02" ed="T"/>尊不許飮酒。復次經言：比丘！若人說我爲師，
<lb n="0234b03" ed="T"/>由茅端酒亦不應飮。故知飮酒是性罪。復次
<lb n="0234b04" ed="T"/>聖人已轉別<anchor xml:id="nkr_note_orig_0234002" n="0234002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0234002" n="0234002"/><anchor xml:id="beg0234002" n="0234002"/>性<anchor xml:id="end0234002"/>，本性不犯此故，如殺生等。
<lb n="0234b05" ed="T"/>復次由說此是身惡行。</p><p xml:id="pT29p0234b0510" cb:place="inline">阿毘達磨師說：不爾。
<lb n="0234b06" ed="T"/>何以故？有時爲病人許開假制罪，而重遮飮
<lb n="0234b07" ed="T"/>酒。此何所以？爲離非所許應至故，能令醉量
<lb n="0234b08" ed="T"/>不定故，是故由茅端飮亦不許。非聖人所犯
<lb n="0234b09" ed="T"/>者，由諸聖人慚羞失念事。因此失念，是故一
<lb n="0234b10" ed="T"/>滴亦不許飮。以量不定故，譬如惡毒。說身惡
<lb n="0234b11" ed="T"/>行者，放逸依處故。是故於中立放逸依處名，
<lb n="0234b12" ed="T"/>於餘處不立，彼處自性罪故。若過量數習，世
<lb n="0234b13" ed="T"/>尊說由此入惡道。是義云何？由愛習此數數
<lb n="0234b14" ed="T"/>惡行相續生故，能引感惡道業故，得生惡道。</p>
<lb n="0234b15" ed="T"/><p xml:id="pT29p0234b1501">酒酒類令醉放逸依處。此句有何義？酒謂飮
<lb n="0234b16" ed="T"/>酒。酒類謂餘物酒。此二有時未至及已度令
<lb n="0234b17" ed="T"/>醉位，不名令醉。爲除此故，說令醉檳榔子，及
<lb n="0234b18" ed="T"/>俱陀婆穀亦能令醉。爲除此故，說酒及酒類。
<lb n="0234b19" ed="T"/>雖是假制罪，爲顯因緣，令殷重急除，故說放
<lb n="0234b20" ed="T"/>逸依處，一切惡行所依故。</p><p xml:id="pT29p0234b2011" cb:place="inline">是三種戒，謂波羅
<lb n="0234b21" ed="T"/>提木叉、定生、無流，從此因若得一戒，爲得餘
<lb n="0234b22" ed="T"/>二戒不？說非。若爾，云何？</p><p xml:id="pT29p0234b2210" cb:place="inline">偈曰：欲從一切二，
<lb n="0234b23" ed="T"/>現得木叉護。</p><p xml:id="pT29p0234b2306" cb:place="inline">釋曰：欲界<anchor xml:id="nkr_note_orig_0234003" n="0234003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0234003" n="0234003"/><anchor xml:id="beg0234003" n="0234003"/>戒<anchor xml:id="end0234003"/>，謂波羅提木叉
<lb n="0234b24" ed="T"/>護。從一切者，謂前分、根本、後分。從二者，謂衆
<lb n="0234b25" ed="T"/>生名、非衆生名，又性罪處、假制罪處。從現者，
<lb n="0234b26" ed="T"/>謂現世五陰、十二入、十八界，從此得波羅提
<lb n="0234b27" ed="T"/>木叉戒。何以故？緣衆生爲境起故，是故不從
<lb n="0234b28" ed="T"/>過去未來，得去來二世非衆生數故。</p><p xml:id="pT29p0234b2815" cb:place="inline">偈曰：從
<lb n="0234b29" ed="T"/>根本恒時，得定無流護。</p><p xml:id="pT29p0234b2910" cb:place="inline">釋曰：從根本業道
<pb n="0234c" ed="T" xml:id="T29.1559.0234c"/>
<lb n="0234c01" ed="T"/>得定生護及無流護，不從前分及後分生，何
<lb n="0234c02" ed="T"/>況從制罪生。從一切時陰入界所得，謂過去
<lb n="0234c03" ed="T"/>現世未來。因此故立四句。有陰入界從彼得
<lb n="0234c04" ed="T"/>波羅提木叉戒，不得定生及無流戒，應如此
<lb n="0234c05" ed="T"/>廣說。第一句者，從現世前分後分從制罪處。
<lb n="0234c06" ed="T"/>第二句者，從過去未來根本業道。第三句者，
<lb n="0234c07" ed="T"/>從現世根本業<anchor xml:id="nkr_note_orig_0234004" n="0234004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0234004" n="0234004"/><anchor xml:id="beg0234004" n="0234004"/>道<anchor xml:id="end0234004"/>。第四句者，從過去未來
<lb n="0234c08" ed="T"/>前分後分。</p><p xml:id="pT29p0234c0805" cb:place="inline">此護不護，爲皆從一切境一切分
<lb n="0234c09" ed="T"/>一切因得爲有異？</p><p xml:id="pT29p0234c0908" cb:place="inline">若約決定得，偈曰：於衆
<lb n="0234c10" ed="T"/>生得護，由分因不定。</p><p xml:id="pT29p0234c1009" cb:place="inline">釋曰：護從一切衆生
<lb n="0234c11" ed="T"/>得，不從一分衆生得。從分不定，有人從一切
<lb n="0234c12" ed="T"/>分得護，謂受比丘戒。有人從四分得護，謂
<lb n="0234c13" ed="T"/>受所餘諸戒，業道是一切護分。由因有義從
<lb n="0234c14" ed="T"/>一切得，有義不從一切得。若立無貪無瞋無
<lb n="0234c15" ed="T"/>癡爲護生因，卽從一切得，彼不相離故。若
<lb n="0234c16" ed="T"/>立下中上故意爲護生因，則不從一切得，三
<lb n="0234c17" ed="T"/>品不俱起故。今定立後因爲生因，應論此
<lb n="0234c18" ed="T"/>義。</p><p xml:id="pT29p0234c1802" cb:place="inline">有住護人，於一切衆生有護，不由一切
<lb n="0234c19" ed="T"/>分，不由一切因，若人由下品或中上品故意
<lb n="0234c20" ed="T"/>受優婆塞及沙彌護。有人於一切衆生有護，
<lb n="0234c21" ed="T"/>由一切分，不由一切因，若人由下品或中上
<lb n="0234c22" ed="T"/>品故意受比丘戒。有人於一切衆生一切分
<lb n="0234c23" ed="T"/>一切因得護，若人由三品故意受三種護。有
<lb n="0234c24" ed="T"/>人於一切衆生，由一切因得護，不由一切分，
<lb n="0234c25" ed="T"/>若人由三品故意受五戒八戒十戒。若不從
<lb n="0234c26" ed="T"/>一切衆生，如此護則無。何以故？由此人隨遍
<lb n="0234c27" ed="T"/>一切衆生於善故意中住方得護，異此不得
<lb n="0234c28" ed="T"/>故。云何如此？惡意不絕故。</p><p xml:id="pT29p0234c2811" cb:place="inline">若人不作五種
<lb n="0234c29" ed="T"/>定分別，乃得波羅提木叉護。五定分別者，謂
<pb n="0235a" ed="T" xml:id="T29.1559.0235a"/>
<lb n="0235a01" ed="T"/>衆生、分、處、時、緣。於某衆生我離殺等，是名衆
<lb n="0235a02" ed="T"/>生定分別。於某分我持，是名分定分別。於某
<lb n="0235a03" ed="T"/>處我持，是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0235001" n="0235001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0235001" n="0235001"/><anchor xml:id="beg0235001" n="0235001"/>名<anchor xml:id="end0235001"/>處定分別。我<anchor xml:id="nkr_note_orig_0235002" n="0235002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0235002" n="0235002"/><anchor xml:id="beg0235002" n="0235002"/>持<anchor xml:id="end0235002"/>此護乃至一
<lb n="0235a04" ed="T"/>月等，是名時定分別。除鬪戰事，是名緣定分
<lb n="0235a05" ed="T"/>別。若人作如此受，唯得善行不得護。</p><p xml:id="pT29p0235a0515" cb:place="inline">於非所
<lb n="0235a06" ed="T"/>能境，云何得護？由不損害一切衆生命，善故
<lb n="0235a07" ed="T"/>意受得故。若從是所能境得護，此護則有增
<lb n="0235a08" ed="T"/>減，所能、非所能互相轉故。若爾，離得捨護因
<lb n="0235a09" ed="T"/>緣得護捨護，此義自成，毘婆沙師說如此。有
<lb n="0235a10" ed="T"/>餘師說：此義不應爾。何以故？譬如草等，未有
<lb n="0235a11" ed="T"/>有時或時枯，滅護無增減義。於所能非所能
<lb n="0235a12" ed="T"/>衆生互相轉時，無增減義亦爾。是義不然，衆
<lb n="0235a13" ed="T"/>生前後有故，草等不有。若衆生般涅槃永不
<lb n="0235a14" ed="T"/>有，云何護增減義不成？是故此救，義不可然。
<lb n="0235a15" ed="T"/>前言義則爲善。若爾，於前佛所一切已般涅槃
<lb n="0235a16" ed="T"/>衆生，後出世諸佛從彼不得波羅提木叉護
<lb n="0235a17" ed="T"/>故。云何後佛戒減前佛戒？此義不成，從一切
<lb n="0235a18" ed="T"/>衆生得故。若彼衆生設在，從彼亦應得。</p><p xml:id="pT29p0235a1816" cb:place="inline">說能
<lb n="0235a19" ed="T"/>令得護因義已。不護云何得？</p><p xml:id="pT29p0235a1912" cb:place="inline">偈曰：不護<anchor xml:id="nkr_note_orig_0235003" n="0235003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0235003" n="0235003"/><anchor xml:id="beg0235003" n="0235003"/>從<anchor xml:id="end0235003"/>
<lb n="0235a20" ed="T"/>一切，一切分非因。</p><p xml:id="pT29p0235a2008" cb:place="inline">釋曰：不護者，從一切衆生
<lb n="0235a21" ed="T"/>得，從一切業道得。何以故？無不護人，由不具
<lb n="0235a22" ed="T"/>不護成不護，不由一切因，一時下品等不俱
<lb n="0235a23" ed="T"/>起故。若人由下品心得不護，此人由上品心
<lb n="0235a24" ed="T"/>亦得斷衆生命。此人與下品不護相應，亦與
<lb n="0235a25" ed="T"/>上品殺生等無敎相應，由中上品心亦爾。此
<lb n="0235a26" ed="T"/>中是人名不護人。謂殺羊、殺雞、殺猪、捕鳥、
<lb n="0235a27" ed="T"/>捕魚、獵鹿、偷盜、行刑戮人、獄卒、縛象人、煮
<lb n="0235a28" ed="T"/>狗人、網捕人、主將軍、斷事人。如此等人，約
<lb n="0235a29" ed="T"/>義皆是不護，住於不護故。名不護人，彼有不
<pb n="0235b" ed="T" xml:id="T29.1559.0235b"/>
<lb n="0235b01" ed="T"/>護故，名不護人。</p><p xml:id="pT29p0235b0107" cb:place="inline">此義可然，謂諸護從一切衆
<lb n="0235b02" ed="T"/>生得，於一切衆生由善利故意受持故。殺羊
<lb n="0235b03" ed="T"/>等人，於母父妻子等中無損害心，爲救自壽
<lb n="0235b04" ed="T"/>命亦不樂損，彼云何言從一切衆生得？至親
<lb n="0235b05" ed="T"/>等若轉生成羊等，彼亦能殺。何以故？知彼未
<lb n="0235b06" ed="T"/>成彼等，是故不殺。若至親等成聖人更爲畜
<lb n="0235b07" ed="T"/>生，無有是處。從彼云何得不護？若由觀未來
<lb n="0235b08" ed="T"/>世事，從現世相續生不護，羊等於未來應成
<lb n="0235b09" ed="T"/>兒等。從一向不殺，云何於現世相續得不護？
<lb n="0235b10" ed="T"/>若人於衆生恒起損害意，從彼無不護。此執
<lb n="0235b11" ed="T"/>有何義？此義於至親等同。此人於彼無損害
<lb n="0235b12" ed="T"/>意，而從彼得不護。此義復云何？若有殺羊等
<lb n="0235b13" ed="T"/>人，於一生中不與不取、於自妻知足、於妄語
<lb n="0235b14" ed="T"/>瘖瘂，云何由一切分得不護？善故意壞故。若
<lb n="0235b15" ed="T"/>義應由言語得顯，彼能以身顯示。若爾，有人
<lb n="0235b16" ed="T"/>受學處，或二或三。此義云何？一向無不具分
<lb n="0235b17" ed="T"/>不護及一處不護。毘婆沙師說：如此隨求受
<lb n="0235b18" ed="T"/>故意，不具分及一處，皆得不護。受護亦爾，除
<lb n="0235b19" ed="T"/>八分護。經部師說如此。由如此量，遮防<anchor xml:id="nkr_note_orig_0235004" n="0235004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0235004" n="0235004"/><anchor xml:id="beg0235004" n="0235004"/>善<anchor xml:id="end0235004"/>
<lb n="0235b20" ed="T"/>戒惡戒故。</p><p xml:id="pT29p0235b2005" cb:place="inline">說從此得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0235005" n="0235005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0235005" n="0235005"/><anchor xml:id="beg0235005" n="0235005"/>不<anchor xml:id="end0235005"/>護已，云何得不護？
<lb n="0235b21" ed="T"/>此義未說，今當說。</p><p xml:id="pT29p0235b2108" cb:place="inline">偈曰：得不護由二，自作及
<lb n="0235b22" ed="T"/>求受。</p><p xml:id="pT29p0235b2203" cb:place="inline">釋曰：不護由二因得，若生彼家，由自行
<lb n="0235b23" ed="T"/>殺生等事；若生餘家，由求受此業，謂我等應
<lb n="0235b24" ed="T"/>行此業，爲立資生。由此二因故，不護得生。</p><p xml:id="pT29p0235b2417" cb:place="inline">偈
<lb n="0235b25" ed="T"/>曰：得所餘無敎，由田受重行。</p><p xml:id="pT29p0235b2512" cb:place="inline">釋曰：有如此相
<lb n="0235b26" ed="T"/>田，於中由唯施阿藍摩等生善無敎，如有攝
<lb n="0235b27" ed="T"/>福德業處說。復次自誓受善行：若未禮佛，我
<lb n="0235b28" ed="T"/>誓不食不眠。若齋日及半月一月中，我當恒
<lb n="0235b29" ed="T"/>施他食。如此等。由此受善行無敎恒流，有如
<pb n="0235c" ed="T" xml:id="T29.1559.0235c"/>
<lb n="0235c01" ed="T"/>此故重心行善惡諸業，從此更生無敎。</p><p xml:id="pT29p0235c0116" cb:place="inline">說由
<lb n="0235c02" ed="T"/>此能得護不護已，捨護不護今當說。</p><p xml:id="pT29p0235c0215" cb:place="inline">此中偈
<lb n="0235c03" ed="T"/>曰：捨護木叉調，由捨學處死，由二根轉生，
<lb n="0235c04" ed="T"/>由根斷時盡。</p><p xml:id="pT29p0235c0406" cb:place="inline">釋曰：木叉調者，謂波羅提木叉
<lb n="0235c05" ed="T"/>護，能調伏身口業故。有四因能捨波羅提木
<lb n="0235c06" ed="T"/>叉護，除優波婆娑護：一由故意於有解人邊
<lb n="0235c07" ed="T"/>捨所學處；二由捨聚同分<anchor xml:id="nkr_note_orig_0235006" n="0235006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0235006" n="0235006"/><anchor xml:id="beg0235006" n="0235006"/>故<anchor xml:id="end0235006"/>捨；三由一時
<lb n="0235c08" ed="T"/>二根俱起故捨；四由善根斷故捨。優波婆娑
<lb n="0235c09" ed="T"/>護，由前四因故捨，復由夜盡故捨，合此爲五，
<lb n="0235c10" ed="T"/>故說捨因有五。</p><p xml:id="pT29p0235c1007" cb:place="inline">何因由此五故捨？由生有敎
<lb n="0235c11" ed="T"/>與求受故意相違故、依止不住故、依止變異
<lb n="0235c12" ed="T"/>故、緣起斷故、引如此量故。</p><p xml:id="pT29p0235c1211" cb:place="inline">偈曰：餘記感大
<lb n="0235c13" ed="T"/>燒。</p><p xml:id="pT29p0235c1302" cb:place="inline">釋曰：有餘部說，有四種感大燒燃罪，由隨
<lb n="0235c14" ed="T"/>犯一罪，卽捨比丘及沙彌護。</p><p xml:id="pT29p0235c1412" cb:place="inline">偈曰：或由正法
<lb n="0235c15" ed="T"/>盡。</p><p xml:id="pT29p0235c1502" cb:place="inline">釋曰：有餘師說，由正法滅盡時，一切學處、
<lb n="0235c16" ed="T"/>戒壇、羯磨一切捨離。</p><p xml:id="pT29p0235c1609" cb:place="inline">偈曰：<name role="" type="person">罽賓</name>師說犯，有二
<lb n="0235c17" ed="T"/>如負財。</p><p xml:id="pT29p0235c1704" cb:place="inline">釋曰：<name role="" type="person">罽賓國</name>毘婆沙師執說如此，若
<lb n="0235c18" ed="T"/>人犯根本罪，不捨比丘戒。何以故？由動<anchor xml:id="nkr_note_orig_0235007" n="0235007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0235007" n="0235007"/><anchor xml:id="beg0235007" n="0235007"/>壞<anchor xml:id="end0235007"/>
<lb n="0235c19" ed="T"/>一處捨一切護。此不應然。犯別學處，餘學處
<lb n="0235c20" ed="T"/>斷，無如此義。雖然此人有二種，有戒、有破戒，
<lb n="0235c21" ed="T"/>譬如有人有財物而負他債。發露顯示此罪
<lb n="0235c22" ed="T"/>已，還得具淸淨戒，無復破戒，譬如有人還他
<lb n="0235c23" ed="T"/>債已更具財。</p><p xml:id="pT29p0235c2306" cb:place="inline">若爾，云何佛世尊說：此人非
<lb n="0235c24" ed="T"/>比丘、非沙門、非釋子。從比丘護沙門義斷
<lb n="0235c25" ed="T"/>墮滅退故說名波羅夷，約眞實比丘故說此
<lb n="0235c26" ed="T"/>言。今不計命大過事起。何者不計命大過事？
<lb n="0235c27" ed="T"/>是佛世尊立爲了義，汝翻此爲不了義。於破
<lb n="0235c28" ed="T"/>戒與緣，於多煩惱人爲作犯緣。云何知此言
<lb n="0235c29" ed="T"/>是了義？此言於毘那耶中是決判說。毘那耶
<pb n="0236a" ed="T" xml:id="T29.1559.0236a"/>
<lb n="0236a01" ed="T"/>云：比丘有四種，一名比丘、二自稱比丘、三乞
<lb n="0236a02" ed="T"/>者比丘、四破煩惱比丘。於此義中，白四羯磨
<lb n="0236a03" ed="T"/>受戒說爲名比丘。此人先是眞實比丘，後成
<lb n="0236a04" ed="T"/>非比丘，無如此義。是汝所言，由犯一處，所餘
<lb n="0236a05" ed="T"/>不失。此中大師已與決判，譬如多羅樹，於頭
<lb n="0236a06" ed="T"/>被斫，更不生荑，不應成老、不應成長、不應成
<lb n="0236a07" ed="T"/>大。</p><p xml:id="pT29p0236a0702" cb:place="inline">世尊作如此譬，欲顯何義？如此由破一分
<lb n="0236a08" ed="T"/>根本故，所餘護無更生起義。若人犯根本罪
<lb n="0236a09" ed="T"/>最重，能破一切比丘行，與最重無慚羞相應
<lb n="0236a10" ed="T"/>故。此人卽斷一切護根本，是故捨一切護。此
<lb n="0236a11" ed="T"/>義應然。何以故？於大衆食及住處，佛不許此
<lb n="0236a12" ed="T"/>人噉一段食、踐一脚跟地，此人大師所擯出
<lb n="0236a13" ed="T"/>一切大衆事用外。約此人，佛復說言：汝等應
<lb n="0236a14" ed="T"/>滅除甘蔗栽，拔棄空腹樹，簸却無實穀，汝今
<lb n="0236a15" ed="T"/>應遮斷非比丘自稱爲比丘。</p><p xml:id="pT29p0236a1512" cb:place="inline">於此人比丘法
<lb n="0236a16" ed="T"/>何相？如相是相，雖然不無比丘法。何以故？佛
<lb n="0236a17" ed="T"/>世尊說：准陀沙門但四，無有第五。四者，一道
<lb n="0236a18" ed="T"/>生、二說道、三道活、四汚壞道。有如此說，此
<lb n="0236a19" ed="T"/>人唯相貌、爲餘故說爲沙門？譬如燒木、枯池、
<lb n="0236a20" ed="T"/>鸚鵡嘴、壞種子、火輪、死衆生等。若由破戒成
<lb n="0236a21" ed="T"/>非比丘，不應成與學比丘。我等不說，一切犯
<lb n="0236a22" ed="T"/>戒人由犯戒事卽成波羅夷；若波羅夷人，必
<lb n="0236a23" ed="T"/>定非比丘。有餘人由相續勝異，雖犯而非波
<lb n="0236a24" ed="T"/>羅夷，由一心不敢覆藏故。法主安立律義如
<lb n="0236a25" ed="T"/>此。</p><p xml:id="pT29p0236a2502" cb:place="inline">若波羅夷非比丘，云何不更許出家？由相
<lb n="0236a26" ed="T"/>續爲最重無慚羞所壞，於護不能感生故，如
<lb n="0236a27" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0236a2701" n="0236a2701"/><anchor xml:id="beg0236a2701" n="0236a2701"/>燋<anchor xml:id="end0236a2701"/>種子，不由觀有比丘法故。何以故？此人若
<lb n="0236a28" ed="T"/>已捨戒，亦不許更出家故。於此毀損，功用何
<lb n="0236a29" ed="T"/>益？若人已成如此，猶名比丘？勿然此爲比丘
<pb n="0236b" ed="T" xml:id="T29.1559.0236b"/>
<lb n="0236b01" ed="T"/>義，由正法滅盡毘那耶羯磨無故，不更得新
<lb n="0236b02" ed="T"/>護，若已得不捨。</p><p xml:id="pT29p0236b0207" cb:place="inline">復次定生護及無流護，棄捨
<lb n="0236b03" ed="T"/>云何？</p><p xml:id="pT29p0236b0303" cb:place="inline">偈曰：由度地及退，棄捨定得善。</p><p xml:id="pT29p0236b0315" cb:place="inline">釋曰：
<lb n="0236b04" ed="T"/>一切定得善法，由二因緣捨離：或由受上地
<lb n="0236b05" ed="T"/>生度餘地、或由退上定墮下地、或由捨聚同
<lb n="0236b06" ed="T"/>分。</p><p xml:id="pT29p0236b0602" cb:place="inline">復次如色界定得善，由度餘地退及棄捨。</p>
<lb n="0236b07" ed="T"/><p xml:id="pT29p0236b0701">偈曰：無色亦爾。</p><p xml:id="pT29p0236b0707" cb:place="inline">釋曰：於無色界定得善，約度
<lb n="0236b08" ed="T"/>餘地及退亦爾。唯無定戒。</p><p xml:id="pT29p0236b0811" cb:place="inline">偈曰：聖得果練根
<lb n="0236b09" ed="T"/>退。</p><p xml:id="pT29p0236b0902" cb:place="inline">釋曰：無流善由三因緣故棄捨：由得果棄
<lb n="0236b10" ed="T"/>捨前道、由練根棄捨下劣根道、由退棄捨上
<lb n="0236b11" ed="T"/>品道或果或於果勝道。</p><p xml:id="pT29p0236b1110" cb:place="inline">棄捨諸護法如此。</p><p xml:id="pT29p0236b1117" cb:place="inline">偈
<lb n="0236b12" ed="T"/>曰：捨不護得護，死二根生故。</p><p xml:id="pT29p0236b1212" cb:place="inline">釋曰：有三因緣
<lb n="0236b13" ed="T"/>能斷除不護：一由得護，謂受<anchor xml:id="nkr_note_orig_0236001" n="0236001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0236001" n="0236001"/><anchor xml:id="beg0236001" n="0236001"/>持<anchor xml:id="end0236001"/>護。或得定
<lb n="0236b14" ed="T"/>生護，由昔因緣力故得定。一切不護皆斷絕，
<lb n="0236b15" ed="T"/>對治力大故。二由死棄捨不護，由依止破滅
<lb n="0236b16" ed="T"/>故。三由二根俱起棄捨不護，依止變異故。若
<lb n="0236b17" ed="T"/>人捨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0236002" n="0236002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0236002" n="0236002"/><anchor xml:id="beg0236002" n="0236002"/>杖<anchor xml:id="end0236002"/>網等，由不欲作意故，雖捨離緣起，
<lb n="0236b18" ed="T"/>若不受對治護，不護無斷義。譬如離病緣起，
<lb n="0236b19" ed="T"/>不服良藥，重病不差。前義亦爾。</p><p xml:id="pT29p0236b1913" cb:place="inline">是不護人，若
<lb n="0236b20" ed="T"/>受優波婆娑護，爲從護入不護、爲從護入非
<lb n="0236b21" ed="T"/>護非不護？有餘師說：還入不護，以捨意不定
<lb n="0236b22" ed="T"/>故，譬如赤鐵更還靑色。毘婆沙師說：是義不
<lb n="0236b23" ed="T"/>然，若人更行先事，還入不護，由此至得隨屬
<lb n="0236b24" ed="T"/>有敎故。</p><p xml:id="pT29p0236b2404" cb:place="inline">復次異護不護無敎云何棄捨？</p><p xml:id="pT29p0236b2416" cb:place="inline">偈曰：
<lb n="0236b25" ed="T"/>疾心受行物，命根斷捨中。</p><p xml:id="pT29p0236b2511" cb:place="inline">釋曰：由善心強疾，
<lb n="0236b26" ed="T"/>或由煩惱<anchor xml:id="nkr_note_add_0236b2601" n="0236b2601"/><anchor xml:id="beg0236b2601" n="0236b2601"/>心<anchor xml:id="end0236b2601"/>強疾，能引無敎生。此心若斷，無
<lb n="0236b27" ed="T"/>敎卽斷，譬如陶師轉輪及放箭等行，由受心
<lb n="0236b28" ed="T"/>斷，無敎亦<anchor xml:id="nkr_note_add_0236b2801" n="0236b2801"/><anchor xml:id="beg0236b2801" n="0236b2801"/>斷<anchor xml:id="end0236b2801"/>。若人捨受心，謂勿如此受，由行
<lb n="0236b29" ed="T"/>事斷此亦斷。如本所作事卽若不更行，由具
<pb n="0236c" ed="T" xml:id="T29.1559.0236c"/>
<lb n="0236c01" ed="T"/>物斷此亦斷。何者具物？謂支提園、眠坐具、延
<lb n="0236c02" ed="T"/>多羅網等具類，由壽命斷，或由善根斷，此亦
<lb n="0236c03" ed="T"/>卽斷。若人作斷善根方便，由此六種因卽棄
<lb n="0236c04" ed="T"/>捨。</p><p xml:id="pT29p0236c0402" cb:place="inline">此中無敎，偈曰：欲界無色善根斷上生捨。</p>
<lb n="0236c05" ed="T"/><p xml:id="pT29p0236c0501">釋曰：若欲界中一切非色性善，由二種因棄
<lb n="0236c06" ed="T"/>捨，謂善根斷，及生色無色界。</p><p xml:id="pT29p0236c0612" cb:place="inline">偈曰：由對治生
<lb n="0236c07" ed="T"/>故，捨無色染汚。</p><p xml:id="pT29p0236c0707" cb:place="inline">釋曰：一切非色性染汚，由對
<lb n="0236c08" ed="T"/>治故棄捨，是惑種類應除，是對治種類能滅，
<lb n="0236c09" ed="T"/>由此對治生卽棄捨。染汚及伴類，不由別方
<lb n="0236c10" ed="T"/>便。</p><p xml:id="pT29p0236c1002" cb:place="inline">復次何衆生中有不護有護？</p><p xml:id="pT29p0236c1013" cb:place="inline">偈曰：人道不
<lb n="0236c11" ed="T"/>護除，二黃門、二根、鳩婁。</p><p xml:id="pT29p0236c1110" cb:place="inline">釋曰：唯人道有不護，
<lb n="0236c12" ed="T"/>於餘道無。於人道中，除生成黃門、橫成黃門、
<lb n="0236c13" ed="T"/>二根及北鳩婁。</p><p xml:id="pT29p0236c1307" cb:place="inline">偈曰：護亦爾，天亦。</p><p xml:id="pT29p0236c1314" cb:place="inline">釋曰：護
<lb n="0236c14" ed="T"/>於人道有除，如前所除。於天道亦有護，故二
<lb n="0236c15" ed="T"/>道有護。</p><p xml:id="pT29p0236c1504" cb:place="inline">云何得知黃門等無護？由經及律。經
<lb n="0236c16" ed="T"/>言：摩訶那摩！若人在家白衣丈夫，與男根相
<lb n="0236c17" ed="T"/>應，歸依佛歸依法歸依僧。亦說此言：願大德
<lb n="0236c18" ed="T"/>憶持，我今是優婆塞。摩訶那摩！唯由此量，此
<lb n="0236c19" ed="T"/>人成優婆塞。於律亦有文，律言：如此等相人，
<lb n="0236c20" ed="T"/>汝等必應除。復由何因故，於彼無護？二依止
<lb n="0236c21" ed="T"/>惑過量故、正思簡擇相續無能故、下品慚羞
<lb n="0236c22" ed="T"/>亦無故，是故無護。</p><p xml:id="pT29p0236c2208" cb:place="inline">若爾，何故無不護？於惡中
<lb n="0236c23" ed="T"/>依止不定實故。若是處有護，是處則有不護，
<lb n="0236c24" ed="T"/>二相對治故。北鳩婁人，求受及定心不有故，
<lb n="0236c25" ed="T"/>於惡無欲作故意故，是故無護亦無不護。於
<lb n="0236c26" ed="T"/>惡道云何無護無不護？無極重慚羞故。由與
<lb n="0236c27" ed="T"/>此二相應及壞故，方得護不護。復次彼依止
<lb n="0236c28" ed="T"/>有如此失，轉成瘠田，謂二黃門、二根。惡道衆
<lb n="0236c29" ed="T"/>生於此依止，護不生、不護亦不生，譬如於醎
<pb n="0237a" ed="T" xml:id="T29.1559.0237a"/>
<lb n="0237a01" ed="T"/>澁瘠田苗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237001" n="0237001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0237001" n="0237001"/><anchor xml:id="beg0237001" n="0237001"/>嘉<anchor xml:id="end0237001"/>不生穢草亦不生。於經中云何
<lb n="0237a02" ed="T"/>言：比丘！有卵生龍，於半月八日，從龍宮出，受
<lb n="0237a03" ed="T"/>八分相應優波婆娑。此行但是善行，於彼無
<lb n="0237a04" ed="T"/>護故，是故唯於人天道有護。</p><p xml:id="pT29p0237a0412" cb:place="inline">復於中偈曰：人
<lb n="0237a05" ed="T"/>具三。</p><p xml:id="pT29p0237a0503" cb:place="inline">釋曰：人道中一切三護皆具有，謂波羅
<lb n="0237a06" ed="T"/>提木叉等三護。</p><p xml:id="pT29p0237a0607" cb:place="inline">偈曰：生欲色界天，定護。</p><p xml:id="pT29p0237a0616" cb:place="inline">釋
<lb n="0237a07" ed="T"/>曰：若諸天生欲色界，有定生護，於上界則
<lb n="0237a08" ed="T"/>無。</p><p xml:id="pT29p0237a0802" cb:place="inline">偈曰：復無流，除中定無想，天及無色界。</p>
<lb n="0237a09" ed="T"/><p xml:id="pT29p0237a0901">釋曰：無流護生欲色界天有，除中間定、無想
<lb n="0237a10" ed="T"/>天及無色界。若生無色界諸天，由至得有定
<lb n="0237a11" ed="T"/>護及無流護，不由現前有。</p><p xml:id="pT29p0237a1111" cb:place="inline">從此向後，由依分
<lb n="0237a12" ed="T"/>別說業故。如經中略說業，今當廣分別說。業
<lb n="0237a13" ed="T"/>有三種：謂善、惡、無記。</p><p xml:id="pT29p0237a1309" cb:place="inline">此中偈曰：平不平異業，
<lb n="0237a14" ed="T"/>善不善異二。</p><p xml:id="pT29p0237a1406" cb:place="inline">釋曰：此是善等相，若業平安立
<lb n="0237a15" ed="T"/>爲善。若果報可愛，若能令至涅槃，是名平
<lb n="0237a16" ed="T"/>安，暫永二時能救濟苦故。若不平安，說名不
<lb n="0237a17" ed="T"/>善，爲對治平安故。若業果報非可愛及能障
<lb n="0237a18" ed="T"/>解脫，異前二業，非平安非非平安<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237002" n="0237002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0237002" n="0237002"/><anchor xml:id="beg0237002" n="0237002"/>故<anchor xml:id="end0237002"/>，是故
<lb n="0237a19" ed="T"/>應知非善非非善。此言何義？以無記爲義。</p><p xml:id="pT29p0237a1917" cb:place="inline">復
<lb n="0237a20" ed="T"/>次偈曰：福、非福、不動，苦受等復三。</p><p xml:id="pT29p0237a2014" cb:place="inline">釋曰：復有
<lb n="0237a21" ed="T"/>三業，謂福德業、非福德業、不動業。復有三
<lb n="0237a22" ed="T"/>業，謂有樂受業、有苦受業、有不樂不苦受業。</p>
<lb n="0237a23" ed="T"/><p xml:id="pT29p0237a2301">此中偈曰：欲善業福德。</p><p xml:id="pT29p0237a2310" cb:place="inline">釋曰：於欲界善業，由
<lb n="0237a24" ed="T"/>能淸淨故、由能數引可愛報<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237003" n="0237003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0237003" n="0237003"/><anchor xml:id="beg0237003" n="0237003"/>故<anchor xml:id="end0237003"/>，說名福德。</p><p xml:id="pT29p0237a2417" cb:place="inline">偈
<lb n="0237a25" ed="T"/>曰：上界善不動。</p><p xml:id="pT29p0237a2507" cb:place="inline">釋曰：色界無色界善業，說名
<lb n="0237a26" ed="T"/>不動。爲不爾耶？佛世尊說：三定有動，於中是
<lb n="0237a27" ed="T"/>覺是觀，所餘諸行，諸聖說名動，廣說如經。約
<lb n="0237a28" ed="T"/>彼定有過失，故說如此。是三定等，於不動經
<lb n="0237a29" ed="T"/>中約能成不動善緣道，或說名不動。</p><p xml:id="pT29p0237a2915" cb:place="inline">復有何
<pb n="0237b" ed="T" xml:id="T29.1559.0237b"/>
<lb n="0237b01" ed="T"/>因，此定實有動，有時說爲不動？</p><p xml:id="pT29p0237b0113" cb:place="inline">偈曰：由業於
<lb n="0237b02" ed="T"/>自地，約報不可動。</p><p xml:id="pT29p0237b0208" cb:place="inline">釋曰：若欲界業，約果報有
<lb n="0237b03" ed="T"/>動義。云何動報？於處無定故。是業已感別道，
<lb n="0237b04" ed="T"/>於餘道亦得熟。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237004" n="0237004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0237004" n="0237004"/><anchor xml:id="beg0237004" n="0237004"/>復<anchor xml:id="end0237004"/>有業，已感別天聚同分，於
<lb n="0237b05" ed="T"/>餘天聚同分亦得熟。何以故？是業能感量力
<lb n="0237b06" ed="T"/>色樂欲塵等，於天上應熟。此業有時，由隨別
<lb n="0237b07" ed="T"/>緣，於人畜生鬼神道中熟。若色無色界業，於
<lb n="0237b08" ed="T"/>餘地無因緣得熟，由果報於處定故，是故說
<lb n="0237b09" ed="T"/>名不動。</p><p xml:id="pT29p0237b0904" cb:place="inline">非福業者，於世間明了，謂非善。若義
<lb n="0237b10" ed="T"/>世間所成，於中何須作功用？分別說福德等
<lb n="0237b11" ed="T"/>業已，有樂受等業今當說。</p><p xml:id="pT29p0237b1111" cb:place="inline">偈曰：樂善至三定。</p>
<lb n="0237b12" ed="T"/><p xml:id="pT29p0237b1201">釋曰：若業是善，說於樂受好。此業乃至三定。
<lb n="0237b13" ed="T"/>何以故？樂受地但極於此，是故欲界及三定
<lb n="0237b14" ed="T"/>是彼地。</p><p xml:id="pT29p0237b1404" cb:place="inline">過此，偈曰：向上善非二。</p><p xml:id="pT29p0237b1413" cb:place="inline">釋曰：過第三
<lb n="0237b15" ed="T"/>定向上一切善業，於不苦不樂好，於中無苦
<lb n="0237b16" ed="T"/>樂果報故。</p><p xml:id="pT29p0237b1605" cb:place="inline">偈曰：於欲界惡業，立名有苦受。</p><p xml:id="pT29p0237b1617" cb:place="inline">釋
<lb n="0237b17" ed="T"/>曰：欲界言，爲顯唯於欲界有，餘處定無。此等
<lb n="0237b18" ed="T"/>業不但受爲果報，受資糧亦是果報。</p><p xml:id="pT29p0237b1815" cb:place="inline">偈曰：餘
<lb n="0237b19" ed="T"/>說下有中。</p><p xml:id="pT29p0237b1905" cb:place="inline">釋曰：有師說，是中業能感不苦不
<lb n="0237b20" ed="T"/>樂受，從第四定以上有，於下地亦有。</p><p xml:id="pT29p0237b2015" cb:place="inline">何因知
<lb n="0237b21" ed="T"/>有？</p><p xml:id="pT29p0237b2102" cb:place="inline">偈曰：中間定報故。</p><p xml:id="pT29p0237b2109" cb:place="inline">釋曰：若不爾，中間定
<lb n="0237b22" ed="T"/>業應無果報。或於中間定有別類業，於中無
<lb n="0237b23" ed="T"/>苦無樂故。中間定業，於定樂根是其報，餘師
<lb n="0237b24" ed="T"/>說如此。復有餘師說：此業決無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237005" n="0237005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0237005" n="0237005"/><anchor xml:id="beg0237005" n="0237005"/>定<anchor xml:id="end0237005"/>爲報。此執
<lb n="0237b25" ed="T"/>與阿毘達磨藏相違。何以故？於彼藏有如此
<lb n="0237b26" ed="T"/>文。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237006" n="0237006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0237006" n="0237006"/><anchor xml:id="beg0237006" n="0237006"/>文<anchor xml:id="end0237006"/>言：爲有如此不，由此業以心法爲體
<lb n="0237b27" ed="T"/>受？爲此業熟果報不？有，謂無覺善業。</p><p xml:id="pT29p0237b2715" cb:place="inline">偈曰：
<lb n="0237b28" ed="T"/>無前後報熟，由佛說三業。</p><p xml:id="pT29p0237b2811" cb:place="inline">釋曰：於經中由說
<lb n="0237b29" ed="T"/>此文：有三業果報熟無前無後不？有。有樂受
<pb n="0237c" ed="T" xml:id="T29.1559.0237c"/>
<lb n="0237c01" ed="T"/>業色熟爲果報，有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237007" n="0237007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0237007" n="0237007"/><anchor xml:id="beg0237007" n="0237007"/>苦<anchor xml:id="end0237007"/>受業心及心法熟爲果
<lb n="0237c02" ed="T"/>報，有不苦不樂受業非心相應法熟爲果報。
<lb n="0237c03" ed="T"/>是故於下地有不苦不樂業。若離欲界，於餘
<lb n="0237c04" ed="T"/>處此三業無一時俱熟。</p><p xml:id="pT29p0237c0410" cb:place="inline">此業爲善、爲非善？是
<lb n="0237c05" ed="T"/>善而體羸弱。若爾，前說樂善至三定，復說若
<lb n="0237c06" ed="T"/>果報可愛、若能<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237008" n="0237008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0237008" n="0237008"/><anchor xml:id="beg0237008" n="0237008"/>令<anchor xml:id="end0237008"/>至涅槃，是名善。則與此
<lb n="0237c07" ed="T"/>言相違。此說應知從多。此業不以受爲性，云
<lb n="0237c08" ed="T"/>何說有樂受等？於樂受等好故，說有樂受等。
<lb n="0237c09" ed="T"/>復次是此業樂必應受。此受受何法？是樂報
<lb n="0237c10" ed="T"/>應受報，樂於此業中有故。復次由此業應受
<lb n="0237c11" ed="T"/>樂報故，說此業有樂受，譬如欲散有苦受業。
<lb n="0237c12" ed="T"/>有不苦不樂受業，應知亦爾。</p><p xml:id="pT29p0237c1212" cb:place="inline">偈曰：自性及相
<lb n="0237c13" ed="T"/>應，境界與果報，或由令現前，受義有五種。</p><p xml:id="pT29p0237c1317" cb:place="inline">釋
<lb n="0237c14" ed="T"/>曰：受若約義有五種：一自性受，謂苦樂等。二
<lb n="0237c15" ed="T"/>相應受，謂觸。如經言：應受樂觸。三境界受，
<lb n="0237c16" ed="T"/>謂六塵。如經言：由眼見色，是人受色不受色
<lb n="0237c17" ed="T"/>欲。如此等。何以故？由受故緣此境界，故說受
<lb n="0237c18" ed="T"/>此境。四果報受，謂業受。如經言：現法受業、
<lb n="0237c19" ed="T"/>生受業、後受業、不定受業。五現前受，謂隨與
<lb n="0237c20" ed="T"/>一相應。如經言：是時受樂受，是時中二受皆
<lb n="0237c21" ed="T"/>滅離。何以故？是時樂受生，餘受不得生。由彼
<lb n="0237c22" ed="T"/>應受此受，若現前可說能受此受。是故由應
<lb n="0237c23" ed="T"/>受果報，說應受樂業，苦等亦爾。</p><p xml:id="pT29p0237c2313" cb:place="inline">偈曰：此或定
<lb n="0237c24" ed="T"/>不定。</p><p xml:id="pT29p0237c2403" cb:place="inline">釋曰：此應受樂受等三業，應知各有定
<lb n="0237c25" ed="T"/>不定，由此不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237009" n="0237009"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0237009" n="0237009"/><anchor xml:id="beg0237009" n="0237009"/>必<anchor xml:id="end0237009"/>應受故。</p><p xml:id="pT29p0237c2510" cb:place="inline">偈曰：復定受有三，
<lb n="0237c26" ed="T"/>現等受報故。</p><p xml:id="pT29p0237c2606" cb:place="inline">釋曰：定業有三，謂現法應受、生
<lb n="0237c27" ed="T"/>應受、後應受。此三種定業，合不定受業，故成
<lb n="0237c28" ed="T"/>四種。</p>
<lb n="0237c29" ed="T"/><cb:juan n="011" fun="close"><cb:jhead><title>阿毘達磨俱舍<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237010" n="0237010"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0237010" n="0237010"/><anchor xml:id="beg0237010" n="0237010"/>釋<anchor xml:id="end0237010"/>論</title>卷第十一</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0231003" to="#end0231003"><lem wit="#wit.orig">婆藪盤豆造</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0231004" to="#end0231004"><lem wit="#wit.orig">天竺</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0231005" to="#end0231005"><lem wit="#wit.orig">中</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit4"><space quantity="0"/></rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">釋</rdg></app>
<app from="#beg0231006" to="#end0231006"><lem wit="#wit.orig">品</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">品第四</rdg></app>
<app from="#beg0231007" to="#end0231007"><lem wit="#wit.orig">若</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit4">苦</rdg></app>
<app from="#beg0231008" to="#end0231008"><lem wit="#wit.cbeta #wit5" resp="#resp3">道<note type="cf1">K27n0953_p0319c10</note></lem><rdg wit="#wit.orig">遠</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">道</rdg></app>
<app from="#beg0231009" to="#end0231009"><lem wit="#wit.orig">互</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">手</rdg></app>
<app from="#beg0232001" to="#end0232001"><lem wit="#wit.orig">或</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">戒</rdg></app>
<app from="#beg0232002" to="#end0232002"><lem wit="#wit.orig">此</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">比</rdg></app>
<app from="#beg0232a0601" to="#end0232a0601"><lem resp="#resp4" wit="#wit.cbeta #wit5">日<note type="cf1">K27n0953_p0320b04</note></lem><rdg wit="#wit.orig">曰</rdg></app>
<app from="#beg0232003" to="#end0232003"><lem wit="#wit.orig">止</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">正</rdg></app>
<app from="#beg0232004" to="#end0232004"><lem wit="#wit.orig">本</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">念</rdg></app>
<app from="#beg0232005" to="#end0232005"><lem wit="#wit.orig">若</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0232006" to="#end0232006"><lem wit="#wit.orig">不</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">於</rdg></app>
<app from="#beg0232007" to="#end0232007"><lem wit="#wit.orig">故</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">如</rdg></app>
<app from="#beg0232008" to="#end0232008"><lem wit="#wit.orig">晝</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">盡</rdg></app>
<app from="#beg0232009" to="#end0232009"><lem wit="#wit.orig">新</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">親</rdg></app>
<app from="#beg0232c1801" to="#end0232c1801"><lem wit="#wit.cbeta #wit5" resp="#resp3">沙<note type="cf1">K27n0953_p0321b18</note></lem><rdg wit="#wit.orig">娑</rdg></app>
<app from="#beg0232010" to="#end0232010"><lem wit="#wit.orig">曰</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">曰婆塞</rdg></app>
<app from="#beg0233001" to="#end0233001"><lem wit="#wit.orig">護</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0233002" to="#end0233002"><lem wit="#wit.orig">少</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">二</rdg></app>
<app from="#beg0233003" to="#end0233003"><lem wit="#wit.orig">經起</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3 #wit4">越經</rdg></app>
<app from="#beg0233004" to="#end0233004"><lem wit="#wit.orig">若</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">苦</rdg></app>
<app from="#beg0233005" to="#end0233005"><lem wit="#wit.orig">婬</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3">姓</rdg></app>
<app from="#beg0234001" to="#end0234001"><lem wit="#wit.orig">娶</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">取</rdg></app>
<app from="#beg0234002" to="#end0234002"><lem wit="#wit.orig">性</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">生</rdg></app>
<app from="#beg0234003" to="#end0234003"><lem wit="#wit.orig">戒</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">或</rdg></app>
<app from="#beg0234004" to="#end0234004"><lem wit="#wit.orig">道</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0235001" to="#end0235001"><lem wit="#wit.orig">名</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0235002" to="#end0235002"><lem wit="#wit.orig">持</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">於</rdg></app>
<app from="#beg0235003" to="#end0235003"><lem wit="#wit.orig">從</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">行</rdg></app>
<app from="#beg0235004" to="#end0235004"><lem wit="#wit.orig">善</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">義</rdg></app>
<app from="#beg0235005" to="#end0235005"><lem wit="#wit.orig">不</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0235006" to="#end0235006"><lem wit="#wit.orig">故</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0235007" to="#end0235007"><lem wit="#wit.orig">壞</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">懷</rdg></app>
<app from="#beg0236a2701" to="#end0236a2701"><lem wit="#wit.cbeta #wit5" resp="#resp3">燋<note type="cf1">K27n0953_p0326c03</note></lem><rdg wit="#wit.orig">焦</rdg></app>
<app from="#beg0236001" to="#end0236001"><lem wit="#wit.orig">持</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">擇</rdg></app>
<app from="#beg0236002" to="#end0236002"><lem wit="#wit.orig">杖</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">仗</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">伏</rdg></app>
<app from="#beg0236b2601" to="#end0236b2601"><lem wit="#wit.cbeta #wit5" resp="#resp3">心<note type="cf1">K27n0953_p0327a14</note></lem><rdg wit="#wit.orig">必</rdg></app>
<app from="#beg0236b2801" to="#end0236b2801"><lem wit="#wit.cbeta #wit5" resp="#resp3">斷<note type="cf1">K27n0953_p0327a17</note></lem><rdg wit="#wit.orig">爾</rdg></app>
<app from="#beg0237001" to="#end0237001"><lem wit="#wit.orig">嘉</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">稼</rdg></app>
<app from="#beg0237002" to="#end0237002"><lem wit="#wit.orig">故</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">不</rdg></app>
<app from="#beg0237003" to="#end0237003"><lem wit="#wit.orig">故</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">故故</rdg></app>
<app from="#beg0237004" to="#end0237004"><lem wit="#wit.orig">復</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0237005" to="#end0237005"><lem wit="#wit.orig">定</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">受</rdg></app>
<app from="#beg0237006" to="#end0237006"><lem wit="#wit.orig">文</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0237007" to="#end0237007"><lem wit="#wit.orig">苦</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">業</rdg></app>
<app from="#beg0237008" to="#end0237008"><lem wit="#wit.orig">令</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">今</rdg></app>
<app from="#beg0237009" to="#end0237009"><lem wit="#wit.orig">必</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">亦</rdg></app>
<app from="#beg0237010" to="#end0237010"><lem wit="#wit.orig">釋</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit4"><space quantity="0"/></rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0231003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0231003">婆藪盤豆造【大】＊，〔－〕【宮】＊</note>
<note n="0231004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0231004">天竺【大】＊，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】＊</note>
<note n="0231005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0231005">中【大】＊，〔－〕【宋】【元】【宮】，釋【明】＊</note>
<note n="0231006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0231006">品【大】，品第四【明】</note>
<note n="0231007" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0231007">若【大】，苦【宋】【元】【宮】</note>
<note n="0231008" resp="#resp1" type="mod" cb:note_key="T29.0231c02.02" target="#nkr_note_mod_0231008">道【CB】【麗-CB】【宋】【元】【明】【宮】，遠【大】</note>
<note n="0231009" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0231009">互【大】，手【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0232001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0232001">或【大】，戒【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0232002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0232002">此【大】，比【宮】</note>
<note n="0232003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0232003">止【大】，正【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0232004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0232004">本【大】，念【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0232005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0232005">若【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0232006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0232006">不【大】，於【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0232007" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0232007">故【大】，如【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0232008" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0232008">晝【大】，盡【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0232009" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0232009">新【大】，親【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0232010" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0232010">曰【大】，曰婆塞【宮】</note>
<note n="0233001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0233001">護【大】，〔－〕【明】</note>
<note n="0233002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0233002">少【大】，二【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0233003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0233003">經起【大】，越經【元】【明】【宮】</note>
<note n="0233004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0233004">若【大】，苦【宮】</note>
<note n="0233005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0233005">婬【大】，姓【元】【明】</note>
<note n="0234001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0234001">娶【大】，取【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0234002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0234002">性【大】，生【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0234003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0234003">戒【大】，或【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0234004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0234004">道【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0235001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0235001">名【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0235002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0235002">持【大】，於【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0235003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0235003">從【大】，行【宋】【元】【明】</note>
<note n="0235004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0235004">善【大】，義【宋】【元】【明】</note>
<note n="0235005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0235005">不【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0235006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0235006">故【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0235007" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0235007">壞【大】，懷【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0236001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0236001">持【大】，擇【宮】</note>
<note n="0236002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0236002">杖【大】，仗【宋】【元】【明】，伏【宮】</note>
<note n="0237001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0237001">嘉【大】，稼【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0237002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0237002">故【大】，不【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0237003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0237003">故【大】，故故【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0237004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0237004">復【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0237005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0237005">定【大】，受【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0237006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0237006">文【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0237007" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0237007">苦【大】，業【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0237008" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0237008">令【大】，今【宮】</note>
<note n="0237009" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0237009">必【大】，亦【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0237010" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0237010">釋【大】＊，〔－〕【宋】【元】【宮】＊</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="taisho-notes">
<head>大正藏 校注</head>
<p>
<note n="0231003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0231003">〔婆藪盤豆造〕－【宮】＊</note>
<note n="0231004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0231004">〔天竺〕－【三】【宮】＊</note>
<note n="0231005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0231005">〔中〕－【宋】【元】【宮】，中＝釋【明】＊</note>
<note n="0231006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0231006">品＋（第四）【明】</note>
<note n="0231007" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0231007">若＝苦【宋】【元】【宮】</note>
<note n="0231008" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0231008">遠＝道【三】【宮】</note>
<note n="0231009" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0231009">互＝手【三】【宮】</note>
<note n="0232001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0232001">或＝戒【三】【宮】</note>
<note n="0232002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0232002">此＝比【宮】</note>
<note n="0232003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0232003">止＝正【三】【宮】</note>
<note n="0232004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0232004">本＝念【三】【宮】</note>
<note n="0232005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0232005">〔若〕－【三】【宮】</note>
<note n="0232006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0232006">不＝於【三】【宮】</note>
<note n="0232007" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0232007">故＝如【三】【宮】</note>
<note n="0232008" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0232008">晝＝盡【三】【宮】</note>
<note n="0232009" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0232009">新＝親【三】【宮】</note>
<note n="0232010" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0232010">曰＋（婆塞）【宮】</note>
<note n="0233001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0233001">〔護〕－【明】</note>
<note n="0233002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0233002">少＝二【三】【宮】</note>
<note n="0233003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0233003">經起＝越經【元】【明】【宮】</note>
<note n="0233004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0233004">若＝苦【宮】</note>
<note n="0233005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0233005">婬＝姓【元】【明】</note>
<note n="0234001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0234001">娶＝取【三】【宮】</note>
<note n="0234002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0234002">性＝生【三】【宮】</note>
<note n="0234003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0234003">戒＝或【三】【宮】</note>
<note n="0234004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0234004">〔道〕－【三】【宮】</note>
<note n="0235001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0235001">〔名〕－【三】【宮】</note>
<note n="0235002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0235002">持＝於【三】【宮】</note>
<note n="0235003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0235003">從＝行【三】</note>
<note n="0235004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0235004">善＝義【三】</note>
<note n="0235005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0235005">〔不〕－【三】【宮】</note>
<note n="0235006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0235006">〔故〕－【三】【宮】</note>
<note n="0235007" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0235007">壞＝懷【三】【宮】</note>
<note n="0236001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0236001">持＝擇【宮】</note>
<note n="0236002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0236002">杖＝仗【三】，伏【宮】</note>
<note n="0237001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0237001">嘉＝稼【三】【宮】</note>
<note n="0237002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0237002">故＝不【三】【宮】</note>
<note n="0237003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0237003">故＋（故）【三】【宮】</note>
<note n="0237004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0237004">〔復〕－【三】【宮】</note>
<note n="0237005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0237005">定＝受【三】【宮】</note>
<note n="0237006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0237006">〔文〕－【三】【宮】</note>
<note n="0237007" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0237007">苦＝業【三】【宮】</note>
<note n="0237008" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0237008">令＝今【宮】</note>
<note n="0237009" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0237009">必＝亦【三】【宮】</note>
<note n="0237010" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0237010">〔釋〕－【宋】【元】【宮】＊</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0232a0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0232a0601">日【CB】【麗-CB】，曰【大】</note>
<note n="0232c1801" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T29.0232c18.06" target="#nkr_note_add_0232c1801">沙【CB】【麗-CB】，娑【大】</note>
<note n="0236a2701" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T29.0236a27.01" target="#nkr_note_add_0236a2701">燋【CB】【麗-CB】，焦【大】</note>
<note n="0236b2601" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T29.0236b26.05" target="#nkr_note_add_0236b2601">心【CB】【麗-CB】，必【大】</note>
<note n="0236b2801" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T29.0236b28.05" target="#nkr_note_add_0236b2801">斷【CB】【麗-CB】，爾【大】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>