<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="T40n1805">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Taishō Tripiṭaka, Electronic version, No. 1805 四分律行事鈔資持記</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經數位版, No. 1805 四分律行事鈔資持記</title>
			<author>宋 元照撰</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Taisho</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp7"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>3卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">T</idno>.<idno type="vol">40</idno>.<idno type="no">1805</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-04-14 23:30:55 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Taishō Tripiṭaka</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">四分律行事鈔資持記</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Mr. Hsiao Chen-Kuo, Text as provided by Gaya Foundation, Text as provided by Anonymous from USA, Punctuated text as provided by Ven. Shi Fa-Li</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">蕭鎭國大德提供，<name role="" type="person">伽耶山</name>基金會提供，北美某大德提供，釋法利法師提供新式標點</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【大】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【甲】</witness>
						<witness xml:id="wit2">【宮】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00036">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00036</charName>
				<mapping cb:dec="983076" type="PUA">U+F0024</mapping>
			<mapping type="unicode">U+27090</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[卄/積]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00104">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00104</charName>
				<mapping cb:dec="983144" type="PUA">U+F0068</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+5AD3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>媲</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[女*((奐-大)/比)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00253">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00253</charName>
				<mapping cb:dec="983293" type="PUA">U+F00FD</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22D24</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>撐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+棠]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00315">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00315</charName>
				<mapping cb:dec="983355" type="PUA">U+F013B</mapping>
			<mapping type="unicode">U+34DF</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[利-禾+皮]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00403">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00403</charName>
				<mapping cb:dec="983443" type="PUA">U+F0193</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3CC2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>沿</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+公]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00416">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00416</charName>
				<mapping cb:dec="983456" type="PUA">U+F01A0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7B92</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>帚</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+帚]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00463">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00463</charName>
				<mapping cb:dec="983503" type="PUA">U+F01CF</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4A6D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>羈</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[革*奇]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00468">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00468</charName>
				<mapping cb:dec="983508" type="PUA">U+F01D4</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4A55</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[革*卬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00567">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00567</charName>
				<mapping cb:dec="983607" type="PUA">U+F0237</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+28114</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+專]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00626">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00626</charName>
				<mapping cb:dec="983666" type="PUA">U+F0272</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3CB2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[疊*毛]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00706">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00706</charName>
				<mapping cb:dec="983746" type="PUA">U+F02C2</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2D860</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>捺</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+柰]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00828">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00828</charName>
				<mapping cb:dec="983868" type="PUA">U+F033C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28AFC</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鏊</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[金*敖]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00890">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00890</charName>
				<mapping cb:dec="983930" type="PUA">U+F037A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2D8CB</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+親]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00931">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00931</charName>
				<mapping cb:dec="983971" type="PUA">U+F03A3</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+2A37F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[麩-夫+廣]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01023">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01023</charName>
				<mapping cb:dec="984063" type="PUA">U+F03FF</mapping>
			<mapping type="unicode">U+35F1</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[口*集]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01069">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01069</charName>
				<mapping cb:dec="984109" type="PUA">U+F042D</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3CA9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>毾</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[毯-炎+(日/羽)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01070">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01070</charName>
				<mapping cb:dec="984110" type="PUA">U+F042E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+23C06</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[毯-炎+登]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01071">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01071</charName>
				<mapping cb:dec="984111" type="PUA">U+F042F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+23C3D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>氍</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[毯-炎+瞿]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01132">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01132</charName>
				<mapping cb:dec="984172" type="PUA">U+F046C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3E40</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>牸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[牛*孛]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01347">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01347</charName>
				<mapping cb:dec="984387" type="PUA">U+F0543</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28A72</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[金*咨]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01358">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01358</charName>
				<mapping cb:dec="984398" type="PUA">U+F054E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4A59</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[革*玄]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01420">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01420</charName>
				<mapping cb:dec="984460" type="PUA">U+F058C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4527</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[卄/梨]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01555">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01555</charName>
				<mapping cb:dec="984595" type="PUA">U+F0613</mapping>
			<mapping type="unicode">U+42A9</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[米*番]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01649">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01649</charName>
				<mapping cb:dec="984689" type="PUA">U+F0671</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E482</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[卄/(麩-夫+生)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01670">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01670</charName>
				<mapping cb:dec="984710" type="PUA">U+F0686</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3EB2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鈕</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[王*丑]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01715">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01715</charName>
				<mapping cb:dec="984755" type="PUA">U+F06B3</mapping>
			<mapping type="unicode">U+29353</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[革*雍]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01731">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01731</charName>
				<mapping cb:dec="984771" type="PUA">U+F06C3</mapping>
			<mapping type="unicode">U+23BCA</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[毯-炎+旁]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01919">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01919</charName>
				<mapping cb:dec="984959" type="PUA">U+F077F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+7CD3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>穀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穀-(一/禾)+釆]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01942">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01942</charName>
				<mapping cb:dec="984982" type="PUA">U+F0796</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4509</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[卄/秝]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02238">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02238</charName>
				<mapping cb:dec="985278" type="PUA">U+F08BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22860</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[愔*戈]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02308">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02308</charName>
				<mapping cb:dec="985348" type="PUA">U+F0904</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3FC8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>癰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[病-丙+(雍-〦)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB03259">
				<charName>CBETA CHARACTER CB03259</charName>
				<mapping cb:dec="986299" type="PUA">U+F0CBB</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3438</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[仁-二+欠]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04247">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04247</charName>
				<mapping cb:dec="987287" type="PUA">U+F1097</mapping>
			<mapping type="unicode">U+23B71</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[毯-炎+肖]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04853">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04853</charName>
				<mapping cb:dec="987893" type="PUA">U+F12F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+20F62</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[口*博]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04862">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04862</charName>
				<mapping cb:dec="987902" type="PUA">U+F12FE</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+3DC8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[火*(電-雨+大)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04880">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04880</charName>
				<mapping cb:dec="987920" type="PUA">U+F1310</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4A7A</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[革*翁]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04881">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04881</charName>
				<mapping cb:dec="987921" type="PUA">U+F1311</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2EA8F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*革]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04884">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04884</charName>
				<mapping cb:dec="987924" type="PUA">U+F1314</mapping>
			<mapping type="unicode">U+20A2C</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@匕]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04900">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04900</charName>
				<mapping cb:dec="987940" type="PUA">U+F1324</mapping>
			<mapping type="unicode">U+27761</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[袖-由+答]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04903">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04903</charName>
				<mapping cb:dec="987943" type="PUA">U+F1327</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2AB7A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>捋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[搖-缶+寸]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04905">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04905</charName>
				<mapping cb:dec="987945" type="PUA">U+F1329</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47FA</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+貝]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04913">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04913</charName>
				<mapping cb:dec="987953" type="PUA">U+F1331</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2A7C4</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[利-禾+(朔-月)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04971">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04971</charName>
				<mapping cb:dec="988011" type="PUA">U+F136B</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+25BE4</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(竺-二+一)/韋]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB29352">
				<charName>CBETA CHARACTER CB29352</charName>
				<mapping cb:dec="1012392" type="PUA">U+F72A8</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E484</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[蕗-各+束]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2000-06-01T09:44:59">
			CW (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT (00/01/24)
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<cb:mulu level="1" type="其他">16 釋懺六聚法篇(中四下)</cb:mulu><cb:div type="other">
<milestone n="3" unit="juan"/>
<pb n="0360a" ed="T" xml:id="T40.1805.0360a"/>
<lb n="0360a01" ed="T"/>
<lb n="0360a02" ed="T"/><cb:juan n="003a" fun="open"><cb:mulu n="3a" type="卷">下一</cb:mulu><cb:jhead>四分律行事鈔資持記下<anchor xml:id="nkr_note_orig_0360001" n="0360001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0360001" n="0360001"/><anchor xml:id="beg0360001" n="0360001"/>一<anchor xml:id="end0360001"/></cb:jhead></cb:juan>
<lb n="0360a03" ed="T"/>
<lb n="0360a04" ed="T"/><byline cb:type="author">大宋餘杭沙門釋元照撰</byline>
<lb n="0360a05" ed="T"/><p xml:id="pT40p0360a0501">下卷題號，並同前釋。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0360002" n="0360002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0360002" n="0360002"/><anchor xml:id="beg0360002" n="0360002"/>注<anchor xml:id="end0360002"/>撰，<anchor xml:id="beg_37" type="star"/>注<anchor xml:id="end_37"/>宜作著。列篇生
<lb n="0360a06" ed="T"/>起，如釋題及序中備釋。</p></cb:div>
<lb n="0360a07" ed="T"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="1" type="其他">17 釋二衣篇(下一)</cb:mulu><head>釋二衣篇</head>
<lb n="0360a08" ed="T"/><p xml:id="pT40p0360a0801">衣資雖衆，制聽收盡；以敎名物，故云二衣。言
<lb n="0360a09" ed="T"/>總別者，卽下二門；物相繁細，恐難辨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0360003" n="0360003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0360003" n="0360003"/><anchor xml:id="beg0360003" n="0360003"/>析<anchor xml:id="end0360003"/>；故先
<lb n="0360a10" ed="T"/>總條貫，然後別解，卽以科目用入題中。然考
<lb n="0360a11" ed="T"/>篇題所立各異，四藥從法，鉢器從敎，對施頭
<lb n="0360a12" ed="T"/>陀等卽約行，僧像赴請等乃就事，如是求之。</p>
<lb n="0360a13" ed="T"/><p xml:id="pT40p0360a1301">叙意中三，初叙資用以顯功。言功有二：一能
<lb n="0360a14" ed="T"/>成儀，卽上二句；二能障染，卽下二句。識心具
<lb n="0360a15" ed="T"/>縛，色質有待，故云世累。塵染謂身之垢穢，或
<lb n="0360a16" ed="T"/>可形色生人愛著。若下，二明順違以生起。上
<lb n="0360a17" ed="T"/>明順法成持，下明違敎成犯。方式並訓法。咎
<lb n="0360a18" ed="T"/>戾卽目罪也。故下，三約二敎以分章。</p><p xml:id="pT40p0360a1815" cb:place="inline">總分中，
<lb n="0360a19" ed="T"/>初示名義。制聽名義，約罪有無。就下，正分，初
<lb n="0360a20" ed="T"/>分制物。卽六物中，五種屬衣，如文所出，鉢在
<lb n="0360a21" ed="T"/>本篇。<note place="inline">亡物賞看病法，乃以針筒爲六，與此不同。</note>後列聽物。百一諸長爲
<lb n="0360a22" ed="T"/>一，糞掃爲二，俗施爲三，亡物爲四。</p><p xml:id="pT40p0360a2214" cb:place="inline">制門三衣
<lb n="0360a23" ed="T"/>制意中，文列十段，義節爲五；初意，《多論》示希
<lb n="0360a24" ed="T"/>有義。三名卽僧伽梨等。尙無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0360004" n="0360004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0360004" n="0360004"/><anchor xml:id="beg0360004" n="0360004"/>北<anchor xml:id="end0360004"/>名，況有實
<lb n="0360a25" ed="T"/>乎！《功德論》中，有二意：一對三時；亦下，二爲障
<lb n="0360a26" ed="T"/>蟲。言三時者，乃是興制之緣，非謂三時不通
<lb n="0360a27" ed="T"/>互著。人多錯會，學者須知。《智論》。聖弟子者，通
<lb n="0360a28" ed="T"/>目凡聖修聖道者。外道裸身，表著空也；白衣
<lb n="0360a29" ed="T"/>重著，表著有也；比丘三事不多不少，表住中
<pb n="0360b" ed="T" xml:id="T40.1805.0360b"/>
<lb n="0360b01" ed="T"/>道，不著空有二邊也。《十誦》中。以外道有著全
<lb n="0360b02" ed="T"/>段白<g ref="#CB00626">㲲</g>，故截以異之。</p><p xml:id="pT40p0360b0209" cb:place="inline">次意中，《雜含》四無量者，
<lb n="0360b03" ed="T"/>卽慈悲喜捨；心遍生境，故稱無量。準下，示名。</p>
<lb n="0360b04" ed="T"/><p xml:id="pT40p0360b0401">三中。《華嚴》三毒，《四分》結使，皆目煩惱。《戒壇圖
<lb n="0360b05" ed="T"/>經》云：五條下衣，斷貪身也；七條中衣，斷瞋口
<lb n="0360b06" ed="T"/>也；大衣上衣，斷癡心也。<note place="inline">卽配三毒及三業也。</note></p><p xml:id="pT40p0360b0618" cb:place="inline">四中，《多論》。初
<lb n="0360b07" ed="T"/>意可解。第二應云：一衣不能有慚愧，三衣能
<lb n="0360b08" ed="T"/>有等。餘三亦然。《疏》解云：由常一衣，染淨通著，
<lb n="0360b09" ed="T"/>慚愧不生；以隨三用各有法式，屛露行護，發
<lb n="0360b10" ed="T"/>生善心故。第三反明三衣則中入聚，疏云：由
<lb n="0360b11" ed="T"/>僧伽梨隨聚方服，生物信故。第四具三衣，則
<lb n="0360b12" ed="T"/>道行生善；疏云：若在道行，反披高揲<note place="inline">準下村外得反披，或
<lb n="0360b13" ed="T"/>揲肩上。</note>；敬護如塔，幽顯懷德故。第五明三衣威
<lb n="0360b14" ed="T"/>儀淨者，疏云：四儀受用，各有所在故。</p><p xml:id="pT40p0360b1415" cb:place="inline">五中。《僧
<lb n="0360b15" ed="T"/>祇》賢聖，通目大小三乘。<g ref="#CB02238">𢡠</g>音志，旗之異名<note place="inline">又通
<lb n="0360b16" ed="T"/>熾試二音</note>，字合作識，卽訓記也。鉢是出家人器者，亦
<lb n="0360b17" ed="T"/>謂表異外道俗流；據在後明，相因引耳。當宗
<lb n="0360b18" ed="T"/>爲寒者，〈衣犍度〉中，佛因夜寒，初中後夜，次第
<lb n="0360b19" ed="T"/>取三衣重著，因制三衣；佛言：當來善男子不
<lb n="0360b20" ed="T"/>忍寒苦，畜三衣足，不得過。外部卽上二論。三
<lb n="0360b21" ed="T"/>世如來並著者，特推極果以顯聖儀，意令服
<lb n="0360b22" ed="T"/>者起勝想故。</p><p xml:id="pT40p0360b2206" cb:place="inline">釋名中。總名者，上中下衣同一
<lb n="0360b23" ed="T"/>號故。《增一》但有梵名，前後所引經律，多號袈
<lb n="0360b24" ed="T"/>裟；眞諦《雜記》云：袈裟是外國三衣都名，名含
<lb n="0360b25" ed="T"/>多義，或名離塵服<note place="inline">斷六塵故</note>，或名消瘦服<note place="inline">割煩惱故</note>，或名
<lb n="0360b26" ed="T"/>蓮華服<note place="inline">離染著故</note>，或名間色服<note place="inline">三如法色成故</note>。注中，初示梵
<lb n="0360b27" ed="T"/>號。從色名者，卽經所謂壞色衣也。下文，卽後
<lb n="0360b28" ed="T"/>引云：此翻不正色染是也。袈裟味者，此示非
<lb n="0360b29" ed="T"/>正衣名；疏云：如六味中，有袈裟味，可是衣也。
<pb n="0360c" ed="T" xml:id="T40.1805.0360c"/>
<lb n="0360c01" ed="T"/>若下，次辨古翻。三十中者，卽蠶綿二毛減六
<lb n="0360c02" ed="T"/>年四戒。</p><p xml:id="pT40p0360c0204" cb:place="inline">別名中，初科，前明製造。應下，列名。欝
<lb n="0360c03" ed="T"/>多羅僧下，脫入衆著三字。</p><p xml:id="pT40p0360c0311" cb:place="inline">次約義翻，引經中。
<lb n="0360c04" ed="T"/>具云《慧上菩薩問大善權經》，有二卷，今引下
<lb n="0360c05" ed="T"/>卷。五條云中著者，最在內故；七條上者，五條
<lb n="0360c06" ed="T"/>上故。問：伽梨最上，何不名者？答：若據二衣，並
<lb n="0360c07" ed="T"/>五條上；但伽梨稀用，從別標名。</p><p xml:id="pT40p0360c0713" cb:place="inline">次科，初標示。
<lb n="0360c08" ed="T"/>大下，列釋三名。雜碎約相。中價約直，在二衣
<lb n="0360c09" ed="T"/>之間。下就著用，最在下故。王宮聚落，生物善
<lb n="0360c10" ed="T"/>故；及說法授戒，亦須著之，示尊相故。入衆語
<lb n="0360c11" ed="T"/>通，謂齊講禮誦諸羯磨事，並著七條。院內卽
<lb n="0360c12" ed="T"/>寺中居房室等，道行謂曠路中行，雜作卽諸
<lb n="0360c13" ed="T"/>作務，並服下衣。</p><p xml:id="pT40p0360c1307" cb:place="inline">三約條分。非出本律；世中相
<lb n="0360c14" ed="T"/>傳，故云律無等。十九十七，趣擧中品，如後
<lb n="0360c15" ed="T"/>細分。</p><p xml:id="pT40p0360c1503" cb:place="inline">四通相中。文擧縵衣爲例。卽如三衣互
<lb n="0360c16" ed="T"/>爲從衣，但是約用加名，不論體相。然雖互通，
<lb n="0360c17" ed="T"/>本制須定；有闕開從，故云非無大分等。</p><p xml:id="pT40p0360c1716" cb:place="inline">三中，
<lb n="0360c18" ed="T"/>《大悲經》。文出第三。初擧破況持，性謂受體。
<lb n="0360c19" ed="T"/>次擧無況有，形謂容儀。無破尙爾，況受持耶！
<lb n="0360c20" ed="T"/>彌勒當來人壽八萬歲時出世，三會說法，度
<lb n="0360c21" ed="T"/>人無量；釋迦遺法弟子，初會先度。縱不得度，
<lb n="0360c22" ed="T"/>乃至千佛最後樓至，釋迦弟子無不度盡，故
<lb n="0360c23" ed="T"/>曰無遺也。樓至經作盧遮，此云啼哭，從悲爲
<lb n="0360c24" ed="T"/>名。</p><p xml:id="pT40p0360c2402" cb:place="inline">《悲華》文出第八。如來因地爲大悲菩薩
<lb n="0360c25" ed="T"/>時，發此願也。五中，初與四滅惡力，初是除業，
<lb n="0360c26" ed="T"/>四卽息諍。餘三生善力，二獲來果，三感現樂，
<lb n="0360c27" ed="T"/>五增長威勢。四中共相違反者，經云：其有
<lb n="0360c28" ed="T"/>衆生不相從順，多饒怨嫉，共相鬪戰；乃至交
<lb n="0360c29" ed="T"/>戰之時，能念袈裟，令彼衆生得悲心軟心無
<pb n="0361a" ed="T" xml:id="T40.1805.0361a"/>
<lb n="0361a01" ed="T"/>怨心等。五云勝他者，彼云：衆生若於鬪戰諍
<lb n="0361a02" ed="T"/>訟，爲護身故，尊重恭敬供養袈裟，常持自隨；
<lb n="0361a03" ed="T"/>令彼衆生所在常勝，無能陵者；縱鬪戰諍訟，
<lb n="0361a04" ed="T"/>安隱解脫等。諒是慚愧人，衣慈悲之服，忽生
<lb n="0361a05" ed="T"/>思念，卽息諍情，故諸比丘深思佛語。或起瞋
<lb n="0361a06" ed="T"/>毒，當自觀身；旣服袈裟，寧無慚恥。若我下，述
<lb n="0361a07" ed="T"/>誠求證。菩薩說是願已。寶藏如來伸金色臂，
<lb n="0361a08" ed="T"/>摩<name role="" type="person">菩薩頂</name>，讚言：善哉善哉，大丈夫，汝所言者，
<lb n="0361a09" ed="T"/>是大珍寶，是大賢善；汝成道已，袈裟能成此
<lb n="0361a10" ed="T"/>五聖功德。</p><p xml:id="pT40p0361a1005" cb:place="inline">《僧祇》。開與禳災，頗彰勝德。禳，汝陽
<lb n="0361a11" ed="T"/>反，除殃也。</p><p xml:id="pT40p0361a1105" cb:place="inline">第二作<anchor xml:id="nkr_note_orig_0361001" n="0361001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0361001" n="0361001"/><anchor xml:id="beg0361001" n="0361001"/>之<anchor xml:id="end0361001"/>方法，求財中。如法者，
<lb n="0361a12" ed="T"/>離下諸過，淸淨財也。謂下，示非法。四邪五邪，
<lb n="0361a13" ed="T"/>如〈僧網〉解。律下，引證。邪命總上四五，激發現
<lb n="0361a14" ed="T"/>相，亦屬五邪，別擧兩相耳。捨墮衣，對上販賣，
<lb n="0361a15" ed="T"/>更兼犯長乞浣等犯。然邪心難識，略爲辨之。
<lb n="0361a16" ed="T"/>如今禮誦講經，或復世俗雜伎，心希他物，通
<lb n="0361a17" ed="T"/>號邪緣；或私畜長財，箱囊盈溢。於己物則一
<lb n="0361a18" ed="T"/>毛不拔，於他施則多積無厭。濫倚此緣，故從
<lb n="0361a19" ed="T"/>他乞。酌情檢事，不淨何疑。負識高流，幸宜改
<lb n="0361a20" ed="T"/>迹。</p><p xml:id="pT40p0361a2002" cb:place="inline">財體中，初科，前示如法。熟緻卽紬絹麻苧
<lb n="0361a21" ed="T"/>熟練厚緻者。然據律文，猶通紬絹。若準《章服
<lb n="0361a22" ed="T"/>儀》、《感通傳》，皆非如法，今略引之。傳中，天人云：
<lb n="0361a23" ed="T"/>佛法東傳六七百載，南北律師曾無此意；安
<lb n="0361a24" ed="T"/>用殺生之財，而爲慈悲之服，師何獨拔此意？
<lb n="0361a25" ed="T"/>祖師答曰：余因讀《智度論》，見佛著麁布伽梨，
<lb n="0361a26" ed="T"/>因懷在心，何得乖此？及聽律後，便見蠶衣臥
<lb n="0361a27" ed="T"/>具，縱得已成，並斬壞塗埵；由此重增景仰。
<lb n="0361a28" ed="T"/>又云：復見西來梵僧，咸著布<g ref="#CB00626">㲲</g>，具問，答云：五
<lb n="0361a29" ed="T"/>天竺國，無著蠶衣，由此興念，著《章服儀》等。義
<pb n="0361b" ed="T" xml:id="T40.1805.0361b"/>
<lb n="0361b01" ed="T"/>淨三藏《內法傳》中，反加誹毀；彼學小乘有部，
<lb n="0361b02" ed="T"/>故多偏執；今宗大乘了義，非彼所知。若下，簡
<lb n="0361b03" ed="T"/>非法。生疎卽今有用生紗生苧蕉葛等物作
<lb n="0361b04" ed="T"/>袈裟，並是非法。文中紗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0361002" n="0361002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0361002" n="0361002"/><anchor xml:id="beg0361002" n="0361002"/>別<anchor xml:id="end0361002"/>生熟俱非，紬卽
<lb n="0361b05" ed="T"/>生者不得。綃，古云：生絲繒也；又云：蜀中出細
<lb n="0361b06" ed="T"/>薄絹名綃，引證三段。《四分》證上綾綺。《僧祇》證
<lb n="0361b07" ed="T"/>上生疎；毛髮樹皮等，並外道服。《五百問》，紬絹
<lb n="0361b08" ed="T"/>等不現身者，雖生而厚，障形不露，故云如法。</p>
<lb n="0361b09" ed="T"/><p xml:id="pT40p0361b0901">引勸中。彼律明此鳥兩翅相去五百五十由
<lb n="0361b10" ed="T"/>旬，以龍爲食；欲取龍時，以翅扇開海水，龍宮
<lb n="0361b11" ed="T"/>卽現；龍怖此故，求片袈裟著宮門上；鳥見生
<lb n="0361b12" ed="T"/>敬，不敢取食。又時有龍取袈裟戴於頭上，尋
<lb n="0361b13" ed="T"/>岸而行，鳥不能害。斯由製造依法，顯有殊功，
<lb n="0361b14" ed="T"/>故引誡之。</p><p xml:id="pT40p0361b1405" cb:place="inline">色如，引文中，初科，上二句簡非。
<lb n="0361b15" ed="T"/>言上色者，總五方正間；靑黃赤白黑，五方正
<lb n="0361b16" ed="T"/>色也；緋紅紫綠磂黃，五方間色也。當下，顯如
<lb n="0361b17" ed="T"/>。<anchor xml:id="beg_38" type="star"/>注<anchor xml:id="end_38"/>中兩句。上句對翻。下句指所出，卽下《多
<lb n="0361b18" ed="T"/>論》翻染是也。言正翻者，顯前臥具等名，皆非
<lb n="0361b19" ed="T"/>正故。《章服儀》云：如經律中，通云壞色，故文
<lb n="0361b20" ed="T"/>云：當以三種靑黑木蘭，隨用一壞，成如法色。
<lb n="0361b21" ed="T"/>又云：不正壞色，唯釋門所懷，別邪正也。明知
<lb n="0361b22" ed="T"/>不正卽袈裟色等。若下，明開。五納，卽五色碎
<lb n="0361b23" ed="T"/>段，重納爲衣；雖是正間，非純色故。《涅槃》下，引
<lb n="0361b24" ed="T"/>證。壞色，卽不正也。</p><p xml:id="pT40p0361b2408" cb:place="inline">廣辨中，《十誦》，初出非色。卽
<lb n="0361b25" ed="T"/>是五正。除納衣，簡所開也。戒下，示如法色。泥
<lb n="0361b26" ed="T"/>卽黑色，棧卽木蘭。</p><p xml:id="pT40p0361b2608" cb:place="inline">《婆論》三節，初明點淨；袈裟
<lb n="0361b27" ed="T"/>下，次示翻名；眞紫下，三簡非色。初中又二，
<lb n="0361b28" ed="T"/>初明五正開作餘衣。三點謂三色點。紺謂
<lb n="0361b29" ed="T"/>靑赤色，卽木蘭異名。得皂下，二別簡正間得
<pb n="0361c" ed="T" xml:id="T40.1805.0361c"/>
<lb n="0361c01" ed="T"/>不之相。皂卽黑色<note place="inline">準應非正</note>。及木蘭皆應法。赤白
<lb n="0361c02" ed="T"/>黃亦得者，謂同靑碧，作衣裏用。翻名，云染卽
<lb n="0361c03" ed="T"/>是正翻；但語通如非，故前<anchor xml:id="beg_39" type="star"/>注<anchor xml:id="end_39"/>中加不正色三
<lb n="0361c04" ed="T"/>字助之，名義方顯。如結愛者，擧例顯義；結愛
<lb n="0361c05" ed="T"/>煩惱，染汚淨心；以色染物，義亦同此。<note place="inline">如墨子見染絲而悲
<lb n="0361c06" ed="T"/>之類。</note>簡非中。眞紫卽紫草染者。蘇方，木名，今時
<lb n="0361c07" ed="T"/>蘇木是也。地黃，謂土黃。柰黃，用柰皮染者。花
<lb n="0361c08" ed="T"/>黃，謂紅花槐花等染。甞考大藏，但有靑黑木
<lb n="0361c09" ed="T"/>蘭三色如法。今時沙門，多尙紫服。按唐紀，則
<lb n="0361c10" ed="T"/>天朝，<anchor xml:id="nkr_note_add_0361c1001" n="0361c1001"/><anchor xml:id="beg0361c1001" n="0361c1001"/>薛<anchor xml:id="end0361c1001"/>懷義亂於宮庭；則天寵用，令參朝議；
<lb n="0361c11" ed="T"/>以僧衣色異，因令服紫袈裟，帶金龜袋；後
<lb n="0361c12" ed="T"/>僞撰《大雲經》，結十僧作疏進上，復賜十僧紫
<lb n="0361c13" ed="T"/>衣龜袋。由此弊源一洩，于今不返。無知俗子，
<lb n="0361c14" ed="T"/>濫跡釋門，不務內修，唯誇外飾。矧乃輒預
<lb n="0361c15" ed="T"/>耆年之上，僣稱大聖之名，國家之所未詳，僧
<lb n="0361c16" ed="T"/>門之所不擧。致使貪婪嗇悋之輩，各逞奢華；
<lb n="0361c17" ed="T"/>少欲淸淨之風，於茲墜滅。且儒宗人倫之敎，
<lb n="0361c18" ed="T"/>則五正爲衣；釋門出世之儀，則正間俱離。故
<lb n="0361c19" ed="T"/>《論語》云：紅紫不以爲褻服。<note place="inline">褻服，私服也；<anchor xml:id="nkr_note_orig_0361003" n="0361003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0361003" n="0361003"/><anchor xml:id="beg0361003" n="0361003"/>決<anchor xml:id="end0361003"/>云：不爲褻服，則公服可知矣。</note>
<lb n="0361c20" ed="T"/>文中子云：君子非黃白不衣，尙非俗禮所許，
<lb n="0361c21" ed="T"/>豈是出世正儀。況律論明文，判爲非法。苟不
<lb n="0361c22" ed="T"/>信受，安則爲之；又學律者，畜不淨財，買非法
<lb n="0361c23" ed="T"/>服；及講至此，目矚相違，遂飾己過以誑後生；
<lb n="0361c24" ed="T"/>便云：律中違王制犯吉，我依王制耳。且《多論》
<lb n="0361c25" ed="T"/>明違王制，乃謂比丘不遵國禁。如今國家束
<lb n="0361c26" ed="T"/>約僧徒，二十出家，係名簿藉；出外執憑帶持禁
<lb n="0361c27" ed="T"/>物，似此等事，有違結犯。何甞禁僧不聽著
<lb n="0361c28" ed="T"/>褐。如此說者，豈唯誹謗正法，抑亦不識王
<lb n="0361c29" ed="T"/>制。《涅槃》所謂，如何此人舌不卷縮；諒有生
<pb n="0362a" ed="T" xml:id="T40.1805.0362a"/>
<lb n="0362a01" ed="T"/>報，故未彰現相耳。</p><p xml:id="pT40p0362a0108" cb:place="inline">《僧祇》，初示染物如非。欝金
<lb n="0362a02" ed="T"/>樹根，可染黃色。紅藍卽紅花。靑染卽藍澱。花
<lb n="0362a03" ed="T"/>色謂班文。聽用下，次明如法。巨摩卽牛糞。西
<lb n="0362a04" ed="T"/>土牛食香草，人所貴之；此方不宜，故不應用。
<lb n="0362a05" ed="T"/>《戒本》下，次明如色名相，初引《戒本》示名。次引
<lb n="0362a06" ed="T"/>廣文顯相。銅靑，謂靑褐，如舊銅色。<note place="inline">今罯成銅靑，乃是正色耳。</note>雜
<lb n="0362a07" ed="T"/>泥，謂以果汁浸於鐵器，遂成黑色；河底緇泥，
<lb n="0362a08" ed="T"/>亦可染黑。木蘭謂果汁者，頗乖色相，故注
<lb n="0362a09" ed="T"/>以會之。此翻律者，此卽本部。姚秦都長安，故
<lb n="0362a10" ed="T"/>云北方。《僧祇》翻在揚都，故云吳地。余下，引親
<lb n="0362a11" ed="T"/>見爲證。可驗《僧祇》翻傳失旨。蜀部卽川中，準
<lb n="0362a12" ed="T"/>知木蘭乃是華語。指《善見》者，卽如次科赤色
<lb n="0362a13" ed="T"/>鮮明是也。</p><p xml:id="pT40p0362a1305" cb:place="inline">斥濫中，初斥用僞經。彼經分五部
<lb n="0362a14" ed="T"/>衣色，謂僧祇著黃，五分著赤，四分著皂，迦
<lb n="0362a15" ed="T"/>葉遺著木蘭，十誦著絳色。<note place="inline">以《僧祇》入五部，本枝不分；又五部中闕婆麁部。</note>
<lb n="0362a16" ed="T"/>此雖指斥，《義鈔》復引，未詳何意。又《舍利弗問
<lb n="0362a17" ed="T"/>經》，僧祇、迦葉遺同上，四分著赤，十誦著皂，
<lb n="0362a18" ed="T"/>五分著靑。然服飾隨時，未必一定；兩經互說，
<lb n="0362a19" ed="T"/>不足致疑；縱用彼文，止是名濫；如諸部靑黑，
<lb n="0362a20" ed="T"/>豈得正色乎！《四分》下，引律論證非。《四分》三色
<lb n="0362a21" ed="T"/>隨壞，《善見》謂爲遭賊，明知五大本非如法。
<lb n="0362a22" ed="T"/><anchor xml:id="beg_3a" type="star"/>注<anchor xml:id="end_3a"/>文兩段，前定色相，以名濫故；後準文決，
<lb n="0362a23" ed="T"/>恐妄執故。</p><p xml:id="pT40p0362a2305" cb:place="inline">結斷中，初指諸敎。純色謂五方正
<lb n="0362a24" ed="T"/>間。必下，示成否。〈隨相〉卽九十新衣戒。</p><p xml:id="pT40p0362a2415" cb:place="inline">定量中，
<lb n="0362a25" ed="T"/>《四分》有通局二量，初示定量。安陀會長七尺
<lb n="0362a26" ed="T"/>二寸，廣三尺六寸，此謂下衣，道行作務，故不
<lb n="0362a27" ed="T"/>宜大。《業疏》云：諸部極小唯《四分》文，出家貧
<lb n="0362a28" ed="T"/>乏，故是常也。餘二衣長九尺，廣五尺四寸。然
<lb n="0362a29" ed="T"/>下，出通量。但云下衣極小，準餘二衣非小明
<pb n="0362b" ed="T" xml:id="T40.1805.0362b"/>
<lb n="0362b01" ed="T"/>矣。然恐身量短長不定，是故三衣俱準通量。
<lb n="0362b02" ed="T"/>言度身者，此有二法。一準《多論》。佛身丈六，衣
<lb n="0362b03" ed="T"/>長丈八，廣丈二。常人半之，衣長九尺，廣六尺。
<lb n="0362b04" ed="T"/><note place="inline">與《四分》小異。</note>據此以算，人身長一尺，則長邊得一尺
<lb n="0362b05" ed="T"/>一寸二分半，廣邊得七寸五分。如是增之，則
<lb n="0362b06" ed="T"/>八尺之人，可著長九廣六之衣也。更增至佛
<lb n="0362b07" ed="T"/>量亦無差。設或身相長短不稱，減成儉約，過
<lb n="0362b08" ed="T"/>須說淨。二準《業疏》。就身裁度。疏云：從肩下
<lb n="0362b09" ed="T"/>地踝上四指以爲衣身，餘分葉相，足可相稱。
<lb n="0362b10" ed="T"/>此謂人身多是長短不定，尠有肥羸；縱有肥
<lb n="0362b11" ed="T"/>羸，不妨服用；是故但出廣量，不明長法。<note place="inline">有云餘分葉相，
<lb n="0362b12" ed="T"/>卽是長量；今謂葉相廣長齊有，何獨長邊。</note>且今時人少至八尺，但取九尺
<lb n="0362b13" ed="T"/>已內，足可相稱；良由袈裟右角，本在左肩；或
<lb n="0362b14" ed="T"/>垂腋下，是故九尺之服，頗宜八尺之身。今則
<lb n="0362b15" ed="T"/>右角前垂，著用乖法；遂使長邊何啻丈二，廣
<lb n="0362b16" ed="T"/>邊不滿五尺。長拕象鼻，動越威儀；習久迷深，
<lb n="0362b17" ed="T"/>何由諫諭。必懷奉法，夫復何言。文中節量等
<lb n="0362b18" ed="T"/>語，本是誡節貪求，令知止足，故云取足而已。
<lb n="0362b19" ed="T"/>今此引用，意顯隨宜，故云準此等。度字入呼，
<lb n="0362b20" ed="T"/>謂裁度也。取字去呼，謂粗略也。</p><p xml:id="pT40p0362b2013" cb:place="inline">引諸文中，初
<lb n="0362b21" ed="T"/>二字躡上通文。亦下一句，生後引用。然《四分》
<lb n="0362b22" ed="T"/>下衣雖云窄小，而諸部中三衣或等，足可準
<lb n="0362b23" ed="T"/>繩。恐見度身，便卽任意廣長無法，故云雖爾
<lb n="0362b24" ed="T"/>等。<note place="inline">今執丈二長衣，便云《律》有通文者，正墮此過。</note>故下，引示諸文，初指二
<lb n="0362b25" ed="T"/>律。《十誦》。上衣長五肘，廣三肘<note place="inline">同上《四分》</note>；下衣長四肘，
<lb n="0362b26" ed="T"/>廣二肘半<note place="inline">長同《四分》，廣加九寸，則四尺五寸。</note>；七條量在上下之
<lb n="0362b27" ed="T"/>間。《僧祇》。三衣各有三品。上者長五肘，廣三肘
<lb n="0362b28" ed="T"/><note place="inline">亦同《四分》</note>；中者長五肘一不舒手<note place="inline">謂五中一肘不舒手量，不滿五肘，準彼論肘舒手
<lb n="0362b29" ed="T"/>量之。</note>，廣三肘一不舒手；下衣長四肘半<note place="inline">八尺一寸</note>，廣
<pb n="0362c" ed="T" xml:id="T40.1805.0362c"/>
<lb n="0362c01" ed="T"/>三肘一不舒手。中下二衣亦各三品，並如上。《婆
<lb n="0362c02" ed="T"/>論》中。三事通有三品。長五廣三<note place="inline">中衣同《四分》</note>；若極大
<lb n="0362c03" ed="T"/>者，長六肘<note place="inline">一丈八寸</note>，廣三肘半<note place="inline">六尺三寸</note>；若極小者，長四肘，
<lb n="0362c04" ed="T"/>廣二肘<anchor xml:id="nkr_note_add_0362c0401" n="0362c0401"/><anchor xml:id="beg0362c0401" n="0362c0401"/>半<anchor xml:id="end0362c0401"/>。上出三品如法。下明過減非法，初
<lb n="0362c05" ed="T"/>判成受。過者可截，減則可續。鉢無此義，故受
<lb n="0362c06" ed="T"/>不成。若過下，判犯。準知今時丈二長衣，旣不
<lb n="0362c07" ed="T"/>說淨，皆犯長罪。<anchor xml:id="beg_3b" type="star"/>注<anchor xml:id="end_3b"/>出受淨前後，以受持外者，
<lb n="0362c08" ed="T"/>屬長物故。<note place="inline">故知法衣之上，連帶長物；今按《尼鈔》，祖師明斷，若過量外，必須淨施。</note></p><p xml:id="pT40p0362c0831" cb:place="inline">《五分》初
<lb n="0362c09" ed="T"/>緣亦依肘量。但隨人用，不能一準，故云不定。
<lb n="0362c10" ed="T"/>佛令隨身，須依《業疏》肩踝爲度。若前諸部，乃
<lb n="0362c11" ed="T"/>據中人八尺揩定；況分三品，適足隨身，故存
<lb n="0362c12" ed="T"/>品量也。上引二量，攝盡機緣；定量則抑彼貪
<lb n="0362c13" ed="T"/>情，通量則被於異報。大論敎意從儉爲先。
<lb n="0362c14" ed="T"/>故《章服儀》云：減量而作，同儉約之儀；過限妄
<lb n="0362c15" ed="T"/>增，有成犯之法。<note place="inline">或容犯長，或制非法。</note>又云：頃載下流，驕奢
<lb n="0362c16" ed="T"/>其度；至論儉狹，未見其人。餘如別說。<note place="inline">有云鈔引通文廢
<lb n="0362c17" ed="T"/>其定量者，此順執情妄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0362001" n="0362001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0362001" n="0362001"/><anchor xml:id="beg0362001" n="0362001"/>排<anchor xml:id="end0362001"/>聖訓。</note>問：必準通文，過量得否？答：若準
<lb n="0362c18" ed="T"/>《多論》，量外說淨，非謂不得。但今著者不行說
<lb n="0362c19" ed="T"/>淨，有犯長過；又復著用有所不便耳。問：今服
<lb n="0362c20" ed="T"/>長衣爲有何過？答：此有多過。一量外犯長提；
<lb n="0362c21" ed="T"/>二著用犯捨衣吉；三長垂肘外，有象鼻相，步
<lb n="0362c22" ed="T"/>步吉羅。儻懼因果，請從正敎。</p><p xml:id="pT40p0362c2212" cb:place="inline">條數中，初科。條
<lb n="0362c23" ed="T"/>卽竪條；五七九至二十五，皆從隻數，故徵所
<lb n="0362c24" ed="T"/>以。如疏、鈔者，《業疏》云：以沙門行慈，仁育爲本，
<lb n="0362c25" ed="T"/>同世陽化，故數非偶。<note place="inline">隻是陽數，能發生故；偶是陰數，能肅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0362002" n="0362002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0362002" n="0362002"/><anchor xml:id="beg0362002" n="0362002"/>發<anchor xml:id="end0362002"/>故。</note>兼指鈔
<lb n="0362c26" ed="T"/>者，應是《義鈔》逸文。</p><p xml:id="pT40p0362c2608" cb:place="inline">多少中，初科。《四分》止十九
<lb n="0362c27" ed="T"/>條，中品之極；《十誦》止十五條，中品之初；皆略
<lb n="0362c28" ed="T"/>上品，故並云若過也。然文非顯了，故引《多論》，
<lb n="0362c29" ed="T"/>具列大衣三位九品。《業疏》云：所以極齊二十
<pb n="0363a" ed="T" xml:id="T40.1805.0363a"/>
<lb n="0363a01" ed="T"/>五條者，欲爲二十五有作福田故。</p><p xml:id="pT40p0363a0114" cb:place="inline">次科，先引
<lb n="0363a02" ed="T"/>律文。〈衣犍度〉云：諸比丘不知當作幾條衣，佛
<lb n="0363a03" ed="T"/>言：應五條，不應六條<note place="inline">下衣</note>；應七條，不應八條<note place="inline">中衣</note>；應
<lb n="0363a04" ed="T"/>九條，不應十條；乃至應十九條，不應二十條
<lb n="0363a05" ed="T"/><note place="inline">大衣</note>。若能過是條數應畜<note place="inline">略上三品</note>。準律本無不字，後
<lb n="0363a06" ed="T"/>人不曉，妄<anchor xml:id="beg_3c" type="star"/>注<anchor xml:id="end_3c"/>於邊；後有知者，不卽削除；於下
<lb n="0363a07" ed="T"/>復<anchor xml:id="beg_3d" type="star"/>注<anchor xml:id="end_3d"/>，點出前非；至後鏤板，不能刊正故也。今
<lb n="0363a08" ed="T"/>下，正斥。無正敎制開者，謂非敎制，復非所開，
<lb n="0363a09" ed="T"/>不足承用。</p><p xml:id="pT40p0363a0905" cb:place="inline">三中。《聖跡記》有二卷，靈裕法師撰。
<lb n="0363a10" ed="T"/>其文但示條相。《智論》明其衣體，故引以成之。
<lb n="0363a11" ed="T"/><note place="inline">今有反求細布，有過絹直；放彼拈此，未善敎意。</note>言大準者，謂九品之衣，隨
<lb n="0363a12" ed="T"/>力所辦，從本須作二十五條；力不足者，次第
<lb n="0363a13" ed="T"/>減降，下至九條；以佛但著下品上衣，故知足
<lb n="0363a14" ed="T"/>以爲準。</p><p xml:id="pT40p0363a1404" cb:place="inline">六中。堤謂橫堤，如田之堤岸。《章服儀》
<lb n="0363a15" ed="T"/>云：條堤之相，事等田疇，如畦貯水而養嘉苗，
<lb n="0363a16" ed="T"/>譬服此衣生功德也；佛令像此，義不徒然。</p><p xml:id="pT40p0363a1617" cb:place="inline">示
<lb n="0363a17" ed="T"/>數中，初科。《四分》定量文如前引。長短如上略
<lb n="0363a18" ed="T"/>示，五條十隔<note place="inline">一長一短</note>，餘二衣準之，應云七條二
<lb n="0363a19" ed="T"/>十一隔<note place="inline">兩長一短</note>，九條二十七隔等，次第增之。據
<lb n="0363a20" ed="T"/>律定量則出二衣，長短唯據五條；文中通擧，
<lb n="0363a21" ed="T"/>須知兩異。</p><p xml:id="pT40p0363a2105" cb:place="inline">次科，初明如法。所以長增至四，短
<lb n="0363a22" ed="T"/>唯局一者，疏云：法服敬田，爲利諸有；表聖增
<lb n="0363a23" ed="T"/>而凡減，喩長多而短少。若下，簡非法。所以成
<lb n="0363a24" ed="T"/>受著用犯者，疏云：著取儀相，用生物善；長短
<lb n="0363a25" ed="T"/>差違，乖慈梵<anchor xml:id="nkr_note_orig_0363001" n="0363001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0363001" n="0363001"/><anchor xml:id="beg0363001" n="0363001"/>行<anchor xml:id="end0363001"/>；隨步越儀，一一結罪。<note place="inline">今時禪衆多作九條，
<lb n="0363a26" ed="T"/>長短不定；或紗或綾，或絣或碧，自號法衣；體色量相，俱乖正制，何法之有。</note></p><p xml:id="pT40p0363a2629" cb:place="inline">割截意中，初
<lb n="0363a27" ed="T"/>徵意。二引釋。《四分》不爲賊剝者，以無所直故。
<lb n="0363a28" ed="T"/>《十誦》異外道者，彼著全段白<g ref="#CB00626">㲲</g>故。引律三賤，
<lb n="0363a29" ed="T"/>正取刀賤，人所棄故。已上諸意，皆託外緣，括
<pb n="0363b" ed="T" xml:id="T40.1805.0363b"/>
<lb n="0363b01" ed="T"/>其所歸，爲破貪結，善巧之旨，其在茲乎！</p><p xml:id="pT40p0363b0116" cb:place="inline">第七
<lb n="0363b02" ed="T"/>明多少中，初文。若據諸律重作，或以布通縵，
<lb n="0363b03" ed="T"/>或兩衣縫合；今準《感通傳》，天人示法，逐相塡
<lb n="0363b04" ed="T"/>之。彼叙天人問云：大衣重作，師比行之。然於
<lb n="0363b05" ed="T"/>葉下乃有三重，豈得然耶？卽問其所作。便執
<lb n="0363b06" ed="T"/>余衣以示之。此葉相者，表於稻田之塍壃也。
<lb n="0363b07" ed="T"/>以割截衣段，就裏刺之，去葉<g ref="#CB00931">𪍿</g>麥已後。此則
<lb n="0363b08" ed="T"/>條內表田，葉上表渠相，豈不然耶！今則通以
<lb n="0363b09" ed="T"/>布縵，一非割截，二又多重。旣非本制，非無著
<lb n="0363b10" ed="T"/>著之失。問：下引《多論》，摘分持行，豈非多衣重
<lb n="0363b11" ed="T"/>沓邪？答：祖師爾前並依論作，垂終感聖，方復
<lb n="0363b12" ed="T"/>改之。故此傳文，決了三藏不明之事；如坐具
<lb n="0363b13" ed="T"/>四增安左臂等，世並行之，何獨疑此。縱欲通
<lb n="0363b14" ed="T"/>縵，準論應得，但非截多重之難，無以通之。問：
<lb n="0363b15" ed="T"/>大衣單作，加受成否？疏云：得成受持，著用得
<lb n="0363b16" ed="T"/>罪。</p><p xml:id="pT40p0363b1602" cb:place="inline">相參中，唯大衣可說，餘非所論。初引論示
<lb n="0363b17" ed="T"/>數。餘下，引律顯制。以新衣止得二重，今多一
<lb n="0363b18" ed="T"/>重，故有犯長也。</p><p xml:id="pT40p0363b1807" cb:place="inline">三中。糞掃棄物，不限多重。</p><p xml:id="pT40p0363b1817" cb:place="inline">摘
<lb n="0363b19" ed="T"/>分中，初明急緣開許。謂衣厚重，不可持行。摘
<lb n="0363b20" ed="T"/>分，謂拆開也。若下，次明死後所屬。論出二解。
<lb n="0363b21" ed="T"/>本界內者，卽留寄處分之；賞看病者，索往死
<lb n="0363b22" ed="T"/>處與之。</p><p xml:id="pT40p0363b2204" cb:place="inline">八中，初科。律中，上二衣，本要割截；若
<lb n="0363b23" ed="T"/>少揲葉<note place="inline">各得一種。</note>，下衣復得襵葉。<note place="inline">更加此一，爲三種。謂作小襵，略分葉相。</note></p><p xml:id="pT40p0363b2329" cb:place="inline">二
<lb n="0363b24" ed="T"/>中，初《僧祇》勸助。恐犯缺衣，故須急竟。續引經
<lb n="0363b25" ed="T"/>示。在聖尙爾，況餘人乎！今時多用女工者。
<lb n="0363b26" ed="T"/>《章服儀》云：今有不肖之夫，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0363002" n="0363002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0363002" n="0363002"/><anchor xml:id="beg0363002" n="0363002"/>倩<anchor xml:id="end0363002"/>纏嗜好。自迷
<lb n="0363b27" ed="T"/>針縷，動必資人。但論刺作之纖媚，不計功價
<lb n="0363b28" ed="T"/>之高下。或有雇縫之直，倍於衣財。履歷孀荒，
<lb n="0363b29" ed="T"/>譏過斯負。通觀誠敎，衣唯自縫；今則反之，罪
<pb n="0363c" ed="T" xml:id="T40.1805.0363c"/>
<lb n="0363c01" ed="T"/>由此起。<note place="inline">準此比丘男子爲之彌善。</note>《四分》下，次明結犯。針工是
<lb n="0363c02" ed="T"/>尼本習，故重於僧。此中且約<anchor xml:id="nkr_note_orig_0363003" n="0363003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0363003" n="0363003"/><anchor xml:id="beg0363003" n="0363003"/>人<anchor xml:id="end0363003"/>衣爲言。準《鼻
<lb n="0363c03" ed="T"/>奈耶》，七條四日成，五條二日成。</p><p xml:id="pT40p0363c0313" cb:place="inline">三中。一端，此
<lb n="0363c04" ed="T"/>間謂之一疋。指作謂指擬欲作而未作也。五
<lb n="0363c05" ed="T"/>肘，謂取長五廣三<anchor xml:id="nkr_note_add_0363c0501" n="0363c0501"/><anchor xml:id="beg0363c0501" n="0363c0501"/>肘<anchor xml:id="end0363c0501"/>體，是法衣量，不須說淨；
<lb n="0363c06" ed="T"/>已外須說。<note place="inline">引此證前，定量彌顯。</note></p><p xml:id="pT40p0363c0613" cb:place="inline">四中，初科，前明轉作三衣。
<lb n="0363c07" ed="T"/>若下，次明製作納衣。</p><p xml:id="pT40p0363c0709" cb:place="inline">《五分》中，初出非法。前四
<lb n="0363c08" ed="T"/>犯吉，後一結蘭。言染作者，謂以別色染爲條
<lb n="0363c09" ed="T"/>葉。縫著謂不却刺，故<anchor xml:id="beg_3e" type="star"/>注<anchor xml:id="end_3e"/>以斥之。襵葉，準彼
<lb n="0363c10" ed="T"/>三衣，俱爲非法；《四分》開下衣，餘二亦非襵。半
<lb n="0363c11" ed="T"/>向上下者，謂開葉相俱須順下，不得逆上。阿
<lb n="0363c12" ed="T"/>難下，次明如法，初敎安條葉。靡猶順也，謂條
<lb n="0363c13" ed="T"/>葉相壓，須順左右。且如七條，兩邊三條，各順
<lb n="0363c14" ed="T"/>左右一向，中間一條，兩壓左右之上，故云兩
<lb n="0363c15" ed="T"/>向順。若下，次明隨物裁製，初引文。若得衣者，
<lb n="0363c16" ed="T"/>或衣財，或已成者。不足，謂作二十五條大衣，
<lb n="0363c17" ed="T"/>財猶少也。次第減降，故兩云乃至。準下，義決。
<lb n="0363c18" ed="T"/>初決文相，二示受法，三引文證。</p><p xml:id="pT40p0363c1813" cb:place="inline">《僧祇》，初示非
<lb n="0363c19" ed="T"/>法。彼云：有比丘對頭縫，佛言：不應對頭縫，應
<lb n="0363c20" ed="T"/>作葉。謂彩畫條葉，直爾縫之；邊緣相屬，故言
<lb n="0363c21" ed="T"/>對頭。應下，敎如法有六，初制割截。極下，二示
<lb n="0363c22" ed="T"/>條葉大小。《業疏》云：今多廣大，澆風扇也。《章服
<lb n="0363c23" ed="T"/>儀》云：如小獷麥，得分畦畔，爲世福田；今則過
<lb n="0363c24" ed="T"/>其正度，故非法服。準須依敎，不應廣闊。不下，
<lb n="0363c25" ed="T"/>三明長短相差。縫下，四明縫刺。宣謂散解。馬
<lb n="0363c26" ed="T"/>齒縫，舊云偷針刺，若馬齒闊。或作鳥足縫，
<lb n="0363c27" ed="T"/>疏云：押葉丁字有三叉相，是也。衣下，五明施
<lb n="0363c28" ed="T"/>緣。疏云：以周緣故，持無速壞。急時如前，謂
<lb n="0363c29" ed="T"/>麁行急竟，後更刺也。借下，六明安紐。卽指離
<pb n="0364a" ed="T" xml:id="T40.1805.0364a"/>
<lb n="0364a01" ed="T"/>衣戒。彼明比丘有緣至他處留宿，暫借俗被
<lb n="0364a02" ed="T"/>受持，作淨安紐等。</p><p xml:id="pT40p0364a0208" cb:place="inline">第五中，初引律示法。<g ref="#CB01358">䩙</g>，胡
<lb n="0364a03" ed="T"/>犬反，鉤也。準下，顯示文意。《業疏》云：逼邊緣四
<lb n="0364a04" ed="T"/>指安鉤，擬反向後八指取紐；以覆左肩，故有
<lb n="0364a05" ed="T"/>遠近也。《章服儀》云：良以用衣右角掩覆左肩；
<lb n="0364a06" ed="T"/>前鉤後紐，收束便易；所以西來聖像，東土靈
<lb n="0364a07" ed="T"/>儀，衣在左肩，無垂肘膝等。<note place="inline">今時垂肘象鼻非法。</note></p><p xml:id="pT40p0364a0719" cb:place="inline">六中，初明
<lb n="0364a08" ed="T"/>制刺。却卽是倒，謂倒針刺。異俗者，彼唯直縫
<lb n="0364a09" ed="T"/>故。防外道者，有比丘直縫衣，爲彼抽線使零
<lb n="0364a10" ed="T"/>脫故。又下，明補衣亦刺。四下，準決本宗。</p><p xml:id="pT40p0364a1016" cb:place="inline">七
<lb n="0364a11" ed="T"/>中，初明揲角。疏云：相助爲力故。又下，次明安
<lb n="0364a12" ed="T"/>紐揲肩。然須揲者，爲障垢膩。疏云：數浣本衣，
<lb n="0364a13" ed="T"/>恐速壞故。</p><p xml:id="pT40p0364a1305" cb:place="inline">八中，初引緣。聚落下，應加犯吉字
<lb n="0364a14" ed="T"/>助釋方顯。鉤欄卽條葉。當字去呼。十下，例開
<lb n="0364a15" ed="T"/>貧乏，上句躡上開文。下二句準例。貧無餘服，
<lb n="0364a16" ed="T"/>糞掃五納安揲分相，入聚無過。</p><p xml:id="pT40p0364a1613" cb:place="inline">三明受持，對
<lb n="0364a17" ed="T"/>首中，用法分二，前示《四分》缺文，初句立制。
<lb n="0364a18" ed="T"/>若下，明再受。疑謂先受後忘，或復失否未了，
<lb n="0364a19" ed="T"/>並令捨已更受明白。昔下，次明古今用別，初
<lb n="0364a20" ed="T"/>引古。<anchor xml:id="beg_3f" type="star"/>注<anchor xml:id="end_3f"/>顯不同之相。彼律約夜分三，內宿
<lb n="0364a21" ed="T"/>初夜成犯；覆罪護夏，約明相犯；離衣犯雖明
<lb n="0364a22" ed="T"/>相，持通夜分。準《戒疏》四句簡之，一明去暗還
<lb n="0364a23" ed="T"/><note place="inline">日未沒去，夜分還界，諸律不犯。</note>，二暗去明還<note place="inline">《僧祇》不犯，通夜會故；《四分、十誦》成犯，隔明相故。</note>，
<lb n="0364a24" ed="T"/>三明去明還<note place="inline">日未沒去，隔明方還，諸部同犯。《僧祇》唯此一句犯。</note>，四暗去暗還
<lb n="0364a25" ed="T"/><note place="inline">諸部非犯</note>。次明今用。<anchor xml:id="beg_40" type="star"/>注<anchor xml:id="end_40"/>示取意，見上次句。</p><p xml:id="pT40p0364a2517" cb:place="inline">分品中。
<lb n="0364a26" ed="T"/>初明大衣。正卽本位之衣，從謂缺於本衣，
<lb n="0364a27" ed="T"/>用別衣當數。正十八品者，割截揲葉，各有九
<lb n="0364a28" ed="T"/>故。從有六者，七條二品<note place="inline">割揲</note>，五條三品<note place="inline">割揲襵</note>，縵衣
<lb n="0364a29" ed="T"/>一品。正從合論，則二十四品；三衣互爲正從，
<pb n="0364b" ed="T" xml:id="T40.1805.0364b"/>
<lb n="0364b01" ed="T"/>各二十四品，總七十二矣。縵通三者，隨用分
<lb n="0364b02" ed="T"/>故；合爲一者，據體同故。《義鈔》缺文，《業疏》具顯。</p>
<lb n="0364b03" ed="T"/><p xml:id="pT40p0364b0301">加下衣中，初句示先後。前下，合有加字。《業疏》
<lb n="0364b04" ed="T"/>云：前令持鉢，後乃持衣，儀相非便。<note place="inline">此斥古也。</note>意以先
<lb n="0364b05" ed="T"/>問內衣，如名加受，便著之也；次受欝多羅，隨
<lb n="0364b06" ed="T"/>上披體；後受伽梨，乍可揲襆。鉢爲第二，衣
<lb n="0364b07" ed="T"/>服旣被，方可手執。坐具第三，最後加持，疊置
<lb n="0364b08" ed="T"/>肩上。<note place="inline">此約三衣鉢具一時加者，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0364001" n="0364001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0364001" n="0364001"/><anchor xml:id="beg0364001" n="0364001"/>不<anchor xml:id="end0364001"/>從著法，以明次第；或不同時，隨緣不定。</note>此下，示品數。</p>
<lb n="0364b09" ed="T"/><p xml:id="pT40p0364b0901">加正衣中，初正加割截。亦下，例通餘二。前段
<lb n="0364b10" ed="T"/><anchor xml:id="beg_41" type="star"/>注<anchor xml:id="end_41"/>中，敎揲葉法；上邊須刺，下邊須開，令同割
<lb n="0364b11" ed="T"/>截；餘同者，卽指上餘詞出《十誦》故。後<anchor xml:id="beg_42" type="star"/>注<anchor xml:id="end_42"/>中，遮
<lb n="0364b12" ed="T"/>非。揲葉尙令倣同割截；今時割截，例皆縫合。
<lb n="0364b13" ed="T"/>時開寸許，古記相傳，謂之明孔；或云明相，又
<lb n="0364b14" ed="T"/>號漏塵；擧世傳訛，于今未省。今按《章服儀》云：
<lb n="0364b15" ed="T"/>裁縫見葉，表其截相；今並縫合，無相可分。<note place="inline">如此明文，
<lb n="0364b16" ed="T"/>人猶執諍，愚之甚矣。</note>是知今時不開葉相，卽同下衆服縵
<lb n="0364b17" ed="T"/>衣耳。</p><p xml:id="pT40p0364b1703" cb:place="inline">從衣中。牒下衣名者，以名是通，隨用分
<lb n="0364b18" ed="T"/>故。牒上衣條數者，由體是定，如實稱故。<note place="inline">有云五條衣受
<lb n="0364b19" ed="T"/>者，非。</note><anchor xml:id="beg_43" type="star"/>注<anchor xml:id="end_43"/>云乃至七條，應云此安陀會七條衣受，
<lb n="0364b20" ed="T"/>兩長一短截割衣持。</p><p xml:id="pT40p0364b2009" cb:place="inline">縵衣<anchor xml:id="beg_44" type="star"/>注<anchor xml:id="end_44"/>中，初點前從
<lb n="0364b21" ed="T"/>法。縵下，正標縵法。</p><p xml:id="pT40p0364b2108" cb:place="inline">上衣<anchor xml:id="beg_45" type="star"/>注<anchor xml:id="end_45"/>中，初句例通揲
<lb n="0364b22" ed="T"/>葉。以下，點詞中若干。</p><p xml:id="pT40p0364b2209" cb:place="inline">結歎中，初文，上句結前。
<lb n="0364b23" ed="T"/>律下，示數。彼律卽《十誦》。恐疑未割以爲衣財，
<lb n="0364b24" ed="T"/>故<anchor xml:id="beg_46" type="star"/>注<anchor xml:id="end_46"/>決之。</p><p xml:id="pT40p0364b2405" cb:place="inline">次科，前引論文。則下，斥非法，前斥
<lb n="0364b25" ed="T"/>白色。如下，次斥四色。人所喜著，故云多有。白
<lb n="0364b26" ed="T"/>色非孝僧不用，故云無多白者。<note place="inline">近時禪者黲色漸淡，則白者又多矣。</note>
<lb n="0364b27" ed="T"/>正言卽指上論。今下，傷歎。苦受猶言堅執也。
<lb n="0364b28" ed="T"/>一生無衣，乖法制故。死負聖責，違敎結犯故。
<lb n="0364b29" ed="T"/>何慮無惡道分，定墮苦趣故。上二句是現業，
<pb n="0364c" ed="T" xml:id="T40.1805.0364c"/>
<lb n="0364c01" ed="T"/>次一句卽來報，下二字歎詞。今時有以布衣
<lb n="0364c02" ed="T"/>爲喪服者，且布衣是如來正制，三乘道標，豈
<lb n="0364c03" ed="T"/>意一朝反成凶服；加以素帶長垂，或復麁麻
<lb n="0364c04" ed="T"/>表異<note place="inline">《五杉集》、《釋氏要覽》、《輔敎編》並謂僧無服制，但布麁爲異</note>；或緇巾纏項，或白
<lb n="0364c05" ed="T"/>布兜頭；鄙俗之風，盛傳于世；法滅之相，果現
<lb n="0364c06" ed="T"/>於茲矣。</p><p xml:id="pT40p0364c0604" cb:place="inline">捨法中。<anchor xml:id="beg_47" type="star"/>注<anchor xml:id="end_47"/>準《僧祇》者，《十誦》缺文故。《注
<lb n="0364c07" ed="T"/>羯磨》云：一說便止。所以前受不取《僧祇》者。以
<lb n="0364c08" ed="T"/>加受爲持，持護旣別，故須取類。捨是棄背，彼
<lb n="0364c09" ed="T"/>此無乖，隨用通得。一時受捨者，謂三衣一倂
<lb n="0364c10" ed="T"/>加也。但得小罪，理應法成。</p><p xml:id="pT40p0364c1011" cb:place="inline">尼法，初科又二，初
<lb n="0364c11" ed="T"/>總示。十下，列法。厥修羅，卽《四分》僧祇支，故云
<lb n="0364c12" ed="T"/>國語不同。《經音義》翻爲掩腋衣，謂覆左腋著
<lb n="0364c13" ed="T"/>帶繫右腋下，長七尺二，廣四尺五。次加覆肩，
<lb n="0364c14" ed="T"/>文略初二句，例上加之。<anchor xml:id="beg_48" type="star"/>注<anchor xml:id="end_48"/>中以上二法，並牒
<lb n="0364c15" ed="T"/>肘量，當時製造多乖本式，故須改張，則事法
<lb n="0364c16" ed="T"/>相稱；故《業疏》云：尼受二衣，覆肩肘量，薄有所
<lb n="0364c17" ed="T"/>承；祇支全改，文雖約量，漸訛變也。準《羯磨》改
<lb n="0364c18" ed="T"/>云：大姉一心念！我比丘尼某甲，此僧祇支如
<lb n="0364c19" ed="T"/>法作，我受持。<note place="inline">覆肩同此。</note>問：此是尼衣，僧開畜不？答：
<lb n="0364c20" ed="T"/>準尼戒中，尼離五衣俱提。僧離二衣犯吉，明
<lb n="0364c21" ed="T"/>知得作百一受持。但尼是制物，僧入聽衣。問：
<lb n="0364c22" ed="T"/>僧得著否？答：準《住法圖贊》，阿難容質姝好，女
<lb n="0364c23" ed="T"/>見生愛，故獨聽之。古來僧徒，亦多著者，故《圖
<lb n="0364c24" ed="T"/>贊》斥云：今時僥倖而妄服者濫矣，是也。問：
<lb n="0364c25" ed="T"/>今僧爲可著不？答：雖有此斥，而不全廢。然西
<lb n="0364c26" ed="T"/>土袒露爲禮，此方服飾成儀。若據方土所尙，
<lb n="0364c27" ed="T"/>不可不著。問：若爾，今學律者，何以不著？答：
<lb n="0364c28" ed="T"/>是人皆著，敦云不著。但世人不識褊衫，卽是
<lb n="0364c29" ed="T"/>祇支覆肩二物，故復於其上重更覆耳；當知
<pb n="0365a" ed="T" xml:id="T40.1805.0365a"/>
<lb n="0365a01" ed="T"/>褊衫右邊，卽是覆肩；但順此方，縫合兩袖，截
<lb n="0365a02" ed="T"/>領開裾，猶存本相，豈不然耶。今有堅執重著
<lb n="0365a03" ed="T"/>者。應須問曰：覆肩本爲露膞，故令覆之；子今
<lb n="0365a04" ed="T"/>內有衫襖，上有褊衫，有何露處，苦欲更覆。有
<lb n="0365a05" ed="T"/>云著之生善者。若爾，是僧須著，何獨新戒！聽
<lb n="0365a06" ed="T"/>律之人，則須生善。餘宗不著，應生不善。況輕
<lb n="0365a07" ed="T"/>紗紫染，儀相囂浮；人興流俗之譏，敎有婬女
<lb n="0365a08" ed="T"/>之責；塵翳釋門，何善之有！又云：律學須著，要
<lb n="0365a09" ed="T"/>分宗途者。且同稱釋氏，稟佛爲師；三學齊修，
<lb n="0365a10" ed="T"/>威儀一制。機緣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0365001" n="0365001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0365001" n="0365001"/><anchor xml:id="beg0365001" n="0365001"/>徵<anchor xml:id="end0365001"/>薄，不可通弘；是故三藏分
<lb n="0365a11" ed="T"/>宗，三師競化。而云服飾標異，未之前聞。但由
<lb n="0365a12" ed="T"/>不學愚癡，任情妄述。聞義不徙，斯妄何窮。</p><p xml:id="pT40p0365a1217" cb:place="inline">顯
<lb n="0365a13" ed="T"/>部別中，《僧祇》，初明制畜不同。若準今宗，不畜
<lb n="0365a14" ed="T"/>二衣俱提。尼下，示祇支制量。彼律一磔長二
<lb n="0365a15" ed="T"/>尺四，則計九尺六，廣四尺八。與前頗異。尼下，
<lb n="0365a16" ed="T"/>總列五衣。同別可見。</p><p xml:id="pT40p0365a1609" cb:place="inline">心念中，《五分》，初示緣。言
<lb n="0365a17" ed="T"/>獨住者，不問村野，但據無人。疏云：但界無人，
<lb n="0365a18" ed="T"/>卽開心念；雖有非數，豈得對首。應下，出法，初
<lb n="0365a19" ed="T"/>示捨法。三說者，且依彼文。準《注羯磨》，亦同一
<lb n="0365a20" ed="T"/>說。然下，次出受法。</p><p xml:id="pT40p0365a2008" cb:place="inline">雜料簡，初門，借衣中。不得
<lb n="0365a21" ed="T"/>捨者，非畜積故。</p><p xml:id="pT40p0365a2107" cb:place="inline">次科。先三衣說淨者，後衣法
<lb n="0365a22" ed="T"/>成，前衣自失，卽入淨故。不捨吉者，違制罪也。</p>
<lb n="0365a23" ed="T"/><p xml:id="pT40p0365a2301">三中《善見》，初示緣開心念。諸下，次辨受法失
<lb n="0365a24" ed="T"/>不。八指內，謂在八指限齊之間；搩手四指亦
<lb n="0365a25" ed="T"/>同。有橫縷者，謂有少絲連綴也。此約穿破明
<lb n="0365a26" ed="T"/>失，下引《多論》據緣斷明失；二論具引，隨意取
<lb n="0365a27" ed="T"/>用；若準《業疏》，唯取後解。疏云：以緣周相在，
<lb n="0365a28" ed="T"/>受持限故。雖中間破，開補治之。若又失受，
<lb n="0365a29" ed="T"/>破非意故，煩累則多。但約緣存，攝緣卽足。
<pb n="0365b" ed="T" xml:id="T40.1805.0365b"/>
<lb n="0365b01" ed="T"/><note place="inline">此出不取《善見》之意。</note></p><p xml:id="pT40p0365b0109" cb:place="inline">四中，初引《善見》。文列七緣，兼上成八。
<lb n="0365b02" ed="T"/>《四分》，初別擧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0365002" n="0365002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0365002" n="0365002"/><anchor xml:id="beg0365002" n="0365002"/>淸<anchor xml:id="end0365002"/>隔。具下，通示四礙。恒懷守
<lb n="0365b03" ed="T"/>護，不失無罪；忽爾遇緣，失法無罪，先慢不攝
<lb n="0365b04" ed="T"/>失法得罪。三斷並見離衣戒，故指如上。《義鈔》
<lb n="0365b05" ed="T"/>無文。疏卽二疏。</p><p xml:id="pT40p0365b0507" cb:place="inline">五中，《多論》，初明不受無離<note place="inline">亦復非長</note>。
<lb n="0365b06" ed="T"/>《善見》離亦犯提，故<anchor xml:id="beg_49" type="star"/>注<anchor xml:id="end_49"/>顯異。若下，次明加受失
<lb n="0365b07" ed="T"/>淨。</p><p xml:id="pT40p0365b0702" cb:place="inline">補治中，初科，《十誦》。乃約刺縫以分持犯。二
<lb n="0365b08" ed="T"/>罪者，不說淨提，不點淨吉。《母論》中，初以未淨，
<lb n="0365b09" ed="T"/>縫已淨者。所依有法，攝能依故。若下，次以已
<lb n="0365b10" ed="T"/>淨縫未淨者。能依有法，染所依故。上明衣和
<lb n="0365b11" ed="T"/>合淨，彼論更有色和合淨，故云通二種也。《羯
<lb n="0365b12" ed="T"/>磨》引云：若色非法，縫著如法者，是名色和合
<lb n="0365b13" ed="T"/>淨，更不須別淨<note place="inline">謂不更點淨也</note>。論文但云縫著，<anchor xml:id="beg_4a" type="star"/>注<anchor xml:id="end_4a"/>令
<lb n="0365b14" ed="T"/>準上《十誦》通之。</p><p xml:id="pT40p0365b1407" cb:place="inline">次科，《善見》中二，初明補治不
<lb n="0365b15" ed="T"/>失。欲破卽補者，彼論穿破卽失受故。<anchor xml:id="beg_4b" type="star"/>注<anchor xml:id="end_4b"/>中，若
<lb n="0365b16" ed="T"/>準《多論》，義須重加；言隨情者，任便取用。準前
<lb n="0365b17" ed="T"/>疏意，須從《<anchor xml:id="nkr_note_orig_0365003" n="0365003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0365003" n="0365003"/><anchor xml:id="beg0365003" n="0365003"/>若<anchor xml:id="end0365003"/>論》。若浣下，次約色明不失。增色，
<lb n="0365b18" ed="T"/>謂洗已鮮澤也；脫，退也；上，加也。</p><p xml:id="pT40p0365b1813" cb:place="inline">《五分》中。複線
<lb n="0365b19" ed="T"/>謂雙索者，下云重線亦同。文開直縫，於義非
<lb n="0365b20" ed="T"/>便，故須<anchor xml:id="beg_4c" type="star"/>注<anchor xml:id="end_4c"/>顯。</p><p xml:id="pT40p0365b2006" cb:place="inline">《四分》中，初引示。律下，準決，初
<lb n="0365b21" ed="T"/>示律意。言律令者，卽躡上文，但非明顯。故令
<lb n="0365b22" ed="T"/>同論，卽前所引欲破未穿文也。多下，次定失
<lb n="0365b23" ed="T"/>否，初擧論。此下，決判。上句點《多論》，下句存
<lb n="0365b24" ed="T"/>《善見》。</p><p xml:id="pT40p0365b2403" cb:place="inline">三中。赭音者，赤土也。絣，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0365004" n="0365004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0365004" n="0365004"/><anchor xml:id="beg0365004" n="0365004"/>此<anchor xml:id="end0365004"/>萌反，振繩墨
<lb n="0365b25" ed="T"/>也。</p><p xml:id="pT40p0365b2502" cb:place="inline">四中。幽顯俱訶者，乖威儀故。《涅槃》亦云：衣
<lb n="0365b26" ed="T"/>服不淨，法滅之相。今時有人故著弊衣，妄稱
<lb n="0365b27" ed="T"/>道者；內無慚恥，外失威儀；汚辱吾門，何道之
<lb n="0365b28" ed="T"/>有！</p><p xml:id="pT40p0365b2802" cb:place="inline">大門第三。言受用者，謂服著也。擎擧，謂持
<lb n="0365b29" ed="T"/>行也。</p><p xml:id="pT40p0365b2903" cb:place="inline">敬護中，《十誦》，初通明三衣敬護之心。
<pb n="0365c" ed="T" xml:id="T40.1805.0365c"/>
<lb n="0365c01" ed="T"/>著下，別示大衣著用方法有四，初制作務；不
<lb n="0365c02" ed="T"/>得脚躡下，次制汚觸；若入下，三明入聚；若逢
<lb n="0365c03" ed="T"/>下，四明過避。摙，力展反，謂擔運也。坐具謂床
<lb n="0365c04" ed="T"/>凳坐耨等。<note place="inline">昔人謂或著大衣，不得敷尼師壇，迷名故也。</note>《壇經》：明阿難結集
<lb n="0365c05" ed="T"/>時，迦葉尊者披僧伽梨，捉尼師壇，至阿難前；
<lb n="0365c06" ed="T"/>敷尼師壇禮阿難等，斯爲明據，幸無疑焉。
<lb n="0365c07" ed="T"/>曳謂拕曳。上風避者，恐塵坌故。泥棘謂泥塗
<lb n="0365c08" ed="T"/>棘刺。《治禪病經》，卽明大衣不許作務。<note place="inline">此經開懺重苦役，觀
<lb n="0365c09" ed="T"/>像卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0365005" n="0365005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0365005" n="0365005"/><anchor xml:id="beg0365005" n="0365005"/>北<anchor xml:id="end0365005"/>敎中取相懺也。</note></p><p xml:id="pT40p0365c0910" cb:place="inline">二中，初引諸文。多擧鳥羽以喩常
<lb n="0365c10" ed="T"/>隨。《四分》行知時等者，謂出處合宜也。翮，胡革
<lb n="0365c11" ed="T"/>反，鳥翼也。諸下，結勸。今時希有護宿，何況
<lb n="0365c12" ed="T"/>常隨，多有畢生身無法服。是則末世護宿，猶
<lb n="0365c13" ed="T"/>爲勝矣；但內無淨信，慢法輕衣。眞出家兒，願
<lb n="0365c14" ed="T"/>遵聖訓。問：必不隨身，無有何過？答：如上十、
<lb n="0365c15" ed="T"/>祇，並云犯罪，應得吉羅。</p><p xml:id="pT40p0365c1510" cb:place="inline">三中，初科，前引二文
<lb n="0365c16" ed="T"/>明開。《了論》著一卽五條，披一卽七條，留一卽
<lb n="0365c17" ed="T"/>大衣。《四分》，疑怖者，疑有恐怖故。入聚下，次引
<lb n="0365c18" ed="T"/>三文以明制法。今入聚不著，步步違制。</p><p xml:id="pT40p0365c1816" cb:place="inline">次科，
<lb n="0365c19" ed="T"/>《僧祇》，初明脫著法；因下，二明帶紐；披下，三
<lb n="0365c20" ed="T"/>明齊整。初文又二，前明著三衣法，後明著
<lb n="0365c21" ed="T"/>內衣。初中上三句總示三衣。彼明比丘畜二
<lb n="0365c22" ed="T"/>副三衣，一副入聚落著<note place="inline">卽受持新好者</note>，一副在寺內著
<lb n="0365c23" ed="T"/><note place="inline">長衣故者</note>，是以三衣並有入聚落衣及園中衣。不
<lb n="0365c24" ed="T"/>得下，別示大衣，初明入聚脫舊著新法。園中
<lb n="0365c25" ed="T"/>衣，卽寺內所著大衣也。<note place="inline">僧伽藍翻衆園，寺院通號，從本須達買園爲名。</note>自近，
<lb n="0365c26" ed="T"/>自猶在也。從下，次明出聚脫新著舊法。出彼
<lb n="0365c27" ed="T"/>第三十五卷。彼具明大衣已，餘二衣準同，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0365006" n="0365006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0365006" n="0365006"/><anchor xml:id="beg0365006" n="0365006"/>令<anchor xml:id="end0365006"/>
<lb n="0365c28" ed="T"/>文略之。<anchor xml:id="beg_4d" type="star"/>注<anchor xml:id="end_4d"/>字釋疑，恐將園中衣爲五條故。
<lb n="0365c29" ed="T"/><note place="inline">古記反作五條釋之，或云移<anchor xml:id="beg_4e" type="star"/>注<anchor xml:id="end_4e"/>於聚落衣下，或云梨合作藍，釋上園中字；如是妄說，皆由不尋本文。</note>後內
<pb n="0366a" ed="T" xml:id="T40.1805.0366a"/>
<lb n="0366a01" ed="T"/>衣中，出入二事，亦同上說；文中，初遮非法。前
<lb n="0366a02" ed="T"/>制出入，先求後脫，後制重著抽挽。應下，示如
<lb n="0366a03" ed="T"/>法。<note place="inline">古無解者，故此曲示。</note>帶紐行者，準似鈎紐，不綴衣上，未
<lb n="0366a04" ed="T"/>詳西土如何用之。</p><p xml:id="pT40p0366a0408" cb:place="inline">四中。謂五條身著，七條敷
<lb n="0366a05" ed="T"/>床上，大衣作枕，故云臥七條中。今恐損汚，但
<lb n="0366a06" ed="T"/>著五條臥坐具上；七條大衣，襵揲頭所。</p><p xml:id="pT40p0366a0616" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0366001" n="0366001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0366001" n="0366001"/><anchor xml:id="beg0366001" n="0366001"/>云<anchor xml:id="end0366001"/>中。
<lb n="0366a07" ed="T"/>如是重重者，應云：不著祇支，不得著安陀會
<lb n="0366a08" ed="T"/>等。注云重著，亦觀時緣，非謂常爾。</p><p xml:id="pT40p0366a0814" cb:place="inline">六中，《五分》，
<lb n="0366a09" ed="T"/>前明反著，初緣起。世尊下，立制。若出下，開緣。
<lb n="0366a10" ed="T"/>若衣下，後明倒著。《四分》，大同。故略不引。</p><p xml:id="pT40p0366a1016" cb:place="inline">七中。
<lb n="0366a11" ed="T"/>引《經》示褊袒通肩之意。律中，佛上座前方袒，
<lb n="0366a12" ed="T"/>可驗餘時通披。經中未詳何經，謂對佛僧不
<lb n="0366a13" ed="T"/>恭敬故。</p><p xml:id="pT40p0366a1304" cb:place="inline">八中，初明遇難暫開不著。準知無難
<lb n="0366a14" ed="T"/>不暫離身。彼有四事，到彼國不著，如文所列，
<lb n="0366a15" ed="T"/>但略去標數耳。若下，制敬護。</p><p xml:id="pT40p0366a1512" cb:place="inline">九中。不禮皆據
<lb n="0366a16" ed="T"/>對別，不約對僧。<anchor xml:id="beg_4f" type="star"/>注<anchor xml:id="end_4f"/>出所以。敬處尊者，卽指大
<lb n="0366a17" ed="T"/>衣。恐彼不知，故須陳意；應云：某甲身著大衣，
<lb n="0366a18" ed="T"/>不得設禮。</p><p xml:id="pT40p0366a1805" cb:place="inline">十中。初明著時或對佛僧，不得向
<lb n="0366a19" ed="T"/>背；理應側身，要須屛處。口銜手奮，恐汚損故。
<lb n="0366a20" ed="T"/>《毘柰耶》中<anchor xml:id="beg_50" type="star"/>注<anchor xml:id="end_50"/>云象鼻，卽犯衆學不齊整戒。文
<lb n="0366a21" ed="T"/>注顯然，今皆垂肘，豈知步步越儀犯吉。今準
<lb n="0366a22" ed="T"/>《感通傳》，天人所示，凡經四制。世多迷執，略爲
<lb n="0366a23" ed="T"/>引之。彼云：元佛初度五人，爰及迦葉兄弟，並
<lb n="0366a24" ed="T"/>制袈裟左臂，坐具在袈裟下；西土王臣，皆披
<lb n="0366a25" ed="T"/>白<g ref="#CB00626">㲲</g>，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0366002" n="0366002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0366002" n="0366002"/><anchor xml:id="beg0366002" n="0366002"/>搭<anchor xml:id="end0366002"/>左肩上，故佛制衣角居臂異俗。<note place="inline">此一制也。</note>
<lb n="0366a26" ed="T"/>後徒侶漸多，年少比丘儀容端美，入城乞食，多
<lb n="0366a27" ed="T"/>爲女愛，由是制衣角在肩後；爲風飄，聽以尼
<lb n="0366a28" ed="T"/>師壇鎭之。<note place="inline">此二制也。</note>後有比丘爲外道難言，袈裟旣
<lb n="0366a29" ed="T"/>爲可貴，有大威靈，豈得以所坐之布而居其
<pb n="0366b" ed="T" xml:id="T40.1805.0366b"/>
<lb n="0366b01" ed="T"/>上；比丘不能答，以事白佛；由此佛制還以衣
<lb n="0366b02" ed="T"/>角居于左臂，坐具還在衣下。<note place="inline">此三制也。</note>於後比丘著
<lb n="0366b03" ed="T"/>衣不齊整，外道譏言狀如婬女，猶如象鼻；由
<lb n="0366b04" ed="T"/>此始制上安鉤紐，令以衣角達于左臂<note place="inline">達卽到也</note>；置
<lb n="0366b05" ed="T"/>於腋下，不得令垂，如上過也。<note place="inline">今須準此，乍可<anchor xml:id="nkr_note_orig_0366003" n="0366003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0366003" n="0366003"/><anchor xml:id="beg0366003" n="0366003"/>排<anchor xml:id="end0366003"/>著左肩；若垂臂肘，定判
<lb n="0366b06" ed="T"/>非法，步步結罪。舊云：今在左臂爲正，但不得垂尖角者。非也。</note></p><p xml:id="pT40p0366b0624" cb:place="inline">十一中，《五百問》三段，
<lb n="0366b07" ed="T"/>初明互著。無中衣者，謂闕七條。大衣本非入
<lb n="0366b08" ed="T"/>衆，闕故開之。小衣卽五條淨者，亦開入衆。準
<lb n="0366b09" ed="T"/>此若闕大衣，下二應開入聚；若闕下衣，大
<lb n="0366b10" ed="T"/>衣不許作務，七條應得。<anchor xml:id="beg_51" type="star"/>注<anchor xml:id="end_51"/>中，以道行中多著
<lb n="0366b11" ed="T"/>下衣，或有見塔而設禮者，論中無衣暫開，故
<lb n="0366b12" ed="T"/>知常途不許。今時入塔禮誦，多不易衣；薰觸
<lb n="0366b13" ed="T"/>靈儀，更增慢業，識者誡之。次明受食。制須法
<lb n="0366b14" ed="T"/>衣。三明借衣。制須在界。下引《十誦》。決上論文，
<lb n="0366b15" ed="T"/>似制三衣重著受食，或局受持。袈裟語通，隨
<lb n="0366b16" ed="T"/>著一事；或復餘長，皆無有過。言得罪者，準犯
<lb n="0366b17" ed="T"/>吉羅。<note place="inline">準此判犯不用前論。</note></p><p xml:id="pT40p0366b1711" cb:place="inline">十二中。《五分、僧祇》，並謂法隨人
<lb n="0366b18" ed="T"/>勝；《雜含》顯著故得道，《賢愚》明敬故成佛。《雜含》
<lb n="0366b19" ed="T"/>云：此女有七子，六子相續命終，念子發狂；裸
<lb n="0366b20" ed="T"/>形被髮至佛所，遂得本心；慚愧蹲坐，佛令阿
<lb n="0366b21" ed="T"/>難取欝多羅僧與著已，爲說法生信；後第七
<lb n="0366b22" ed="T"/>子又終，都不悲泣；化夫與己投佛出家，得阿
<lb n="0366b23" ed="T"/>羅漢。《賢愚》云：有一師子名堅誓，軀體金色，不
<lb n="0366b24" ed="T"/>害群生；時獵師剃髮著袈裟，內佩弓箭，見彼
<lb n="0366b25" ed="T"/>師子，念言：我今大利，取皮上王。時師子睡，獵
<lb n="0366b26" ed="T"/>師以毒箭射之；師子驚覺，卽欲馳害；見著袈
<lb n="0366b27" ed="T"/>裟，念言：此人不久必得解脫，遂忍毒而死；乃
<lb n="0366b28" ed="T"/>至佛言：師子者，我身是，獵師者提婆是。</p><p xml:id="pT40p0366b2816" cb:place="inline">二攝
<lb n="0366b29" ed="T"/>衣界中。持衣約處以明離護，處雖多種，總歸
<pb n="0366c" ed="T" xml:id="T40.1805.0366c"/>
<lb n="0366c01" ed="T"/>有二。一者依自然護衣，本宗他部共十五相，
<lb n="0366c02" ed="T"/>攝處斯盡；如前三十離衣戒辨。二依作法攝
<lb n="0366c03" ed="T"/>衣，唯有一種，卽今所明。古今廢立，委在《業疏･諸
<lb n="0366c04" ed="T"/>界篇》中；今此直示正義。指如別疏，《義鈔》無文。</p>
<lb n="0366c05" ed="T"/><p xml:id="pT40p0366c0501">次料揀須否中，初總標。若下，別示；前明無藍
<lb n="0366c06" ed="T"/>須結，初示相判定。由本不結，但隨住舍，難護
<lb n="0366c07" ed="T"/>易離；今若結之，遍界通護，故結有益。<note place="inline">《注羯磨》作界寬藍狹，與
<lb n="0366c08" ed="T"/>此事別義同，故知須結，則通兩相。</note>謂下，出不結之患。僧院卽上住
<lb n="0366c09" ed="T"/>舍。勢分內者，一切自然衣界之外，各有十三步
<lb n="0366c10" ed="T"/>勢分。二下，次明餘二不須。藍界等者，尙不須
<lb n="0366c11" ed="T"/>結；況界小乎！借令大界出藍十三步許，結亦
<lb n="0366c12" ed="T"/>徒然。結竟下，示加結之過；二相俱有，院外失
<lb n="0366c13" ed="T"/>衣；界小於藍，院內亦失。</p><p xml:id="pT40p0366c1310" cb:place="inline">立法中，初科，上二句
<lb n="0366c14" ed="T"/>標古法，上句通示諸家。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0366004" n="0366004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0366004" n="0366004"/><anchor xml:id="beg0366004" n="0366004"/>比<anchor xml:id="end0366004"/>由羯磨文牒除
<lb n="0366c15" ed="T"/>村，故生異執。準疏凡有二解。初師云：有村須
<lb n="0366c16" ed="T"/>除，無村不須，何得雷同俱須除也。<note place="inline">此依《曇諦羯磨》，彼<anchor xml:id="beg_52" type="star"/>注<anchor xml:id="end_52"/>
<lb n="0366c17" ed="T"/>云：有村除村，無村不須唱除村。</note>第二師云：有村結者，現除懸不結；
<lb n="0366c18" ed="T"/>後村移出，不合攝衣<note place="inline">由本有村牒除，則村處無法；故云不結，彼謂除村體故。</note>；無
<lb n="0366c19" ed="T"/>村結者，現結懸除；村來不攝，村去還會<note place="inline">本無村結，遍界有法，
<lb n="0366c20" ed="T"/>但村來爲礙耳。</note>。下句別指初解。彼謂除體據現無村，則
<lb n="0366c21" ed="T"/>於羯磨詞中，除去除村等語，故云無村結法。<note place="inline">舊記
<lb n="0366c22" ed="T"/>妄出古解，全乖疏文。</note>今下，立今義分三，初通立，上二句明結
<lb n="0366c23" ed="T"/>法俱通。下一句明牒除所以。若下，二別顯。現
<lb n="0366c24" ed="T"/>謂卽今，懸謂擬後。羯磨緣云結不失衣界，此
<lb n="0366c25" ed="T"/>卽結也；除村村外，卽是除也。有村卽除，故云
<lb n="0366c26" ed="T"/>現除；然其村處雖不攝衣，不妨通結擬後村
<lb n="0366c27" ed="T"/>去，故云懸結<note place="inline">卽異古師懸不結也</note>。無村卽遍，故云現結；雖
<lb n="0366c28" ed="T"/>現無村，擬後村至，不得通攝，故云懸除。<anchor xml:id="beg_53" type="star"/>注<anchor xml:id="end_53"/>釋
<lb n="0366c29" ed="T"/>可見。下<anchor xml:id="beg_54" type="star"/>注<anchor xml:id="end_54"/>村有二字寫倒。以下，三雙釋，上
<pb n="0367a" ed="T" xml:id="T40.1805.0367a"/>
<lb n="0367a01" ed="T"/>句明結遍。以雖有村，不礙法故。直下，顯除通。
<lb n="0367a02" ed="T"/>以除緣難，不除體故。</p><p xml:id="pT40p0367a0209" cb:place="inline">次科，初句結斷。一者理
<lb n="0367a03" ed="T"/>通，如上所述；二者有據，如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0367001" n="0367001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0367001" n="0367001"/><anchor xml:id="beg0367001" n="0367001"/>除<anchor xml:id="end0367001"/>所引。不存舊解，
<lb n="0367a04" ed="T"/>故云定義。《五分》下，證有無通結。《十誦、多論》並
<lb n="0367a05" ed="T"/>同，故云等也。《五分》云：若本無村，結不失衣界
<lb n="0367a06" ed="T"/>竟，村後入者，不須更結，先已結故。<note place="inline">謂村去後仍前攝衣。</note>若本
<lb n="0367a07" ed="T"/>有村，結衣界已，村移出界，卽此空處有不失
<lb n="0367a08" ed="T"/>衣界。是非旣顯，猶恐執迷，故云任情量取；量
<lb n="0367a09" ed="T"/>謂評量。薩下，證除緣礙，初引《多論》五義。初云
<lb n="0367a10" ed="T"/>聚落不定，謂遷徙散落，不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0367002" n="0367002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0367002" n="0367002"/><anchor xml:id="beg0367002" n="0367002"/>上<anchor xml:id="end0367002"/>一處；衣界定者，
<lb n="0367a11" ed="T"/>謂作法自然，分齊不可亂故。次義如《四分》緣
<lb n="0367a12" ed="T"/>起。三除諍者，或入聚會衣，容生忌故。四護梵
<lb n="0367a13" ed="T"/>行，等取第五爲除嫌疑，此二可解。次引本制
<lb n="0367a14" ed="T"/>緣。律因比丘置衣在村，脫著時形露；以事白
<lb n="0367a15" ed="T"/>佛，因制除村。</p><p xml:id="pT40p0367a1506" cb:place="inline">加結中。除村謂村界分齊，村外
<lb n="0367a16" ed="T"/>界卽村外勢分。</p><p xml:id="pT40p0367a1607" cb:place="inline">解法。<anchor xml:id="beg_55" type="star"/>注<anchor xml:id="end_55"/>中，初引本律，次第解
<lb n="0367a17" ed="T"/>者。疏云：法儀倫式，前後有據，不可亂也。以結
<lb n="0367a18" ed="T"/>時先僧次衣後食，解則反之爲次。後引《十誦》
<lb n="0367a19" ed="T"/>明隨失者。疏云：衣法假本，本失末亡；而非正
<lb n="0367a20" ed="T"/>則，亂倫獲罪。<note place="inline">倫卽次也，亂次犯吉。</note><anchor xml:id="nkr_note_orig_0367003" n="0367003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0367003" n="0367003"/><anchor type="circle"/></p><p xml:id="pT40p0367a2014" cb:place="inline"><anchor type="circle"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0367004" n="0367004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0367004" n="0367004"/>坐具中。梵云尼師
<lb n="0367a21" ed="T"/>壇，此翻隨坐衣。</p><p xml:id="pT40p0367a2107" cb:place="inline">制意中，初顯意。爲身者，恐坐
<lb n="0367a22" ed="T"/>地上有所損故；次爲衣者，恐無所籍，三衣易
<lb n="0367a23" ed="T"/>壞故；爲臥具者，恐身不淨，汚僧床榻故。長下，
<lb n="0367a24" ed="T"/>示量。<anchor xml:id="beg_56" type="star"/>注<anchor xml:id="end_56"/>中，前示正體。應法謂合字書。若準
<lb n="0367a25" ed="T"/>《戒疏》，從石爲正，卽訓張也。足下，點非。佛一搩
<lb n="0367a26" ed="T"/>長二尺，二搩卽四尺，廣搩半卽三尺，是本制
<lb n="0367a27" ed="T"/>量。更增者，律因<name role="" type="person">迦留陀夷</name>身大，對佛說之，卽
<lb n="0367a28" ed="T"/>聽廣長各增半搩。《戒疏》云：更增者，開緣也；還
<lb n="0367a29" ed="T"/>從本制，限外別開。<note place="inline">謂從本制量限，外增之。</note></p><p xml:id="pT40p0367a2917" cb:place="inline">定搩量中，初指諸
<pb n="0367b" ed="T" xml:id="T40.1805.0367b"/>
<lb n="0367b01" ed="T"/>部不定。具如〈隨相〉無主房中。此但撮略彼文，
<lb n="0367b02" ed="T"/>對之可見。今下，示今所取。周尺一尺二寸，爲
<lb n="0367b03" ed="T"/>唐一尺，七寸二分爲六寸；所餘八分，爲唐七
<lb n="0367b04" ed="T"/>分不啻，故云強也。唐令及五六種尺等，並如
<lb n="0367b05" ed="T"/>〈釋相〉房戒委辨。</p><p xml:id="pT40p0367b0507" cb:place="inline">次科，《十誦、伽論》。新故重數，制
<lb n="0367b06" ed="T"/>同三衣。《僧祇》。厭課謂不已而爲。欽跋羅，毛氈
<lb n="0367b07" ed="T"/>之類，麁厚故不可複。屈頭，謂轉尺頭也。縮量，
<lb n="0367b08" ed="T"/>謂不預桄張也。水洒，意令退縮也。《鼻柰耶》。亂
<lb n="0367b09" ed="T"/>謂參亂，卽《四分》云，爲壞色故。不揲則已；已，止
<lb n="0367b10" ed="T"/>也，謂揲不揲兩皆得耳。《四分》。疊兩重者，謂得
<lb n="0367b11" ed="T"/>過量者，襵而刺之。<anchor xml:id="beg_57" type="star"/>注<anchor xml:id="end_57"/>意可見。</p><p xml:id="pT40p0367b1112" cb:place="inline">三中，《十誦》。不
<lb n="0367b12" ed="T"/>得單者，本爲籍身，制必厚重。離宿吉者，一物
<lb n="0367b13" ed="T"/>常隨，離希非重。《伽論》。非佛制者，謂捨墮中無
<lb n="0367b14" ed="T"/>此戒故。不應但吉，亦不失受。</p><p xml:id="pT40p0367b1412" cb:place="inline">四中，初科三段；
<lb n="0367b15" ed="T"/>《僧祇》明增量，初示增法。二三重者，並隨本物。
<lb n="0367b16" ed="T"/>對頭謂兩緣相鬪。下制限量，止得一尺。互過
<lb n="0367b17" ed="T"/>減者，長過廣減，廣過長減，俱過可知，俱減無
<lb n="0367b18" ed="T"/>過。諸下，通指餘部增法皆同。</p><p xml:id="pT40p0367b1812" cb:place="inline">次科三段，初引
<lb n="0367b19" ed="T"/>緣示妄。以佛滅百年，毘舍離國跋闍子比丘
<lb n="0367b20" ed="T"/>擅行十事；有耶舍伽那子比丘，向諸俗衆說
<lb n="0367b21" ed="T"/>爲非法；跋闍子言：汝先罵僧，見罪否？伽那答
<lb n="0367b22" ed="T"/>言：我不罵僧；跋闍與衆便與作擧，伽那乃求
<lb n="0367b23" ed="T"/>離婆多爲伴；遍閻浮境，集七百羅漢，同會證
<lb n="0367b24" ed="T"/>定，重集法藏，故以爲名。畜不截坐具，卽十事
<lb n="0367b25" ed="T"/>之一。準下，次約義顯非，上二句牒彼所執。益
<lb n="0367b26" ed="T"/>縷卽是增量；《十誦戒本》名爲益縷，謂加縷線
<lb n="0367b27" ed="T"/>從邊織增故。彼謂但取增量之相，不須截斷。
<lb n="0367b28" ed="T"/>下三句彰其非理。九十中制過量犯提；今旣
<lb n="0367b29" ed="T"/>不截，正犯過量；引彼質此，頗彰非法。注十事
<pb n="0367c" ed="T" xml:id="T40.1805.0367c"/>
<lb n="0367c01" ed="T"/>者。古記錯引，妄釋非一，今盡依律正文具引
<lb n="0367c02" ed="T"/>示之。一應兩指抄食<note place="inline">謂足食已，捨威儀不作餘食法，得二指抄食。</note>，二得
<lb n="0367c03" ed="T"/>聚落間<note place="inline">足食已，不作餘食法，兩村中間得食。</note>，三得寺內<note place="inline">在寺內得別衆羯磨</note>，四
<lb n="0367c04" ed="T"/>後聽可<note place="inline">界內別衆羯磨已聽可，謂後與欲。</note>，五常法<note place="inline">彼謂比丘作事，當觀三藏法律；若不觀
<lb n="0367c05" ed="T"/>法律，違反於法，已作未作，皆不應作；若觀法律不違本法，已作未作，應作；如儉開<anchor xml:id="nkr_note_orig_0367005" n="0367005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0367005" n="0367005"/><anchor xml:id="beg0367005" n="0367005"/>入<anchor xml:id="end0367005"/>事，不違法律，亦得常開，故云
<lb n="0367c06" ed="T"/>常法。</note>，六得和<note place="inline">足食已，捨威儀，以酥<anchor xml:id="nkr_note_orig_0367006" n="0367006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0367006" n="0367006"/><anchor xml:id="beg0367006" n="0367006"/>曲<anchor xml:id="end0367006"/>生酥蜜石蜜酪和一處食。</note>，七得與鹽共
<lb n="0367c07" ed="T"/>宿<note place="inline">得用其宿鹽著食中食</note>，八得飮闍樓羅酒<note place="inline">諸果釀酒</note>，九得畜不
<lb n="0367c08" ed="T"/>割截坐具<note place="inline">卽今所引</note>，十得受金銀<note place="inline">比丘得自受畜，彼謂十事是淸淨法，是佛所
<lb n="0367c09" ed="T"/>聽，說以化人，因重結集。</note>。此下，斥世妄行。彼時已斷，故云
<lb n="0367c10" ed="T"/>久廢。《十誦》下，三據文定犯。《十誦》，不益縷淨者，
<lb n="0367c11" ed="T"/>卽跋闍子計爲淸淨故。下引犯相，決上非法；
<lb n="0367c12" ed="T"/>《伽論》卽解《十誦》。<anchor xml:id="beg_58" type="star"/>注<anchor xml:id="end_58"/>中判犯，並犯九十過量戒
<lb n="0367c13" ed="T"/>故。<note place="inline">今時統絹爲底面上裁增，並犯過量，義須截悔。</note></p><p xml:id="pT40p0367c1320" cb:place="inline">正法中三，初句標示。準
<lb n="0367c14" ed="T"/>下，出法；上二句，令先依本制。準初量者，卽齊
<lb n="0367c15" ed="T"/>長四廣三之內。<note place="inline">餘衣過量猶通，坐具<anchor xml:id="nkr_note_orig_0367007" n="0367007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0367007" n="0367007"/><anchor xml:id="beg0367007" n="0367007"/>決<anchor xml:id="end0367007"/>數，最須審悉；微過犯戒，作可減小。</note>截斷
<lb n="0367c16" ed="T"/>者，遮通量之非。施緣，謂刺合邊緣一切成已。<note place="inline">緣謂
<lb n="0367c17" ed="T"/>邊際，非謂四圍揲者，作時不須截揲</note>。若下，次敎增法。先令坐試，意彰
<lb n="0367c18" ed="T"/>須否；必可容身，不須增矣。依上增量，卽長五
<lb n="0367c19" ed="T"/>廣四。頭謂長頭，邊卽廣邊；各增一尺，應須二
<lb n="0367c20" ed="T"/>緣鬪頭連刺。<note place="inline">《感通傳》，天人令破開一尺，四周增之；今爲定式。</note>且迦留減佛四
<lb n="0367c21" ed="T"/>指，身軀極大，尙止於增量而已。今時報劣，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0367008" n="0367008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0367008" n="0367008"/><anchor xml:id="beg0367008" n="0367008"/>尠<anchor xml:id="end0367008"/>
<lb n="0367c22" ed="T"/>過六尺，堅執增廣，反斥初制。不唯愚暗，加復
<lb n="0367c23" ed="T"/>我人。細讀斯文，早希悛革。<note place="inline">又準三十，當須揲故；縱廣二尺，壞其新好。</note>此
<lb n="0367c24" ed="T"/>下，結吿。定敎則千聖不易，正文乃三藏所傳；
<lb n="0367c25" ed="T"/>猶恐不遵，復加註勉。大慈深切，愚者寧知。</p><p xml:id="pT40p0367c2517" cb:place="inline">四
<lb n="0367c26" ed="T"/>中，初引他部別緣。《多論》卽解《十誦》。彼律長增
<lb n="0367c27" ed="T"/>一搩，廣則不增；論家欲顯增長之意，故云令
<lb n="0367c28" ed="T"/>臥等，則與《四分》開緣全異。<note place="inline">有執須增者，乃引此文爲據，不見下文故。</note>益
<pb n="0368a" ed="T" xml:id="T40.1805.0368a"/>
<lb n="0368a01" ed="T"/>卽是增，際謂邊際。<anchor xml:id="beg_59" type="star"/>注<anchor xml:id="end_59"/>中，初辨戒文；準下，次示
<lb n="0368a02" ed="T"/>尺數。《四分》下，次準今宗揀異，上句指本宗。如
<lb n="0368a03" ed="T"/>上所明。其異有二，一者但增半搩，二者長廣
<lb n="0368a04" ed="T"/>各增。下二句揀他部。今宗《四分》，不可依<anchor xml:id="nkr_note_orig_0368001" n="0368001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0368001" n="0368001"/><anchor xml:id="beg0368001" n="0368001"/>波<anchor xml:id="end0368001"/>故
<lb n="0368a05" ed="T"/>云不須用之。然從織邊益縷，可證截斷後裨，
<lb n="0368a06" ed="T"/>故云但用增法。<anchor xml:id="beg_5a" type="star"/>注<anchor xml:id="end_5a"/>中恐有欲畜，故復示之。</p><p xml:id="pT40p0368a0617" cb:place="inline">受
<lb n="0368a07" ed="T"/>捨中，初明受法，《僧祇》，初示名。不下，制受。及下，
<lb n="0368a08" ed="T"/>顯用。《善見》制受，理必須法。義下，正加法。文準
<lb n="0368a09" ed="T"/>鉢法，故<anchor xml:id="beg_5b" type="star"/>注<anchor xml:id="end_5b"/>示之；持用離犯，皆無異故。若下，
<lb n="0368a10" ed="T"/>次明捨法。止用捨字替受持字耳。</p><p xml:id="pT40p0368a1014" cb:place="inline">持用中，初
<lb n="0368a11" ed="T"/>明用法，《僧祇》初句總示。在下，別顯，初明道中
<lb n="0368a12" ed="T"/>用。長疊謂竪爲四襵，中疊謂橫半攝之。若置
<lb n="0368a13" ed="T"/>下，次明寺中用。本處卽常所坐床。令中掩者，
<lb n="0368a14" ed="T"/>未坐恐塵汚故。後徐舒者，坐時復展故。凡下，
<lb n="0368a15" ed="T"/>因示坐法。因外道試比丘，床倒形露，故制。
<lb n="0368a16" ed="T"/>《賢愚》下，次明持法。經、律並著肩上，前引《僧祇》
<lb n="0368a17" ed="T"/>亦然。下斥非法，乃據廢前。準《感通傳》，外道難
<lb n="0368a18" ed="T"/>破，還置左臂，今須依傳。</p><p xml:id="pT40p0368a1810" cb:place="inline">漉袋中，制意爲二，初
<lb n="0368a19" ed="T"/>叙意。出家之人，修慈爲本。慈名與樂，無殺爲
<lb n="0368a20" ed="T"/>先。物類雖微，保命無異。此乃行慈之具，濟物
<lb n="0368a21" ed="T"/>之緣。大行由是而生，至道因茲而剋；同儔
<lb n="0368a22" ed="T"/>負識，勿以爲輕；厥意在<anchor xml:id="nkr_note_orig_0368002" n="0368002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0368002" n="0368002"/><anchor xml:id="beg0368002" n="0368002"/>比<anchor xml:id="end0368002"/>，謂制畜之意，在於
<lb n="0368a23" ed="T"/>慈濟。今下，指非。故下，引誡。餘多單制，蟲水兩
<lb n="0368a24" ed="T"/>分，故云偏也。餘下，生起，上句指前。下二句示
<lb n="0368a25" ed="T"/>重意。準佛意者，佛制二戒，爲重蟲命；今鈔
<lb n="0368a26" ed="T"/>重明，其意亦爾。</p><p xml:id="pT40p0368a2607" cb:place="inline">次科，《多論》中，初明求處法。凡
<lb n="0368a27" ed="T"/>下，次明用水法。細<g ref="#CB00626">㲲</g>，今須密絹。持戒者，卽簡
<lb n="0368a28" ed="T"/>破戒，輕物命故。審悉者，於持戒中，復簡輕躁。
<lb n="0368a29" ed="T"/>故有如前者，卽作餘井捨去等。《僧祇》。蟲太細
<pb n="0368b" ed="T" xml:id="T40.1805.0368b"/>
<lb n="0368b01" ed="T"/>者，據漉囊所得；若論天眼，所見何由可盡！</p><p xml:id="pT40p0368b0117" cb:place="inline">三
<lb n="0368b02" ed="T"/>中。杓形者，今多用銅鐵竹木作圓捲施柄者
<lb n="0368b03" ed="T"/>是。三角亦然，但形異耳。宏槨者，以木爲筐，有
<lb n="0368b04" ed="T"/>同藥羅之類。安沙囊中，謂以細沙置於囊底，
<lb n="0368b05" ed="T"/>然後漉之。半由旬，二十里。<anchor xml:id="beg_5c" type="star"/>注<anchor xml:id="end_5c"/>中覆字入呼。
<lb n="0368b06" ed="T"/>注上還水，以囊內穢外淨，當覆轉洗之。</p><p xml:id="pT40p0368b0616" cb:place="inline">四中，
<lb n="0368b07" ed="T"/>初叙親行。水塵者，《雜心論》云：七極微成一阿
<lb n="0368b08" ed="T"/>耨塵；彼是細色，唯天眼及菩薩輪王見；七阿
<lb n="0368b09" ed="T"/>耨爲銅上塵，七銅上塵爲一水上塵，七水上
<lb n="0368b10" ed="T"/>塵爲一<anchor xml:id="nkr_note_add_0368b1001" n="0368b1001"/><anchor xml:id="beg0368b1001" n="0368b1001"/>兔<anchor xml:id="end0368b1001"/>毫塵等。緻練卽堅密熟絹。故下，次
<lb n="0368b11" ed="T"/>明述意。無益自他者，<anchor xml:id="nkr_note_add_0368b1101" n="0368b1101"/><anchor xml:id="beg0368b1101" n="0368b1101"/>己<anchor xml:id="end0368b1101"/>成殺業，他遭殘害。性
<lb n="0368b12" ed="T"/>戒無懺，業不亡故。</p><p xml:id="pT40p0368b1208" cb:place="inline">五中，初叙謗。彼謂小事，故
<lb n="0368b13" ed="T"/>特指此薄於律學。然下，責非。愚敎故不知所
<lb n="0368b14" ed="T"/>爲處深，無慈故不知損物，不思出離故不知
<lb n="0368b15" ed="T"/>妨道。初斥不畜。縱下，次斥不用。雖下，三斥不
<lb n="0368b16" ed="T"/>護。然漉水一法，極爲微細。人雖行之，尠能免
<lb n="0368b17" ed="T"/>過。《敎誡儀》中，文極詳委，尋之。且下，傷歎。律中
<lb n="0368b18" ed="T"/>四事，破戒、破威儀、破正見、破正命。戒相麁顯，
<lb n="0368b19" ed="T"/>餘三微細。麁者尙破，餘三叵言，故云常沒其
<lb n="0368b20" ed="T"/>中。</p><p xml:id="pT40p0368b2002" cb:place="inline">聽門中。前之六物，通被三根。此門四科，初
<lb n="0368b21" ed="T"/>對中下。次局上根，若據四依，名爲本制；望非
<lb n="0368b22" ed="T"/>定約，用舍由人，故歸聽攝。受施分物，通三可
<lb n="0368b23" ed="T"/>知。</p><p xml:id="pT40p0368b2302" cb:place="inline">初門，總分中。百一供身，謂時須要用者，加
<lb n="0368b24" ed="T"/>受憶識二俱通許。異前必受，故云令也。長物
<lb n="0368b25" ed="T"/>局衣，更收錢穀等物，故云及餘也。</p><p xml:id="pT40p0368b2514" cb:place="inline">百一中，初
<lb n="0368b26" ed="T"/>科，初通示名體。若下，別簡。似寶不得自畜。除
<lb n="0368b27" ed="T"/>行須之具，卽得畜用；如水精僞珠銅鐵等物，
<lb n="0368b28" ed="T"/>如〈隨相〉三十中具明。</p><p xml:id="pT40p0368b2809" cb:place="inline">開許中，《僧祇》。通示所開，
<lb n="0368b29" ed="T"/>不唯百一，義通餘長。《五分》。三衣，卽是本制；同
<pb n="0368c" ed="T" xml:id="T40.1805.0368c"/>
<lb n="0368c01" ed="T"/>受持故，相從列之。髀，左右股也。踝，足跟旁骨。
<lb n="0368c02" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0368003" n="0368003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0368003" n="0368003"/><anchor xml:id="beg0368003" n="0368003"/><g ref="#CB00567">𨄔</g><anchor xml:id="end0368003"/>，市兗反，亦作腨，脚腨腸也。如下，結示。諸衣
<lb n="0368c03" ed="T"/>卽前多種，似衣卽後巾囊等。</p><p xml:id="pT40p0368c0312" cb:place="inline">受法中，初科，前
<lb n="0368c04" ed="T"/>示通名。云下，次出受法。某色卽牒衣目。亦合
<lb n="0368c05" ed="T"/>先云：大德一心念！我某甲，是僧祇支；方接餘
<lb n="0368c06" ed="T"/>文。後<anchor xml:id="beg_5d" type="star"/>注<anchor xml:id="end_5d"/>中。上六字是彼文。下五字，卽鈔家
<lb n="0368c07" ed="T"/>點示，恐謂五衆互相對故。</p><p xml:id="pT40p0368c0711" cb:place="inline">次科，初明受持。
<lb n="0368c08" ed="T"/>雖穿不失者，三衣有失不失；雨衣已下，一向
<lb n="0368c09" ed="T"/>不失。道名字者，法中別牒也。手下，次簡多少。
<lb n="0368c10" ed="T"/>手巾二者，擬更換故。雜衣似針線囊幞之類。
<lb n="0368c11" ed="T"/>餘衣卽雨衣坐具等。《十誦》。七衣，三衣爲三，上
<lb n="0368c12" ed="T"/>六不係百一，故以六字結之。《婆論》中。衣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0368004" n="0368004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0368004" n="0368004"/><anchor xml:id="beg0368004" n="0368004"/>鉢<anchor xml:id="end0368004"/>
<lb n="0368c13" ed="T"/>制受，違則有過。<note place="inline">坐具亦爾，論中不言。</note>百一聽受，亦須加法，故
<lb n="0368c14" ed="T"/>云則可；若但憶識，不加亦許，故云無過。<note place="inline">古云不受成上
<lb n="0368c15" ed="T"/>根者，非。</note>沙彌中，初示制衣。幷下，卽百一。自下，卽餘
<lb n="0368c16" ed="T"/>長。除錢<g ref="#CB01919">糓</g>者，施俗衆故。</p><p xml:id="pT40p0368c1609" cb:place="inline">次明長衣，服飾中，初
<lb n="0368c17" ed="T"/>科。彼云：大衣五日成，七條四日成，五條二日
<lb n="0368c18" ed="T"/>成，長衣一日成。若據通論，但使受持之外，俱
<lb n="0368c19" ed="T"/>名爲長。今此且對受持，欲明長衣是餘小物，
<lb n="0368c20" ed="T"/>故約一日可成，非謂不通大小。</p><p xml:id="pT40p0368c2013" cb:place="inline">祇支中。<anchor xml:id="beg_5e" type="star"/>注<anchor xml:id="end_5e"/>文
<lb n="0368c21" ed="T"/>翻名，卽據下律文，從相爲名。前翻掩腋，頗得
<lb n="0368c22" ed="T"/>其實。《四分》下，引示，初引三律明制法。後引《僧
<lb n="0368c23" ed="T"/>祇》示制量。<anchor xml:id="beg_5f" type="star"/>注<anchor xml:id="end_5f"/>中，上明本相。下示後改。後魏卽
<lb n="0368c24" ed="T"/>元魏，今時褊衫，又復變也，疏解其文已亡。</p><p xml:id="pT40p0368c2417" cb:place="inline">涅
<lb n="0368c25" ed="T"/>槃僧中，初文。<anchor xml:id="beg_60" type="star"/>注<anchor xml:id="end_60"/>翻內衣。西國本無裩袴，卽以
<lb n="0368c26" ed="T"/>此衣襯體著故。《僧祇》中制戒卽衆學初戒。</p><p xml:id="pT40p0368c2617" cb:place="inline">《十
<lb n="0368c27" ed="T"/>誦》。作時，卽作務時。《三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0368005" n="0368005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0368005" n="0368005"/><anchor xml:id="beg0368005" n="0368005"/>十<anchor xml:id="end0368005"/>》中。三繞卽約帶，準
<lb n="0368c28" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0368006" n="0368006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0368006" n="0368006"/><anchor xml:id="beg0368006" n="0368006"/>被<anchor xml:id="end0368006"/>當上有帶字。餘法後明，露著泥洹僧，上無
<lb n="0368c29" ed="T"/>僧祇支，不得著袈裟，不得上塔至佛像講堂
<pb n="0369a" ed="T" xml:id="T40.1805.0369a"/>
<lb n="0369a01" ed="T"/>三師上座僧前等。《五百問》。得繫脚者，謂繫裙
<lb n="0369a02" ed="T"/>裾，以閉風故。《四分》。反襵著，謂不用帶繞，反襵
<lb n="0369a03" ed="T"/>抄之。二三四條，以小無力，重加助之。條之謂
<lb n="0369a04" ed="T"/>不使亂。玦如環少缺，卽同鉤類；由恐數繫易
<lb n="0369a05" ed="T"/>損，故以玦<g ref="#CB01670">㺲</g>束勒之。吳卽南方，蜀卽川界。今
<lb n="0369a06" ed="T"/>時作裙，上施腰帶，卽同此土俗女方裙，雖乖
<lb n="0369a07" ed="T"/>本制；而便於著用，少有不齊之過。十、五二律。</p>
<lb n="0369a08" ed="T"/><p xml:id="pT40p0369a0801">岐間卽兩服之中。左掩上者，謂先以左邊在
<lb n="0369a09" ed="T"/>內，掩向其右；後以右邊於上，掩從其左故也。
<lb n="0369a10" ed="T"/>前云襞頭近左，《章服儀》云：如俗所傳左袵是
<lb n="0369a11" ed="T"/>也；今多右掩，頗乖此法。當後，當卽前也。</p><p xml:id="pT40p0369a1116" cb:place="inline">三中，
<lb n="0369a12" ed="T"/>《十誦》。俱修羅，《經音義》云：此翻爲圖，像其衣形
<lb n="0369a13" ed="T"/>而立名也。<note place="inline">謂如圖障。</note>若準<anchor xml:id="beg_61" type="star"/>注<anchor xml:id="end_61"/>文，卽周圓縫合，而無
<lb n="0369a14" ed="T"/>兩頭，名俱修羅耳。《五分》，俗呵。則知俱修本同
<lb n="0369a15" ed="T"/>俗服，故並權<anchor xml:id="nkr_note_orig_0369001" n="0369001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0369001" n="0369001"/><anchor xml:id="beg0369001" n="0369001"/>開<anchor xml:id="end0369001"/>。貫頭衣，古云南海人開衫竇
<lb n="0369a16" ed="T"/>著之，穿頭先出，次出兩袖，謂之貫頭。<anchor xml:id="beg_62" type="star"/>注<anchor xml:id="end_62"/>云
<lb n="0369a17" ed="T"/>類女裙者，今時女裙，亦不縫合。</p><p xml:id="pT40p0369a1713" cb:place="inline">餘衣中，初科。
<lb n="0369a18" ed="T"/>偏袒謂止存左袖，袒露右邊，卽本祇支。<g ref="#CB04900">𧝡</g>膊
<lb n="0369a19" ed="T"/>亦卽覆肩。此二雖是聽衣，但乖本式。方裙，舊
<lb n="0369a20" ed="T"/>云女人上馬裙；諸裙，自餘裙襜等。《業疏》云：
<lb n="0369a21" ed="T"/>且順律文，非俗非外。<note place="inline">準方俗所宜，義應得著。</note></p><p xml:id="pT40p0369a2118" cb:place="inline">《十誦》。初卽色非，
<lb n="0369a22" ed="T"/>毛氈，體非。餘並製造非。偏袖卽偏袒。複謂重
<lb n="0369a23" ed="T"/>袷。兩袖衣，謂但施兩袖，唯覆肩領，而無襟裾。
<lb n="0369a24" ed="T"/>囊衣如帽襪手衣之類。《四分》中，初示別制。前
<lb n="0369a25" ed="T"/>五相非，並是俗衣；餘是體非，並外道衣。褶謂
<lb n="0369a26" ed="T"/>短袴，行縢卽行纏。汝等下，引總制。律因六群
<lb n="0369a27" ed="T"/>起過，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0369002" n="0369002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0369002" n="0369002"/><anchor xml:id="beg0369002" n="0369002"/>離<anchor xml:id="end0369002"/>隨制斷。復作餘衣，如是煩累；佛因
<lb n="0369a28" ed="T"/>總斷，故云避我制等。如法治卽吉羅。</p><p xml:id="pT40p0369a2815" cb:place="inline">開畜中，
<lb n="0369a29" ed="T"/>初科。引經得不兩意，隨宜方便，無非爲道。</p><p xml:id="pT40p0369a2917" cb:place="inline">列
<pb n="0369b" ed="T" xml:id="T40.1805.0369b"/>
<lb n="0369b01" ed="T"/>物中，初科，《四分》中，初示僧物。比丘下，明開借。
<lb n="0369b02" ed="T"/>謂有緣故開。處所壞，卽借衣處；移餘處者，謂
<lb n="0369b03" ed="T"/>暫置他處。若著下，明愛護。《五分》。作務開制同
<lb n="0369b04" ed="T"/>之。</p><p xml:id="pT40p0369b0402" cb:place="inline">次明貴物，初示開畜。貴價衣，卽同比丘三
<lb n="0369b05" ed="T"/>衣；西土國王，此方古者王臣，亦多著之。<g ref="#CB01071">𣰽</g>毹
<lb n="0369b06" ed="T"/>卽毛褥也。若下，制踐踏。恐損壞故，誡奢逸故。
<lb n="0369b07" ed="T"/><anchor xml:id="beg_63" type="star"/>注<anchor xml:id="end_63"/>文決上得坐。以《五分》制犯，故知寺內不開；
<lb n="0369b08" ed="T"/>卽下云：唯白衣舍無餘床褥，可坐是也。</p><p xml:id="pT40p0369b0816" cb:place="inline">三中，
<lb n="0369b09" ed="T"/>初科。給住房者，卽制舊住待客比丘法，或彼
<lb n="0369b10" ed="T"/>有缺故。房衣卽障幕等。複貯如今時給絮衣
<lb n="0369b11" ed="T"/>也。寄俗須染者，有所別故。《五分》。卽比丘以
<lb n="0369b12" ed="T"/>衣借俗。</p><p xml:id="pT40p0369b1204" cb:place="inline">次科。初簡皮敷。謂帶毛者。次簡染色。
<lb n="0369b13" ed="T"/>三開蚊厨。障咂囓故。四制頭帽。五聽瘡衣。以
<lb n="0369b14" ed="T"/>病緣故。下引《中含》。似決《四分》上染錦衣。或似
<lb n="0369b15" ed="T"/>凡受貴物，皆須有德先著，故<anchor xml:id="beg_64" type="star"/>注<anchor xml:id="end_64"/>準之。</p><p xml:id="pT40p0369b1515" cb:place="inline">邊方
<lb n="0369b16" ed="T"/>五事，卽迦旃延在阿槃提國，爲億耳沙彌受
<lb n="0369b17" ed="T"/>戒；三年方得僧足，故遣億耳請佛開之。受戒
<lb n="0369b18" ed="T"/>洗浴，並是因引，餘三正用。初中注云三年方
<lb n="0369b19" ed="T"/>集，卽億耳之緣。五云得衣入手者，若手未捉，
<lb n="0369b20" ed="T"/>多日不犯。律下，示中邊分齊。律言東方，卽中
<lb n="0369b21" ed="T"/>梵之東。白木條已內，皆屬五天境界。準應四
<lb n="0369b22" ed="T"/>方皆有分齊，文略餘方。<anchor xml:id="beg_65" type="star"/>注<anchor xml:id="end_65"/>引《貢職圖》，梁湘
<lb n="0369b23" ed="T"/>東王撰，一卷，號《百國貢職圖》。此在彼東者，謂
<lb n="0369b24" ed="T"/>此震旦又在白木條東。故指彼爲西蕃也。
<lb n="0369b25" ed="T"/>而下，決開制。初五兩開，僧多還制。餘三永開。</p>
<lb n="0369b26" ed="T"/><p xml:id="pT40p0369b2601">皮革中，初科爲三，初制不畜。狙，都達反；《山海
<lb n="0369b27" ed="T"/>經》云：獸形如狼。又不下，制不坐。除寶床者，縱
<lb n="0369b28" ed="T"/>在俗舍，亦不得故。不得乞下，明乞用開制。戶
<lb n="0369b29" ed="T"/>樞卽今之門臼。帳軒，舊云：卽車上之屋，一頭
<pb n="0369c" ed="T" xml:id="T40.1805.0369c"/>
<lb n="0369c01" ed="T"/>低，一頭擧故。<note place="inline">或似今時床帳軒屋。</note>律因六群作帳軒如王臣，
<lb n="0369c02" ed="T"/>俗呵而制。《三千》中。善助者，用修禪故。熟韋卽
<lb n="0369c03" ed="T"/>已熏皮。指餘法者，彼有五相，一廣一尺，二長
<lb n="0369c04" ed="T"/>八尺，三頭有鉤，四當三重，五不得用金鉤；從
<lb n="0369c05" ed="T"/>後轉向前句兩膝過，束令不動。此非常用，故
<lb n="0369c06" ed="T"/>令屛著。寒雪國開襪，卽此方所宜。</p><p xml:id="pT40p0369c0614" cb:place="inline">次科，製造
<lb n="0369c07" ed="T"/>中。<g ref="#CB01715">𩍓</g>亦作<g ref="#CB04880">䩺</g>，卽靴靿也。靴法，謂俗中靴樣。
<lb n="0369c08" ed="T"/>富羅亦靴之類，履謂皮底鞋。</p><p xml:id="pT40p0369c0812" cb:place="inline">三中，《母論》，明制
<lb n="0369c09" ed="T"/>脫意。《五百問》，示開著。</p><p xml:id="pT40p0369c0909" cb:place="inline">四中。明淨法，抑貪情故。</p>
<lb n="0369c10" ed="T"/><p xml:id="pT40p0369c1001">五中，初明革屣，後明諸屐。初中五段，初明聽
<lb n="0369c11" ed="T"/>著。若穿下，明修補。若得下，明入聚開制，前引
<lb n="0369c12" ed="T"/>制文。西土以著履爲非禮，故不聽入俗，此方
<lb n="0369c13" ed="T"/>反之。後引開文。卽〈皮革犍度〉。彼云：在道行，脫
<lb n="0369c14" ed="T"/>革屣取水與師；或失革屣，或毒虫齧；白佛，佛
<lb n="0369c15" ed="T"/>言：不應脫革屣及偏袒。祖師欲隨方土令著
<lb n="0369c16" ed="T"/>履入俗，故<anchor xml:id="beg_66" type="star"/>注<anchor xml:id="end_66"/>準之。又不下，明著帶。編邊謂
<lb n="0369c17" ed="T"/>以絹布等作革屣緣也。若得下，明雜屣聽不。
<lb n="0369c18" ed="T"/>次明屐中。四種寶者，金銀瑠璃及寶莊飾也。
<lb n="0369c19" ed="T"/>若木屐開句絕。上下，列示所開二種。</p><p xml:id="pT40p0369c1915" cb:place="inline">第二淨
<lb n="0369c20" ed="T"/>法，制意中，初科引論，前明開說意，後明十日
<lb n="0369c21" ed="T"/>意。前中又二，初問眞假。次問開意。後答中指
<lb n="0369c22" ed="T"/>昔緣者，《分別功德論》云：天須菩提五百世中
<lb n="0369c23" ed="T"/>常上生化應天<note place="inline">卽<name role="" type="person">他化自在天</name></note>，下生王者家；出家後，佛
<lb n="0369c24" ed="T"/>令麁衣惡食草褥爲床；彼聞辭退，阿難曰：君
<lb n="0369c25" ed="T"/>且住一宿；卽往王所，借種種坐具；幡華香燈，
<lb n="0369c26" ed="T"/>事事嚴備；此比丘於中上宿，以適本心；乃至
<lb n="0369c27" ed="T"/>後夜，卽得羅漢；佛語阿難：夫衣有二種，有可
<lb n="0369c28" ed="T"/>親近，不可親近；著好衣時益道心，此可親近；
<lb n="0369c29" ed="T"/>損道心，不可親近。是故阿難，或從好衣得道，
<pb n="0370a" ed="T" xml:id="T40.1805.0370a"/>
<lb n="0370a01" ed="T"/>或從納衣得道；所悟在心，不拘形服等。《智論》
<lb n="0370a02" ed="T"/>亦云：昔有比丘一心求涅槃，背捨世間者；欲
<lb n="0370a03" ed="T"/>著聽著價重十萬兩金衣，亦聽食百味食。癡
<lb n="0370a04" ed="T"/>人聞此，便謂佛慈開我受用。然佛開爲道，豈
<lb n="0370a05" ed="T"/>但養身。況對別緣，非是常敎。汝今著世，多積
<lb n="0370a06" ed="T"/>資生。順己貪情，何甞慕道。倚濫聖敎，誑惑無
<lb n="0370a07" ed="T"/>知；《佛藏》所謂盃水縷衣，尙不可銷，那以庸愚
<lb n="0370a08" ed="T"/>濫同高迹；請觀身行，不亦誤哉！</p><p xml:id="pT40p0370a0813" cb:place="inline">次科《母論》。貪
<lb n="0370a09" ed="T"/>物違敎，卽是惡心。準知今時不說淨者，隨得
<lb n="0370a10" ed="T"/>成犯，不待過限矣。</p><p xml:id="pT40p0370a1008" cb:place="inline">三中。《地持論》云：菩薩先於
<lb n="0370a11" ed="T"/>一切所畜資具，爲非淨故，以淸淨心，捨與十
<lb n="0370a12" ed="T"/>方諸佛菩薩，如比丘將現衣物捨與和尙闍
<lb n="0370a13" ed="T"/>梨等。《涅槃》云：雖聽受畜，要須淨施篤信檀越
<lb n="0370a14" ed="T"/>是也。今時講學，專務利名；不恥五邪，多畜八
<lb n="0370a15" ed="T"/>穢。但隨浮俗，豈念聖言。自下壇場，經多夏臘；
<lb n="0370a16" ed="T"/>至於淨法，一未沾身。寧知日用所資，無非穢
<lb n="0370a17" ed="T"/>物；箱囊所積，並是犯財。慢法欺心，自貽伊戚。
<lb n="0370a18" ed="T"/>學律者知而故犯，餘宗者固不足言。誰知報
<lb n="0370a19" ed="T"/>逐心成，豈信果由種結！現見袈裟離體，當來
<lb n="0370a20" ed="T"/>鐵葉纏身。爲人則生處貧窮，衣裳垢穢；爲畜
<lb n="0370a21" ed="T"/>則墮於不淨，毛羽腥臊。況大小兩乘通明淨
<lb n="0370a22" ed="T"/>法，儻懷深信，豈憚奉行。故荆溪禪師《輔行記》
<lb n="0370a23" ed="T"/>云：有人言：凡諸所有，非己物想，有益便用，說
<lb n="0370a24" ed="T"/>淨何爲？今問等非己財，何不任於四海；有益
<lb n="0370a25" ed="T"/>便用，何不直付兩田<note place="inline">悲敬</note>？而閉之深房，封於囊
<lb n="0370a26" ed="T"/>篋。實懷他想，用必招愆<note place="inline">成盜</note>；忽謂己財，仍違說
<lb n="0370a27" ed="T"/>淨；說淨而施，於理何妨；任己執心，後生倣傚
<lb n="0370a28" ed="T"/><note place="inline">已上彼文</note>。故知不說淨人深乖佛意，兩乘不攝，三
<lb n="0370a29" ed="T"/>根不收；若此出家，豈非虛喪，嗚呼！</p><p xml:id="pT40p0370a2914" cb:place="inline">次文，衣藥
<pb n="0370b" ed="T" xml:id="T40.1805.0370b"/>
<lb n="0370b01" ed="T"/>鉢主中，初科。《僧祇》五衆語通，義是展轉。《善見》
<lb n="0370b02" ed="T"/>兩分，通局可見。不言對沙彌者，必應他師謂
<lb n="0370b03" ed="T"/>同展轉而用互對；如後正請，復注顯之。</p><p xml:id="pT40p0370b0316" cb:place="inline">次文，
<lb n="0370b04" ed="T"/>初列相。狎，親也。非時類，謂新舊不同，或尊卑
<lb n="0370b05" ed="T"/>有隔也。義下，決判。</p><p xml:id="pT40p0370b0508" cb:place="inline">三中，初明淨主。若下，簡
<lb n="0370b06" ed="T"/>對首，前引緣。違敎故吉，決取應重。自下，明制
<lb n="0370b07" ed="T"/>簡。</p><p xml:id="pT40p0370b0702" cb:place="inline">四中，初簡取。除下，次簡除。總十六種人。惡
<lb n="0370b08" ed="T"/>邪攝三擧，四重卽二滅；得戒沙彌，卽學悔；五
<lb n="0370b09" ed="T"/>法者，正行二人，行竟二人，及本日治人。爲下，
<lb n="0370b10" ed="T"/>示簡意。</p><p xml:id="pT40p0370b1004" cb:place="inline">次明錢寶等主。必施俗人，復是眞實，
<lb n="0370b11" ed="T"/>義無展轉。</p><p xml:id="pT40p0370b1105" cb:place="inline">開請中，初科。準《多論》文，道俗二
<lb n="0370b12" ed="T"/>主並須面請。</p><p xml:id="pT40p0370b1206" cb:place="inline">次科。《五分》文通，似非預請。<anchor xml:id="beg_67" type="star"/>注<anchor xml:id="end_67"/>
<lb n="0370b13" ed="T"/>中兩存，各有所以。今若行時，隨用皆得。</p><p xml:id="pT40p0370b1316" cb:place="inline">請法
<lb n="0370b14" ed="T"/>中，展轉法分二，初請本衆。衣藥鉢者，《戒本》五
<lb n="0370b15" ed="T"/>長，並須淨施，衣中總收十日月望急施三種。
<lb n="0370b16" ed="T"/>次請餘衆。但同示吿，理無具儀。止須一說。</p><p xml:id="pT40p0370b1617" cb:place="inline">眞
<lb n="0370b17" ed="T"/>實法中。<anchor xml:id="beg_68" type="star"/>注<anchor xml:id="end_68"/>文遮濫，如上已明。</p><p xml:id="pT40p0370b1712" cb:place="inline">請俗法中，初
<lb n="0370b18" ed="T"/>出請詞。亦止一說。次明合說進否者。欲明此
<lb n="0370b19" ed="T"/>淨正敎所許，文證可見。《涅槃》已如上引，故指
<lb n="0370b20" ed="T"/>云云。</p><p xml:id="pT40p0370b2003" cb:place="inline">第四心念中，初引《五分》出法。正說分三。
<lb n="0370b21" ed="T"/>初遙施彼得過制限，故云十一日。復如前下，
<lb n="0370b22" ed="T"/>次復取還；不越常開，故但十日；恐至明相，成
<lb n="0370b23" ed="T"/>犯長故。復如初下，又說與彼，如前得過。所以
<lb n="0370b24" ed="T"/>爾者，疏云：旣是別人捨心難盡，且令轉換，得
<lb n="0370b25" ed="T"/>延時限；終須對說，方始究竟。次引《僧祇》。或示
<lb n="0370b26" ed="T"/>同開，或遮疑濫，恐謂心念不須言故。初標判。
<lb n="0370b27" ed="T"/>內下，釋成。下引本律顯別。應是不說淨者，疏
<lb n="0370b28" ed="T"/>云：一是長衣，一是受持，更番受淨，不得過限；
<lb n="0370b29" ed="T"/>計受持者，不畏犯長，無奈淨者將是過限，故
<pb n="0370c" ed="T" xml:id="T40.1805.0370c"/>
<lb n="0370c01" ed="T"/>限十日內轉之。<anchor xml:id="beg_69" type="star"/>注<anchor xml:id="end_69"/>中謂同《五分》，以律語通，
<lb n="0370c02" ed="T"/>未敢一定，故兩存之。</p><p xml:id="pT40p0370c0209" cb:place="inline">對首中，展轉爲二；前出
<lb n="0370c03" ed="T"/>法中爲三，初財主捨物，恐犯長故。而云展轉，
<lb n="0370c04" ed="T"/>簡眞實故。彼下，受者反問。以言展轉，不自專
<lb n="0370c05" ed="T"/>屬故。大德下，後明受者遙囑淨主，還付財主
<lb n="0370c06" ed="T"/>爲彼守護。疏云：此有三轉，財主付淨，爲一轉
<lb n="0370c07" ed="T"/>淨也；淨者遙囑，爲二轉淨也；淨主不知，還付
<lb n="0370c08" ed="T"/>財主，三轉淨也。俱淨貪著之意。故云淨也。外
<lb n="0370c09" ed="T"/>下，次引制緣。三律卽五、十、祇，次第三制。初制
<lb n="0370c10" ed="T"/>對面。卽淨主前執據不還，故生諍競。因下，次
<lb n="0370c11" ed="T"/>制語知。又下，後制不須。彼謂己物，故恐犯長。</p>
<lb n="0370c12" ed="T"/><p xml:id="pT40p0370c1201">眞實中，初引示儀法。若正下，次出詞句。<anchor xml:id="beg_6a" type="star"/>注<anchor xml:id="end_6a"/>
<lb n="0370c13" ed="T"/>中，通示二法，不用他宗。</p><p xml:id="pT40p0370c1310" cb:place="inline">次文，初標。成就者，
<lb n="0370c14" ed="T"/>此明作法言相通濫成否之相。善下，引示，初
<lb n="0370c15" ed="T"/>明財主與詞。則通二淨。言受不成者，語似決
<lb n="0370c16" ed="T"/>施故。眞下，次明受者答詞。局簡實淨。以展轉
<lb n="0370c17" ed="T"/>法無此答故。言當欲等不成者，似非決受故。
<lb n="0370c18" ed="T"/>一下，後示說數。似斥濫行，故云不須等。</p><p xml:id="pT40p0370c1816" cb:place="inline">三中，
<lb n="0370c19" ed="T"/>初淨長財，文亦爲三，初能施捨財。彼應下，
<lb n="0370c20" ed="T"/>受者審主。通指五衆，故云漫標。彼卽下，彼爲
<lb n="0370c21" ed="T"/>轉施。言某甲者，任彼受者趣與一人。<anchor xml:id="beg_6b" type="star"/>注<anchor xml:id="end_6b"/>言
<lb n="0370c22" ed="T"/>展轉，對簡眞實不通此法故。囑令記主者，由
<lb n="0370c23" ed="T"/>非別請，恐忽忘故。後明淨鞋履法。</p><p xml:id="pT40p0370c2314" cb:place="inline">錢寶法中，
<lb n="0370c24" ed="T"/>初標擧。律下，示法。守園人，《戒經》所謂僧伽藍
<lb n="0370c25" ed="T"/>民也。文中但云持至，不顯自他。故下約義據
<lb n="0370c26" ed="T"/>文決之。令知是物，謂先須淨語也。餘指三十
<lb n="0370c27" ed="T"/>者，前云：若彼取還與比丘者，當爲彼人物故
<lb n="0370c28" ed="T"/>受，勅淨人掌擧<note place="inline">謂不解淨法，反還比丘也。</note>；若得淨衣鉢，應持
<lb n="0370c29" ed="T"/>貿易受持。</p><p xml:id="pT40p0370c2905" cb:place="inline">第五標中。進謂成主，否卽不成。準
<pb n="0371a" ed="T" xml:id="T40.1805.0371a"/>
<lb n="0371a01" ed="T"/>文，存通進否，亡一向否。</p><p xml:id="pT40p0371a0110" cb:place="inline">存亡中。《僧祇》，必在百
<lb n="0371a02" ed="T"/>二十里內。《五分》取知，不定近遠。《多論》，須在
<lb n="0371a03" ed="T"/>本國。然國境廣遠，但約州郡，不可相聞，理須
<lb n="0371a04" ed="T"/>別請。</p><p xml:id="pT40p0371a0403" cb:place="inline">簡德中。論卽《多論》，律卽《十誦》。泛爾常人，
<lb n="0371a05" ed="T"/>謂無名德者。恐疑同寺不應失法，故<anchor xml:id="beg_6c" type="star"/>注<anchor xml:id="end_6c"/>示
<lb n="0371a06" ed="T"/>之。</p><p xml:id="pT40p0371a0602" cb:place="inline">六中，初科，《僧祇》文爲二，初令改名。謂作法
<lb n="0371a07" ed="T"/>時，應云某甲無歲比丘。若下，次明失法，初明
<lb n="0371a08" ed="T"/>死亡失。<anchor xml:id="beg_6d" type="star"/>注<anchor xml:id="end_6d"/>中斥非，初出異計。疏引云：眞實
<lb n="0371a09" ed="T"/>主亡，則須改人；展轉非面，復何勞也。此下，據
<lb n="0371a10" ed="T"/>文斥。正律卽指上文。旣云若死更說，理通二
<lb n="0371a11" ed="T"/>淨，何得專執。且眞實法五衆不互，上施沙彌，
<lb n="0371a12" ed="T"/>顯是展轉，故知妄執頗乖正量。若不下，次明
<lb n="0371a13" ed="T"/>不知失。可解。</p><p xml:id="pT40p0371a1306" cb:place="inline">《多論》：五衆邊亦約展轉。注二寶
<lb n="0371a14" ed="T"/>者，卽眞似也。上對五衆，而云除錢寶等；恐謂
<lb n="0371a15" ed="T"/>不開，故特<anchor xml:id="beg_6e" type="star"/>注<anchor xml:id="end_6e"/>之。</p><p xml:id="pT40p0371a1507" cb:place="inline">《十誦》，初約呵責失。施主下，次
<lb n="0371a16" ed="T"/>約主亡失。<anchor xml:id="beg_6f" type="star"/>注<anchor xml:id="end_6f"/>中，初重斥。彼謂實淨物屬於
<lb n="0371a17" ed="T"/>他，故須更說；展轉在己，故不須之。然上《十誦》
<lb n="0371a18" ed="T"/>眞實主亡，物不入僧，可驗二淨並是屬己；義
<lb n="0371a19" ed="T"/>無偏判，故再斥之。又下，和會，初示相違。上文
<lb n="0371a20" ed="T"/>卽前簡人中《十誦》文也。或下，義詳《五分》。謂
<lb n="0371a21" ed="T"/>前漫標，非是通指五衆。義猶未決，故云或是
<lb n="0371a22" ed="T"/>等。善下，引論轉證。顯非他屬。</p><p xml:id="pT40p0371a2212" cb:place="inline">次迷忘中，初引
<lb n="0371a23" ed="T"/>《僧祇》，通捨再說。下引律論，隨憶重開。不同《祇
<lb n="0371a24" ed="T"/>律》，故<anchor xml:id="beg_70" type="star"/>注<anchor xml:id="end_70"/>簡之。論卽《多論》。</p><p xml:id="pT40p0371a2410" cb:place="inline">三中。貸借後還，相
<lb n="0371a25" ed="T"/>當不說，如註所顯。互還須說，反<anchor xml:id="beg_71" type="star"/>注<anchor xml:id="end_71"/>可知。</p><p xml:id="pT40p0371a2516" cb:place="inline">四
<lb n="0371a26" ed="T"/>中，初明衣和合。文引縫衣著納，準論若衣未
<lb n="0371a27" ed="T"/>淨，納已淨，縫著亦然。五下，次明色和合有二，
<lb n="0371a28" ed="T"/>初二句明色衣和合。論云：舍利弗得上色納，
<lb n="0371a29" ed="T"/>縫著衣上，佛聽畜之。<note place="inline">今文不引，《注羯磨》引之。</note>上色錦色白色，
<pb n="0371b" ed="T" xml:id="T40.1805.0371b"/>
<lb n="0371b01" ed="T"/>雖和不應畜。<note place="inline">文簡錦白，今鈔通除五正；而上文開畜，應非好色。</note>若下，次明染
<lb n="0371b02" ed="T"/>色和合。先以正不正者，謂先正染；對下餘色，
<lb n="0371b03" ed="T"/>卽不正也；先不正染，對下正色。指如〈隨相〉，卽
<lb n="0371b04" ed="T"/>新衣戒。</p><p xml:id="pT40p0371b0404" cb:place="inline">糞掃衣，制意中，初科，上句標。此下，釋，
<lb n="0371b05" ed="T"/>初示名。論下，顯意。論卽《多論》。文有三意，初二
<lb n="0371b06" ed="T"/>滅惡，除自他貪，後一生善。</p><p xml:id="pT40p0371b0611" cb:place="inline">次科。十利，亦不出
<lb n="0371b07" ed="T"/>上三意，前六卽同初意，十卽次意，七八九卽
<lb n="0371b08" ed="T"/>後意。八中，以初受具時，卽說四依法故。九入
<lb n="0371b09" ed="T"/>麁衣數者，卽預糞衣頭陀也。</p><p xml:id="pT40p0371b0912" cb:place="inline">衣體中，初科。前
<lb n="0371b10" ed="T"/>三，加<anchor xml:id="beg_72" type="star"/>注<anchor xml:id="end_72"/>顯。月水、產婦、塚間、往還，皆人所惡故，
<lb n="0371b11" ed="T"/>神廟離處，山澤林野祭神求願而棄擲者，此
<lb n="0371b12" ed="T"/>二並無主故。文欠第九王職衣，傳文之脫，無
<lb n="0371b13" ed="T"/>別所以；謂加官易服，則棄其舊者。<note place="inline">古云此方不行，故略之者非，如
<lb n="0371b14" ed="T"/>牛嚼等，此方豈行耶。</note>又不下，次示開制。後云不得取神廟
<lb n="0371b15" ed="T"/>衣，前十種中，乃是風吹鳥銜離處之者。</p><p xml:id="pT40p0371b1516" cb:place="inline">次科，
<lb n="0371b16" ed="T"/>初示非。佛下，顯過。佛制卽指上科。癡取犯盜
<lb n="0371b17" ed="T"/>者，似約無守護，望非人結蘭。必知相惱者，謂
<lb n="0371b18" ed="T"/>知有主管，故盜犯重。神主卽今守廟者。</p><p xml:id="pT40p0371b1816" cb:place="inline">死人
<lb n="0371b19" ed="T"/>衣中，初制不取未壞。《善見》皮未斷令俗取者，
<lb n="0371b20" ed="T"/>顯知皮斷方聽自取。十下，示四種糞掃。</p><p xml:id="pT40p0371b2016" cb:place="inline">畜意
<lb n="0371b21" ed="T"/>中。雖重謂貴重也。準知拾糞掃者，乃通衆物，
<lb n="0371b22" ed="T"/>不獨在衣；但人所棄，不必麁弊。</p><p xml:id="pT40p0371b2213" cb:place="inline">檀越施，釋名
<lb n="0371b23" ed="T"/>義中，初釋時施。則有二局。一月五月，謂時局
<lb n="0371b24" ed="T"/>也；前安居人，謂人局也。非時，反上。時通一年
<lb n="0371b25" ed="T"/>內，人不約安居。準此互論，則時中有非時，卽
<lb n="0371b26" ed="T"/>一月五月，不爲安居施；非時中有時，如急施
<lb n="0371b27" ed="T"/>是也。</p><p xml:id="pT40p0371b2703" cb:place="inline">時現前中，初示名相。安居是時，數人卽
<lb n="0371b28" ed="T"/>現前。不下，明分法。</p><p xml:id="pT40p0371b2808" cb:place="inline">次科，初證處定。乃下，證時
<lb n="0371b29" ed="T"/>定。又下，證法定。又下，證人定。夏食，謂所餘齋
<pb n="0371c" ed="T" xml:id="T40.1805.0371c"/>
<lb n="0371c01" ed="T"/>糧。衣有別屬，食味是通，故分不分異也。</p><p xml:id="pT40p0371c0116" cb:place="inline">時僧
<lb n="0371c02" ed="T"/>得中，初文爲二，前示名體。安居是時，該通是
<lb n="0371c03" ed="T"/>僧得。此但時定，餘三不定。作下，次明分法。《注
<lb n="0371c04" ed="T"/>羯磨》云：如非時僧得施法。</p><p xml:id="pT40p0371c0411" cb:place="inline">引文中，初科，前明
<lb n="0371c05" ed="T"/>須法。古謂不須羯磨，如疏斥之。未分便行者，
<lb n="0371c06" ed="T"/>卽同安居人先出界去。言成分者，由身出界，
<lb n="0371c07" ed="T"/>不妨作法故。又下，次明心念受者，應云此是
<lb n="0371c08" ed="T"/>我物，三說。若時下，次明時定。律因舊住時中
<lb n="0371c09" ed="T"/>不分，意令客去人少物多。佛罰之者，以非時
<lb n="0371c10" ed="T"/>人多，得物反少，故知此施必在時中。旣轉同
<lb n="0371c11" ed="T"/>非時，則須羯磨，義復明矣。</p><p xml:id="pT40p0371c1111" cb:place="inline">次科。隨意與者，或
<lb n="0371c12" ed="T"/>等或分也。</p><p xml:id="pT40p0371c1205" cb:place="inline">三中。住日若等，卽二處受；以是難
<lb n="0371c13" ed="T"/>緣，不成破故。據此，時現前施，亦應得受。</p><p xml:id="pT40p0371c1316" cb:place="inline">非時
<lb n="0371c14" ed="T"/>現前中，初示名相。下引律緣。因事而施，顯是
<lb n="0371c15" ed="T"/>非時。又下，次引分法。</p><p xml:id="pT40p0371c1509" cb:place="inline">次科，初明與三衆法。本
<lb n="0371c16" ed="T"/>出二種僧得，今欲例同二種現前，故此引之。
<lb n="0371c17" ed="T"/>初明檀越自分。若檀越下，次明比丘爲分。後
<lb n="0371c18" ed="T"/>引二律會同。可解。然諸文通泛，故<anchor xml:id="beg_73" type="star"/>注<anchor xml:id="end_73"/>以決之。
<lb n="0371c19" ed="T"/>四下，後分淨人。<anchor xml:id="beg_74" type="star"/>注<anchor xml:id="end_74"/>指如後。</p><p xml:id="pT40p0371c1911" cb:place="inline">非時僧得中，初示
<lb n="0371c20" ed="T"/>名相。三時總指一歲，以釋非時。不局一界，通
<lb n="0371c21" ed="T"/>攝十方，卽明僧得也。將下，次明分法。斷字上
<lb n="0371c22" ed="T"/>呼，止也。</p><p xml:id="pT40p0371c2204" cb:place="inline">次科。白二同下分亡物法，但改緣云，
<lb n="0371c23" ed="T"/>此住處僧大得可分衣，現前僧應分等。</p><p xml:id="pT40p0371c2316" cb:place="inline">二部，標
<lb n="0371c24" ed="T"/>中。謂檀越通施僧尼，隨來者得，故云互正。言
<lb n="0371c25" ed="T"/>四種者，謂二部僧得二部現前，各有時非時
<lb n="0371c26" ed="T"/>故。</p><p xml:id="pT40p0371c2602" cb:place="inline">二部互中，初別示互正。律云：時有住處二
<lb n="0371c27" ed="T"/>部僧，多得可分衣物，僧多尼少，佛言：分作二
<lb n="0371c28" ed="T"/>分；若無尼，純式叉純沙彌尼，亦分作二；分若
<lb n="0371c29" ed="T"/>無尼三衆，比丘僧應分<note place="inline">此僧爲正</note>。若尼多僧少，若無
<pb n="0372a" ed="T" xml:id="T40.1805.0372a"/>
<lb n="0372a01" ed="T"/>僧，乃至沙彌亦爲二分；俱無二衆，比丘尼應分
<lb n="0372a02" ed="T"/><note place="inline">此尼爲正</note>。如下，總示分法，初明本部各分。《注羯磨》云：
<lb n="0372a03" ed="T"/>至當部中，皆須作羯磨分。不下，顯互取之意。
<lb n="0372a04" ed="T"/>非謂五衆得同作法。</p><p xml:id="pT40p0372a0409" cb:place="inline">當部互中，初明受施作
<lb n="0372a05" ed="T"/>相。及在座者，謂就本座而施者。若有下，次明
<lb n="0372a06" ed="T"/>取他遺物。謂比丘受請，在白衣舍，去後遺物；
<lb n="0372a07" ed="T"/>後來比丘，或因俗施；受取進否，故須明之。知
<lb n="0372a08" ed="T"/>來犯墮，由是他物，不合取故；但俗所施，不成
<lb n="0372a09" ed="T"/>盜重。知死犯棄者，縱是他施，亦合僧分。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0372001" n="0372001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0372001" n="0372001"/><anchor type="circle"/></p>
<lb n="0372a10" ed="T"/><p xml:id="pT40p0372a1001"><anchor type="circle"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0372002" n="0372002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0372002" n="0372002"/>亡物，叙意中，初科，上二句示財物。利，宜也。
<lb n="0372a11" ed="T"/>然下，叙人根，初明上士慕道。濟遠謂越二死
<lb n="0372a12" ed="T"/>海；濟，度也。經勞，謂歷於苦事。涉樂，謂趣於無
<lb n="0372a13" ed="T"/>爲。俗譽，卽世間名聞。蕭然，卽脫離之貌。上
<lb n="0372a14" ed="T"/>四句叙其志，下二句明其行。次明下士希
<lb n="0372a15" ed="T"/>利；融，通也。然下，明相濟。《論語》云：君子上達
<lb n="0372a16" ed="T"/><note place="inline">達仁義也</note>，小人下達<note place="inline">達財利也</note>；今借彼語，用目二機。謂上
<lb n="0372a17" ed="T"/>士雖輕於利，當行法以利人，故云濟器；下根
<lb n="0372a18" ed="T"/>雖重於財，當依法而稟行，故云隨懷。然上士
<lb n="0372a19" ed="T"/>不可以輕利而棄法，下流不可以重財而任
<lb n="0372a20" ed="T"/>情，故云俱須等。通謂流通。一道淨行，卽分衣
<lb n="0372a21" ed="T"/>法；三世同遵，故云一道；離塵遣著，故曰淨行。</p>
<lb n="0372a22" ed="T"/><p xml:id="pT40p0372a2201">次科，初叙諸師處斷。指南者，古有作指南車，
<lb n="0372a23" ed="T"/>亦名司南，以示迷方者。但下，示各執所以。六
<lb n="0372a24" ed="T"/>師持律，尋序可見。至下，點古未詳。臨下，示今
<lb n="0372a25" ed="T"/>要旨。</p><p xml:id="pT40p0372a2503" cb:place="inline">三中十門。初二及十，各局一門；三下七
<lb n="0372a26" ed="T"/>科，次第行事。</p><p xml:id="pT40p0372a2606" cb:place="inline">制意中，初意，上二句徵問。生下，
<lb n="0372a27" ed="T"/>釋通又二，初約義定。以下，出所以。故下，引決。</p>
<lb n="0372a28" ed="T"/><p xml:id="pT40p0372a2801">次意中，初義判。僧下，引示，《僧祇》。具云阿若多，
<lb n="0372a29" ed="T"/>此翻解本際，又云知無，知空無故。憍陳如，此
<pb n="0372b" ed="T" xml:id="T40.1805.0372b"/>
<lb n="0372b01" ed="T"/>云火器，其先事火故。《十誦》，初引緣起。<name role="" type="person">跋難陀</name>，
<lb n="0372b02" ed="T"/>此云歡喜。刹利種，卽諸釋種王子。次引佛判，
<lb n="0372b03" ed="T"/>初明不屬王親。僧下，次明唯屬於僧。</p><p xml:id="pT40p0372b0315" cb:place="inline">分法十
<lb n="0372b04" ed="T"/>種，隨難釋之。</p><p xml:id="pT40p0372b0406" cb:place="inline">二中。學悔可解。被擯卽擯出，非
<lb n="0372b05" ed="T"/>滅擯也。守戒卽淸淨。此三同處，隨有死者，存
<lb n="0372b06" ed="T"/>者取之。</p><p xml:id="pT40p0372b0604" cb:place="inline">三中。云中道死，謂往而未達。</p><p xml:id="pT40p0372b0615" cb:place="inline">四中。被
<lb n="0372b07" ed="T"/>擧卽三擧，唯本作法者得之。</p><p xml:id="pT40p0372b0712" cb:place="inline">五中。二部，謂僧
<lb n="0372b08" ed="T"/>尼也。</p><p xml:id="pT40p0372b0803" cb:place="inline">第六。單就一衆。彼論：有一比丘持衣鉢
<lb n="0372b09" ed="T"/>向彼寺，未至，在二界中間死；佛言，隨所去
<lb n="0372b10" ed="T"/>處僧得，若不知去處，隨面向處僧得。</p><p xml:id="pT40p0372b1015" cb:place="inline">第七初
<lb n="0372b11" ed="T"/>引文。謂下，次釋。恐謂一向入和尙故。注中，上
<lb n="0372b12" ed="T"/>文引證。旣同比丘，故知入僧。莫下，義決。</p><p xml:id="pT40p0372b1216" cb:place="inline">第
<lb n="0372b13" ed="T"/>八入俗，僧無分義。</p><p xml:id="pT40p0372b1308" cb:place="inline">九中引《十誦》，初緣起。有比
<lb n="0372b14" ed="T"/>丘卽牟羅比丘，能寄人卽牟羅，所寄卽阿難
<lb n="0372b15" ed="T"/>本居處，物處是阿難受寄處。下明佛判。</p><p xml:id="pT40p0372b1516" cb:place="inline">十中，
<lb n="0372b16" ed="T"/>上二句簡前。直爾分者，謂隨於本界據現而
<lb n="0372b17" ed="T"/>分，不作羯磨。下二句正示。卽後所明。對前一
<lb n="0372b18" ed="T"/>三五六九，故云一和；對前二四七八，故云淸
<lb n="0372b19" ed="T"/>衆。前九竝是直分，故云方入。<note place="inline">舊云前九直爾者，望<anchor xml:id="nkr_note_orig_0372003" n="0372003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0372003" n="0372003"/><anchor xml:id="beg0372003" n="0372003"/>一<anchor xml:id="end0372003"/>期攝入爲言；
<lb n="0372b20" ed="T"/>若細推之，約攝歸後，須作法分；公違正言，其謬甚矣。</note></p><p xml:id="pT40p0372b2021" cb:place="inline">同活中，初科，易解。同生，
<lb n="0372b21" ed="T"/>生亦活也。假冐，謂虛誑也。</p><p xml:id="pT40p0372b2111" cb:place="inline">二中，初叙本契。
<lb n="0372b22" ed="T"/>此下，示分法。任<anchor xml:id="nkr_note_orig_0372004" n="0372004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0372004" n="0372004"/><anchor xml:id="beg0372004" n="0372004"/>淸<anchor xml:id="end0372004"/>多少，謂餘財也。隨身服用，
<lb n="0372b23" ed="T"/>卽亡者物也。</p><p xml:id="pT40p0372b2306" cb:place="inline">三中，初立契。別活返道，謂本立
<lb n="0372b24" ed="T"/>要，預約後事。若下，分法。言準俗者，俗法爾故。
<lb n="0372b25" ed="T"/>已用服器未須分者，各屬定故。言依式者，卽
<lb n="0372b26" ed="T"/>準俗法。</p><p xml:id="pT40p0372b2604" cb:place="inline">四中。云能所，能卽衆主輒斷，所謂
<lb n="0372b27" ed="T"/>妄取物者。下指《善生》兩斷，卽夷蘭也。上約重
<lb n="0372b28" ed="T"/>輕二物，經中唯就輕物，但望羯磨前後分之。</p>
<lb n="0372b29" ed="T"/><p xml:id="pT40p0372b2901">囑授中，初科四句，初中。順初受者，以受戒時
<pb n="0372c" ed="T" xml:id="T40.1805.0372c"/>
<lb n="0372c01" ed="T"/>稟四依故。生福卽現因。上處期後報，謂善道
<lb n="0372c02" ed="T"/>也。三中。篤猶極也。此身未得無漏聖道，故云
<lb n="0372c03" ed="T"/>空無無漏。勸囑謂他人相勉。增字寫誤，合作
<lb n="0372c04" ed="T"/>憎；或與不與，心不等故。前業謂向前所作福
<lb n="0372c05" ed="T"/>業，或修聖道。佛誠斷者，判歸僧故。四中，初示
<lb n="0372c06" ed="T"/>相。慳施二心起滅不常，故云展轉。後引事證。
<lb n="0372c07" ed="T"/>二緣竝出《五百問論》。彼云：昔有比丘念著
<lb n="0372c08" ed="T"/>銅椀；僧分物時，便來求椀，僧遂還之，舌舐
<lb n="0372c09" ed="T"/>放地，臭不可用等；又有比丘喜樂衣服，因病
<lb n="0372c10" ed="T"/>致死，後化爲蛇來纏衣等。銅椀見〈瞻病篇〉，慳
<lb n="0372c11" ed="T"/>衣在〈對施篇〉。而言〈隨相〉者，或卽指下〈隨篇〉事
<lb n="0372c12" ed="T"/>相，或是傳寫之謬。<note place="inline">舊云指文誤者，或云後失修者，未必然也。</note></p><p xml:id="pT40p0372c1224" cb:place="inline">差別中，初
<lb n="0372c13" ed="T"/>科，上二句通標。上句貫下第二，是囑卽標當
<lb n="0372c14" ed="T"/>科，是授探示第二，如下各結可見；以初諸重
<lb n="0372c15" ed="T"/>物，止可囑與；次是輕小，可以親授故。三中。此
<lb n="0372c16" ed="T"/>總三句，互現有二，謂人現物不現<note place="inline">物在別處</note>，物現
<lb n="0372c17" ed="T"/>人不現<note place="inline">人在他邦</note>，人物俱不現<note place="inline">人在他方，物亦別處。</note>。如上三句，止
<lb n="0372c18" ed="T"/>可囑之。上句面囑所與，下二但囑餘人。四中。
<lb n="0372c19" ed="T"/>指前，卽不囑亦善句也。</p><p xml:id="pT40p0372c1910" cb:place="inline">重單中，初科。重囑可
<lb n="0372c20" ed="T"/>解。重授，謂先已授人，物未持去，復授餘人；
<lb n="0372c21" ed="T"/>屬初人定，後授不成。</p><p xml:id="pT40p0372c2109" cb:place="inline">次科，初正判。注文，前段
<lb n="0372c22" ed="T"/>決犯，後段明後受如法。善下，引證。《善生》證
<lb n="0372c23" ed="T"/>犯。《了論》證不屬<anchor xml:id="nkr_note_add_0372c2301" n="0372c2301"/><anchor xml:id="beg0372c2301" n="0372c2301"/>己<anchor xml:id="end0372c2301"/>。</p><p xml:id="pT40p0372c2325" cb:place="inline">成否中，正顯爲二，初明成
<lb n="0372c24" ed="T"/>相。若下，次叙不成相，上以義判。下出所以。生
<lb n="0372c25" ed="T"/>存屬己，死後屬僧。更有主者，卽五德也。</p><p xml:id="pT40p0372c2516" cb:place="inline">次科，
<lb n="0372c26" ed="T"/>初明囑授與人。若下，次明囑他營福。</p><p xml:id="pT40p0372c2615" cb:place="inline">引文中，
<lb n="0372c27" ed="T"/>初句通標。四下，別引四節，可解。《十誦》六物不
<lb n="0372c28" ed="T"/>應者，佛制賞看病故。《五分》令作法者，恐僧不
<lb n="0372c29" ed="T"/>知故。</p><p xml:id="pT40p0372c2903" cb:place="inline">負債，義求中，初科，前明互負。有下，示還
<pb n="0373a" ed="T" xml:id="T40.1805.0373a"/>
<lb n="0373a01" ed="T"/>法，初通示對互。負重還重，負輕還輕，故云相
<lb n="0373a02" ed="T"/>當。重輕互還，名爲交絡。以下，別釋互還。竝
<lb n="0373a03" ed="T"/>收入者，謂判歸二僧故。依本者，推本所負故；
<lb n="0373a04" ed="T"/>負輕還重，則以重歸輕；負重還輕，則以輕歸
<lb n="0373a05" ed="T"/>重，對文可了。輕物十方共分，名共僧法；此入
<lb n="0373a06" ed="T"/>常住，故云不同。</p><p xml:id="pT40p0373a0607" cb:place="inline">次科，初明負重。若下，次明負
<lb n="0373a07" ed="T"/>輕。無可得者，謂常住匱乏也。</p><p xml:id="pT40p0373a0712" cb:place="inline">引文中，《十誦》，初
<lb n="0373a08" ed="T"/>科四節，初對三寶互負。應歸卽還三寶。入現
<lb n="0373a09" ed="T"/>前僧者，謂索來判處言濫，故特注顯。或可前
<lb n="0373a10" ed="T"/>云常住負重物，不須索取；今準《十誦》以決前
<lb n="0373a11" ed="T"/>義。上通明三寶。乃至下，別擧僧別。竝須索入，
<lb n="0373a12" ed="T"/>故云同上。若下，次明負酒債。注中，決上僧物，
<lb n="0373a13" ed="T"/>應取十方現前物還。必無現前，方聽常住，故
<lb n="0373a14" ed="T"/>云隨緣。遮譏護法，事重故開。若先下，三明互
<lb n="0373a15" ed="T"/>負衣直。言無者，謂衣不在也。又下，四明異處
<lb n="0373a16" ed="T"/>差別。彼律五句，竝因<name role="" type="person">跋難陀</name>爲緣。初句，因寄
<lb n="0373a17" ed="T"/>物處死處比丘共爭，佛言，寄物界內現前僧
<lb n="0373a18" ed="T"/>應分。次句，彼云：<name role="" type="person">跋難陀</name>衣鉢物處處出息與
<lb n="0373a19" ed="T"/>人<note place="inline">卽負債處</note>，在異處死，二處共爭，佛判如文。<note place="inline">上二句二處爭，下
<lb n="0373a20" ed="T"/>三句卽於第二句上各加一處。</note>第三加保任處，謂比丘爲彼保掌
<lb n="0373a21" ed="T"/>出息也。四加質物處，謂以財物在異處質與
<lb n="0373a22" ed="T"/>人也。五加執券書者，卽爲財主掌計<anchor xml:id="nkr_note_orig_0373001" n="0373001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0373001" n="0373001"/><anchor xml:id="beg0373001" n="0373001"/>簿<anchor xml:id="end0373001"/>籍也。</p>
<lb n="0373a23" ed="T"/><p xml:id="pT40p0373a2301">次科，初句指破。若下，次顯理非。如下，三明別
<lb n="0373a24" ed="T"/>斷，上明入僧。若負下，次明在俗，前約直取。若
<lb n="0373a25" ed="T"/>下，後斷互爭。《十誦》五中，準後三斷。人處二寄，
<lb n="0373a26" ed="T"/>卽分法中寄人不寄處，寄處不寄人，二斷也。</p>
<lb n="0373a27" ed="T"/><p xml:id="pT40p0373a2701">《母論》：生息在外，卽俗人處。</p><p xml:id="pT40p0373a2711" cb:place="inline">《五百問》。借人物者，
<lb n="0373a28" ed="T"/>謂以物借他。言得罪者，彼云：一切不得自取
<lb n="0373a29" ed="T"/>犯吉。白衆，衆還得取，衆不還犯吉<note place="inline">結僧罪也</note>。若衆
<pb n="0373b" ed="T" xml:id="T40.1805.0373b"/>
<lb n="0373b01" ed="T"/>不與，強取犯墮。故云自他俱犯也。</p><p xml:id="pT40p0373b0114" cb:place="inline">《僧祇》索債，
<lb n="0373b02" ed="T"/>謂有比丘死，餘人來索；事<anchor xml:id="nkr_note_orig_0373002" n="0373002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0373002" n="0373002"/><anchor xml:id="beg0373002" n="0373002"/>客同<anchor xml:id="end0373002"/>濫，故制觀量。</p>
<lb n="0373b03" ed="T"/><p xml:id="pT40p0373b0301">定輕重中，初科爲二，初正判；不下，遮非。初中，
<lb n="0373b04" ed="T"/>前明據體。受隨相應故。後約隨處。現僧同見
<lb n="0373b05" ed="T"/>故。遮非中，初遮其妄情。實下，示其濫用。如
<lb n="0373b06" ed="T"/>下所引，《四分》衣鉢等外，多判入重；《十誦》餘物
<lb n="0373b07" ed="T"/>多是歸輕。今欲多得衣分，乃背受隨，輒用《十
<lb n="0373b08" ed="T"/>誦》。由貪等者，推過歸心，以判重爲輕，皆犯夷
<lb n="0373b09" ed="T"/>重。《輕重儀》云：然以人情忌狹，擁結非無；知
<lb n="0373b10" ed="T"/>事則親常住，引輕入重；別僧則私自利，引重
<lb n="0373b11" ed="T"/>從輕是也。</p><p xml:id="pT40p0373b1105" cb:place="inline">次科。豫合作預。總撮六見，不出三
<lb n="0373b12" ed="T"/>階。</p><p xml:id="pT40p0373b1202" cb:place="inline">別釋中，第一師，初科。十三章者，一是僧伽
<lb n="0373b13" ed="T"/>藍；二屬僧伽藍園田果樹；三多有別房；四
<lb n="0373b14" ed="T"/>屬別房物；五甁盆斧鑿燈臺；六多諸重物
<lb n="0373b15" ed="T"/><note place="inline">卽成衣衆具等，如文所列。</note>；七繩床木床臥具坐褥；八伊梨延
<lb n="0373b16" ed="T"/>陀<note place="inline">此鹿王名謂鹿皮類</note>，耄羅、耄耄羅<note place="inline">此二皆獸名，儀云：狀如虎兕豹獏之類，皮厚毛軟可坐。</note>；
<lb n="0373b17" ed="T"/>九守伽藍人；十車輿；十一水甁澡鑵錫杖扇；
<lb n="0373b18" ed="T"/>十二諸雜作器<note place="inline">竹木等作具</note>；十三衣鉢等，如文所引。
<lb n="0373b19" ed="T"/>律斷前十二皆重，後一屬輕，故云唯有重輕
<lb n="0373b20" ed="T"/>二別也。</p><p xml:id="pT40p0373b2004" cb:place="inline">次科，初明輕物。卽第十三一章門也。
<lb n="0373b21" ed="T"/>俱夜羅，儀云：此翻隨鉢器。餘下，次明重物。卽
<lb n="0373b22" ed="T"/>總前十二門也。若下，別簡衣服。</p><p xml:id="pT40p0373b2213" cb:place="inline">結中。此一家
<lb n="0373b23" ed="T"/>者，卽指上判。無與二者，謂與今同也。但彼不
<lb n="0373b24" ed="T"/>用外宗，未爲盡善；不可抑之爲非，奪之不存，
<lb n="0373b25" ed="T"/>故云也。</p><p xml:id="pT40p0373b2504" cb:place="inline">次師，初科，三義。據體立宗，故《四分》先
<lb n="0373b26" ed="T"/>準。本宗旣闕，取外相成，故取諸部。本異俱無，
<lb n="0373b27" ed="T"/>仍加義決。下之二種，對上本宗，故云旁出；旁
<lb n="0373b28" ed="T"/>卽兼也。</p><p xml:id="pT40p0373b2804" cb:place="inline">略分中，三科各出所以。前二輕重各
<lb n="0373b29" ed="T"/>定，諸部皆同；後一反之，故須<anchor xml:id="nkr_note_orig_0373003" n="0373003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0373003" n="0373003"/><anchor xml:id="beg0373003" n="0373003"/>列<anchor xml:id="end0373003"/>判。簡去異說，
<pb n="0373c" ed="T" xml:id="T40.1805.0373c"/>
<lb n="0373c01" ed="T"/>故云鈔者一意。</p><p xml:id="pT40p0373c0107" cb:place="inline">三位。性重，謂金石等物。</p><p xml:id="pT40p0373c0116" cb:place="inline">性輕
<lb n="0373c02" ed="T"/>謂布帛等。</p><p xml:id="pT40p0373c0205" cb:place="inline">從用二句，應具四句，俱重俱輕，
<lb n="0373c03" ed="T"/>擧事配之可解。事重，事卽物體。用輕謂資身
<lb n="0373c04" ed="T"/>助道，用重謂恣情廢業。</p><p xml:id="pT40p0373c0410" cb:place="inline">廣分中，初科，上二句
<lb n="0373c05" ed="T"/>示引用。然下，明科判。注中，取例。《十誦》器物，不
<lb n="0373c06" ed="T"/>從體判，但隨事用以分重輕。今此諸門，準彼
<lb n="0373c07" ed="T"/>爲例；亦隨事判，故云附事廣明也。</p><p xml:id="pT40p0373c0714" cb:place="inline">次科。《十誦》，
<lb n="0373c08" ed="T"/>明持物入衆。《母論》明遣差五德。彼廣示分法，
<lb n="0373c09" ed="T"/>故指云云。下釋重名，義含體用。輕物名義，可
<lb n="0373c10" ed="T"/>以準知。</p><p xml:id="pT40p0373c1004" cb:place="inline">正判中。絲麻毛綿，從體標名，四種攝
<lb n="0373c11" ed="T"/>盡一切衣物，卽十三章中十三第八二章也。
<lb n="0373c12" ed="T"/>古來科節連環合雜，物類不分，重輕混亂。今
<lb n="0373c13" ed="T"/>竝細科，有如指掌；至於記中，略點而已。又復
<lb n="0373c14" ed="T"/>古記多引俗書釋物名相，古今朝代裁製不
<lb n="0373c15" ed="T"/>同；過成繁碎，今竝削之。至有難曉，時爲略
<lb n="0373c16" ed="T"/>釋。</p><p xml:id="pT40p0373c1602" cb:place="inline">《四分》中，初科。注云表裏裝治者。儀云：二
<lb n="0373c17" ed="T"/>褥隨其大小，皆謂內以氈爲骨，綿儭於外，通
<lb n="0373c18" ed="T"/>以布帛縵之。若但一邊氈布者入輕。</p><p xml:id="pT40p0373c1815" cb:place="inline"><g ref="#CB01071">𣰽</g>毹中，
<lb n="0373c19" ed="T"/>初準律以判。此下，釋輕所以，初示衣相。卽
<lb n="0373c20" ed="T"/>取量同袈裟，過此入重。故儀文云：予昔以量
<lb n="0373c21" ed="T"/>同三衣故入輕收；氈被之屬，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0373004" n="0373004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0373004" n="0373004"/><anchor xml:id="beg0373004" n="0373004"/>列<anchor xml:id="end0373004"/>此分量。後
<lb n="0373c22" ed="T"/>因天人吿云：<g ref="#CB01071">𣰽</g>毹體量，乃通三衣；中國不開，
<lb n="0373c23" ed="T"/>被寒土耳。又云：諸寒嚴國，多用布氈複貯著
<lb n="0373c24" ed="T"/>之；無者，以軟草織衣服之；又無者，以樹皮槌
<lb n="0373c25" ed="T"/>令軟而服之；又無者，可以毛罽如<g ref="#CB01071">𣰽</g>毹法，割
<lb n="0373c26" ed="T"/>截成三衣，毛在內披之；又無者，可用諸皮作
<lb n="0373c27" ed="T"/>三衣服之；如此次第，漸漸而開；若至中方，自
<lb n="0373c28" ed="T"/>有法衣；則樹皮等竝入重也。故下判云：<g ref="#CB01071">𣰽</g>
<lb n="0373c29" ed="T"/>毹如前三衣相者在輕，異者不問大小厚薄
<pb n="0374a" ed="T" xml:id="T40.1805.0374a"/>
<lb n="0374a01" ed="T"/>皆重。被下，簡濫。從用重故。以下，證成。餘準此
<lb n="0374a02" ed="T"/>者，謂餘毛也。</p><p xml:id="pT40p0374a0206" cb:place="inline">三中。被單。儀云：單敷被單之屬，
<lb n="0374a03" ed="T"/>旣不同被；相等縵布三衣，可從輕限。<note place="inline">如下自決。</note></p><p xml:id="pT40p0374a0319" cb:place="inline">四中。
<lb n="0374a04" ed="T"/>薄軟氈輕者，儀云：厚<g ref="#CB00468">䩕</g>入重，而薄堪可裁縫，
<lb n="0374a05" ed="T"/>不同<g ref="#CB01071">𣰽</g>毹；全是俗懷，此氈通於道務也。</p><p xml:id="pT40p0374a0516" cb:place="inline">五中。
<lb n="0374a06" ed="T"/>儀云：<g ref="#CB01071">𣰽</g>毹純色入輕，雜者入重。<note place="inline">又云：叢毛編織而出毛頭，兼
<lb n="0374a07" ed="T"/>有文像人獸等狀，名曰<g ref="#CB01071">𣰽</g>毹。此卽雜者。</note>律下，釋疑。恐謂律聽壞色而
<lb n="0374a08" ed="T"/>著，不當入重；準知染壞理在輕收。</p><p xml:id="pT40p0374a0814" cb:place="inline">六中，初正
<lb n="0374a09" ed="T"/>判。綾羅輕者。儀云：雖衣體交錯，而色相純同，
<lb n="0374a10" ed="T"/>故律開著細鵝文相衣也。律下，準例，初引律。
<lb n="0374a11" ed="T"/>文下決通。交梭卽綾羅紗縠等。儀云：卽如紗
<lb n="0374a12" ed="T"/>葛之屬，例輕分也。梭，蘇禾反。下下，引證。上王
<lb n="0374a13" ed="T"/>大價衣，謂是貴物，用證綾羅。若準儀文，天
<lb n="0374a14" ed="T"/>人所吿，乃是袈裟；西土諸王外理國政，則服
<lb n="0374a15" ed="T"/>俗衣；內遵法行，便懷道服，咸著僧伽梨；其
<lb n="0374a16" ed="T"/>價極貴，或出萬金，故名大價。</p><p xml:id="pT40p0374a1612" cb:place="inline">諸部中，初科。二
<lb n="0374a17" ed="T"/>種帶者，彼律：因乞食比丘旋風吹去內衣，佛
<lb n="0374a18" ed="T"/>言，應著腰帶；諸比丘散縷作，紐縷作，空中
<lb n="0374a19" ed="T"/>作，佛言：散縷紐縷，盡不聽；空中者，應當中縫
<lb n="0374a20" ed="T"/><note place="inline">一也</note>，若織編作<note place="inline">二也</note>。</p><p xml:id="pT40p0374a2009" cb:place="inline">次科，《五分》，初判輕物。劫貝，卽木
<lb n="0374a21" ed="T"/>綿衣。單敷，儀云：謂敷床上垂四角者。襯身衣，
<lb n="0374a22" ed="T"/>儀云：卽身瘡襯三衣者。準此等者，卽準單敷
<lb n="0374a23" ed="T"/>類決被單。錦下，次判重物，初判毛<g ref="#CB01731">𣯊</g>。音牓，毛
<lb n="0374a24" ed="T"/>織布也。準此者，卽準毛氈，校上薄軟。必依量
<lb n="0374a25" ed="T"/>者，謂縱不過量，而硬厚者，亦入重收。不下，簡
<lb n="0374a26" ed="T"/>異。次判<g ref="#CB01069">㲩</g><g ref="#CB01070">𣰆</g>。儀云：謂以經緯班毛，如此錦者，
<lb n="0374a27" ed="T"/>用爲地敷壁障等。三判小氈。</p><p xml:id="pT40p0374a2712" cb:place="inline">三中，三段，初正
<lb n="0374a28" ed="T"/>判。儀云：由體是應法，卽堪改轉還類法衣，如
<lb n="0374a29" ed="T"/>律受淨。若爾，錦衣亦聽壞色而畜，理應入輕。
<pb n="0374b" ed="T" xml:id="T40.1805.0374b"/>
<lb n="0374b01" ed="T"/>答：儀云：不同錦繡<g ref="#CB01069">㲩</g><g ref="#CB01070">𣰆</g>，染則可得如法；未染體
<lb n="0374b02" ed="T"/>是班文綺錯，外相五彩分炳；又佛正斷在重，
<lb n="0374b03" ed="T"/>無宜抑例通分是也。若下，二斥非。儀云：有人
<lb n="0374b04" ed="T"/>云：眞緋正紫大色上染，佛斷不服；著得墮罪，故
<lb n="0374b05" ed="T"/>須入重。今不具引，直牒彼計，引類難破。絹布
<lb n="0374b06" ed="T"/>不出黃白二色，同是五大，亦不許著，而判在
<lb n="0374b07" ed="T"/>輕。故知不可但據佛制不著，便謂入重。若爾
<lb n="0374b08" ed="T"/>下，例難。<g ref="#CB01071">𣰽</g>毹前有兩斷，彼謂入輕，乃是約量；
<lb n="0374b09" ed="T"/>入重正是約色，故有此難。答中。初明入輕，但
<lb n="0374b10" ed="T"/>離綺錯；縱純上色，亦判入輕。故知但分文之
<lb n="0374b11" ed="T"/>純雜，不論色之如非。故引《五分》爲證，彼云：錦
<lb n="0374b12" ed="T"/>綺毛<g ref="#CB01731">𣯊</g>等不應分，若純色者應分。</p><p xml:id="pT40p0374b1214" cb:place="inline">四中。含，包
<lb n="0374b13" ed="T"/>也。儀云：有蟲之繭，著稈之麻。竝謂未成縷者。
<lb n="0374b14" ed="T"/>稭音皆，麻稈也。</p><p xml:id="pT40p0374b1407" cb:place="inline">五中，初判輕。注約串於肩上，
<lb n="0374b15" ed="T"/>取兩頭以爲齊限，卽非大者。準《五分》者，上明
<lb n="0374b16" ed="T"/>數量，卽出《五分》。下三入重，竝謂大者。被袋隨
<lb n="0374b17" ed="T"/>被判也。連袋，古云：兩頭縫合，中間開口也。儀
<lb n="0374b18" ed="T"/>云：以綺錯所成，同俗被袋，不入分限。</p><p xml:id="pT40p0374b1815" cb:place="inline">六中，壞
<lb n="0374b19" ed="T"/>色異俗，折破非衣，故竝入輕。猶是下，反上二
<lb n="0374b20" ed="T"/>種故重。儀云：爲絕懷俗之心故。襦，短衣也。</p><p xml:id="pT40p0374b2017" cb:place="inline">七
<lb n="0374b21" ed="T"/>中。綵線靴鞋者，儀云：時有作三臺龍鳳<note place="inline">得頭有三層者</note>，
<lb n="0374b22" ed="T"/>及錯綵線綺繡刺成者入重。男女衣服，卽童男
<lb n="0374b23" ed="T"/>稚女花綵之衣。補方，舊云：卽裁五彩畟方補
<lb n="0374b24" ed="T"/>合成者。儀云：繡纈結絡，綺錯綵袋，俱從重收；
<lb n="0374b25" ed="T"/>純色氈袋等，竝入分也。繡綺鉢袋輕者，隨鉢
<lb n="0374b26" ed="T"/>判故。若準儀文云：繡綵裝飾者，可單抽重收，
<lb n="0374b27" ed="T"/>事同繡錦之服故。</p><p xml:id="pT40p0374b2708" cb:place="inline">第二標中。五體總收五物。
<lb n="0374b28" ed="T"/>石鐵二種，總諸金寶。</p><p xml:id="pT40p0374b2809" cb:place="inline">《四分》，初科，前總列諸物。
<lb n="0374b29" ed="T"/>卽十三章門六章之物。甁盆及下斧鑿燈臺，在
<pb n="0374c" ed="T" xml:id="T40.1805.0374c"/>
<lb n="0374c01" ed="T"/>第五；二床在第七，水甁等在十一；車輿等
<lb n="0374c02" ed="T"/>在十，鐵皮等作器在十二；下明染色，針線，卽
<lb n="0374c03" ed="T"/>第六成衣衆具<note place="inline">共前爲八</note>。律竝判重，下引諸部，則有
<lb n="0374c04" ed="T"/>科酌。此下，別簡作具。儀云：古德謂不問能所
<lb n="0374c05" ed="T"/>皆重。故此決之。初正示。故下，引證。注簡所造
<lb n="0374c06" ed="T"/>差別，不可一判；則明上云入重，定是能造。儀
<lb n="0374c07" ed="T"/>云：鐵作器者，鑪治鉗碪錯等器，陶作器謂輪
<lb n="0374c08" ed="T"/>繩袋簿鍬钁等具，皮作器謂盆瓮床桄刀剗
<lb n="0374c09" ed="T"/>熨鐵等，竹作器謂刀鋸等，木作器謂斧鋸斤
<lb n="0374c10" ed="T"/>剗等。此皆妨道，不合畜故。</p><p xml:id="pT40p0374c1011" cb:place="inline">次科。剃刀入輕，從
<lb n="0374c11" ed="T"/>用輕故。</p><p xml:id="pT40p0374c1104" cb:place="inline">三中。錢通<anchor xml:id="nkr_note_orig_0374001" n="0374001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0374001" n="0374001"/><anchor xml:id="beg0374001" n="0374001"/>入<anchor xml:id="end0374001"/>種<note place="inline">金、銀、銅、鍮、鐵、木皮、胡膠</note>，寶總眞似
<lb n="0374c12" ed="T"/><note place="inline">金銀眞珠摩尼珊瑚車磲碼碯及諸璧玉爲眞寶，鍮銅鐵錫僞珠等爲似寶。</note>。錢及眞寶皆重，
<lb n="0374c13" ed="T"/>不淨物故。似寶若本塊段入重，入百一數者
<lb n="0374c14" ed="T"/>皆輕。下文，卽律衣法中，拾糞掃者取之，因開。
<lb n="0374c15" ed="T"/>此證錢寶是不得畜。</p><p xml:id="pT40p0374c1509" cb:place="inline">諸部中，初科，前通列諸
<lb n="0374c16" ed="T"/>物。皆是小者。半鉢，卽淺鉢；戶牌，標戶鉤者。若
<lb n="0374c17" ed="T"/>下，別簡諸器。貝卽海虫殼，齒卽獸牙。作器謂
<lb n="0374c18" ed="T"/>上四物所作者。如前卽指上諸鉢。注，姬周半
<lb n="0374c19" ed="T"/>斗，卽今一升半許。上明器物。一切下，判染色。
<lb n="0374c20" ed="T"/>儀云：紫草黃蘗梔子乾陀等，此皆木類。</p><p xml:id="pT40p0374c2016" cb:place="inline">次科，
<lb n="0374c21" ed="T"/>《僧祇》三節，初判二寶。次判床器。方曰筐，圓
<lb n="0374c22" ed="T"/>曰筥，皆竹器也。亦爾者，同上重也。三判非法
<lb n="0374c23" ed="T"/>鉢。瓦鐵，色量非；瓷者，更加體非。文標色量俱
<lb n="0374c24" ed="T"/>非，縱令色如，亦乖佛制，故云準此等。<note place="inline">如量白鉢，理應在輕，可熏
<lb n="0374c25" ed="T"/>治故。</note></p><p xml:id="pT40p0374c2503" cb:place="inline">三中。《善見》但判針耳，線見前科。</p><p xml:id="pT40p0374c2515" cb:place="inline">四中。經開
<lb n="0374c26" ed="T"/>畜刀，四寸爲限，大則歸重。</p><p xml:id="pT40p0374c2611" cb:place="inline">五中。送終調度，
<lb n="0374c27" ed="T"/>謂車輿、棺槨，預作墳瑩等。</p><p xml:id="pT40p0374c2711" cb:place="inline">六中，簏卽竹箱籠
<lb n="0374c28" ed="T"/>等。戶鉤相隨入重，謂屬戶門者。</p><p xml:id="pT40p0374c2813" cb:place="inline">第七。《十誦》輕
<lb n="0374c29" ed="T"/>者，卽如上引。不過半斗也。夾紵及銅，皆體非
<pb n="0375a" ed="T" xml:id="T40.1805.0375a"/>
<lb n="0375a01" ed="T"/>也。儀文：義加漆器，謂俗中盤椀盞合，乃至
<lb n="0375a02" ed="T"/>匙箸食單，無問大小多少，竝入重收；以全是
<lb n="0375a03" ed="T"/>俗有，非道用故。</p><p xml:id="pT40p0375a0307" cb:place="inline">第八有三，初判香爐，前約量
<lb n="0375a04" ed="T"/>判輕。準《十誦》者，亦半斗也。有下，簡寶飾。捉
<lb n="0375a05" ed="T"/>寶制者，《戒本》云：及寶裝飾具故。若下，簡過量。
<lb n="0375a06" ed="T"/>根本下，簡所屬。如上處分，卽約量輕重也。次
<lb n="0375a07" ed="T"/>判佛法供具。竝同兩判。不同香爐可約斗量，
<lb n="0375a08" ed="T"/>故但云輕可隨身者。三判數珠。注別屬者，由
<lb n="0375a09" ed="T"/>是輕小，得自受用，而無改賣不定之義，故偏
<lb n="0375a10" ed="T"/>判輕。<note place="inline">必有市販亦重。</note>儀云：木槵珠貫雜色僞寶所成之
<lb n="0375a11" ed="T"/>珠，在機正要，勿過數法；投接下根，牽課修業；
<lb n="0375a12" ed="T"/>可準《多論》，似寶雜色，開爲百一物者，得如法
<lb n="0375a13" ed="T"/>用，宜斷輕收；餘木竹等，例此分也。</p><p xml:id="pT40p0375a1314" cb:place="inline">第三田土
<lb n="0375a14" ed="T"/>等，標中。卽攝十三章中前四也。<note place="inline">共前十二。</note>畜生、人民，
<lb n="0375a15" ed="T"/>卽是第九一章，離爲二科。<note place="inline">對律十三章足。</note>皮革出十三
<lb n="0375a16" ed="T"/>輕物。四藥出第二屬伽藍物。</p><p xml:id="pT40p0375a1612" cb:place="inline">《四分》中，初通列
<lb n="0375a17" ed="T"/>四物。若下，別示屬房物，初明輕物易重已未。
<lb n="0375a18" ed="T"/>若下，次明已施追取可否。</p><p xml:id="pT40p0375a1811" cb:place="inline">次科，初示物所屬。
<lb n="0375a19" ed="T"/>若下，約分房兩判。</p><p xml:id="pT40p0375a1908" cb:place="inline">他部中，初引彼律。染色在
<lb n="0375a20" ed="T"/>前。正判赭土，是屬房物。下準文判。義亦歸重，
<lb n="0375a21" ed="T"/>故云同之。</p><p xml:id="pT40p0375a2105" cb:place="inline">第四中。《四分》諸衣，以同外道服故；
<lb n="0375a22" ed="T"/>寒國雖開，而非常敎。</p><p xml:id="pT40p0375a2209" cb:place="inline">他部中，初科爲二，初明
<lb n="0375a23" ed="T"/>囊器。次判諸帶。韋卽軟薄皮。熟韋，未從用者。
<lb n="0375a24" ed="T"/>已外判重，謂非小者。儀云：必有生皮，理從重
<lb n="0375a25" ed="T"/>攝。</p><p xml:id="pT40p0375a2502" cb:place="inline">二中。平謂頭平，斜卽頭尖。且望乖道，故判
<lb n="0375a26" ed="T"/>入重。準儀文云：平尖二靴，律無正判；若準天
<lb n="0375a27" ed="T"/>竺，覆羅形如皮靴，面前決開，行則左右掩繫，
<lb n="0375a28" ed="T"/>必平尖二靴；似此相從，竝準入輕。<note place="inline">以覆羅革屣，竝敎聽著故。</note>餘
<lb n="0375a29" ed="T"/>入輕者，儀云：餘有短<g ref="#CB01715">𩍓</g>高頭，類例亦宜從履
<pb n="0375b" ed="T" xml:id="T40.1805.0375b"/>
<lb n="0375b01" ed="T"/>屨同斷<note place="inline">履屨竝從輕故</note>。又云：依《僧祇、五分》斷，革屣及
<lb n="0375b02" ed="T"/>囊入分。<note place="inline">前靴采帛爲者，與此不同。</note></p><p xml:id="pT40p0375b0214" cb:place="inline">三中，初明經法。隨能與者，
<lb n="0375b03" ed="T"/>必擇有德堪能，不可罔濫。次判書畫。俗書
<lb n="0375b04" ed="T"/>如此方儒道典<anchor xml:id="nkr_note_orig_0375001" n="0375001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0375001" n="0375001"/><anchor xml:id="beg0375001" n="0375001"/>藉<anchor xml:id="end0375001"/>古今字書等。儀云：終非
<lb n="0375b05" ed="T"/>久翫，故捨入僧<note place="inline">卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0375002" n="0375002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0375002" n="0375002"/><anchor xml:id="beg0375002" n="0375002"/>當<anchor xml:id="end0375002"/>住也</note>。素畫，儀云：異畫之屬，浮
<lb n="0375b06" ed="T"/>情所忻；終非筌要，宜入常住。<note place="inline">必是聖像，準上經法判之。餘像非例。</note>
<lb n="0375b07" ed="T"/>三判帋筆等。儀中兩判。謂兼道務者入輕。
<lb n="0375b08" ed="T"/>本意附俗，竝從重例；以莊嚴章句，樂世法故。
<lb n="0375b09" ed="T"/><note place="inline">須量亡者生乎所業。</note></p><p xml:id="pT40p0375b0909" cb:place="inline">四中。《十誦》斷者，卽準量也。</p><p xml:id="pT40p0375b0919" cb:place="inline">第五，《母論》，
<lb n="0375b10" ed="T"/>初判畜類。若下，明隨畜之物。園果等物，因而
<lb n="0375b11" ed="T"/>引之，正判養生之具故。下偏釋其名。然釋名
<lb n="0375b12" ed="T"/>中，猶通人畜，此中正取養畜具耳。</p><p xml:id="pT40p0375b1214" cb:place="inline">六中，《四分》，
<lb n="0375b13" ed="T"/>初明僧死判奴物。入私已者，謂還彼也。儀云：
<lb n="0375b14" ed="T"/>若能給盡形，隨僧處分<note place="inline">去住由僧</note>。若所給盡形，前僧
<lb n="0375b15" ed="T"/>旣死，後情自改，任意去留；若他遣供給，還送
<lb n="0375b16" ed="T"/>本主；若本是自有，倩俗蔭覆，依本入僧；若暫
<lb n="0375b17" ed="T"/>來非永，隨時將送。律據一向，須依此五簡之。
<lb n="0375b18" ed="T"/>若下，次明奴死判物，初明僧奴。次明私奴。同
<lb n="0375b19" ed="T"/>活取入已者，謂任主僧也。不同活二判，不
<lb n="0375b20" ed="T"/>可攝入已故。注中，決上入親，須約不同利者；
<lb n="0375b21" ed="T"/>必同僧利，一向入僧。</p><p xml:id="pT40p0375b2109" cb:place="inline">《母論》中，二判。儀云：若
<lb n="0375b22" ed="T"/>本擬盡形供給<note place="inline">謂盡主形。</note>，手疏分明者，準《母論》放
<lb n="0375b23" ed="T"/>去。不放者，卽前五中二種入僧也。注中。準放
<lb n="0375b24" ed="T"/>去者，旣取要約分明，反例賜姓未離主者，通
<lb n="0375b25" ed="T"/>無分限，須入常住。故云依律，卽上《四分》也。後
<lb n="0375b26" ed="T"/>終謂比丘亡時。卽儀文云：本是賤品，賜姓從
<lb n="0375b27" ed="T"/>良，而未離本主；若主身死，可入常住；衣資畜
<lb n="0375b28" ed="T"/>產隨身所屬，不合追奪。</p><p xml:id="pT40p0375b2810" cb:place="inline">七中，初正判。穀米
<lb n="0375b29" ed="T"/>等是時藥，湯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0375003" n="0375003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0375003" n="0375003"/><anchor xml:id="beg0375003" n="0375003"/>九<anchor xml:id="end0375003"/>等通餘三藥，據文竝重。準
<pb n="0375c" ed="T" xml:id="T40.1805.0375c"/>
<lb n="0375c01" ed="T"/>儀文：盡形藥未擣治者入重；若已擣和成丸
<lb n="0375c02" ed="T"/>散，及服殘餘者，入輕分。雖下，顯淨。論云：心斷
<lb n="0375c03" ed="T"/>淸淨者，故知食境，本非穢故。</p><p xml:id="pT40p0375c0312" cb:place="inline">次科。請已命過，
<lb n="0375c04" ed="T"/>屬亡者故，此入常住。分衣語通，故注決之。命
<lb n="0375c05" ed="T"/>過後得，非亡者分，故歸本處；卽食所來處也。
<lb n="0375c06" ed="T"/>衣亦爾者，同上兩判。</p><p xml:id="pT40p0375c0609" cb:place="inline">指略中，初顯略。具下，指
<lb n="0375c07" ed="T"/>廣。卽《輕重儀》，文有一卷，判決精詳。不覽彼文，
<lb n="0375c08" ed="T"/>何由曉此，故云亦須等也。</p><p xml:id="pT40p0375c0811" cb:place="inline">第三師，初叙彼所
<lb n="0375c09" ed="T"/>見。四部隨引，故云通用。諸部互有廢立，但契
<lb n="0375c10" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0375c1001" n="0375c1001"/><anchor xml:id="beg0375c1001" n="0375c1001"/>己<anchor xml:id="end0375c1001"/>見，隨引用之。如下，引示。澡罐等物，本律判
<lb n="0375c11" ed="T"/>重。然律，錫杖據本爲警蟲獸，故判重收；準約
<lb n="0375c12" ed="T"/>今用，正表道儀。若論扇者，亦有講譚搖風之
<lb n="0375c13" ed="T"/>別。不可一判，義須在輕，更何所惑。文下，指廣。
<lb n="0375c14" ed="T"/>亦卽儀文。且下，結誥。令依次師。龜辨吉凶，鏡
<lb n="0375c15" ed="T"/>分好醜；七門類判，喩有同之。</p><p xml:id="pT40p0375c1512" cb:place="inline">賞勞中，初科顯
<lb n="0375c16" ed="T"/>德。五事<anchor xml:id="nkr_note_orig_0375004" n="0375004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0375004" n="0375004"/><anchor xml:id="beg0375004" n="0375004"/>立<anchor xml:id="end0375004"/>約病者。五中二事，共合爲一。不
<lb n="0375c17" ed="T"/>如實語，謂多虛詐。仰，賴也。自猶堪能，而故不
<lb n="0375c18" ed="T"/>爲，竝賴他作。</p><p xml:id="pT40p0375c1806" cb:place="inline">五行不出三業二利。差死謂或
<lb n="0375c19" ed="T"/>差或死，至究竟故。</p><p xml:id="pT40p0375c1908" cb:place="inline">可不中，初正明。五下，引示，
<lb n="0375c20" ed="T"/>《五分》。與究竟者，由存始終，卽行滿故。《僧祇》中，
<lb n="0375c21" ed="T"/>初簡不合。自樂福者，非益他故。邪命爲衣食
<lb n="0375c22" ed="T"/>故。若下，次明合賞。</p><p xml:id="pT40p0375c2208" cb:place="inline">與物中，初科，前簡上下。律
<lb n="0375c23" ed="T"/>不論者，指文漫也。若不知等者，以義定也。且
<lb n="0375c24" ed="T"/>約衣多者爲言；若但三事，具缺與之。《十誦》下，
<lb n="0375c25" ed="T"/>次明審悉。先問，謂瞻病問病人也。不信，謂瞻
<lb n="0375c26" ed="T"/>病不可憑也。薩下，三明重衣。不刺不入，非一
<lb n="0375c27" ed="T"/>體故。《四分》下，示物數。漉囊針筒，出沒有異，隨
<lb n="0375c28" ed="T"/>有皆通。器襆袋等，竝隨六物，通入賞勞。</p><p xml:id="pT40p0375c2816" cb:place="inline">次科，
<lb n="0375c29" ed="T"/>初別簡具缺，初句全與。下三句分與。竝須量
<pb n="0376a" ed="T" xml:id="T40.1805.0376a"/>
<lb n="0376a01" ed="T"/>可，故令商度。然德具物缺，或六物不足，則隨
<lb n="0376a02" ed="T"/>有與之；或是全無，則與餘物。二俱缺者，或不
<lb n="0376a03" ed="T"/>須與，或與少餘衣。德缺物具，事涉進否；故下
<lb n="0376a04" ed="T"/>別標。以人性旣殊，行難求備；或減略物件，不
<lb n="0376a05" ed="T"/>可輕微。縱德少缺，而加全賞，理亦無損；故云
<lb n="0376a06" ed="T"/>亦須優及，謂多與也。竝下，總示和與。若德物
<lb n="0376a07" ed="T"/>俱具，須先賞勞；餘不具者，或與少物，義應直
<lb n="0376a08" ed="T"/>付；須至分衣法後，方可與之；乞字去呼。敏字
<lb n="0376a09" ed="T"/>訓疾，謂無滯礙；或可字誤，合作允。</p><p xml:id="pT40p0376a0914" cb:place="inline">簡人中，初
<lb n="0376a10" ed="T"/>科。謂看病通七衆，非謂共看也。前明僧病，次
<lb n="0376a11" ed="T"/>明尼病。皆本衆合賞，俗衆非分。注云勞者，卽
<lb n="0376a12" ed="T"/>前二五德也。《伽論》開與餘衆。沙彌六物，於後
<lb n="0376a13" ed="T"/>有用，故須具與。準下，義決。共看與究竟者，謂
<lb n="0376a14" ed="T"/>前後替看。齊竟屛分，謂賞一首者，令後自分。</p>
<lb n="0376a15" ed="T"/><p xml:id="pT40p0376a1501">次科，初明留付。亦可等者，以身不現，不可羯
<lb n="0376a16" ed="T"/>磨，故令白衆直和待還。若下，次簡合賞。以捨
<lb n="0376a17" ed="T"/>己修道，遠相濟故。《伽論》雖非夏制，頗見懷慈。</p>
<lb n="0376a18" ed="T"/><p xml:id="pT40p0376a1801">時節中，初科。共行弟子，或稟戒、或依止，師資
<lb n="0376a19" ed="T"/>相濟七種共行，如上卷中。舍利卽死屍。</p><p xml:id="pT40p0376a1916" cb:place="inline">次科，
<lb n="0376a20" ed="T"/>《十誦》屍去後。謂葬訖也。在異處者，離屍邊也。
<lb n="0376a21" ed="T"/>《母論》同之。然準上文，卽後皆得；而《母論》有序，
<lb n="0376a22" ed="T"/>是可行之。</p><p xml:id="pT40p0376a2205" cb:place="inline">第九集財中。不勝擧謂重大者，不
<lb n="0376a23" ed="T"/>必現前。須歷帳者，無論大小現不現物，皆須
<lb n="0376a24" ed="T"/>錄示；至僧集時，先令維那打槌披讀。</p><p xml:id="pT40p0376a2415" cb:place="inline">加法中。
<lb n="0376a25" ed="T"/>五人已上，行法整足，故別明之。</p><p xml:id="pT40p0376a2513" cb:place="inline">處判中，次科。
<lb n="0376a26" ed="T"/>注中。據律合牒六物。上文但云若衣非衣，蓋
<lb n="0376a27" ed="T"/>準《多論》，容不集故。彼云：三衣在餘處者，索來
<lb n="0376a28" ed="T"/>此賞；若此德不具，則隨彼分等。《母論》亦爾。</p><p xml:id="pT40p0376a2817" cb:place="inline">判
<lb n="0376a29" ed="T"/>物中有三，先問有三，一問負債，二問囑授，三
<pb n="0376b" ed="T" xml:id="T40.1805.0376b"/>
<lb n="0376b01" ed="T"/>問同活。應令一人答其有無。次判輕重。如上
<lb n="0376b02" ed="T"/>分者，卽應對僧逐物提示重輕之意，然後各著
<lb n="0376b03" ed="T"/>一處。三索送喪物。三唱還者，應先吿僧若
<lb n="0376b04" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0376001" n="0376001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0376001" n="0376001"/><anchor xml:id="beg0376001" n="0376001"/>千<anchor xml:id="end0376001"/>件數津送亡者，此是看病者物，將替入法，
<lb n="0376b05" ed="T"/>應須還<anchor xml:id="nkr_note_orig_0376002" n="0376002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0376002" n="0376002"/><anchor xml:id="beg0376002" n="0376002"/>波<anchor xml:id="end0376002"/>；唱云：大德僧聽！僧今持此衣還
<lb n="0376b06" ed="T"/>某甲比丘。<note place="inline">三說。</note>若無，謂不將亡物送喪也。</p><p xml:id="pT40p0376b0617" cb:place="inline">賞勞
<lb n="0376b07" ed="T"/>中，初科，前標合賞。今下，次辨須否，初斥時對
<lb n="0376b08" ed="T"/>問。以答具不具，二皆不便。俗所恥者，《論語･顏
<lb n="0376b09" ed="T"/>子》云：願無伐善。<note place="inline">謂自稱己德。</note>與下，顯今不須。律云：
<lb n="0376b10" ed="T"/>卽引結說戒堂文，故云結不結也。此明賞給
<lb n="0376b11" ed="T"/>由僧，不必須問。</p><p xml:id="pT40p0376b1107" cb:place="inline">次科。上座吿者，卽獎飾之意。
<lb n="0376b12" ed="T"/>看病謙者，不自伐也。僧抑伏者，上座應云：此
<lb n="0376b13" ed="T"/>佛嚴制，不在辭遜；當受羯磨，便卽互跪。</p><p xml:id="pT40p0376b1316" cb:place="inline">羯磨
<lb n="0376b14" ed="T"/>中。四處牒緣皆不同者，由物不定，意令隨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0376003" n="0376003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0376003" n="0376003"/><anchor xml:id="beg0376003" n="0376003"/>故<anchor xml:id="end0376003"/>，
<lb n="0376b15" ed="T"/>如前注中。後注從物，名相多少，尋文可知。</p>
<lb n="0376b16" ed="T"/><p xml:id="pT40p0376b1601">次差人中，初科，前標示律文。今下，準用時事。
<lb n="0376b17" ed="T"/>《注羯磨》云：有人存三番作法，此思文未了
<lb n="0376b18" ed="T"/><note place="inline">一差人，二付衣，三分<anchor xml:id="nkr_note_orig_0376004" n="0376004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0376004" n="0376004"/><anchor xml:id="beg0376004" n="0376004"/>次<anchor xml:id="end0376004"/>；律云持衣與一比丘，令白二分，然律卽指付分一法，彼謂有二，故是未了。</note>；亦有
<lb n="0376b19" ed="T"/>存二番法者<note place="inline">一差人，二付分，古記謂是口差，今家<anchor xml:id="nkr_note_orig_0376005" n="0376005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0376005" n="0376005"/><anchor xml:id="beg0376005" n="0376005"/>卽<anchor xml:id="end0376005"/>者，非也。</note>：今鈔所用，卽
<lb n="0376b20" ed="T"/>一番法者；以口差人，但作付分，故不作差法；
<lb n="0376b21" ed="T"/>反上律文，故云違法。知事則本由公選，口差
<lb n="0376b22" ed="T"/>則亦顯衆和，故云通得。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0376006" n="0376006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0376006" n="0376006"/><anchor xml:id="beg0376006" n="0376006"/>間<anchor xml:id="end0376006"/>旣云違法，何不白
<lb n="0376b23" ed="T"/>二差之？答：律雖明制，不出法故。諸家所立，竝
<lb n="0376b24" ed="T"/>是意裁。今家不行，恐成專擅。<note place="inline">作《行事策》者，亦妄出法；古記相<g ref="#CB00403">㳂</g>，雷同
<lb n="0376b25" ed="T"/>引用，都迷聖旨。</note>卽《注羯磨》云：今準律文，具含付分二法，
<lb n="0376b26" ed="T"/>餘無故不出是也。若爾，違法卽應有過。答：律
<lb n="0376b27" ed="T"/>旣不出，非故不行。況知事口差，通和義顯，理
<lb n="0376b28" ed="T"/>應無過。</p><p xml:id="pT40p0376b2804" cb:place="inline">次科，初總示。持律者卽指五德。以
<lb n="0376b29" ed="T"/>瞻病德缺，及沙彌分法，不行賞勞；作分衣羯
<pb n="0376c" ed="T" xml:id="T40.1805.0376c"/>
<lb n="0376c01" ed="T"/>磨已，直爾處分；故令先知，方可作法。多下，別
<lb n="0376c02" ed="T"/>釋，初釋具德。注中，上句明彼得分，普該十方
<lb n="0376c03" ed="T"/>故；下句顯此分賞，隨與少物故。三五肘外應
<lb n="0376c04" ed="T"/>白僧者，由是長物，不合持賞；復連法衣，不可
<lb n="0376c05" ed="T"/>截去；白僧和與，彼此通成。十下，次釋沙彌。前
<lb n="0376c06" ed="T"/>引《僧祇》，望入和尙；故是直分，沙彌自物。羯磨
<lb n="0376c07" ed="T"/>同僧，乃據《十誦》；意令準用，故此引之；本部羯
<lb n="0376c08" ed="T"/>磨唯有大僧。</p><p xml:id="pT40p0376c0806" cb:place="inline">付分法中，初科。注中，示法所出。
<lb n="0376c09" ed="T"/>律中賞勞法，下注云：若僧中羯磨，差一人分
<lb n="0376c10" ed="T"/>亡者衣物羯磨，與此無異；唯益一句：僧與某
<lb n="0376c11" ed="T"/>甲比丘衣，某甲當還與僧，白如是。<note place="inline">已上律注。</note>彼但例
<lb n="0376c12" ed="T"/>指，故云不具。或可賞法緣中自牒六物，又不
<lb n="0376c13" ed="T"/>云若衣非衣等；用有不便，故準後法。</p><p xml:id="pT40p0376c1315" cb:place="inline">羯磨中。
<lb n="0376c14" ed="T"/>誰諸長老忍下，多牒緣十五字，僧下又多今
<lb n="0376c15" ed="T"/>字；準諸羯磨比之，定是傳訛，義須刪去。或
<lb n="0376c16" ed="T"/>當秉御，不須謹誦。</p><p xml:id="pT40p0376c1608" cb:place="inline">大僧物中，初科。作上法已，
<lb n="0376c17" ed="T"/>限人已定。五德潛數人數，打搥白衆已，於籌
<lb n="0376c18" ed="T"/>物上各據字號。先行籌已，然後以籌對物付
<lb n="0376c19" ed="T"/>之。</p><p xml:id="pT40p0376c1902" cb:place="inline">二中。初與無衣猶善，下令隨付實難。注令
<lb n="0376c20" ed="T"/>折破，最爲精要，宜準行之。</p><p xml:id="pT40p0376c2011" cb:place="inline">三中，初勸依敎。此
<lb n="0376c21" ed="T"/>下，次顯功深。不下，遮餘用。縱設謂設齋等。</p><p xml:id="pT40p0376c2117" cb:place="inline">四
<lb n="0376c22" ed="T"/>中，留物，公私兩判。私緣囑授，亦不開與。</p><p xml:id="pT40p0376c2216" cb:place="inline">次沙
<lb n="0376c23" ed="T"/>彌中。等興，同僧分也。四中與一，謂僧一分四
<lb n="0376c24" ed="T"/>破分之。準應白搥，一同僧式。五中與一，準上
<lb n="0376c25" ed="T"/>亦然。淨人不可預衆，應白僧已，屛處付之。若
<lb n="0376c26" ed="T"/>下，示制。《疏》卽《業疏》，《鈔》卽《義鈔》，文逸。</p><p xml:id="pT40p0376c2614" cb:place="inline">二中。記數，
<lb n="0376c27" ed="T"/>謂知僧多少。品卽量也。</p><p xml:id="pT40p0376c2710" cb:place="inline">三中，初示敎所不許。
<lb n="0376c28" ed="T"/>今下，斥世非法，初正斥。顏厚，謂無羞色也。佛
<lb n="0376c29" ed="T"/>下，示意。今下，重責。惟卽思惟。始終，謂生死。悛，
<pb n="0377a" ed="T" xml:id="T40.1805.0377a"/>
<lb n="0377a01" ed="T"/>改也。望下，深勉。</p><p xml:id="pT40p0377a0107" cb:place="inline">四人法中，初示僧位。衣下，明
<lb n="0377a02" ed="T"/>賞勞。口和者，準《羯磨》云：諸大德憶念！今持此
<lb n="0377a03" ed="T"/>亡比丘某甲衣鉢<note place="inline">坐具等物</note>與某甲看病比丘。<note place="inline">三說。</note>餘
<lb n="0377a04" ed="T"/>下，正分衣。準《注羯磨》四句成。白云：大德僧聽！
<lb n="0377a05" ed="T"/>若僧時到僧忍聽，某甲比丘命過，所有衣物現
<lb n="0377a06" ed="T"/>前僧應分，白如是。<note place="inline">準<anchor xml:id="nkr_note_orig_0377001" n="0377001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0377001" n="0377001"/><anchor xml:id="beg0377001" n="0377001"/>或<anchor xml:id="end0377001"/>合須牒本云僧今分是衣物。</note>《羯磨》云：大德
<lb n="0377a07" ed="T"/>僧聽！比丘某甲命過所有衣物現前僧應分。
<lb n="0377a08" ed="T"/><note place="inline">準前牒本。</note>誰諸長老忍僧分是衣物者默然等；結
<lb n="0377a09" ed="T"/>詞云，僧已忍分是衣物竟等。<note place="inline">此依《母論》出法，改正不妨。</note>作此下，
<lb n="0377a10" ed="T"/>示改法。未入手者，明入手已，則不須改。更共
<lb n="0377a11" ed="T"/>作法者，改從五人法也。注中引類顯上須改。
<lb n="0377a12" ed="T"/>準非時施中，本亦直分；因客比丘數數來分
<lb n="0377a13" ed="T"/>衣疲極，佛言，應差一人令分。今無人故，依論
<lb n="0377a14" ed="T"/>直分；後有人來，類彼須改。有下，證成。</p><p xml:id="pT40p0377a1415" cb:place="inline">對首有
<lb n="0377a15" ed="T"/>二，初三人法。彼此相語，故云展轉。二人口和，
<lb n="0377a16" ed="T"/>但除諸字。次二人法。不出詞句，應云：大德！
<lb n="0377a17" ed="T"/>此亡比丘衣鉢<note place="inline">坐具等物</note>，與大德看病賞勞。指分法
<lb n="0377a18" ed="T"/>如上，但除上二字。《四分》下，會同本律。但出對
<lb n="0377a19" ed="T"/>首之法，不論賞勞，故云直明等。文如論者，卽
<lb n="0377a20" ed="T"/>同上引。</p><p xml:id="pT40p0377a2004" cb:place="inline">心念中，初示緣。此下，出法。卽須口陳，
<lb n="0377a21" ed="T"/>非謂默然。作下，明重分須不。若三說已，決作
<lb n="0377a22" ed="T"/>己想，或手執捉，卽爲入己，如注所顯。若不
<lb n="0377a23" ed="T"/>爾者，有來須分。《四分》下，引類。律文續云：更
<lb n="0377a24" ed="T"/>有餘比丘來，不應分與。同上通之。</p><p xml:id="pT40p0377a2414" cb:place="inline">問非衣中。
<lb n="0377a25" ed="T"/>《戒疏》云：昔云如幡蓋等，有云如革屣鉢囊等，
<lb n="0377a26" ed="T"/>此亦非也；又相傳云：帽袜之類。古多局解，故
<lb n="0377a27" ed="T"/>問通之。答中，初句通標。文下，引示。今下，正
<lb n="0377a28" ed="T"/>答。通而述者，卽上所牒；或未成衣財，或僧尼
<lb n="0377a29" ed="T"/>互望皆可收之，故云彼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0377002" n="0377002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0377002" n="0377002"/><anchor xml:id="beg0377002" n="0377002"/>比<anchor xml:id="end0377002"/>俱攝也。</p><p xml:id="pT40p0377a2914" cb:place="inline">十中，初
<pb n="0377b" ed="T" xml:id="T40.1805.0377b"/>
<lb n="0377b01" ed="T"/>科，前明有守掌又二，初明有住處。若亡下，次
<lb n="0377b02" ed="T"/>明無住處。家人卽俗侍者。不得尼者，顯是僧
<lb n="0377b03" ed="T"/>物故。不與近寺者，明有本處故。注云僧法，
<lb n="0377b04" ed="T"/>卽衆行羯磨。若無下，後明無守掌。</p><p xml:id="pT40p0377b0414" cb:place="inline">白衣家中，
<lb n="0377b05" ed="T"/>初文可解。</p><p xml:id="pT40p0377b0505" cb:place="inline">次科，前明本衆各取。不同得施二
<lb n="0377b06" ed="T"/>部共分。當下，次明當部不行羯磨。重物隨遠
<lb n="0377b07" ed="T"/>近者，近有伽藍，則攝入常住；無則隨彼五衆
<lb n="0377b08" ed="T"/>攝歸本寺。</p><p xml:id="pT40p0377b0805" cb:place="inline">三中，初明五衆取法。必約執捉作
<lb n="0377b09" ed="T"/>意以爲得限。縱下，次明俗人不還。盜僧成就，
<lb n="0377b10" ed="T"/>卽彼俗人已成盜業故。若彼俗士從勸還僧，
<lb n="0377b11" ed="T"/>卽同得施，故注示之。</p><p xml:id="pT40p0377b1109" cb:place="inline">同界集中，初明持出別
<lb n="0377b12" ed="T"/>受。準似界外受之，但犯越者，卽成分衣，但
<lb n="0377b13" ed="T"/>乖法故。注引《四分》例決不成，卽盜僧物。若下，
<lb n="0377b14" ed="T"/>次明羯磨限約。在前入界，作法重分；已後入
<lb n="0377b15" ed="T"/>者，不須與分。下引律證。可知。</p><p xml:id="pT40p0377b1512" cb:place="inline">釋疑中，初問。以
<lb n="0377b16" ed="T"/>物屬當界，不合出外；敎文互見，故問通之。答
<lb n="0377b17" ed="T"/>中，初正答。言難分者，或在本處，多人往還，叢
<lb n="0377b18" ed="T"/>雜難辨。別擇靜處，故須唱令白僧令知，此卽
<lb n="0377b19" ed="T"/>許出界外。《十誦》將僧得施物出界犯吉；亡物
<lb n="0377b20" ed="T"/>準同，故云結犯。注中，和會上科出界別受犯
<lb n="0377b21" ed="T"/>越之文。《十誦》下，明僧尼互索。亦顯攝歸本界。
<lb n="0377b22" ed="T"/>注中所簡，比上諸文。</p><p xml:id="pT40p0377b2209" cb:place="inline">次問。以物入界，卽屬此
<lb n="0377b23" ed="T"/>處，意疑外人不可受故。答中，二意。一以不知，
<lb n="0377b24" ed="T"/>知則不許。二以同法，歸界同分，非私屬故。</p>
<lb n="0377b25" ed="T"/><cb:juan n="003a" fun="close"><cb:jhead>四分律行事鈔資持記下<anchor xml:id="nkr_note_orig_0377003" n="0377003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0377003" n="0377003"/><anchor xml:id="beg0377003" n="0377003"/>一<anchor xml:id="end0377003"/></cb:jhead></cb:juan>
<pb n="0377c" ed="T" xml:id="T40.1805.0377c"/>
<lb n="0377c01" ed="T"/>
<lb n="0377c02" ed="T"/><cb:juan n="003b" fun="open"><cb:mulu n="3b" type="卷">下二</cb:mulu><cb:jhead>四分律行事鈔資持記下<anchor xml:id="nkr_note_orig_0377004" n="0377004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0377004" n="0377004"/><anchor xml:id="beg0377004" n="0377004"/>二<anchor xml:id="end0377004"/></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
<lb n="0377c03" ed="T"/>
<lb n="0377c04" ed="T"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="1" type="其他">18 釋四藥篇(下二)</cb:mulu><head>釋四藥篇</head>
<lb n="0377c05" ed="T"/><p xml:id="pT40p0377c0501">四藥者，攝盡一切所食之物，對治新故二種
<lb n="0377c06" ed="T"/>之病，通名爲藥。受兼手口，俱該四藥，但時
<lb n="0377c07" ed="T"/>藥手口互塞，餘三竝通。淨謂說淨，唯局七
<lb n="0377c08" ed="T"/>日；若論護淨作淨，則通四藥。受淨二字，從法
<lb n="0377c09" ed="T"/>爲名。</p><p xml:id="pT40p0377c0903" cb:place="inline">叙意中，上二句叙功。命之延促，宿因所
<lb n="0377c10" ed="T"/>招，故云報命。資養存活，卽是支持；支謂相支
<lb n="0377c11" ed="T"/>拄也。次二句顯數。對病據體，不出此四。言下，
<lb n="0377c12" ed="T"/>釋名，竝從時立。時藥中。云事順，對上從<anchor xml:id="nkr_note_orig_0377005" n="0377005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0377005" n="0377005"/><anchor xml:id="beg0377005" n="0377005"/>且<anchor xml:id="end0377005"/>至
<lb n="0377c13" ed="T"/>中，是食時故。法應，對上聖敎聽服，不違敎故。
<lb n="0377c14" ed="T"/>非時中。時外卽中後，此示非時義也。七日中。
<lb n="0377c15" ed="T"/>能謂功能，以藥之力至七日故。盡形中，初示
<lb n="0377c16" ed="T"/>名義。聽久服者，卽盡形也。次列三相。後引論
<lb n="0377c17" ed="T"/>文，別證第三；故今所加，須期盡報。</p><p xml:id="pT40p0377c1714" cb:place="inline">分章中。分
<lb n="0377c18" ed="T"/>卽科段。初示四體不得相濫，二卽安藥之
<lb n="0377c19" ed="T"/>處，三明進噉離過，四淨生相，第五可知</p><p xml:id="pT40p0377c1916" cb:place="inline">時
<lb n="0377c20" ed="T"/>藥中，《四分》，列正不正。粥通二食，稠稀分之。
<lb n="0377c21" ed="T"/>米粉餻糜，竝歸不正，細末所收。《僧祇》。蔓菁，
<lb n="0377c22" ed="T"/>亦名蕪菁，卽溫菘之類；又云：北人名蔓菁
<lb n="0377c23" ed="T"/><note place="inline">井星</note>薺<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0377006" n="0377006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0377006" n="0377006"/><anchor xml:id="beg0377006" n="0377006"/>但<anchor xml:id="end0377006"/>禮</note>苨<note place="inline">奴禮</note>，甘菜也。酒醋等，竝時漿攝。</p><p xml:id="pT40p0377c2319" cb:place="inline">次
<lb n="0377c24" ed="T"/>揀魚肉，引廢中，初示前廢敎。《涅槃》下，次引後
<lb n="0377c25" ed="T"/>制斷。爾前雖斷，如《楞伽》等，但通指其過。《涅槃》
<lb n="0377c26" ed="T"/>終窮，正爲開會，故特引之，出〈如來性品〉。初引
<lb n="0377c27" ed="T"/>廢前文，初二句立制，次一句敎觀厭。經云：
<lb n="0377c28" ed="T"/>如夫妻二人，共携一子，同行曠野；險難<anchor xml:id="nkr_note_orig_0377007" n="0377007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0377007" n="0377007"/><anchor xml:id="beg0377007" n="0377007"/>根<anchor xml:id="end0377007"/>
<lb n="0377c29" ed="T"/>盡，殺子而食；垂淚而飡，不得滋味；比丘亦爾，
<pb n="0378a" ed="T" xml:id="T40.1805.0378a"/>
<lb n="0378a01" ed="T"/>今若觀一切衆生肉如子之肉，作是想時，必
<lb n="0378a02" ed="T"/>不貪食。夫下，顯過患。大慈是佛心，卽於己他
<lb n="0378a03" ed="T"/>斷佛種故。水除空行者，擧處攝物；沈潛飛走，
<lb n="0378a04" ed="T"/>無所不收。今食肉者，由害彼命，卽彼怨讎。經
<lb n="0378a05" ed="T"/>下，次引決前文。欲彰前敎，無諸過故。四生，胎、
<lb n="0378a06" ed="T"/>卵、濕、化。經云：爲度衆生故，示現食<anchor xml:id="nkr_note_orig_0378001" n="0378001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0378001" n="0378001"/><anchor xml:id="beg0378001" n="0378001"/>內<anchor xml:id="end0378001"/>而實
<lb n="0378a07" ed="T"/>不食。</p><p xml:id="pT40p0378a0703" cb:place="inline">次《楞伽》中。十過。最須觀察，初恐食噉父
<lb n="0378a08" ed="T"/>母成惡逆故。《梵網經》云：一切男女，皆是我父
<lb n="0378a09" ed="T"/>母，我生生無不從之受生；而殺而食者，卽殺
<lb n="0378a10" ed="T"/>我父母是也。二恐食其同類，非仁心也。三謂
<lb n="0378a11" ed="T"/>禽畜交合精血所成，腥臊穢物，自內於口，深可
<lb n="0378a12" ed="T"/>惡也。四者由多噉肉，易其血氣；衆生聞之，知
<lb n="0378a13" ed="T"/>是殺者。五卽《涅槃》所謂斷大慈種也。六中由
<lb n="0378a14" ed="T"/>是愚癡不淨者所爲，故有食噉，無善名稱。七
<lb n="0378a15" ed="T"/>謂或持呪術，必須精潔；尙誡葷辛，何況血肉。
<lb n="0378a16" ed="T"/>八謂凡遇畜形，卽思其味故。九中三過，天報
<lb n="0378a17" ed="T"/>淸淨，所以捨棄；不習善法，故多惡夢；身同畜
<lb n="0378a18" ed="T"/>氣，故爲虎狼所食。十謂由此相因，遂噉同類。
<lb n="0378a19" ed="T"/>斑足王者，其父遊獵至山，染師子而生；人形
<lb n="0378a20" ed="T"/>斑足，後紹王位，一日掌膳者闕肉，求得小兒
<lb n="0378a21" ed="T"/>肉以充之，王覺味殊，因勅常供；殺害旣多，
<lb n="0378a22" ed="T"/>衆欲殺王，王變爲飛行羅刹，十二年中常食
<lb n="0378a23" ed="T"/>人肉。</p><p xml:id="pT40p0378a2303" cb:place="inline">申誡中，初明過重。如向列故。故下，次
<lb n="0378a24" ed="T"/>明業深。同屠殺故。</p><p xml:id="pT40p0378a2408" cb:place="inline">引小中，初科。爲一衆殺而
<lb n="0378a25" ed="T"/>制七衆者，以同沾佛戒，意所通故。彼律得食
<lb n="0378a26" ed="T"/>三種淨肉，謂不見、不聞、不疑爲我故殺者。是
<lb n="0378a27" ed="T"/>知雖云得食，還同禁斷。下引《四分》，其意益明。</p>
<lb n="0378a28" ed="T"/><p xml:id="pT40p0378a2801">次科，初明學戒。多不食者，此指祖師之世奉
<lb n="0378a29" ed="T"/>持者耳。若今學戒，食肉飮酒，猶爲細行；更行
<pb n="0378b" ed="T" xml:id="T40.1805.0378b"/>
<lb n="0378b01" ed="T"/>麁惡，不足言之。中國學大乘者，皆依《梵網》、《楞
<lb n="0378b02" ed="T"/>伽》、《涅槃》等制；旣修大行，慈濟爲先，安有大乘
<lb n="0378b03" ed="T"/>方行殺戮。皇唐之世，華竺交通；或梵衆東來，
<lb n="0378b04" ed="T"/>或此僧西邁；彼方風化，可得傳聞。且如此土
<lb n="0378b05" ed="T"/>稟大高僧，至有身不服於繒綿，足不履於皮
<lb n="0378b06" ed="T"/>革，葷辛乳蜜，多不沾甞；蚤虱蚊虻，從之咂齧；
<lb n="0378b07" ed="T"/>斯之學大，豈非大乎。有下，指斥。行謂爲之無
<lb n="0378b08" ed="T"/>恥，解謂執之不疑。二敎不收者，以大小俱制，
<lb n="0378b09" ed="T"/>反不依行，敎所不被故。敎旣不被，非佛弟子；
<lb n="0378b10" ed="T"/>無慈好殺，宜入屠行。天魔報勝，淨因所克；外
<lb n="0378b11" ed="T"/>道苦行，飡風自餓等；故知噉肉比丘，未及魔
<lb n="0378b12" ed="T"/>外。閻羅將吏，信是同倫。具云閻摩羅，此云雙
<lb n="0378b13" ed="T"/>王，苦樂竝受故。又云兄治男事，妹治女事，故
<lb n="0378b14" ed="T"/>云雙王。將吏，謂夜叉鬼卒之類。</p><p xml:id="pT40p0378b1413" cb:place="inline">三中，《四分》，初
<lb n="0378b15" ed="T"/>明制斷。爲我、大祀，二皆不淨。今下，顯意。毘下，
<lb n="0378b16" ed="T"/>指同。次明開食。前與肉者，須行十善；豈有行
<lb n="0378b17" ed="T"/>十善者而有肉耶？故云何由得肉等。鳥殘，
<lb n="0378b18" ed="T"/>《多論》犯吉。</p><p xml:id="pT40p0378b1805" cb:place="inline">通禁中。酒肉兼五辛，文缺與渠。或
<lb n="0378b19" ed="T"/>謂阿魏，或云自有興渠，根如蘿蔔。<g ref="#CB01942">䔉</g>音算，韮
<lb n="0378b20" ed="T"/>音久，薤胡介反，竝葷菜也。《梵網》云：一切食中
<lb n="0378b21" ed="T"/>不得食。《楞嚴》云：熟食發婬，生噉增恚，如是世
<lb n="0378b22" ed="T"/>界食辛之人，縱能宣說十二部經，十方天仙嫌
<lb n="0378b23" ed="T"/>其臭穢，咸皆遠離；諸餓鬼等，因彼食次，舐其脣
<lb n="0378b24" ed="T"/>吻；常與鬼住，福德日消，長無利益等。</p><p xml:id="pT40p0378b2415" cb:place="inline">擧況中。
<lb n="0378b25" ed="T"/>《論語･鄕黨》說孔子凡祭祀預齊，不飮沽來之
<lb n="0378b26" ed="T"/>酒，不食市得之脯。爲僧嗜此，希貪口腹，情無
<lb n="0378b27" ed="T"/>遠趣，故云所懷可見。</p><p xml:id="pT40p0378b2709" cb:place="inline">引斥中，初引示。今下，斥
<lb n="0378b28" ed="T"/>非。二途卽上貪美棄惡；凡庸之情，故可知也。</p>
<lb n="0378b29" ed="T"/><p xml:id="pT40p0378b2901">非時漿中，《僧祇》。豆等頭不破者，破卽時漿，非
<pb n="0378c" ed="T" xml:id="T40.1805.0378c"/>
<lb n="0378c01" ed="T"/>時不得飮。十四種者，一菴羅漿，二拘梨，三安
<lb n="0378c02" ed="T"/>石榴，四巓哆梨，五蒲桃，六波樓沙，七犍犍，
<lb n="0378c03" ed="T"/>八芭蕉，九罽伽提，十劫頗羅，十一婆籠渠，十
<lb n="0378c04" ed="T"/>二甘蔗，十三呵梨陀，十四呿波梨。<note place="inline">上多列梵言，未見翻譯，竝
<lb n="0378c05" ed="T"/>果名耳。</note>要水淨等，壞好味故。</p><p xml:id="pT40p0378c0512" cb:place="inline">次科，初引文。火淨
<lb n="0378c06" ed="T"/>壞種，水淨壞味。準下，例通。</p><p xml:id="pT40p0378c0611" cb:place="inline">三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0378002" n="0378002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0378002" n="0378002"/><anchor xml:id="beg0378002" n="0378002"/>淨<anchor xml:id="end0378002"/>中，《善見》。注
<lb n="0378c07" ed="T"/>蓮華根，卽藕漿也。葉中除菜，草果除瓜瓠等，
<lb n="0378c08" ed="T"/>竝時漿故。椰子列在草果，卽今瓢子之類。古
<lb n="0378c09" ed="T"/>云南海樹生者，此乃木果，不在簡除。</p><p xml:id="pT40p0378c0915" cb:place="inline">《母論》。破
<lb n="0378c10" ed="T"/>取汁，卽壓碎。兩卽味也，北人呼酒味爲兩。</p><p xml:id="pT40p0378c1017" cb:place="inline">《了
<lb n="0378c11" ed="T"/>論》。米藥釀合，據是時漿，而名非時者，必取淸
<lb n="0378c12" ed="T"/>冷無酒氣味故。</p><p xml:id="pT40p0378c1207" cb:place="inline">《四分》。無欲仙人，謂不多欲。梨
<lb n="0378c13" ed="T"/>棗等，卽列八漿；文略二種，卽閻浮漿、波樓師
<lb n="0378c14" ed="T"/>漿。<g ref="#CB01649">𮒂</g>，儒佳反；其果味甘，出北方。果漿醉人，卽
<lb n="0378c15" ed="T"/>同酒判。</p><p xml:id="pT40p0378c1504" cb:place="inline">澄漉中。《伽論》水色卽是別相。</p><p xml:id="pT40p0378c1515" cb:place="inline">七日藥
<lb n="0378c16" ed="T"/>中，初科。當字去呼。資益故當食，除患故當藥；
<lb n="0378c17" ed="T"/>簡餘三藥，各專一用。如食飯等者，明其當食
<lb n="0378c18" ed="T"/>也。不令麁者，誡其多貪也。《伽論》糖漿，今時謂
<lb n="0378c19" ed="T"/>水糖是也。未捨自性，謂未轉變也。《僧祇》加脂，
<lb n="0378c20" ed="T"/>則有六種；兼上糖漿，則有七矣。熊音雄，似豕；
<lb n="0378c21" ed="T"/>羆音碑，似熊而長頭高脚爲異。</p><p xml:id="pT40p0378c2113" cb:place="inline">次科，初二句
<lb n="0378c22" ed="T"/>顯體。無時食氣，離肉分也。次二句示法。有
<lb n="0378c23" ed="T"/>下，明功。三大各有百一，雜病卽等分，亦百一；
<lb n="0378c24" ed="T"/>合數可見。</p><p xml:id="pT40p0378c2405" cb:place="inline">三中。米是時藥，彼因那律疑故
<lb n="0378c25" ed="T"/>問佛，故爲決之。若合藥等，準類盡形。</p><p xml:id="pT40p0378c2515" cb:place="inline">四中。獨
<lb n="0378c26" ed="T"/>簡石蜜。五人得者，若論非時，唯開有病；自餘
<lb n="0378c27" ed="T"/>時中，不許輒噉。</p><p xml:id="pT40p0378c2707" cb:place="inline">五中，《僧祇》，初明展轉加受。動
<lb n="0378c28" ed="T"/>猶轉也。若長謂猶有餘者。注中，古師謂七日
<lb n="0378c29" ed="T"/>不開重受；準上體變，得更加受，則知體別不
<pb n="0379a" ed="T" xml:id="T40.1805.0379a"/>
<lb n="0379a01" ed="T"/>名重矣。餘如第五門說。若下，造受差別。初明
<lb n="0379a02" ed="T"/>穌法。須<g ref="#CB00626">㲲</g>漉者，恐雜時食故。記識法者，恐忘
<lb n="0379a03" ed="T"/>故，令憶而知之。若得下，次明油法。如穌說者，
<lb n="0379a04" ed="T"/>卽同漉淨加記等。得麻可知。若熊下，三明脂
<lb n="0379a05" ed="T"/>法。亦先漉治，或中前加受，或有緣記識，故竝
<lb n="0379a06" ed="T"/>指如上。得甘蔗等，蔗通非時七日，果局非時。
<lb n="0379a07" ed="T"/>《善見》。八日犯捨者，此明記識卽入法限。鑽，卽
<lb n="0379a08" ed="T"/>煎也。問：前作記識，及後成藥，用加受否？答：前
<lb n="0379a09" ed="T"/>但憶持，不言藥病；詞中通泛，理必更加。若爾，
<lb n="0379a10" ed="T"/>中間藥成，爲得幾日？答：準上《善見》，自可明之。
<lb n="0379a11" ed="T"/>《伽論》。作法之言，則通受持記識，二竝不成。</p><p xml:id="pT40p0379a1117" cb:place="inline">誡
<lb n="0379a12" ed="T"/>蜜中，初明味重過深。經論多擧爲喩，復是常
<lb n="0379a13" ed="T"/>人共知，故云凡聖常言也。兼下，次明傷慈害
<lb n="0379a14" ed="T"/>命。強力劫掠者，以取時以烟火逐散，奪彼食
<lb n="0379a15" ed="T"/>分，與世劫賊復何異哉！《僧傳》云：慧遠法師有
<lb n="0379a16" ed="T"/>疾六日而困篤，大德耆年皆稽顙請飮鼓酒，
<lb n="0379a17" ed="T"/>弗聽；又請飮米汁，弗聽；又請以蜜和水爲漿，
<lb n="0379a18" ed="T"/>乃令律師披卷尋文，得飮以不？展卷未半而
<lb n="0379a19" ed="T"/>終。嗚呼往哲，眞大法師；自餘昏庸，何足算也。
<lb n="0379a20" ed="T"/>且吾祖律師、荆溪禪師，竝以惻隱之深，終身不
<lb n="0379a21" ed="T"/>食；豈非解大乘法，修大乘行者乎？故《章服儀》
<lb n="0379a22" ed="T"/>云：囚犢<g ref="#CB04903">𪭺</g>乳，劫蜂賊蜜；比之屠獵，萬計倍之；
<lb n="0379a23" ed="T"/>反覆斯言，宜爲極誡。故下，引證。彼因獼猴見
<lb n="0379a24" ed="T"/>樹中無蜂熟蜜，來取佛鉢，盛獻於佛；後生忉
<lb n="0379a25" ed="T"/>利，出家成羅漢等。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0379001" n="0379001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0379001" n="0379001"/><anchor xml:id="beg0379001" n="0379001"/>比<anchor xml:id="end0379001"/>明無蜂者，佛乃受之；
<lb n="0379a26" ed="T"/>反知有蜂，其過彌甚。</p><p xml:id="pT40p0379a2609" cb:place="inline">盡形，藥體中，《僧祇》。呵梨
<lb n="0379a27" ed="T"/>勒，今時所謂呵子是也。頓受，謂多藥得作一
<lb n="0379a28" ed="T"/>時加也。《四分》，上句標；一下，釋。以此藥體繁多，
<lb n="0379a29" ed="T"/>不可別擧；但約六味不任爲食，攝無不盡。任，
<pb n="0379b" ed="T" xml:id="T40.1805.0379b"/>
<lb n="0379b01" ed="T"/>堪也。《善見》，初約義定體。又下，對時簡辨，初
<lb n="0379b02" ed="T"/>明交雜。但下，判定。</p><p xml:id="pT40p0379b0208" cb:place="inline">次科，初示七日。隨病爲量
<lb n="0379b03" ed="T"/>者，以病七日一轉故。復不飢者，非謂酥蜜得
<lb n="0379b04" ed="T"/>用充飢；然雖開病，復須飢空。論有等字，故擧
<lb n="0379b05" ed="T"/>油蜜類同。次明終身，是正科意。前引七日，對
<lb n="0379b06" ed="T"/>顯不同。客病卽是新病；下云飢渴，卽爲主病。</p>
<lb n="0379b07" ed="T"/><p xml:id="pT40p0379b0701">三中。《十誦》得飮苦酒者。《母論》制斷，有酒兩故，
<lb n="0379b08" ed="T"/>據是時漿。由無酒氣，作非時飮；而在此明，未
<lb n="0379b09" ed="T"/>詳何意。</p><p xml:id="pT40p0379b0904" cb:place="inline">結斥中，初指前所引。隨事，事卽是物。
<lb n="0379b10" ed="T"/>同此宗者，此示有不同者，則不引故。今下，斥
<lb n="0379b11" ed="T"/>世非法，初列非。言非鹹苦格口者，顯是甘美
<lb n="0379b12" ed="T"/>利口耳。格合作隔，礙也。竝下，正斥，初句任意。
<lb n="0379b13" ed="T"/>次句倚濫。彼謂湯藥非時開故。不下，擧況。飯
<lb n="0379b14" ed="T"/>無異味，不至貪嗜，故擧質之。<note place="inline">愚者又謂鈔文許噉飯者，謬矣。</note>引下，
<lb n="0379b15" ed="T"/>顯過。令他毀犯，相<g ref="#CB00403">㳂</g>不絕，故云長世。陷他旣
<lb n="0379b16" ed="T"/>爾，自損可知。今時多作茯苓丸，形如拳大，煎
<lb n="0379b17" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0379002" n="0379002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0379002" n="0379002"/><anchor xml:id="beg0379002" n="0379002"/>署預<anchor xml:id="end0379002"/>湯，稠如糜粥；非時輒噉，妄謂持齋。以
<lb n="0379b18" ed="T"/>事驗心，卽因觀果；當知卽是吞熱鐵丸，飮洋
<lb n="0379b19" ed="T"/>銅汁；暫時取適，長劫難堪；有智思之，豈宜貪
<lb n="0379b20" ed="T"/>縱。</p><p xml:id="pT40p0379b2002" cb:place="inline">六味，標中。次二寫重，可除一字。《涅槃》云：有
<lb n="0379b21" ed="T"/>六種味：一苦，二酢，三甘，四辛，五鹹，六淡</p><p xml:id="pT40p0379b2116" cb:place="inline">時
<lb n="0379b22" ed="T"/>量中，初對味別簡。六味中，缺鹹淡二味。甘味
<lb n="0379b23" ed="T"/>中，甘草是盡形，蜜等卽七日。酸中，果汁是非
<lb n="0379b24" ed="T"/>時。辛味中，薑椒等皆盡形。苦味不入時食，故
<lb n="0379b25" ed="T"/>唯在終身。次對七日總簡。以七日體別，同是
<lb n="0379b26" ed="T"/>可食，故除已外，一切名時。從下，顯示時義。若
<lb n="0379b27" ed="T"/>論時及盡形，皆通六味。但時藥微通辛苦，盡
<lb n="0379b28" ed="T"/>形少於甘肥，非時多是甘酸，七日唯局甘味，
<lb n="0379b29" ed="T"/>如是求之。</p><p xml:id="pT40p0379b2905" cb:place="inline">更量者，日中受藥，以五更爲限故。
<pb n="0379c" ed="T" xml:id="T40.1805.0379c"/>
<lb n="0379c01" ed="T"/>日夜各五時者，無論長短，但將一日分爲五
<lb n="0379c02" ed="T"/>時，對夜五更。<note place="inline">不可定約寅卯等時；以夜五更，亦不限此時故。若準《僧祇》，晝夜三十須臾，卽三須
<lb n="0379c03" ed="T"/>臾爲一時，且據相等爲言。</note>至二更者，謂盡一更，交至二更，受
<lb n="0379c04" ed="T"/>法卽謝。如是輪轉者，謂第二時受，卽盡二更，
<lb n="0379c05" ed="T"/>至三更謝等。若約《四分》，但盡非時。今須依律。
<lb n="0379c06" ed="T"/>此下，簡濫。漬飯漿，卽今之漿水也。</p><p xml:id="pT40p0379c0614" cb:place="inline">大開者，望
<lb n="0379c07" ed="T"/>不制受，故得此名。《四分》下，會異。</p><p xml:id="pT40p0379c0713" cb:place="inline">轉變中，初科。
<lb n="0379c08" ed="T"/>苦酒得飮者，準上無酒氣味。</p><p xml:id="pT40p0379c0812" cb:place="inline">二中，且約四物，
<lb n="0379c09" ed="T"/>餘可類準。胡麻同肉者，亦通兩轉故。是知一
<lb n="0379c10" ed="T"/>物，或通四藥，或三或二，轉變不定，隨擧說之。</p>
<lb n="0379c11" ed="T"/><p xml:id="pT40p0379c1101">相和中，不等有三，前明七日，初立義。由下，釋
<lb n="0379c12" ed="T"/>所以。如下，擧事。次若以下，明終身，卽盡形異
<lb n="0379c13" ed="T"/>名。初立義。如下，示相。酥是七日，乳是時藥。浸
<lb n="0379c14" ed="T"/>豆麥者，卽用豆麥浸去其毒。後若以下，明時
<lb n="0379c15" ed="T"/>藥。可解。</p><p xml:id="pT40p0379c1504" cb:place="inline">次科，唯據盡形爲言，初立義。餘藥分
<lb n="0379c16" ed="T"/>者，卽通四藥。如下，顯相。</p><p xml:id="pT40p0379c1610" cb:place="inline">次明淨地，制意中，初
<lb n="0379c17" ed="T"/>總示，根器不同。若下，別明立敎有異。初叙上
<lb n="0379c18" ed="T"/>根從制。分衛卽乞食，《經音義》云：正言儐茶波
<lb n="0379c19" ed="T"/>多，此云團墮；言行乞食，團墮在鉢中也。次叙
<lb n="0379c20" ed="T"/>中下須開。言情同者，謂心雖慕上，力不及故。
<lb n="0379c21" ed="T"/>因餓死者，藥法中云：時有吐下比丘，使舍衛
<lb n="0379c22" ed="T"/>城人煮粥；時有因緣，城門開晚，未及得粥便
<lb n="0379c23" ed="T"/>死；諸比丘白佛，佛言聽在僧伽藍內結淨
<lb n="0379c24" ed="T"/>地。</p><p xml:id="pT40p0379c2402" cb:place="inline">釋名中，初正釋。若下，反顯。準《業疏》中，具四
<lb n="0379c25" ed="T"/>義故，方名爲淨。一增貪長慢，名汚淨心；二外
<lb n="0379c26" ed="T"/>俗譏謗，名汚淨信；三宿煮生罪，名汚淨戒；四
<lb n="0379c27" ed="T"/>來受苦報，名汚淨果。此下，遮濫。言從緣者，如
<lb n="0379c28" ed="T"/>上所釋，但取離過故；非對穢者，世愚多謂不
<lb n="0379c29" ed="T"/>結地穢故。</p><p xml:id="pT40p0379c2905" cb:place="inline">列數，標中。列數通四種，作法局後
<pb n="0380a" ed="T" xml:id="T40.1805.0380a"/>
<lb n="0380a01" ed="T"/>二。</p><p xml:id="pT40p0380a0102" cb:place="inline">不周中，《四分》，前約籬障二合，以明三相。障
<lb n="0380a02" ed="T"/>卽板壁等物。半有者，二方障也。多無者，一方
<lb n="0380a03" ed="T"/>有也。都無，如文釋也。非下，示開意。注中厨
<lb n="0380a04" ed="T"/>孤立者，謂寺雖不周，而厨有院者。垣牆下，指
<lb n="0380a05" ed="T"/>略餘相。總上六種，各有三相；疏云約文附
<lb n="0380a06" ed="T"/>事，則十八處是也。注中遮疑。恐謂四面俱
<lb n="0380a07" ed="T"/>牆，可爲周匝；餘物相參，便謂不周，故得或作
<lb n="0380a08" ed="T"/>等。</p><p xml:id="pT40p0380a0802" cb:place="inline">檀越淨三種：初食是他物，處是己有。卽
<lb n="0380a09" ed="T"/>施主寄食僧界，隨用施僧也。食具卽所食
<lb n="0380a10" ed="T"/>之物。二處是他物，食具己有。如文自顯。三
<lb n="0380a11" ed="T"/>俱是者。卽今俗舍設會供僧也。</p><p xml:id="pT40p0380a1113" cb:place="inline">結斥中，初
<lb n="0380a12" ed="T"/>結示。今下，斥非。疏云：若道寺是俗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0380001" n="0380001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0380001" n="0380001"/><anchor xml:id="beg0380001" n="0380001"/>有<anchor xml:id="end0380001"/>，卽
<lb n="0380a13" ed="T"/>云他淨<note place="inline">牒彼所計</note>；一切僧坊，俱非道有；於中盜損，
<lb n="0380a14" ed="T"/>望俗推繩，乃至佛法咸無福也<note place="inline">難破</note>。財物無主，隨
<lb n="0380a15" ed="T"/>施成主；何得仍舊爲檀越淨。十下，引證。初引
<lb n="0380a16" ed="T"/>《十誦》證屬主者成淨。比丘上場，謂場在僧界，
<lb n="0380a17" ed="T"/>貯米在中。次引《僧祇》證屬僧不成淨。觀斯聖
<lb n="0380a18" ed="T"/>量，足顯非法。</p><p xml:id="pT40p0380a1806" cb:place="inline">處分中。《四分》、《五分》可解。《僧祇》中。
<lb n="0380a19" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0380002" n="0380002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0380002" n="0380002"/><anchor xml:id="beg0380002" n="0380002"/>住<anchor xml:id="end0380002"/>中，顯示部別，令依本宗。疏云以初成故，未
<lb n="0380a20" ed="T"/>曾經宿；壅結未多，隨人處分也。</p><p xml:id="pT40p0380a2013" cb:place="inline">《善見》，初句問
<lb n="0380a21" ed="T"/>起。初下，示法；前明未成。餘者亦爾，謂餘柱一
<lb n="0380a22" ed="T"/>一三說。後明已成。</p><p xml:id="pT40p0380a2208" cb:place="inline">白二淨中，須結爲二，初正
<lb n="0380a23" ed="T"/>明。伽藍者，簡處非他物也。院周匝者，簡不周
<lb n="0380a24" ed="T"/>也。不問久近，簡處分也。除比丘者，結已不容
<lb n="0380a25" ed="T"/>僧住也。《毘尼》下，引證。準知無淨地處，不合進
<lb n="0380a26" ed="T"/>口也。</p><p xml:id="pT40p0380a2603" cb:place="inline">結法中，初文。疏云：以道寄淸修，食緣繁
<lb n="0380a27" ed="T"/>雜；俗中節士，尙遠庖厨；況出世人，奄蒙庸僕，
<lb n="0380a28" ed="T"/>誠不可也。制在邊鄙，又居幽靜，意可知也。文
<lb n="0380a29" ed="T"/>中但云伽藍，恐謂通於自然，故注簡之。</p><p xml:id="pT40p0380a2916" cb:place="inline">《五分》，
<lb n="0380a30" ed="T"/>初總示兩開。若下，別示通法。注中，初明所除；
<pb n="0380b" ed="T" xml:id="T40.1805.0380b"/>
<lb n="0380b01" ed="T"/>準下，顯通相；明下，示護宿。舍下，卽僧住等
<lb n="0380b02" ed="T"/>處也。又下，簡示非法。彼云机案上重屋上作
<lb n="0380b03" ed="T"/>淨犯吉。今時行通結者，不知所以，任意裁之；
<lb n="0380b04" ed="T"/>但由鈔中略示緣相，不具出法，遂致乖謬。然
<lb n="0380b05" ed="T"/>《五分》白與羯磨，例竝四句成法；止於第三句
<lb n="0380b06" ed="T"/>中具牒緣本，竝無第四句；祖師意令例準
<lb n="0380b07" ed="T"/>《四分》五句揩式，故但出緣句。餘竝略之。何
<lb n="0380b08" ed="T"/>以知然？請尋〈僧網〉滅擯羯磨，足爲明準。恐世
<lb n="0380b09" ed="T"/>妄行，故須具出，白云：大德僧聽！此住處共住
<lb n="0380b10" ed="T"/>共布薩，若僧時到僧忍聽，僧今結淨地，除某
<lb n="0380b11" ed="T"/>處，白如是。羯磨云：大德僧聽！此住處共住共
<lb n="0380b12" ed="T"/>布薩僧，今結淨地，除某處，誰諸長老忍僧於
<lb n="0380b13" ed="T"/>此處共住共布薩，結淨地除某處者默然，
<lb n="0380b14" ed="T"/>誰不忍者說？僧已忍於此處共住共布薩結淨
<lb n="0380b15" ed="T"/>地除。某處竟，僧忍默然故，是事如是持。共
<lb n="0380b16" ed="T"/>住共布薩，卽《四分》二同，語少異耳；彼文又
<lb n="0380b17" ed="T"/>有共得施，別結則牒相局處，故不著二同；
<lb n="0380b18" ed="T"/>通結則遍結別除，必須先著，卽是淨法所依
<lb n="0380b19" ed="T"/>之本。今人堅欲削之，一公違鈔文，二濫於
<lb n="0380b20" ed="T"/>別法，三不曉通結之義。</p><p xml:id="pT40p0380b2010" cb:place="inline">問：彼引《業疏》云：淨
<lb n="0380b21" ed="T"/>地元結，攝食障人，故不稱本住；又若稱者，恐
<lb n="0380b22" ed="T"/>成相可遍內有宿，不如不結，豈非明據？答：疏
<lb n="0380b23" ed="T"/>因僧衣二界，竝牒二同；淨地不牒，故作此通。
<lb n="0380b24" ed="T"/>蓋明《四分》別結之法，今此通結，自出《五分》；那
<lb n="0380b25" ed="T"/>得以釋本宗別結之文，而爲《五分》通結之妨，
<lb n="0380b26" ed="T"/>其謬一也。又彌沙塞師集此羯磨，豈不知有
<lb n="0380b27" ed="T"/>宿煮等患，何待汝輩方復刪改，其謬二也。
<lb n="0380b28" ed="T"/>又上云二同，正顯通結；下自簡除，何有遍內
<lb n="0380b29" ed="T"/>宿煮之過，其謬三也。嗟彼愚僻，卒難示喩；脫
<lb n="0380b30" ed="T"/>臨秉御，定判不成；自累累人，法滅由此。律
<pb n="0380c" ed="T" xml:id="T40.1805.0380c"/>
<lb n="0380c01" ed="T"/>云：不如白法作白，不如羯磨法作羯磨，能
<lb n="0380c02" ed="T"/>令正法疾滅。又云：如此比丘多人不益，入地
<lb n="0380c03" ed="T"/>獄如箭，豈不畏乎！</p><p xml:id="pT40p0380c0308" cb:place="inline">《僧祇》。一覆卽上通屋覆，
<lb n="0380c04" ed="T"/>下別隔斷；通隔卽四周通圍，各別屋覆；餘
<lb n="0380c05" ed="T"/>二句準知。一二三邊，約相連處；隔道兩邊，約
<lb n="0380c06" ed="T"/>相隔處；中間不淨，卽大界也。</p><p xml:id="pT40p0380c0612" cb:place="inline">囑示相中。羯磨
<lb n="0380c07" ed="T"/>明指者，令別別牒相，明示分齊也。注中指律，
<lb n="0380c08" ed="T"/>如〈主客篇〉引。</p><p xml:id="pT40p0380c0806" cb:place="inline">正加，通簡中，初辨作法有無。前
<lb n="0380c09" ed="T"/>二無法，自他分之；後二須法，僧別有異。懸指
<lb n="0380c10" ed="T"/>結者，謂僧在大<anchor xml:id="nkr_note_orig_0380003" n="0380003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0380003" n="0380003"/><anchor xml:id="beg0380003" n="0380003"/>果<anchor xml:id="end0380003"/>遙加法也。所下，示遙結
<lb n="0380c11" ed="T"/>所以。引古釋之。上句謂將食界望僧以論，是
<lb n="0380c12" ed="T"/>攝食、是障僧。<note place="inline">此句正釋，下句對<anchor xml:id="nkr_note_orig_0380004" n="0380004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0380004" n="0380004"/><anchor xml:id="beg0380004" n="0380004"/>領<anchor xml:id="end0380004"/>。</note>下句謂以僧界望僧以
<lb n="0380c13" ed="T"/>論，非攝食、非障僧；必有作法，還集一處，不得
<lb n="0380c14" ed="T"/>別衆。卽《業疏》云：人食同處，加結之時，相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0380005" n="0380005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0380005" n="0380005"/><anchor xml:id="beg0380005" n="0380005"/>不中<anchor xml:id="end0380005"/>
<lb n="0380c15" ed="T"/>便是也。又有解云：必同淨地，復有何苦；法
<lb n="0380c16" ed="T"/>自簡處，豈同不得等。</p><p xml:id="pT40p0380c1609" cb:place="inline">結法中，初科。古師不立
<lb n="0380c17" ed="T"/>唱相，律云應唱房名，故云律令唱也。不牒
<lb n="0380c18" ed="T"/>人名者，大界羯磨，則牒唱人，但不提名；今淨
<lb n="0380c19" ed="T"/>地中都不牒故。</p><p xml:id="pT40p0380c1907" cb:place="inline">正作中。白文依律而出。疏云：
<lb n="0380c20" ed="T"/>此是結集缺文，或是覺明漏誦，又可竺念遺
<lb n="0380c21" ed="T"/>筆；比諸結法，義有虧緖，可不鏡乎。<note place="inline">疏文</note>必欲準改，
<lb n="0380c22" ed="T"/>當依羯磨牒之。</p><p xml:id="pT40p0380c2207" cb:place="inline">三中。流出外者，卽淨地外大
<lb n="0380c23" ed="T"/>界中；欲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0380006" n="0380006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0380006" n="0380006"/><anchor xml:id="beg0380006" n="0380006"/>冷<anchor xml:id="end0380006"/>大界精潔，遮世譏嫌故。彼律因俗
<lb n="0380c24" ed="T"/>訶言，僧住與俗無別，故制不得。<g ref="#CB01555">䊩</g>，音番，淘米
<lb n="0380c25" ed="T"/>汁也。</p><p xml:id="pT40p0380c2503" cb:place="inline">解中。有緣者，或欲改轉重加，故須先解。</p>
<lb n="0380c26" ed="T"/><p xml:id="pT40p0380c2601">料簡中，初科，上明前二淨同處無過。若下，明
<lb n="0380c27" ed="T"/>後二淨攝處分齊。檢校如知事料理也。翻食
<lb n="0380c28" ed="T"/>器者，有食亦須翻之。</p><p xml:id="pT40p0380c2809" cb:place="inline">次科，《僧祇》。過初夜者，顯
<lb n="0380c29" ed="T"/>示故處也。住處破，謂僧房荒毀也。國亂王未
<lb n="0380c30" ed="T"/>立者，未分所屬也。住處卽僧舍，聚落卽僧舍
<pb n="0381a" ed="T" xml:id="T40.1805.0381a"/>
<lb n="0381a01" ed="T"/>所依處。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0381001" n="0381001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0381001" n="0381001"/><anchor xml:id="beg0381001" n="0381001"/>倚<anchor xml:id="end0381001"/>廢二年，荒虛潔靜，還同新處。彼有
<lb n="0381a02" ed="T"/>四句，二互俱非三句竝不得作，故云俱停廢
<lb n="0381a03" ed="T"/>也。若不在聚，但據住處。</p><p xml:id="pT40p0381a0310" cb:place="inline">問中。前云二淨通僧
<lb n="0381a04" ed="T"/>在內檢，　故此徵之。欲彰宿煮結犯有異。答
<lb n="0381a05" ed="T"/>中。內煮準據大界中煮，不論人之有無。內宿
<lb n="0381a06" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0381002" n="0381002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0381002" n="0381002"/><anchor xml:id="beg0381002" n="0381002"/>俱<anchor xml:id="end0381002"/>隨人物共處，不問界是僧食。</p><p xml:id="pT40p0381a0613" cb:place="inline">第三護淨，
<lb n="0381a07" ed="T"/>翻淨中，初文爲三，初叙益。一方別住，謂衆
<lb n="0381a08" ed="T"/>同之處。維持佛法者，卽弘讚之人。通僧路
<lb n="0381a09" ed="T"/>者，隨處可食故。順佛懷者，不違聖制故。今下，
<lb n="0381a10" ed="T"/>二斥非，前斥貪噉乖儀。叵猶不可也。俗中所
<lb n="0381a11" ed="T"/>恥者，儒宗君子尙遠庖厨，故擧以況之。脫下，
<lb n="0381a12" ed="T"/>次斥倚濫開敎。因染汚者，開宿觸也。若緣無
<lb n="0381a13" ed="T"/>者，謂時豐也。初猶都也。此心卽觸宿之心；
<lb n="0381a14" ed="T"/>妄心無準，以敎範之；卽佛所謂當爲心師而
<lb n="0381a15" ed="T"/>勿師心；彼不信之，故多自任。欲下，三生起。反
<lb n="0381a16" ed="T"/>穢謂曾染汚，以法翻之令淨。</p><p xml:id="pT40p0381a1612" cb:place="inline">緣淨中。得佐助
<lb n="0381a17" ed="T"/>者，如下《十誦》開惡觸也。</p><p xml:id="pT40p0381a1710" cb:place="inline">體淨中。自安水等者，
<lb n="0381a18" ed="T"/>卽下《僧祇》開惡觸自煮，諸僧器等開觸宿。</p><p xml:id="pT40p0381a1817" cb:place="inline">體
<lb n="0381a19" ed="T"/>不淨中，卽引《多論》。穢財造佛，持戒人不得禮。
<lb n="0381a20" ed="T"/>供僧不得受，食亦犯提，至死方淨。言心惡者，
<lb n="0381a21" ed="T"/>如〈隨相〉引；收販之人，常願荒儉王路隔塞等。
<lb n="0381a22" ed="T"/>上下，總示。正經卽諸律論。初二不須翻，第三
<lb n="0381a23" ed="T"/>不可翻。</p><p xml:id="pT40p0381a2304" cb:place="inline">緣不淨中。須臾者，但取少時。刨音炮，
<lb n="0381a24" ed="T"/>正作鉋，去呼，刃治木也。</p><p xml:id="pT40p0381a2410" cb:place="inline">《十誦》。餘不盡者，謂洗
<lb n="0381a25" ed="T"/>器不淨，汚染於物，故令轉易。《業疏》云：隨用少
<lb n="0381a26" ed="T"/>許，於六衆中展轉博之<note place="inline">準此不必盡易</note>，或可類準轉易，
<lb n="0381a27" ed="T"/>令易穢器。</p><p xml:id="pT40p0381a2705" cb:place="inline">《善見》，初明易食。若下，明翻器。</p><p xml:id="pT40p0381a2716" cb:place="inline">《四分》
<lb n="0381a28" ed="T"/>中。注文，點上七杓；若是常用，亦不得觸。非常
<lb n="0381a29" ed="T"/>用者，卽體淨也。</p><p xml:id="pT40p0381a2907" cb:place="inline">問中。欲彰聖意，故特問之。</p><p xml:id="pT40p0381a2917" cb:place="inline">答
<pb n="0381b" ed="T" xml:id="T40.1805.0381b"/>
<lb n="0381b01" ed="T"/>中，初科。但制宿觸，則免六過。三聖卽三乘。《楞
<lb n="0381b02" ed="T"/>伽》證大乘，彼云寺舍烟不斷常作種種食；依
<lb n="0381b03" ed="T"/>實修行者，不應食此食。《十誦》證小乘，彼初聽
<lb n="0381b04" ed="T"/>結淨已，外道譏言禿居士舍倉庫食厨，白衣
<lb n="0381b05" ed="T"/>無別，因令僧坊外作。</p><p xml:id="pT40p0381b0509" cb:place="inline">引文中，《護淨經》。彼云佛
<lb n="0381b06" ed="T"/>往昔共阿難行，遇値一池，深廣各四十里；池
<lb n="0381b07" ed="T"/>中有蟲，形如蝌蚪；佛語阿難：此池中蟲者，十
<lb n="0381b08" ed="T"/>方世界本是衆僧食不淨食，墮此臭穢糞屎
<lb n="0381b09" ed="T"/>池中，常食不淨等，餘同鈔引。經中墮蟲猪狗蜣
<lb n="0381b10" ed="T"/>蜋，並五百萬世，故云各也。因說知事者，彼云：
<lb n="0381b11" ed="T"/>昔有羅漢，向暗上廁；見一比丘在邊呻吟，羅
<lb n="0381b12" ed="T"/>漢問云：汝本好人，云何墮餓鬼中？答言：我飢
<lb n="0381b13" ed="T"/>渴來久等，餘如鈔。又云：憶念曾作比丘，知僧
<lb n="0381b14" ed="T"/>淨事；觸僧淨食，以不淨食食衆僧故，故致此
<lb n="0381b15" ed="T"/>殃；羅漢爲呪願，得免餓鬼，還復人道等。蜣蜋，
<lb n="0381b16" ed="T"/>噉糞蟲也。《智論》：淨信檀越施僧求福，名福田
<lb n="0381b17" ed="T"/>食。下文指廣，須者檢看。《大集･濟龍品》。彼云：
<lb n="0381b18" ed="T"/>時有一盲龍擧聲大哭，作如是言：大聖世尊
<lb n="0381b19" ed="T"/>願救濟我，我今身中受大苦惱，日夜常爲諸
<lb n="0381b20" ed="T"/>蟲咂食，居熱水中，無時暫樂。佛言：汝過去
<lb n="0381b21" ed="T"/>世時曾爲比丘，毀破禁戒，內懷欺詐，外現善
<lb n="0381b22" ed="T"/>相，廣貪眷屬，弟子衆多，名聲四遠；以是因緣，
<lb n="0381b23" ed="T"/>多得供養，獨受用之。見持戒人，反加惡說；彼
<lb n="0381b24" ed="T"/>人懊惱，如是念言：世世生中食汝身肉；如是
<lb n="0381b25" ed="T"/>惡業，死生龍中。又過去無量劫中，在融赤銅
<lb n="0381b26" ed="T"/>地獄中，常爲諸蟲食噉；乃至衆中二十六億
<lb n="0381b27" ed="T"/>諸餓龍等，悉皆雨淚；念過去身，雖得出家，備
<lb n="0381b28" ed="T"/>造惡業，經無量身，在三惡道；以餘報故，猶在
<lb n="0381b29" ed="T"/>龍中受極大苦。佛語諸龍：汝可持水洗如
<pb n="0381c" ed="T" xml:id="T40.1805.0381c"/>
<lb n="0381c01" ed="T"/>來足，令汝殃罪漸得除滅。諸龍以手掬水，水
<lb n="0381c02" ed="T"/>皆成火，變作大石，滿於手中，如是至七，亦復
<lb n="0381c03" ed="T"/>如是；佛敎立大誓願已，焰火皆滅，乃至八過
<lb n="0381c04" ed="T"/>以手捧水洗如來足，至心懺悔，佛記彌勒佛
<lb n="0381c05" ed="T"/>時，當得人身，出家得道等，乃至諸龍得宿命
<lb n="0381c06" ed="T"/>心，自念過去或爲俗人親屬因緣，或聽法
<lb n="0381c07" ed="T"/>因緣，入寺食於僧食等，今受龍報云云。《僧護
<lb n="0381c08" ed="T"/>經》。彼因僧護比丘海邊見諸地獄，多是迦葉
<lb n="0381c09" ed="T"/>佛時比丘不修戒行，毀壞三寶，貪用僧物，慳
<lb n="0381c10" ed="T"/>悋衆食，不給客僧，故受諸苦。尋文細讀，適足
<lb n="0381c11" ed="T"/>自勵。通下，總示前後諸文之意。自物犯者，雖
<lb n="0381c12" ed="T"/>是已物，亦從他施；故凡受用，豈容非法。《五百
<lb n="0381c13" ed="T"/>問》。因緣，同前《護淨經》。持戒尙爾，破戒可知矣。
<lb n="0381c14" ed="T"/>挃<note place="inline">陟栗</note>，撞觸也。</p><p xml:id="pT40p0381c1407" cb:place="inline">次明護淨護惡觸中。以文相交
<lb n="0381c15" ed="T"/>參，大分三段。</p><p xml:id="pT40p0381c1506" cb:place="inline">行食中，初科。注文，以令他益授，
<lb n="0381c16" ed="T"/>非一心與故。</p><p xml:id="pT40p0381c1606" cb:place="inline">次科。卽一人受已，通及餘人；準
<lb n="0381c17" ed="T"/>須具戒淸淨者，如〈釋相〉所簡。御乘行船，因而
<lb n="0381c18" ed="T"/>連引；或是船乘運載食具，無人故開。</p><p xml:id="pT40p0381c1815" cb:place="inline">三中，《僧
<lb n="0381c19" ed="T"/>祇》，初明穢手。注中，反顯；捉他淨器淨食，則非
<lb n="0381c20" ed="T"/>不淨。若下，次明穢食。若著下，明穢器。<anchor xml:id="nkr_note_add_0381c2001" n="0381c2001"/><anchor xml:id="beg0381c2001" n="0381c2001"/>抖<anchor xml:id="end0381c2001"/>擻筐
<lb n="0381c21" ed="T"/>器，淨穢相混故。《十誦》。下注，通決諸文。</p><p xml:id="pT40p0381c2115" cb:place="inline">諸器
<lb n="0381c22" ed="T"/>中，初科。難事天雨，並緣淨故。</p><p xml:id="pT40p0381c2212" cb:place="inline">次文爲三，初
<lb n="0381c23" ed="T"/>明比丘誤觸淨物。謂未加法者。不得卽語，恐
<lb n="0381c24" ed="T"/>知非誤，卽成觸故。不得名字，亦據未離手時，
<lb n="0381c25" ed="T"/>已離不妨。還得七日者，由不成觸，加受無
<lb n="0381c26" ed="T"/>過。若令下，次明淨人誤觸七日。亦如上者，卽
<lb n="0381c27" ed="T"/>不得名字問答置地等。注失口法，義須再加。
<lb n="0381c28" ed="T"/>若言下，三明比丘錯捉淨物。應除把者不得
<lb n="0381c29" ed="T"/>還放。</p><p xml:id="pT40p0381c2903" cb:place="inline">器具中，初總示諸器床等。緻織者，或繩
<pb n="0382a" ed="T" xml:id="T40.1805.0382a"/>
<lb n="0382a01" ed="T"/>或藤，密穿之者。若食下，別明諸觸。有四，初明
<lb n="0382a02" ed="T"/>坐物。若棧下，次明架閣。卽以爲器。棧<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0382001" n="0382001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0382001" n="0382001"/><anchor xml:id="beg0382001" n="0382001"/>士<anchor xml:id="end0382001"/>板</note>，棚
<lb n="0382a03" ed="T"/>也。若在下，三明舟船。十七穀，如〈釋相〉引。蘧
<lb n="0382a04" ed="T"/><note place="inline">巨居</note>蒢<note place="inline">音除</note>，蘆蓆也。風波漂岸，卽成器故。篙<note place="inline">音高</note>，進船
<lb n="0382a05" ed="T"/>竿也。大下，四明諸車，初明大車。如船中者，或
<lb n="0382a06" ed="T"/>停止不行，卽爲不淨；牛繩未離名淨。次明小
<lb n="0382a07" ed="T"/>車。謂比丘身不在車上，但約取物，動卽成觸。
<lb n="0382a08" ed="T"/>是以注中不約牛論。若在下，重示大車，對簡
<lb n="0382a09" ed="T"/>小車。</p><p xml:id="pT40p0382a0903" cb:place="inline">擔持中，《十誦》，初明轉淨。不共要者，本無
<lb n="0382a10" ed="T"/>心故。使下，次明緣開。以沙彌小，力不勝故。若
<lb n="0382a11" ed="T"/>不下，三明簡除。同《僧祇》者，前云得扟取中央
<lb n="0382a12" ed="T"/>也。飯下，四明佐助。天下，五明自擧。注文，點
<lb n="0382a13" ed="T"/>上淨器。</p><p xml:id="pT40p0382a1304" cb:place="inline">《四分》，初明自捉。注中，點上無淨人也。
<lb n="0382a14" ed="T"/>若下，次開迴施。若鉢下，三明洗鉢。若入下，四
<lb n="0382a15" ed="T"/>明借鉢。</p><p xml:id="pT40p0382a1504" cb:place="inline">《善見》。氣噓理須淨洗。噓，呵也。<note place="inline">世有呵手捉經像
<lb n="0382a16" ed="T"/>衣鉢者，轉增穢也。</note></p><p xml:id="pT40p0382a1608" cb:place="inline">《五分》，初是緣淨。若下，次明簡除。《四分》，
<lb n="0382a17" ed="T"/>惡心不成觸。此由本是不淨，故須除之</p><p xml:id="pT40p0382a1716" cb:place="inline">《四分》。
<lb n="0382a18" ed="T"/>種子，雖觸，生菜體轉，移植亦爾。若下，次開佐
<lb n="0382a19" ed="T"/>助，同前《十誦》。坂<note place="inline">音反</note>，岥也。</p><p xml:id="pT40p0382a1911" cb:place="inline">《十誦》。負謂抱負。自觸
<lb n="0382a20" ed="T"/>吉者，示制過也。有過藥，卽曾犯觸宿者，病故
<lb n="0382a21" ed="T"/>開之。<note place="inline">或云五辛者，非。</note></p><p xml:id="pT40p0382a2109" cb:place="inline">《鼻奈耶》。下，注決所開，義非自畜。</p>
<lb n="0382a22" ed="T"/><p xml:id="pT40p0382a2201">自煮中。初科開者，非自食故。注中，引前沙
<lb n="0382a23" ed="T"/>彌擔食例決。</p><p xml:id="pT40p0382a2306" cb:place="inline">次科，初煮飯法。得洗器等，由體
<lb n="0382a24" ed="T"/>淨故。使淨人煮，非變生故。須橫木者，表身受
<lb n="0382a25" ed="T"/>故。受已自煮，同溫食故。與病人者，通餘人故；
<lb n="0382a26" ed="T"/>亦得自食，由無過故。次明煮菜。三制薑湯。
<lb n="0382a27" ed="T"/>四開溫食。五開指敎。抒，謂以箸攪動。</p><p xml:id="pT40p0382a2715" cb:place="inline">內宿
<lb n="0382a28" ed="T"/>中。二律不犯，皆非意故。本律復開不知不犯，
<lb n="0382a29" ed="T"/>如通塞引。</p><p xml:id="pT40p0382a2905" cb:place="inline">內煮中。開爲他者，卽是淨人。有餘
<pb n="0382b" ed="T" xml:id="T40.1805.0382b"/>
<lb n="0382b01" ed="T"/>開食，事同自煮。</p><p xml:id="pT40p0382b0107" cb:place="inline">通塞二門，並約有罪爲通，無
<lb n="0382b02" ed="T"/>罪名塞。</p><p xml:id="pT40p0382b0204" cb:place="inline">初門。時藥唯通，文擧宿煮，具足四過；
<lb n="0382b03" ed="T"/>餘三藥並望限中名局，過限名通。又非時七
<lb n="0382b04" ed="T"/>日，限中唯開惡觸；盡形方開三罪，則通塞可
<lb n="0382b05" ed="T"/>見矣。</p><p xml:id="pT40p0382b0503" cb:place="inline">七日指後，卽生罪中。</p><p xml:id="pT40p0382b0511" cb:place="inline">盡形中，初示所
<lb n="0382b06" ed="T"/>開。僧下，決前相違。薑是盡形，不開自煮故。
<lb n="0382b07" ed="T"/>注文，破古。疏云：古師云：七日加法，開內宿煮，
<lb n="0382b08" ed="T"/>此無文也。<note place="inline">非時亦然。</note>獨盡形藥，律開三罪，故云唯
<lb n="0382b09" ed="T"/>也。觸通三藥，故所不云。下引二律，斥古所執。
<lb n="0382b10" ed="T"/>《十誦》開飮，恐彼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0382002" n="0382002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0382002" n="0382002"/><anchor xml:id="beg0382002" n="0382002"/>妾<anchor xml:id="end0382002"/>引，故注決之。《四分》卽殘宿
<lb n="0382b11" ed="T"/>食戒，開文唯許外用。然彼但云宿受蘇油，義
<lb n="0382b12" ed="T"/>亦通收加法之者。餘下，次通簡藥體。下指《十
<lb n="0382b13" ed="T"/>誦》，如後受法中第二科引；彼明非時等三藥，
<lb n="0382b14" ed="T"/>故云餘也。</p><p xml:id="pT40p0382b1405" cb:place="inline">次門明過中，《十誦》爲二，初示犯
<lb n="0382b15" ed="T"/>人。比丘卽別人，僧卽衆僧。尼加式<anchor xml:id="nkr_note_orig_0382003" n="0382003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0382003" n="0382003"/><anchor xml:id="beg0382003" n="0382003"/>又<anchor xml:id="end0382003"/>，二衆共
<lb n="0382b16" ed="T"/>七人。注中，以式叉過食，非常開故。次明四過。
<lb n="0382b17" ed="T"/>內宿中，但云僧坊，致有計云淨地中共宿無
<lb n="0382b18" ed="T"/>過；而文不了，故注點之。內熟自熟，熟卽煮也。
<lb n="0382b19" ed="T"/>惡捉多種，且據一相。注中顯示，必須決捨，再
<lb n="0382b20" ed="T"/>受無過。</p><p xml:id="pT40p0382b2004" cb:place="inline">《多論》三種：初受，二捉，三不受不捉。
<lb n="0382b21" ed="T"/>文中共宿經夜吉者，卽內宿罪。初不共宿亦
<lb n="0382b22" ed="T"/>吉者，疏云：以心貯畜故犯。《四分》無文，義豈通
<lb n="0382b23" ed="T"/>許。</p><p xml:id="pT40p0382b2302" cb:place="inline">對顯中，內宿，對處。三處有犯。人中三人，唯
<lb n="0382b24" ed="T"/>據大僧；知有犯者，不知不犯。下引文示，可見。
<lb n="0382b25" ed="T"/>狗持風吹，皆謂食在大界。律字誤，合作佛言。
<lb n="0382b26" ed="T"/>食中有三，初明離地不論長足。二未離地須
<lb n="0382b27" ed="T"/>簡長足。如果菜等，生分未絕，皆無內宿。三簡
<lb n="0382b28" ed="T"/>四藥。唯除盡形是塞，三藥皆犯爲通。</p><p xml:id="pT40p0382b2815" cb:place="inline">內煮中。
<lb n="0382b29" ed="T"/>對處唯大界中犯，故淨地並塞；人通七衆，此
<pb n="0382c" ed="T" xml:id="T40.1805.0382c"/>
<lb n="0382c01" ed="T"/>據能造；若論食犯，唯局三人。四藥唯開盡形，
<lb n="0382c02" ed="T"/>自煮亦爾。</p><p xml:id="pT40p0382c0205" cb:place="inline">自煮中。約食，變生成犯。《五百問》被
<lb n="0382c03" ed="T"/>淨言通，應是火淨生物。</p><p xml:id="pT40p0382c0310" cb:place="inline">惡觸，就人中，初科又
<lb n="0382c04" ed="T"/>二，前明自觸具五。決意不食，卽失受法；若欲
<lb n="0382c05" ed="T"/>再噉，理須重受。若下，次明他觸唯一。</p><p xml:id="pT40p0382c0515" cb:place="inline">次科。初
<lb n="0382c06" ed="T"/>句注云故食亦爾，謂一心度與淨人；雖經兩
<lb n="0382c07" ed="T"/>捉，亦不成觸，如前所明。誤觸非作意，故觸非
<lb n="0382c08" ed="T"/>好心，故並不成。</p><p xml:id="pT40p0382c0807" cb:place="inline">三中，初句。《四分》忘者，亦卽開
<lb n="0382c09" ed="T"/>誤。又前《僧祇》誤持七日油等並同。次句。引《四
<lb n="0382c10" ed="T"/>分》不觸淨者，謂餘人得食，觸不成故。觸者不
<lb n="0382c11" ed="T"/>淨，卽惡心人獨成汚故。</p><p xml:id="pT40p0382c1110" cb:place="inline">就食中。三藥加受，通
<lb n="0382c12" ed="T"/>無惡觸。</p><p xml:id="pT40p0382c1204" cb:place="inline">互覆墮者，根依兩界，枝覆果墮，則有
<lb n="0382c13" ed="T"/>互也。準下諸文，在樹並從根判，墮落皆據知
<lb n="0382c14" ed="T"/>論。大略如此，尋文自見。</p><p xml:id="pT40p0382c1410" cb:place="inline">《四分》中，初明安食。律
<lb n="0382c15" ed="T"/>因大界有樹生枝覆淨地，諸比丘欲安物著
<lb n="0382c16" ed="T"/>上，佛言根在不淨地，卽是不淨；又樹在淨
<lb n="0382c17" ed="T"/>地，枝覆大界，比丘欲安食物，佛言根在淨
<lb n="0382c18" ed="T"/>地得食。故云從根斷也。若樹下，次明互墮。
<lb n="0382c19" ed="T"/>無人觸知者，律云：若不作意欲使墮者淨，故
<lb n="0382c20" ed="T"/>云不成內宿。<note place="inline">又云樹在淨地，果墮不淨地，比丘不知，佛言淨。文中不引。</note>據墮
<lb n="0382c21" ed="T"/>淨地，本無有過；但根在大界，果熟不收，疑恐
<lb n="0382c22" ed="T"/>成犯，故下須約長足以論。謂下，義判有二；初
<lb n="0382c23" ed="T"/>約未離，須分足與未足。若下，次約已離，則不
<lb n="0382c24" ed="T"/>分之。律文不明長足離處，故注示之。</p><p xml:id="pT40p0382c2415" cb:place="inline">《五分》，
<lb n="0382c25" ed="T"/>初明淨不淨地，卽人物俱在二界之間。非所
<lb n="0382c26" ed="T"/>爲者，謂非作意觸等。若下，次明物在不淨地，
<lb n="0382c27" ed="T"/>約知不知。初引緣。不下，佛斷。</p><p xml:id="pT40p0382c2712" cb:place="inline">《僧祇》。前明生
<lb n="0382c28" ed="T"/>長，同上從根。穀米準同，亦謂及時入淨厨也。
<lb n="0382c29" ed="T"/>注中會同本宗，如上所引。</p><p xml:id="pT40p0382c2911" cb:place="inline">儉開八事，《四分》，初
<pb n="0383a" ed="T" xml:id="T40.1805.0383a"/>
<lb n="0383a01" ed="T"/>科，前引儉緣。佛下，列八事。內宿內煮，此二爲
<lb n="0383a02" ed="T"/>賊持去，故開。自煮，因淨人盡食，故開。自取，卽
<lb n="0383a03" ed="T"/>惡觸；因路見果，求淨人不得，爲人持去故開。
<lb n="0383a04" ed="T"/>二食、兩果四事，同開足食。律云：早起食<note place="inline">卽僧食也，
<lb n="0383a05" ed="T"/>謂早受衆食故。</note>，從食處持餘食來<note place="inline">卽俗食也，謂乞食食已，持餘殘來故。</note>；受食已，
<lb n="0383a06" ed="T"/>得胡桃乃至阿婆梨果<note place="inline">卽陸果也</note>；食已得水中可食
<lb n="0383a07" ed="T"/>物<note place="inline">卽水果也。此四並因於比丘邊作餘食法；彼或分食，或食都盡，故開。</note>。此之八事，從緣
<lb n="0383a08" ed="T"/>有八，據事唯五；以後四種同一事故。</p><p xml:id="pT40p0383a0815" cb:place="inline">定罪中。
<lb n="0383a09" ed="T"/>宿煮觸足對上五事。自取兼不受，內宿兼殘
<lb n="0383a10" ed="T"/>宿。約文七罪，義加壞生；四提四吉，則爲八罪。
<lb n="0383a11" ed="T"/>義加準不受者，旣不從人，義無遣淨。</p><p xml:id="pT40p0383a1115" cb:place="inline">還制中。
<lb n="0383a12" ed="T"/>本開儉緣，時豐須制。如法治者，如上八罪，隨
<lb n="0383a13" ed="T"/>犯治之。</p><p xml:id="pT40p0383a1304" cb:place="inline">《十誦》。持殘，義開諸罪；語主令知，爲
<lb n="0383a14" ed="T"/>防譏過。</p><p xml:id="pT40p0383a1404" cb:place="inline">淨法中，制意有三；初《四分》、《了論》二意：
<lb n="0383a15" ed="T"/>一是遮譏，二爲異俗。次引《十誦》，卽護法意。
<lb n="0383a16" ed="T"/>下指〈隨戒〉。前云若佛不制，國王大臣役使比
<lb n="0383a17" ed="T"/>丘；由佛制故，王臣息心等。</p><p xml:id="pT40p0383a1711" cb:place="inline">處人中，初標示。一
<lb n="0383a18" ed="T"/>下，列句，初約義出二俱句。注餘四衆，卽尼等
<lb n="0383a19" ed="T"/>也。餘下，次引文示二互句。</p><p xml:id="pT40p0383a1911" cb:place="inline">淨法中，初文。上座
<lb n="0383a20" ed="T"/>審問，令衆知委所食無疑。維那亦爾者，隨得
<lb n="0383a21" ed="T"/>一人，非謂俱問。</p><p xml:id="pT40p0383a2107" cb:place="inline">次科，《四分》中。委如〈隨相〉，今隨
<lb n="0383a22" ed="T"/>略點。初五中，不中種者，中字去呼，謂不堪種
<lb n="0383a23" ed="T"/>植故。次五中，皮剝謂自剝者，<g ref="#CB00315">㓟</g>皮卽刀甄也，
<lb n="0383a24" ed="T"/>瘀謂靑黑，燥謂萎乾。此應等者，《業疏》云：《四分》
<lb n="0383a25" ed="T"/>十種五種，淨種淨根；謂前五淨種，後五淨
<lb n="0383a26" ed="T"/>根。若準《尼鈔》注云：後五通淨生種，又似非局。
<lb n="0383a27" ed="T"/>準《五分》者，疏云《五分》十種，大同《四分》，又加水
<lb n="0383a28" ed="T"/>淨是也。</p><p xml:id="pT40p0383a2804" cb:place="inline">《僧祇》。四法分對六物。下引《四分》以示
<lb n="0383a29" ed="T"/>通別。</p><p xml:id="pT40p0383a2903" cb:place="inline">《母論》二淨，理須去子。</p><p xml:id="pT40p0383a2911" cb:place="inline">三中，初科，前正簡
<pb n="0383b" ed="T" xml:id="T40.1805.0383b"/>
<lb n="0383b01" ed="T"/>通別。注云篙草無淨法者，疏云如一盤生菜，
<lb n="0383b02" ed="T"/>相種和雜；縱火觸相，種猶非淨；相種相隔，又
<lb n="0383b03" ed="T"/>不相通；例餘蒿草有隔非淨<note place="inline">理須一一火觸</note>。若粳米下，
<lb n="0383b04" ed="T"/>次明重淨。注云白皮裹者，則今舂碓白米，無
<lb n="0383b05" ed="T"/>有生義，卽不須淨。或如《十誦》者，引事以顯；彼
<lb n="0383b06" ed="T"/>無淨人處開淨，米已七日自作等。火淨刀淨
<lb n="0383b07" ed="T"/>者，若上粳米，止用火淨；蘿蔔通用二淨。</p><p xml:id="pT40p0383b0716" cb:place="inline">自他
<lb n="0383b08" ed="T"/>中，初明使他。注字指上標下。下明自作。加
<lb n="0383b09" ed="T"/>行，卽是作爲。疏解中，初彰損。今下，次顯益。
<lb n="0383b10" ed="T"/>一吉羅者，卽自煮罪<note place="inline">或云壞相</note>。準須先從他受。</p><p xml:id="pT40p0383b1019" cb:place="inline">三中，
<lb n="0383b11" ed="T"/>《十誦》，初示如法。若下，簡非法。火焰謂炎上微
<lb n="0383b12" ed="T"/>處；熱灰炭火無焰頭者，皆不成淨。上明法非。
<lb n="0383b13" ed="T"/>比丘下，明人非。注火觸者，意明火所不及，得
<lb n="0383b14" ed="T"/>食無過，同上《了論》。刀爪得食者，非自煮故。然
<lb n="0383b15" ed="T"/>是自淨，不無壞相。《五分》。根莖火淨，意彰兼通，
<lb n="0383b16" ed="T"/>非唯子種。《僧祇》，初明託緣成法。</p><p xml:id="pT40p0383b1613" cb:place="inline">灰圍應帶微
<lb n="0383b17" ed="T"/>火，有壞種義所故。若食下，次明相種四句。然
<lb n="0383b18" ed="T"/>下，準第二句以示兩通。</p><p xml:id="pT40p0383b1810" cb:place="inline">四中，初約物同一處，
<lb n="0383b19" ed="T"/>各處不得。此下，示淨法所以。沙門淨者，謂此
<lb n="0383b20" ed="T"/>作法令僧免過耳。準下，例通米穀。由同米聚，
<lb n="0383b21" ed="T"/>穀亦通淨，不名壞生。</p><p xml:id="pT40p0383b2109" cb:place="inline">分種相中，初問。次答，前
<lb n="0383b22" ed="T"/>示生相。七種者，靑黃赤白黑紫縹<note place="inline">靑黃之色</note>。所下，次
<lb n="0383b23" ed="T"/>明生種。離地得生，如柳榴類，其枝可栽者。從
<lb n="0383b24" ed="T"/>緣，卽水土也。指律五種，卽根枝節子雜種也。</p>
<lb n="0383b25" ed="T"/><p xml:id="pT40p0383b2501">第五，標中，初叙須廣之意。略下，列章。</p><p xml:id="pT40p0383b2515" cb:place="inline">初科，前
<lb n="0383b26" ed="T"/>引《多論》五意。第五卽外道見比丘不自取果，
<lb n="0383b27" ed="T"/>發心出家等。次引《五分》，因呵而制。故知立法
<lb n="0383b28" ed="T"/>意爲遮譏，卽同《多論》第三意也。不與取卽盜
<lb n="0383b29" ed="T"/>異名。</p><p xml:id="pT40p0383b2903" cb:place="inline">口受二意，防法防罪，如文可分。後指如
<pb n="0383c" ed="T" xml:id="T40.1805.0383c"/>
<lb n="0383c01" ed="T"/>下，卽防罪中。</p><p xml:id="pT40p0383c0106" cb:place="inline">二中，初標問。手下，釋通，義分爲
<lb n="0383c02" ed="T"/>三，初明手通。次明口局。時藥亦有口者，卽
<lb n="0383c03" ed="T"/>有緣口加三受也。時藥有二局：一手口互局，
<lb n="0383c04" ed="T"/>二並局中前。餘三可見。《十誦》中，初示緣開。由
<lb n="0383c05" ed="T"/>非正時，故云時分。非下，簡藥體。擧宿者，語含
<lb n="0383c06" ed="T"/>殘內。</p><p xml:id="pT40p0383c0603" cb:place="inline">三中。所授，卽過食者。初科。五義者，指上
<lb n="0383c07" ed="T"/>《多論》。由有五義，故須餘衆，不許自類。六衆，道
<lb n="0383c08" ed="T"/>四俗二也。三趣，更兼非畜也。口受二局，衆局
<lb n="0383c09" ed="T"/>比丘，趣唯人道。</p><p xml:id="pT40p0383c0907" cb:place="inline">次科。作證明者，卽上五中第
<lb n="0383c10" ed="T"/>二義也。論中約人有無以明成不；非畜成者，
<lb n="0383c11" ed="T"/>必約知解。</p><p xml:id="pT40p0383c1105" cb:place="inline">三中。止卽不須。手眼現相，口卽語
<lb n="0383c12" ed="T"/>示。</p><p xml:id="pT40p0383c1202" cb:place="inline">四中，叙意爲三，初示法。心境者，心卽能
<lb n="0383c13" ed="T"/>緣，境謂前食。仰手是色，相領卽心。上注引
<lb n="0383c14" ed="T"/>非顯正，下注釋成相領。一事卽食境。除下，
<lb n="0383c15" ed="T"/>明開。眼雖不覩，亦可聞聲；有緣置地，彼雖無
<lb n="0383c16" ed="T"/>心，自須起意。不喜卽外道相嫌，驚急卽火燒
<lb n="0383c17" ed="T"/>馬屋，具引如〈釋相〉。旣下，敎通受。謂先須起念
<lb n="0383c18" ed="T"/>是食皆受；後或心差，亦得成法。</p><p xml:id="pT40p0383c1813" cb:place="inline">受法，標中，初
<lb n="0383c19" ed="T"/>指略時藥。此下，次標三藥。分位以明，故曰別
<lb n="0383c20" ed="T"/>論。</p><p xml:id="pT40p0383c2002" cb:place="inline">非時四位，初中。八患，謂八種過。前五染
<lb n="0383c21" ed="T"/>觸，通自他犯；後三約受，唯據自論。六是不受，
<lb n="0383c22" ed="T"/>七八卽失受。第七且據中後爲言，中前無過，
<lb n="0383c23" ed="T"/>如注所簡。第八注文，卽前轉變體中中論所
<lb n="0383c24" ed="T"/>說；謂果漿變爲甜醋，卽失受法。</p><p xml:id="pT40p0383c2413" cb:place="inline">二中。須煮沸
<lb n="0383c25" ed="T"/>者，謂生果汁；必是熟者，則不須之。</p><p xml:id="pT40p0383c2514" cb:place="inline">三中。前漿
<lb n="0383c26" ed="T"/>類別者，如上體中果蜜等漿，有差別故。三記
<lb n="0383c27" ed="T"/>識者，或須不須，故注示之。</p><p xml:id="pT40p0383c2711" cb:place="inline">四中。諸律無文有
<lb n="0383c28" ed="T"/>事，故須義立。詞中六句。初令專審，恐異緣故。
<lb n="0383c29" ed="T"/>二稱己名，簡非他故；準下科中，病重不堪，得
<pb n="0384a" ed="T" xml:id="T40.1805.0384a"/>
<lb n="0384a01" ed="T"/>代加之，應稱病者名字。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0384001" n="0384001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0384001" n="0384001"/><anchor xml:id="beg0384001" n="0384001"/>三<anchor xml:id="end0384001"/>稱病緣，明非濫託。
<lb n="0384a02" ed="T"/>四云薑湯，別指藥體。五云夜分，期定時限。六
<lb n="0384a03" ed="T"/>於他受，求前對證。<note place="inline">下二法分句同此。</note>注云無遺不須加者，
<lb n="0384a04" ed="T"/>由加口法，本爲延時；必無所留，但直手受七
<lb n="0384a05" ed="T"/>日中，初明八患。改第八者，以酥油等無變動
<lb n="0384a06" ed="T"/>故。犯竟殘藥，異上殘宿；但是受已經夜，非犯
<lb n="0384a07" ed="T"/>竟者。<note place="inline">昔約自他分異，非<anchor xml:id="nkr_note_orig_0384002" n="0384002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0384002" n="0384002"/><anchor xml:id="beg0384002" n="0384002"/>非<anchor xml:id="end0384002"/>。</note></p><p xml:id="pT40p0384a0711" cb:place="inline">能授四法，大同於前。</p><p xml:id="pT40p0384a0719" cb:place="inline">三中五過，
<lb n="0384a08" ed="T"/>初過分二，初正明，二問答。正明又三，初句標
<lb n="0384a09" ed="T"/>過。若下，示相。僧下，引證。問答中，由未犯長，制
<lb n="0384a10" ed="T"/>受不成，故須問決；答中，前釋不成，後簡異藥。</p>
<lb n="0384a11" ed="T"/><p xml:id="pT40p0384a1101">第二。長染不成，可會。</p><p xml:id="pT40p0384a1109" cb:place="inline">三中。藥味通者，義同共
<lb n="0384a12" ed="T"/>畜故。《僧祇》如此者，若據本宗，理應自成。</p><p xml:id="pT40p0384a1216" cb:place="inline">四中，
<lb n="0384a13" ed="T"/>初引制法。一日卽第八日。謂下，顯意。上句
<lb n="0384a14" ed="T"/>示間日，下句明非犯。據本不服，理應成受；
<lb n="0384a15" ed="T"/>制須間日，爲抑貪情。又<anchor xml:id="nkr_note_orig_0384003" n="0384003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0384003" n="0384003"/><anchor xml:id="beg0384003" n="0384003"/>心<anchor xml:id="end0384003"/>曾服食，八日成犯，
<lb n="0384a16" ed="T"/>後受相染；今由不服，故得間受。立法有以，故
<lb n="0384a17" ed="T"/>令準用。</p><p xml:id="pT40p0384a1704" cb:place="inline">五中。正可者，藥恰盡也。雖無染犯，不
<lb n="0384a18" ed="T"/>許續加。</p><p xml:id="pT40p0384a1804" cb:place="inline">結中。決上相續，須約同藥。下引《僧祇》，
<lb n="0384a19" ed="T"/>一體轉易；可證異味，不妨續受。</p><p xml:id="pT40p0384a1913" cb:place="inline">自作中。第
<lb n="0384a20" ed="T"/>二然燈塗足，由非服食，義無加受。<note place="inline">古云油以除風，塗足能履水，
<lb n="0384a21" ed="T"/>西竺多用。</note>下指所出，義須依準。第三記識，用舍不
<lb n="0384a22" ed="T"/>定，故注示之。四中注釋展轉之義。油蜜不轉
<lb n="0384a23" ed="T"/>經煮不失，是以文中唯簡二酥。得自煮者，以
<lb n="0384a24" ed="T"/>生酥先熟，非變生故。二煮卽上自他。據本生
<lb n="0384a25" ed="T"/>酥，限滿有觸，味轉失受，事同新物，再受而捉，
<lb n="0384a26" ed="T"/>故不成觸。下引《婆沙》反證，可解。</p><p xml:id="pT40p0384a2613" cb:place="inline">正加中。注
<lb n="0384a27" ed="T"/>安淨地，離內宿也。須自取者，免觸失也。古謂
<lb n="0384a28" ed="T"/>七日藥開內宿，故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0384004" n="0384004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0384004" n="0384004"/><anchor xml:id="beg0384004" n="0384004"/>持<anchor xml:id="end0384004"/>點之。文擧風病油藥爲
<lb n="0384a29" ed="T"/>法；餘皆準改，故云類準。</p><p xml:id="pT40p0384a2910" cb:place="inline">盡形中四，初位指前。</p>
<pb n="0384b" ed="T" xml:id="T40.1805.0384b"/>
<lb n="0384b01" ed="T"/><p xml:id="pT40p0384b0101">次科。初須火淨，且據生者爲言。二與餘別，必
<lb n="0384b02" ed="T"/>約藥分相雜。</p><p xml:id="pT40p0384b0206" cb:place="inline">三中。體謂正藥，分卽餘助。二
<lb n="0384b03" ed="T"/>法者，卽手口二受。<note place="inline">有云卽體分二藥，屬法所收，故云二法。</note>別來謂不同
<lb n="0384b04" ed="T"/>時買，別受謂隨得隨加。</p><p xml:id="pT40p0384b0410" cb:place="inline">第四，總受中。注牒諸
<lb n="0384b05" ed="T"/>藥，此約藥味未和合者。必是成現丸散，單牒
<lb n="0384b06" ed="T"/>藥<anchor xml:id="nkr_note_orig_0384005" n="0384005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0384005" n="0384005"/><anchor xml:id="beg0384005" n="0384005"/>君<anchor xml:id="end0384005"/>；如云黃<anchor xml:id="nkr_note_add_0384b0601" n="0384b0601"/><anchor xml:id="beg0384b0601" n="0384b0601"/>芪<anchor xml:id="end0384b0601"/>散阿魏丸等。若下，指例。隨何
<lb n="0384b07" ed="T"/>藥病，準上改牒。指如前者，卽指上注別標藥
<lb n="0384b08" ed="T"/>目；或可同上須辨體分，或可指相和體文；彼
<lb n="0384b09" ed="T"/>云隨以藥首標目，餘則藥分稱之是也。</p><p xml:id="pT40p0384b0916" cb:place="inline">別受
<lb n="0384b10" ed="T"/>中，初叙有緣別來。而下，明別受。又二，初加藥
<lb n="0384b11" ed="T"/>體。同上不出。若下，次加藥分。注中上八物是
<lb n="0384b12" ed="T"/>時藥，下三物卽七日藥。遇緣謂他事所阻。盡
<lb n="0384b13" ed="T"/>形藥頭，卽藥體之<anchor xml:id="beg_75" type="star"/>君<anchor xml:id="end_75"/>。文中且擧一味時藥，餘
<lb n="0384b14" ed="T"/>可例牒，故注示之。</p><p xml:id="pT40p0384b1408" cb:place="inline">三中。令淨人斷價，離販賣
<lb n="0384b15" ed="T"/>故。得自選者，由非己物不成觸故。卽覓比丘
<lb n="0384b16" ed="T"/>加者，有則就市，無則還寺；不然，且令淨人持
<lb n="0384b17" ed="T"/>還，後從手受，事則容緩。不過限者，時內不過
<lb n="0384b18" ed="T"/>中，非時不過須臾。</p><p xml:id="pT40p0384b1808" cb:place="inline">斥世中，初叙恣情慢法。希
<lb n="0384b19" ed="T"/>有一二，言其極小；斯時尙爾，於今可知；聖制
<lb n="0384b20" ed="T"/>不行，卽是滅法，故云抑挫。抑謂抑遏，挫謂摧
<lb n="0384b21" ed="T"/>挫。高談下，斥有言無行。高談謂超世之語。虛
<lb n="0384b22" ed="T"/>論謂言過其實。攝心則動無自任，順敎則專
<lb n="0384b23" ed="T"/>奉律儀。此明好大者，據說則超出世表，撿行
<lb n="0384b24" ed="T"/>卽混迹常流。一事行之不徹，則無量法行滅於
<lb n="0384b25" ed="T"/>身矣。此徒滿眼，實爲寒心；眞誠出家，幸無自
<lb n="0384b26" ed="T"/>屈。焉知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0384006" n="0384006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0384006" n="0384006"/><anchor xml:id="beg0384006" n="0384006"/>丁<anchor xml:id="end0384006"/>，嗟其愚迷。上句謂迷果，下句卽造
<lb n="0384b27" ed="T"/>因。有下，勸其詳審。鏡，鑒也。</p><p xml:id="pT40p0384b2711" cb:place="inline">第五門，正明中，初
<lb n="0384b28" ed="T"/>明七日又二，前明口受須說。文列三義，卽體
<lb n="0384b29" ed="T"/>力味，三皆強勝，故多貪著。後明手受不須。雖
<pb n="0384c" ed="T" xml:id="T40.1805.0384c"/>
<lb n="0384c01" ed="T"/>具三義，止齊中前故時少，貪畜心薄故過希；
<lb n="0384c02" ed="T"/>希亦少也。餘下，二明三藥不須。時藥有第三
<lb n="0384c03" ed="T"/>義，非時有初義，盡形有第二義；或復兼二，
<lb n="0384c04" ed="T"/>但不具三，故云反<anchor xml:id="nkr_note_orig_0384007" n="0384007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0384007" n="0384007"/><anchor xml:id="beg0384007" n="0384007"/>義<anchor xml:id="end0384007"/>等。</p><p xml:id="pT40p0384c0410" cb:place="inline">指法中。藥鉢二淨，詞
<lb n="0384c05" ed="T"/>句無別，唯改一衣字耳。</p><p xml:id="pT40p0384c0510" cb:place="inline">第六手受中。一不對
<lb n="0384c06" ed="T"/>病，二不題名，故通自他。</p><p xml:id="pT40p0384c0610" cb:place="inline">口法中，初句標同。若
<lb n="0384c07" ed="T"/>下，示義，初約縱奪以明。謂據法雖局，論藥則
<lb n="0384c08" ed="T"/>通。注示二通。味通者，資身治病，兼彼此故。手
<lb n="0384c09" ed="T"/>通如上。何下，引文爲證。卽長藥戒文。彼明捨
<lb n="0384c10" ed="T"/>有三別，六日藥還主得服，七日如鈔引，八日
<lb n="0384c11" ed="T"/>藥捨與淨人。《義鈔》、《戒疏》並見三十。</p><p xml:id="pT40p0384c1114" cb:place="inline">七中，手受。
<lb n="0384c12" ed="T"/>可解。</p><p xml:id="pT40p0384c1203" cb:place="inline">口受中，初示得否。不從藥勢者，釋上不
<lb n="0384c13" ed="T"/>作二日也。正從法論，釋上更加七日也。下引
<lb n="0384c14" ed="T"/>文證。《僧祇》、《成論》並證六日已去，不得重加。《僧
<lb n="0384c15" ed="T"/>祇》因病比丘日日求淨人疲苦，佛問醫言比
<lb n="0384c16" ed="T"/>丘幾日畜藥得安隱？答如鈔引。指上誤觸，卽
<lb n="0384c17" ed="T"/>護淨中，亦《僧祇》文；此明觸失，顯有重受。堅病，
<lb n="0384c18" ed="T"/>謂重病也。</p><p xml:id="pT40p0384c1805" cb:place="inline">第八中，初引論四段，初叙本制
<lb n="0384c19" ed="T"/>緣。若作下，二明遇緣再受。卽如上引，更加餘
<lb n="0384c20" ed="T"/>藥相雜。若藥下，三明迷忘重加。若病下，四明
<lb n="0384c21" ed="T"/>重病代受。</p><p xml:id="pT40p0384c2105" cb:place="inline">防罪中，初科。制加二受，本爲離過；
<lb n="0384c22" ed="T"/>欲明所防名相多少，發問示之。</p><p xml:id="pT40p0384c2213" cb:place="inline">次別論中。罪
<lb n="0384c23" ed="T"/>相交雜，以類收之。手防二罪，四藥並同；不受
<lb n="0384c24" ed="T"/>是提，惡觸得吉。口受四別。時藥口加，但替手
<lb n="0384c25" ed="T"/>受，亦不延時，罪同手受。餘之三藥，過中失受，
<lb n="0384c26" ed="T"/>不受提，惡觸吉；此之二罪，則通三藥。殘宿一
<lb n="0384c27" ed="T"/>提，通後二藥；內宿等三，不開七日，唯局盡形。
<lb n="0384c28" ed="T"/><note place="inline">《戒疏》盡形五罪無內宿者，文誤。</note>注文破古，如上護淨罪通塞中。</p><p xml:id="pT40p0384c2825" cb:place="inline">次
<lb n="0384c29" ed="T"/>生罪中。此明二受，合論防罪，翻防故生。寄論
<pb n="0385a" ed="T" xml:id="T40.1805.0385a"/>
<lb n="0385a01" ed="T"/>名數，故云因明。注示罪生，還從受法。</p><p xml:id="pT40p0385a0115" cb:place="inline">列釋中。
<lb n="0385a02" ed="T"/>手受二罪，四藥並同。皆云惡觸，卽是二吉；若
<lb n="0385a03" ed="T"/>準《戒疏》，但云過午生惡觸，夜盡生殘宿，則一吉
<lb n="0385a04" ed="T"/>一提。疑今殘宿下多惡觸字，詳之。</p><p xml:id="pT40p0385a0414" cb:place="inline">口受中時
<lb n="0385a05" ed="T"/>藥，同上手受。非時三罪，二提一吉，通後三藥。</p>
<lb n="0385a06" ed="T"/><p xml:id="pT40p0385a0601">七日更加犯捨一提，服用一吉，故有五罪。《戒
<lb n="0385a07" ed="T"/>疏》止生四罪，彼云有人立五，謂服此藥<anchor xml:id="nkr_note_orig_0385001" n="0385001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0385001" n="0385001"/><anchor xml:id="beg0385001" n="0385001"/>今<anchor xml:id="end0385001"/>
<lb n="0385a08" ed="T"/>解，不然，服則有罪，不服無過；不同上四不服
<lb n="0385a09" ed="T"/>罪生。故知今鈔猶存昔解。</p><p xml:id="pT40p0385a0911" cb:place="inline">問答中。《戒疏》云：有
<lb n="0385a10" ed="T"/>人復立生於不受。今不標古，直示今義。答中，
<lb n="0385a11" ed="T"/>初明不生之意。非謂無不受罪，但不因口法
<lb n="0385a12" ed="T"/>而生故耳。不同下，擧非殘對顯。</p><p xml:id="pT40p0385a1213" cb:place="inline">盡形中。口生
<lb n="0385a13" ed="T"/>六罪者，牒古解也。古謂生不受故，同上防罪，
<lb n="0385a14" ed="T"/>名數可知。無病下，顯今義。卽《戒疏》云：口不生
<lb n="0385a15" ed="T"/>罪，由聖開加，法不失故；縱令被觸，亦不失受。
<lb n="0385a16" ed="T"/>律中無病服但吉羅，以有法也；若不加法，還
<lb n="0385a17" ed="T"/>同墮矣。準此但結違敎一吉，旣不失法，則不
<lb n="0385a18" ed="T"/>生罪也。餘下，指證。三戒並云：盡形壽藥，無病
<lb n="0385a19" ed="T"/>因緣而服，吉羅。</p><p xml:id="pT40p0385a1907" cb:place="inline">次問中。七日犯長，與三藥別；
<lb n="0385a20" ed="T"/>欲彰制意，故問申之。答中，二義。初是貪畜，二
<lb n="0385a21" ed="T"/>卽違敎。餘無此義，故云反此。</p><p xml:id="pT40p0385a2112" cb:place="inline">三問，答中，初言
<lb n="0385a22" ed="T"/>七罪。約具爲言。此下，示有無不定。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0385002" n="0385002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0385002" n="0385002"/><anchor type="circle"/></p></cb:div>
<lb n="0385a23" ed="T"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="1" type="其他">19 釋鉢器篇(下二)</cb:mulu><head><anchor type="circle"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0385003" n="0385003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0385003" n="0385003"/>釋鉢器篇</head>
<lb n="0385a24" ed="T"/><p xml:id="pT40p0385a2401">題中鉢是梵言，器卽華語。鉢則局收器皿，
<lb n="0385a25" ed="T"/>器則名通衆具。具云鉢多羅，此翻應器；準下
<lb n="0385a26" ed="T"/>加法云應量受，則是應量之器，對法爲名。
<lb n="0385a27" ed="T"/><note place="inline">有取三如釋者亦通，但無據耳。</note>準《章服儀》云：堪受供者用之，名爲
<lb n="0385a28" ed="T"/>應器，此卽對人爲目；或處說云量腹而食，故
<lb n="0385a29" ed="T"/>云應器，卽對食爲名。上二字總所攝之物，
<pb n="0385b" ed="T" xml:id="T40.1805.0385b"/>
<lb n="0385b01" ed="T"/>下二字卽能攝之敎。物雖衆多，二敎攝盡；一
<lb n="0385b02" ed="T"/>鉢制持，有違結罪；衆具聽畜，方堪受用，故約
<lb n="0385b03" ed="T"/>二敎通收一切。註中五行者，卽金木水火土
<lb n="0385b04" ed="T"/>總四事之體。調度謂調養具度，卽衆物之
<lb n="0385b05" ed="T"/>通名。</p><p xml:id="pT40p0385b0503" cb:place="inline">叙意中，但明聽門衆具；以制唯一鉢，義
<lb n="0385b06" ed="T"/>無相濫，故不叙之。初二句示物之多。殷，衆
<lb n="0385b07" ed="T"/>也。湊，聚也。次二句明開畜之意。上士一鉢，
<lb n="0385b08" ed="T"/>足以存生；下流少缺，不堪進道，故云隨報也。
<lb n="0385b09" ed="T"/>事資是緣備，道立是行成。雖下，明須依法。初
<lb n="0385b10" ed="T"/>句躡前。次句示法。雖云聽畜，非無限量。下二
<lb n="0385b11" ed="T"/>句明違犯。斯制，謂制犯。赦，放也。旣下，顯今篇
<lb n="0385b12" ed="T"/>意。衆具非一，畜用有濫，故云混也。貌卽物之
<lb n="0385b13" ed="T"/>相狀。格，式也。略下，結示。指如後者，卽下聽門。
<lb n="0385b14" ed="T"/><note place="inline">有云前段叙聽門，旣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0385004" n="0385004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0385004" n="0385004"/><anchor xml:id="beg0385004" n="0385004"/>昆<anchor xml:id="end0385004"/>下明制敎，非也。</note></p><p xml:id="pT40p0385b1416" cb:place="inline">制門中，制意四段，《僧祇》明異
<lb n="0385b15" ed="T"/>俗意。非所宜者，不相應故。《十誦、善見》並倣聖
<lb n="0385b16" ed="T"/>意。誌，記也。除受供外，並名惡用。無有因者，
<lb n="0385b17" ed="T"/>彼論正作無所依食飮居處皆非己有故天
<lb n="0385b18" ed="T"/>地四外皆低大海故云：四海中，含示名義如
<lb n="0385b19" ed="T"/>上釋。</p><p xml:id="pT40p0385b1903" cb:place="inline">明體中，初科。泥鐵者，泥卽瓦器。</p><p xml:id="pT40p0385b1915" cb:place="inline">次科。《五
<lb n="0385b20" ed="T"/>分、十誦》，並簡非法。鉢坯卽未燒者。佛自作者，
<lb n="0385b21" ed="T"/>彼律云：佛在蘇摩國作鉢坯，令窑師燒成金
<lb n="0385b22" ed="T"/>鉢，次成銀鉢；皆言王若知者，謂我能作金銀
<lb n="0385b23" ed="T"/>寶；乃令埋之；後燒作鐵鉢，佛令用之，曰蘇
<lb n="0385b24" ed="T"/>摩鉢，從國爲名。則知制度非出凡謀，如前篇
<lb n="0385b25" ed="T"/>云：佛敎阿難裁製三衣。良以古佛道法，非佛
<lb n="0385b26" ed="T"/>親示，餘無知者；凡在奉持，深須自慶。《十誦》中。
<lb n="0385b27" ed="T"/>《業疏》云：雜寶爲器濫在家人，木鉢外道，石鉢
<lb n="0385b28" ed="T"/>唯佛；比丘俱離，但用泥鐵；由離諸濫，省事易
<lb n="0385b29" ed="T"/>得故也。後引《五分》，決上罪相。仍引《僧祇》，彰犯
<pb n="0385c" ed="T" xml:id="T40.1805.0385c"/>
<lb n="0385c01" ed="T"/>所以。總判諸鉢。白銅及木，可結偷蘭。餘但非
<lb n="0385c02" ed="T"/>法，準同犯吉。</p><p xml:id="pT40p0385c0206" cb:place="inline">三中。夾紵卽今木骨布漆者是。
<lb n="0385c03" ed="T"/>棍瓦者，昔云以石磨後，用土脂掍便燒而不熏
<lb n="0385c04" ed="T"/>者。瓷鉢卽上油燒者。義須毀者，或令自毀，或
<lb n="0385c05" ed="T"/>準《善見》，持戒比丘見持木鉢，卽須打破，不爲
<lb n="0385c06" ed="T"/>損盜。</p><p xml:id="pT40p0385c0603" cb:place="inline">明色中，初科。《四分》黑赤，《僧祇》靑翠，今多
<lb n="0385c07" ed="T"/>黑色耳。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0385005" n="0385005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0385005" n="0385005"/><anchor xml:id="beg0385005" n="0385005"/>亂<anchor xml:id="end0385005"/>雀咽，卽取咽項毛色；鴿色多別，今
<lb n="0385c08" ed="T"/>取靑者。</p><p xml:id="pT40p0385c0804" cb:place="inline">次科，先引律制。《四分》令以泥作熏鉢
<lb n="0385c09" ed="T"/>鑪，以灰平地作熏鉢場；安支，以鉢鑪覆上，以
<lb n="0385c10" ed="T"/>灰壅四邊手按令堅，以巨摩<note place="inline">牛糞</note>壅四邊燒。今
<lb n="0385c11" ed="T"/>多安鑪在下，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0385006" n="0385006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0385006" n="0385006"/><anchor xml:id="beg0385006" n="0385006"/>僧<anchor xml:id="end0385006"/>圓籠覆上；籠中用鐵條橫架，
<lb n="0385c12" ed="T"/>安鉢在中，以竹烟熏之。而下，斥非。前列五種。
<lb n="0385c13" ed="T"/>棍鋧，古云燒成後入火鋧令牢也。但棍不磨
<lb n="0385c14" ed="T"/>者，準須熏已磨退，然後再熏；鐵鉢五遍，瓦鉢
<lb n="0385c15" ed="T"/>二遍；若但一熏掍令牢者，則色落受膩。油塗
<lb n="0385c16" ed="T"/>似今瓷器上油燒者。親下，證非，初引親聞證。
<lb n="0385c17" ed="T"/>此土行用，謂梵僧來此用也。五下，引文證。準
<lb n="0385c18" ed="T"/>下，例通澡甁，亦熏爲色。</p><p xml:id="pT40p0385c1810" cb:place="inline">三中，初引《善見》。二指
<lb n="0385c19" ed="T"/>諸部。三示此方。《業疏》云：西來鐵熏，由牢固者，
<lb n="0385c20" ed="T"/>解熏法也。</p><p xml:id="pT40p0385c2005" cb:place="inline">量中，初科又三，初示三品。上下之
<lb n="0385c21" ed="T"/>間，卽爲中品。此下，二定斗不同，初取周斗。注
<lb n="0385c22" ed="T"/>指俗法者，《孫子算經》十粟爲圭，十圭爲抄，十
<lb n="0385c23" ed="T"/>抄爲撮，十撮爲勺，十勺爲合，十合爲升，十
<lb n="0385c24" ed="T"/>升爲斗，十斗爲斛。相因增法，示可準據。準下，
<lb n="0385c25" ed="T"/>三會唐斗。唐朝雜令用姬周三斗爲一斗。今
<lb n="0385c26" ed="T"/>此俗中例用唐斗，宜準爲量。</p><p xml:id="pT40p0385c2612" cb:place="inline">次科，初引《十誦》，
<lb n="0385c27" ed="T"/>上二句標同。謂三品大小也。又下，示異。彼
<lb n="0385c28" ed="T"/>明下鉢受兩鉢他，鉢他卽梵國量名。準下一
<lb n="0385c29" ed="T"/>鉢他半，爲周一斗，卽唐三升三合強；餘半鉢
<pb n="0386a" ed="T" xml:id="T40.1805.0386a"/>
<lb n="0386a01" ed="T"/>他，爲周三升三合，卽唐一升強，總計唐升四
<lb n="0386a02" ed="T"/>升已上爲下品量。故註引《僧祇》合之。應知彼
<lb n="0386a03" ed="T"/>律四升，卽據下品鉢他羅；他與多，音之轉耳。
<lb n="0386a04" ed="T"/>《僧祇》在宋朝翻，尺斗並依元魏，大同唐朝，故
<lb n="0386a05" ed="T"/>用四升爲下鉢也。次引《婆論》會同《四分》，文爲
<lb n="0386a06" ed="T"/>五段，初標示。論師卽彼論自指。謂下，二定鉢
<lb n="0386a07" ed="T"/>他量。釜飯謂釜中<g ref="#CB04862">㷈</g>熟者。時人下三合鉢量。
<lb n="0386a08" ed="T"/>餘可食者，謂蔬菜等。則上鉢共受四鉢他半。
<lb n="0386a09" ed="T"/>一鉢他，秦斗計有六升六合半強<note place="inline">唐二升二合強</note>。四鉢
<lb n="0386a10" ed="T"/>他總二斗六升六合半強<note place="inline">唐九升弱</note>；餘半鉢他，計三
<lb n="0386a11" ed="T"/>升三合強<note place="inline">唐一升計</note>；共成三斗<note place="inline">唐爲二斗</note>。律師下，四引異
<lb n="0386a12" ed="T"/>議。中下例餘二品，斗半爲下品，卽今五升，
<lb n="0386a13" ed="T"/>中間爲中品。見下，五引證。此文欲明親承
<lb n="0386a14" ed="T"/>古式，則前定品量，有所準據矣。後引《母論》證
<lb n="0386a15" ed="T"/>上，可知。</p><p xml:id="pT40p0386a1504" cb:place="inline">三中，初指定敎量。律下，別斥非法又
<lb n="0386a16" ed="T"/>二，初遮妄執，前引彼所據。《業疏》云：有人言
<lb n="0386a17" ed="T"/>律制量腹而食，何定量也？隨得成受，未必依
<lb n="0386a18" ed="T"/>論。此不標古，直爾遮之。言下，正斥。上句是縱，
<lb n="0386a19" ed="T"/>下句是奪。世下，次斥執小鉢。號非法者，違敎
<lb n="0386a20" ed="T"/>量故，以須如法方堪受淨故。</p><p xml:id="pT40p0386a2012" cb:place="inline">加受中二，前引
<lb n="0386a21" ed="T"/>《十誦》，對首法。言應量者，明合法也；體色少濫，
<lb n="0386a22" ed="T"/>品量多乖，故特標之。或可量卽敎量，通目三
<lb n="0386a23" ed="T"/>種；並須應法，方得受持。言常用者，示受意也；
<lb n="0386a24" ed="T"/>衣常披著，鉢用有時；故加此語，憶持不忘。《善
<lb n="0386a25" ed="T"/>見》下，次引心念法。文準上者，但除初句對吿之
<lb n="0386a26" ed="T"/>言。《僧祇》下，示轉易。謂畜二鉢，無人說淨；故十
<lb n="0386a27" ed="T"/>日內互易受捨，則不犯長，文如〈二衣〉中。</p><p xml:id="pT40p0386a2716" cb:place="inline">六中，
<lb n="0386a28" ed="T"/>初科，前明失受分齊。屑，先結反。若下，次明加
<lb n="0386a29" ed="T"/>法不成。</p><p xml:id="pT40p0386a2904" cb:place="inline">次科，初明未度價。主言不言，並判不
<pb n="0386b" ed="T" xml:id="T40.1805.0386b"/>
<lb n="0386b01" ed="T"/>成。若買下，次辨已度價。主報他報，犯不犯別。
<lb n="0386b02" ed="T"/>他報不犯者，未定實故。</p><p xml:id="pT40p0386b0210" cb:place="inline">三中，初引文。孔罅謂
<lb n="0386b03" ed="T"/>未穿者；罅，呼訝反。準下，義決。</p><p xml:id="pT40p0386b0312" cb:place="inline">四中。前篇所明
<lb n="0386b04" ed="T"/>三衣不加，過日非長；今欲例同一鉢，故問釋
<lb n="0386b05" ed="T"/>之。不受持罪，卽違制吉。</p><p xml:id="pT40p0386b0510" cb:place="inline">七中，初文，《五百問》二
<lb n="0386b06" ed="T"/>段，初明制用。彼判犯墮，準《律》應吉。若下，次明
<lb n="0386b07" ed="T"/>開離。雖不失法，非無違敎。下引《五分》緣開不
<lb n="0386b08" ed="T"/>用。歠，昌悅反，大欱也。<note place="inline">欱，呼令反。</note>苦，猶患也。</p><p xml:id="pT40p0386b0817" cb:place="inline">次科，《母論》
<lb n="0386b09" ed="T"/>二節，初明洗物，因制洗身。乃至乞食下次制
<lb n="0386b10" ed="T"/>自持，仍示緣起。</p><p xml:id="pT40p0386b1007" cb:place="inline">《僧祇》，初示洗法。僂，力主反，低
<lb n="0386b11" ed="T"/>首也。應下，次明兼洗師鉢法。先師後己者，尊
<lb n="0386b12" ed="T"/>人重法，隨事表心故。串，古患反，穿也。後明洗
<lb n="0386b13" ed="T"/>衣，相因而引。漬，浸也。若下，明用破鉢法。</p><p xml:id="pT40p0386b1316" cb:place="inline">行護
<lb n="0386b14" ed="T"/>中，初科三段，雜明敬護，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0386001" n="0386001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0386001" n="0386001"/><anchor xml:id="beg0386001" n="0386001"/>誠<anchor xml:id="end0386001"/>絕非用。《十誦》。一心，
<lb n="0386b15" ed="T"/>謂專意也。日炙津出，爲損色故。《母論》。一切處
<lb n="0386b16" ed="T"/>者，唯除中齋，遮斷餘用。目睛爲比，誡令極護。
<lb n="0386b17" ed="T"/>《五分》，初示護法。若下，避非。煖湯，謂沸湯，亦損
<lb n="0386b18" ed="T"/>色故；或是將燒湯洗物，卽非用故。得罪，並制
<lb n="0386b19" ed="T"/>吉羅。</p><p xml:id="pT40p0386b1903" cb:place="inline">次科，《四分》，前列十三種安處非法。不得
<lb n="0386b20" ed="T"/>下，次明將持非法。《僧祇》。六事並蘭，謂壞三寶，
<lb n="0386b21" ed="T"/>同外道故。今取壞鉢，餘皆因引。</p><p xml:id="pT40p0386b2113" cb:place="inline">三中，《四分》六
<lb n="0386b22" ed="T"/>節，初制別用。若下，次制雕刻。萬字梵體作卍，
<lb n="0386b23" ed="T"/>佛胸前德，人多濫用。今或刺於衣角，是敎所
<lb n="0386b24" ed="T"/>開。破下，三明補治。墁兩分者，凡鉢上下中分
<lb n="0386b25" ed="T"/>三分故。不得著下，四明安處。熏卽熏色。言故
<lb n="0386b26" ed="T"/>壞者，用上四物藉之。猶故色壞，方令以鑞墁
<lb n="0386b27" ed="T"/>其鉢底。不得雜下，五明洗法。牛屎西國所貴，
<lb n="0386b28" ed="T"/>此方不用。若手下，六明帶持。口外向者，律因
<lb n="0386b29" ed="T"/>比丘鉢口向脇，道行遇雨，脚跌倒地，隱脇成
<pb n="0386c" ed="T" xml:id="T40.1805.0386c"/>
<lb n="0386c01" ed="T"/>患，佛言不應爾。搪謂二鉢相觸。《五百問》。明掛
<lb n="0386c02" ed="T"/>鉢當使巾裹，與壁相懸。不令以口覆壁，亦恐
<lb n="0386c03" ed="T"/>損色。下引《善見》。決前肩上不明左右。</p><p xml:id="pT40p0386c0315" cb:place="inline">聽門物
<lb n="0386c04" ed="T"/>多，不可科約，故云雜列。</p><p xml:id="pT40p0386c0410" cb:place="inline">初文《四分》七段，初明
<lb n="0386c05" ed="T"/>衆器。枚枝也。今但取箇數耳。謂下，列名。卽二
<lb n="0386c06" ed="T"/>釜二甁各有四物。則下，合數。可見。又下，次明
<lb n="0386c07" ed="T"/>鐵作具。韛，薄拜反，韋囊吹風入鑪。錯卽是鑪。
<lb n="0386c08" ed="T"/>鏇音旋，古作去呼，謂轉軸用以裁器。<note place="inline">似今<anchor xml:id="nkr_note_orig_0386002" n="0386002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0386002" n="0386002"/><anchor xml:id="beg0386002" n="0386002"/>錯<anchor xml:id="end0386002"/>木塑車。</note>
<lb n="0386c09" ed="T"/>亦下，三明熏鉢物。卽熏鑪熏籠等。若下，四明
<lb n="0386c10" ed="T"/>作衣具。絣線，振墨取直也。治下，五明補鉢具。
<lb n="0386c11" ed="T"/>鑽，子算反，錐也。鍱，音葉。蘭若下，六，明火具。火
<lb n="0386c12" ed="T"/>母，所鑽物，如竹木等。火子，取火物，如乾艾等。
<lb n="0386c13" ed="T"/>鑽卽火鑽，亦用竹木爲之。若下，七明諸鉢。初
<lb n="0386c14" ed="T"/>因得藥令置四種鉢中，故知得畜。文中通云
<lb n="0386c15" ed="T"/>不作淨施，然大鉢應量，理必須說，故注決之。
<lb n="0386c16" ed="T"/><note place="inline">據律應是不應量者。</note>龍牙杙者，杙頭雙出，像龍牙故。不得
<lb n="0386c17" ed="T"/>下，簡非。故知上四並據泥鐵爲體者。出下，別
<lb n="0386c18" ed="T"/>示鍵<g ref="#CB01347">𨩲</g>。上文示異名，下文顯體相。</p><p xml:id="pT40p0386c1814" cb:place="inline">二中，初老
<lb n="0386c19" ed="T"/>病開作。挽卽牽也。輦謂小車，或用畜駕，或是
<lb n="0386c20" ed="T"/>人荷。牸牛<g ref="#CB04881">𮪏</g>馬，皆謂雌者之異名；深防觸染，
<lb n="0386c21" ed="T"/>故簡除之。若得下，次明他施得畜。轅音袁，卽
<lb n="0386c22" ed="T"/>車前兩木，引而擧前以駕軛<note place="inline">音厄。</note>皮繩用以束
<lb n="0386c23" ed="T"/>輦。枕橙並輦上所須。應下，明駕輦人。簡比丘
<lb n="0386c24" ed="T"/>故。若下，指例。車卽大者。應下，簡非。織皮，有華
<lb n="0386c25" ed="T"/>文故。髮繩，同外道故。</p><p xml:id="pT40p0386c2509" cb:place="inline">三中。彼以針綴衣，無故
<lb n="0386c26" ed="T"/>衣解形露，因制帶行。今用鉤紐，則不須之。此
<lb n="0386c27" ed="T"/>中但明聽畜耳。</p><p xml:id="pT40p0386c2707" cb:place="inline">四中。非行來處，卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0386003" n="0386003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0386003" n="0386003"/><anchor xml:id="beg0386003" n="0386003"/>僻<anchor xml:id="end0386003"/>隱處也。</p>
<lb n="0386c28" ed="T"/><p xml:id="pT40p0386c2801">五中，《十誦》。尾拂得受，非己用故。犛牛莫交反，
<lb n="0386c29" ed="T"/>多出西方，鬃尾皆赤，多用爲拂。《僧祇》中。初明
<pb n="0387a" ed="T" xml:id="T40.1805.0387a"/>
<lb n="0387a01" ed="T"/>自畜，則簡畜尾。裂<g ref="#CB00626">㲲</g>謂剪絹布爲條。樹皮卽
<lb n="0387a02" ed="T"/>麻苧楊樹等，今多用椶櫚爲之。今時後生持
<lb n="0387a03" ed="T"/>扇執拂，多作女態；敎名婬女，豈不懷慚。《五百
<lb n="0387a04" ed="T"/>問》中。几卽几案，麈謂鹿之大者，群鹿行時，看
<lb n="0387a05" ed="T"/>尾指處，卽隨所往；講者持拂指授聽衆，故以
<lb n="0387a06" ed="T"/>爲名；但不得畜毛爲之，故制犯罪。《四分》。尾拂似
<lb n="0387a07" ed="T"/>聽毛者，但不得長<g ref="#CB04247">𣭱</g>者耳。<g ref="#CB04247">𣭱</g>，所交反。</p><p xml:id="pT40p0387a0715" cb:place="inline">六中。長
<lb n="0387a08" ed="T"/>床卽明開畜。</p><p xml:id="pT40p0387a0806" cb:place="inline">七中，文相交雜，故細節之。初文
<lb n="0387a09" ed="T"/>爲十，初明器具。剃刀隔絕本習，故不聽畜，餘
<lb n="0387a10" ed="T"/>人應得。若得下，明衣具。若不下，明算子。爲下，
<lb n="0387a11" ed="T"/>明治病衆具。<g ref="#CB00315">㓟</g>，符碑反，剝也。三種甁，卽銅鐵土
<lb n="0387a12" ed="T"/>也。<g ref="#CB00828">𨫼</g>，五到反。若鉢下，明鉢具。若須下，明擔物。
<lb n="0387a13" ed="T"/>染草謂可染衣者。見白衣放下，護譏嫌故。擣
<lb n="0387a14" ed="T"/>下，明藥具。簸比磨反。簁，所宜反，或作篩。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0387001" n="0387001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0387001" n="0387001"/><anchor xml:id="beg0387001" n="0387001"/>酢<anchor xml:id="end0387001"/>
<lb n="0387a15" ed="T"/>灌鼻治頭痛，四邊流出，須筩灌之。烟下，明食
<lb n="0387a16" ed="T"/>具。烟筩引烟出舍。火把，蒲巴反。幷下，明澡洗
<lb n="0387a17" ed="T"/>物。澡槃謂灌手者。若得下，明斗秤。二十四銖
<lb n="0387a18" ed="T"/>爲一兩。下引《五分》決上本宗。初如《四分》者，謂
<lb n="0387a19" ed="T"/>前制兩同，後開出彼。</p><p xml:id="pT40p0387a1909" cb:place="inline">次科五段，初明食飮具。
<lb n="0387a20" ed="T"/>一時授與，謂先從人受，然後奉師。若夜下，明燈
<lb n="0387a21" ed="T"/>具。燈器總標，下諸物別列。燈炷卽然燈器。鐵
<lb n="0387a22" ed="T"/>炷持燈燼者。轉輪燈樹，謂作層輪，周匝安燈，
<lb n="0387a23" ed="T"/>機關運轉，形如樹焉。若爲下，明衣蓋。爲下，明
<lb n="0387a24" ed="T"/>補革屣物。剗，初雁反，或作鏟。籠字上呼。若刀
<lb n="0387a25" ed="T"/>下，明刀鑷等物。生壞，謂上垢也。鞘音笑，藏刀
<lb n="0387a26" ed="T"/>器。手上波，謂於掌上翻覆如波，刮刀削刀上
<lb n="0387a27" ed="T"/>垢也。</p><p xml:id="pT40p0387a2703" cb:place="inline">三中八段，初明房舍物。浴下，洗浴具。一
<lb n="0387a28" ed="T"/>切下，遮諸俗物。犁，耕田器。撈，治田具，今俗呼
<lb n="0387a29" ed="T"/>爲杷<note place="inline">白駕反。</note>若下，明執杖。錫杖者，據律本爲警
<pb n="0387b" ed="T" xml:id="T40.1805.0387b"/>
<lb n="0387b01" ed="T"/>蟲獸，準《錫杖經》，乃持乞食振之使聞；所出不
<lb n="0387b02" ed="T"/>同，不在和會，名義制度廣如彼經。破竹作聲，
<lb n="0387b03" ed="T"/>俗謂散杖是也。空中杖，如竹<g ref="#CB04971">𥯤</g>等；律因外道
<lb n="0387b04" ed="T"/>投刃於中，白王以誣比丘，佛因制斷。若僧下，
<lb n="0387b05" ed="T"/>明扇。轉關謂作輪旋轉，繞輪插扇以鼓風也。
<lb n="0387b06" ed="T"/>若作下，明作食具。律本並作斂，準《字書》合作
<lb n="0387b07" ed="T"/>匳，或作籢，平底器也；斂字本是上呼，竊疑律
<lb n="0387b08" ed="T"/>本脫竹頭耳。欓音儻，卽短桶也。<g ref="#CB04884">𠨬</g>合作巵。音
<lb n="0387b09" ed="T"/>支，謂酒器也。匕，匙也。若食下，明浴室。若住下，
<lb n="0387b10" ed="T"/>明香嚴房室。</p><p xml:id="pT40p0387b1006" cb:place="inline">第八中，初引《增一》勸造立。《十誦》
<lb n="0387b11" ed="T"/>下，明安處。《僧祇》明揩洗。自相揩者，謂本衆各
<lb n="0387b12" ed="T"/>相揩也。《母論》明說法，淨因緣是通標。不爲等
<lb n="0387b13" ed="T"/>者，正示，初敎離過。當下敎觀行。上句觀身，卽
<lb n="0387b14" ed="T"/>不淨九想等；下二句觀心，調伏是止惡，生慈卽
<lb n="0387b15" ed="T"/>修善。爲下，示說意。如是下，指廣。一一事謂大
<lb n="0387b16" ed="T"/>小食一切衆集等。</p><p xml:id="pT40p0387b1608" cb:place="inline">第九可解。</p><p xml:id="pT40p0387b1612" cb:place="inline">十中。《大論》卽《智
<lb n="0387b17" ed="T"/>論》。禪杖，竹葦爲之，長八肘，下座手執巡行；有
<lb n="0387b18" ed="T"/>睡者，點起付之；復有睡者，轉付亦爾。禪毱，如
<lb n="0387b19" ed="T"/>毛毱，遙擲以警睡者。禪鎭，如笏，坐禪時鎭頂，
<lb n="0387b20" ed="T"/>須作孔施<anchor xml:id="nkr_note_orig_0387002" n="0387002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0387002" n="0387002"/><anchor xml:id="beg0387002" n="0387002"/>母<anchor xml:id="end0387002"/>串耳上，睡時卽墮地，佛言：一墮
<lb n="0387b21" ed="T"/>聽舒一足，二墮舒二足，三墮應起經行。骨人，卽
<lb n="0387b22" ed="T"/>今枯骨圖，假彼色相以助禪法。好師，凡欲坐
<lb n="0387b23" ed="T"/>禪，必先求師以決疑事；須通大小乘三學，解
<lb n="0387b24" ed="T"/>行兼備，善識時宜之者，故云好也。好照，有說，
<lb n="0387b25" ed="T"/>坐禪處多懸明鏡以助心行，或取明瑩現像，
<lb n="0387b26" ed="T"/>或取光影交射。衣服，謂觸淨換易故。</p><p xml:id="pT40p0387b2615" cb:place="inline">十一中，
<lb n="0387b27" ed="T"/>初列如法。不下，簡非法物。</p><p xml:id="pT40p0387b2711" cb:place="inline">十二，初制離非。人
<lb n="0387b28" ed="T"/>畜脚者，似今床器作獸面豹脚之類。諸下，開
<lb n="0387b29" ed="T"/>備擬。皿卽器之總名。</p><p xml:id="pT40p0387b2909" cb:place="inline">十三，初明染衣具。籤，七
<pb n="0387c" ed="T" xml:id="T40.1805.0387c"/>
<lb n="0387c01" ed="T"/>簾反，釘橛用絞衣也。若下，護井。露下，覆薪。</p><p xml:id="pT40p0387c0117" cb:place="inline">第
<lb n="0387c02" ed="T"/>十四，初科，前明受他施。招提通四方僧受用。
<lb n="0387c03" ed="T"/>諸下，次明開自造。但須應量，如二房中。律下，
<lb n="0387c04" ed="T"/>指廣。卽〈房舍犍度〉中，彼明作房法；若作隔障，
<lb n="0387c05" ed="T"/>房前障；作內房，作戶壁，半壁，大床，小床，須板，
<lb n="0387c06" ed="T"/>地敷，四邊出舍，雜物，一一白佛，佛並言聽，故
<lb n="0387c07" ed="T"/>云事事等。若下，明修治。</p><p xml:id="pT40p0387c0710" cb:place="inline">次科五節，初明佛
<lb n="0387c08" ed="T"/>自執作。佛在阿羅毘國，見寺門楣損，乃自修
<lb n="0387c09" ed="T"/>之。僧下，明作具。僧坊下，迴易修治。次僧坊下，
<lb n="0387c10" ed="T"/>制上座自作以勵餘人。猶恐<anchor xml:id="nkr_note_orig_0387003" n="0387003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0387003" n="0387003"/><anchor xml:id="beg0387003" n="0387003"/>目<anchor xml:id="end0387003"/>恃，仍引迦葉
<lb n="0387c11" ed="T"/>爲況。《多論》云：舍利弗經營祇桓精舍目連經
<lb n="0387c12" ed="T"/>營五百精舍，彼論問曰：諸弟子所作已辦，何
<lb n="0387c13" ed="T"/>故方復棲悽有所經營，作諸福業，答：一爲報
<lb n="0387c14" ed="T"/>恩故，二爲長養佛法故，三爲滅凡劣衆生作
<lb n="0387c15" ed="T"/>小福業自貢高故，四爲將來弟子<anchor xml:id="nkr_note_orig_0387004" n="0387004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0387004" n="0387004"/><anchor xml:id="beg0387004" n="0387004"/>折<anchor xml:id="end0387004"/>伏憍豪
<lb n="0387c16" ed="T"/>心故，五爲發起將來衆生福業故。比丘下，開
<lb n="0387c17" ed="T"/>道衆役務。上字上呼。</p><p xml:id="pT40p0387c1709" cb:place="inline">三中，《僧祇》。開畫壁。男女
<lb n="0387c18" ed="T"/>和合，卽作婬像。</p><p xml:id="pT40p0387c1807" cb:place="inline">《四分》，初明嚴飾。亦不得用，同
<lb n="0387c19" ed="T"/>上除男女合像。阿難下，明受房。若下，明僧地
<lb n="0387c20" ed="T"/>造房。由地屬僧，理須讓客；占據不起，奪地還
<lb n="0387c21" ed="T"/>僧。若營下，明須堅固。十二年者，極一紀故。若
<lb n="0387c22" ed="T"/>營事下，明賞經營人。九十日者，取一安居期
<lb n="0387c23" ed="T"/>故。若有下，明治故房。律中比丘自力不搆，俗
<lb n="0387c24" ed="T"/>人相兼；由同俗治，必須和衆，故制羯磨與之。</p>
<lb n="0387c25" ed="T"/><p xml:id="pT40p0387c2501">《五分》：題名者，別標爲記故。</p><p xml:id="pT40p0387c2511" cb:place="inline">《十誦》，初明僧尼互
<lb n="0387c26" ed="T"/>施。非法施是比丘過，不合與尼故。非法受者，
<lb n="0387c27" ed="T"/>僧尼共有是過。非法用是尼過。或可非法受
<lb n="0387c28" ed="T"/>用並屬尼。若房下，誡主者自任。奪一與一，約
<lb n="0387c29" ed="T"/>人爲言；此謂檀越旣存，止可隨人看守；不可
<pb n="0388a" ed="T" xml:id="T40.1805.0388a"/>
<lb n="0388a01" ed="T"/>偏情將同己物，輒生與奪，護施心故。治下，明
<lb n="0388a02" ed="T"/>賞功。作新同前，修舊減半，功多少故。</p><p xml:id="pT40p0388a0215" cb:place="inline">《僧祇》，初
<lb n="0388a03" ed="T"/>明治破房。隨工多少者，謂二年修治，得二年
<lb n="0388a04" ed="T"/>住，三年得三年住。若下，次治空房。謂非破壞，
<lb n="0388a05" ed="T"/>但闕受用者。若下，三明治受用。謂有什物，但
<lb n="0388a06" ed="T"/>故舊耳。一時同上九十日。</p></cb:div>
<lb n="0388a07" ed="T"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="1" type="其他">20 釋對施篇(下二)</cb:mulu><head>釋對施篇</head>
<lb n="0388a08" ed="T"/><p xml:id="pT40p0388a0801">對卽能受之人，通於五衆；施謂所受之物，總
<lb n="0388a09" ed="T"/>彼四事。興治卽能觀之智，三毒是所治之過。
<lb n="0388a10" ed="T"/>然出家閑曠，不治田蠶；四事資緣，率由信施。
<lb n="0388a11" ed="T"/>且身衣口食，無時不須；必能隨事對治，則出生
<lb n="0388a12" ed="T"/>世善；厥或恣情貪染，則墜陷冥途。尋此一門，
<lb n="0388a13" ed="T"/>極爲心要；自非負卓拔之識，標出離之懷；則
<lb n="0388a14" ed="T"/>對面千山，咫尺萬里也。</p><p xml:id="pT40p0388a1410" cb:place="inline">叙意中，初文四節，上
<lb n="0388a15" ed="T"/>二句雙標福道之本。福是善業，必從勝境而
<lb n="0388a16" ed="T"/>生，故云出淨田也。田有三種，三寶爲敬田，父
<lb n="0388a17" ed="T"/>母爲恩田，貧病爲悲田；田名雖通，今明對施，
<lb n="0388a18" ed="T"/>別指僧寶。道體淸靜，少欲順道，爲道之始，故
<lb n="0388a19" ed="T"/>云起少欲也，卽四依十二頭陀等行也。爲下，
<lb n="0388a20" ed="T"/>次別示，初明上句。由田淨故，發彼施心，故云
<lb n="0388a21" ed="T"/>唯重唯多也。受下釋次句。重與節約心，多
<lb n="0388a22" ed="T"/>少據物。多供下，三明合法。律下，四引證。</p><p xml:id="pT40p0388a2216" cb:place="inline">次科
<lb n="0388a23" ed="T"/>中，初二句示異俗。意明受施不可無法。袈裟
<lb n="0388a24" ed="T"/>是三乘標誌，故云聖服。有下，次明受施。若下，
<lb n="0388a25" ed="T"/>三明合敎。施者無悋，受者不貪，故云能所無
<lb n="0388a26" ed="T"/>瑕。莫，無也。規繩卽喩法律，成字音誤，規是圓
<lb n="0388a27" ed="T"/>規，繩卽繩墨。法律不行，隨處覆滅，故云何寄。
<lb n="0388a28" ed="T"/>如下，結勸。善省卽興治，時資卽四事。有力謂
<lb n="0388a29" ed="T"/>身安，無事謂少欲。資成道行，故名道緣；若但
<pb n="0388b" ed="T" xml:id="T40.1805.0388b"/>
<lb n="0388b01" ed="T"/>養身，則是苦因耳。</p><p xml:id="pT40p0388b0108" cb:place="inline">三中，初二字徵上順違。貪
<lb n="0388b02" ed="T"/>下，示其心行，上二句明貪厭由心。著故生貪，
<lb n="0388b03" ed="T"/>節則無染。下二句顯本非前境。此明心之迷
<lb n="0388b04" ed="T"/>厭，不由食之美惡，如《智論》云：一老母賣白髓
<lb n="0388b05" ed="T"/>餠，有婆羅門貪著飽食，後無色味，因卽問之；
<lb n="0388b06" ed="T"/>老母曰：我家夫人隱處生<g ref="#CB02308">㿈</g>，以麵酥甘草傅
<lb n="0388b07" ed="T"/>之；癰熟膿出，和合作餠，是以餠好；今夫人癰
<lb n="0388b08" ed="T"/>差，是以餠無色味，婆羅門聞已嘔之。縱心謂
<lb n="0388b09" ed="T"/>貪著，約志卽對治。所下二句，結示因果。善惡
<lb n="0388b10" ed="T"/>是因，升沈約果。中懷方寸，並目於心，謂心在
<lb n="0388b11" ed="T"/>身中四方寸。是下，誡勵。時緣卽供事。深網，或
<lb n="0388b12" ed="T"/>約罪科，或喩苦趣。</p><p xml:id="pT40p0388b1208" cb:place="inline">四中，初喩貪毒猛盛。若下，
<lb n="0388b13" ed="T"/>明法能禁制。旣下，明形心相反。但下，擧俗以
<lb n="0388b14" ed="T"/>況。九流者，一儒流<note place="inline">述唐虞之政，宗仲尼之道。</note>，二道流<note place="inline">守弱自卑，奉易謙謙。</note>，
<lb n="0388b15" ed="T"/>三陰陽流<note place="inline">順天歷象，敬授民時。</note>，四法流<note place="inline">明賞勅法，助於禮制。</note>，五名流<note place="inline">正名
<lb n="0388b16" ed="T"/>列位，言順事成。</note>，六墨流<note place="inline">淸廟宗祀，養老施惠。</note>，七縱橫流<note place="inline">受命爲使，專對權事。</note>，八雜
<lb n="0388b17" ed="T"/>流<note place="inline">兼儒墨，含名法，知國大體，事無不貫。</note>，九農流<note place="inline">勸勵耕桑，備陳食貨。</note>。俗中文典，無
<lb n="0388b18" ed="T"/>出九類；此明世論尙爾，道不當然，故《業疏》引
<lb n="0388b19" ed="T"/>《論語》云：士不恥惡衣惡食，若恥不足與議也；
<lb n="0388b20" ed="T"/>劉子云：食足充虛接氣，衣足障形禦寒等。子
<lb n="0388b21" ed="T"/>俗寫倒。發足，謂入道之始。方，猶反也，泥塗喩
<lb n="0388b22" ed="T"/>惡道。</p><p xml:id="pT40p0388b2203" cb:place="inline">五中，上句結前。次句生下。使下，彰意。斂
<lb n="0388b23" ed="T"/>謂收攝，迹謂麁相。</p><p xml:id="pT40p0388b2308" cb:place="inline">標分中。初是簡人，次三立
<lb n="0388b24" ed="T"/>法。二中。二是方便，三明所出，四卽正觀；自餘
<lb n="0388b25" ed="T"/>雜法，總攝後科。</p><p xml:id="pT40p0388b2507" cb:place="inline">初科，《善見》。四用，約事比顯；前
<lb n="0388b26" ed="T"/>二凡夫，持破分之；初唯薄地，二通內外兩凡；
<lb n="0388b27" ed="T"/>後二聖人，學無學異。言盜用者，無德輒受，同
<lb n="0388b28" ed="T"/>劫掠故。言債負者，必償他故。言得罪者，違制
<lb n="0388b29" ed="T"/>敎故。負信施者，醻業報故。親友用者，分屬己
<pb n="0388c" ed="T" xml:id="T40.1805.0388c"/>
<lb n="0388c01" ed="T"/>故。言主用者，得自在故。</p><p xml:id="pT40p0388c0110" cb:place="inline">《母論》，前明受施，後辨
<lb n="0388c02" ed="T"/>能施，前文又二，初示結業。不如法者，或無厭
<lb n="0388c03" ed="T"/>治，或將非用。入下，次明感報，上句是生報。若
<lb n="0388c04" ed="T"/>下，卽現報。今時作惡受施，不見此相者，由有生
<lb n="0388c05" ed="T"/>報故也。或可現纏惡疾，有同腹破；遭刑反俗，
<lb n="0388c06" ed="T"/>卽衣離身。能施中。無業謂無行業。知穢故施，
<lb n="0388c07" ed="T"/>心不淸淨，亦獲苦報，故二俱墮。</p><p xml:id="pT40p0388c0713" cb:place="inline">《智論》，初通簡
<lb n="0388c08" ed="T"/>能所。四句中，但出初句，謂施心無厭，受者貪
<lb n="0388c09" ed="T"/>染；第二句反上，三俱淨，四俱不淨；四中唯俱
<lb n="0388c10" ed="T"/>淨者名施，餘三非施。若下，別示所施。無戒是
<lb n="0388c11" ed="T"/>德薄，無慧卽愚暗。銅橛卽地獄別名。</p><p xml:id="pT40p0388c1115" cb:place="inline">《四分》。卽
<lb n="0388c12" ed="T"/>疑惱戒不犯文，彼云犯波羅夷乃至惡說，故
<lb n="0388c13" ed="T"/>云吉已上也；恐妄受利，開語令知，如法懺悔。
<lb n="0388c14" ed="T"/>用斯自檢，寧復有人堪受施者。若但養身，此
<lb n="0388c15" ed="T"/>何足議；苟能反己，豈不懷慚。上引諸文，並約
<lb n="0388c16" ed="T"/>戒淨，復須臨境起治，方堪應供。必非此二，俱
<lb n="0388c17" ed="T"/>爲苦因；佛語無虛，固當信奉。</p><p xml:id="pT40p0388c1712" cb:place="inline">二中，《大集》。觀察
<lb n="0388c18" ed="T"/>四事，文無湯藥，隱在食中；或可食含四藥，離
<lb n="0388c19" ed="T"/>開房褥，次列如文。此謂以智轉境，還伏狂情。
<lb n="0388c20" ed="T"/>錫杖乃乞食之具，故列食中。茹亦采也。房中
<lb n="0388c21" ed="T"/>言和合者，謂土木等所成故。乃下，卽臥具也。
<lb n="0388c22" ed="T"/>作下，總結上段示名。不可樂者，卽遠離行，是
<lb n="0388c23" ed="T"/>解脫因。若下，歎人。如實法者，了達貪著是虛
<lb n="0388c24" ed="T"/>妄故；遠離虛妄，見淨心故。又解：貪心無我，性
<lb n="0388c25" ed="T"/>本空故；復知如幻，相亦空故；復知無境，唯一
<lb n="0388c26" ed="T"/>識故。由此觀察，出離聖行，是眞實法。</p><p xml:id="pT40p0388c2615" cb:place="inline">《四分》中，
<lb n="0388c27" ed="T"/>初擧現苦比校。文列六事，卽四事外，更加禮
<lb n="0388c28" ed="T"/>敬供給。律中，佛先擧問諸比丘云：汝謂實以
<lb n="0388c29" ed="T"/>熱鐵爲衣，燒爛身盡，汝寧著信心男女衣服
<pb n="0389a" ed="T" xml:id="T40.1805.0389a"/>
<lb n="0389a01" ed="T"/>耶？比丘答云：寧著信心男女衣，佛呵言：汝癡
<lb n="0389a02" ed="T"/>人，寧以熱鐵爲衣燒爛身盡，何以故？不因此
<lb n="0389a03" ed="T"/>墮三惡道故，餘五皆爾；今文束略，故前別<g ref="#CB04913">𪟄</g>
<lb n="0389a04" ed="T"/>事條，後總示所以。若下，明非法妄受因果之
<lb n="0389a05" ed="T"/>相。心無實德，故云內空；身作威容，故云外現。
<lb n="0389a06" ed="T"/>是下，勸修，初三句勸如法受用。下四句明自
<lb n="0389a07" ed="T"/>他獲益。</p><p xml:id="pT40p0389a0704" cb:place="inline">指諸文中，上指果報。彼明僧護比丘
<lb n="0389a08" ed="T"/>遊海邊，見諸鬼受苦五十六<anchor xml:id="nkr_note_orig_0389001" n="0389001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0389001" n="0389001"/><anchor xml:id="beg0389001" n="0389001"/>修<anchor xml:id="end0389001"/>；其間多是迦
<lb n="0389a09" ed="T"/>葉佛時，比丘妄受信施，非用僧物，故受斯報；
<lb n="0389a10" ed="T"/>經有一卷，自可尋之。下指治法。遍在諸文，大
<lb n="0389a11" ed="T"/>略同上，故不繁引。</p><p xml:id="pT40p0389a1108" cb:place="inline">三中。欲明觀法，經論通誡，
<lb n="0389a12" ed="T"/>意使奉信，不可暫忘，故云立觀有敎。</p><p xml:id="pT40p0389a1215" cb:place="inline">《智論》，上
<lb n="0389a13" ed="T"/>明結業。下示來報。蟲是別報，洋銅等是總報。</p>
<lb n="0389a14" ed="T"/><p xml:id="pT40p0389a1401">《十誦》。爲存命者，卽《遺敎》云：趣得支身以除飢
<lb n="0389a15" ed="T"/>渴，無他意也。</p><p xml:id="pT40p0389a1506" cb:place="inline">《伽論》。倉中出地中，謂取種子散
<lb n="0389a16" ed="T"/>田內也。糞屎和合，謂壅田也。</p><p xml:id="pT40p0389a1612" cb:place="inline">《母論》。利根謂攝
<lb n="0389a17" ed="T"/>心成熟者，故能隨事觀察，不容遺忘；鈍根反
<lb n="0389a18" ed="T"/>此，非力分故。今多食前作觀，但從鈍法，不妨
<lb n="0389a19" ed="T"/>智士自通始終。</p><p xml:id="pT40p0389a1907" cb:place="inline">《佛藏》中。先引事儀，正取觀食。</p>
<lb n="0389a20" ed="T"/><p xml:id="pT40p0389a2001">第四門，通明中，初標四事。能下，示如非，上明
<lb n="0389a21" ed="T"/>如法之益。若下，示非法之損。非猶責也。下引
<lb n="0389a22" ed="T"/>《涅槃》證上同非。減少謂獲福不多，無報謂都
<lb n="0389a23" ed="T"/>無所獲。</p><p xml:id="pT40p0389a2304" cb:place="inline">次科，初二句躡前起後。言等同者，謂
<lb n="0389a24" ed="T"/>上四事並資身故。房衣及藥三事用希，食用
<lb n="0389a25" ed="T"/>則數，發謂對境起心。食下，正明食過，初叙過。
<lb n="0389a26" ed="T"/>整，猶理也。而言難者，或約今文立法，或是對
<lb n="0389a27" ed="T"/>境策修，二意並通。若下，重勸，初正勸；夫下，
<lb n="0389a28" ed="T"/>彰非；故下，引示。策心府者，不使縱怠也。改節
<lb n="0389a29" ed="T"/>操者，革其舊習也。蟲之託生，多依穢處；磐石
<pb n="0389b" ed="T" xml:id="T40.1805.0389b"/>
<lb n="0389b01" ed="T"/>淨處，少見生者，此約報處以顯宿因。</p><p xml:id="pT40p0389b0115" cb:place="inline">正列中，
<lb n="0389b02" ed="T"/>初科，上句標簡。次句顯意。道卽路也。略下，示
<lb n="0389b03" ed="T"/>法所出。欲明觀法，先知大綱。五卽所觀之境，
<lb n="0389b04" ed="T"/>觀卽能思之心；境事是別，略列五種；心觀該
<lb n="0389b05" ed="T"/>通，無非厭治；以通貫別，能所合稱，故云五觀。
<lb n="0389b06" ed="T"/>然心隨境起，境立心明，故今論觀但分前境。
<lb n="0389b07" ed="T"/>境雖有五，總束爲三：初卽觀食，二是觀身，三
<lb n="0389b08" ed="T"/>並觀心；從疎至親，觀法次第。凡臨供施，歷觀
<lb n="0389b09" ed="T"/>此五；妄情暫伏，可用進口；不然縱毒，卽是穢
<lb n="0389b10" ed="T"/>因；殃墜三塗，終因一食，可不愼哉！</p><p xml:id="pT40p0389b1014" cb:place="inline">初觀食境，
<lb n="0389b11" ed="T"/>有二。二句分之，計量二字，卽觀智也。</p><p xml:id="pT40p0389b1115" cb:place="inline">《智論》但
<lb n="0389b12" ed="T"/>明計功一境，初句標能觀心。墾下，列所觀境
<lb n="0389b13" ed="T"/>又三，初觀功力。墾，耕也。植，種也。耘除謂去
<lb n="0389b14" ed="T"/>穢草。收穫卽刈禾，穫音鑊。蹂治卽踐<g ref="#CB01919">糓</g>；蹂音
<lb n="0389b15" ed="T"/>柔，或上呼。須下，次觀變穢。纔入生藏，食卽酸
<lb n="0389b16" ed="T"/>臭；次入熟藏，卽成屎尿。我下，三觀來報。故下，
<lb n="0389b17" ed="T"/>論家結勸。</p><p xml:id="pT40p0389b1705" cb:place="inline">《僧祇》具明二境，初句總吿。計下，
<lb n="0389b18" ed="T"/>示觀。上二句觀功。文擧一粒，以少況多。次二
<lb n="0389b19" ed="T"/>句觀來處。末句斥損費。</p><p xml:id="pT40p0389b1910" cb:place="inline">二中，標。云忖者，亦卽
<lb n="0389b20" ed="T"/>觀智，此謂量己所修行業，卽此行業是所觀
<lb n="0389b21" ed="T"/>境。</p><p xml:id="pT40p0389b2102" cb:place="inline">《母論》具明能所二人，意彰所施無德，不堪
<lb n="0389b22" ed="T"/>受故，初簡德業。具列三種，禪誦是自行，營
<lb n="0389b23" ed="T"/>事卽利他。三業卽上三種。比丘下，誡節量又
<lb n="0389b24" ed="T"/>三，初約後報勸。文明己食亦墮，意顯比丘無
<lb n="0389b25" ed="T"/>己食故。何下，徵示制節之意，宜須遵奉。施下，
<lb n="0389b26" ed="T"/>次約破毀勸。言能受能消，反明破戒俱不能
<lb n="0389b27" ed="T"/>故。果報少者，據有爲言，或復無也。註中初句
<lb n="0389b28" ed="T"/>結上，後句指前，卽第二門《四分》文也。足下，三
<lb n="0389b29" ed="T"/>約生患勸。</p><p xml:id="pT40p0389b2905" cb:place="inline">三中。防是能觀，心卽所觀。此爲觀
<pb n="0389c" ed="T" xml:id="T40.1805.0389c"/>
<lb n="0389c01" ed="T"/>法之本，前後四觀，止爲防心，故處乎中以統
<lb n="0389c02" ed="T"/>前後。</p><p xml:id="pT40p0389c0203" cb:place="inline">引示中，初總標。出家人者，通收五衆。上
<lb n="0389c03" ed="T"/>下，別示，初示過相；反下，後明離過。初中。三不
<lb n="0389c04" ed="T"/>善心，如文次列。貪中四過，初是貪縱，二卽貢
<lb n="0389c05" ed="T"/>慢，三謂著欲，四卽愚癡；三取容貌光澤，四約
<lb n="0389c06" ed="T"/>肌體壯健，不相濫也。適卽悅也。醉謂昏迷。計
<lb n="0389c07" ed="T"/>猶有也。膳亦食之通名。凡於中食，眼不諦視，
<lb n="0389c08" ed="T"/>心不堅著，故云不分。癡屬捨受，故云癡捨。初
<lb n="0389c09" ed="T"/>下，由前上食未明果相，故此示之。末句顯略。
<lb n="0389c10" ed="T"/>次離過中，初標示。三善是因，三道是果。謂下，
<lb n="0389c11" ed="T"/>配釋。文略下二，應云：下食不瞋，生人；中食不
<lb n="0389c12" ed="T"/>癡，生修羅。</p><p xml:id="pT40p0389c1205" cb:place="inline">四中，初總標。正者簡無他意，事猶
<lb n="0389c13" ed="T"/>用也；正欲事同服藥，爲療形苦耳。爲下，別釋，
<lb n="0389c14" ed="T"/>初對二病。故病謂常有故，亦名主病，以常存
<lb n="0389c15" ed="T"/>故。次二譬中。初如下引，膏字去呼。次出《涅槃》。</p>
<lb n="0389c16" ed="T"/><p xml:id="pT40p0389c1601">五中三者。初須食者，託道緣也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0389c1601" n="0389c1601"/><anchor xml:id="beg0389c1601" n="0389c1601"/>摶<anchor xml:id="end0389c1601"/>食亦名段
<lb n="0389c17" ed="T"/>食。二假身者，盛道器也。三修三學，正示道業
<lb n="0389c18" ed="T"/>也。下引文。可解。《持世、佛藏》，並大乘經。我卽妄
<lb n="0389c19" ed="T"/>執，倒卽四倒，無常計常，不樂謂樂，無我計我，
<lb n="0389c20" ed="T"/>不淨謂淨。</p><p xml:id="pT40p0389c2005" cb:place="inline">五中，初《華嚴》偈。初句遇境，下三句
<lb n="0389c21" ed="T"/>起心。所施是僧，願爲佛法，三寶具矣。</p><p xml:id="pT40p0389c2115" cb:place="inline">二中。《五
<lb n="0389c22" ed="T"/>分》僧次，必約志願簡其可否。若《涅槃》云：我滅
<lb n="0389c23" ed="T"/>度後，多有爲衣食故出家者，則不任受施也。</p>
<lb n="0389c24" ed="T"/><p xml:id="pT40p0389c2401">三中，《十誦》明赴請法，初示威儀。默然是口，一
<lb n="0389c25" ed="T"/>心是意，淨持等是身。應下，明觀法有三，初觀
<lb n="0389c26" ed="T"/>功力來處。當下，次觀變穢。人腸上節食未變
<lb n="0389c27" ed="T"/>是生藏，下節變爲糞穢，名熟藏。由下，觀事緣。
<lb n="0389c28" ed="T"/>謂經營擾亂，發起三道。</p><p xml:id="pT40p0389c2810" cb:place="inline">四中。引論因緣，聞者
<lb n="0389c29" ed="T"/>足以自照。化生蛇者，畜通四生故。延謂申之
<pb n="0390a" ed="T" xml:id="T40.1805.0390a"/>
<lb n="0390a01" ed="T"/>令長。四等卽慈悲喜捨，平等慈攝，毒不能加，
<lb n="0390a02" ed="T"/>故用此觀。</p><p xml:id="pT40p0390a0205" cb:place="inline">五中，初引《母論》。歷事生念，以明受
<lb n="0390a03" ed="T"/>用非耽世樂。次引傳者，未詳何文，或可平呼
<lb n="0390a04" ed="T"/>作相傳釋之。三匙及菜，卽發三聚四弘，但二
<lb n="0390a05" ed="T"/>四開合異耳。指如下者，卽〈赴請〉中。</p><p xml:id="pT40p0390a0514" cb:place="inline">六中，《四分》，
<lb n="0390a06" ed="T"/>初敎節量。又下，彰益。苦卽病也。《增一》中，初列
<lb n="0390a07" ed="T"/>過。故下，引<anchor xml:id="nkr_note_orig_0390001" n="0390001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0390001" n="0390001"/><anchor xml:id="beg0390001" n="0390001"/>識<anchor xml:id="end0390001"/>。偈中法喩可見。</p><p xml:id="pT40p0390a0712" cb:place="inline">七中。彼經：因
<lb n="0390a08" ed="T"/>迦旃延本國，有王邪見，佛令栴延往化之，王
<lb n="0390a09" ed="T"/>與麁食，遣人問云：得適意否？答：食之勢力便
<lb n="0390a10" ed="T"/>以饒足；後與細食，問之，亦如前答；後王自問，
<lb n="0390a11" ed="T"/>我所施食，不問麁細，皆云饒足何也？旃延卽
<lb n="0390a12" ed="T"/>以偈答，如鈔所引；後王與外道麁細二食，乃
<lb n="0390a13" ed="T"/>懷瞋喜；王遂於旃延生信，故云驗知等。偈中，
<lb n="0390a14" ed="T"/>初二字是法；如下，並喩；凡車必須油塗橫軸
<lb n="0390a15" ed="T"/>兩頭，但取調滑轉載，不擇油脂香臭。</p><p xml:id="pT40p0390a1515" cb:place="inline">八中經
<lb n="0390a16" ed="T"/>文，初明上行。下極邊者，更無過故；此望世間，
<lb n="0390a17" ed="T"/>故云極下；若於聖道，則爲最上，故名上行，亦
<lb n="0390a18" ed="T"/>號聖種。彼下，次示兩根，初是上根。族姓子，謂
<lb n="0390a19" ed="T"/>上姓貴族。爲義者，卽下厭患生死等。受謂信
<lb n="0390a20" ed="T"/>奉。若下，卽下根。思欲者，卽經三種不善思惟，
<lb n="0390a21" ed="T"/>所謂思惟五欲，思惟瞋害，思惟欺誑等。</p><p xml:id="pT40p0390a2116" cb:place="inline">結中，
<lb n="0390a22" ed="T"/>初四句勸修。下二句誡勵。隨得謂受食。隨失
<lb n="0390a23" ed="T"/>謂忘念。爲毒奪者，示失所以；由毒猛盛，念不
<lb n="0390a24" ed="T"/>能成故，卽《母論》云：若不爾者，羅刹所奪，羅刹
<lb n="0390a25" ed="T"/>卽喩三毒。然則口腹之患，爲害頗深；適意片
<lb n="0390a26" ed="T"/>時，招殃累劫，應知三毒卽是三途。故當對事
<lb n="0390a27" ed="T"/>防心，不啻臨深履薄，故《業疏》云：大丈夫旣不
<lb n="0390a28" ed="T"/>能造大過，豈爲一口之食而陷沒耶！所爲極
<lb n="0390a29" ed="T"/>弱矣。慈訓深切，學者尙復自欺耶？嗚呼！</p>
<lb n="0390a30" ed="T"/><cb:juan n="003b" fun="close"><cb:jhead>四分律行事鈔資持記<anchor xml:id="nkr_note_orig_0390002" n="0390002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0390002" n="0390002"/><anchor xml:id="beg0390002" n="0390002"/>卷下二終<anchor xml:id="end0390002"/></cb:jhead></cb:juan>
<pb n="0390b" ed="T" xml:id="T40.1805.0390b"/>
<lb n="0390b01" ed="T"/>
<lb n="0390b02" ed="T"/><cb:juan n="003c" fun="open"><cb:mulu n="3c" type="卷">下三</cb:mulu><cb:jhead>四分律行事鈔資持記<anchor xml:id="nkr_note_orig_0390003" n="0390003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0390003" n="0390003"/><anchor xml:id="beg0390003" n="0390003"/>下三<anchor xml:id="end0390003"/></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
<lb n="0390b03" ed="T"/>
<lb n="0390b04" ed="T"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="1" type="其他">21 釋頭陀篇(下三)</cb:mulu><head>釋頭陀篇</head>
<lb n="0390b05" ed="T"/><p xml:id="pT40p0390b0501">頭陀，梵言，翻譯如後。此乃達士之美稱，上德
<lb n="0390b06" ed="T"/>之嘉名。世俗無知，循名昧實，呼短巾爲道者，
<lb n="0390b07" ed="T"/>召髼髮爲頭陀；有道恥從，名實俱喪。儻懷深
<lb n="0390b08" ed="T"/>識，必也正名。</p><p xml:id="pT40p0390b0806" cb:place="inline">叙意中，初科爲二，初叙機，是
<lb n="0390b09" ed="T"/>下顯敎。初中，上二句彰德，下二句歎功。報是
<lb n="0390b10" ed="T"/>宿因所感，行卽現生所修。精謂深微，潔謂淸
<lb n="0390b11" ed="T"/>白。超衆累者，近則絕於欲塵，遠則斷於界繫。
<lb n="0390b12" ed="T"/>竦，卽高出之貌；異於中下，故曰不群。顯敎中，
<lb n="0390b13" ed="T"/>初二句通指一代。如下所引大小經論是也。
<lb n="0390b14" ed="T"/>故下，別擧律宗，上二句據制敎反顯。言凡所
<lb n="0390b15" ed="T"/>制者，卽通指衣食房藥等戒也。所以諸戒，多
<lb n="0390b16" ed="T"/>是頭陀擧過而制。凡下，引聽敎順明。如二房
<lb n="0390b17" ed="T"/>戒，廣明十二頭陀，及長衣戒；因六十頭陀，來
<lb n="0390b18" ed="T"/>至佛所；佛卽稱讚，因制畜長。以開對中下，恐
<lb n="0390b19" ed="T"/>其縱逸，故先讚上行；意令慚恥，志慕孤高。欲
<lb n="0390b20" ed="T"/>下，示敎意。疲怠客，染塵夫，皆目中下之器。疲
<lb n="0390b21" ed="T"/>怠是慢，卽屬結惑；染塵是欲，卽屬業非。禪定
<lb n="0390b22" ed="T"/>破慢，尸羅止欲，定必發慧，三學備焉。定則攝
<lb n="0390b23" ed="T"/>心防禦，故喩於城；戒則入道漸次，故喩於陛。
<lb n="0390b24" ed="T"/>陛，卽階也。</p><p xml:id="pT40p0390b2405" cb:place="inline">引證中，《智論》，初明佛讚意。道行，卽
<lb n="0390b25" ed="T"/>通三乘聖道；世樂，卽五欲苦因。四依，頭陀是
<lb n="0390b26" ed="T"/>根本制；望後開敎，故云爲本。有下，示開聽。言
<lb n="0390b27" ed="T"/>因緣者，卽中下機，生衣食房藥四種開敎，皆有
<lb n="0390b28" ed="T"/>緣故。不得已者，非聖意故。餘事者，通指一切
<lb n="0390b29" ed="T"/>聽敎也。</p><p xml:id="pT40p0390b2904" cb:place="inline">分章中。上二唯局本部，三顯他部，四
<pb n="0390c" ed="T" xml:id="T40.1805.0390c"/>
<lb n="0390c01" ed="T"/>出餘行。</p><p xml:id="pT40p0390c0104" cb:place="inline">釋名中，《善見》，初二句翻名。抖擻，擧棄
<lb n="0390c02" ed="T"/>於物，令盡無餘，從喩爲名。謂下，釋義。煩惱是
<lb n="0390c03" ed="T"/>惑，滯著卽業。《聖善經》中。彼經天子下，有所問
<lb n="0390c04" ed="T"/>字。經但示義，頗合論名。初示行相。抖擻，卽能
<lb n="0390c05" ed="T"/>治之智；欲恚癡，卽所治煩惱。一一別論者，彼
<lb n="0390c06" ed="T"/>云：抖擻貪欲，抖擻嗔恚，抖擻愚癡，抖擻三界，
<lb n="0390c07" ed="T"/>抖擻內外六入<note place="inline">六塵爲外，六根爲內。</note>；今鈔總牒，故此指之。又
<lb n="0390c08" ed="T"/>下，次歎修說，初歎修。故云能善。如是下，歎說。
<lb n="0390c09" ed="T"/>不取不捨，謂於法離有無二執；不修，謂不取
<lb n="0390c10" ed="T"/>所修行；不者，謂不取所證道。彼云：無有少法
<lb n="0390c11" ed="T"/>可取，旣無所取，則無所捨；又無自他兩修，則
<lb n="0390c12" ed="T"/>無所證著故。<note place="inline">不見自修，不見他修。</note></p><p xml:id="pT40p0390c1214" cb:place="inline">顯德中，初科，引文有五，
<lb n="0390c13" ed="T"/>《增一》中。毀讚同佛者，欲明損益重故。由下，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0390004" n="0390004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0390004" n="0390004"/><anchor xml:id="beg0390004" n="0390004"/>串<anchor xml:id="end0390004"/>
<lb n="0390c14" ed="T"/>重所以。《十輪》中。準彼乃是七字偈，今鈔第四
<lb n="0390c15" ed="T"/>句下，多數字，恐是後人妄加。彼文但訶破戒，
<lb n="0390c16" ed="T"/>由破戒故，失頭陀行，則彰破戒過重也。初
<lb n="0390c17" ed="T"/>句示過。次句明過重。謂同五逆，佛所不救。下
<lb n="0390c18" ed="T"/>二句引證。不入衆者，卽二種僧中。此據犯初
<lb n="0390c19" ed="T"/>篇爲言。《華手經》中。言辭讓者，彼云：我見聖王，
<lb n="0390c20" ed="T"/>尙以爲難，況復得與分床共坐；我今得見，親
<lb n="0390c21" ed="T"/>近咨請，已爲大利；況乃見命分床共坐，甚爲
<lb n="0390c22" ed="T"/>希有；如來深具慈悲喜捨等。《雜含》。緣同，但加
<lb n="0390c23" ed="T"/>易衣稱讚爲異。彼明佛在祇桓，諸比丘見迦
<lb n="0390c24" ed="T"/>葉著麁衣來，起於慢心；佛卽易衣，以息彼慢。
<lb n="0390c25" ed="T"/>由行苦行，佛尙尊敬，則知功勝矣。《四分》。卽〈衣
<lb n="0390c26" ed="T"/>犍度〉文，彼明佛在舍衛，吿諸比丘：我欲三月
<lb n="0390c27" ed="T"/>靜坐思惟，無使外人入，唯除一供養人；諸比
<lb n="0390c28" ed="T"/>丘立制，若有入者，作波逸提懺；時長老和先
<lb n="0390c29" ed="T"/>跋闍陀子，與波羅國六十頭陀，不用諸比丘制，
<pb n="0391a" ed="T" xml:id="T40.1805.0391a"/>
<lb n="0391a01" ed="T"/>俱詣佛所；佛讚善哉善哉！和先，汝等盡是阿
<lb n="0391a02" ed="T"/>蘭若等，得隨意問訊；諸比丘聞已，多習頭陀
<lb n="0391a03" ed="T"/>行，乃至捨長衣成大<g ref="#CB00036">𧂐</g>。則知少欲離染，隨順
<lb n="0391a04" ed="T"/>佛語，卽爲供養佛人。</p><p xml:id="pT40p0391a0409" cb:place="inline">彰利中。論明十二頭陀，
<lb n="0391a05" ed="T"/>各具十利；且引練若一種，以彰多利；故至下
<lb n="0391a06" ed="T"/>文列相，不復引也。初標示。言略說者，明不盡
<lb n="0391a07" ed="T"/>故。言盡形者，明要期故。次列相。初謂身無所
<lb n="0391a08" ed="T"/>屬，二謂無物所繫，三卽不爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0391001" n="0391001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0391001" n="0391001"/><anchor xml:id="beg0391001" n="0391001"/>他<anchor xml:id="end0391001"/>阻；四中，論
<lb n="0391a09" ed="T"/>云：心轉樂習阿練若住處，謂樂靜之心，轉增
<lb n="0391a10" ed="T"/>勝故；五謂無所營求；六謂空處無畏，以彰本
<lb n="0391a11" ed="T"/>志；七離喧潰；八以獨處閑靜，無所爲故；九凡
<lb n="0391a12" ed="T"/>修禪定，必託靜緣故；十無礙想者，謂空三昧，
<lb n="0391a13" ed="T"/>論作無障礙想者。若下，三示緣開。有因緣者，
<lb n="0391a14" ed="T"/>論云：一供給病人，二爲病人求醫藥，三爲求
<lb n="0391a15" ed="T"/>看病人，四爲病人說法，五爲餘人說法，六聽
<lb n="0391a16" ed="T"/>法敎化，七爲供養大德，八爲供給聖衆，九爲
<lb n="0391a17" ed="T"/>讀誦深經，十敎他令讀深經。有通局者，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0391002" n="0391002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0391002" n="0391002"/><anchor xml:id="beg0391002" n="0391002"/>給<anchor xml:id="end0391002"/>
<lb n="0391a18" ed="T"/>緣有無也；外道一制無開，故不同之。下指彼
<lb n="0391a19" ed="T"/>品，文見十三十四。</p><p xml:id="pT40p0391a1908" cb:place="inline">料簡中，初示名通濫。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0391003" n="0391003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0391003" n="0391003"/><anchor xml:id="beg0391003" n="0391003"/>籣<anchor xml:id="end0391003"/>下，
<lb n="0391a20" ed="T"/>簡行通局。謂二局十通也。喧靜，卽目聚蘭。</p><p xml:id="pT40p0391a2017" cb:place="inline">列
<lb n="0391a21" ed="T"/>數，標中。總括十二，不出四位；先出相生，但據
<lb n="0391a22" ed="T"/>總數；後科列行，乃約別數。</p><p xml:id="pT40p0391a2211" cb:place="inline">相生中，初文，先叙
<lb n="0391a23" ed="T"/>生起；故下，後列行相；初中，前明在初之意。資
<lb n="0391a24" ed="T"/>道濟身，衣食皆爾；但食有時限，衣必常須；故
<lb n="0391a25" ed="T"/>云最要，明合居先。若於下，顯須立所以。初叙
<lb n="0391a26" ed="T"/>過非。是下，示敎立。少欲知足者，離貪求也。受
<lb n="0391a27" ed="T"/>取有方者，合制法也；制法如下所示。下之三
<lb n="0391a28" ed="T"/>科，一一竝有躡前生起，列相二段，尋文可分。</p>
<lb n="0391a29" ed="T"/><p xml:id="pT40p0391a2901">三中。蕩卽蕩逸，節謂節行。露坐隨坐，以儀目
<pb n="0391b" ed="T" xml:id="T40.1805.0391b"/>
<lb n="0391b01" ed="T"/>處，與下異也。</p><p xml:id="pT40p0391b0106" cb:place="inline">四中。前三望坐，坐是正修，故名
<lb n="0391b02" ed="T"/>助緣；若望心觀，坐亦緣耳。繫念思量，卽修正
<lb n="0391b03" ed="T"/>觀。斬纏，卽破惑；出要，卽證理。</p><p xml:id="pT40p0391b0312" cb:place="inline">次科，標。云列名
<lb n="0391b04" ed="T"/>者，下十二種，竝首標故；行體者，謂一一顯相，
<lb n="0391b05" ed="T"/>示所修故。<note place="inline">舊將行體分釋，云依行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0391004" n="0391004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0391004" n="0391004"/><anchor xml:id="beg0391004" n="0391004"/>目<anchor xml:id="end0391004"/>行，十二事號體，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0391005" n="0391005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0391005" n="0391005"/><anchor xml:id="beg0391005" n="0391005"/>非<anchor xml:id="end0391005"/>。</note></p><p xml:id="pT40p0391b0522" cb:place="inline">納衣中，初文。捨
<lb n="0391b06" ed="T"/>檀越衣者，多過患也；著糞掃衣者，具諸利
<lb n="0391b07" ed="T"/>也。</p><p xml:id="pT40p0391b0702" cb:place="inline">次科。據此論文，通示二衣，竝具十利；然
<lb n="0391b08" ed="T"/>今所引，正用糞掃；居士施衣，因帶而引；對上
<lb n="0391b09" ed="T"/>律文，別相可見。十利中，初謂由服此衣，不憍
<lb n="0391b10" ed="T"/>逸故；二三四可解；五中，者字傳誤，合作著
<lb n="0391b11" ed="T"/>字；論云：以厭離心著染衣，非爲貪好故；六
<lb n="0391b12" ed="T"/>謂少欲順道，多求長惡；七謂檢身；八爲捨
<lb n="0391b13" ed="T"/>飾好；九中，論云：隨順修八聖道，以離邪求，
<lb n="0391b14" ed="T"/>順正命故；十謂由服此衣，策勤心行，不染世
<lb n="0391b15" ed="T"/>故。論總結云：見是十利，著二種衣；故知此十，
<lb n="0391b16" ed="T"/>不專糞掃。準論，糞衣自有十利：一不以衣故，
<lb n="0391b17" ed="T"/>與在家者和合；二不現乞衣相；三亦不方便
<lb n="0391b18" ed="T"/>說得衣相；四不四方求索；五若不得衣，亦不
<lb n="0391b19" ed="T"/>憂；六得亦不喜；七賤物易得，無有過患；八不
<lb n="0391b20" ed="T"/>違初受四依法；九入在麁衣數中<note place="inline">謂入糞衣頭陀中故。</note>；十
<lb n="0391b21" ed="T"/>不爲人所貪著。</p><p xml:id="pT40p0391b2107" cb:place="inline">三中。彼經云：佛吿迦葉，周那
<lb n="0391b22" ed="T"/>沙彌拾糞掃中物，至<name role="" type="person">阿耨達池</name>浣洗；諸天皆
<lb n="0391b23" ed="T"/>遙爲作禮，取其浣汁，以自沐浴<note place="inline">《業疏》云：由心淸淨故。</note>；外道
<lb n="0391b24" ed="T"/>持淨<g ref="#CB00626">㲲</g>，次後將洗；諸天遙遮，勿汚池也。<note place="inline">疏云：由邪命得，
<lb n="0391b25" ed="T"/>體不淨故。</note>然此糞衣，竝是世人所棄，零碎布帛；收拾
<lb n="0391b26" ed="T"/>鬪綴，以爲法衣；欲令節儉，少欲省事；一納之
<lb n="0391b27" ed="T"/>外，更無餘物。今時禪衆，多作納衫，而非法服；
<lb n="0391b28" ed="T"/>裁剪繒綵，刺綴花紋，號山水納，價直數千；更
<lb n="0391b29" ed="T"/>乃各鬪新奇，全乖節儉；經年製造，虛廢時功；
<pb n="0391c" ed="T" xml:id="T40.1805.0391c"/>
<lb n="0391c01" ed="T"/>法逐時訛，道隨事喪。是則妄稱上行，濫預頭
<lb n="0391c02" ed="T"/>陀。有識之流，幸宜極誡。</p><p xml:id="pT40p0391c0210" cb:place="inline">二中，初文。捨諸長者，
<lb n="0391c03" ed="T"/>離貪積也。著三衣者，或名但三衣；但，猶獨也；
<lb n="0391c04" ed="T"/>三法服外，無別衣故。</p><p xml:id="pT40p0391c0409" cb:place="inline">次科。五細戒行者，由離
<lb n="0391c05" ed="T"/>諸長，持奉精微故；六行來無累者，不爲物滯
<lb n="0391c06" ed="T"/>故；八隨下，準論有順字；謂練若空處，宜少事
<lb n="0391c07" ed="T"/>故；十以八聖道，離邪命故。</p><p xml:id="pT40p0391c0711" cb:place="inline">三中，初科。三乘皆
<lb n="0391c08" ed="T"/>乞，由此正命，是聖種故；折我慢故，離諸惡
<lb n="0391c09" ed="T"/>故，修平等故，生物善故；令行檀度，起大行故；
<lb n="0391c10" ed="T"/>令生慈悲，下佛種故。極聖尙爾，況餘聖乎！三
<lb n="0391c11" ed="T"/>世十方皆爾，豈唯娑婆一化乎！嗟乎末法，五
<lb n="0391c12" ed="T"/>濁益深；我慢自高，略無正信。而乃奔馳世路，
<lb n="0391c13" ed="T"/>請謁門徒；折腰於村叟之前，諂笑於閻閭之
<lb n="0391c14" ed="T"/>下；或躬爲商賈，或親執耕鋤；畢世營生，終身
<lb n="0391c15" ed="T"/>不足；自甘下劣，孰畏勤勞，可謂世間愚人之
<lb n="0391c16" ed="T"/>所輕慢。寧知淸淨活命之妙術，自在解脫之
<lb n="0391c17" ed="T"/>法門；因中之供施無窮，果上之福田莫等；信
<lb n="0391c18" ed="T"/>是發行端緖，眞爲入道初階；旣知萬劫難逢，
<lb n="0391c19" ed="T"/>勿使一生虛度。請遍尋大藏，深信佛言；竭力
<lb n="0391c20" ed="T"/>奉行，則眞佛子矣。</p><p xml:id="pT40p0391c2008" cb:place="inline">次科，論有五意，初謂處衆
<lb n="0391c21" ed="T"/>多惱。以食僧食故。二謂造食多過。言非法者，
<lb n="0391c22" ed="T"/>或買物侵虧，或損傷物命，或宿煮惡觸，故不
<lb n="0391c23" ed="T"/>淸淨也。三謂繫屬多患。強顏故色不安，承意
<lb n="0391c24" ed="T"/>故心不安。四順行四依，初示制意。受下，彰損
<lb n="0391c25" ed="T"/>益，初叙受請之損。若下，明乞食之益。兼味，兼
<lb n="0391c26" ed="T"/>猶重也。又下，卽第五謂卽事表法。無盡法者，
<lb n="0391c27" ed="T"/>佛法大海，無源底故。</p><p xml:id="pT40p0391c2709" cb:place="inline">三中，初科，先明出蘭若
<lb n="0391c28" ed="T"/>法。著衣執杖行等，卽身業；思惟，卽意業；見
<lb n="0391c29" ed="T"/>人問訊等，卽口業。打露杖，謂去草上露水，恐
<pb n="0392a" ed="T" xml:id="T40.1805.0392a"/>
<lb n="0392a01" ed="T"/>濕衣故；或云執錫，驚虫獸故。若近下，次入聚
<lb n="0392a02" ed="T"/>行乞法，有六，初著衣法。至下，二瞻視法。至第
<lb n="0392a03" ed="T"/>七門相，以律制法，不過七家故。若準《多論》，則
<lb n="0392a04" ed="T"/>有三種次第乞食，一日到一家，得食則食，
<lb n="0392a05" ed="T"/>不足則止；二次第到七家，得食則食，不得亦
<lb n="0392a06" ed="T"/>止；三次第從家至家，食足則止，不限多少；後
<lb n="0392a07" ed="T"/>日乞食，還從先次第；準此，隨人標意，受行不
<lb n="0392a08" ed="T"/>同，則非定制。右下，三正乞法。道側，示謙下故。
<lb n="0392a09" ed="T"/>次第，不擇豪賤故；準下，除惡狗惡牛等家；《楞
<lb n="0392a10" ed="T"/>嚴》中，迦葉捨富從貧，須菩提捨貧從富；俱爲
<lb n="0392a11" ed="T"/>佛呵，非平等故。若俗下，四受取法。迎取謂見
<lb n="0392a12" ed="T"/>他持來，進前迎受；由乖尊相，故制不得。不得
<lb n="0392a13" ed="T"/>下，五觀時法。得食下，六作念法。準下，須留賊
<lb n="0392a14" ed="T"/>分；或疑賊奪，不專己想，亦薄貪情故也。乃至
<lb n="0392a15" ed="T"/>下，後出聚法。如前進不，同上三業行也。</p><p xml:id="pT40p0392a1516" cb:place="inline">次科。
<lb n="0392a16" ed="T"/>不得語等者，離邪命故。在現處者，令他見故。
<lb n="0392a17" ed="T"/>默然立者，不求自捨，獲大福故。</p><p xml:id="pT40p0392a1713" cb:place="inline">三中。三重門
<lb n="0392a18" ed="T"/>者，據有言之；此間俗舍，不喜輒入，止可簾障
<lb n="0392a19" ed="T"/>之外，避譏疑也。三彈指者，使內知故；今或振
<lb n="0392a20" ed="T"/>錫代之，彌善。不便去者，遲留待出，不出方去。
<lb n="0392a21" ed="T"/>先噉熟者，無所損故。</p><p xml:id="pT40p0392a2109" cb:place="inline">四彰利中。一身得自在，
<lb n="0392a22" ed="T"/>二因行勸化，三作念利他；生悲心者，謂悲他
<lb n="0392a23" ed="T"/>慳悋，少福德故；彼論續云：我當勸行精進
<lb n="0392a24" ed="T"/><note place="inline">行乞不懈</note>，令善住布施<note place="inline">發起大行</note>；作已，乃食<note place="inline">謂作念也</note>；五易滿易
<lb n="0392a25" ed="T"/>養者，一鉢卽足，趣得支身故；六以生業中，乞
<lb n="0392a26" ed="T"/>最下故；卽經云：自見如是，若起憍慢，當疾滅
<lb n="0392a27" ed="T"/>之是也；七謂護勝果，一切諸佛，三十二相中，
<lb n="0392a28" ed="T"/>無見頂爲第一相；因中行乞，卑下於人，而感
<lb n="0392a29" ed="T"/>此相，故爲善根也；八謂導他；九卽少事；十離
<pb n="0392b" ed="T" xml:id="T40.1805.0392b"/>
<lb n="0392b01" ed="T"/>分別，若受別施，心高下故。</p><p xml:id="pT40p0392b0111" cb:place="inline">五中。梵云分衛，此
<lb n="0392b02" ed="T"/>翻摶墮，以西竺多摶食墮疊盂中故；論云乞
<lb n="0392b03" ed="T"/>食，擧事顯也。</p><p xml:id="pT40p0392b0306" cb:place="inline">六中，三文，初引轉施，以誡獨噉；
<lb n="0392b04" ed="T"/>次引遠道，以誡辭勞；三引遭難，以誡輕動。《智
<lb n="0392b05" ed="T"/>論》。文出三十三；彼說佛度五百釋種，恐近親
<lb n="0392b06" ed="T"/>里破戒，故將至<name role="" type="person">舍婆提</name>；初夜後夜，不睡精進，
<lb n="0392b07" ed="T"/>故得道；佛將還本國迦毘羅仙人林中，去城
<lb n="0392b08" ed="T"/>五十里，故是釋種遊戲園<note place="inline">有改爲三里，非也。</note>；諸釋子比丘
<lb n="0392b09" ed="T"/>以先修行不睡，以爲夜長；從林中入城乞食，
<lb n="0392b10" ed="T"/>患道路長，佛知其心；又有一師子來禮佛足，
<lb n="0392b11" ed="T"/>以是三緣，故佛說偈。鈔引上三句，下句云：莫
<lb n="0392b12" ed="T"/>知正法，又云：佛吿比丘，汝未出家其心放逸
<lb n="0392b13" ed="T"/>多睡眠故，不覺夜長；今求道減睡，故覺夜長；
<lb n="0392b14" ed="T"/>此林汝本駕乘遊戲，不覺爲遠；今著衣持鉢
<lb n="0392b15" ed="T"/>步行疲極，故覺道長；師子，毘婆尸佛時，作婆
<lb n="0392b16" ed="T"/>羅門，聽佛說法；衆不共語，卽生惡念；罵言：
<lb n="0392b17" ed="T"/>此諸禿輩，與畜何異；從是至今，九十一劫，常
<lb n="0392b18" ed="T"/>墮畜中，以愚癡故生死長；今於佛所心淸淨
<lb n="0392b19" ed="T"/>故，當得解脫。《增一》中，初引緣。目連還歸，舍
<lb n="0392b20" ed="T"/>利弗先歸本村入滅。舍利弗常患風疾，故云
<lb n="0392b21" ed="T"/>患重。諸天墮淚，悲其去世故。故下，顯業；初二
<lb n="0392b22" ed="T"/>句，歎業力。由二尊者，竝償先業故。但下，示牽
<lb n="0392b23" ed="T"/>報。斷總報業者，以破見思，業根永喪，不墮三
<lb n="0392b24" ed="T"/>惡道故。別報，卽遭打及病故；亡，無也。</p><p xml:id="pT40p0392b2415" cb:place="inline">四中。由
<lb n="0392b25" ed="T"/>先食正食，堪充一飽；日未中前，若欲更食；開
<lb n="0392b26" ed="T"/>作餘食法已，食之；法式具在〈隨相〉；上根少欲，
<lb n="0392b27" ed="T"/>不受此開，故得名耳。《智論》中。上明營求，證上
<lb n="0392b28" ed="T"/>無度；後食，卽餘食。失半日者，證上妨業。佛
<lb n="0392b29" ed="T"/>下，示出家意。養馬圖力，養猪圖食；出家行道，
<pb n="0392c" ed="T" xml:id="T40.1805.0392c"/>
<lb n="0392c01" ed="T"/>不圖色力。此與第六，無十利者；《十住婆沙》，無
<lb n="0392c02" ed="T"/>此二行故，如下諸部異行中明之。</p><p xml:id="pT40p0392c0214" cb:place="inline">五一坐者。
<lb n="0392c03" ed="T"/>謂但一食，不同前行，猶受小食。十利中，二謂
<lb n="0392c04" ed="T"/>無所餘故；三謂無作務之煩；五謂一食，是食
<lb n="0392c05" ed="T"/>法中微細行故；七妨患者，謂多事妨業。</p><p xml:id="pT40p0392c0516" cb:place="inline">次科。
<lb n="0392c06" ed="T"/>有行一食，恐飢多噉，故有此過。節量食法，文
<lb n="0392c07" ed="T"/>見下科。</p><p xml:id="pT40p0392c0704" cb:place="inline">三中。以飽食之人，多不念道，但增長
<lb n="0392c08" ed="T"/>三毒，非道人故。</p><p xml:id="pT40p0392c0807" cb:place="inline">六中，初科。一盂之外，更不受
<lb n="0392c09" ed="T"/>益，與前復異。</p><p xml:id="pT40p0392c0906" cb:place="inline">二中，《解脫論》中。節量食，卽一
<lb n="0392c10" ed="T"/>坐異名。二十一揣，彼土揣食；此方不爾，宜約
<lb n="0392c11" ed="T"/>口論；此方人小，準下可十口許；應隨人增減，
<lb n="0392c12" ed="T"/>不必一定。指廣如彼者，論云云何受節量食？
<lb n="0392c13" ed="T"/>若飡噉無度，增身睡重；常貪樂爲腹無厭，
<lb n="0392c14" ed="T"/>知是過已，見節量功德；我從今日，斷不貪恣；
<lb n="0392c15" ed="T"/>籌量所食，不恣於腹；多食增羸，知而不樂；除
<lb n="0392c16" ed="T"/>貪滅病，斷諸懈怠，善人所行等。《智論》，初示節
<lb n="0392c17" ed="T"/>量法。則下，顯益。如下，論家自引經證。彼人
<lb n="0392c18" ed="T"/>身大，故五六口可爲此方十口也。</p><p xml:id="pT40p0392c1814" cb:place="inline">七中，《智論》。
<lb n="0392c19" ed="T"/>遠離處者，對村聚爲名；三里極近，減則不成。
<lb n="0392c20" ed="T"/>指雜行者，論云：得身遠離已，亦當令心遠離
<lb n="0392c21" ed="T"/>五欲五蓋等，及廣明十二上行，尋彼看之。
<lb n="0392c22" ed="T"/><note place="inline">文見六十七，此間藏經分卷不定。</note>《四分》。空靜者，就當體爲名。若
<lb n="0392c23" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0392001" n="0392001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0392001" n="0392001"/><anchor xml:id="beg0392001" n="0392001"/>千<anchor xml:id="end0392001"/>里者，弓有七尺二寸，百弓七十二丈，五
<lb n="0392c24" ed="T"/>百弓計三百六十丈，六尺爲步，六十丈爲百
<lb n="0392c25" ed="T"/>步，三百六十丈爲六百步，卽爲二里。中國下，
<lb n="0392c26" ed="T"/>引《十誦》，初示彼土寺法。尼恐陵辱，故須城內。
<lb n="0392c27" ed="T"/>十下，次引證。繞寺虎吼，可驗遠城。千二百步，
<lb n="0392c28" ed="T"/>三百步爲里，則四里也。《多論》。一鼓聲間，準〈集
<lb n="0392c29" ed="T"/>僧〉中解，卽有二里，頗同《四分》。然諸文不同，
<pb n="0393a" ed="T" xml:id="T40.1805.0393a"/>
<lb n="0393a01" ed="T"/>宜以本宗爲準；如前《智論》，能遠益善。</p><p xml:id="pT40p0393a0115" cb:place="inline">次科。指
<lb n="0393a02" ed="T"/>僧衣者，名同相別，恐相濫故。準僧蘭若，無難
<lb n="0393a03" ed="T"/>五里，有難五十八步四尺八寸；如〈集僧篇〉，護
<lb n="0393a04" ed="T"/>衣蘭若七十餘步，如離衣戒。</p><p xml:id="pT40p0393a0412" cb:place="inline">三中。以事情相反，
<lb n="0393a05" ed="T"/>人喜相輕；增過滅法，故聖特制。上業，業卽是
<lb n="0393a06" ed="T"/>行。崇，猶重也，謂上行中尤重蘭若故。<note place="inline">十利如前。</note></p><p xml:id="pT40p0393a0619" cb:place="inline">八
<lb n="0393a07" ed="T"/>中。引論名別，則知此法，不必塚墓。十利中，前
<lb n="0393a08" ed="T"/>四想者，想卽是觀，初無常想者，一切有爲法
<lb n="0393a09" ed="T"/>有二種：一衆生，二國土<note place="inline">卽有情無情也</note>；是二皆新新生
<lb n="0393a10" ed="T"/>滅，故無常也；乃至別歷色心陰界入等，一一
<lb n="0393a11" ed="T"/>皆然；由對死境，觀行現前；是故論中，竝標常
<lb n="0393a12" ed="T"/>字；《智論》云：因是屍故，觀一切法，易得無常相
<lb n="0393a13" ed="T"/>是也。二死想者，謂一期果報，常爲二種死之
<lb n="0393a14" ed="T"/>所逐<note place="inline">分段死、變易死</note>，則出息不報入息也。三不淨者，
<lb n="0393a15" ed="T"/>觀自他身內有三十六物<note place="inline">如《戒疏》說</note>，外則九孔惡
<lb n="0393a16" ed="T"/>露常流；從生至終，無一淨也。四不可樂者，觀
<lb n="0393a17" ed="T"/>二種世間：一者衆生，二者國土；皆有過惡，
<lb n="0393a18" ed="T"/>無可樂也。<note place="inline">上竝依《法界次第》釋。</note>五謂因觀死屍，卽於顏色
<lb n="0393a19" ed="T"/>心不繫故。六傷其世相。七因悲不樂。十常見
<lb n="0393a20" ed="T"/>死屍，無餘怖故。</p><p xml:id="pT40p0393a2007" cb:place="inline">九中，初引《智論》明所効。佛在
<lb n="0393a21" ed="T"/>無憂樹下生，菩提樹下成道，吉祥樹下轉法
<lb n="0393a22" ed="T"/>輪，娑羅樹下入涅槃。次引《十住》示十利。文出
<lb n="0393a23" ed="T"/>七利，今具引之。一無有求房舍疲苦，二無有
<lb n="0393a24" ed="T"/>求臥具疲苦，三無有所愛疲苦，四無有受用
<lb n="0393a25" ed="T"/>疲苦<note place="inline">今文以無有疲苦，上下括之，中間別列四事。</note>，五無處名字<note place="inline">謂無住處名也</note>，
<lb n="0393a26" ed="T"/>六無鬪諍事<note place="inline">多無護故</note>，七隨順四依法，八易得無
<lb n="0393a27" ed="T"/>過，九隨順修道，十無衆閙行處。<note place="inline">今鈔略五六九在等字中，舊記
<lb n="0393a28" ed="T"/>將所愛受用爲一，四依爲四，誤他久矣。</note></p><p xml:id="pT40p0393a2816" cb:place="inline">十中，初科，前叙樹下多過。便
<lb n="0393a29" ed="T"/>下，明露地深益。</p><p xml:id="pT40p0393a2907" cb:place="inline">次科。引《增一》觀法，成上空定。
<pb n="0393b" ed="T" xml:id="T40.1805.0393b"/>
<lb n="0393b01" ed="T"/>以觀此身，旣假骨毛等緣，和合而成；當知我
<lb n="0393b02" ed="T"/>身，畢竟叵得，是爲人空；又了諸緣自體亦空，
<lb n="0393b03" ed="T"/>是爲法空。如實了知人法俱空，卽破二執，故
<lb n="0393b04" ed="T"/>云最空法也。</p><p xml:id="pT40p0393b0406" cb:place="inline">三中，引論，初明上法。在樹下者，
<lb n="0393b05" ed="T"/>謂雨時也。受下，次明中法。雨歸屋下，與上爲
<lb n="0393b06" ed="T"/>異。覆處少損故，得用僧物。</p><p xml:id="pT40p0393b0611" cb:place="inline">四中，十利。一無求，
<lb n="0393b07" ed="T"/>二無繫，三無他護，四無所愛；七中二利，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0393001" n="0393001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0393001" n="0393001"/><anchor xml:id="beg0393001" n="0393001"/>益<anchor xml:id="end0393001"/>
<lb n="0393b08" ed="T"/>反樹下明之，以樹下猶爲風聲棘<anchor xml:id="nkr_note_add_0393b0801" n="0393b0801"/><anchor xml:id="beg0393b0801" n="0393b0801"/>刺<anchor xml:id="end0393b0801"/>故；八不
<lb n="0393b09" ed="T"/>占他處；九不慮他奪。如來下，引聖所行，令忻
<lb n="0393b10" ed="T"/>樂故。大畏林，亦名恐畏林；寒林，卽屍陀林，在
<lb n="0393b11" ed="T"/><name role="" type="person">王舍城</name>西北十里許，彼國人死，多送林中，名
<lb n="0393b12" ed="T"/>爲林葬。爲人觸惱不起意者，示行忍辱，垂誡
<lb n="0393b13" ed="T"/>後來；經云：能行忍者，乃可名爲有力大人是
<lb n="0393b14" ed="T"/>也。</p><p xml:id="pT40p0393b1402" cb:place="inline">十一隨坐。謂但無人處卽坐，不必樹下露
<lb n="0393b15" ed="T"/>地。《解脫道論》，名遇得處坐；解云：不樂人所貪，
<lb n="0393b16" ed="T"/>不惱他令避故。十<anchor xml:id="nkr_note_orig_0393002" n="0393002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0393002" n="0393002"/><anchor xml:id="beg0393002" n="0393002"/>何<anchor xml:id="end0393002"/>中，一二可解，三謂無所
<lb n="0393b17" ed="T"/>讓故，四卽不令避故，五約希望，六約他事，
<lb n="0393b18" ed="T"/>八約已務，九謂不惱他故，彼具云：不起諍訟
<lb n="0393b19" ed="T"/>因緣。</p><p xml:id="pT40p0393b1903" cb:place="inline">十二初科，《多論》，前明坐法。然下，示制
<lb n="0393b20" ed="T"/>意。</p><p xml:id="pT40p0393b2002" cb:place="inline">次科，初標行相。卽身業也。如下，引示心行。
<lb n="0393b21" ed="T"/>明不徒坐也。經中四法，前二治過，卽自利；三
<lb n="0393b22" ed="T"/>是利他；四卽投心勝境，睡眠掉散，則離念佛，
<lb n="0393b23" ed="T"/>故不臥也。下指論者，卽《解脫論》；彼云：常坐功
<lb n="0393b24" ed="T"/>德，斷生怠處，除爲身疾<note place="inline">開病緣也</note>，離染觸樂，少於纏
<lb n="0393b25" ed="T"/>睡；常多寂靜，堪修禪定，善人所行，是業無疑。</p>
<lb n="0393b26" ed="T"/><p xml:id="pT40p0393b2601">三中。十利，前三治樂，四卽離苦，五不縱情，六
<lb n="0393b27" ed="T"/>七成業，八神爽，九身安，十業輕。</p><p xml:id="pT40p0393b2713" cb:place="inline">四中，《四分》，
<lb n="0393b28" ed="T"/>初引緣。佛下，明設敎，初句立制。應下，敎修。思
<lb n="0393b29" ed="T"/>惟卽修觀。此中不明，故指如後，卽〈主客篇〉四
<pb n="0393c" ed="T" xml:id="T40.1805.0393c"/>
<lb n="0393c01" ed="T"/>儀法中。<note place="inline">或指〈沙彌篇〉三觀。</note>《智論》中，初讚坐法。求下，誡睡
<lb n="0393c02" ed="T"/>眠。大事，卽指聖道。伺，候也。卽經云：無以睡眠
<lb n="0393c03" ed="T"/>因緣令一生空過，無所得也；又云：諸煩惱賊，
<lb n="0393c04" ed="T"/>常伺殺人，甚於怨家；安可睡眠，不自警悟等。
<lb n="0393c05" ed="T"/>若下，敎臥法。脇不著席，謂倚臥也。</p><p xml:id="pT40p0393c0514" cb:place="inline">三諸部中，
<lb n="0393c06" ed="T"/>《母論》。對食治瞋，折挫煩惱，卽爲上行。</p><p xml:id="pT40p0393c0615" cb:place="inline">《智論》。斷
<lb n="0393c07" ed="T"/>漿，十二之外。不一心者，彼云：因飮漿故，遂求
<lb n="0393c08" ed="T"/>種種漿；謂果漿蜜漿等，如馬不著勒，左右噉
<lb n="0393c09" ed="T"/>草，不肯進路；若著勒，則噉草意斷。</p><p xml:id="pT40p0393c0914" cb:place="inline">《寶雲經》。四
<lb n="0393c10" ed="T"/>分之一，卽乞食別行。初正示行相。匃音蓋，亦
<lb n="0393c11" ed="T"/>乞也。與鬼神者，卽今施食。若下，因引乞法。
<lb n="0393c12" ed="T"/>先破禁戒者，或在家破五八，或出家反道者。
<lb n="0393c13" ed="T"/>可譏嫌處，卽婬女家酒肆等。</p><p xml:id="pT40p0393c1312" cb:place="inline">十住中。彼無餘
<lb n="0393c14" ed="T"/>食一揣，故有此二，與上不同。各有十利者，彼
<lb n="0393c15" ed="T"/>云：受毳衣有十利：一在麁衣數<note place="inline">謂同糞掃衣行。</note>，二少
<lb n="0393c16" ed="T"/>求索，三隨意可坐，四隨意可臥，五浣濯則易，
<lb n="0393c17" ed="T"/>六染時亦易，七少有虫壞，八難壞，九更不受
<lb n="0393c18" ed="T"/>餘衣，十不失求道。食後不受非時飮食有十
<lb n="0393c19" ed="T"/>利：一不多食，二不滿食，三不貪美味，四少所
<lb n="0393c20" ed="T"/>求欲，五少妨患，六少疾<anchor xml:id="nkr_note_orig_0393003" n="0393003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0393003" n="0393003"/><anchor xml:id="beg0393003" n="0393003"/>疾<anchor xml:id="end0393003"/>，七易滿，八易養，
<lb n="0393c21" ed="T"/>九知足，十禪誦身不疲極。</p><p xml:id="pT40p0393c2111" cb:place="inline">《解脫道論》。彼云：
<lb n="0393c22" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0393004" n="0393004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0393004" n="0393004"/><anchor xml:id="beg0393004" n="0393004"/>一<anchor xml:id="end0393004"/>法衣相應，謂糞衣、及三衣<note place="inline">卽衣二也</note>；五法食相
<lb n="0393c23" ed="T"/>應，謂乞食、次第乞、一坐、節量、時後不食<note place="inline">食五是也</note>；
<lb n="0393c24" ed="T"/>五法坐臥相應，無事處<note place="inline">蘭若</note>、樹下、露地、塚間、遇得
<lb n="0393c25" ed="T"/>處<note place="inline">處五是也</note>；一勇猛相應，謂常坐不臥。然是勇猛
<lb n="0393c26" ed="T"/>之一事，故加之分二字。<note place="inline">食中多次第乞，餘同《四分》。</note></p><p xml:id="pT40p0393c2620" cb:place="inline">《十誦》。多雨處，
<lb n="0393c27" ed="T"/>四月在露，卽冬分也；八月在覆，春夏雨多也。
<lb n="0393c28" ed="T"/>少雨反前者，冬春八月在露，夏四月在覆。</p><p xml:id="pT40p0393c2817" cb:place="inline">結
<lb n="0393c29" ed="T"/>指中，初指前列。統下，揀諸文。彼論先總列名，
<pb n="0394a" ed="T" xml:id="T40.1805.0394a"/>
<lb n="0394a01" ed="T"/>次總顯相，後逐行別明；一一行中，竝先示過，
<lb n="0394a02" ed="T"/>二明受，三顯德，四辨失，故云次第詳悉等。且
<lb n="0394a03" ed="T"/>略引示，彼云：云何受乞食，若受他請，則妨自
<lb n="0394a04" ed="T"/>業<note place="inline">示過</note>；我從今日斷受他請，受乞食法。<note place="inline">此郞受法，餘行，竝準此立
<lb n="0394a05" ed="T"/>誓受行，若不行，準下《五分》須捨。</note>云何功德？依心所願，進止自由，
<lb n="0394a06" ed="T"/>銷除懈怠，斷滅憍慢<note place="inline">顯德</note>；若受他請，是失乞食
<lb n="0394a07" ed="T"/><note place="inline">辨失</note>；餘行竝爾，具見第二，須者尋看。</p><p xml:id="pT40p0394a0715" cb:place="inline">四中。雜法，
<lb n="0394a08" ed="T"/>卽蘭若中所須之事。</p><p xml:id="pT40p0394a0809" cb:place="inline">初中，《四分》，前明備所須。
<lb n="0394a09" ed="T"/>若見下，次明待同學；又三，初迎接。令其下，浣
<lb n="0394a10" ed="T"/>濯。便授下，與食。有餘下，三明食已法。與人，卽
<lb n="0394a11" ed="T"/>乞<anchor xml:id="nkr_note_add_0394a1101" n="0394a1101"/><anchor xml:id="beg0394a1101" n="0394a1101"/>匃<anchor xml:id="end0394a1101"/>者。非人，卽施鬼神禽畜等。淨地水中，或
<lb n="0394a12" ed="T"/>無人畜；留置淨處，擬後施故。有賊下，四明待
<lb n="0394a13" ed="T"/>賊法。制知時節，防賊難故。下引《十誦》。文證可
<lb n="0394a14" ed="T"/>知。星經，卽陰陽書。下指《四分》，卽留食等。</p><p xml:id="pT40p0394a1416" cb:place="inline">二中。
<lb n="0394a15" ed="T"/>謂以木鑽鑽木，則有火出。火珠，卽水精珠，日
<lb n="0394a16" ed="T"/>光照之，用艾引火；恐同<anchor xml:id="nkr_note_orig_0394001" n="0394001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0394001" n="0394001"/><anchor xml:id="beg0394001" n="0394001"/>出<anchor xml:id="end0394001"/>術，故開屛用。</p><p xml:id="pT40p0394a1616" cb:place="inline">三
<lb n="0394a17" ed="T"/>中。前明頭陀，是今所用；後讀誦等，因之而引。
<lb n="0394a18" ed="T"/>如上等人放免差次，加分與物；皆謂推尊有
<lb n="0394a19" ed="T"/>德，誘進後人故也。</p><p xml:id="pT40p0394a1908" cb:place="inline">四中。《五分》受請犯吉，旦
<lb n="0394a20" ed="T"/>約乞食爲言；餘之十一，例皆違犯。準《解脫道
<lb n="0394a21" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0394002" n="0394002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0394002" n="0394002"/><anchor xml:id="beg0394002" n="0394002"/>論<anchor xml:id="end0394002"/>》。糞掃衣，受居士施衣卽失；但三衣，畜長衣
<lb n="0394a22" ed="T"/>卽失；乞食，受請卽失<note place="inline">如上</note>；不作餘食法，作則名
<lb n="0394a23" ed="T"/>失；一摶食，再食則失<note place="inline">此二論無，準義明之。</note>；蘭若，聚落住卽
<lb n="0394a24" ed="T"/>失；塚間，餘勝處坐卽失；樹下，屋舍住卽失；露
<lb n="0394a25" ed="T"/>地，覆處卽失；隨坐，貪樂處坐卽失；常坐，寢臥
<lb n="0394a26" ed="T"/>卽失；不捨而違，例皆犯吉。不能令捨者，應
<lb n="0394a27" ed="T"/>云：我從今日捨乞食等。則知此十二行，竝須
<lb n="0394a28" ed="T"/>作法受行；不能，須捨；不受，不成；不捨，違犯知
<lb n="0394a29" ed="T"/>之。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0394003" n="0394003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0394003" n="0394003"/><anchor type="circle"/></p></cb:div>
<pb n="0394b" ed="T" xml:id="T40.1805.0394b"/>
<lb n="0394b01" ed="T"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="1" type="其他">22 釋僧像篇(下三)</cb:mulu><head><anchor type="circle"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0394004" n="0394004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0394004" n="0394004"/>釋僧像篇</head>
<lb n="0394b02" ed="T"/><p xml:id="pT40p0394b0201">題中，上二字卽所敬境，下二字卽能敬儀。僧
<lb n="0394b03" ed="T"/>卽總於衆別，像卽攝於經法，卽下立敬儀
<lb n="0394b04" ed="T"/>中三科之文；則三寶勝境，通爲所敬矣。<note place="inline">古云：僧是能敬，
<lb n="0394b05" ed="T"/>像爲所敬者，誤矣。</note>取其語便，故僧在初；準下敬儀，佛在
<lb n="0394b06" ed="T"/>前列。致卽訓至，《說文》云：送詣也，謂以至敬之
<lb n="0394b07" ed="T"/>心，投詣勝境故也。</p><p xml:id="pT40p0394b0708" cb:place="inline">叙意中，初文，上二句，明弘
<lb n="0394b08" ed="T"/>通立法。謂比丘之衆，擧事有法，化被於時；光
<lb n="0394b09" ed="T"/>世生善，發生物信；則彰佛法高深，人知歸
<lb n="0394b10" ed="T"/>嚮，故云景仰斯立也。謙下四句，明道俗所宗。
<lb n="0394b11" ed="T"/>謙恭遜恪，言其內心；斂敬攝儀，言其外貌。退
<lb n="0394b12" ed="T"/>己自卑，謂之謙遜；尊他專謹，謂之恭恪。儒宗
<lb n="0394b13" ed="T"/>有《禮記》，首云無不敬；是知敬者，禮之主也；
<lb n="0394b14" ed="T"/>又儒敎不出五常，而禮統焉；故《論語》云：恭而
<lb n="0394b15" ed="T"/>無禮則勞；則知謙敬，俗典明示，故云命章。又
<lb n="0394b16" ed="T"/>下引佛制，敬佛法僧；師資相攝，上中下座，互相
<lb n="0394b17" ed="T"/>禮敬；則知遜恪，佛法推先，故云爰始；或可凡
<lb n="0394b18" ed="T"/>對勝境，或見尊上，必先致敬故云始也。豈下，
<lb n="0394b19" ed="T"/>明敬慢可不。上二句，示非所宜；下二句，明
<lb n="0394b20" ed="T"/>須立敬。形謂削髮，服卽壞衣，倨慢謂傲物。
<lb n="0394b21" ed="T"/>方謂法度，卽下所明；然出家異世，不但外儀，
<lb n="0394b22" ed="T"/>必由內法，故云淸革。</p><p xml:id="pT40p0394b2209" cb:place="inline">引證中。省已所短，則內
<lb n="0394b23" ed="T"/>懷慚愧；由有慚愧，則推重於他，則知慚愧是
<lb n="0394b24" ed="T"/>敬之本。倨慢自矜，無慚故也。是下，勸修。凡在
<lb n="0394b25" ed="T"/>吾門，宜遵佛語。</p><p xml:id="pT40p0394b2507" cb:place="inline">三中，初叙禮壞。上二句通示。
<lb n="0394b26" ed="T"/>移謂遷變，淡謂浮薄。次六句別釋。鄙謂庸惡，
<lb n="0394b27" ed="T"/>末謂卑下；輒爲領袖，故參衆首。眉謂尤眉，壽
<lb n="0394b28" ed="T"/>卽高臘；反相欺壓，故在下行。武力，謂恃勢陵
<lb n="0394b29" ed="T"/>物之者。文華，謂世俗文筆之流。上四句，叙坐
<pb n="0394c" ed="T" xml:id="T40.1805.0394c"/>
<lb n="0394c01" ed="T"/>次乖道；下二句，明推擧同俗。彼時尙爾，況今
<lb n="0394c02" ed="T"/>衰末，不足怪矣。如下，結歎生起。提引者，卽指
<lb n="0394c03" ed="T"/>當篇明誡者，乃彰垂訓。</p><p xml:id="pT40p0394c0310" cb:place="inline">次科，分章中。指如題
<lb n="0394c04" ed="T"/>者，卽本篇法附也。</p><p xml:id="pT40p0394c0408" cb:place="inline">制意中，初科，《智論》，前示眞
<lb n="0394c05" ed="T"/>境。以佛生身，是法身所依器故。如下，引緣證。
<lb n="0394c06" ed="T"/>佛升<name role="" type="person">忉利天</name>，爲母說法；將從天下，衆皆迎接；
<lb n="0394c07" ed="T"/>須菩提在石室中，行空三昧；念言，佛常說云：
<lb n="0394c08" ed="T"/>若人以智慧眼，觀佛法身，爲先見佛；念已，但
<lb n="0394c09" ed="T"/>坐室中；蓮華色尼，欲先見佛；乃化作輪王，
<lb n="0394c10" ed="T"/>千子部從；衆人見已避道，得先見佛；却復
<lb n="0394c11" ed="T"/>本身，前禮於佛；佛言：汝非先見於我，彼須菩
<lb n="0394c12" ed="T"/>提最初見我；以觀空故，得見法身，名眞供養。
<lb n="0394c13" ed="T"/><note place="inline">由佛呵止，故云不受。</note></p><p xml:id="pT40p0394c1309" cb:place="inline">次敬意中，初徵示。《四分》下，引釋。文出
<lb n="0394c14" ed="T"/>〈房舍犍度〉，彼云：爾時佛從<name role="" type="person">王舍城</name>，與諸比丘，
<lb n="0394c15" ed="T"/>人間遊行，詣毘舍離；時六群先往取房，爲和
<lb n="0394c16" ed="T"/>尙親厚等；時舍利弗目犍連後至，不得房宿，
<lb n="0394c17" ed="T"/>臥埵上，因集衆呵誡，如鈔所引。初引佛問。
<lb n="0394c18" ed="T"/>諸下，衆答。佛下，呵責。卽見制意。廣下，引緣。彼
<lb n="0394c19" ed="T"/>云：過去有三親厚，象、獼猴、鵽鳥<note place="inline">鵽當刮反，《爾雅》注云：大如鴿，亦言鳩，
<lb n="0394c20" ed="T"/>或言雀。</note>，依一尼拘律樹，彼作是念：我等共住，不
<lb n="0394c21" ed="T"/>應不興恭敬；互相問言，憶事近遠；象言：我憶
<lb n="0394c22" ed="T"/>小時，此樹觸我臍；猴言：我憶此樹，擧手及頭；
<lb n="0394c23" ed="T"/>鳥言：我憶雪山右面，有大尼拘律樹；我於彼
<lb n="0394c24" ed="T"/>食果，來此便出，卽生此樹；時象卽以猴置頭
<lb n="0394c25" ed="T"/>上，猴以鳥置肩上，遊行村聚；說偈如鈔。上句
<lb n="0394c26" ed="T"/>行敬，次句顯益，三卽現報，四是後果。汝下，勸
<lb n="0394c27" ed="T"/>依。自下，立制。今時僧衆，不別尊卑；宿德晚生，
<lb n="0394c28" ed="T"/>互相作禮；受戒徒分時分，坐夏空數淺深，
<lb n="0394c29" ed="T"/>堪嗟世薄情浮，深痛律崩法壞；有心弘護，宜
<pb n="0395a" ed="T" xml:id="T40.1805.0395a"/>
<lb n="0395a01" ed="T"/>切故承。</p><p xml:id="pT40p0395a0104" cb:place="inline">次科，《大悲經》中，初叙修因。傾謂盡心，
<lb n="0395a02" ed="T"/>側謂迴避。以是下，次明感果。如佛將成道，在
<lb n="0395a03" ed="T"/>尼連河，沐浴身瘦，不能自持；感樹垂枝，助佛
<lb n="0395a04" ed="T"/>身出；至於入滅，雙林變白之類。無情尙爾，況
<lb n="0395a05" ed="T"/>有情耶。《增一》中，初示來報。以下，推往因。《雜含》
<lb n="0395a06" ed="T"/>中。誡勅比丘，四衆卽所敬。攝諸根者，謂恭謹
<lb n="0395a07" ed="T"/>也。長夜通目現未，安樂通世出世。</p><p xml:id="pT40p0395a0714" cb:place="inline">三中，《智論》，
<lb n="0395a08" ed="T"/>初明對佛不同，有四；前二，俗衆俱坐，命不命
<lb n="0395a09" ed="T"/>別。後明道衆，或坐不坐，學無學分。三道，卽三
<lb n="0395a10" ed="T"/>果；凡夫，可知。未辨，謂所證道；未破，謂所斷惑。
<lb n="0395a11" ed="T"/>又下，次明大小坐次。餘佛僧徒，三乘位別；釋
<lb n="0395a12" ed="T"/>迦之衆，純一聲聞，故云無別菩薩僧也。文殊
<lb n="0395a13" ed="T"/>師利，此云<name role="" type="person">妙吉祥</name>；彌勒，此云慈氏。次第，謂依
<lb n="0395a14" ed="T"/>夏臘。準此以明，諸大菩薩，必應示受聲聞律
<lb n="0395a15" ed="T"/>儀；卽經所謂卽現聲聞而爲說法，是也。</p><p xml:id="pT40p0395a1516" cb:place="inline">次科，
<lb n="0395a16" ed="T"/>不應中，初文。四種，前是俗人，餘皆道衆；<anchor xml:id="nkr_note_orig_0395001" n="0395001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0395001" n="0395001"/><anchor xml:id="beg0395001" n="0395001"/>入<anchor xml:id="end0395001"/>
<lb n="0395a17" ed="T"/>復二是下座，三卽非僧，四卽無德；三中，十三
<lb n="0395a18" ed="T"/>難人無戒三擧行缺，二滅體壞。古來國朝，多
<lb n="0395a19" ed="T"/>有令僧反拜君父。蓋不知三寶福田，四生依
<lb n="0395a20" ed="T"/>怙；道超塵網，德跨樊籠；君不得臣，父不得子；
<lb n="0395a21" ed="T"/>不墮四民之數，是爲三界之賓；形雖免於屈
<lb n="0395a22" ed="T"/>申，心敢忘於奉敬。但以志求解脫，仰答劬勞；
<lb n="0395a23" ed="T"/>不怠<anchor xml:id="nkr_note_orig_0395002" n="0395002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0395002" n="0395002"/><anchor xml:id="beg0395002" n="0395002"/>重<anchor xml:id="end0395002"/>修，上資治化；豈唯拜伏，方爲報德乎！</p>
<lb n="0395a24" ed="T"/><p xml:id="pT40p0395a2401">《寶梁》中。八輕者，由無慚恥，慢易有德，卽因心
<lb n="0395a25" ed="T"/>也；下列八法，並來報也，或可六七通於現未。
<lb n="0395a26" ed="T"/>乃至下，明德薄；毀戒之人，片地無分；卽《梵網
<lb n="0395a27" ed="T"/>經》云：不得國王地上行，不得飮國王水；五千
<lb n="0395a28" ed="T"/>大鬼，常遮其前，掃其脚跡，罵言大賊等；又如
<lb n="0395a29" ed="T"/>《佛藏》，不消一杯之水，一納之衣，何況四事。
<pb n="0395b" ed="T" xml:id="T40.1805.0395b"/>
<lb n="0395b01" ed="T"/>指上篇者，卽〈對施〉中。</p><p xml:id="pT40p0395b0109" cb:place="inline">應禮中，初文。無緣者，緣
<lb n="0395b02" ed="T"/>見次科；下禮於上，故云合敬。下大小相敬中
<lb n="0395b03" ed="T"/>自說，故此指之。</p><p xml:id="pT40p0395b0307" cb:place="inline">二中，初廣引諸文。《四分》十種，
<lb n="0395b04" ed="T"/>大小行爲二。《增一》塔中，謂非處也。《五分》相瞋，
<lb n="0395b05" ed="T"/>謂心惡也。《十誦》有五，幷下二塔前爲七。《僧祇》
<lb n="0395b06" ed="T"/>有七，分之可見。《五百問》示犯，準應得吉。《僧祇》
<lb n="0395b07" ed="T"/>六種。皆下，別示經塔等不得之意。</p><p xml:id="pT40p0395b0714" cb:place="inline">三中，標分。
<lb n="0395b08" ed="T"/>有三，初是佛寶，義須兼法；下正明云，佛像經
<lb n="0395b09" ed="T"/>敎住持儀等是也，卽題中像字；下之二科，僧
<lb n="0395b10" ed="T"/>別分之，卽題中僧字。</p><p xml:id="pT40p0395b1009" cb:place="inline">敬儀中，初科，初正明。準
<lb n="0395b11" ed="T"/>前盜戒，佛受用物，乃至爲佛，亦不得賣易。支提，
<lb n="0395b12" ed="T"/>亦翻爲廟。故下，引證。王，卽<name role="" type="person">甁沙王</name>。注文語勢
<lb n="0395b13" ed="T"/>連上，合是大書，疑其傳誤。施佛，則永不通僧；
<lb n="0395b14" ed="T"/>施僧，則兼通於佛。</p><p xml:id="pT40p0395b1408" cb:place="inline">次科。五功德，前四別報，並
<lb n="0395b15" ed="T"/>列因果；後一總報，通前爲因，故但示果。南無，
<lb n="0395b16" ed="T"/>《經音義》中，翻爲歸禮，或云歸敬，或云度我。如
<lb n="0395b17" ed="T"/>來者，《成論》云：乘如實道，來成正覺；無所著者，
<lb n="0395b18" ed="T"/>離塵染故；至眞者，離虛僞故；等正覺者，謂三
<lb n="0395b19" ed="T"/>世道同，正卽簡異邪妄。此卽下，勸修。諸佛所
<lb n="0395b20" ed="T"/>行，下凡宜學。</p><p xml:id="pT40p0395b2006" cb:place="inline">三中，初引三禮。口卽言相審問，
<lb n="0395b21" ed="T"/>名下禮；屈膝卽跪，爲中禮；頭至地，卽稽首也。
<lb n="0395b22" ed="T"/>地下，示五輪。《地持》語通，故引《阿含》續釋。五處
<lb n="0395b23" ed="T"/>皆圓，故名五輪；四支及首，名爲五體；輪則別
<lb n="0395b24" ed="T"/>指五處，體則通目一身。先下，正示禮儀。正立
<lb n="0395b25" ed="T"/>者，攝身儀也。合掌者，定心想也；兩掌相抵，指
<lb n="0395b26" ed="T"/>掌齊合，今人但合指耳。屈則先下後上，起則
<lb n="0395b27" ed="T"/>先上後下，故注云不相亂也。手承足者，舒手
<lb n="0395b28" ed="T"/>仰承，表敬之極；今人有結印者，不知法也。世
<lb n="0395b29" ed="T"/>衰法喪，不識禮儀；或覽此文，宜須依準。</p><p xml:id="pT40p0395b2916" cb:place="inline">四中，引
<pb n="0395c" ed="T" xml:id="T40.1805.0395c"/>
<lb n="0395c01" ed="T"/>論兩段；前段，初三句總標。知下，牒釋。六義通
<lb n="0395c02" ed="T"/>是敬心，別分三業；恭敬二字，義必兼身。又通
<lb n="0395c03" ed="T"/>約能敬；尊重二字，則兼所敬。又云下，引次段，
<lb n="0395c04" ed="T"/>上擧喩。佛如肥田，專心如好種，堅著如投種
<lb n="0395c05" ed="T"/>於田。隨下，法合。一善等是因，至佛是果。由下，
<lb n="0395c06" ed="T"/>顯意。</p><p xml:id="pT40p0395c0603" cb:place="inline">五中，《母論》。西國以跣足爲敬，故不得入
<lb n="0395c07" ed="T"/>塔；此方以穿著爲禮，或著襪履，亦須潔淨。寒
<lb n="0395c08" ed="T"/>雪處聽者，謂開邊國。《三千》中，初明遶法。一現
<lb n="0395c09" ed="T"/>卑下，二示慈心，三離輕掉，四離觸穢，五離潰
<lb n="0395c10" ed="T"/>閙。又當下，次明用心。念佛恩者，無量劫來，爲
<lb n="0395c11" ed="T"/>度我等，不惜身命，求菩提故；念佛智者，權巧
<lb n="0395c12" ed="T"/>方便，不思議故；念經戒者，三藏敎法，開發我
<lb n="0395c13" ed="T"/>故；念功德者，威神相好，無與等故；念精進者，
<lb n="0395c14" ed="T"/>乃至無一芥子地，非捨身處故；念泥洹者，示
<lb n="0395c15" ed="T"/>現滅度，令諸衆生，追慕勤修故；乃至者，略降
<lb n="0395c16" ed="T"/>生成道轉法輪故。僧是福田，師則攝誘<note place="inline">上卽三寶</note>，父
<lb n="0395c17" ed="T"/>母生育，同學琢磨，皆思報故。念一切人卽利他，
<lb n="0395c18" ed="T"/>念學慧卽自利。念除草卽營福。天<anchor xml:id="nkr_note_orig_0395003" n="0395003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0395003" n="0395003"/><anchor xml:id="beg0395003" n="0395003"/>兩<anchor xml:id="end0395003"/>脫履者，
<lb n="0395c19" ed="T"/>卽知天晴，亦通著上，但須淨耳。如上所念，
<lb n="0395c20" ed="T"/>不出三寶親友，慈悲福慧，自利利他，尋之可
<lb n="0395c21" ed="T"/>見。</p><p xml:id="pT40p0395c2102" cb:place="inline">六中，《五百問》息嫌疑。《智論》示遶法。《賢愚》明
<lb n="0395c22" ed="T"/>禮辭。彼說舍利弗辭佛入涅槃，佛問：何不住
<lb n="0395c23" ed="T"/>壽一劫，答曰：世尊年尙八十，不久涅槃，我不
<lb n="0395c24" ed="T"/>忍見故；又三世諸佛，上足弟子，皆先取涅槃。
<lb n="0395c25" ed="T"/><note place="inline">按《本起經》：是佛右面弟子，目連左面故也。</note>經文但示旋遶。續引《善見》，具
<lb n="0395c26" ed="T"/>示儀式。《雜含》中，明禮足。示敬之極。然諸經論，
<lb n="0395c27" ed="T"/>皆令右遶；古今諍論，紛紜不息。都緣不曉遶
<lb n="0395c28" ed="T"/>佛遶壇，兩儀自別。且直據祖敎，略明大途，餘
<lb n="0395c29" ed="T"/>廣如別。初明遶佛者，《歸敬儀》云：右遶者，面西
<pb n="0396a" ed="T" xml:id="T40.1805.0396a"/>
<lb n="0396a01" ed="T"/>北轉<note place="inline">如像面南，行者面北，擧步迴身，面西而去，從北而迴。</note>；右肩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0396001" n="0396001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0396001" n="0396001"/><anchor xml:id="beg0396001" n="0396001"/>祖<anchor xml:id="end0396001"/>侍，向佛而恭
<lb n="0396a02" ed="T"/><note place="inline">此示正儀</note>；比見有僧，非於此法；便東迴北轉，此爲
<lb n="0396a03" ed="T"/>右遶<note place="inline">出錯見也</note>；西竺梵僧，闐聚京邑；經行旋遶，目
<lb n="0396a04" ed="T"/>閱其蹤；並乃西迴，而爲右遶；以順天道，如日
<lb n="0396a05" ed="T"/>月焉。<note place="inline">此引親見之事，證成上義。</note>次明遶壇者，《感通傳》：天人述西
<lb n="0396a06" ed="T"/>竺戒壇云：衆僧登壇受戒，說戒事訖，東迴左
<lb n="0396a07" ed="T"/>遶，南出而返；《戒壇經》：祖師對眞懿云：律師勿
<lb n="0396a08" ed="T"/>見東迴左遶以爲非法耶，此乃天常之大理
<lb n="0396a09" ed="T"/>也。<note place="inline">《感通傳》云：天常乃左，人常乃右。</note>祖訓明顯，人妄穿鑿，或曲引俗
<lb n="0396a10" ed="T"/>書<note place="inline">如執《天文誌》李長者之說，是也。</note>，或妄憑世事<note place="inline">如執牛踏稻，蜘蛛結網之類。</note>；且遶
<lb n="0396a11" ed="T"/>佛者，本乎致敬；遶壇者，便乎行事；致敬則必
<lb n="0396a12" ed="T"/>須右遶，表執侍之恭勤；行事則必須左遶，使
<lb n="0396a13" ed="T"/>上下而倫序。<note place="inline">如入食堂，及說恣時入堂之式。</note>必依此判，寧復疑
<lb n="0396a14" ed="T"/>乎。若爾，《壇經》云：東迴北轉，遶佛一匝者？答：此
<lb n="0396a15" ed="T"/>本登壇爲行受法，因旋佛後，故云遶佛；豈同
<lb n="0396a16" ed="T"/>殿塔，特申卑敬耶！<note place="inline">古記引秀州靈光舍利左遶爲證；子親瞻禮，但覩金鐸動搖，豈見舍利左
<lb n="0396a17" ed="T"/>右，此亦欺罔之甚。</note></p><p xml:id="pT40p0396a1708" cb:place="inline">正明敬相，斥非中，初叙合敬。我等者，
<lb n="0396a18" ed="T"/>通指末代。敬像同眞佛，敬經同眞法，故云齊
<lb n="0396a19" ed="T"/>觀。今下，正斥，又四，初指非。並下，示所以。初
<lb n="0396a20" ed="T"/>句無智，次句無信，三卽無識；由無此三，不守
<lb n="0396a21" ed="T"/>禮度，故云虧大節也。或下，出非相。文叙多事，
<lb n="0396a22" ed="T"/>不出三業。攘謂揎袖出臂。憚，難也。致下，明過
<lb n="0396a23" ed="T"/>狀。</p><p xml:id="pT40p0396a2302" cb:place="inline">次科，初引文。禮人懸幡，俱非惡事，猶誡輕
<lb n="0396a24" ed="T"/>侮；良由對聖，更無所尊，故云敬處別也。蹈謂
<lb n="0396a25" ed="T"/>足踐。旣下，申誡，初勉愼。至下，示法。履水臨深，
<lb n="0396a26" ed="T"/>喩其悚懼。<note place="inline">詩云：戰戰兢兢，如臨深淵，如履薄氷，今借用之。</note>此下，彰益。上句規
<lb n="0396a27" ed="T"/>他，下句感聖。且下，擧況。令長，卽郡縣官典。凡
<lb n="0396a28" ed="T"/>下，勸依。任，信也。</p><p xml:id="pT40p0396a2807" cb:place="inline">別斥中，初指非。下床，卽低床。
<lb n="0396a29" ed="T"/>今時愚徒，多習訛風；有識苟聞，幸宜悛革。此
<pb n="0396b" ed="T" xml:id="T40.1805.0396b"/>
<lb n="0396b01" ed="T"/>下，正斥。祖師嘗遊晉魏，親覩其事；乃於床上，
<lb n="0396b02" ed="T"/>與僧設禮，彼反責之，故云敬人等。楷模，卽指
<lb n="0396b03" ed="T"/>法律。余下，引親傳以驗。旣非西竺之法，顯是
<lb n="0396b04" ed="T"/>此土濫行。又下，引明文以證。彼經，有三不應
<lb n="0396b05" ed="T"/>禮：一已在高處，上座在下；二上座在前己在後；
<lb n="0396b06" ed="T"/>三自在座上，不應禮座下；今文連引，以《經》對
<lb n="0396b07" ed="T"/>之。</p><p xml:id="pT40p0396b0702" cb:place="inline">雜列中，初科；《十誦》三事，初在前行。爲導從故。
<lb n="0396b08" ed="T"/>伎樂，卽伎者樂器；準下《僧祇》，卽是自作，非但手
<lb n="0396b09" ed="T"/>持。爲下，次代他禮。爲傳信故。文開和尙，餘人
<lb n="0396b10" ed="T"/>理得。<note place="inline">古云：似俗中傳拜，先受命禮；據理不然，但須師囑，上座準同。</note>得下，三明對坐。
<lb n="0396b11" ed="T"/>或爲瞻想，或復禪誦故。《僧祇》，初明作樂離過。
<lb n="0396b12" ed="T"/>仍決《十誦》持行之文。次明爲俗所使。唯開佛
<lb n="0396b13" ed="T"/>事。</p><p xml:id="pT40p0396b1302" cb:place="inline">次科。《智論、持世》，並述如來遺身之意；欲
<lb n="0396b14" ed="T"/>彰恭敬，獲報甚深。麻米芥子，並比舍利。《持世
<lb n="0396b15" ed="T"/>經》有四卷，第一云：我今雖得阿耨菩提，猶精
<lb n="0396b16" ed="T"/>進不息；至涅槃時，猶發精進；碎身骨如芥子。
<lb n="0396b17" ed="T"/>何以故？憐愍未來衆生故，又應以舍利度者，
<lb n="0396b18" ed="T"/>心得淸淨故。</p><p xml:id="pT40p0396b1806" cb:place="inline">三中，二段，前引《僧祇》，通示四時。
<lb n="0396b19" ed="T"/>文略成道轉法輪二日，故云乃至。<note place="inline">今時但知降生涅槃，二時供養，
<lb n="0396b20" ed="T"/>餘二擧世未聞。聞者行之。</note>薩下，次定日月，又二；初引文示異，
<lb n="0396b21" ed="T"/>《多論》總明四日。但二日重疊，今取下《瑞應》，四
<lb n="0396b22" ed="T"/>月八日降生；復準《涅槃》，二月十五日滅度，則四
<lb n="0396b23" ed="T"/>日各異，修供可行，復是此方機緣所樂；故一
<lb n="0396b24" ed="T"/>年四日，釋門時節；二月八日成道，二月十五
<lb n="0396b25" ed="T"/>日涅槃，四月八日降生，八月八日轉法輪；適
<lb n="0396b26" ed="T"/>時之義，勿事專隅。成道一日，唯出《多論》；生滅
<lb n="0396b27" ed="T"/>二日，如下自明；轉法輪日者，準今《四分》；成道
<lb n="0396b28" ed="T"/>後五十六日，梵王方請<note place="inline">四月初五，一小月故。</note>；尋至鹿野，四月
<lb n="0396b29" ed="T"/>調機<note place="inline">八月初七，二小月故；過此說法，卽八日也。</note>；或有經說，成道後，過六七
<pb n="0396c" ed="T" xml:id="T40.1805.0396c"/>
<lb n="0396c01" ed="T"/>日說法；或云二七，或云三七，皆不可定。次引
<lb n="0396c02" ed="T"/>《瑞應》，別示降生。具云：《太子瑞應本起經》，有二
<lb n="0396c03" ed="T"/>卷。後引《涅槃》月德，別明入滅。《涅槃》初云者，卽
<lb n="0396c04" ed="T"/>第一卷序分中文，簡後三十故；彼云：娑羅雙
<lb n="0396c05" ed="T"/>樹間，爾時與大比丘八十億百千人俱，前後
<lb n="0396c06" ed="T"/>圍繞，二月十五臨涅槃時；十仙者，一闍提首
<lb n="0396c07" ed="T"/>那，二婆私吒，三先尼，四迦葉氏，五富那，六
<lb n="0396c08" ed="T"/>淨梵志，七犢子，八納衣梵志，九弘廣婆羅門，
<lb n="0396c09" ed="T"/>十<name role="" type="person">須跋陀</name>羅，此十並外道上首；聞佛涅槃，歸
<lb n="0396c10" ed="T"/>依得度；過三月者，卽五月半後；又第三十卷
<lb n="0396c11" ed="T"/>師子吼言：世尊何故二月涅槃？佛言：善男
<lb n="0396c12" ed="T"/>子！二月，陽春之月；萬物生長，華果敷榮；江河
<lb n="0396c13" ed="T"/>盈滿，百獸孚乳<note place="inline">孚，猶生也。</note>；是時衆生，多生常想；爲
<lb n="0396c14" ed="T"/>破衆生如是常心故，師子吼言：如來初生，出
<lb n="0396c15" ed="T"/>家、成道、轉妙法輪，皆以八日；何故涅槃獨十
<lb n="0396c16" ed="T"/>五日？佛言：善男子！如十五日，月無虧盈；諸
<lb n="0396c17" ed="T"/>佛如來，亦復如是入大涅槃，無有虧盈故。
<lb n="0396c18" ed="T"/><note place="inline">故知一經，前後自別，今時卽用後文。</note>月德中，與上《多論》相近；《阿含》亦
<lb n="0396c19" ed="T"/>云：如來八月八日涅槃。此並下，二約義會通，
<lb n="0396c20" ed="T"/>初正明。二引證。<name role="" type="person">舍婆提</name>，卽是舍衛；文中且擧
<lb n="0396c21" ed="T"/>見聞，準論，具云：舍衛九億家，三億家眼見佛，
<lb n="0396c22" ed="T"/>三億家耳聞有佛而眼不見，三億家不聞不
<lb n="0396c23" ed="T"/>見佛，在舍衛二十五年，而此衆生不聞不見，
<lb n="0396c24" ed="T"/>何況遠者。<note place="inline">論擧王舍億數，不說見聞。</note>由慢業者，出不見及不聞
<lb n="0396c25" ed="T"/>之所以。我輩生不値佛，豈非慢重。撫膺自責，
<lb n="0396c26" ed="T"/>深痛沈淪。嗚呼！佛下，擧況。滅後正法，不及現
<lb n="0396c27" ed="T"/>在；像不及正，末不及像，故云轉輕，謂奉佛之
<lb n="0396c28" ed="T"/>心薄也。心業，卽慢習也。<note place="inline">古記，並以夏殷周三代正朔，和會諸文者，甚違<anchor xml:id="nkr_note_orig_0396002" n="0396002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0396002" n="0396002"/><anchor xml:id="beg0396002" n="0396002"/>租<anchor xml:id="end0396002"/>意；若可
<lb n="0396c29" ed="T"/>和會，卽非見聞不同；況復經論，並據西竺日月，那將此方正朔和會耶！</note>《感通傳》祖師問天
<pb n="0397a" ed="T" xml:id="T40.1805.0397a"/>
<lb n="0397a01" ed="T"/>人云：此土傳佛生時不定，如何指的？天人答
<lb n="0397a02" ed="T"/>云：皆有所以，弟子是夏桀時生，具見佛之垂
<lb n="0397a03" ed="T"/>跡；然佛有三身，法報二身，非人天所見；化身
<lb n="0397a04" ed="T"/>普被三千，故有百億釋迦，隨機所感，前後不
<lb n="0397a05" ed="T"/>定，不足疑也。<note place="inline">準知昔記，不可依也。</note></p><p xml:id="pT40p0397a0514" cb:place="inline">四中，初標比丘啓問。下
<lb n="0397a06" ed="T"/>佛答中。三寶及戒，住持綱領；敬慢興廢，必其然
<lb n="0397a07" ed="T"/>乎。</p><p xml:id="pT40p0397a0702" cb:place="inline">二敬僧者。謂四人已上大衆也。</p><p xml:id="pT40p0397a0714" cb:place="inline">釋中，初科，
<lb n="0397a08" ed="T"/>前明徒衆侍立。無有違者，謂順敎也。傳下，指
<lb n="0397a09" ed="T"/>妄。傳字平呼。今時禪講，不知禮法，端受衆禮，
<lb n="0397a10" ed="T"/>壞滅僧宗。且四人僧者，辨事功高；別人力弱，
<lb n="0397a11" ed="T"/>理無反敬；爲存敎誡，暫開衆立。況外無軌範，
<lb n="0397a12" ed="T"/>內德空虛；但欲自尊，寧思來報。必負高識，願
<lb n="0397a13" ed="T"/>聽直言；或對大衆，必須起敬；或受衆禮，止可
<lb n="0397a14" ed="T"/>三人；或衆圍立，恒知非便。旣居師表，豈得懵
<lb n="0397a15" ed="T"/>然。</p><p xml:id="pT40p0397a1502" cb:place="inline">次科。僧殘已下者，以犯初篇，失師位故。弟
<lb n="0397a16" ed="T"/>子經理者，謂求僧行法，弟子預數故。亦須敬
<lb n="0397a17" ed="T"/>禮者，謂師乞懺設禮陳詞也。爲下二句，明反
<lb n="0397a18" ed="T"/>敬之意。是知弟子在僧，但據僧別強弱，不論
<lb n="0397a19" ed="T"/>師資高下也。行懺旣爾，齋講餘事，準義皆同，
<lb n="0397a20" ed="T"/>故注以示之。</p><p xml:id="pT40p0397a2006" cb:place="inline">大小相敬中，初科；初《母論》，卽佛
<lb n="0397a21" ed="T"/>垂滅囑累之詞，初令奉戒。以木叉住持中勝，
<lb n="0397a22" ed="T"/>故制依之。當下，次令相敬。淨法卽律範。尊者，
<lb n="0397a23" ed="T"/>謂臘高德重，爲人所尊；慧命，謂博聞強識，以慧
<lb n="0397a24" ed="T"/>爲命，皆相美讚之辭也。</p><p xml:id="pT40p0397a2410" cb:place="inline">第二次禮中，初通示。
<lb n="0397a25" ed="T"/>五衆下略及塔字。相禮者，若五衆相對，則
<lb n="0397a26" ed="T"/>四位尊卑；二衆沙彌，同一位故；若五衆各
<lb n="0397a27" ed="T"/>論，自分大小；當衆同臘，則須對禮。如來及塔，
<lb n="0397a28" ed="T"/>五衆齊敬；一向是尊，故云通禮。塔卽墳塚。初
<lb n="0397a29" ed="T"/>下，別列。</p><p xml:id="pT40p0397a2904" cb:place="inline">次科，《五百問》中。決前禮塔，引佛爲比，
<pb n="0397b" ed="T" xml:id="T40.1805.0397b"/>
<lb n="0397b01" ed="T"/>意在報恩。死下，義準。論明禮塚，不言屍故。</p><p xml:id="pT40p0397b0117" cb:place="inline">別
<lb n="0397b02" ed="T"/>示中，初文。若據沙彌，亦取受戒前後，分上中下；
<lb n="0397b03" ed="T"/>此約多人初受，排次爲言。生年，卽俗年長幼。
<lb n="0397b04" ed="T"/>出家年，卽入道先後。</p><p xml:id="pT40p0397b0409" cb:place="inline">次科。問意，恐謂下衆同大
<lb n="0397b05" ed="T"/>僧故。答中二義，初約戒等釋。未具總名者，同
<lb n="0397b06" ed="T"/>號沙彌故。無勝德者，戒體同故。又下，次約非
<lb n="0397b07" ed="T"/>師釋。大僧不爾，反上二義；故百歲比丘尼，禮
<lb n="0397b08" ed="T"/>初夏比丘足也。</p><p xml:id="pT40p0397b0807" cb:place="inline">三中，初示禮儀。身口虔恭，用
<lb n="0397b09" ed="T"/>彰意重。出下，顯華梵。五下，明總別。中下，明受
<lb n="0397b10" ed="T"/>俗禮。《恭敬經》，卽《中含》所集，彼云：爾時世尊吿
<lb n="0397b11" ed="T"/>諸比丘，當行恭敬，及善觀敬重諸梵行人；若
<lb n="0397b12" ed="T"/>不恭敬，必無是處。</p><p xml:id="pT40p0397b1208" cb:place="inline">四中。《母論》四名，局據夏限；若
<lb n="0397b13" ed="T"/>如《五分》，取上無人，隨時受稱，則通大小。今時
<lb n="0397b14" ed="T"/>禪衆，無論老小，例稱上座，不知孰爲下座乎！</p>
<lb n="0397b15" ed="T"/><p xml:id="pT40p0397b1501">五中，初科，前明共坐限齊。若下，次明床敷大
<lb n="0397b16" ed="T"/>小，有三，初明床座。臥床三人坐者，謂減三肘
<lb n="0397b17" ed="T"/>者。坐床肘半，二尺七寸；若減倂與者，不容並坐
<lb n="0397b18" ed="T"/>故。臥床過三肘者，五尺四已上，三人有餘，故
<lb n="0397b19" ed="T"/>加至四；降四歲者，如六歲得共十歲坐也。大
<lb n="0397b20" ed="T"/>會得連床者，一以床少，二不許動，故暫開之。
<lb n="0397b21" ed="T"/>若方下，次明氈褥。準前床量。若散下，後明敷
<lb n="0397b22" ed="T"/>草。由無限量，故得共坐。</p><p xml:id="pT40p0397b2210" cb:place="inline">次科，《伽論》。地敷，義是
<lb n="0397b23" ed="T"/>長連不可動者。《多論》。床連席異，謂床上敷席
<lb n="0397b24" ed="T"/>也。中空絕者，準須相遠，方免譏過。論明俗女，
<lb n="0397b25" ed="T"/>俗士可知。</p><p xml:id="pT40p0397b2505" cb:place="inline">六中，初明受禮。義無忽傲。如啞羊
<lb n="0397b26" ed="T"/>者，彼有啞羊外道，受不語法。世有持不語者，
<lb n="0397b27" ed="T"/>謂爲上行；此外道法，宜速捨之。問訊之語，隨
<lb n="0397b28" ed="T"/>時適變，不必依此，故云等也。共下，明呼召。慧
<lb n="0397b29" ed="T"/>命名通，不專下座；故雖耆宿，亦得呼之，卽如
<pb n="0397c" ed="T" xml:id="T40.1805.0397c"/>
<lb n="0397c01" ed="T"/>經中慧命須菩提是也。</p><p xml:id="pT40p0397c0110" cb:place="inline">第二法附，造像中，初
<lb n="0397c02" ed="T"/>科，上句標示。如來下，正明。現在，卽化相佛法，
<lb n="0397c03" ed="T"/>一期益近；未來，卽住持佛法，三時益遠；卽經
<lb n="0397c04" ed="T"/>云：應可度者，皆悉已度；其未度，作得度緣，是
<lb n="0397c05" ed="T"/>也。</p><p xml:id="pT40p0397c0502" cb:place="inline">次正明中，初文，先叙目連圖寫；至下，後引
<lb n="0397c06" ed="T"/>如來垂誡。以佛生七日，摩耶命終，生<name role="" type="person">忉利天</name>；
<lb n="0397c07" ed="T"/>佛後成道，思報母恩，昇天說法，經于一夏；按
<lb n="0397c08" ed="T"/>《造像經》，時優塡王思念如來，命目連引三十
<lb n="0397c09" ed="T"/>二匠，往彼天中，以旃檀木各圖一相；如是至
<lb n="0397c10" ed="T"/>三，方得圓足；文云恐者，若論圖寫，似指目連；
<lb n="0397c11" ed="T"/>取後垂誡，須推佛意；雖緣在優塡，意存來世。
<lb n="0397c12" ed="T"/>次垂誡中，初明授記。卽優塡王聞佛下天，將
<lb n="0397c13" ed="T"/>像至寶堦所；像卽迎佛，自行七步；佛爲摩頂
<lb n="0397c14" ed="T"/>授記，辭如鈔引。低首曲身，故云垂地。因下，次
<lb n="0397c15" ed="T"/>正誡勅。法身儀則者，威容相好，法身之表故。
<lb n="0397c16" ed="T"/>得念佛三昧者，由見色像，三昧易成故；具相
<lb n="0397c17" ed="T"/>好者，由生忻慕，能感勝報故。如是者，卽指檀
<lb n="0397c18" ed="T"/>像，勅後効之。注中國僧者，卽鳩摩羅琰，從西
<lb n="0397c19" ed="T"/>天負像，欲來此方；路經四國，皆被留本圖寫
<lb n="0397c20" ed="T"/><note place="inline">注云今後傳者，卽知第四寫本，非優塡造者。</note>；至龜兹國，王抑令返道，以妹
<lb n="0397c21" ed="T"/>妻之；後生羅什，齎至姚秦；後南宋孝武破秦，
<lb n="0397c22" ed="T"/>躬迎此像，還于江左，止<name role="" type="person">龍光寺</name><note place="inline">故號龍光瑞像</note>；至隋
<lb n="0397c23" ed="T"/>朝，於楊州置<name role="" type="person">長樂寺</name>，有僧奏請瑞像歸寺。
<lb n="0397c24" ed="T"/><note place="inline">今在帝京，此據龍光壁記所載；若《感通傳》天神云：非羅什將來，未詳孰是。</note></p><p xml:id="pT40p0397c2429" cb:place="inline">次示此方中，初科，
<lb n="0397c25" ed="T"/>前叙任情。奇薄世染，如下自述。所下，次引古
<lb n="0397c26" ed="T"/>製，初引西土傳來。嶺東，卽此震旦，在葱嶺之
<lb n="0397c27" ed="T"/>東。風骨勁壯，言其體貌，勁卽直也。儀肅隆重，
<lb n="0397c28" ed="T"/>言其威勢。每發神光，言其靈異。光世生善，言
<lb n="0397c29" ed="T"/>其動人。注中。準《冥祥記》云：東晉咸和四年，袾
<pb n="0398a" ed="T" xml:id="T40.1805.0398a"/>
<lb n="0398a01" ed="T"/>陵尹高悝<note place="inline">苦回切，又音里。</note>；因下朝，見浦中光起；令人
<lb n="0398a02" ed="T"/>漉，得一金像；可長三尺，光趺並缺；乃以所乘
<lb n="0398a03" ed="T"/>車，欲載歸宅；路經<name role="" type="person">長干寺</name><note place="inline">長干，是地名；干卽地之隴，寺在隴側，在金陵上元縣
<lb n="0398a04" ed="T"/>也。</note>；車乃不進，遂任牛牽入寺，復經歲餘，有臨
<lb n="0398a05" ed="T"/>海縣捕漁人，又澇得一蓮華趺，進於成帝；勅
<lb n="0398a06" ed="T"/>於像所，與本符合；後有五梵僧，詣高尹宅云：
<lb n="0398a07" ed="T"/>我從天竺，得一育王像將來；路經險阻，埋在
<lb n="0398a08" ed="T"/>黃河側；後求之不得，我等同夢像云：吾流浪
<lb n="0398a09" ed="T"/>江南，爲高尹所得，故來相訪；高尹引僧入寺
<lb n="0398a10" ed="T"/>禮謁，五僧因而住寺，後經四十三年，有交州
<lb n="0398a11" ed="T"/>合浦郡採珠師；又漉得圓光，進簡文帝；勅送
<lb n="0398a12" ed="T"/>長干，復合本製。脚趺銘者，謂阿等七字，鎸在
<lb n="0398a13" ed="T"/>座足；由是梵書，先無人識；後求那至，方乃辨
<lb n="0398a14" ed="T"/>定；在京師者，卽隋朝，迎入京兆府<name role="" type="person">大興善寺</name>；
<lb n="0398a15" ed="T"/>每至六齋，常放光明。次引此土剏製。漢世佛
<lb n="0398a16" ed="T"/>法初來，至于晉宋已前也。髣髴，猶似像也。
<lb n="0398a17" ed="T"/><note place="inline">髴字音沸。</note>並下，總出所由。初句心重，次卽追慕，三
<lb n="0398a18" ed="T"/>謂法古。故下，結成所引。</p><p xml:id="pT40p0398a1810" cb:place="inline">二失法中，初科，先叙
<lb n="0398a19" ed="T"/>得失。與之且言福敬，奪之過在無法。但下，次
<lb n="0398a20" ed="T"/>列非相，又二，初斥造像，前明經營不淨；菩薩
<lb n="0398a21" ed="T"/>下，次示形像乖儀。身量論其價直，故但問短
<lb n="0398a22" ed="T"/>長；相好不令用工，故不論全具。爭價利鈍者，
<lb n="0398a23" ed="T"/>利謂匠工，欲其多得；鈍卽主者，不肯增加。計
<lb n="0398a24" ed="T"/>供，卽飮食供給。上四句，是營句人非。酒下四
<lb n="0398a25" ed="T"/>句，卽匠者之非。餉遺，卽獻送，遺字去呼。致下二
<lb n="0398a26" ed="T"/>句，顯其無功。樹字上呼。形體裸露，腰身曲折，
<lb n="0398a27" ed="T"/>故類婬女。<note place="inline">古記謂言不便，故音爲遙，以訓美好不見意也；此責造人，豈斥聖像；必謂婬女言麁，妬婦云何
<lb n="0398a28" ed="T"/>不改；今但依字，余針反之，不勞穿鑿。</note><anchor xml:id="nkr_note_orig_0398001" n="0398001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0398001" n="0398001"/><anchor xml:id="beg0398001" n="0398001"/>令<anchor xml:id="end0398001"/>瞋努目，袒膊揮拳，故逾妬婦。
<lb n="0398a29" ed="T"/>乃至下，次明造經。弱筆，謂不善書者。惡匠，
<pb n="0398b" ed="T" xml:id="T40.1805.0398b"/>
<lb n="0398b01" ed="T"/>謂不擇良工。鄙養，卽薄於供給。</p><p xml:id="pT40p0398b0113" cb:place="inline">二中，初叙無
<lb n="0398b02" ed="T"/>靈。經像住持功高，故爲信首。故下，顯過。偷
<lb n="0398b03" ed="T"/>盜，是遭奪失；毀壞，卽風火所損。私竊冶鑄，謂
<lb n="0398b04" ed="T"/>金銅等像，鎔爲別物；焚經受用，卽金銀字經，
<lb n="0398b05" ed="T"/>燒取餘用。多陷罪咎，謂累他也。並下，出意。
<lb n="0398b06" ed="T"/>薄賤輕侮，乖俗禮敎，非佛嚴勅，故云違背，世
<lb n="0398b07" ed="T"/>出世法。現未兩報，因像而致；後之製造，可不
<lb n="0398b08" ed="T"/>愼耶！</p><p xml:id="pT40p0398b0803" cb:place="inline">三中，初明合法有靈。注中，卽前長干像
<lb n="0398b09" ed="T"/>在<name role="" type="person">興善寺</name>，遭賊緣，具如注；又《聖賢錄》云：隋
<lb n="0398b10" ed="T"/>時，蔣州<name role="" type="person">興皇寺</name>，佛殿被焚，有丈六銅像，正當
<lb n="0398b11" ed="T"/>棟下；及火發棟墜，像自移南五六尺；四面灰
<lb n="0398b12" ed="T"/>炭，去五六尺，略無塵沾；後在<name role="" type="person">白馬寺</name>，鳥雀不
<lb n="0398b13" ed="T"/>侵，斯皆造立有法之所致耳。但下，次明至誠
<lb n="0398b14" ed="T"/>感聖。</p><p xml:id="pT40p0398b1403" cb:place="inline">西土靈儀中，《善見》。右牙者，準《茶毘經》說：
<lb n="0398b15" ed="T"/>四牙，二在<name role="" type="person">忉利天</name><note place="inline">卽帝釋處</note>，一爲羅刹盜<note place="inline">卽天神獻祖師者，今在帝京。</note>；
<lb n="0398b16" ed="T"/>餘二，經文不載。缺盆，卽項下橫骨，繞項而轉；
<lb n="0398b17" ed="T"/>至咽凹下，如盆緣之缺；闍維時，收在<name role="" type="person">忉利天</name>；
<lb n="0398b18" ed="T"/>後修那沙彌，爲<name role="" type="person">師子國</name>王，於彼天取下。《增一》，
<lb n="0398b19" ed="T"/>二像，上別叙造立。二下，合示身量。</p><p xml:id="pT40p0398b1914" cb:place="inline">次造塔中，
<lb n="0398b20" ed="T"/>初科；《雜心》中，初示名。舍利，梵語訛略，具云室
<lb n="0398b21" ed="T"/>利羅；此翻爲身，卽人之遺身，或碎身，或全
<lb n="0398b22" ed="T"/>身；髮爪灰骨，通號舍利；然舍利及塔，名通凡
<lb n="0398b23" ed="T"/>聖；今明造立，多是佛塔，亦通餘聖。無名支
<lb n="0398b24" ed="T"/>提，謂安形像；故下，釋云，廟，貌也。塔或下，翻釋。
<lb n="0398b25" ed="T"/>塔婆、偷婆，亦皆訛略，《經音義》云：正言窣覩
<lb n="0398b26" ed="T"/>波，義翻方墳，翻高顯處<note place="inline">以聳出故</note>，或云大聚，或云聚
<lb n="0398b27" ed="T"/>相<note place="inline">累物成故</note>。</p><p xml:id="pT40p0398b2706" cb:place="inline">次科，初示因果。初起，卽新剏也。梵福，
<lb n="0398b28" ed="T"/>謂梵天王福最勝也。如閻下，校量梵福。總南
<lb n="0398b29" ed="T"/>洲，不如一輪王；總四洲輪王，不如六欲<note place="inline">四天依<name role="" type="person">須彌山</name>，
<pb n="0398c" ed="T" xml:id="T40.1805.0398c"/>
<lb n="0398c01" ed="T"/>故別言之。</note>；總四州六欲，不如初禪梵衆；總上人天，
<lb n="0398c02" ed="T"/>不如梵輔；總上人天梵輔，不如大梵天王。此
<lb n="0398c03" ed="T"/>下，勸修。起塔治寺，獲福如是，故令當學。</p><p xml:id="pT40p0398c0316" cb:place="inline">三中，
<lb n="0398c04" ed="T"/>初明造立。安基，爲堅牢故。作欄，爲外護故。
<lb n="0398c05" ed="T"/>懸幡蓋物，卽梯橙也。不得下，次制踐汚。注引
<lb n="0398c06" ed="T"/>《大論》，會上神名。又下，次釋密迹；以菩薩示現，
<lb n="0398c07" ed="T"/>故得名耳。金剛，卽所執之杵，用爲以刃。下引
<lb n="0398c08" ed="T"/>《五分》，佛在侍衛，滅後亦然故也。</p><p xml:id="pT40p0398c0813" cb:place="inline">若有所取與
<lb n="0398c09" ed="T"/>開，句絕。若塔下，明覆蓋。地下，明泥治。須下，
<lb n="0398c10" ed="T"/>明器具。以西國俗風，多跣足故。安道邊者，登
<lb n="0398c11" ed="T"/>上便故；外作牆者，恐觸穢故。若上下，明獻供
<lb n="0398c12" ed="T"/>養。飮食得與道俗，卽守塔人；經營，卽造立者。
<lb n="0398c13" ed="T"/>舍下，明護舍利。若下，明<g ref="#CB00416">箒</g>拂。但可去塵，餘物
<lb n="0398c14" ed="T"/>皆得。多下，明莊嚴。手輪者，舊云佛手中千輻
<lb n="0398c15" ed="T"/>輪。</p><p xml:id="pT40p0398c1502" cb:place="inline">四中，初明擇地。規，謂看視。其下，指方所。
<lb n="0398c16" ed="T"/>須東北者，以寺門向東，卽在前面左邊二方
<lb n="0398c17" ed="T"/>爲之。注中，前示西土，亦合作並；東北風多，則
<lb n="0398c18" ed="T"/>穢氣不至殿塔，此示寺門向東所以。下明此
<lb n="0398c19" ed="T"/>方應在南西；今此厨廁多在東北，亦以南西
<lb n="0398c20" ed="T"/>風多故也。不得下，制侵犯。西土佛法僧地，各
<lb n="0398c21" ed="T"/>有分齊，不相混濫。下指盜戒，彼明欲於僧地
<lb n="0398c22" ed="T"/>起塔，卽須作法和僧等。</p><p xml:id="pT40p0398c2210" cb:place="inline">五中，初科五段，初勸
<lb n="0398c23" ed="T"/>修。一切智者，總收十界世出世智，無不圓足；
<lb n="0398c24" ed="T"/>含蘊無窮，出生無盡，故喩如藏。生身卽現在，
<lb n="0398c25" ed="T"/>滅身卽舍利。若自下，明營辦。自有功德者，謂
<lb n="0398c26" ed="T"/>富於道行，人所信重者。於己莫輕者，以能供
<lb n="0398c27" ed="T"/>養，獲大福德故。凡下，明用心。若以下，明施
<lb n="0398c28" ed="T"/>物。現在滅後無差別者，謂所得福，存沒正等
<lb n="0398c29" ed="T"/>故。若見下，明供具。</p><p xml:id="pT40p0398c2908" cb:place="inline">次科。修治，自作勸人，隨力
<pb n="0399a" ed="T" xml:id="T40.1805.0399a"/>
<lb n="0399a01" ed="T"/>所搆。</p><p xml:id="pT40p0399a0103" cb:place="inline">三中，初明造立。若是下，明淨治。任下，嚴
<lb n="0399a02" ed="T"/>飾。畫下，明雜穢。此土多用魚牛等膠；雖復腥
<lb n="0399a03" ed="T"/>鱣，且圖久固。應下，明供養。不下，示非法。酥
<lb n="0399a04" ed="T"/>塗乳洗，皆外道法故。</p><p xml:id="pT40p0399a0409" cb:place="inline">四中。令密藏者，不生善
<lb n="0399a05" ed="T"/>故。令恭敬者，恐生慢故。今時有作涌壁，或畫
<lb n="0399a06" ed="T"/>佛首相，並宜藏之。</p><p xml:id="pT40p0399a0608" cb:place="inline">五中。讚歎，能顯佛德，故勝
<lb n="0399a07" ed="T"/>寶供。</p><p xml:id="pT40p0399a0703" cb:place="inline">六中，初科，《無垢經》中，初卽女問三事果
<lb n="0399a08" ed="T"/>報。一問掃塔，二問塗治供養；四相，卽方圓半
<lb n="0399a09" ed="T"/>月人形；三問修四法；禪，卽色無色定；梵行，
<lb n="0399a10" ed="T"/>卽四無量心。上二正用，下一因引。佛吿下，
<lb n="0399a11" ed="T"/>如來次答，答初問中。五福：一是內感，二三卽
<lb n="0399a12" ed="T"/>外應，四五卽來報，四是別報，五卽總報。若人
<lb n="0399a13" ed="T"/>下，答第二問；四相，四節。初中，若人信佛句絕，
<lb n="0399a14" ed="T"/>此句標心因；圓下，卽業行，謂於塔地以泥塗
<lb n="0399a15" ed="T"/>爲物像，故有方圓等別；彼下，明獲報，卽生後
<lb n="0399a16" ed="T"/>二報。<note place="inline">餘三節文並爾。</note>弗婆提，卽<name role="" type="person">東勝身洲</name>，彼人面圓。
<lb n="0399a17" ed="T"/><note place="inline">《俱舍》東洲半月，與經不同。</note>瞿陀尼，卽西州，彼人面如半月；兜
<lb n="0399a18" ed="T"/>率，此翻知足，欲界第四天。欝單曰，卽北州，
<lb n="0399a19" ed="T"/>彼人面方；炎摩，此云妙善，欲界第三天。人面
<lb n="0399a20" ed="T"/>形，卽南洲，人面上廣下狹，文脫二報，彼云：後
<lb n="0399a21" ed="T"/>生<name role="" type="person">閻浮提</name>；壽終，生<name role="" type="person">三十三天</name>。所下二句，總結
<lb n="0399a22" ed="T"/>四相。若人入禪下，答第三問，初明修因。四
<lb n="0399a23" ed="T"/>梵行，卽慈悲喜捨。彼下，明感報。善根是現報。
<lb n="0399a24" ed="T"/>福報是來果，卽人天世果，禪梵定生天，歸戒
<lb n="0399a25" ed="T"/>通人天，涅槃卽出世果。</p><p xml:id="pT40p0399a2510" cb:place="inline">《涅槃經》。彼云：東方
<lb n="0399a26" ed="T"/>有佛，世界名不動，佛號滿月光明，無畏菩薩
<lb n="0399a27" ed="T"/>白佛：此土衆生，造何等業，得生彼國？佛以偈
<lb n="0399a28" ed="T"/>答，如《鈔》引。上四句，卽四種因，正取中二；下
<lb n="0399a29" ed="T"/>一句，示果。言不犯者，謂不侵損也。</p><p xml:id="pT40p0399a2914" cb:place="inline">二中。西國
<pb n="0399b" ed="T" xml:id="T40.1805.0399b"/>
<lb n="0399b01" ed="T"/>多以妙香，塗身供養；十戒制斷，故此問之。
<lb n="0399b02" ed="T"/>答中有二。後解，是今正用。</p><p xml:id="pT40p0399b0211" cb:place="inline">三中。破寺報重，反
<lb n="0399b03" ed="T"/>明造立功深。</p><p xml:id="pT40p0399b0306" cb:place="inline">二造寺法，總示中，初標人法。卽
<lb n="0399b04" ed="T"/>露裕法師；稱美道行，故云盛德。《寺誥》，卽彼文
<lb n="0399b05" ed="T"/>通題。具下，示其所述。事下，明今所引。</p><p xml:id="pT40p0399b0515" cb:place="inline">次引示
<lb n="0399b06" ed="T"/>中，初文，前叙如法。譏謂譏嫌，涉卽干涉，卽近
<lb n="0399b07" ed="T"/>尼寺市傍等處。經坊，卽今經藏。今下，次明非
<lb n="0399b08" ed="T"/>法。唯有處所，謂但造堂舍。而羯磨結界，時有
<lb n="0399b09" ed="T"/>行之，故云亦有。言限外者，或堂舍之外，或復
<lb n="0399b10" ed="T"/>寺外。故下，引示。木石等者，植樹表其生長，立
<lb n="0399b11" ed="T"/>石表其堅貞；戒壇居東，表發生之義；無常院
<lb n="0399b12" ed="T"/>在西，表傾沒非久；立刹，表迷者知歸；樓觀，表
<lb n="0399b13" ed="T"/>道品階漸；池<anchor xml:id="nkr_note_orig_0399001" n="0399001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0399001" n="0399001"/><anchor xml:id="beg0399001" n="0399001"/>沾<anchor xml:id="end0399001"/>，表魔外洗心；栽蓮，表行人心
<lb n="0399b14" ed="T"/>淨；餘如彼說，須者尋之。<note place="inline">《圖經》：近日本將至，文有兩卷，卽祖師撰者。</note>影
<lb n="0399b15" ed="T"/>覆邪術，謂使魔外無其威勢，影猶閉也；禽獸
<lb n="0399b16" ed="T"/>畏威，謂令異類不敢侵犯。形儀隱映，謂像設
<lb n="0399b17" ed="T"/>可觀；爲世欽仰，卽士庶生善。<note place="inline">古記妄釋，今並不取。</note></p><p xml:id="pT40p0399b1720" cb:place="inline">次無法
<lb n="0399b18" ed="T"/>中，初科。綿積，猶言長久。秉，卽執也。錯擧，謂每
<lb n="0399b19" ed="T"/>事廢立，皆任意耳。倣斆，謂互習訛風。競心，謂
<lb n="0399b20" ed="T"/>鬪競爲懷。力志，卽竭力用意。高顯，卽副競妙
<lb n="0399b21" ed="T"/>之心。過彼，乃稱勝他之志。</p><p xml:id="pT40p0399b2111" cb:place="inline">次科。明俗人愚暗，
<lb n="0399b22" ed="T"/>文叙本主，義通餘人。毀壞，約物；損辱，約僧。承
<lb n="0399b23" ed="T"/>卽奉事。此科大字，並引《寺誥》，故注以助之。乞
<lb n="0399b24" ed="T"/>請卽求索。請觀諸事，彼時尙然，今何足怪！更
<lb n="0399b25" ed="T"/>有殿堂飮宴，僧厨宰殺；寄著雜物，貯積糧儲；
<lb n="0399b26" ed="T"/>或射作衙庭，或編爲場務；婚姻生產，雜穢難
<lb n="0399b27" ed="T"/>言。斯由道衆之非才，豈獨俗儒之無識。每
<lb n="0399b28" ed="T"/>恨法門之覆滅，孰爲扶持；更嗟獄報之艱辛，
<lb n="0399b29" ed="T"/>誰當救療。必懷深識，豈不再思。是知禍福無
<pb n="0399c" ed="T" xml:id="T40.1805.0399c"/>
<lb n="0399c01" ed="T"/>門，唯人所召；有力能濟，傳而勉之。</p><p xml:id="pT40p0399c0114" cb:place="inline">三中，初正
<lb n="0399c02" ed="T"/>勸。改往，謂悔上諸過。修來，謂期後超昇。追
<lb n="0399c03" ed="T"/>法，卽依敎；更新，卽起敬。注中，初叙本施意；
<lb n="0399c04" ed="T"/>唯下，示所應爲；彼下，顯益。次引經證。闍王
<lb n="0399c05" ed="T"/>造逆邪見，後方歸佛求悔，故行此勅。訾輸，謂
<lb n="0399c06" ed="T"/>科配財物也；迎送，謂祇奉官僚；事佛之家，俱
<lb n="0399c07" ed="T"/>令免放。豈下，推得信所以。</p><p xml:id="pT40p0399c0711" cb:place="inline">四中，初科，有二，前
<lb n="0399c08" ed="T"/>勸敬奉法物。處所受用，恒勤屛淨；像設香燈，
<lb n="0399c09" ed="T"/>常須嚴潔等。乃下，次勸攝心念法。剃染，卽念
<lb n="0399c10" ed="T"/>其形相，本圖何事？卽經所謂當自摩頭等也。
<lb n="0399c11" ed="T"/>戒體，卽念受體，勿違本誓；卽經所謂念所受
<lb n="0399c12" ed="T"/>法等也。業理幽微，世多僞濫，故云眞旨。行來
<lb n="0399c13" ed="T"/>等者，卽念聖法來；謂於四儀四事，皆遵開制，不
<lb n="0399c14" ed="T"/>容妄動。僧旣內修，俗必加敬。</p><p xml:id="pT40p0399c1412" cb:place="inline">次科，初擧俗事。
<lb n="0399c15" ed="T"/>注中，文<anchor xml:id="nkr_note_add_0399c1501" n="0399c1501"/><anchor xml:id="beg0399c1501" n="0399c1501"/>侯<anchor xml:id="end0399c1501"/>，六國時魏主。干木，晉人，少貧，鉏刈
<lb n="0399c16" ed="T"/>爲業，草廬而居，不求名位；後遊西河，事子夏；
<lb n="0399c17" ed="T"/>養德不言，心通六藝<note place="inline">禮、樂、射、御、書、數，以之六藝。</note>文<anchor xml:id="nkr_note_add_0399c1701" n="0399c1701"/><anchor xml:id="beg0399c1701" n="0399c1701"/>侯<anchor xml:id="end0399c1701"/>重彼才德，
<lb n="0399c18" ed="T"/>命駕謁之；干木逾牆避之，從者曰：干木亦布
<lb n="0399c19" ed="T"/>衣之士，君何重之如是？胡不罪之。文<anchor xml:id="nkr_note_add_0399c1901" n="0399c1901"/><anchor xml:id="beg0399c1901" n="0399c1901"/>侯<anchor xml:id="end0399c1901"/>曰：干
<lb n="0399c20" ed="T"/>木不趨世利，而捿大道；隱居陋巷，聲馳萬里；
<lb n="0399c21" ed="T"/>行依於德，寡人光於世，段氏光於德，寡人富
<lb n="0399c22" ed="T"/>於財，干木富於義；吾聞世不及德尊，財不如
<lb n="0399c23" ed="T"/>義重，吾敢不尊賢重道耶！後召爲相，不就；劉
<lb n="0399c24" ed="T"/>氏，卽蜀先主劉備；孔明，卽諸葛亮，字孔明，先
<lb n="0399c25" ed="T"/>主重之，親命爲丞相，先主曰：孤之有孔明，猶
<lb n="0399c26" ed="T"/>魚之有水也。是知富於道德，尙爲王者見重，
<lb n="0399c27" ed="T"/>餘人可知矣。次況道中，初明他敬。道士，本釋
<lb n="0399c28" ed="T"/>氏之美稱；後爲黃巾濫竊，遂不稱之。披法衣
<lb n="0399c29" ed="T"/>者，言其形相。遊佛行處，言其內心；三學八正，
<pb n="0400a" ed="T" xml:id="T40.1805.0400a"/>
<lb n="0400a01" ed="T"/>六度四弘，是佛行處。威儀等者，言其動止。若
<lb n="0400a02" ed="T"/>下，誡自敬。由自失者，歸過於已也。無不敬者，
<lb n="0400a03" ed="T"/>謂於人無所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0400001" n="0400001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0400001" n="0400001"/><anchor xml:id="beg0400001" n="0400001"/>釋<anchor xml:id="end0400001"/>也。敬則下，彰益。敬有儀者，
<lb n="0400a04" ed="T"/>心形於外也。豈惟等者，自利兼他也。注中，顯
<lb n="0400a05" ed="T"/>示冥招之義。上擧喩，田無求心，人將種之，故
<lb n="0400a06" ed="T"/>云自投。道下，法合；僧無須意，人自供之，故云
<lb n="0400a07" ed="T"/>潛託，潛卽是冥，托亦投也。</p><p xml:id="pT40p0400a0711" cb:place="inline">三中，初示他輕。以
<lb n="0400a08" ed="T"/>下，次明自失。法滅身者，反上形心威儀等事；
<lb n="0400a09" ed="T"/>縱放身心，內外無法，故滅於身。若下，結勸。
<lb n="0400a10" ed="T"/>注示待遇王臣之法，初敎外儀。不迎送者，以
<lb n="0400a11" ed="T"/>屈道故。不同床者，恐媟慢故。又下，誡內心。然
<lb n="0400a12" ed="T"/>此乃約比丘內有實德，王臣並懷深信，故可
<lb n="0400a13" ed="T"/>行之；今時道俗，二俱寡薄，未可如文。縱令
<lb n="0400a14" ed="T"/>有道，猶更觀機；事在臨時，隨宜適變；量器度
<lb n="0400a15" ed="T"/>之寬窄，審祿位之高卑，觀信樂之淺深，顧情
<lb n="0400a16" ed="T"/>分之生熟，是故《禮記》貴於從俗，易書美於
<lb n="0400a17" ed="T"/>隨時。苟滯一端，必遭禍難；古今多有，世事
<lb n="0400a18" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0400002" n="0400002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0400002" n="0400002"/><anchor xml:id="beg0400002" n="0400002"/>昭<anchor xml:id="end0400002"/>。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0400003" n="0400003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0400003" n="0400003"/><anchor type="circle"/></p></cb:div>
<lb n="0400a19" ed="T"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="1" type="其他">23 釋計請篇(下三)</cb:mulu><head><anchor type="circle"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0400004" n="0400004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0400004" n="0400004"/>釋計請篇</head>
<lb n="0400a20" ed="T"/><p xml:id="pT40p0400a2001"><anchor xml:id="fxT40p0400a01"/>計是比丘允許，請卽施主邀命。往<anchor xml:id="fxT40p0400a02"/>計前
<lb n="0400a21" ed="T"/>請，意存化導；必施法式，發越彼心，故云設則
<lb n="0400a22" ed="T"/>也。</p><p xml:id="pT40p0400a2202" cb:place="inline">叙意中，初明俗衆營福所以。《智論》明福智
<lb n="0400a23" ed="T"/>二分，俗修福分，謂布施也；道修智分，謂學
<lb n="0400a24" ed="T"/>慧也。塵網所縈，故云昏俗。制謂敎示，非禁制
<lb n="0400a25" ed="T"/>也。接愚惑者，卽前所謂作出家得道因緣；或
<lb n="0400a26" ed="T"/>復且令遠離惡道，生人天中，堪受化故。而下，
<lb n="0400a27" ed="T"/>次明道衆受訃乖儀。施通四事，故云雜繁。生
<lb n="0400a28" ed="T"/>譏卽損他，癡慢卽損自，苦趣，卽自他俱墜。故
<lb n="0400a29" ed="T"/>下，示今所述。如別，卽下十科。</p><p xml:id="pT40p0400a2912" cb:place="inline">列章有十，攝盡
<pb n="0400b" ed="T" xml:id="T40.1805.0400b"/>
<lb n="0400b01" ed="T"/>始終。一六及九，事通僧俗，餘並在僧。具如後
<lb n="0400b02" ed="T"/>釋。</p><p xml:id="pT40p0400b0202" cb:place="inline">初門，來請中，《十誦》。明立維那，下翻寺護，謂
<lb n="0400b03" ed="T"/>監護寺事也。餘名如上卷。《僧祇》，初敎答請。恐
<lb n="0400b04" ed="T"/>爲緣阻，故不定答。若有下，令審實。不得下，明
<lb n="0400b05" ed="T"/>預探。此約生分，必是舊識，則不須之。</p><p xml:id="pT40p0400b0515" cb:place="inline">次科，《五
<lb n="0400b06" ed="T"/>分》。開借僧物。《僧祇》。開僧作務。且據無能，必有
<lb n="0400b07" ed="T"/>能者，但可指授。輿合作舁，共擡物也。文中，但
<lb n="0400b08" ed="T"/>簡對舁；恐謂得爲造食，故注決之。一避觸煮，
<lb n="0400b09" ed="T"/>二爲乖儀。《四分》。明離過。引本緣起，以規後世。
<lb n="0400b10" ed="T"/>爲未來者，或恐過奢，招世譏謗；或恐末世福
<lb n="0400b11" ed="T"/>尠，不堪銷故。</p><p xml:id="pT40p0400b1106" cb:place="inline">三中。引佛眞規，以爲後則。文列
<lb n="0400b12" ed="T"/>三相，隨一卽成。儼頭，《經音義》云：字合作頷，世
<lb n="0400b13" ed="T"/>謂點頭是也。</p><p xml:id="pT40p0400b1306" cb:place="inline">四中，《五百問》有五事，初審施物。
<lb n="0400b14" ed="T"/>作佛物，卽今彫畫佛像之家，兼通道俗。若先
<lb n="0400b15" ed="T"/>下，次明賽願。謂施家力所不及，欲以三遍行
<lb n="0400b16" ed="T"/>香，三迴施物，卽當三會；以違本心，故云不了。
<lb n="0400b17" ed="T"/>若下，三受神食。《鬼子母經》云：佛遊大兜國，
<lb n="0400b18" ed="T"/>有一母性惡，常盜人子；佛爲說法，吿云：從
<lb n="0400b19" ed="T"/>是已去，止佛精舍邊；人民無子者，來求當與；
<lb n="0400b20" ed="T"/>今或有人設食，持施比丘也。呪願，卽爲施主
<lb n="0400b21" ed="T"/>求願也，廣在第六。沽下，四擇施家。屠沽之
<lb n="0400b22" ed="T"/>家，由涉譏疑，不令輒入。前制餘時，故云一切。
<lb n="0400b23" ed="T"/>餘門得者，必約有緣。請僧設食，令彼持戒停
<lb n="0400b24" ed="T"/>業，方便接引故也。若共下，五開同師坐。</p><p xml:id="pT40p0400b2416" cb:place="inline">五中，
<lb n="0400b25" ed="T"/>有三，初引文示。《四分》通二請；律開下，諸文並
<lb n="0400b26" ed="T"/>明僧次。《梵網》云：一切不得受別請，利養入
<lb n="0400b27" ed="T"/>已；而此利養，屬十方僧；而別請者，卽取十方
<lb n="0400b28" ed="T"/>賢聖僧物。<note place="inline">此制受請。</note>又云：次第請者，卽得十方聖賢
<lb n="0400b29" ed="T"/>僧；而世人別請五百羅漢菩薩僧，不如僧次
<pb n="0400c" ed="T" xml:id="T40.1805.0400c"/>
<lb n="0400c01" ed="T"/>一凡夫僧；若別請者，是外道法，七佛無別請
<lb n="0400c02" ed="T"/>法。<note place="inline">此制施主。</note>《仁王》亦呵責者，彼云：諸惡比丘受別
<lb n="0400c03" ed="T"/>請者，是外道法，都非我敎等。《十誦、善生》等文，
<lb n="0400c04" ed="T"/>中卷〈隨相〉已引。《五百問》但明別請，遣人代去，
<lb n="0400c05" ed="T"/>卽是捨請；若嫌犯墮，卽結能遣，違施非法，準
<lb n="0400c06" ed="T"/>律應吉。旣下，二令勸讚僧次。後二句指略別
<lb n="0400c07" ed="T"/>請。〈隨相〉，卽別衆食戒。</p><p xml:id="pT40p0400c0709" cb:place="inline">六中，初指誤。必下，改
<lb n="0400c08" ed="T"/>正。注分二字。下赴上者，謂奔趍而往。上訃下
<lb n="0400c09" ed="T"/>者，謂言詞允許；若作趍赴，義似不尊；令書言
<lb n="0400c10" ed="T"/>訃，欲彰大度。訃至也。<note place="inline">今時字書，吿喪曰訃，卽凶訃字。雖是祖訓，不可用之，亦隨時之
<lb n="0400c11" ed="T"/>義也。</note>此下，顯意。苟有所不知，則令俗輕道；雖小
<lb n="0400c12" ed="T"/>而大，誠有所補。高望謂德望高遠也。然恐後
<lb n="0400c13" ed="T"/>世忽爲小事，仍引諺語證之；諺，謂傳世常言，
<lb n="0400c14" ed="T"/>不稽典者。初句謂暫借他物，應念卽時還之；
<lb n="0400c15" ed="T"/>次句謂貸取人財，須思早覓償之。言鄙陋者，
<lb n="0400c16" ed="T"/>謂雖世俗常事；苟有違者，甚失君子之行，故
<lb n="0400c17" ed="T"/>云廉恥本也。<note place="inline">《指歸》云：此出《郗嘉賓要覽》中文，彼作羊太<anchor xml:id="nkr_note_add_0400c1701" n="0400c1701"/><anchor xml:id="beg0400c1701" n="0400c1701"/>傅<anchor xml:id="end0400c1701"/>云：故知人語也。時償彼作早償，鄙陋作輕小。</note></p>
<lb n="0400c18" ed="T"/><p xml:id="pT40p0400c1801">七中，《多論》五制，初制同往。不白先入，惱衆
<lb n="0400c19" ed="T"/>故墮。<note place="inline">據律，往他家犯不白同利戒；今是施家，應吉。</note>主下，二制隔日先往。
<lb n="0400c20" ed="T"/>以招譏故。若下，三制食訖自住。經下，四制知
<lb n="0400c21" ed="T"/>事後至。以營事人合先往故。食未下，五制未
<lb n="0400c22" ed="T"/>嚫輒起。謂未施財呪願。今僧未行嚫施，終無
<lb n="0400c23" ed="T"/>先去。纔得嚫已，不待呪願者多矣。餘人，謂非
<lb n="0400c24" ed="T"/>首領上位者。私行，謂潛去。報同學者，令知所
<lb n="0400c25" ed="T"/>緣。雖下，覆釋初制。前明施家，此文似是他家。</p>
<lb n="0400c26" ed="T"/><p xml:id="pT40p0400c2601">八中。二文並明僧次。論約法同，經聽形同；
<lb n="0400c27" ed="T"/>無非皆爲解脫出家，卽堪受供。《涅槃》云：雖
<lb n="0400c28" ed="T"/>未受戒，已墮僧數。</p><p xml:id="pT40p0400c2808" cb:place="inline">九中。《僧祇》作念，卽晨起六
<lb n="0400c29" ed="T"/>念，念食處故。餘處悔過者，違念吉羅。《十誦》
<pb n="0401a" ed="T" xml:id="T40.1805.0401a"/>
<lb n="0401a01" ed="T"/>結犯，且據俗舍別請爲言。下引論決，作相免
<lb n="0401a02" ed="T"/>過，此通施家，不唯常住。<note place="inline">古云此據僧舍者，非。</note></p><p xml:id="pT40p0401a0218" cb:place="inline">第二門《四
<lb n="0401a03" ed="T"/>分》，初明衆集。言欲受者，謂將往也。若檀越
<lb n="0401a04" ed="T"/>下，次明往赴，有三，初示威儀。隨後相次，如飛
<lb n="0401a05" ed="T"/>雁焉。若下，二開前去。三寶看病是緩緣，故
<lb n="0401a06" ed="T"/>制須白；命梵急難，故通不問。若上座下，三令
<lb n="0401a07" ed="T"/>相待。據文所明，下待於上；義準上下並須相
<lb n="0401a08" ed="T"/>待，恐不及衆，容失道故。</p><p xml:id="pT40p0401a0810" cb:place="inline">第三安聖位中，初科，
<lb n="0401a09" ed="T"/>先明佛像位。或有別堂，則就本處。然下，次排
<lb n="0401a10" ed="T"/>聖僧座，爲三，初引所據。梁武所出，其文已亡。
<lb n="0401a11" ed="T"/>《<name role="" type="person">賓頭盧</name>經》，藏中見有，具明請法；由彼尊者，佛
<lb n="0401a12" ed="T"/>勅在世，爲末法四部，作大福田；志誠虔請，多
<lb n="0401a13" ed="T"/>有感應。預宿請者，經云：新床新褥綿敷，以白
<lb n="0401a14" ed="T"/>練覆綿上。<note place="inline">卽虛軟也。</note>初夜如法請之，無不至也；來則
<lb n="0401a15" ed="T"/>褥上現有臥處，浴室亦現用湯水處；大會請
<lb n="0401a16" ed="T"/>時，或在上中下座，現作僧形；人求其異，終不
<lb n="0401a17" ed="T"/>可得；去後見花不萎，乃知之也。<note place="inline">謂以鮮花布座，聖位不萎爲驗。</note>今
<lb n="0401a18" ed="T"/>此束略，但云坐處有相耳。今下，次令敎示。請
<lb n="0401a19" ed="T"/>聖事難，故云不易。俗人咨稟，謂之門師；俗家
<lb n="0401a20" ed="T"/>之人，卽門徒也。<note place="inline">今反召僧爲門徒非。</note>必下，三明自設。</p><p xml:id="pT40p0401a2021" cb:place="inline">斥非
<lb n="0401a21" ed="T"/>中，初示非。坐訖，卽慢聖。在地佛前，並非處。狹
<lb n="0401a22" ed="T"/>小，謂薄略。按《尼鈔》，座不得高尺六；又不以常
<lb n="0401a23" ed="T"/>住僧器供養，由護戒同凡故；或有嚫施，還入
<lb n="0401a24" ed="T"/>聖僧用。<note place="inline">準俗舍無用，應付所請僧寺，聖僧用之。</note>又但設虛座，不得上
<lb n="0401a25" ed="T"/>安形像等<note place="inline">云云。</note>如下，正斥。未見其可者，以不知法，
<lb n="0401a26" ed="T"/>不堪此任故。勝緣，卽佛及聖僧。自損損他，贈
<lb n="0401a27" ed="T"/>號滅法，深所宜矣。今時滅法者皆是，並宜此
<lb n="0401a28" ed="T"/>名。</p><p xml:id="pT40p0401a2802" cb:place="inline">次敷床中，《僧祇》，初明敷床。俗不知法，故令
<lb n="0401a29" ed="T"/>敎之。飮食亦爾，同上敷具。若施主下，次明尼
<pb n="0401b" ed="T" xml:id="T40.1805.0401b"/>
<lb n="0401b01" ed="T"/>處。得敎安設者，以提舍中制尼指授故。在別
<lb n="0401b02" ed="T"/>處者，息嫌疑故；或在僧下，但令相遠。不勝僧
<lb n="0401b03" ed="T"/>者，尊卑倒故。《長含》，有三意：一示佛位在中，二
<lb n="0401b04" ed="T"/>明道俗處別，三知俗衆得同齋會。雖有此通，
<lb n="0401b05" ed="T"/>終成參濫，多不生善；幸有別室，異處彌善。</p><p xml:id="pT40p0401b0517" cb:place="inline">第
<lb n="0401b06" ed="T"/>四門，初科；前明敷座表敬，有二。一先聖後已，
<lb n="0401b07" ed="T"/>二退身避聖。《四分》，次明入位，互相檢校，不令
<lb n="0401b08" ed="T"/>非法。下引《僧祇》，示不如法，相糺正之法。摩訶
<lb n="0401b09" ed="T"/>羅，卽愚癡比丘。尼但遣起，由女多羞。婬女，卽
<lb n="0401b10" ed="T"/>尼衆中有作惡者。</p><p xml:id="pT40p0401b1008" cb:place="inline">次科，《四分》，初制相問。年
<lb n="0401b11" ed="T"/>歲，卽夏臘。若下，示緣開聽。八尼者，卽尼戒本
<lb n="0401b12" ed="T"/>單提中文，今此準用。</p><p xml:id="pT40p0401b1209" cb:place="inline">三中。勞字去呼，慰也。以
<lb n="0401b13" ed="T"/>至施家，無宜默住；當先慰問，令生喜勇。家中
<lb n="0401b14" ed="T"/>是人口，生活卽事業。餘更隨機，故云等也。然
<lb n="0401b15" ed="T"/>道貴省語，不宜多涉，隨以時緣引接而已；其
<lb n="0401b16" ed="T"/>或巧言令色，妄取顏情。折腰低首，意圖後請。
<lb n="0401b17" ed="T"/>豈唯屈道，抑亦滅法；重道護法，必不行之。</p><p xml:id="pT40p0401b1717" cb:place="inline">四
<lb n="0401b18" ed="T"/>中，初制後至。故在後者，謂自恃已尊，意欲動
<lb n="0401b19" ed="T"/>衆；今時多然，聞須深誡；但能蘊德，自使他尊；
<lb n="0401b20" ed="T"/>豈唯計校，以謂光榮；雖可罔於無知，實取笑
<lb n="0401b21" ed="T"/>於有識。亦下，次開不起。縱是尊長，非所宜故。
<lb n="0401b22" ed="T"/>若下，三明留位。此謂知彼有緣而未至者。</p><p xml:id="pT40p0401b2217" cb:place="inline">五
<lb n="0401b23" ed="T"/>中，《僧祇》，初上座訶止。聖毘尼，卽佛戒；以衆學
<lb n="0401b24" ed="T"/>制，入白衣舍，不得戲笑，須靜默故。齗，語斤
<lb n="0401b25" ed="T"/>反，齒根肉也。無常等，卽四念處；死想等，卽九
<lb n="0401b26" ed="T"/>想。由下，次敎餘人自制。折草，謂以枯乾草，手
<lb n="0401b27" ed="T"/>中折之。義下，例決。準上訶制，誡令守愼。</p><p xml:id="pT40p0401b2716" cb:place="inline">六中，
<lb n="0401b28" ed="T"/>《五分》，初語勸施主。又下，敎往已寺。義須遣
<lb n="0401b29" ed="T"/>報，令知給食。《多論》。謂外客來多，令作法召。
<pb n="0401c" ed="T" xml:id="T40.1805.0401c"/>
<lb n="0401c01" ed="T"/>或施主、或門師，立於高處唱云：六十臘者入。
<lb n="0401c02" ed="T"/><note place="inline">無者漸減唱之。</note>隨得一人，卽免衆過。更餘不集，謂後有
<lb n="0401c03" ed="T"/>來者。指〈隨相〉，卽別衆戒。</p><p xml:id="pT40p0401c0310" cb:place="inline">第五中。《四分》，問作淨
<lb n="0401c04" ed="T"/>者，以見盤中有生果菜，故須問之。準〈隨相〉中，
<lb n="0401c05" ed="T"/>須問漉水未。</p><p xml:id="pT40p0401c0506" cb:place="inline">《僧祇》，明<anchor xml:id="nkr_note_orig_0401001" n="0401001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0401001" n="0401001"/><anchor xml:id="beg0401001" n="0401001"/>逸<anchor xml:id="end0401001"/>食。長壽法者，《金光
<lb n="0401c06" ed="T"/>明》云：有二因緣，壽命得長：一者不殺，二者
<lb n="0401c07" ed="T"/>施食。</p><p xml:id="pT40p0401c0703" cb:place="inline">第六門，初科。《四分》在後，恐謂因法得
<lb n="0401c08" ed="T"/>食，濫彼邪緣。世傳在前，意令時衆先知情旨，
<lb n="0401c09" ed="T"/>然後受食，故云無失。然雖兩通，依敎彌善；若
<lb n="0401c10" ed="T"/>據隨機，不可一定。</p><p xml:id="pT40p0401c1008" cb:place="inline">二中。讀誦必待他請。今
<lb n="0401c11" ed="T"/>時俗舍，或有喪靈；僧徒共往，強爲諷誦。無意
<lb n="0401c12" ed="T"/>利他，止圖齋請；重食壞法，招俗譏嫌，識者宜
<lb n="0401c13" ed="T"/>誡。</p><p xml:id="pT40p0401c1302" cb:place="inline">三中，初科，《增一》。卽持香迎僧之緣。以能通
<lb n="0401c14" ed="T"/>信，故云佛使。《賢愚》。卽行香緣，彼第七云：佛吿
<lb n="0401c15" ed="T"/>阿難，過去無量阿僧祇劫，<name role="" type="person">閻浮提</name>有一大國，
<lb n="0401c16" ed="T"/>名波羅捺；時有一人，好修家業，意偏愛金，勤
<lb n="0401c17" ed="T"/>力積聚；因得一甁，於其舍內，掘地藏之；如是
<lb n="0401c18" ed="T"/>勤身，乃得七甁，悉取埋之；後遇疾終，作一毒
<lb n="0401c19" ed="T"/>蛇，守此金甁；如是展轉受形，經一萬歲；最後
<lb n="0401c20" ed="T"/>受身，厭心忽生；見有一人，順道而過；蛇呼之
<lb n="0401c21" ed="T"/>云：吾今此處，有一甁金；欲用相託，供僧作福；
<lb n="0401c22" ed="T"/>設食之時，持一阿先提<note place="inline">此云草籠。</note>來取我；彼至日，
<lb n="0401c23" ed="T"/>擔蛇至寺，著衆僧前；食時已到，僧住行立；蛇
<lb n="0401c24" ed="T"/>令彼人，次第賦香<note place="inline">賦給</note>；衆僧食訖，爲蛇說法，歡
<lb n="0401c25" ed="T"/>喜轉增；將僧維那，到本金所；餘六甁金，盡用
<lb n="0401c26" ed="T"/>施僧；命終，生<name role="" type="person">忉利天</name>。佛吿阿難，爾時持蛇人
<lb n="0401c27" ed="T"/>者，則我身是；是毒蛇者，今舍利弗是。富那奇，
<lb n="0401c28" ed="T"/>亦卽彼經第六云：佛在舍衛，放鉢國長者有
<lb n="0401c29" ed="T"/>子，名富那奇；後出家，證阿羅漢；化兄羨那，造
<pb n="0402a" ed="T" xml:id="T40.1805.0402a"/>
<lb n="0402a01" ed="T"/>旃檀堂請佛；各持香爐，共登高樓；遙望祇桓，
<lb n="0402a02" ed="T"/>燒香歸命，念佛及聖僧；香烟乘空，至佛頂上，
<lb n="0402a03" ed="T"/>作一烟蓋；佛知，卽語神足比丘同往。<note place="inline">前是行香緣，後卽迎僧緣。</note></p>
<lb n="0402a04" ed="T"/><p xml:id="pT40p0402a0401">次科，初簡施主是非。僧護殘罪，尼防重夷。五
<lb n="0402a05" ed="T"/>下，次明比丘儀式。律論並據香片，故有斯過。
<lb n="0402a06" ed="T"/>今時多以香烟熏手，則男女坐立，準理俱通。</p>
<lb n="0402a07" ed="T"/><p xml:id="pT40p0402a0701">三中。唄卽梵音。未見經文者，上引諸緣，但直
<lb n="0402a08" ed="T"/>行香，不云作唄故。下指諸文，止明開唄，意是
<lb n="0402a09" ed="T"/>存之，今亦罕用。</p><p xml:id="pT40p0402a0907" cb:place="inline">呪願中，初科，《四分》。令隨彼欲，
<lb n="0402a10" ed="T"/>欲卽是機。應機說法，實難其任；在乎有智，隨
<lb n="0402a11" ed="T"/>事觀量。《僧祇》選能，不必上座，其在茲矣。乃至
<lb n="0402a12" ed="T"/>者，隨有不能，次第選下也。並得罪者，合衆吉
<lb n="0402a13" ed="T"/>羅，制須學故。</p><p xml:id="pT40p0402a1306" cb:place="inline">正示中，初文，初斥世訛。豎，謂未
<lb n="0402a14" ed="T"/>冠之童稚；今但通目泛常小人，以爲凡竪。貴
<lb n="0402a15" ed="T"/>族，謂豪富長者之人。鼎食，鼎卽盛食之器；卿
<lb n="0402a16" ed="T"/>大夫已上，皆列鼎而食。令他傳誤謂之訛，強
<lb n="0402a17" ed="T"/>言妄悅謂之諂；今時讀疏，現事昭然。故下，引
<lb n="0402a18" ed="T"/>況。經法。猶爾，餘何足言。</p><p xml:id="pT40p0402a1810" cb:place="inline">次科。亡人偈中，上二
<lb n="0402a19" ed="T"/>句歎無常，餘並示來報；天獄世報，泥洹出
<lb n="0402a20" ed="T"/>世報；以今修善，必獲善報故也。次生子偈，上
<lb n="0402a21" ed="T"/>二句代歸依；七世，卽七佛；次四句擧喩，謂
<lb n="0402a22" ed="T"/>歸佛得護，如親愛子；後二句旁資親屬。新舍
<lb n="0402a23" ed="T"/>者，彼云：若入新舍設供者云：屋舍覆廕施
<lb n="0402a24" ed="T"/><note place="inline">謂造屋行施也。</note>，所欲隨意得；吉祥賢善衆，處中而受用；
<lb n="0402a25" ed="T"/>世有黠慧人，乃知於此處；淸持戒梵行，修福
<lb n="0402a26" ed="T"/>設飯食；僧口呪願故，宅神常歡喜；善心生守
<lb n="0402a27" ed="T"/>護，長夜於中住；若入聚落中，及以曠野處；若
<lb n="0402a28" ed="T"/>晝若於夜，天神常隨護。估客者，彼云：諸方皆
<lb n="0402a29" ed="T"/>安隱，諸天吉祥應；聞已心歡喜，所欲皆悉得。
<pb n="0402b" ed="T" xml:id="T40.1805.0402b"/>
<lb n="0402b01" ed="T"/>兩足者安隱，四足者安隱；去時得安隱，來
<lb n="0402b02" ed="T"/>時亦安隱；晝安夜亦安<note place="inline">謂人畜來去，日夜皆平安。</note>，諸天常護
<lb n="0402b03" ed="T"/>助；諸伴常賢善，一切悉安隱；<anchor xml:id="nkr_note_orig_0402001" n="0402001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0402001" n="0402001"/><anchor xml:id="beg0402001" n="0402001"/>常<anchor xml:id="end0402001"/>健賢善好，
<lb n="0402b04" ed="T"/>手足皆無病；擧體諸身分，無有疾苦處；若有
<lb n="0402b05" ed="T"/>所欲者，去得心所願。取婦者應云：女人信持
<lb n="0402b06" ed="T"/>戒，夫主亦復然；由是信心故，能行修布施；二
<lb n="0402b07" ed="T"/>人俱持戒，修習正見行；歡樂共作福，諸天常
<lb n="0402b08" ed="T"/>隨喜；此業之果報，如行不齎糧。出家者，彼云：
<lb n="0402b09" ed="T"/>若出家人布施，應呪願云：持鉢家家乞，値瞋
<lb n="0402b10" ed="T"/>或遇喜；將適護其意，出家布施難。僧下，示制。</p>
<lb n="0402b11" ed="T"/><p xml:id="pT40p0402b1101">三中。《長含》偈詞，卽讚布施；初二句讚其信，次
<lb n="0402b12" ed="T"/>二句美其仁，後二句示感報。可敬可事，卽指
<lb n="0402b13" ed="T"/>三寶；敬是內心，事卽供<anchor xml:id="nkr_note_orig_0402002" n="0402002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0402002" n="0402002"/><anchor xml:id="beg0402002" n="0402002"/>養<anchor xml:id="end0402002"/>。《五分》願詞，初一
<lb n="0402b14" ed="T"/>偈願人畜俱安，後一偈願所獲滿意；耕田下
<lb n="0402b15" ed="T"/>種，喩今布施。義下，準誡。據聖爲法，要在隨宜。
<lb n="0402b16" ed="T"/>四辯，義無礙辯，法無礙辯，詞無礙辯，樂說無礙
<lb n="0402b17" ed="T"/>辯。對緣，緣卽機也。</p><p xml:id="pT40p0402b1708" cb:place="inline">四中。彼經第六云：昔舍
<lb n="0402b18" ed="T"/>衛城有長者，猶次請僧；時舍利弗及摩訶羅，
<lb n="0402b19" ed="T"/>至彼家已；當時估客，獲寶歸家；又彼國王，
<lb n="0402b20" ed="T"/>分賜聚落，封與長者；又其妻生男，故云諸慶
<lb n="0402b21" ed="T"/>大集。願詞五句，初二句稱其慶集；寶字音誤，
<lb n="0402b22" ed="T"/>彼正作報；次二句歎其行施，十力，卽佛德，以
<lb n="0402b23" ed="T"/>念佛故而營供養，後句呪願。摩訶羅苦求者，
<lb n="0402b24" ed="T"/>彼云：舍利弗呪願已，長者心喜，卽以白<g ref="#CB00626">㲲</g>二
<lb n="0402b25" ed="T"/>張施之；摩訶羅惆悵，因從求學；後時僧次，得
<lb n="0402b26" ed="T"/>作上座；彼家入海失寶，婦遭官事，兒復喪亡；
<lb n="0402b27" ed="T"/>而摩訶羅依上呪願，長者聞已，心懷忿恚，卽
<lb n="0402b28" ed="T"/>被驅打。<note place="inline">一</note>尋入王田胡麻地中，踏踐胡麻，守
<lb n="0402b29" ed="T"/>者復加鞭打。<note place="inline">二</note>乃涉路前進，値他刈麥<g ref="#CB00036">𧂐</g>時；
<pb n="0402c" ed="T" xml:id="T40.1805.0402c"/>
<lb n="0402c01" ed="T"/>彼俗法，遶<g ref="#CB00036">𧂐</g>右旋，則設飮食；左旋則爲不吉，
<lb n="0402c02" ed="T"/>時乃左旋，麥主忿之，復加棒打言：何不右遶，
<lb n="0402c03" ed="T"/>呪言多入。<note place="inline">三</note>又復前行，逢有葬者，遶他塚壙，
<lb n="0402c04" ed="T"/>呪言多入；喪主忿之，復捉撾打。語云：汝見
<lb n="0402c05" ed="T"/>死者，當愍之云：自今已後，莫復如是。<note place="inline">四</note>又復
<lb n="0402c06" ed="T"/>前行，見他嫁娶呪言：自今已後，莫復如是；彼
<lb n="0402c07" ed="T"/>又忿怒，復加笞打；乃曰：何不走避。<note place="inline">五</note>遂復狂
<lb n="0402c08" ed="T"/>走，値人捕雁；觸他羅網，獵師嗔恚復打；乃曰：
<lb n="0402c09" ed="T"/>何不安徐，匍匐而行。<note place="inline">六</note>遂依彼語，遇浣衣者，
<lb n="0402c10" ed="T"/>見其肘行；謂欲偷衣，復加棒打。<note place="inline">七</note>歸寺白佛，
<lb n="0402c11" ed="T"/>佛因誡衆，如文所云。後學臨文，愼勿戲笑。
<lb n="0402c12" ed="T"/>當恥已無能，急須進學。脫或汝爲上座，當如
<lb n="0402c13" ed="T"/>之何。往往播醜於人，則後世摩訶羅矣。</p><p xml:id="pT40p0402c1316" cb:place="inline">第七
<lb n="0402c14" ed="T"/>門受食中，初科有二，初定前後。旣並有出，隨
<lb n="0402c15" ed="T"/>用無在。《辯意經》者，卽安師所據；彼云：佛吿阿
<lb n="0402c16" ed="T"/>難，從今已後，嚫訖下食，以此爲常。<note place="inline">嚫卽呪願說法。</note>次引
<lb n="0402c17" ed="T"/>願詞。利兼財與事，樂通世出世。引此爲式，餘
<lb n="0402c18" ed="T"/>更隨機。</p><p xml:id="pT40p0402c1804" cb:place="inline">次科，初出所以，有五。一効諸佛，由
<lb n="0402c19" ed="T"/>佛効佛，而敎弟子，令相法故，糜卽是粥。二防
<lb n="0402c20" ed="T"/>衆戒者，或恐盤坐不穩，而犯足食，或離諸非
<lb n="0402c21" ed="T"/>儀等。三淨衣者，西天跣足，盤坐則汚衣，故食
<lb n="0402c22" ed="T"/>訖洗足，方乃加趺。四異俗者，必應彼俗，食多
<lb n="0402c23" ed="T"/>盤坐，此方不然。五食易者，便於事故。因下，立
<lb n="0402c24" ed="T"/>制法。前却，却卽是後，謂不齊並也。四竪，謂跟
<lb n="0402c25" ed="T"/>著地，指向上也。交，謂左右互交過。翹，卽翹
<lb n="0402c26" ed="T"/>上一足。</p><p xml:id="pT40p0402c2604" cb:place="inline">出生食中，初文。雖通前後，理合在前。
<lb n="0402c27" ed="T"/>準《寶雲經》，乞食分四分：一與同梵行人，一與
<lb n="0402c28" ed="T"/>乞人，一與鬼神，一分自食；故知前出，後方自
<lb n="0402c29" ed="T"/>食。</p><p xml:id="pT40p0402c2902" cb:place="inline">次科，引文中，初引本緣。《涅槃》第十五云：
<pb n="0403a" ed="T" xml:id="T40.1805.0403a"/>
<lb n="0403a01" ed="T"/>佛遊曠野聚落，有一鬼神，卽名曠野；純食血
<lb n="0403a02" ed="T"/>肉，多殺衆生；復於其聚，日食一人；佛爲說法，
<lb n="0403a03" ed="T"/>愚不受敎；佛化身爲大力鬼神，彼怖歸依；佛
<lb n="0403a04" ed="T"/>復本身，復爲說法，令受不殺戒；鬼白佛言：我
<lb n="0403a05" ed="T"/>及眷屬，唯仰血肉，以自存活；今已受戒，當何
<lb n="0403a06" ed="T"/>資立？佛因垂勅，如鈔所引。《四分》下，次明總出。
<lb n="0403a07" ed="T"/>傳云者，舊云《晉法猛遊西國傳》。鬼廟，卽曠野
<lb n="0403a08" ed="T"/>神，或鬼子母，今多畫於門首，本爲出食祭
<lb n="0403a09" ed="T"/>之；今人乃謂門神，訛替久矣。愛道下，三示多
<lb n="0403a10" ed="T"/>少。此約別出爲言。下引《智論》，鬼能變食，故不
<lb n="0403a11" ed="T"/>在多，恐費信施。</p><p xml:id="pT40p0403a1107" cb:place="inline">次科，初牒世事。依下，引勸；《中
<lb n="0403a12" ed="T"/>含》，明亡者不必受享；入處，卽餓鬼居處之名。
<lb n="0403a13" ed="T"/>前若字下，宜加爲字助之。《雜含》，勸營福。言廣
<lb n="0403a14" ed="T"/>明者，彼云：有一梵志白佛，我有親族命終，
<lb n="0403a15" ed="T"/>欲爲設食，彼得食不？佛言：餓鬼趣中，有一處，
<lb n="0403a16" ed="T"/>名爲入處；餓鬼卽得，餘處不得，以各有食故。
<lb n="0403a17" ed="T"/>不生入處，謂生餘趣者。自得功德，謂由施心
<lb n="0403a18" ed="T"/>力故，任運冥資。持戒，卽五戒。但得人身，且據
<lb n="0403a19" ed="T"/>近報，顯須施福。《譬喩經》。彼因目連見已問佛，
<lb n="0403a20" ed="T"/>佛答如鈔。顯知施福，冥拔幽靈；但可修崇，不
<lb n="0403a21" ed="T"/>勞祭祀。</p><p xml:id="pT40p0403a2104" cb:place="inline">三中。以鬼有通力，變少爲多。此明施
<lb n="0403a22" ed="T"/>生不必多也。</p><p xml:id="pT40p0403a2206" cb:place="inline">雜法中，初科；《僧祇》，初令顧比座。
<lb n="0403a23" ed="T"/>若下，次預擬受食。第三人，卽已上兩座。《四分》。
<lb n="0403a24" ed="T"/>令上座觀食均等，不許偏饒。仍引經示，《半果
<lb n="0403a25" ed="T"/>經》，出《雜含》中；彼說育王以十萬億金施，唯四
<lb n="0403a26" ed="T"/>億未滿；諸臣白太子，卽勅禁斷乃至手中有
<lb n="0403a27" ed="T"/>半阿摩勒果；育王悲歎，卽以此果，呼侍人送
<lb n="0403a28" ed="T"/>雞雀寺令陳意云：<name role="" type="person">阿育王</name>問訊諸大聖衆，此
<lb n="0403a29" ed="T"/>是最後布施；哀愍我故，納受此施；時彼上座，
<pb n="0403b" ed="T" xml:id="T40.1805.0403b"/>
<lb n="0403b01" ed="T"/>卽令研著羹中，一切皆得周遍；作是事已，卽
<lb n="0403b02" ed="T"/>便命終。</p><p xml:id="pT40p0403b0204" cb:place="inline">次科。《四分》明制緣。《僧祇》示開通。《十誦》
<lb n="0403b03" ed="T"/>會名。等供約賦遍，等得約受足，等卽是同。隨
<lb n="0403b04" ed="T"/>意卽任噉。《五分》結犯，文明尼犯；下衆小罪，僧
<lb n="0403b05" ed="T"/>應準同。《十誦》別緣，待得遍句絕。</p><p xml:id="pT40p0403b0513" cb:place="inline">三中。《五分》敎
<lb n="0403b06" ed="T"/>受食之儀。《僧祇》示進噉之法。迴食，謂口中迴
<lb n="0403b07" ed="T"/>轉。《增一》勸俗行食。王臣執務，西土常儀。此方
<lb n="0403b08" ed="T"/>梁武，躬自行益。降尊重法，今古無之。自餘凡
<lb n="0403b09" ed="T"/>庶，未足自重。</p><p xml:id="pT40p0403b0906" cb:place="inline">四中，《四分》明人等。二部，卽二衆，
<lb n="0403b10" ed="T"/>則五衆俱沾。前僧後尼，據日早也。次引經文
<lb n="0403b11" ed="T"/>勸食等。具云：《梵摩難國王經》，失譯。僧跋，謂令
<lb n="0403b12" ed="T"/>食均一味，與前等供不同。</p><p xml:id="pT40p0403b1211" cb:place="inline">五中，《僧祇》，初敎
<lb n="0403b13" ed="T"/>護手。彼國用手摶食，此土餠果，亦多用手。飮
<lb n="0403b14" ed="T"/>下，次敎護器。飮器，卽飮湯水者。口處瀉者，此
<lb n="0403b15" ed="T"/>約多人共用；欲與下座，故盪令淨。食上下，三
<lb n="0403b16" ed="T"/>明警衆。《四分》，初明不得食者。謂行食有遺，不
<lb n="0403b17" ed="T"/>得自索，失大度故。若有下，次明摒拾遺物。《毘
<lb n="0403b18" ed="T"/>奈耶》。敎食時取鉢。</p><p xml:id="pT40p0403b1808" cb:place="inline">六中，《十誦》。離振手食。《僧祇》。
<lb n="0403b19" ed="T"/>離嚼飯作聲。<g ref="#CB04853">𠽢</g><g ref="#CB01023">㗱</g>，卽聲之貌。《毘奈耶》。縮鼻者，
<lb n="0403b20" ed="T"/>或食時縮鼻，或吸飮如縮鼻聲。《五分》，初離手
<lb n="0403b21" ed="T"/>把散飯食。益下，次開含食語。續引《僧祇》。別示
<lb n="0403b22" ed="T"/>開制。《四分》。開遺落食。《善見》。開鉢水棄白衣舍，
<lb n="0403b23" ed="T"/>以無飯故。</p><p xml:id="pT40p0403b2305" cb:place="inline">第八《僧祇》，初制相待。唯據上座。狼
<lb n="0403b24" ed="T"/><g ref="#CB04905">䟺</g>，彼獸性暴，取喩急速；<g ref="#CB04905">䟺</g>字，補蓋反，或作狽。
<lb n="0403b25" ed="T"/>又下，次明餘食。恐謂僧餘，不應與俗。準此明
<lb n="0403b26" ed="T"/>開，寺中應閉。</p><p xml:id="pT40p0403b2606" cb:place="inline">次科。經中行水，謂別器盛貯，以
<lb n="0403b27" ed="T"/>備食時滌手，食訖澡漱。不同今時洒手而已。
<lb n="0403b28" ed="T"/>仍引《雜含》，證用澡漱。</p><p xml:id="pT40p0403b2809" cb:place="inline">九中，初科。達嚫大嚫，梵
<lb n="0403b29" ed="T"/>言少異，亦云檀嚫。此翻財施，謂報施之法，名
<pb n="0403c" ed="T" xml:id="T40.1805.0403c"/>
<lb n="0403c01" ed="T"/>曰達嚫。文約施衣，準應不局。<note place="inline">世謂以財<g ref="#CB00890">𭣋</g>食，故名嚫者，不識華梵。又召
<lb n="0403c02" ed="T"/>說法爲施財者，並非。</note>問：爲召施物，爲目說法？答：據名召物。
<lb n="0403c03" ed="T"/>今謂行施之時，必爲說法，因名說法，以爲達
<lb n="0403c04" ed="T"/>嚫。準理具云達嚫說法，事義方全。問：此與
<lb n="0403c05" ed="T"/>呪願何別？答：約事似同，究義須別。呪願則別
<lb n="0403c06" ed="T"/>陳所爲，達嚫則通爲說法；今或營齋，事須雙
<lb n="0403c07" ed="T"/>用。</p><p xml:id="pT40p0403c0702" cb:place="inline">次科，初引緣起。一令生疑，二令起謗。檀越，
<lb n="0403c08" ed="T"/>亦云檀那，並訛略也；義淨三藏云：具云陀那
<lb n="0403c09" ed="T"/>鉢底，此翻施主。佛下，次引佛制。注文指上，卽
<lb n="0403c10" ed="T"/>若爲利故施等偈。說時餘聽去者，有緣須往，
<lb n="0403c11" ed="T"/>無緣應住。</p><p xml:id="pT40p0403c1105" cb:place="inline">三中。四益，前二利己，後二利他。</p>
<lb n="0403c12" ed="T"/><p xml:id="pT40p0403c1201">四中。契經修多羅，華梵各出。種種義者，令隨
<lb n="0403c13" ed="T"/>機而擧。開撮文者，不必盡誦也。</p><p xml:id="pT40p0403c1313" cb:place="inline">五中，《五分》簡
<lb n="0403c14" ed="T"/>德，初引緣。破戒無行，邪見無慧，根不具無威
<lb n="0403c15" ed="T"/>儀。惡人得勢，謂假此興謗。佛下，立制。《伽論》選
<lb n="0403c16" ed="T"/>能。文明誦唄，例準說法，必取堪能。</p><p xml:id="pT40p0403c1614" cb:place="inline">六中，初標
<lb n="0403c17" ed="T"/>律偈。《增一》下，引解。初句卽身口二業，次句心
<lb n="0403c18" ed="T"/>業，三是正慧，四卽正信。</p><p xml:id="pT40p0403c1810" cb:place="inline">七中，初斥世。若下，次
<lb n="0403c19" ed="T"/>勸說。準《五分》者，卽呪願中引云四足汝安隱
<lb n="0403c20" ed="T"/>等。華侈，謂綺飾之詞；侈，尺紙反，奢也。</p><p xml:id="pT40p0403c2015" cb:place="inline">十中。八
<lb n="0403c21" ed="T"/>人卽留兩衆，餘開前去，同上有緣。貧道，亦云
<lb n="0403c22" ed="T"/>乏道，皆謙收之稱。今僧受齋，但知飽食接嚫
<lb n="0403c23" ed="T"/>而已。律儀法度，無一可觀。將何發彼善心，消
<lb n="0403c24" ed="T"/>他信施，悲失！</p><p xml:id="pT40p0403c2406" cb:place="inline">次科。引經佛在說法，令後倣之。
<lb n="0403c25" ed="T"/>晡卽申時。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0403001" n="0403001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0403001" n="0403001"/><anchor type="circle"/></p></cb:div>
<lb n="0403c26" ed="T"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="1" type="其他">24 釋導俗篇(下三)</cb:mulu><head><anchor type="circle"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0403002" n="0403002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0403002" n="0403002"/>釋導俗篇</head>
<lb n="0403c27" ed="T"/><p xml:id="pT40p0403c2701">導，謂能化之法；俗，卽所化之機。以法接機，
<lb n="0403c28" ed="T"/>必遵正敎；備舒軌度，故曰化方。</p><p xml:id="pT40p0403c2813" cb:place="inline">來意中，初科，
<lb n="0403c29" ed="T"/>前四句通標。影逐形生，響由聲發；形影聲響，
<pb n="0404a" ed="T" xml:id="T40.1805.0404a"/>
<lb n="0404a01" ed="T"/>不可相離，故取喩焉。形別可解；言法別者，或
<lb n="0404a02" ed="T"/>約戒釋，或約福智二分釋；或可世出世敎，制
<lb n="0404a03" ed="T"/>法不同。所趣同者，謂道修解脫因，俗結解脫
<lb n="0404a04" ed="T"/>緣；行分遲速，求脫不殊；或可同歸三寶，共弘
<lb n="0404a05" ed="T"/>正化，而爲所趣，頗合下文。是故下，廣釋，初釋
<lb n="0404a06" ed="T"/>相資，前四句明道假俗資。附，謂親附。後二句
<lb n="0404a07" ed="T"/>明俗須道濟。故下，次釋所趣。初句是佛寶，下
<lb n="0404a08" ed="T"/>二句卽法僧二寶；住持一句，通貫上下。僧徒
<lb n="0404a09" ed="T"/>滅者，僧宗行缺，卽爲滅矣。</p><p xml:id="pT40p0404a0911" cb:place="inline">次科中，初叙妄作。
<lb n="0404a10" ed="T"/>澆末是時，寡識是人。明律謂有解，知時謂有
<lb n="0404a11" ed="T"/>智。言從喉出，事任心裁，不稽典敎，故出喉
<lb n="0404a12" ed="T"/>心。所下，彰過失。事任於心故非法，言出於喉
<lb n="0404a13" ed="T"/>故訛濫。皆由等者，推妄所以。方寸謂心智。故
<lb n="0404a14" ed="T"/>下，引證。初二句謂隨流俗，次二句謗法，下二
<lb n="0404a15" ed="T"/>句造業。廣生邪見，謂展轉壞他。</p><p xml:id="pT40p0404a1513" cb:place="inline">分章中。箴謂
<lb n="0404a16" ed="T"/>規誡。大分三章：前二敎道，對俗所行；後一敎
<lb n="0404a17" ed="T"/>俗，令僧傳吿。</p><p xml:id="pT40p0404a1706" cb:place="inline">說法儀中，初科，初勸俗護法。以
<lb n="0404a18" ed="T"/>佛讚故，經云：若有人能護持法，當知是人，乃
<lb n="0404a19" ed="T"/>是十方諸佛大檀越也。又下，誡道受施，初
<lb n="0404a20" ed="T"/>示誡。葶藶子，喩其至少。次釋破相。後示惡名。
<lb n="0404a21" ed="T"/>滓，謂不淸淨；曲，卽不正直；幻，謂無眞實；賊，謂
<lb n="0404a22" ed="T"/>侵奪妄損信施；醉，謂神性昏迷；旃陀羅，謂能
<lb n="0404a23" ed="T"/>害人慧命。指如三十一，今見二十八。</p><p xml:id="pT40p0404a2315" cb:place="inline">二中，初
<lb n="0404a24" ed="T"/>開撮要。不得下，制非法有六種。二人同座，
<lb n="0404a25" ed="T"/>尊無二故，復喧亂故；相諍，謂對較勝負；互求
<lb n="0404a26" ed="T"/>長短，謂掩長拾短；逼切，謂詰難；不能合唄，無
<lb n="0404a27" ed="T"/>所辨故；歌聲過失，如文自列。五過，初後損已，
<lb n="0404a28" ed="T"/>餘並損他。若說下，三開略說。雖依次請，亦須
<lb n="0404a29" ed="T"/>選能。《智論》云：少德無智慧，不應處高座；如豺
<pb n="0404b" ed="T" xml:id="T40.1805.0404b"/>
<lb n="0404b01" ed="T"/>見師子，竄伏不敢出；大智無所畏，應處師子
<lb n="0404b02" ed="T"/>座；譬如師子吼，衆獸皆怖畏。必爲他請，準此
<lb n="0404b03" ed="T"/>自量；當須無畏，勿令竄伏。夜下，明設座。或
<lb n="0404b04" ed="T"/>是逼夜，不暇陳設，故開隨坐。</p><p xml:id="pT40p0404b0412" cb:place="inline">三中。六法：初禮
<lb n="0404b05" ed="T"/>三寶；二昇高座；三打磬靜衆<note place="inline">今多打木。</note>；四贊唄<note place="inline">文是自作，
<lb n="0404b06" ed="T"/>今並他作，聲絕秉爐說偈祈請等。</note>；五正說；六觀機進止，問聽如
<lb n="0404b07" ed="T"/>法，樂聞應說<note place="inline">文中不明下座，今加續之。</note>；七說竟迴向；八復作贊
<lb n="0404b08" ed="T"/>唄；九下座禮辭。《僧傳》云：周僧妙，每講下座，必
<lb n="0404b09" ed="T"/>合掌懺悔云：佛意難知，豈凡夫所測；今所說
<lb n="0404b10" ed="T"/>者，傳受先師，未敢專輒；乞大衆，於斯法義，若
<lb n="0404b11" ed="T"/>是若非，布施歡喜。最初，鳴鍾集衆，總爲十法
<lb n="0404b12" ed="T"/>今時講導，宜依此式。</p><p xml:id="pT40p0404b1209" cb:place="inline">四中，五節，並以又字間
<lb n="0404b13" ed="T"/>之，初明量衆取解爲先。五分，卽五分法身；
<lb n="0404b14" ed="T"/>《論》自解云：深法者，謂戒、定、慧、解脫、解脫知見。
<lb n="0404b15" ed="T"/><note place="inline">有云五陰，非也。</note>深卽出世法，淺卽世間法。惡說者，《成論》
<lb n="0404b16" ed="T"/>謂之綺語是也。二明解音義。男女音者，以男
<lb n="0404b17" ed="T"/>女性乖，事業乃異；隨其品類，言相須分；差互
<lb n="0404b18" ed="T"/>混同，不名善說。三敎用心，前明遠離三心。
<lb n="0404b19" ed="T"/>貪、縱，慢也；若爲名聞利養眷屬，皆是貪心。下
<lb n="0404b20" ed="T"/>明成就四心。慈謂愍彼未悟，喜卽令衆心安，
<lb n="0404b21" ed="T"/>利益謂使他開解，不動謂達法本空，無捨著
<lb n="0404b22" ed="T"/>故。《般若》云：云何爲人演說，如如不動？一切有
<lb n="0404b23" ed="T"/>爲法，如夢幻泡影，如露亦如電，應作如是觀。
<lb n="0404b24" ed="T"/>又《法華》云：大慈悲爲室<note place="inline">對今慈喜</note>，柔和忍辱衣<note place="inline">利益</note>，諸
<lb n="0404b25" ed="T"/>法空爲座<note place="inline">不動</note>。能如是者，始可說法；衒學矜能，
<lb n="0404b26" ed="T"/>俱爲謗佛。四敎安詳。怖心五過，不怖反之。五
<lb n="0404b27" ed="T"/>令警衆。說厭患法，不令著世故。</p><p xml:id="pT40p0404b2713" cb:place="inline">五中，初誡貪
<lb n="0404b28" ed="T"/>利。徒衆効師，從上所好。今時濫竊，貪利多求，
<lb n="0404b29" ed="T"/>聚首爲非；後生倣俲，傷毀佛法，自壞壞他。
<pb n="0404c" ed="T" xml:id="T40.1805.0404c"/>
<lb n="0404c01" ed="T"/>《楊子》所謂：模不模，範不範，爲不少矣。悲哉！
<lb n="0404c02" ed="T"/>次釋三衆。初雖持戒，由心爲利，與破戒同住，
<lb n="0404c03" ed="T"/>故云雜也。二旣少欲，應不貪利；但是根鈍，不
<lb n="0404c04" ed="T"/>敎餘人，故云愚癡。三不染利養，復善戒相，糺
<lb n="0404c05" ed="T"/>擧自他，故云淸淨。云何下，釋上善知戒相，有
<lb n="0404c06" ed="T"/>四：一知重，二知輕，三非律不證，四是律應證。
<lb n="0404c07" ed="T"/>文中第釋。知輕中。且擧次篇諫戒，攝下威儀
<lb n="0404c08" ed="T"/>雜相，無不通達。非律中。略擧不淨，自餘非法，
<lb n="0404c09" ed="T"/>例皆擯擧，獨不隨流。以非爲是，故云不證。是
<lb n="0404c10" ed="T"/>律中。遠惡忻善，如法而說。一字，卽律字；以律
<lb n="0404c11" ed="T"/>訓法，總含大小開遮重輕；故雖博通，指歸一
<lb n="0404c12" ed="T"/>字。若下，明緣開犯遮。非處，謂婬酒屠宰之家。
<lb n="0404c13" ed="T"/>此謂出家菩薩，在塵不染，可得行之；聲聞自
<lb n="0404c14" ed="T"/>攝，恐遭欲染，故制不爲。如上三衆，今時尙無
<lb n="0404c15" ed="T"/>愚雜，況淸淨耶！僧宗覆滅，佛法安寄？嗚呼！</p><p xml:id="pT40p0404c1517" cb:place="inline">六
<lb n="0404c16" ed="T"/>中，《雜含》，初示攝衆限齊。恐其更多，難於訓誨，
<lb n="0404c17" ed="T"/>無益及他；必力能博濟，不在言限；故古之高
<lb n="0404c18" ed="T"/>僧，千徒匝座。當量才力，更審自心；勿貪眷屬，
<lb n="0404c19" ed="T"/>以圖聲望；此乃畜因，終當自墜。佛下，次明非
<lb n="0404c20" ed="T"/>問不答。問命終者，謂問死時近遠；問無所益，
<lb n="0404c21" ed="T"/>故云徒勞。夫下，似止問之詞。十二緣者，無明
<lb n="0404c22" ed="T"/>及行，過去因也；識名色六入觸受，現在果也；
<lb n="0404c23" ed="T"/>愛取有，未來因也；生及老死，未來果也。三世
<lb n="0404c24" ed="T"/>因果，生死相續，從緣故空；知生虛妄，死復何
<lb n="0404c25" ed="T"/>有？達妄修眞，得脫生死，故云度此也。《僧祇》。明
<lb n="0404c26" ed="T"/>道俗違犯，彼因比丘與白衣行非，比丘比丘
<lb n="0404c27" ed="T"/>尼犯夷；白衣無戒，不犯，故曰知如之何。以無
<lb n="0404c28" ed="T"/>名相，莫測來報；意彰復重，令誡俗流。</p><p xml:id="pT40p0404c2815" cb:place="inline">七中。爲
<lb n="0404c29" ed="T"/>利說法，卽是邪命。無貪不犯者，貪心難識，幸
<pb n="0405a" ed="T" xml:id="T40.1805.0405a"/>
<lb n="0405a01" ed="T"/>勿自欺。</p><p xml:id="pT40p0405a0104" cb:place="inline">八中，入他房者，謂入師房請問之法。
<lb n="0405a02" ed="T"/>外彈指者，警內令知也。正念住者，無餘想也。
<lb n="0405a03" ed="T"/>次問經者，卽正問時法。下床問者，從座起故。
<lb n="0405a04" ed="T"/>不念外緣，須諦受故。設解作禮，謝開示故；反
<lb n="0405a05" ed="T"/>向出戶，不背師故。</p><p xml:id="pT40p0405a0508" cb:place="inline">九中，初科。《母論》撮要，同前
<lb n="0405a06" ed="T"/>《四分》；此委引本緣，以彰開意。十二部者：一契
<lb n="0405a07" ed="T"/>經，二重頌，三授記，四諷誦，五無問自說，六因緣，
<lb n="0405a08" ed="T"/>七譬喩，八本事，九本生，十方廣，十一未曾有，十
<lb n="0405a09" ed="T"/>二論義。三藏敎法，不出十二類，亦名十二分
<lb n="0405a10" ed="T"/>敎。撰，音選。要言，謂合機堪用；妙辭，卽顯白
<lb n="0405a11" ed="T"/>易解。</p><p xml:id="pT40p0405a1103" cb:place="inline">次科。《涅槃》誡令重法，八緣不說。非時，
<lb n="0405a12" ed="T"/>謂不當說，如衆學所制；非國，謂不信樂處；自
<lb n="0405a13" ed="T"/>歎，謂稱已所能；隨處，不臨衆昇座等；滅佛法，
<lb n="0405a14" ed="T"/>順己愚情，違反正敎故；何下，明不聽所以。今
<lb n="0405a15" ed="T"/>時講說，多墮諸過；非人天師，是惡知識。</p><p xml:id="pT40p0405a1516" cb:place="inline">三中。
<lb n="0405a16" ed="T"/>七施，一眼，謂慈眼視父母師長等，當來獲天
<lb n="0405a17" ed="T"/>眼，成佛得佛眼。二和顏悅色，當來得端正，成
<lb n="0405a18" ed="T"/>佛金色身。三善言軟語，當來言詞辯了，成佛
<lb n="0405a19" ed="T"/>獲四辯。四身起迎逆禮拜等，當來得堂堂之
<lb n="0405a20" ed="T"/>貌，成佛得三身。五心善好，當來不狂亂，成
<lb n="0405a21" ed="T"/>佛得一切智。六床座<note place="inline">己床與人暫坐</note>，當來七寶床，成
<lb n="0405a22" ed="T"/>佛師子座。七房舍<note place="inline">己房留他暫宿</note>，當來得自然宮殿，
<lb n="0405a23" ed="T"/>成佛獲四禪室。今以各各二句，總而括之。</p><p xml:id="pT40p0405a2317" cb:place="inline">四
<lb n="0405a24" ed="T"/>中。說已入禪；大聖垂則，嚴勗後來。儒中，君子
<lb n="0405a25" ed="T"/>言之不出，恥躬不逮；又云：先行其言，而後
<lb n="0405a26" ed="T"/>從之。況佛法修眞，言行相反。深嗟彼徒，那無
<lb n="0405a27" ed="T"/>慚色。</p><p xml:id="pT40p0405a2703" cb:place="inline">五中。引佛說法，取悟爲先；隨宜權巧，令
<lb n="0405a28" ed="T"/>後學之。初爲樂總好略之機，攝多爲一說。行
<lb n="0405a29" ed="T"/>卽觀行，法卽法門。乃至下，次對樂別好廣之
<pb n="0405b" ed="T" xml:id="T40.1805.0405b"/>
<lb n="0405b01" ed="T"/>機，開一爲多說。或二或三，乃至八萬。若據經
<lb n="0405b02" ed="T"/>云：無量無數方便，亦何止上數；言八萬者，眞
<lb n="0405b03" ed="T"/>諦云：佛始成道，終至涅槃；經三百五十度說
<lb n="0405b04" ed="T"/>法，一一皆具六波羅蜜，成二千一百；一一皆
<lb n="0405b05" ed="T"/>配四大、<anchor xml:id="nkr_note_orig_0405001" n="0405001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0405001" n="0405001"/><anchor xml:id="beg0405001" n="0405001"/>小<anchor xml:id="end0405001"/>塵、十法，成二萬一千；又配三毒等
<lb n="0405b06" ed="T"/>分，成八萬四千；今擧大數，但云八萬耳。</p><p xml:id="pT40p0405b0616" cb:place="inline">第十，
<lb n="0405b07" ed="T"/>《母論》五節，初作門師法。五中，第三所應，餘四
<lb n="0405b08" ed="T"/>不應；四中，第二非利他，餘三防媟慢。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0405002" n="0405002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0405002" n="0405002"/><anchor xml:id="beg0405002" n="0405002"/>又<anchor xml:id="end0405002"/>下，
<lb n="0405b09" ed="T"/>令他尊敬法。五中，二是下賤；附近權豪，爲他
<lb n="0405b10" ed="T"/>走使；四是邪命，餘三並避嫌疑。竊語，謂低
<lb n="0405b11" ed="T"/>聲不公顯也。入下，入俗威儀法。攝諸根者，欲
<lb n="0405b12" ed="T"/>境多故。有下，不宜久住法。九事，前四輕人，五
<lb n="0405b13" ed="T"/>是慢法，六卽無信，餘三慳鄙。如市易者，希還
<lb n="0405b14" ed="T"/>報故。若入下，離過用心法，初示法。如下，喩顯。
<lb n="0405b15" ed="T"/>高山臨淵，喩卑恭攝心；月行動手，喩不著六
<lb n="0405b16" ed="T"/>塵。</p><p xml:id="pT40p0405b1602" cb:place="inline">十一中，《十誦》，初敎善說。諸法實相，言通大
<lb n="0405b17" ed="T"/>小；且據小敎，卽指偏空。此下，令訶止。當觀是
<lb n="0405b18" ed="T"/>非，勿隨好惡。又下，聽演布。但不違義，隨意廣
<lb n="0405b19" ed="T"/>張；述義可爾，臨文不聽；由是聖勅，不雜凡言。
<lb n="0405b20" ed="T"/><note place="inline">今有麁心，輒注聖典；準此例決，過非輕細。</note>《五分》。受施，先無意故。《十誦》。說
<lb n="0405b21" ed="T"/>時不得食者，不諦受故。</p><p xml:id="pT40p0405b2110" cb:place="inline">十二，《多論》。辭勉施意，
<lb n="0405b22" ed="T"/>爲己須勉，爲衆從之。《四分》，初制邪術。當下，敎
<lb n="0405b23" ed="T"/>正行；又三，初敎向背。又下，敎受戒。白黑各三
<lb n="0405b24" ed="T"/>日，名六齋日。佛下，敎行施。文擧棄物，以況珍
<lb n="0405b25" ed="T"/>羞；言虫，以況人類。仍引《智論》因緣爲證，彼第
<lb n="0405b26" ed="T"/>八云：佛於舍衛受歲竟，阿難從佛，遊行諸國，
<lb n="0405b27" ed="T"/>到婆羅城；彼王知佛神德，感動群心；若來到
<lb n="0405b28" ed="T"/>此，誰復樂我？便作制限，若有與佛食，聽佛語
<lb n="0405b29" ed="T"/>者，輸五百金錢；時佛與阿難乞食，衆皆閉門，
<pb n="0405c" ed="T" xml:id="T40.1805.0405c"/>
<lb n="0405c01" ed="T"/>空鉢而出；時有一老使人，持破器，盛臭<g ref="#CB01555">䊩</g>澱
<lb n="0405c02" ed="T"/><note place="inline">謂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0405003" n="0405003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0405003" n="0405003"/><anchor xml:id="beg0405003" n="0405003"/>渄<anchor xml:id="end0405003"/>米<anchor xml:id="nkr_note_orig_0405004" n="0405004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0405004" n="0405004"/><anchor xml:id="beg0405004" n="0405004"/>泊<anchor xml:id="end0405004"/>泔</note>，出門棄之；見佛相好，念言：如此神人，
<lb n="0405c03" ed="T"/>應食天厨；今自降身行乞，必是大慈愍一切
<lb n="0405c04" ed="T"/>故，乃白佛言：今此弊食，須者可取；佛知其心，
<lb n="0405c05" ed="T"/>申鉢受之；佛卽徵笑，光照天地；阿難問佛，何
<lb n="0405c06" ed="T"/>緣微笑？佛言：是老女人，施佛食故；十五劫中，
<lb n="0405c07" ed="T"/>天上人間，受福快樂；後得男子，出家學道，成
<lb n="0405c08" ed="T"/>辟支佛。受億耳羹句絕，彼云：沙彌二十億
<lb n="0405c09" ed="T"/>耳，以好羹上佛；佛以殘與頻婆裟羅王，是知
<lb n="0405c10" ed="T"/>佛受已，與則得食，不與則不能消；復次爲佛
<lb n="0405c11" ed="T"/>設食，佛未食，人不能消；已食殘者，佛與能消。
<lb n="0405c12" ed="T"/><note place="inline">上是論文，今但取受羹少物，以證上耳。</note>《善見》。受使善事，不犯，以非使
<lb n="0405c13" ed="T"/>故。</p><p xml:id="pT40p0405c1302" cb:place="inline">十三中，《地持》，初相見慰問。又下，隨緣呪願。
<lb n="0405c14" ed="T"/>《四分》，初明待遇病人。方便遣者，可遣卽遣，
<lb n="0405c15" ed="T"/>爲益彼故。稱譽聽作，謂有信俗人，無所歸者。
<lb n="0405c16" ed="T"/>若下，隨俗呪願。嚏，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0405005" n="0405005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0405005" n="0405005"/><anchor xml:id="beg0405005" n="0405005"/>丁<anchor xml:id="end0405005"/>計反，噴鼻也。律因比丘
<lb n="0405c17" ed="T"/>不呪願，招譏，故制。</p><p xml:id="pT40p0405c1708" cb:place="inline">十四《僧祇》三段，初入王衆
<lb n="0405c18" ed="T"/>法，初制非宜。應下，敎善語。二家，卽刹帝利、
<lb n="0405c19" ed="T"/>婆羅門，諸佛巧便利物，人尙德行，則於婆羅
<lb n="0405c20" ed="T"/>門姓中生；若尙威勢，則於刹帝利姓中生。法
<lb n="0405c21" ed="T"/>輪，卽佛法；力輪，是王臣。又下，誡觸犯。形相，謂
<lb n="0405c22" ed="T"/>以形相人。欲下，聽陳意。俗下，示應答。恐有
<lb n="0405c23" ed="T"/>遺忘緣阻，故言皆不定。次明入居士舍，初制
<lb n="0405c24" ed="T"/>不應。令他慚恥，失敬信故。應下，示慰諭。方便
<lb n="0405c25" ed="T"/>引接，發彼善故。三入外道衆，二節同上。形訾，
<lb n="0405c26" ed="T"/>謂形言毀辱。此門所明，說法儀式；然事相交
<lb n="0405c27" ed="T"/>雜，不唯說法；或作門師，或是接對，或令敎導。
<lb n="0405c28" ed="T"/>又復說法之式，不專導俗；爲師訓道，義亦
<lb n="0405c29" ed="T"/>同然。事類相投，寄此明耳。</p><p xml:id="pT40p0405c2911" cb:place="inline">第二，三歸中，制意
<pb n="0406a" ed="T" xml:id="T40.1805.0406a"/>
<lb n="0406a01" ed="T"/>引經。初正明受意。卽《多論》云：如人獲罪於王，
<lb n="0406a02" ed="T"/>投向他國，以求救護；衆生亦爾，繫屬於魔，有
<lb n="0406a03" ed="T"/>生死過；歸向三寶，魔無如之何；故知若受三
<lb n="0406a04" ed="T"/>歸，得脫生死。煩惱魔者，三毒劫善故；五陰魔
<lb n="0406a05" ed="T"/>者，遷謝不停故；死魔者，逼切報命故；天魔者，
<lb n="0406a06" ed="T"/>撓令退道故；四皆惱害，不能自由，故名魔也。
<lb n="0406a07" ed="T"/>名下，次彰法勝。名一義異者，彼經第五自解
<lb n="0406a08" ed="T"/>云：佛常，法常，比丘僧常，此明如來欲示衆生
<lb n="0406a09" ed="T"/>常住眞心，一體二寶，故於方便敎中，隨宜離
<lb n="0406a10" ed="T"/>合，故云諸佛境界等；旣知方便，本爲引實；今
<lb n="0406a11" ed="T"/>受三歸，無非顯性；機雖未達，可使由之；而授
<lb n="0406a12" ed="T"/>者用敎，不可不知之。說一爲三者，經云：云何
<lb n="0406a13" ed="T"/>爲一？佛吿<name role="" type="person">摩訶波闍波提</name>憍曇彌：莫供養我，
<lb n="0406a14" ed="T"/>當供養僧；若供養僧，卽得具足；汝隨我語，則
<lb n="0406a15" ed="T"/>供養佛；爲解脫故，則供養法；爲受用故，則供
<lb n="0406a16" ed="T"/>養僧。說三爲一者，如《多論》，問：佛亦是法，法
<lb n="0406a17" ed="T"/>亦是佛，僧亦是法，正是一法，有何差別？答：雖
<lb n="0406a18" ed="T"/>有一義，相有差別；無師大智，一切功德，是佛
<lb n="0406a19" ed="T"/>寶；盡諦涅槃，是法寶；聲聞學無學功德，是僧
<lb n="0406a20" ed="T"/>寶是也。又下，顯功能。故知三寶加護，不爲他
<lb n="0406a21" ed="T"/>害；龍畜尙爾，況於人乎！《義鈔》，卽受戒法中；《業
<lb n="0406a22" ed="T"/>疏》委備，此不煩引。</p><p xml:id="pT40p0406a2208" cb:place="inline">二中，初叙意。但使未歸三
<lb n="0406a23" ed="T"/>寶，皆名信邪。隨順生死，皆名邪業。《阿含》下，引
<lb n="0406a24" ed="T"/>示。《涅槃》生死際，卽無始時；無至處，卽未來際；
<lb n="0406a25" ed="T"/>謂成佛果，證大涅槃，卽名涅槃名無至處；言
<lb n="0406a26" ed="T"/>其臻極，更無所至故；《業疏》云：從生死際，至涅
<lb n="0406a27" ed="T"/>槃際是也。指第十者，彼云：自念所作一切不
<lb n="0406a28" ed="T"/>善，如人自害，心生恐怖，驚懼慚愧；除此正法，
<lb n="0406a29" ed="T"/>更無救護，還歸正法等。必下，指法。隨時，謂逐
<pb n="0406b" ed="T" xml:id="T40.1805.0406b"/>
<lb n="0406b01" ed="T"/>人別述；通用，謂如諸經，但懺三世十惡等。</p><p xml:id="pT40p0406b0117" cb:place="inline">三
<lb n="0406b02" ed="T"/>中，《智論》有三：一具儀，二對境，三作法。道衆望
<lb n="0406b03" ed="T"/>俗，皆是師位，故註通之。三法中。言某甲者，稱
<lb n="0406b04" ed="T"/>己名也；盡形壽者，述所期也；歸三寶者，是所
<lb n="0406b05" ed="T"/>投也。言發善者，明非戒也。後三結者，重更囑
<lb n="0406b06" ed="T"/>累，不令忘失也。引《多論》。以示成不；若輕浮心，
<lb n="0406b07" ed="T"/>則無無敎故。</p><p xml:id="pT40p0406b0706" cb:place="inline">四中，《大集》。母受兼資於子。善神
<lb n="0406b08" ed="T"/>護者，準《大灌頂經》，一歸十二天神，總三十六
<lb n="0406b09" ed="T"/>神。《多論》，對戒簡異有三，初簡趣。五道，除人已
<lb n="0406b10" ed="T"/>外；無受戒者，卽彼宗所計；《成論、善見》，龍畜得
<lb n="0406b11" ed="T"/>受五戒；《業疏》云：《多論》據無知者，人猶不得，何
<lb n="0406b12" ed="T"/>況鬼畜；如餘得者，謂有知解也。亦下，次簡時。
<lb n="0406b13" ed="T"/>五戒須盡形，八戒局日夜；成宗不爾，如下所
<lb n="0406b14" ed="T"/>明。不下，簡法。如後五八，三歸言下卽發戒故。</p>
<lb n="0406b15" ed="T"/><p xml:id="pT40p0406b1501">五戒，簡人中，初《成論》。據十三難，並是戒障；今
<lb n="0406b16" ed="T"/>明七難，白衣時有，但障十具；故云毘尼不聽
<lb n="0406b17" ed="T"/>等；不障五八，故云若爲白衣等。世間戒，對上
<lb n="0406b18" ed="T"/>出家卽出世戒。自餘六難，邊須已受，破局大
<lb n="0406b19" ed="T"/>僧；黃形非畜，重故不論。《多論》。唯簡邊罪。<note place="inline">舊云約未懺爲
<lb n="0406b20" ed="T"/>言，非也。邊罪永障，何得論懺？《業疏》明懺，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0406001" n="0406001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0406001" n="0406001"/><anchor xml:id="beg0406001" n="0406001"/>日<anchor xml:id="end0406001"/>通《成論》七難人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0406002" n="0406002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0406002" n="0406002"/><anchor xml:id="beg0406002" n="0406002"/>日二唐死<anchor xml:id="end0406002"/>。</note></p><p xml:id="pT40p0406b2027" cb:place="inline">次科，初令示緣境。
<lb n="0406b21" ed="T"/>同前具戒，情境皆同，非情唯酒。《業疏》云：將欲
<lb n="0406b22" ed="T"/>受戒，初須爲說緣境寬狹；令受者志遠，見相明
<lb n="0406b23" ed="T"/>白。《善生》下，次歎戒功。甚難謂功深難得，不可
<lb n="0406b24" ed="T"/>輕受。三戒由生，故是根本，卽《善戒經》；不受五
<lb n="0406b25" ed="T"/>戒，不發十戒，乃至展轉不發菩薩戒等。五種，
<lb n="0406b26" ed="T"/>卽五條。隨人所能多少皆得，若受一戒，名一
<lb n="0406b27" ed="T"/>分優婆塞；二戒名二分，三戒名少分，四戒名
<lb n="0406b28" ed="T"/>多分，五戒名滿分；先陳戒相，審問所能，然後
<lb n="0406b29" ed="T"/>爲受。</p><p xml:id="pT40p0406b2903" cb:place="inline">準《業疏》：三歸直授，五戒簡人者。以翻邪，
<pb n="0406c" ed="T" xml:id="T40.1805.0406c"/>
<lb n="0406c01" ed="T"/>初心難拔，宜卽引歸；若更覆疎，容還舊跡；五
<lb n="0406c02" ed="T"/>戒不爾，先已歸正，心性調柔，堪思我倒，故須
<lb n="0406c03" ed="T"/>簡略。</p><p xml:id="pT40p0406c0303" cb:place="inline">二作法中，初科。詞句分五：一陳己名；二
<lb n="0406c04" ed="T"/>歸三寶，迴向境界。三盡形等，顯所期；文擧盡
<lb n="0406c05" ed="T"/>壽，或一日夜，或月或年，隨時自改。四爲五戒者，
<lb n="0406c06" ed="T"/>正立誓也；且擧滿分，或一分二分，亦在臨機；
<lb n="0406c07" ed="T"/>優婆塞，古翻淸信<anchor xml:id="nkr_note_add_0406c0701" n="0406c0701"/><anchor xml:id="beg0406c0701" n="0406c0701"/>士<anchor xml:id="end0406c0701"/>，亦云近事男，女云優婆
<lb n="0406c08" ed="T"/>夷。五如來等，結歸正本也；以三寶名，通九十
<lb n="0406c09" ed="T"/>六種；後須顯正，非同前濫；由此勝號，外道無
<lb n="0406c10" ed="T"/>故；如來者，乘如實道，來成佛也；至眞者，體悟
<lb n="0406c11" ed="T"/>無邪也；等正覺者，道同三世也；此實我歸，餘
<lb n="0406c12" ed="T"/>非敬者，故云是我世尊。<note place="inline">此並撮略，《業疏》釋之，餘廣如彼。</note>前三歸誓，
<lb n="0406c13" ed="T"/>正發戒緣；三法纔竟，卽納戒體；後<anchor xml:id="nkr_note_orig_0406003" n="0406003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0406003" n="0406003"/><anchor xml:id="beg0406003" n="0406003"/>二<anchor xml:id="end0406003"/>歸結，是
<lb n="0406c14" ed="T"/>囑非體。</p><p xml:id="pT40p0406c1404" cb:place="inline">次科，初誡聽。多陀，此云如；阿伽度，此
<lb n="0406c15" ed="T"/>云來；阿羅訶，此云應<note place="inline">應卽應供</note>；三藐三佛陀，此云正
<lb n="0406c16" ed="T"/>等正覺；亦擧三號，令生信奉。盡下，列相。邪婬
<lb n="0406c17" ed="T"/>者，犯他<anchor xml:id="nkr_note_orig_0406004" n="0406004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0406004" n="0406004"/><anchor xml:id="beg0406004" n="0406004"/>妻<anchor xml:id="end0406004"/>也；《俱舍》有四：一他妻，二自妻非道
<lb n="0406c18" ed="T"/><note place="inline">大道、口道</note>，三非處<note place="inline">非房室中</note>，四非時<note place="inline">懷胎、乳子、受八齋時</note>。五中，前四性
<lb n="0406c19" ed="T"/>戒，有情境發；後一遮戒，非情境發。飮酒放逸，
<lb n="0406c20" ed="T"/>能作四過，故偏禁之。是下，囑累有四：初囑謹
<lb n="0406c21" ed="T"/>護，二勸作福，三令受齋，四敎迴向。年三者，正
<lb n="0406c22" ed="T"/>五九月；冥界業鏡，輪照南洲；若有善惡，鏡中
<lb n="0406c23" ed="T"/>悉現。<note place="inline">或云：天王巡狩四天下，此三月對南洲；又云：此三月惡鬼得勢之時，故令修善。</note>月六，白黑
<lb n="0406c24" ed="T"/>兩半，<anchor xml:id="nkr_note_add_0406c2401" n="0406c2401"/><anchor xml:id="beg0406c2401" n="0406c2401"/>各<anchor xml:id="end0406c2401"/>有三日；按《智論》：初八天王使者下，十
<lb n="0406c25" ed="T"/>四天王太子下，十五天王自下，觀察衆生善
<lb n="0406c26" ed="T"/>惡；二十三、二十九、三十日亦爾。<note place="inline">小盡準布薩應用初一。</note>持
<lb n="0406c27" ed="T"/>齋者，或受八戒，或但持齋，中前一食，中後不
<lb n="0406c28" ed="T"/>得妄噉。<note place="inline">今多蔬菜，不節晚食；此雖非齋，猶勝輩血。又有飮水周時，爲淸齋者，此乃邪術；一切衆生，仰食而住；
<lb n="0406c29" ed="T"/>但勿過中，是佛正敎。</note></p><p xml:id="pT40p0406c2909" cb:place="inline">三料簡中，《成論》。對反有宗，三皆偏局；
<pb n="0407a" ed="T" xml:id="T40.1805.0407a"/>
<lb n="0407a01" ed="T"/>一須具受，二不重增，三定盡形。</p><p xml:id="pT40p0407a0113" cb:place="inline">《多論》。須五衆
<lb n="0407a02" ed="T"/>者，疏云：皆是弘法之人故；俗雖曾受，非故不
<lb n="0407a03" ed="T"/>聽。</p><p xml:id="pT40p0407a0302" cb:place="inline">《智論》，初段。六齋緣起，異上《智論》，蓋所出不
<lb n="0407a04" ed="T"/>同。先雖奉齋，盡日不食，復無善法；佛因誘接，
<lb n="0407a05" ed="T"/>故爲加改。</p><p xml:id="pT40p0407a0505" cb:place="inline">次科，問中。若據有部，但發四支；成
<lb n="0407a06" ed="T"/>宗具七，與論頗同，故引示之。答中，初約義釋，
<lb n="0407a07" ed="T"/>上二句正答擧一。又下，轉釋擧妄。恐云：何不
<lb n="0407a08" ed="T"/>於餘三中，趣擧一耶？故此釋之。如下，引例。十
<lb n="0407a09" ed="T"/>善攝無量，妄語攝餘三；相比無異，故云準知。</p>
<lb n="0407a10" ed="T"/><p xml:id="pT40p0407a1001">三中。文如〈隨相〉，罵戒具釋。內法卽往業，外法
<lb n="0407a11" ed="T"/>卽依報。</p><p xml:id="pT40p0407a1104" cb:place="inline">《增一》，意亦同上。內物卽正報，以疎況
<lb n="0407a12" ed="T"/>親，必招殃禍。下指諸文，不復煩引，須者尋之。</p>
<lb n="0407a13" ed="T"/><p xml:id="pT40p0407a1301">八戒，初科。《多論》開心念者，卽自誓受；疏云：非
<lb n="0407a14" ed="T"/>謂常途，故彼文云：若無人時，得心念受，明緣
<lb n="0407a15" ed="T"/>開也。</p><p xml:id="pT40p0407a1503" cb:place="inline">二作法中，初敎具儀。應下，正受法。一日
<lb n="0407a16" ed="T"/>一夜，合在三歸之下。文爲四段，初稱名，二歸
<lb n="0407a17" ed="T"/>境，三限期。準下《成論》，受通長短，隨人加改。四
<lb n="0407a18" ed="T"/>立誓。《疏》云：言淨行者，以所期時，奉持九支，同
<lb n="0407a19" ed="T"/>諸佛故。<note place="inline">又簡五戒，不斷正婬故。</note>不言如來正覺者，五戒初離
<lb n="0407a20" ed="T"/>邪緣，故以正隔之；今此重增，復何須也。</p><p xml:id="pT40p0407a2016" cb:place="inline">懺悔
<lb n="0407a21" ed="T"/>中。布薩，翻淨住，亦云淸淨。理合先懺後受。
<lb n="0407a22" ed="T"/>論中倒列，故注移之。</p><p xml:id="pT40p0407a2209" cb:place="inline">說相中，初正說相；願持
<lb n="0407a23" ed="T"/>下，二敎發願。初中。一一皆言如諸佛者，疏云：
<lb n="0407a24" ed="T"/>擧聖境所行也；某甲亦如是者，引已同上也。
<lb n="0407a25" ed="T"/>若準《羯磨》云：如諸佛盡壽不殺生，我某甲一
<lb n="0407a26" ed="T"/>日一夜不殺生，能持否？<note place="inline">答云：能持。</note>今此所示，全依《智
<lb n="0407a27" ed="T"/>論》；疏云：有本云：我某甲一日夜不殺生亦爾
<lb n="0407a28" ed="T"/>者，直述已契，上同於佛；不假問答，亦成說相。
<lb n="0407a29" ed="T"/><note place="inline">今依羯磨說之。</note>高大床，卽足高尺六已上也；或可大卽
<pb n="0407b" ed="T" xml:id="T40.1805.0407b"/>
<lb n="0407b01" ed="T"/>是廣，方三肘者；又《阿含》八種勝床，金銀牙角，
<lb n="0407b02" ed="T"/>嚴飾故勝；佛師父母，從人故勝；不必高廣，並
<lb n="0407b03" ed="T"/>不合坐。西土以華結鬘貫首及用香油塗身，
<lb n="0407b04" ed="T"/>以爲美飾；此方須除帶佩華瓔，脂粉塗面等。
<lb n="0407b05" ed="T"/>準文九戒，而言八者；《多論》云：齋以過中不食
<lb n="0407b06" ed="T"/>爲體，八事照明，故成齋體<note place="inline">謂以八戒禁防非逸，方顯持齋淸淨，故云照明。</note>；
<lb n="0407b07" ed="T"/>共相支持，名八支齋；故言八齋，不言九也；所
<lb n="0407b08" ed="T"/>以不過中食，在後獨明。若依《羯磨》，則合高床
<lb n="0407b09" ed="T"/>歌舞爲一，過中爲八；又《增一》中，過中爲第六，
<lb n="0407b10" ed="T"/>合嚴身觀聽爲一；皆所出不同，隨依並得。發
<lb n="0407b11" ed="T"/>願中，初離惡趣。八難者，三塗、長壽天、北洲、
<lb n="0407b12" ed="T"/>佛前佛後、世智辯聰、諸根不具。我下，揀世
<lb n="0407b13" ed="T"/>報。願下，示所求。薩云若，亦云薩婆若，此云一
<lb n="0407b14" ed="T"/>切智。指《增一》者，彼云：我今以此八關齋功德，
<lb n="0407b15" ed="T"/>不墮惡趣八難邊地，持此功德，攝取一切衆
<lb n="0407b16" ed="T"/>生之惡；所有功德，慧施彼人，使成無上正眞
<lb n="0407b17" ed="T"/>之道；亦使將來彌勒佛世三會得度生老病
<lb n="0407b18" ed="T"/>死。言關齋者，謂禁閉非逸，靜定身心也；鈔疏，
<lb n="0407b19" ed="T"/>今見《業疏》。</p><p xml:id="pT40p0407b1905" cb:place="inline">雜相中，《僧祇》。召受，恐俗緣多而不
<lb n="0407b20" ed="T"/>憶故。《十誦》。俗來因而勸受。《增一》。先懺後受，證
<lb n="0407b21" ed="T"/>前所註，非自意故。《中含》下，三經。並明力用。十
<lb n="0407b22" ed="T"/>號者，如來<note place="inline">倣同先迹</note>、應供<note place="inline">堪爲福田</note>、正遍知<note place="inline">寂照法界</note>、明行足<note place="inline">果從
<lb n="0407b23" ed="T"/>因得</note>、善逝<note place="inline">妙往菩提</note>、世間解<note place="inline">達僞通眞</note>、無上士調御丈夫<note place="inline">攝化從道</note>、
<lb n="0407b24" ed="T"/>天人師<note place="inline">應機授法</note>、佛<note place="inline">覺悟歸眞</note>、世尊<note place="inline">三界獨尊</note>。《齋經》，彼云：受齋之
<lb n="0407b25" ed="T"/>日，當習五念：一當念佛十號；二當念法，三十
<lb n="0407b26" ed="T"/>七道品，具足不毀；三當念衆，恭敬親附；四當
<lb n="0407b27" ed="T"/>念戒，一心奉持；五當念天，後生天上，終得泥
<lb n="0407b28" ed="T"/>洹。《成論》，初明功勝。彼引帝釋說偈云：六齋神
<lb n="0407b29" ed="T"/>之日，奉持於八戒；此人獲福德，則爲與我等。
<pb n="0407c" ed="T" xml:id="T40.1805.0407c"/>
<lb n="0407c01" ed="T"/>佛止之曰：若漏盡人，應說此偈；故知天主，福
<lb n="0407c02" ed="T"/>報不及；出有聖人，方堪比擬。下明長短並成
<lb n="0407c03" ed="T"/>者。疏云：接俗之敎，不可約之是也。<note place="inline">古引《多論》半日不得者，猶執部
<lb n="0407c04" ed="T"/>計，準理皆通。</note>《俱舍》。釋上第七華瓔嚴身。除非舊者，謂
<lb n="0407c05" ed="T"/>去新好之飾，服常所用者，故云不生等。醉卽
<lb n="0407c06" ed="T"/>昏迷，亂卽散逸。《善生》。不得多者，恐人參混，心
<lb n="0407c07" ed="T"/>不專一。泛論歸戒，獨受爲佳；則心不他緣，法
<lb n="0407c08" ed="T"/>無通濫；今多衆受，於理雖通，終成非便。<note place="inline">有云：約授戒人
<lb n="0407c09" ed="T"/>說，安有多師，同時授戒；本無此理，何須制之；又云：受字合作授，謬妄之甚。</note>《五分》，初敎俗不敬
<lb n="0407c10" ed="T"/>道。八法，文擧前五；毀三寶及戒爲四，五不
<lb n="0407c11" ed="T"/>利優婆塞住處<note place="inline">遮部彼所受戒</note>；六作他惡名稱；七欲
<lb n="0407c12" ed="T"/>辱彼住處；八以非法爲正法，欺誑於人。<note place="inline">或可此三，通以
<lb n="0407c13" ed="T"/>不利改之，故不別擧。</note>若有此八，許令不敬，以無德故。若下，
<lb n="0407c14" ed="T"/>次敎道不往俗。聚落亦爾者，上約一家；合聚
<lb n="0407c15" ed="T"/>皆嗔，比丘不往彼聚。《雜含》。示名實。淸白，謂不
<lb n="0407c16" ed="T"/>染塵；修淨住，謂奉戒行；男相成就，謂有丈夫
<lb n="0407c17" ed="T"/>之操；口說三歸，謂初須師受；具斯四者，則名
<lb n="0407c18" ed="T"/>實兩副矣。</p><p xml:id="pT40p0407c1805" cb:place="inline">第二辨生緣中，初引緣。佛下，立制。
<lb n="0407c19" ed="T"/>親擔父母者，卽執勞奉事。珍奇衣服，卽供給
<lb n="0407c20" ed="T"/>所須。右父左母者，順陰陽也，或可彼方偏尊
<lb n="0407c21" ed="T"/>母故。<note place="inline">有云：西土以東爲尊，左北右南，北是陰故；然人行所向不定，未必如此。</note>須臾恩者，懷
<lb n="0407c22" ed="T"/>抱長養，至於長大，經涉多時；百年勤苦，不報
<lb n="0407c23" ed="T"/>須臾，況多時乎！以道供俗，本是汚家；唯許二
<lb n="0407c24" ed="T"/>親，故云聽也。得重罪者，違制，吉羅，業道重故。
<lb n="0407c25" ed="T"/><note place="inline">有云：逆蘭，詳之。</note></p><p xml:id="pT40p0407c2507" cb:place="inline">二中。不信少經理者，逼令歸正故；經理，
<lb n="0407c26" ed="T"/>謂供給營幹也。有信恣與者，必無虛費故。開
<lb n="0407c27" ed="T"/>將至寺者，無親可歸故。洗母不觸者，觸不開
<lb n="0407c28" ed="T"/>親故。父如沙彌者，養同小衆故。《唐僧傳》云：
<lb n="0407c29" ed="T"/>敬脫常擔母一頭，經書一頭；食時，留母樹下，
<pb n="0408a" ed="T" xml:id="T40.1805.0408a"/>
<lb n="0408a01" ed="T"/>入村乞食，用以充繼；又齋道紀，亦以經書佛
<lb n="0408a02" ed="T"/>像，老母掃<g ref="#CB00416">箒</g>，擔荷而行；每謂人曰：經不云乎，
<lb n="0408a03" ed="T"/>掃僧地如閻浮，不如佛地一掌許；親供母者，
<lb n="0408a04" ed="T"/>與登地菩薩齊；人或助檐者，紀曰：吾母也，非
<lb n="0408a05" ed="T"/>他之母；形骸之累，並吾身也；有身必苦，何得
<lb n="0408a06" ed="T"/>以苦勞人；所以身爲苦先，幸勿相助。此乃大
<lb n="0408a07" ed="T"/>度，豈比常途；雖敎有小違，而理歸大順；酬恩
<lb n="0408a08" ed="T"/>竭力，今古無之。</p><p xml:id="pT40p0408a0807" cb:place="inline">三中，《涅槃》。三寶一體，體無生
<lb n="0408a09" ed="T"/>滅，故皆常住。啓，開也。七世者，《北遠疏》云：無始
<lb n="0408a10" ed="T"/>皆開，何止七世；但隨世俗，且言七耳；卽《梵網》
<lb n="0408a11" ed="T"/>云：六道衆生，皆是我父母；我生生，無不從之
<lb n="0408a12" ed="T"/>受生，是也。《母論》。貧者先法後食，不貧但法，無
<lb n="0408a13" ed="T"/>所乏故。《四分》。愛道求出家，如來不許，阿難
<lb n="0408a14" ed="T"/>代請之詞。愛道是佛姨母，佛生七日，摩耶命
<lb n="0408a15" ed="T"/>終，姨母乳養長大。愛道在俗，已證初果，故云
<lb n="0408a16" ed="T"/>況得淨信。是知生育恩大雖百年肩荷，不報
<lb n="0408a17" ed="T"/>須臾；三寶一聞，卽酬重德。故唯佛法，可報劬
<lb n="0408a18" ed="T"/>勞；自外供須，終名直養。</p><p xml:id="pT40p0408a1810" cb:place="inline">四中。彼經第一云：佛
<lb n="0408a19" ed="T"/>言：我於過去世時，波羅奈國，有長者子，名慈
<lb n="0408a20" ed="T"/>童女；父喪賣薪，日得兩錢，奉養老母；次得四
<lb n="0408a21" ed="T"/>錢、八錢、十六錢；後欲入海採寶，母卽抱捉；
<lb n="0408a22" ed="T"/>子掣手，絕母數根髮，遂入海取寶；還發時，有
<lb n="0408a23" ed="T"/>水陸二道，卽從陸道去；乃見有城，紺琉璃色，
<lb n="0408a24" ed="T"/>有四玉女，擎四如意珠，作樂來迎；四萬歲中，
<lb n="0408a25" ed="T"/>受大快樂<note place="inline">酬上二錢</note>；次復前行，見頗梨城，有八玉
<lb n="0408a26" ed="T"/>女，擎珠來迎，八萬歲受樂<note place="inline">酬上四錢</note>；復捨遠去，至
<lb n="0408a27" ed="T"/>白銀城，十六玉女，擎珠來迎，十六萬歲受樂
<lb n="0408a28" ed="T"/><note place="inline">酬上八錢</note>；又復捨去，至黃金城，有三十二玉女，擎
<lb n="0408a29" ed="T"/>珠來迎，三十二萬歲受樂<note place="inline">酬十六錢</note>；又復捨，去遙見
<pb n="0408b" ed="T" xml:id="T40.1805.0408b"/>
<lb n="0408b01" ed="T"/>鐵城，心生疑怪；遂入鐵城，有一人，頭戴火輪，
<lb n="0408b02" ed="T"/>捨著童女頭上<note place="inline">酬損母髮</note>；童女問獄卒言：我戴此
<lb n="0408b03" ed="T"/>輪，何時可脫？答言：世間有人，罪福如汝，然後
<lb n="0408b04" ed="T"/>可代。又問：今獄中頗有受罪如我者否？答言：
<lb n="0408b05" ed="T"/>不可稱計，聞已思惟，願一切受苦者，盡集我
<lb n="0408b06" ed="T"/>身；作是念已，鐵輪墮地；獄卒以鐵<anchor xml:id="nkr_note_orig_0408001" n="0408001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0408001" n="0408001"/><anchor xml:id="beg0408001" n="0408001"/>又<anchor xml:id="end0408001"/>打頭，命
<lb n="0408b07" ed="T"/>終，生<name role="" type="person">兜率天</name>。時慈童女者，卽我身是；當知父
<lb n="0408b08" ed="T"/>母少作不善，獲大苦報；少作供養，得無量福。
<lb n="0408b09" ed="T"/><note place="inline">童女是長者名，非女人也。</note>鸚鵡，彼云：過去雪山，有一鸚鵡，父
<lb n="0408b10" ed="T"/>母都盲；時有田主，初種<g ref="#CB01919">糓</g>時，願言：與衆生共
<lb n="0408b11" ed="T"/>食，鸚鵡子，卽常於田採取，以供父母；田主按
<lb n="0408b12" ed="T"/>行苗稼，見諸虫鳥，剪<g ref="#CB01919">糓</g>穗處；嗔恚，便設網捕，
<lb n="0408b13" ed="T"/>鸚鵡子言：田主先有好心，何見網捕？且田者
<lb n="0408b14" ed="T"/>如母<note place="inline">常生長故</note>，種子如父<note place="inline">相繼續故</note>，實語如子<note place="inline">可寶惜故</note>；田主如
<lb n="0408b15" ed="T"/>王，擁護由己<note place="inline">得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0408002" n="0408002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0408002" n="0408002"/><anchor xml:id="beg0408002" n="0408002"/>白<anchor xml:id="end0408002"/>在故</note>。作是語已，田主歡喜；問言：
<lb n="0408b16" ed="T"/>汝取此<g ref="#CB01919">糓</g>何爲？答言：有盲父母，願以奉之。佛
<lb n="0408b17" ed="T"/>言：鸚鵡者，我身是；田主者，舍利弗是；盲父母
<lb n="0408b18" ed="T"/>者，淨飯摩耶是。《增一》兩節，初校量功德。一生
<lb n="0408b19" ed="T"/>補處，卽等覺菩薩。準知孝養，德唯降佛。《菩
<lb n="0408b20" ed="T"/>薩戒》云：孝順至道之法；儒書亦謂至德要道。
<lb n="0408b21" ed="T"/>則萬善之總，百行之源。儒釋皆然，釋門尤切；
<lb n="0408b22" ed="T"/>常當思報，勿得背恩。文下，次明恩大。文合作
<lb n="0408b23" ed="T"/>又，並《增一》故。謂雖以善導，罔極難酬，故云不
<lb n="0408b24" ed="T"/>可報；或可敎導餘人，可使報恩；父母有恩，故
<lb n="0408b25" ed="T"/>不望報。是下，結勸。</p><p xml:id="pT40p0408b2508" cb:place="inline">五中。論擧盲病，餘病例然；
<lb n="0408b26" ed="T"/>又但闕所須，不必在病。自能紡績者，特擧微
<lb n="0408b27" ed="T"/>賤，類餘充足，不須強與。犯罪，卽吉，同汚家故，
<lb n="0408b28" ed="T"/>準此斟量。</p><p xml:id="pT40p0408b2805" cb:place="inline">六中，《僧祇》令改俗。阿字入呼。準應，
<lb n="0408b29" ed="T"/>卽義準，文不出故。《增一》明易姓。彼云：四姓出
<pb n="0408c" ed="T" xml:id="T40.1805.0408c"/>
<lb n="0408c01" ed="T"/>家，同稱釋氏；卽謂比丘，非關俗士；此明離俗
<lb n="0408c02" ed="T"/>已後，不得依本族姓也。《善見》，召婢。旣已出家，
<lb n="0408c03" ed="T"/>則非所屬；故加美飾，不復本名。阿摩尼，卽佛
<lb n="0408c04" ed="T"/>召姨母之號。然此二號，乃是通召女流；《僧祇》
<lb n="0408c05" ed="T"/>所制，卽局本時親屬，故不同也。</p><p xml:id="pT40p0408c0513" cb:place="inline">七中，初聽輿
<lb n="0408c06" ed="T"/>屍。引經顯據，彼文云：愛道涅槃，佛與阿難、難
<lb n="0408c07" ed="T"/>陀、羅云，擧屍；殮時，梵釋四王，欲代爲之；佛皆
<lb n="0408c08" ed="T"/>不許，爲報恩故，淨飯亦然。岥音頗，峨音我，
<lb n="0408c09" ed="T"/>謂傾動也。次制變服。今時多著綵帛袈裟，乃
<lb n="0408c10" ed="T"/>以布衣爲孝服；又云：僧無服制，但布少麁。是
<lb n="0408c11" ed="T"/>不聞《智論》云：如來著麁布伽梨。傳謬至今，愚
<lb n="0408c12" ed="T"/>迷不改。又有白帽素絛，蒲鞋哭杖；倣同鄙俗，
<lb n="0408c13" ed="T"/>一任愚情；覩此明文，早須悛革。</p><p xml:id="pT40p0408c1313" cb:place="inline">第三入寺法。
<lb n="0408c14" ed="T"/>立意中，初叙寺處淸嚴。僧居有二：一者慕靜，
<lb n="0408c15" ed="T"/>卽自行；二者施訓，卽化他；居靜不宜喧，稟
<lb n="0408c16" ed="T"/>訓不當慢；此四句，卽約行顯處也。且下，次叙
<lb n="0408c17" ed="T"/>入須法式；初明所應爲，上二句標境勝。下
<lb n="0408c18" ed="T"/>六句示須法所以。應，合也。俯仰，卽儀貌。履行，
<lb n="0408c19" ed="T"/>卽所爲事。豈下，次示不應爲。蹈，履也。形，見
<lb n="0408c20" ed="T"/>也。非唯等者，謂無益有損。流，墜也。</p><p xml:id="pT40p0408c2014" cb:place="inline">正法中，初
<lb n="0408c21" ed="T"/>科有五，初入寺門二拜，總禮三寶。先下，次禮
<lb n="0408c22" ed="T"/>佛。三契，契猶遍也。今則多稱讚佛偈，隨所能
<lb n="0408c23" ed="T"/>者，三遍說之。禮佛下，三禮僧。戶外總禮，如今
<lb n="0408c24" ed="T"/>衆堂之處。若下，四誡守愼，初叙誡。註中，前段
<lb n="0408c25" ed="T"/>釋上自失善利；俗闕者，謂同俗流，闕於道行。
<lb n="0408c26" ed="T"/>後段敎隨宜誨示。背僧，卽不信心生；取異，謂
<lb n="0408c27" ed="T"/>求見僧過。經下，引證。未詳何經。初令捨惡。次
<lb n="0408c28" ed="T"/>示行法。順佛行，卽右繞；西入東出，佛在我右；
<lb n="0408c29" ed="T"/>偏袒右肩，示有執作之務。逆行，卽左繞，反上
<pb n="0409a" ed="T" xml:id="T40.1805.0409a"/>
<lb n="0409a01" ed="T"/>可知。緣礙左繞者，示權開也；謂西向有妨，反
<lb n="0409a02" ed="T"/>從東入；佛在我左，頗乖執侍；故今存想，如右
<lb n="0409a03" ed="T"/>無異，則免過也。入出向佛者，假事表心，歸依
<lb n="0409a04" ed="T"/>不背也。</p><p xml:id="pT40p0409a0404" cb:place="inline">次科，初念三寶。佛僧能覺，因果雖分，
<lb n="0409a05" ed="T"/>所覺道同，故云一體。道卽諸佛果源，衆生心
<lb n="0409a06" ed="T"/>本，極證名佛，始學名僧；僧現學法，終至佛果；
<lb n="0409a07" ed="T"/>若此待僧，豈容輕侮。注中，初敎念僧，則三寶
<lb n="0409a08" ed="T"/>備矣。今下，次令念己，與僧不殊；尙當尊己，豈
<lb n="0409a09" ed="T"/>敢慢人。低下，次離諸過。初二句捨憍慢，次二
<lb n="0409a10" ed="T"/>句止殺害，後一句離觸穢。並寄事表法，如注
<lb n="0409a11" ed="T"/>所顯。當下，三修淨福。表對亦如注。</p><p xml:id="pT40p0409a1114" cb:place="inline">三中，有五
<lb n="0409a12" ed="T"/>法，初護毀損。注云他供，卽臥具等，皆他所施
<lb n="0409a13" ed="T"/>故；善器，卽自身，堪受道故。幷下，除調戲。沙門
<lb n="0409a14" ed="T"/>下，不先臥。又下，敬僧坐處。擧況引證，尋文可
<lb n="0409a15" ed="T"/>了。經中，卽《寶<anchor xml:id="nkr_note_orig_0409001" n="0409001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0409001" n="0409001"/><anchor xml:id="beg0409001" n="0409001"/>卽<anchor xml:id="end0409001"/>手經》，又《文殊問經》云：死坐
<lb n="0409a16" ed="T"/>鐵床上。若下，不後起。</p><p xml:id="pT40p0409a1609" cb:place="inline">斥非中，初文。入道緣者，
<lb n="0409a17" ed="T"/>善根由發故。淨土因者，心淸淨故。出離軼者，
<lb n="0409a18" ed="T"/>期解脫故。軼卽是轍，車所從之道也。</p><p xml:id="pT40p0409a1815" cb:place="inline">次科，初
<lb n="0409a19" ed="T"/>叙無知。僅，猶略也。不體法意者，總迷上三也。
<lb n="0409a20" ed="T"/>都無下二句，反上因緣也；供養福田，反上出
<lb n="0409a21" ed="T"/>離軼也。注中，非全無者，不掩有信故。多下，出
<lb n="0409a22" ed="T"/>非法三節，初叙無智造業，前斥聚會。今世
<lb n="0409a23" ed="T"/>多然。又下，斥侵毀。圖剝，謂謀害。低突，卽觸犯。
<lb n="0409a24" ed="T"/>恣頑癡者，卽不畏因果。或下，斥規奪。具下，總
<lb n="0409a25" ed="T"/>示因果。二明有智獲益。三引經合證。經文雙
<lb n="0409a26" ed="T"/>喩，下云衰利，卽合田園。蒺<g ref="#CB01420">䔧</g>有刺，如菱而小。
<lb n="0409a27" ed="T"/>前境，謂僧寺。</p><p xml:id="pT40p0409a2706" cb:place="inline">女人法中，初指同。唯下，彰異，又
<lb n="0409a28" ed="T"/>二，初指過。假，謂虛假。排，謂推排，卽牽推等；盪，
<lb n="0409a29" ed="T"/>謂縱放。<g ref="#CB00253">𢴤</g>，觸也。必下，示法。礙絕，謂繫屬於人，
<pb n="0409b" ed="T" xml:id="T40.1805.0409b"/>
<lb n="0409b01" ed="T"/>不自在故。鄙，謂厭惡；悼，卽悔恨。敬沙彌者，恐
<lb n="0409b02" ed="T"/>謂未具，不加敬故。注顯可知。</p><p xml:id="pT40p0409b0212" cb:place="inline">出寺法中，初結
<lb n="0409b03" ed="T"/>前。所下，正示，初敎禮辭。凡下，令捨施。金剛堅
<lb n="0409b04" ed="T"/>利之寶，伽藍福業之地，故以喩焉。</p><p xml:id="pT40p0409b0414" cb:place="inline">次要術中，
<lb n="0409b05" ed="T"/>初文。指中國者，前云祇桓舊法故。</p><p xml:id="pT40p0409b0514" cb:place="inline">正示中，初
<lb n="0409b06" ed="T"/>文，前叙道俗相資。修道緣者，假彼外護故。
<lb n="0409b07" ed="T"/>生善境，福智由生故。出家下，次明互相敬護。
<lb n="0409b08" ed="T"/>初道須攝俗。四輩，卽天人龍鬼。幽通三趣，顯
<lb n="0409b09" ed="T"/>則唯人。</p><p xml:id="pT40p0409b0904" cb:place="inline">次科，初叙道衆，志遠行薄。智下，次敎
<lb n="0409b10" ed="T"/>俗士，取志<anchor xml:id="nkr_note_orig_0409002" n="0409002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0409002" n="0409002"/><anchor xml:id="beg0409002" n="0409002"/>合<anchor xml:id="end0409002"/>行。終照，卽深識不責目今；遠
<lb n="0409b11" ed="T"/>度，卽大量不見小過。略，謂捒略。所下，示幽靈
<lb n="0409b12" ed="T"/>同<anchor xml:id="nkr_note_orig_0409003" n="0409003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0409003" n="0409003"/><anchor xml:id="beg0409003" n="0409003"/>資<anchor xml:id="end0409003"/>。剋，猶究也。剋照皆龍天之心，終遠卽
<lb n="0409b13" ed="T"/>出家之志。如《感通傳》，韋天吿祖師云：天竺諸
<lb n="0409b14" ed="T"/>國，不及此方；此雖犯戒，大塗慚愧；內雖陵犯
<lb n="0409b15" ed="T"/>外，猶愼護故；使諸天見其一善，忘其百非；若
<lb n="0409b16" ed="T"/>見造過，咸皆流涕；悉加<anchor xml:id="nkr_note_orig_0409004" n="0409004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0409004" n="0409004"/><anchor xml:id="beg0409004" n="0409004"/>中<anchor xml:id="end0409004"/>護，不令魔惱。今下，
<lb n="0409b17" ed="T"/>斥凡俗多譏，初叙其愚迷。自下，彰過失。上句
<lb n="0409b18" ed="T"/>障聖道，次二句失善利，後二句招苦報。可謂
<lb n="0409b19" ed="T"/>下，結歎。</p><p xml:id="pT40p0409b1904" cb:place="inline">三中，初正明。此卽轉釋上科不受道
<lb n="0409b20" ed="T"/>化之語。如下，喩顯。嬰兒，卽喩愚俗，卽上所
<lb n="0409b21" ed="T"/>謂小兒癡是也。<note place="inline">有將嬰兒喩比丘非也。</note></p><p xml:id="pT40p0409b2116" cb:place="inline">囑累中。乍觀語勢，似
<lb n="0409b22" ed="T"/>總一篇；細詳文意，止結此科耳。</p></cb:div>
<lb n="0409b23" ed="T"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="1" type="其他">25 釋主客篇(下三)</cb:mulu><head>釋主客篇</head>
<lb n="0409b24" ed="T"/><p xml:id="pT40p0409b2401">舊住名主，時過名客；若對三界，則無有主客；
<lb n="0409b25" ed="T"/>今望伽藍，不無久暫；強分主客，以明待遇。然
<lb n="0409b26" ed="T"/>據律中制主待客，但主須筵款，客至有儀，故
<lb n="0409b27" ed="T"/>云相待耳。</p><p xml:id="pT40p0409b2705" cb:place="inline">制意中。初二句示出家超世，無繫
<lb n="0409b28" ed="T"/>之人，故如賓也。次二句明遊方漂泊，隨處暫
<lb n="0409b29" ed="T"/>止；卽以寺<anchor xml:id="nkr_note_orig_0409005" n="0409005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0409005" n="0409005"/><anchor xml:id="beg0409005" n="0409005"/>字<anchor xml:id="end0409005"/>，況於逆旅。謂同迎客之舍，旣無
<pb n="0409c" ed="T" xml:id="T40.1805.0409c"/>
<lb n="0409c01" ed="T"/>定止，義當迎待，故云頗存於此。故下，顯制。曲
<lb n="0409c02" ed="T"/>卽委備。云云，生起下文。</p><p xml:id="pT40p0409c0210" cb:place="inline">初科中，前明客來入
<lb n="0409c03" ed="T"/>寺，後明舊住迎接。知佛塔等者，或問於人，
<lb n="0409c04" ed="T"/>或自瞻視。至門應開，謂無關鎖，容自開者。若
<lb n="0409c05" ed="T"/>不能者，卽反上也；此間晝日，不尙閉門，事亦
<lb n="0409c06" ed="T"/>稀也。下牆，謂低處。踰入，此方所忌，未可依用。</p>
<lb n="0409c07" ed="T"/><p xml:id="pT40p0409c0701">次科，《四分》，初求房舍。自述歲數，令知上下也。
<lb n="0409c08" ed="T"/>有當取者，舊住給與也。丸藥擧之，不拾他物；
<lb n="0409c09" ed="T"/>特擧至微，例其餘也。次問處所。《五分》。不眠，爲
<lb n="0409c10" ed="T"/>防難故。</p><p xml:id="pT40p0409c1004" cb:place="inline">三中，《四分》。禮僧，止於四座，以成衆故；
<lb n="0409c11" ed="T"/>餘座不禮，恐勞擾故。思惟，卽禪定；禮誦同之。
<lb n="0409c12" ed="T"/>《十誦》。時見，謂近處也。</p><p xml:id="pT40p0409c1209" cb:place="inline">四中，初文，先問法食之
<lb n="0409c13" ed="T"/>處。又下，次問利養，有六。僧差，卽僧次；檀越送
<lb n="0409c14" ed="T"/>食，謂將入寺；月八十五，卽六齋日，人多設供。
<lb n="0409c15" ed="T"/><note place="inline">《業疏》云：黑白俱有三日，文少十四。</note>月初，彼國重之，亦多營設；檀越
<lb n="0409c16" ed="T"/>請，卽別請。<note place="inline">舊云僧次者，非。</note>三問人畜。並據俗舍。</p><p xml:id="pT40p0409c1619" cb:place="inline">次科，
<lb n="0409c17" ed="T"/>初示僧制。若下，明筵留。不語知者，恐追伴故，
<lb n="0409c18" ed="T"/>仍安慰之。給糧食者，準須出己，必非常住。</p><p xml:id="pT40p0409c1817" cb:place="inline">三
<lb n="0409c19" ed="T"/>中。十事與者，前二與物，後八與語。習俗，謂風
<lb n="0409c20" ed="T"/>俗所宜。僧敎令，則隨方制度。某事可食，事卽
<lb n="0409c21" ed="T"/>物也。</p><p xml:id="pT40p0409c2103" cb:place="inline">法附中，初科，上二句叙敎法之功。以能
<lb n="0409c22" ed="T"/>成善故。有由，謂由於敎也。次二句叙威儀之
<lb n="0409c23" ed="T"/>勝。以能成因感果故。冥因者，心業未形故；顯
<lb n="0409c24" ed="T"/>果者，報相可見故。宗卽是本。是以下，引證。阿
<lb n="0409c25" ed="T"/>說，亦云阿說嗜，此云馬勝；從佛受學，方經七
<lb n="0409c26" ed="T"/>日，便備威儀；以宿五百世爲獼猴，今猶躁擾；
<lb n="0409c27" ed="T"/>出家七日，卽改本轍；以威儀悟物，故稱威儀
<lb n="0409c28" ed="T"/>第一。身子與目連爲友，共結契云：若得甘露，
<lb n="0409c29" ed="T"/>必當同味；後時身子見馬勝，威儀庠序；乃問
<pb n="0410a" ed="T" xml:id="T40.1805.0410a"/>
<lb n="0410a01" ed="T"/>汝師是誰？爲說何法？答云：法從緣生，亦從緣
<lb n="0410a02" ed="T"/>滅；一切諸法，空無有主。<note place="inline">此依《五分》引，或有出云：諸法從緣生，亦從因緣滅；我佛大
<lb n="0410a03" ed="T"/>沙門，常作如是說。</note>身子聞已，便證初果；次傳向目連，亦
<lb n="0410a04" ed="T"/>證初果；後同馬勝往佛所出家也。傳法等者，
<lb n="0410a05" ed="T"/>卽第五祖<name role="" type="person">優波毱多</name>，威儀肅物，率皆從化，如
<lb n="0410a06" ed="T"/>佛無異；但無相好，時人號爲無相好佛。又第
<lb n="0410a07" ed="T"/>二十祖闍夜多，善持威儀，見無不敬；佛曾記
<lb n="0410a08" ed="T"/>之，闍夜多者，最後律師。故知諸祖傳通，並以
<lb n="0410a09" ed="T"/>威儀，令生物善。方册，卽《付法藏傳》。故下，結前
<lb n="0410a10" ed="T"/>起後。</p><p xml:id="pT40p0410a1003" cb:place="inline">列示中，初文，《五分》。明威儀，化物功深；闕
<lb n="0410a11" ed="T"/>則二利俱失，故非大明也。《僧祇》。明行法。平視，
<lb n="0410a12" ed="T"/>頭不俯仰也。合身迴，不但轉項也。《中含》，初別
<lb n="0410a13" ed="T"/>示行法，續上《僧祇》。狩王，卽師子及象王。若下，
<lb n="0410a14" ed="T"/>通明四儀；初明入聚，卽示行法。無事處，卽阿
<lb n="0410a15" ed="T"/>蘭若。合明食法，文見〈頭陀〉。或下，次明住坐二
<lb n="0410a16" ed="T"/>法。於中下，後明臥法。頭面向像，無背違故。
<lb n="0410a17" ed="T"/>係想明相，不著睡眠故。《僧祇》。臥法大途同上，
<lb n="0410a18" ed="T"/>文復詳委，但頭向不同。衣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0410001" n="0410001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0410001" n="0410001"/><anchor xml:id="beg0410001" n="0410001"/>架<anchor xml:id="end0410001"/>師長，皆尊處故。
<lb n="0410a19" ed="T"/>合口拄齗，心易定故。念慧，所修觀行，不暫忘
<lb n="0410a20" ed="T"/>故。指如上者，卽想明相等。《十誦》。明燈不臥，恐
<lb n="0410a21" ed="T"/>裸露故。</p><p xml:id="pT40p0410a2104" cb:place="inline">出行中，初科，前明摒淨。〈隨相〉，卽覆處
<lb n="0410a22" ed="T"/>敷僧物戒。去時下，明白吿。後去時下，明觀方
<lb n="0410a23" ed="T"/>量伴。利衰，謂有益無益。時言，謂當言卽言。
<lb n="0410a24" ed="T"/>若有下，明暫住復去法。下座得病下，明遇病
<lb n="0410a25" ed="T"/>料理法。上座有病，理合看視；故但明下座，恐
<lb n="0410a26" ed="T"/>捨棄故。得脫，謂差損。</p><p xml:id="pT40p0410a2609" cb:place="inline">次科，初示行法。先指後
<lb n="0410a27" ed="T"/>跟，是賤下相。在下，明覓處。前食卽小食，後食
<lb n="0410a28" ed="T"/>卽中齋。當白入者，由覓宿食，必入俗舍故。</p><p xml:id="pT40p0410a2817" cb:place="inline">三
<lb n="0410a29" ed="T"/>中。安詳，離卒暴故。一心，離雜念故。觀地二意，
<pb n="0410b" ed="T" xml:id="T40.1805.0410b"/>
<lb n="0410b01" ed="T"/>卽止作也。不退菩薩，舊云初地已去。</p><p xml:id="pT40p0410b0115" cb:place="inline">坐臥中，
<lb n="0410b02" ed="T"/>初科；《僧祇》，前明坐法。駱<anchor xml:id="nkr_note_add_0410b0201" n="0410b0201"/><anchor xml:id="beg0410b0201" n="0410b0201"/>駝<anchor xml:id="end0410b0201"/>，謂兩膝拄地。次明
<lb n="0410b03" ed="T"/>臥法。仰是慢相，伏卽飢相，左脇婬相；如法，卽
<lb n="0410b04" ed="T"/>右脇臥。指三十五者，彼云：應如師子獸王順
<lb n="0410b05" ed="T"/>身臥，若右脇有癰瘡，無罪，不者越威儀。《增一》。
<lb n="0410b06" ed="T"/>手按，彼因外道抽除床攊，故制。<note place="inline">攊音曆，今謂床<anchor xml:id="nkr_note_add_0410b0601" n="0410b0601"/><anchor xml:id="beg0410b0601" n="0410b0601"/>桄<anchor xml:id="end0410b0601"/></note>。《十誦》。制
<lb n="0410b07" ed="T"/>晝臥者，有病應開。喜眠令經行者，除昏思故。
<lb n="0410b08" ed="T"/>《善見》，初制繫想。三寶、戒、施、天，爲六念。下明
<lb n="0410b09" ed="T"/>坐跪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0410002" n="0410002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0410002" n="0410002"/><anchor xml:id="beg0410002" n="0410002"/>名<anchor xml:id="end0410002"/>二。禪觀加趺，飮食踞坐。尼令長跪，
<lb n="0410b10" ed="T"/>非不通僧；僧制互跪，則不通尼，故注云：各有
<lb n="0410b11" ed="T"/>所立也。</p><p xml:id="pT40p0410b1104" cb:place="inline">別示中，初科，《三千》中，明踞坐。交足，左
<lb n="0410b12" ed="T"/>右交過；雙竪，謂脚頭向上；却踞，謂反向後；掉
<lb n="0410b13" ed="T"/>捎，謂搖動；搘拄，謂一足著地，搘起一足直申
<lb n="0410b14" ed="T"/>向前；上足，卽翹起一足。次明五事，應通二
<lb n="0410b15" ed="T"/>坐；不前據，謂兩手托床。《母論》，明加坐。撿，合作
<lb n="0410b16" ed="T"/>歛。</p><p xml:id="pT40p0410b1602" cb:place="inline">次科，《三千》中。不與師坐，不僣上也。《十誦》，初
<lb n="0410b17" ed="T"/>制起他。謂恃己陵物也。乃下，次制濫下。</p><p xml:id="pT40p0410b1716" cb:place="inline">三中，
<lb n="0410b18" ed="T"/>初明臥法。却踞，謂退身坐。<g ref="#CB03259">㐸</g>音欠，張口申氣
<lb n="0410b19" ed="T"/>也；吒去聲，嘆息也。狗群，謂相倚也。起以時節，
<lb n="0410b20" ed="T"/>卽念明相；心起當責，謂懈怠耽睡等念。又下，
<lb n="0410b21" ed="T"/>次明起入衆法。遺，卽留也。</p><p xml:id="pT40p0410b2111" cb:place="inline">臥法中，《善見》明念
<lb n="0410b22" ed="T"/>起。《三千》，示臥相。《母論》，誡耽睡。二時謂初後夜，
<lb n="0410b23" ed="T"/>一時卽中夜。《僧祇》，制晏起。注指前說，卽右脇
<lb n="0410b24" ed="T"/>著下，累脚合口等。</p>
<lb n="0410b25" ed="T"/><cb:juan n="003c" fun="close"><cb:jhead>四分律行事鈔資持記<anchor xml:id="nkr_note_orig_0410003" n="0410003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0410003" n="0410003"/><anchor xml:id="beg0410003" n="0410003"/>下三<anchor xml:id="end0410003"/></cb:jhead></cb:juan>
<pb n="0410c" ed="T" xml:id="T40.1805.0410c"/>
<lb n="0410c01" ed="T"/>
<lb n="0410c02" ed="T"/><cb:juan n="003d" fun="open"><cb:mulu n="3d" type="卷">下四</cb:mulu><cb:jhead>四分律行事鈔資持記<anchor xml:id="nkr_note_orig_0410004" n="0410004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0410004" n="0410004"/><anchor xml:id="beg0410004" n="0410004"/>下四<anchor xml:id="end0410004"/></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
<lb n="0410c03" ed="T"/>
<lb n="0410c04" ed="T"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="1" type="其他">26 釋瞻病篇(下四)</cb:mulu><head>釋瞻病篇</head>
<lb n="0410c05" ed="T"/><p xml:id="pT40p0410c0501">題中四字，卽下兩門；瞻送是能施，病終卽所
<lb n="0410c06" ed="T"/>爲。</p><p xml:id="pT40p0410c0602" cb:place="inline">制意中，初科，初叙病患。多嬰累者，通目衆
<lb n="0410c07" ed="T"/>苦也。四大等者，別示病惱也；地水火風，內外
<lb n="0410c08" ed="T"/>該遍，故通名大；六府者，大腸、小腸、胃、膀胱、三
<lb n="0410c09" ed="T"/>焦、膽也。<note place="inline">從頂至心爲上焦，從心至腰爲中焦，從腰至足爲下焦，此三共爲一府。</note>若下，次
<lb n="0410c10" ed="T"/>明瞻視。然下，三示凡情。昵，近也。故下，彰聖引
<lb n="0410c11" ed="T"/>導。按《西域記》，祇桓東北有塔，卽如來洗病比
<lb n="0410c12" ed="T"/>丘處。如來在日，有病比丘，含苦獨處；佛問汝
<lb n="0410c13" ed="T"/>何所苦，汝何獨居？答曰：我性疎懶，不耐看病；
<lb n="0410c14" ed="T"/>故今嬰疾，無人瞻視；佛愍而吿曰：善男子，
<lb n="0410c15" ed="T"/>我今<anchor xml:id="nkr_note_orig_0410005" n="0410005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0410005" n="0410005"/><anchor xml:id="beg0410005" n="0410005"/>春<anchor xml:id="end0410005"/>汝。</p><p xml:id="pT40p0410c1505" cb:place="inline">引證中。律因病人無人瞻視，佛卽
<lb n="0410c16" ed="T"/>呵制。初引緣。便下，立制。佛下，結勸。乃下，指同。
<lb n="0410c17" ed="T"/>存沒雖殊，提接義一；故茲制意，兼該兩門。</p><p xml:id="pT40p0410c1717" cb:place="inline">問
<lb n="0410c18" ed="T"/>答中。徵上律文，欲彰功行。答中，初正答，有
<lb n="0410c19" ed="T"/>二，初約心行同佛。又下，次約隨順法制。《僧祇》
<lb n="0410c20" ed="T"/>下，引示，初引緣起。卽彰奉佛，不如看病。又下，
<lb n="0410c21" ed="T"/>次引勸讚。以顯功深。</p><p xml:id="pT40p0410c2109" cb:place="inline">簡人中，初科，《四分》，初制
<lb n="0410c22" ed="T"/>本衆，有三：一親屬自看。二僧與。三僧差。如法
<lb n="0410c23" ed="T"/>治，卽吉罪。準無比丘，應令沙彌淨人看。若無
<lb n="0410c24" ed="T"/>下，次開女衆。《十誦、僧祇》。二律，大略同前。</p><p xml:id="pT40p0410c2416" cb:place="inline">次科，
<lb n="0410c25" ed="T"/>初明本衆，有二，初有乘迎歸。無所分別，謂昏
<lb n="0410c26" ed="T"/>迷也。<g ref="#CB01132">㹀</g>牛草馬，本不得乘，病篤故開。若無下，
<lb n="0410c27" ed="T"/>次明無乘往求。不繞塔等，恐遲滯故。及共
<lb n="0410c28" ed="T"/>迎者，謂召檀越往迎，同上比丘也。若路下，次
<lb n="0410c29" ed="T"/>明尼衆。同異可見。闍維，此云焚燒。俗嫌遠送，
<pb n="0411a" ed="T" xml:id="T40.1805.0411a"/>
<lb n="0411a01" ed="T"/>不令見故。餘下，後明下衆。文略不出，故令準
<lb n="0411a02" ed="T"/>之。</p><p xml:id="pT40p0411a0202" cb:place="inline">三中。初句指前聖制，次句勸依，下二句指
<lb n="0411a03" ed="T"/>廣，卽《僧祇》文。</p><p xml:id="pT40p0411a0306" cb:place="inline">供給中，初科。《五分》唯開自煮。《五
<lb n="0411a04" ed="T"/>百問》亦然，七日一受，更開過中失受，惡觸不
<lb n="0411a05" ed="T"/>受。先淨，謂令淨人火淨。下指《寶梁》，彼云：乞食
<lb n="0411a06" ed="T"/>比丘，或病不能乞食，當自伏心云：我獨無侶，
<lb n="0411a07" ed="T"/>一身出家，法是我伴等。《習禪經》今藏錄不出。</p>
<lb n="0411a08" ed="T"/><p xml:id="pT40p0411a0801">二中，《僧祇》，先明九橫，令知看視。前七並食；八
<lb n="0411a09" ed="T"/>懈怠者，不勤調攝故；九無慧，謂執愚失治故。
<lb n="0411a10" ed="T"/>又下，次明供給。據文有三：初須己物，二己無
<lb n="0411a11" ed="T"/>則僧物，三僧無則乞與。好食與看病者，獎
<lb n="0411a12" ed="T"/>其勤勞，令無退故。又不下，三制推免。《四分》。
<lb n="0411a13" ed="T"/>五德，文引第五，而略上四：一知可食應與；二
<lb n="0411a14" ed="T"/>不惡賤便穢；三懷慈愍，不爲衣食；四能經理
<lb n="0411a15" ed="T"/>湯藥。《善見》。爲病開餉俗士，不犯汚家。下指
<lb n="0411a16" ed="T"/>《僧祇》。略如上引，須者自尋。</p><p xml:id="pT40p0411a1611" cb:place="inline">三中。初《十、五》二律，
<lb n="0411a17" ed="T"/>明審問所須，應時給付。後《十誦》中，開服犯過
<lb n="0411a18" ed="T"/>藥，以必差故。佛僧中，佛無宿觸，疑剩佛字。</p>
<lb n="0411a19" ed="T"/><p xml:id="pT40p0411a1901">四中，《善生》，初誡始終。若下，敎求物。《五百問》，初
<lb n="0411a20" ed="T"/>制看病，輒用彼物。比丘下，次制病者捨棄衣
<lb n="0411a21" ed="T"/>鉢。一爲終身不離，二爲留賞看病。</p><p xml:id="pT40p0411a2114" cb:place="inline">五中。《伽論》不
<lb n="0411a22" ed="T"/>淨，同前《十誦》；謂煮膏肉，和以鹽故；此引廢前，
<lb n="0411a23" ed="T"/>例通餘物。</p><p xml:id="pT40p0411a2305" cb:place="inline">六中，《四分》，初安便器。次第三開。
<lb n="0411a24" ed="T"/>屋中，卽房內。不下，次置唾器。旣制汚地，必有
<lb n="0411a25" ed="T"/>所盛故。</p><p xml:id="pT40p0411a2504" cb:place="inline">三安置中，初科。《僧祇》好房，旣是大德；
<lb n="0411a26" ed="T"/>《十誦》中房，計是常人；但不得下房，不容看病
<lb n="0411a27" ed="T"/>故。</p><p xml:id="pT40p0411a2702" cb:place="inline">次文。中國本傳，《壇經》所謂別傳是也。日
<lb n="0411a28" ed="T"/>光沒處者，《壇經》云：西方爲無常之院，由終歿
<lb n="0411a29" ed="T"/>於天傾之位也；今寺亦有，但方隅不定，不知
<pb n="0411b" ed="T" xml:id="T40.1805.0411b"/>
<lb n="0411b01" ed="T"/>法故。以下，出別堂所以。今號延壽，豈非相
<lb n="0411b02" ed="T"/>反？專心念法者，由非舊處，無心戀著；但念無
<lb n="0411b03" ed="T"/>常，必思勝法故也。其堂中下，次明設像。立彌
<lb n="0411b04" ed="T"/>陀者，歸心有處也。然十方淨土，而偏指西方
<lb n="0411b05" ed="T"/>者；繫心一境，想念易成故；西方諸佛，而獨歸
<lb n="0411b06" ed="T"/>彌陀者；誓願弘深，結緣成熟故。是以古今儒
<lb n="0411b07" ed="T"/>釋，靡不留心；況濁世凡愚，煩惱垢重；心猿未
<lb n="0411b08" ed="T"/>鎖，欲馬難調；捨此他求，終無出路；請尋大小
<lb n="0411b09" ed="T"/>《彌陀經、十六觀經、往生論、十疑論》等諸文，詳
<lb n="0411b10" ed="T"/>究聖言，必生深信矣。像面向西，病者在後；謂
<lb n="0411b11" ed="T"/>將終之時已前，常須瞻像，令其繫心。忍土
<lb n="0411b12" ed="T"/>者，梵語娑婆，此云堪忍；《大悲經》云：此界衆生，
<lb n="0411b13" ed="T"/>忍受三毒，及諸煩惱故。人間臭穢者，《感通傳》，
<lb n="0411b14" ed="T"/>天人云：人中臭氣，上熏於空四十萬里；諸天
<lb n="0411b15" ed="T"/>淸淨，無不厭之；但以受佛付囑，令護於法；
<lb n="0411b16" ed="T"/>佛尙與人同止，諸天不敢不來。恒在佛所者，
<lb n="0411b17" ed="T"/>恐心無繫，念世事故。</p><p xml:id="pT40p0411b1709" cb:place="inline">四中，初科。《十誦》文中，但
<lb n="0411b18" ed="T"/>是通制；下諸詞句，皆出祖師。深法，但是佛敎，
<lb n="0411b19" ed="T"/>通得云深。是道謂出世法，非道卽世間法。</p><p xml:id="pT40p0411b1917" cb:place="inline">練
<lb n="0411b20" ed="T"/>若中。汎話，謂問疾安慰，以爲勸誘之端。捨座，
<lb n="0411b21" ed="T"/>卽分半座與迦葉坐；捨衣，謂脫所著衣，易彼
<lb n="0411b22" ed="T"/>糞掃衣披之。</p><p xml:id="pT40p0411b2206" cb:place="inline">誦經中。鸚鵡緣出《賢愚經》中，彼
<lb n="0411b23" ed="T"/>云：須達家有二鸚鵡，能知人語；阿難往其家，
<lb n="0411b24" ed="T"/>授四諦法；聞已，喜悅誦習；飛向樹上，次第上
<lb n="0411b25" ed="T"/>下，經於七反；其暮宿樹，野狸所食，卽生四天
<lb n="0411b26" ed="T"/>王天；阿難聞已，問佛生處；佛吿阿難：緣汝
<lb n="0411b27" ed="T"/>授法，命終之後，初生四天王天，壽五百歲；二
<lb n="0411b28" ed="T"/>生<name role="" type="person">忉利天</name>，壽一千歲；三生<name role="" type="person">焰摩天</name>，壽二千歲；
<lb n="0411b29" ed="T"/>四生<name role="" type="person">兜率天</name>，壽四千歲；五生無憍樂天，壽八
<pb n="0411c" ed="T" xml:id="T40.1805.0411c"/>
<lb n="0411c01" ed="T"/>千歲；六生化應聲天，壽萬六千歲；七還生第
<lb n="0411c02" ed="T"/>五天，次第還至四天王天，上下七反，天壽終
<lb n="0411c03" ed="T"/>已，下生<name role="" type="person">閻浮提</name>；於人中，出家學道；緣前四諦，
<lb n="0411c04" ed="T"/>心自開解，成辟支佛，故云後得道迹。《大品》，卽
<lb n="0411c05" ed="T"/>《般若》；〈經耳品〉，出第三十卷，彼云：釋提桓因作
<lb n="0411c06" ed="T"/>念，若人聞般若名一經耳者，是人先世，佛所
<lb n="0411c07" ed="T"/>作諸功德，與善知識相隨，何況受持讀誦。常
<lb n="0411c08" ed="T"/>住二字，六卷《泥洹》云：善男子，善女人，當持如
<lb n="0411c09" ed="T"/>來常住二字，歷劫修習；是等衆生，不久當成
<lb n="0411c10" ed="T"/>等正覺道。二經並明勝報，故云不生惡道也。</p>
<lb n="0411c11" ed="T"/><p xml:id="pT40p0411c1101">律師中。毘尼主於住持，故讚興隆等。自持攝
<lb n="0411c12" ed="T"/>他，卽是二利。諸佛讚者，如諸經論，讚持戒功
<lb n="0411c13" ed="T"/>深，如〈標宗〉具引。</p><p xml:id="pT40p0411c1307" cb:place="inline">法師中。迷倒如盲，妄想如病。</p>
<lb n="0411c14" ed="T"/><p xml:id="pT40p0411c1401">禪師中。梵云禪那，此云思惟修；故知禪者，唯
<lb n="0411c15" ed="T"/>是修心，故貶多說。今之參禪，亦務多說；事持
<lb n="0411c16" ed="T"/>言句，忘本久矣。</p><p xml:id="pT40p0411c1607" cb:place="inline">衆事中，初引五聖爲比。沓
<lb n="0411c17" ed="T"/>婆，卽《四分》沓婆羅漢；捨羅漢者，厭無學也；
<lb n="0411c18" ed="T"/>求堅固者，修大行也；《善見》云：此人是王子
<lb n="0411c19" ed="T"/>出家，故云王種。迦葉緣者，《薩婆多傳》云：迦
<lb n="0411c20" ed="T"/>葉於耆山，自經營五寺，通爲一界，自作泥
<lb n="0411c21" ed="T"/>塗壁。祇夜，具云祇夜多；《雜寶藏》云：南天竺
<lb n="0411c22" ed="T"/>有二比丘，聞夜多有大威德，到其住處；見
<lb n="0411c23" ed="T"/>一比丘，形容憔悴，竈前然火；問言：識夜多
<lb n="0411c24" ed="T"/>否？答云：在第三窟，卽至窟中，但見向來然
<lb n="0411c25" ed="T"/>火比丘；禮已，問云：旣有威德，何爲自勞？答
<lb n="0411c26" ed="T"/>曰：我念昔時生死之苦，若我頭手可以然者，
<lb n="0411c27" ed="T"/>尙不惜之，況勞身也。身子，卽舍利弗；《百緣經》
<lb n="0411c28" ed="T"/>云：佛世有黎軍支比丘，出家得阿羅漢，乞食
<lb n="0411c29" ed="T"/>不得；入塔掃洒，乞食便足；白衆僧言：從今塔
<pb n="0412a" ed="T" xml:id="T40.1805.0412a"/>
<lb n="0412a01" ed="T"/>寺，聽我掃洒；後於一日，眠不覺曉；舍利弗見
<lb n="0412a02" ed="T"/>塔塵坌，卽便掃之；黎軍支眠窹，心懷悵恨；語
<lb n="0412a03" ed="T"/>舍利弗言：汝掃我地，令我飢困；由是七日，求
<lb n="0412a04" ed="T"/>食不得；遂飡砂飮水，卽入涅槃。比丘問佛，
<lb n="0412a05" ed="T"/>佛言：過去恚母布施，鎖母房中，母從索食，
<lb n="0412a06" ed="T"/>答云：何如飡砂飮水，七日母死；其子命終墮
<lb n="0412a07" ed="T"/>獄，罪畢爲人，故受此報；由昔供佛，故今得道。
<lb n="0412a08" ed="T"/><note place="inline">目連緣如後篇具引。</note>然下，顯僧福。大下，歎所修。經下，勸憶
<lb n="0412a09" ed="T"/>持。卽《淨名經》。淨命，謂無邪求。</p><p xml:id="pT40p0412a0912" cb:place="inline">總示中，初科，初
<lb n="0412a10" ed="T"/>引傳。令唱讀者，準此，生前所修一切功德，並
<lb n="0412a11" ed="T"/>須記錄；凡爲看病，常在左右，策其心行，恒令
<lb n="0412a12" ed="T"/>念善；以捨報趣生，唯在臨終，心念善惡。下引
<lb n="0412a13" ed="T"/>《智論》爲證，仍決所疑。答中，初句正答，下二句
<lb n="0412a14" ed="T"/>轉釋。作惡生善道者，準天台《十疑論》，三義通
<lb n="0412a15" ed="T"/>之：一者約心，以造罪時，從虛妄顚倒心生，是
<lb n="0412a16" ed="T"/>虛；今因知識勸導，改心是實故。二者造罪時，
<lb n="0412a17" ed="T"/>由癡暗虛妄爲緣，是僞；今遇知識，得聞佛名，
<lb n="0412a18" ed="T"/>發菩提心是眞故。三決定者，前造罪時，心有
<lb n="0412a19" ed="T"/>間斷；今臨終時，心猛利故；如萬年暗室，一
<lb n="0412a20" ed="T"/>燈能破；千年積薪，少火燒盡。<note place="inline">後義卽同今鈔。</note></p><p xml:id="pT40p0412a2018" cb:place="inline">次科，初正
<lb n="0412a21" ed="T"/>明。五下，引示。初引銅盌緣，後指慳衣緣。如前，
<lb n="0412a22" ed="T"/>卽〈二衣〉中。故下，結誥。</p><p xml:id="pT40p0412a2209" cb:place="inline">勸導中，初科，前明量機。
<lb n="0412a23" ed="T"/>病強弱者，觀其健困也；心利鈍者，智明昧也；
<lb n="0412a24" ed="T"/>業麁細者，麁如營福，細如禪講等；情取捨者，
<lb n="0412a25" ed="T"/>所樂異也，如下西方兜率等是。此四觀察，義
<lb n="0412a26" ed="T"/>無不盡；隨宜方便，臨事自裁。或下，次明說法，
<lb n="0412a27" ed="T"/>初令緣佛。或敎稱名，或令觀相；或歎功德，令
<lb n="0412a28" ed="T"/>生忻樂。或身下，次示心觀。卽性空相空唯識
<lb n="0412a29" ed="T"/>三觀。至焰處者，喩相空也；謂如渴鹿，逐於陽
<pb n="0412b" ed="T" xml:id="T40.1805.0412b"/>
<lb n="0412b01" ed="T"/>焰；遙見似水，至彼元無。各下，後示隨緣。不必
<lb n="0412b02" ed="T"/>如上故。</p><p xml:id="pT40p0412b0204" cb:place="inline">二中，初引律制問。受不好者，謂惜好
<lb n="0412b03" ed="T"/>者故；及送他者，謂妄行顏面故。此出病者慳
<lb n="0412b04" ed="T"/>鄙之意，故須問之；若非此徒，則不須問。應下，
<lb n="0412b05" ed="T"/>準義吿示，初泛吿取著。佛制畜者，明敎嚴也。
<lb n="0412b06" ed="T"/>出世緣者，顯行強也。常著生者，彰報勝也。面
<lb n="0412b07" ed="T"/>王比丘，《賢愚經》云：曾以<g ref="#CB00626">㲲</g>施辟支故，五百生
<lb n="0412b08" ed="T"/>白<g ref="#CB00626">㲲</g>褁身而生；身大隨大，面有王字；恐被王
<lb n="0412b09" ed="T"/>損，乃投出家；善來得戒，<g ref="#CB00626">㲲</g>變法衣；涅槃後，用
<lb n="0412b10" ed="T"/>此衣闍維。<note place="inline">若《分別功德論》，頭有天冠，故名面王。</note>若下，苦勸貪悋。眼看
<lb n="0412b11" ed="T"/>不救，謂現見衣物，不能濟患也。經云者，此出
<lb n="0412b12" ed="T"/>《莊嚴論》，彼云：昔有國王名難陀，貪聚金寶，乃
<lb n="0412b13" ed="T"/>以女置高樓；若求合者，令其納寶，乃集一國
<lb n="0412b14" ed="T"/>珍寶皆盡；時有一人貧匱，求合無由，因而
<lb n="0412b15" ed="T"/>成疾，其母知之，語云：汝父死後，口中有一金
<lb n="0412b16" ed="T"/>錢，可發塚取之送王；王怪問曰：何處更有
<lb n="0412b17" ed="T"/>寶，彼具述之，王由此悟曰：死後一錢，尙不能
<lb n="0412b18" ed="T"/>爲主，何苦欲之，遂却散施。上勸捨慳。亦下，次
<lb n="0412b19" ed="T"/>勸依法。顏面，謂取面情，以物餉遺也。如是
<lb n="0412b20" ed="T"/>下，結示。恐心輕動，故不可違；恐念世事，故不
<lb n="0412b21" ed="T"/>可順。以下，出須諫所以。臨終念善，生善道則
<lb n="0412b22" ed="T"/>昇；念惡，墮惡道故沈；昇沈止在刹那，故是一
<lb n="0412b23" ed="T"/>期大要。期，時也。</p><p xml:id="pT40p0412b2307" cb:place="inline">三中，初示經像。引《華嚴》爲
<lb n="0412b24" ed="T"/>證。經文兩偈，傳寫訛脫；此出〈賢首菩薩品〉，
<lb n="0412b25" ed="T"/>初偈云：又放光明名見佛，彼光覺悟命終者；
<lb n="0412b26" ed="T"/>念佛三昧必見佛，命終之後生佛前。次偈脫
<lb n="0412b27" ed="T"/>初句，彼云：見彼命終勸念佛，方接鈔中三
<lb n="0412b28" ed="T"/>句；若新譯本云：又放光明名見佛，此光覺悟
<lb n="0412b29" ed="T"/>將終者；令隨憶念見如來，命終得生其淨國。
<pb n="0412c" ed="T" xml:id="T40.1805.0412c"/>
<lb n="0412c01" ed="T"/><note place="inline">此偈贊佛果<anchor xml:id="nkr_note_orig_0412001" n="0412001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0412001" n="0412001"/><anchor xml:id="beg0412001" n="0412001"/>一<anchor xml:id="end0412001"/>光明功德。</note>見有臨終勸念佛，及示尊像令
<lb n="0412c02" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0412002" n="0412002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0412002" n="0412002"/><anchor xml:id="beg0412002" n="0412002"/>膽<anchor xml:id="end0412002"/>敬；俾於佛所深歸仰，是故得成此光明。
<lb n="0412c03" ed="T"/><note place="inline">此偈讚佛因中修此光明之行。</note></p><p xml:id="pT40p0412c0313" cb:place="inline">四中，初請他勸。《善見》明看病自
<lb n="0412c04" ed="T"/>勸，《母論》明互違結犯。依前斟酌，指上次科。若
<lb n="0412c05" ed="T"/>下，明將死打磬，令聞生善。天台智者，臨終語
<lb n="0412c06" ed="T"/>維那曰：人命將終，得聞鍾磬，增其正念；唯
<lb n="0412c07" ed="T"/>長唯久，氣盡爲期；云何身冷，方聲磬耶？<note place="inline">今時死已方
<lb n="0412c08" ed="T"/>打，故知無益。</note></p><p xml:id="pT40p0412c0806" cb:place="inline">第二送終，叙意中，初示道俗異儀。厚葬，
<lb n="0412c09" ed="T"/>謂多費財也。若下，次明奢儉取中。</p><p xml:id="pT40p0412c0914" cb:place="inline">將屍出中，
<lb n="0412c10" ed="T"/>初科，前明安屍處。絹棺<anchor xml:id="nkr_note_orig_0412003" n="0412003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0412003" n="0412003"/><anchor xml:id="beg0412003" n="0412003"/>比<anchor xml:id="end0412003"/>地所尙，此間多用
<lb n="0412c11" ed="T"/>木棺，或加絹蓋。次明師徒坐處。吊慰，吊卽訓
<lb n="0412c12" ed="T"/>至，謂至喪所而慰問也。布草者，此間有用
<lb n="0412c13" ed="T"/>薦席，或用床橙。</p><p xml:id="pT40p0412c1307" cb:place="inline">次科，初引文示制。律中，以尼
<lb n="0412c14" ed="T"/>女情懦，多好哀泣；僧則反之，故罪分輕重。若
<lb n="0412c15" ed="T"/>下，次準義明開，初引涅槃爲例。卽《遺敎》云：若
<lb n="0412c16" ed="T"/>所作未<anchor xml:id="nkr_note_orig_0412004" n="0412004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0412004" n="0412004"/><anchor xml:id="beg0412004" n="0412004"/>辦<anchor xml:id="end0412004"/>者，見佛滅度，當有悲感。據位，則
<lb n="0412c17" ed="T"/>內凡已還，故云未離欲者。若下，次明不泣反
<lb n="0412c18" ed="T"/>非。高節之人，不妄哀喜，故云不局世情。任
<lb n="0412c19" ed="T"/>情之者，不展哀苦，卽非孝誠，故云道俗同
<lb n="0412c20" ed="T"/>恥。</p><p xml:id="pT40p0412c2002" cb:place="inline">三中，初小者吊大，又二：一近處至者，容緩
<lb n="0412c21" ed="T"/>吊慰。二遠來奔赴，未暇慰問。次明大者吊
<lb n="0412c22" ed="T"/>小。依本儀者，謂不設禮。隨時坐立，謂任彼意。</p>
<lb n="0412c23" ed="T"/><p xml:id="pT40p0412c2301">四中，《五分》。覆根，準應裸露。《五百問》，初明覆屍。
<lb n="0412c24" ed="T"/>須白僧者，是僧物故。裙及祇支，今須準用。
<lb n="0412c25" ed="T"/><note place="inline">世云：須披五條者非，以制物令賞看病故。</note>不得下，次明殯送。由並屬
<lb n="0412c26" ed="T"/>僧，過五成盜。文明所出次第有三：一出親
<lb n="0412c27" ed="T"/>屬，卽師僧等；二率衆僧，舍利，此翻遺身，卽死
<lb n="0412c28" ed="T"/>屍也；三貸亡物，此卽僧物，無故方開。令倍償
<lb n="0412c29" ed="T"/>者，謂看病人別求他物，與本相當者，入僧
<pb n="0413a" ed="T" xml:id="T40.1805.0413a"/>
<lb n="0413a01" ed="T"/>作法；和僧還之，如〈二衣〉中。其下，三示喪儀。輿
<lb n="0413a02" ed="T"/>卽擡棺之物。</p><p xml:id="pT40p0413a0206" cb:place="inline">葬法中，初科，前列四法。水葬飼
<lb n="0413a03" ed="T"/>魚鼈，林葬濟禽獸。律下，次引文證。諸部文中，
<lb n="0413a04" ed="T"/>但無水葬。闍維，卽火葬。《十誦》，比丘有病，念言：
<lb n="0413a05" ed="T"/>死後，僧分我錢。逐置羹中啜之；後死，持棄林
<lb n="0413a06" ed="T"/>中，鳥啄腹破，故錢出也。然下，義決。殘卽損害，
<lb n="0413a07" ed="T"/>不應自爲。</p><p xml:id="pT40p0413a0705" cb:place="inline">次科。初香華散身，生存所制，死故
<lb n="0413a08" ed="T"/>聽之。《僧祇》亦爾。謂同上得散香華。</p><p xml:id="pT40p0413a0814" cb:place="inline">三中，初明
<lb n="0413a09" ed="T"/>起塔。五衆並得，卽前《僧像》，次第禮塔是也。
<lb n="0413a10" ed="T"/><note place="inline">此通名墳塚耳。</note>《增一》中，佛言：四人應起塔，輪王、羅漢、支
<lb n="0413a11" ed="T"/>佛、如來，又後分云：輪王無級，羅漢四級，支佛
<lb n="0413a12" ed="T"/>五級，如來十三級；若《十二因緣經》，八種塔並
<lb n="0413a13" ed="T"/>有露盤<note place="inline">卽四簷也</note>。佛八重，菩薩七重，支佛六重，四
<lb n="0413a14" ed="T"/>果五重，三果四重，二果三重，初果二重，輪王
<lb n="0413a15" ed="T"/>一重，凡僧不得出簷安級。<note place="inline">今有出簷者，由不知敎，僣同上聖。</note>五下，
<lb n="0413a16" ed="T"/>次明立像。言通朔畫。高下，後明起塔處。傳許
<lb n="0413a17" ed="T"/>寺中，律制屛處。相輪者，圓輪聳出，以爲表相
<lb n="0413a18" ed="T"/>故也。</p><p xml:id="pT40p0413a1803" cb:place="inline">四中，《增一》。具云：佛吿阿難、難陀、羅云：
<lb n="0413a19" ed="T"/>汝等輿<name role="" type="person">大愛道</name>身<note place="inline">卽姨母也。</note>，我當躬自供養，時帝
<lb n="0413a20" ed="T"/>釋毘沙門天王白佛，勿自勞神，我等自當供
<lb n="0413a21" ed="T"/>養。佛言：止<anchor xml:id="nkr_note_orig_0413001" n="0413001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0413001" n="0413001"/><anchor xml:id="beg0413001" n="0413001"/>上<anchor xml:id="end0413001"/>！長養恩重，乳哺懷抱，不得不
<lb n="0413a22" ed="T"/>報，過未諸佛皆爾。佛卽與阿難等，各輿一角；
<lb n="0413a23" ed="T"/>飛在虛空，往至塚間。準下，例決。生法雖異，
<lb n="0413a24" ed="T"/>長養不殊；比校恩德，法身猶重；抱屍而送，
<lb n="0413a25" ed="T"/>未足報之，故云豈能盡也。</p><p xml:id="pT40p0413a2511" cb:place="inline">五中，初引論。不得
<lb n="0413a26" ed="T"/>送白衣喪者，必是二親，準理應得。除觀無常
<lb n="0413a27" ed="T"/>者，謂不由他請，非爲世情；欲資道行，故是
<lb n="0413a28" ed="T"/>開限；不可倚濫，以飾己非。執母屍者，摩觸犯
<lb n="0413a29" ed="T"/>境，通死女故；報恩事切，故獨開之。殯卽土
<pb n="0413b" ed="T" xml:id="T40.1805.0413b"/>
<lb n="0413b01" ed="T"/>葬，殮字去呼，謂衣覆屍也。聖下，勸依。然雖盡
<lb n="0413b02" ed="T"/>禮，須避譏，疑故令量機等。</p></cb:div>
<lb n="0413b03" ed="T"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="1" type="其他">27 釋諸雜篇(下四)</cb:mulu><head>釋諸雜篇</head>
<lb n="0413b04" ed="T"/><p xml:id="pT40p0413b0401">諸雜者，簡餘篇純一；要行者，彰時用所須；卽
<lb n="0413b05" ed="T"/>下十門，無非正業。皆由本受體遍，故使隨行
<lb n="0413b06" ed="T"/>多途；謹奉之流，宜應注意。</p><p xml:id="pT40p0413b0611" cb:place="inline">叙意中，初叙法體。
<lb n="0413b07" ed="T"/>初句示境廣，不出情與非情也；森然，謂如草
<lb n="0413b08" ed="T"/>木之多。次句明制遍，毘尼事法，依境而制；隨
<lb n="0413b09" ed="T"/>於一境，復有多事；一切境事，不出善惡；對此
<lb n="0413b10" ed="T"/>善惡，以分二持；是則無有一事，而非持奉之
<lb n="0413b11" ed="T"/>處。三明違犯；忽，謂輕忽；不行，言通兩犯。四彰
<lb n="0413b12" ed="T"/>來報。幽責，語含二報。上二句明持，下二句顯
<lb n="0413b13" ed="T"/>犯。故下，次明隨行，上二句明隨事立法。一一
<lb n="0413b14" ed="T"/>事，謂境事也。種種誡，卽律制也。下二句明由
<lb n="0413b15" ed="T"/>解起行。解由敎生，故須詮辨，此卽通叙一部
<lb n="0413b16" ed="T"/>正敎之意。</p><p xml:id="pT40p0413b1605" cb:place="inline">次科，初覆點前篇。諸門，總上二十
<lb n="0413b17" ed="T"/>六篇；以諸篇中，科義相由，事類條貫；顯非雜
<lb n="0413b18" ed="T"/>亂，故云<anchor xml:id="nkr_note_orig_0413002" n="0413002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0413002" n="0413002"/><anchor xml:id="beg0413002" n="0413002"/>日<anchor xml:id="end0413002"/>途相攝。別下，次探示後篇；別類
<lb n="0413b19" ed="T"/>者，沙彌及尼，對大僧爲別；諸部，對本宗爲別。
<lb n="0413b20" ed="T"/>統收，亦彰不雜。羅，謂包羅。以下，正明本篇。上
<lb n="0413b21" ed="T"/>二句明事雜。繁類，謂無條流。斷，謂義有孤絕；
<lb n="0413b22" ed="T"/>續，謂事或連貫。皆不成科段，故云雜務。紛綸，
<lb n="0413b23" ed="T"/>喩絲之紊亂也。次二句明文雜。瑣，小也。此別，
<lb n="0413b24" ed="T"/>卽指當篇；對於上下，故云別也。</p><p xml:id="pT40p0413b2413" cb:place="inline">三中，初顯要。
<lb n="0413b25" ed="T"/>必下，勸修。則下，彰益。怯懦，卽畏懼也。反知不
<lb n="0413b26" ed="T"/>學，動用乖儀；入衆遊方，能無疑懼；寄言學者，
<lb n="0413b27" ed="T"/>幸留意焉。</p><p xml:id="pT40p0413b2705" cb:place="inline">標列十門。一四五，多從化敎，非不
<lb n="0413b28" ed="T"/>兼制；餘並制敎，時亦兼化。</p><p xml:id="pT40p0413b2811" cb:place="inline">初門，禮敬中。晨午
<lb n="0413b29" ed="T"/>昏爲晝三時，初中後爲夜三時。三事，如文次
<pb n="0413c" ed="T" xml:id="T40.1805.0413c"/>
<lb n="0413c01" ed="T"/>列。據餘經論，須行五悔，更加迴向發願；如祖
<lb n="0413c02" ed="T"/>師六時禮文，具載儀式，學者宜依。</p><p xml:id="pT40p0413c0214" cb:place="inline">次科，《多論》。
<lb n="0413c03" ed="T"/>華纓，唯得散地；不得散佛僧身，及飮食上，非
<lb n="0413c04" ed="T"/>所宜故。《五百問》。作餘佛事者，雖聽改轉，不
<lb n="0413c05" ed="T"/>換本質，如盜戒引。《多論》。佛臘謂自恣日食，等
<lb n="0413c06" ed="T"/>取餘供養物；雖僧手捉，不成惡觸。</p><p xml:id="pT40p0413c0614" cb:place="inline">三中，《十誦》
<lb n="0413c07" ed="T"/>明知事法，初敎勤勞。常下，次令發願。敎示餘
<lb n="0413c08" ed="T"/>衆，同此存心，故云亦爾。《善見》，明守寺。《智論》，敎
<lb n="0413c09" ed="T"/>差次。請命依臘，須從上起；差役取卑，故從下
<lb n="0413c10" ed="T"/>起。</p><p xml:id="pT40p0413c1002" cb:place="inline">四中，《薩遮、俱舍》，制不得壞。上品治者，同
<lb n="0413c11" ed="T"/>逆罪故。《智論、僧祇》，開壞惡易好。</p><p xml:id="pT40p0413c1113" cb:place="inline">五中。供人卽
<lb n="0413c12" ed="T"/>法者，以人解法，法依人故。</p><p xml:id="pT40p0413c1211" cb:place="inline">六中。律令選一能
<lb n="0413c13" ed="T"/>者，知掌衆務；初大僧，二沙彌，三淨人，尋文可
<lb n="0413c14" ed="T"/>見。帥，所類反，領也。</p><p xml:id="pT40p0413c1408" cb:place="inline">七中，初科，《僧祇》明賞給。言
<lb n="0413c15" ed="T"/>有功者，是彼經營故。一熟，謂一番採熟留生
<lb n="0413c16" ed="T"/>也。一剪，謂一番剪也。《五分》三段。初明知事嘗
<lb n="0413c17" ed="T"/>食，開舌舐吉；次明僧物暫借俗用，相依住故；
<lb n="0413c18" ed="T"/>三明五種僧物不分賣者，是常住故。《僧祇》同
<lb n="0413c19" ed="T"/>上，初制永定。次開轉易。《四分》。結蘭。暫礙僧用，
<lb n="0413c20" ed="T"/>必侵入己，如上犯重。</p><p xml:id="pT40p0413c2009" cb:place="inline">次科。《僧祇》，收擧補治，並
<lb n="0413c21" ed="T"/>制共作，不容辭設，違得小罪。徐行，謂緩步。</p>
<lb n="0413c22" ed="T"/><p xml:id="pT40p0413c2201">三中，《母論》，初明賞給，量功多少。若下，次敎施
<lb n="0413c23" ed="T"/>食，心無希望。非隨病食，病所忌者。得罪，準前
<lb n="0413c24" ed="T"/>殺戒，理應結蘭，或違敎吉。已上諸文，並如〈隨
<lb n="0413c25" ed="T"/>相〉盜戒具委。</p><p xml:id="pT40p0413c2506" cb:place="inline">第二門，初科。五法，慈心平等，離
<lb n="0413c26" ed="T"/>分別過。二謙下自卑，離貢高過。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0413003" n="0413003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0413003" n="0413003"/><anchor xml:id="beg0413003" n="0413003"/>注<anchor xml:id="end0413003"/>中四句，行
<lb n="0413c27" ed="T"/>者反照，於己如何。上二句，卽《梵網》云：惡事自
<lb n="0413c28" ed="T"/>向己，好事與他人；下二句，出《淨名經》；彼文續
<lb n="0413c29" ed="T"/>云：恒以一心，求諸功德。三坐起有序，離亂衆
<pb n="0414a" ed="T" xml:id="T40.1805.0414a"/>
<lb n="0414a01" ed="T"/>過。註中，應字去呼，合也；俯下仰上，擧動合宜，
<lb n="0414a02" ed="T"/>故云得時。四不雜語，離戲論過。註中，初句明
<lb n="0414a03" ed="T"/>上說法，次句示上不雜語。五令示默，離惱衆
<lb n="0414a04" ed="T"/>過。</p><p xml:id="pT40p0414a0402" cb:place="inline">次科，《善見》，明下座辭謝。裝字去呼，卽用象
<lb n="0414a05" ed="T"/>牙爲飾。《智論》，明陞座伸敬。師子座，謂說法之
<lb n="0414a06" ed="T"/>處；《智論》云：佛爲人中師子，佛所坐處，若床若
<lb n="0414a07" ed="T"/>地，皆名師子座。《僧祇》，莊嚴法座。拂華坐者，去
<lb n="0414a08" ed="T"/>奢美故。</p><p xml:id="pT40p0414a0804" cb:place="inline">三中，初入堂威儀。傍門面者，隨左右
<lb n="0414a09" ed="T"/>頰而擧足也。右下，次示打法。擬砧，使椎砧相
<lb n="0414a10" ed="T"/>當也。重響，謂振聲。下數不辨，故須左手<g ref="#CB00890">𭣋</g>之。
<lb n="0414a11" ed="T"/><note place="inline">舊云表衆不一，謬矣；又見打者，以左手就椎，作旋轉勢，更可笑也。</note>然下，三明啓白。等
<lb n="0414a12" ed="T"/>得，亦云等供，卽大小食時，唱食平等。不下，制
<lb n="0414a13" ed="T"/>非法。準知打椎，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0414001" n="0414001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0414001" n="0414001"/><anchor xml:id="beg0414001" n="0414001"/>上<anchor xml:id="end0414001"/>爲白吿靜衆，不同鍾磬打
<lb n="0414a14" ed="T"/>爲事用也。</p><p xml:id="pT40p0414a1405" cb:place="inline">第三門，此門事雜，約義分爲一十
<lb n="0414a15" ed="T"/>六段，初中。五問，無非戲調打辱，不爲求法，故
<lb n="0414a16" ed="T"/>不須答。</p><p xml:id="pT40p0414a1604" cb:place="inline">次料。如〈標宗〉具釋。</p><p xml:id="pT40p0414a1611" cb:place="inline">三中，《五分》。差次，
<lb n="0414a17" ed="T"/>謂知事差僧，及法食會集；非唯此二，故云等
<lb n="0414a18" ed="T"/>也。《四分》。學誦，謂誦外書俗典。世論，謂方算
<lb n="0414a19" ed="T"/>語論。雜法，卽〈雜犍度〉。《十誦》。文頌，卽今歌詩。可
<lb n="0414a20" ed="T"/>怖畏者，法將滅故。以書算卜術，俗典文頌，俱
<lb n="0414a21" ed="T"/>是世法，非出家業；爲因緣故，時復許之。今
<lb n="0414a22" ed="T"/>時釋子，名實俱喪；能書寫則稱爲草聖，通俗
<lb n="0414a23" ed="T"/>典則自號文章，擇地則名爲山水，卜術則呼
<lb n="0414a24" ed="T"/>爲三命；豈意捨家事佛，隨順俗流之名；本圖
<lb n="0414a25" ed="T"/>厭世超昇，翻習生死之業。故《智論》云：習外典，
<lb n="0414a26" ed="T"/>如以刀割泥；泥無所成，而刀自損；又如視日
<lb n="0414a27" ed="T"/>光，令人眼暗。然往古高僧，亦多異學；或精草
<lb n="0414a28" ed="T"/>隷，或善篇章，或醫術馳名，或陰陽顯譽；皆謂
<lb n="0414a29" ed="T"/>精窮本業，傍涉餘宗；無非志在護持，助通佛
<pb n="0414b" ed="T" xml:id="T40.1805.0414b"/>
<lb n="0414b01" ed="T"/>化。故《善戒經》云：若爲論義，破於邪見；若二分
<lb n="0414b02" ed="T"/>經，一分外書，不犯；《四分》開誦，皆此意耳。今或
<lb n="0414b03" ed="T"/>沽名邀利，附勢矜能；形廁方袍，心染浮俗；畢
<lb n="0414b04" ed="T"/>身虛度，良可哀哉。《母論》。一句一偈，通指三藏
<lb n="0414b05" ed="T"/>敎詮；雖是聖敎，令觀時用舍，不可專固，故云
<lb n="0414b06" ed="T"/>應行卽行等。後世比丘，卽佛滅後，傳法祖師；
<lb n="0414b07" ed="T"/>凡有言敎，亦須隨宜，故云亦爾。</p><p xml:id="pT40p0414b0713" cb:place="inline">四中，《五分》，示
<lb n="0414b08" ed="T"/>開制。無人，謂無剃髮者。難緣，謂遭世難。論
<lb n="0414b09" ed="T"/>家，卽《多論》。彼明次第，卽約多人，同時剃故。《母
<lb n="0414b10" ed="T"/>論》，簡剃處。餘毛，卽身腋等處，律制偷蘭。所
<lb n="0414b11" ed="T"/>下，示除鬚髮之意。《遺敎論》云：於上上處，最先
<lb n="0414b12" ed="T"/>折伏故。《四分》，初制能剃。若下，次制所剃，初
<lb n="0414b13" ed="T"/>制分齊。頭字應作髮。<note place="inline">或云：北人謂髮長爲頭長。</note>兩月，與上《五分》，
<lb n="0414b14" ed="T"/>延促不同。兩指，卽二寸。不下，次制刀器。《十誦》，
<lb n="0414b15" ed="T"/>明安置。《涅槃》下，明不剃之過。彼經第四云：頭
<lb n="0414b16" ed="T"/>鬚髮爪，今此寫倒。破戒相者，違佛制故。《增
<lb n="0414b17" ed="T"/>一》中。前五過中，正取初二，餘皆因引。垢圿，卽
<lb n="0414b18" ed="T"/>不淨；圿，古黠反。不知時宜，謂觸事拙塞，不協
<lb n="0414b19" ed="T"/>人心。多所論者，謂出言無度，不能少語；後之
<lb n="0414b20" ed="T"/>五過，由此而生，如文可解。今時不知敎者，
<lb n="0414b21" ed="T"/>或四季剃頭，誇爲高行；或拳臠長爪，謂爲希
<lb n="0414b22" ed="T"/>奇；豈知內成破戒，外辱佛法；有識聞之，早須
<lb n="0414b23" ed="T"/>改轍。</p><p xml:id="pT40p0414b2303" cb:place="inline">五中，喜往俗舍十過。前五，卽容犯五戒，
<lb n="0414b24" ed="T"/>初不囑入村，二卽食家強坐，餘三顯然。次五
<lb n="0414b25" ed="T"/>中，前三身業近習過；四卽心業染著過；五根
<lb n="0414b26" ed="T"/>本業，卽犯戒過。至死，卽淫夷；次死，卽摩觸等
<lb n="0414b27" ed="T"/>殘。次明五種非親厚者。皆謂於己無所益故。
<lb n="0414b28" ed="T"/>勝人，卽德學過於己者。</p><p xml:id="pT40p0414b2810" cb:place="inline">六中。家慳，謂占據檀
<lb n="0414b29" ed="T"/>越。住處慳，謂寺舍不容來客。稱歎慳，謂不稱
<pb n="0414c" ed="T" xml:id="T40.1805.0414c"/>
<lb n="0414c01" ed="T"/>他善。</p><p xml:id="pT40p0414c0103" cb:place="inline">七中。五事希有可貴，故名爲寶。初二
<lb n="0414c02" ed="T"/>是勝境，餘三卽行業，値佛聞法，發解起行，行
<lb n="0414c03" ed="T"/>成有驗，信樂立焉。</p><p xml:id="pT40p0414c0308" cb:place="inline">八中，初明十事。樂著二字，
<lb n="0414c04" ed="T"/>貫下十事。作役言說多求，是掉散；睡眠卽昏
<lb n="0414c05" ed="T"/>塞；此四合六塵，總爲十矣。我下，次明聽受
<lb n="0414c06" ed="T"/>供給。衆具旣闕，多起攀緣，禪法不成故。</p><p xml:id="pT40p0414c0616" cb:place="inline">九
<lb n="0414c07" ed="T"/>中，初制習方術。羅漢射事者，《十誦》：目連入村
<lb n="0414c08" ed="T"/>乞食，居士婦懷妊，問言：是男是女耶？目連云：
<lb n="0414c09" ed="T"/>是男，及生是女，遭謗問佛，佛言：本是男胎，中
<lb n="0414c10" ed="T"/>轉爲女故；目連見前不見後，非妄語也。律下，
<lb n="0414c11" ed="T"/>次敎呪誓。謂有屈抑之事，發誓以雪之，意是
<lb n="0414c12" ed="T"/>求佛爲證，故云南無佛等。</p><p xml:id="pT40p0414c1211" cb:place="inline">十中。恐怖，謂暗黑
<lb n="0414c13" ed="T"/>險難等處；存想三寶，必蒙加被，卽得安隱。</p><p xml:id="pT40p0414c1317" cb:place="inline">十
<lb n="0414c14" ed="T"/>一。律論所制，皆謂避世譏疑，遠防欲染故也。</p>
<lb n="0414c15" ed="T"/><p xml:id="pT40p0414c1501">十二，前明嚼楊枝，初出不嚼之過。癊，卽痰癊。
<lb n="0414c16" ed="T"/>引，猶進也。《五分》，敎洗棄。《四分》須屛處。大小二
<lb n="0414c17" ed="T"/>事，因而連引。次明經行，初顯益。一謂慣熟，二
<lb n="0414c18" ed="T"/>卽專一，三謂血氣均和，四五可解。《十誦》示行
<lb n="0414c19" ed="T"/>相。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0414002" n="0414002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0414002" n="0414002"/><anchor xml:id="beg0414002" n="0414002"/>晝<anchor xml:id="end0414002"/>地，謂作直道，不使斜曲故；或用磚石，
<lb n="0414c20" ed="T"/>爲之。《寄歸傳》云：五天之地，道俗多作經行，
<lb n="0414c21" ed="T"/>直去直來，唯遵一路。<note place="inline">謂以磚石累爲直道，狹而且長，人之往來，有同經緯，故以名焉。</note>
<lb n="0414c22" ed="T"/>又云：佛經行之基，闊二肘，長十四五肘。<note place="inline">闊三尺六，長二
<lb n="0414c23" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0414003" n="0414003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0414003" n="0414003"/><anchor xml:id="beg0414003" n="0414003"/>文<anchor xml:id="end0414003"/>六七許。</note>上以石作蓮華開勢，高二寸，闊一尺有
<lb n="0414c24" ed="T"/>十四五，表聖足迹也。《三千》中，明作處。隨處
<lb n="0414c25" ed="T"/>所宜，不可局故。</p><p xml:id="pT40p0414c2507" cb:place="inline">十三，《僧祇》明衆處燈，初敎上
<lb n="0414c26" ed="T"/>燈。乃下，次示息燈。亦爾者，同上吿僧。<g ref="#CB00463">䩭</g>，《尼鈔》
<lb n="0414c27" ed="T"/>作欹，以箸取物也。下文指廣，彼云：然燈時，當
<lb n="0414c28" ed="T"/>先照舍利，及形像前燈；禮拜已，當出滅之；乃
<lb n="0414c29" ed="T"/>至若多油者，廁屋中，當竟夜然；若油少者，人
<pb n="0415a" ed="T" xml:id="T40.1805.0415a"/>
<lb n="0415a01" ed="T"/>行斷，當滅之。次明供佛燈。今時所謂長明燈
<lb n="0415a02" ed="T"/>也；若佛有明暗，則當夜點晝滅；以無明暗，故
<lb n="0415a03" ed="T"/>不間晝夜。本無言念，謂施主期心；必有齊限，
<lb n="0415a04" ed="T"/>滅應無過。次引經證。彼十一云：佛在舍衛，有
<lb n="0415a05" ed="T"/>女名難陀，乞匃自活；見諸國王臣民，供養佛
<lb n="0415a06" ed="T"/>僧；自心思惟：我之宿罪，生處貧賤；雖遭福田，
<lb n="0415a07" ed="T"/>無有種子；便行乞丐，以俟微供；唯得一錢，
<lb n="0415a08" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0415001" n="0415001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0415001" n="0415001"/><anchor xml:id="beg0415001" n="0415001"/>指<anchor xml:id="end0415001"/>詣油家，具語所懷；油主憐愍，增倍與油；
<lb n="0415a09" ed="T"/>得已歡喜，足作一燈，奉上世尊；自立誓願：我
<lb n="0415a10" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0415002" n="0415002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0415002" n="0415002"/><anchor xml:id="beg0415002" n="0415002"/>令<anchor xml:id="end0415002"/>貧窮，用是小燈，供養於佛；以此功德，令
<lb n="0415a11" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0415003" n="0415003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0415003" n="0415003"/><anchor xml:id="beg0415003" n="0415003"/>戒<anchor xml:id="end0415003"/>來世，得智慧照，滅除一切衆生垢暗。作
<lb n="0415a12" ed="T"/>是誓已，禮佛而去；乃至竟夜，諸燈盡滅，唯此
<lb n="0415a13" ed="T"/>獨然；是時目連當次直日，欲取滅之；卽擧手
<lb n="0415a14" ed="T"/>扇，復以衣扇；燈明不損，佛語目連：今此燈者，
<lb n="0415a15" ed="T"/>非汝聲聞所能傾動，正使四大海水以用灌
<lb n="0415a16" ed="T"/>之，毘嵐風吹之，亦不能滅；此是發大心人所
<lb n="0415a17" ed="T"/>施，佛說是已；難陀女復來，頭面作禮；佛卽授
<lb n="0415a18" ed="T"/>記，於來世二阿僧祇劫，當得作佛，號曰燈光，
<lb n="0415a19" ed="T"/>十號具足。</p><p xml:id="pT40p0415a1905" cb:place="inline">十四，《五分》。乞狗乞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0415004" n="0415004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0415004" n="0415004"/><anchor xml:id="beg0415004" n="0415004"/>鳥<anchor xml:id="end0415004"/>減乞，三乞字
<lb n="0415a20" ed="T"/>並去呼。分外，謂多受而施。《四分》。人，卽乞人等；
<lb n="0415a21" ed="T"/>非人，卽鬼神禽畜。《母論》。人中別類。無過，謂非
<lb n="0415a22" ed="T"/>汚家。</p><p xml:id="pT40p0415a2203" cb:place="inline">十五。壞色，謂面無神色。生犯戒緣，卽露
<lb n="0415a23" ed="T"/>地然火掘壞等戒，因而成犯。</p><p xml:id="pT40p0415a2312" cb:place="inline">十六。初二自他
<lb n="0415a24" ed="T"/>心淨，三執勞作務，四挫折自高，五現當兩
<lb n="0415a25" ed="T"/>報。</p><p xml:id="pT40p0415a2502" cb:place="inline">第四門。前諸雜事，並是隨人各行，故名別
<lb n="0415a26" ed="T"/>人自行；此門所明誦持經戒，無論利鈍新舊
<lb n="0415a27" ed="T"/>之殊，但預道門，義當依奉，故云共行同法。</p><p xml:id="pT40p0415a2717" cb:place="inline">正
<lb n="0415a28" ed="T"/>明中，初科，前叙誦持之要。而下，顯根性不同。
<lb n="0415a29" ed="T"/>神用卽心智。互強弱者，謂聞多解少，或聞少
<pb n="0415b" ed="T" xml:id="T40.1805.0415b"/>
<lb n="0415b01" ed="T"/>解多；有下，卽初人；故下，卽次人。</p><p xml:id="pT40p0415b0113" cb:place="inline">次科爲四，初
<lb n="0415b02" ed="T"/>敎誦綱要。古德未詳何人。勝鬘卽方等大乘
<lb n="0415b03" ed="T"/>經，<name role="" type="person">勝鬘夫人</name>對佛所說；大乘理敎，出生無盡，
<lb n="0415b04" ed="T"/>收攝無遺，故云根本。《如來藏經》，佛於耆山爲
<lb n="0415b05" ed="T"/>金剛慧菩薩說。且擧兩經，餘任無在，故云趣
<lb n="0415b06" ed="T"/>得也。上卽別列。由下，總示。道卽定慧，行卽是
<lb n="0415b07" ed="T"/>戒。一切佛法不出三學，以諸衆生迷心爲惑，
<lb n="0415b08" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0415005" n="0415005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0415005" n="0415005"/><anchor xml:id="beg0415005" n="0415005"/>劫<anchor xml:id="end0415005"/>慮成業；由業感報，生死無窮；欲脫苦果，
<lb n="0415b09" ed="T"/>要除苦因，故先以戒治其業，次以定慧澄其
<lb n="0415b10" ed="T"/>惑；業分善惡，故止作兩行以相翻；惑唯昏散，
<lb n="0415b11" ed="T"/>故定慧二法而對破；病因藥差，機藉敎修；然
<lb n="0415b12" ed="T"/>後業盡惑除，情亡性顯；敎門雖廣，豈越於斯；
<lb n="0415b13" ed="T"/>統攝綱要，義在於此。諸下，次敎博覽餘文，初
<lb n="0415b14" ed="T"/>覽聖敎。廣見長者，資其智解。匡輔等者，助於
<lb n="0415b15" ed="T"/>行業；匡，正也；輔，助也。次披世典。要覽，晉郗超
<lb n="0415b16" ed="T"/>撰。方，比也。已下，三示誦習餘業。若下，四簡利
<lb n="0415b17" ed="T"/>根不局。生知出《論語》。<note place="inline">孔子曰：生而知之上也，學而知之次也，困而知之，又其次也；
<lb n="0415b18" ed="T"/>困而不學，民斯爲下矣。</note>然彼世典則曰生知，佛敎所明，皆
<lb n="0415b19" ed="T"/>由宿習；末劫障重，罕見其人；止可準前隨力
<lb n="0415b20" ed="T"/>修學，審諦觀量，無容自昧。</p><p xml:id="pT40p0415b2011" cb:place="inline">三中，《三千》中。明三
<lb n="0415b21" ed="T"/>事是出家業，義兼持戒；不出三學，自他兩利。
<lb n="0415b22" ed="T"/>徒生死者，空無所得故。或受苦者，彼謂袈裟
<lb n="0415b23" ed="T"/>離身，腹破食出，不爾則墮獄等。《十誦》。恐怖，
<lb n="0415b24" ed="T"/>且列三種，正用第二；卽五怖畏文，如〈標宗〉具
<lb n="0415b25" ed="T"/>引。</p><p xml:id="pT40p0415b2502" cb:place="inline">次科，《善見》制其廢忘。師猶在者，卽得戒和
<lb n="0415b26" ed="T"/>尙，可從學故；設復師亡，當從依止。年別受者，
<lb n="0415b27" ed="T"/>持犯微細，處斷從文；故須常學，不可暫廢。吾
<lb n="0415b28" ed="T"/>祖聖師，猶聽廣律滿二十遍；自餘庸昧，末可
<lb n="0415b29" ed="T"/>自矜。過猶遍也。《佛藏經》明<anchor xml:id="nkr_note_orig_0415006" n="0415006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0415006" n="0415006"/><anchor xml:id="beg0415006" n="0415006"/>兼其<anchor xml:id="end0415006"/>濟。無我人
<pb n="0415c" ed="T" xml:id="T40.1805.0415c"/>
<lb n="0415c01" ed="T"/>法，卽經論所詮；我人卽煩惱，無卽空慧。《善
<lb n="0415c02" ed="T"/>見》示其學方。</p><p xml:id="pT40p0415c0206" cb:place="inline">三中。謂現通表異，顯己行業，恐
<lb n="0415c03" ed="T"/>成大妄，佛制不爲；律論正文，有緣時許。《多論》：
<lb n="0415c04" ed="T"/>彼問沓婆羅漢爲僧知事，何故常放光明，自
<lb n="0415c05" ed="T"/>顯功德？鈔引答文二意：初是不善，非敎所開；
<lb n="0415c06" ed="T"/>如提婆現通，惑於闍王之類；二是開緣，卽沓
<lb n="0415c07" ed="T"/>婆之事。爲佛法者，顯其尊勝，使流通故；爲衆
<lb n="0415c08" ed="T"/>生者，息彼嫌疑，令欣慕故。</p><p xml:id="pT40p0415c0811" cb:place="inline">五中，初科，前明別
<lb n="0415c09" ed="T"/>修。識分齊者，福智各局故。知通局者，事容相
<lb n="0415c10" ed="T"/>兼故。非下，次顯通修。今下，標示後科。</p><p xml:id="pT40p0415c1015" cb:place="inline">正示中，
<lb n="0415c11" ed="T"/>初科，初叙僧本務。故下，示兼資。若下，明得失。</p>
<lb n="0415c12" ed="T"/><p xml:id="pT40p0415c1201">二中。次列三寶，道俗相對，別相可見。三佛，法
<lb n="0415c13" ed="T"/>報應三身佛也。<note place="inline">有云三世佛。</note>聞思修，名爲三慧，次第
<lb n="0415c14" ed="T"/>相由。僧寶且約住處以分，亦可俗以剃髮染
<lb n="0415c15" ed="T"/>衣爲僧，道以諦理和合爲僧。菩提等宮殿、大
<lb n="0415c16" ed="T"/>乘宅，爲所住；萬行，爲能住。</p><p xml:id="pT40p0415c1611" cb:place="inline">三中，初結歎別修。
<lb n="0415c17" ed="T"/>形事，謂事有形相也。兼下，總示通別。</p><p xml:id="pT40p0415c1715" cb:place="inline">引證中，
<lb n="0415c18" ed="T"/>初科。古德，不知何人，疑是裕師《寺誥》。</p><p xml:id="pT40p0415c1815" cb:place="inline">次科，《智
<lb n="0415c19" ed="T"/>論》。樂因緣者，且指人天，如注所顯；出家之人，
<lb n="0415c20" ed="T"/>修出離業，則以涅槃爲樂。次引《僧祇》證上。可
<lb n="0415c21" ed="T"/>解。是知出家本爲弘法。卽下，三引受戒說相，
<lb n="0415c22" ed="T"/>以示雙修。</p><p xml:id="pT40p0415c2205" cb:place="inline">六中，初科，《四分》。被劫，初取己長衣，
<lb n="0415c23" ed="T"/>次借他衣，三取僧臥具；並謂暫著，容往外求。
<lb n="0415c24" ed="T"/>《善見》，初令持走。若下，次明逐失。得折草者，開
<lb n="0415c25" ed="T"/>壞生也。得著白衣外道服者，開非法罪也。</p><p xml:id="pT40p0415c2517" cb:place="inline">次
<lb n="0415c26" ed="T"/>科，《母論》。假物發聲，方便使去。《十誦》，初明賊來，
<lb n="0415c27" ed="T"/>同上驚去。若下，次明失衣，開著僧物。《僧祇》，初
<lb n="0415c28" ed="T"/>敎對問。示房舍等，並謂不可持去者。若下，次
<lb n="0415c29" ed="T"/>明道行。</p><p xml:id="pT40p0415c2904" cb:place="inline">第七，初科又三，初登廁法；應下，二洗
<pb n="0416a" ed="T" xml:id="T40.1805.0416a"/>
<lb n="0416a01" ed="T"/>穢法；不得下，三制餘務。初中六法：一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0416001" n="0416001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0416001" n="0416001"/><anchor xml:id="beg0416001" n="0416001"/>今<anchor xml:id="end0416001"/>卽
<lb n="0416a02" ed="T"/>去，恐生病故；二須捉草，今謂廁籌；三讓前人；
<lb n="0416a03" ed="T"/>四警人鬼；五敎安衣；六正上廁。言著衣者，準
<lb n="0416a04" ed="T"/>似下衣；彼約露處，不容脫置；此多覆處，應須
<lb n="0416a05" ed="T"/>脫之。餘如常者，指《敎誡儀》。洗穢中。留殘水者，
<lb n="0416a06" ed="T"/>擬他用故。一一洗者，隨用一物，取淨爲期；準
<lb n="0416a07" ed="T"/>《鼻柰耶律》，以七土洗之，說名爲淨。</p><p xml:id="pT40p0416a0714" cb:place="inline">次科，《五分》
<lb n="0416a08" ed="T"/>三事。初安便器，二盛淨水，三制裸形。《三千》中，
<lb n="0416a09" ed="T"/>初制須洗。應下，次制脫衣。</p><p xml:id="pT40p0416a0911" cb:place="inline">第八中，初科。二律
<lb n="0416a10" ed="T"/>解放他物，皆爲慈心，不爲盜損。豚子，猪之
<lb n="0416a11" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0416002" n="0416002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0416002" n="0416002"/><anchor xml:id="beg0416002" n="0416002"/>少<anchor xml:id="end0416002"/>者。</p><p xml:id="pT40p0416a1103" cb:place="inline">次科有四，初開妄語。那得還汝，意彰
<lb n="0416a12" ed="T"/>無故。又下，次開藏隱。若下，三開盜損。壞網
<lb n="0416a13" ed="T"/>及獄，非儀故吉。猪下，四開餘語。</p><p xml:id="pT40p0416a1313" cb:place="inline">九中，初文。觸
<lb n="0416a14" ed="T"/>擾意謂欲擾動鬼神也。</p><p xml:id="pT40p0416a1410" cb:place="inline">次科。檻，押也。呪蛇法，
<lb n="0416a15" ed="T"/>以法呪之，令不傷人；《五分》云：我慈諸龍王，天
<lb n="0416a16" ed="T"/>上及人間；以我此慈心，得滅諸患毒；我以智
<lb n="0416a17" ed="T"/>慧聚，用心殺此毒；味味無味毒，破滅入地
<lb n="0416a18" ed="T"/>去。窓嚮，謂隔眼透明處。籠疎，卽竹織網也。櫺
<lb n="0416a19" ed="T"/>子，《指歸》云：窓牖中，編木爲之。拾蝨中，律文但
<lb n="0416a20" ed="T"/>明拾法；故準蛇鼠，將護彼命。世人愚敎，多以
<lb n="0416a21" ed="T"/>火焙湯浸，爪掐令死；素無慈愍，縱行殺害；
<lb n="0416a22" ed="T"/>心同羅刹，行等屠兒。物命雖微，死苦無別；請
<lb n="0416a23" ed="T"/>披聖訓，深須誡之。</p><p xml:id="pT40p0416a2308" cb:place="inline">十中，初科爲二，初制。次開。
<lb n="0416a24" ed="T"/>五衆親里得合藥者，不爲利故。無者，謂親里
<lb n="0416a25" ed="T"/>貧乏也。《五百問》，初制取物，唯開強與。今時醫
<lb n="0416a26" ed="T"/>者，本爲求財；旣非道業，正乖聖敎；懷慈濟物，
<lb n="0416a27" ed="T"/>未見其人。然古之高僧，亦有兼濟；故《僧傳》，明
<lb n="0416a28" ed="T"/>晉有法開，善通方脈；或問法師高明剛簡，
<lb n="0416a29" ed="T"/>何以醫術經懷；對曰：明六度，以除四魔之疾；
<pb n="0416b" ed="T" xml:id="T40.1805.0416b"/>
<lb n="0416b01" ed="T"/>調九候，以療風寒之病，自利利他，不亦可乎。
<lb n="0416b02" ed="T"/>是知心存利物，無往不可；苟爲世財，準律禁
<lb n="0416b03" ed="T"/>斷。若病下，次斷邪術。唾腫，卽今方捉噀水，
<lb n="0416b04" ed="T"/>以收腫毒故。</p><p xml:id="pT40p0416b0406" cb:place="inline">次科，《四分》，初敎學呪。患吐下，次
<lb n="0416b05" ed="T"/>敎用藥。頭髮微溫，故可止吐。患熱者，《智論》云：
<lb n="0416b06" ed="T"/>寒時雜以沈水，熱時雜以栴檀，以塗其身。腐
<lb n="0416b07" ed="T"/>爛藥未墮，不須受者；謂曾加受，無塵土落中
<lb n="0416b08" ed="T"/>故。《五分》。靑木香，療腫毒，消惡氣。誦呪不噉鹽
<lb n="0416b09" ed="T"/>等，似同邪術，緣故聽之。《僧祇》。小麥須炒令焦
<lb n="0416b10" ed="T"/>黑，碾碎，新汲水調。《十誦》。不淨，謂宿觸等，但開
<lb n="0416b11" ed="T"/>病者。《四分》。外用，健病皆得。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0416003" n="0416003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0416003" n="0416003"/><anchor type="circle"/></p></cb:div>
<lb n="0416b12" ed="T"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="1" type="其他">28 釋沙彌篇(下四)</cb:mulu><head><anchor type="circle"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0416004" n="0416004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0416004" n="0416004"/>釋沙彌篇</head>
<lb n="0416b13" ed="T"/><p xml:id="pT40p0416b1301">沙彌，如注兩釋。分字解義，無非自他二利，止
<lb n="0416b14" ed="T"/>作兩行。但初通約出家本志，後據創反俗情，
<lb n="0416b15" ed="T"/>以在俗作惡無慈故也。《寄歸傳》云：受十戒
<lb n="0416b16" ed="T"/>已，名室羅末尼羅，譯爲求寂；求，卽無漏智；寂，
<lb n="0416b17" ed="T"/>卽無生理；準知沙彌，梵音訛略。別行者，行字
<lb n="0416b18" ed="T"/>通平去二音；若作平呼，謂此三篇，在前由途
<lb n="0416b19" ed="T"/>相攝之外；若作去呼，卽此三篇，與前大僧本
<lb n="0416b20" ed="T"/>部不同；別行別行，兩釋竝通。</p><p xml:id="pT40p0416b2012" cb:place="inline">叙意中，初科，上
<lb n="0416b21" ed="T"/>二句示位。此中須分形法二同，若但剃髮，名
<lb n="0416b22" ed="T"/>形同沙彌；若受十戒，名法同沙彌。次二句明
<lb n="0416b23" ed="T"/>本志。上句言其始，下句示其終。玄藉，通目佛
<lb n="0416b24" ed="T"/>敎；處遠，直指佛果。復次二句，示律可依。後二
<lb n="0416b25" ed="T"/>句，斥世無訓。</p><p xml:id="pT40p0416b2506" cb:place="inline">次科，初叙二法之要。道由信立，
<lb n="0416b26" ed="T"/>故爲道原；德自信生，故云德母。治業，由智之
<lb n="0416b27" ed="T"/>力；破惑，在智之照，故爲解脫因也。非信，道德
<lb n="0416b28" ed="T"/>無以發；非智，業惑無以除；出家之人，爲道求
<lb n="0416b29" ed="T"/>脫，故云必先此二也。如下，叙不明之失，初
<pb n="0416c" ed="T" xml:id="T40.1805.0416c"/>
<lb n="0416c01" ed="T"/>明形心混俗。所下，次顯愚法所以。皓首，卽白
<lb n="0416c02" ed="T"/>頭也；面牆，無所見也。<note place="inline">《論語》云：人而不爲周南，召南其猶正牆面而立也，二南統目於
<lb n="0416c03" ed="T"/>詩。</note>無信則智不發，無智則不慕道；飽食暖衣，
<lb n="0416c04" ed="T"/>悠悠卒世，故云但務養身等也。</p><p xml:id="pT40p0416c0413" cb:place="inline">出家意中，標
<lb n="0416c05" ed="T"/>列。七科，前三明功，次三明行，後一決疑。</p><p xml:id="pT40p0416c0516" cb:place="inline">隨
<lb n="0416c06" ed="T"/>釋中，初科，《華嚴》二偈。明如來爲衆生故，方便
<lb n="0416c07" ed="T"/>示現，出家修道。初一偈，開示令知；次一偈，引
<lb n="0416c08" ed="T"/>導令出。如來若不出家，當紹金輪王位，故
<lb n="0416c09" ed="T"/>云捨國財也。寂靜，卽涅槃理也。以下，結示。菩
<lb n="0416c10" ed="T"/>薩，卽釋迦本師；此明出家，從因彰號。下指二
<lb n="0416c11" ed="T"/>經。具云《郁伽羅越問菩薩行經》，彼云：佛吿郁
<lb n="0416c12" ed="T"/>伽，出家菩薩，常念精進智慧，無所著也；如火
<lb n="0416c13" ed="T"/>在頭，憂救然熾等。餘廣如彼。《涅槃》云：在家逼
<lb n="0416c14" ed="T"/>迫，猶如牢獄；一切煩惱，因之而生；出家閑曠，
<lb n="0416c15" ed="T"/>猶如虛空；一切善法，因之增長。大小乘敎，多
<lb n="0416c16" ed="T"/>說出家之法，此不煩引，故云等也。淨住子，說
<lb n="0416c17" ed="T"/>出家有十八法，難行能行。父母是孝戀難遣，
<lb n="0416c18" ed="T"/>而能辭親；妻子是恩染難奪，而能割愛；勢位
<lb n="0416c19" ed="T"/>是物情所競，而能棄榮；飢苦是人所難忍，
<lb n="0416c20" ed="T"/>而能節食；滋味是人所貪嗜，而甘噉<g ref="#CB29352">𮒄</g>澁；翹
<lb n="0416c21" ed="T"/>勤是人所厭倦，而能精苦；七珍是人所悋惜，
<lb n="0416c22" ed="T"/>而能捨離；錢帛是人所畜聚，而能棄散；奴僮
<lb n="0416c23" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0416005" n="0416005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0416005" n="0416005"/><anchor xml:id="beg0416005" n="0416005"/>女<anchor xml:id="end0416005"/>人所資侍，而自給不使；五色是人所忻
<lb n="0416c24" ed="T"/>覩，而棄之不顧；八音人所競聞，而絕之不聽；
<lb n="0416c25" ed="T"/>飾玩細滑，人所保著，而能精麁無礙；安身養
<lb n="0416c26" ed="T"/>體，人所共同，而能忘形捨命；眠臥是人所不
<lb n="0416c27" ed="T"/>免，而晝夜不寢；恣口朋遊，人所恒習，而處靜
<lb n="0416c28" ed="T"/>自撿；白衣飮饌，不知絕極，而近口如毒；白衣
<lb n="0416c29" ed="T"/>日夜，無所不甘，而<anchor xml:id="nkr_note_add_0416c2901" n="0416c2901"/><anchor xml:id="beg0416c2901" n="0416c2901"/>己<anchor xml:id="end0416c2901"/>限以晷刻虛腹；白衣
<pb n="0417a" ed="T" xml:id="T40.1805.0417a"/>
<lb n="0417a01" ed="T"/>則華屋<g ref="#CB00104">嫓</g><note place="inline">匹詣，配也。</note>偶，而<anchor xml:id="nkr_note_add_0417a0101" n="0417a0101"/><anchor xml:id="beg0417a0101" n="0417a0101"/>己<anchor xml:id="end0417a0101"/>以塚間離著。<note place="inline">此齊文宣王蕭子良撰，
<lb n="0417a02" ed="T"/>要故錄之。</note></p><p xml:id="pT40p0417a0205" cb:place="inline">次門，能勸中，《華手經》，明獲報，初總示勝
<lb n="0417a03" ed="T"/>報。轉身，卽當報；現增，卽現報。善來者，道成初
<lb n="0417a04" ed="T"/>果，蒙佛親度；金言一召，鬚髮自落，袈<anchor xml:id="nkr_note_add_0417a0401" n="0417a0401"/><anchor xml:id="beg0417a0401" n="0417a0401"/>裟<anchor xml:id="end0417a0401"/>在身。
<lb n="0417a05" ed="T"/>蓮華化生，不受胞胎故。一下，別列四法。一解
<lb n="0417a06" ed="T"/>脫，二精進，三忍辱，四饒益，一一皆具自行化
<lb n="0417a07" ed="T"/>他；此中正用第一，餘三相因而引。《功德經》中，
<lb n="0417a08" ed="T"/>初正明。二喩顯，有二。爲道出家，無漏功德；
<lb n="0417a09" ed="T"/>供聖起塔，皆有爲福，故所不及。一日一夜擧
<lb n="0417a10" ed="T"/>少況多。彼經，阿難問佛：若有人放人出家，若
<lb n="0417a11" ed="T"/>自出家，得幾所福？若人毀破他人出家，受何
<lb n="0417a12" ed="T"/>罪報？佛吿阿難：若滿百歲中問我，我以無盡
<lb n="0417a13" ed="T"/>智慧，除飮食時；滿百歲中，爲汝說此人功德，
<lb n="0417a14" ed="T"/>猶不能盡。若人毀破出家因緣者，是人於三
<lb n="0417a15" ed="T"/>惡道中，常受生盲；若爲人時，在母腹中，受胎
<lb n="0417a16" ed="T"/>便盲；汝於百歲常問是義，我於百歲，以無盡
<lb n="0417a17" ed="T"/>智，說是罪報，亦不可盡。</p><p xml:id="pT40p0417a1710" cb:place="inline">次科，《智論》二緣，初
<lb n="0417a18" ed="T"/>尼緣者。彼云：如優鉢羅華<note place="inline">卽蓮華也</note>。《比丘尼本生經》
<lb n="0417a19" ed="T"/>說：佛在世時，此尼得羅漢果，化諸婦女出家；
<lb n="0417a20" ed="T"/>彼言：我等持戒爲難，恐破戒墮獄；尼云：墮者
<lb n="0417a21" ed="T"/>從墮，久有出期；我念昔時，曾爲戲女；因著袈
<lb n="0417a22" ed="T"/>裟，至迦葉佛時，乃得出家；由破戒故墮獄，
<lb n="0417a23" ed="T"/>今値釋迦，却得出家解脫。次引婆羅門緣。彼
<lb n="0417a24" ed="T"/>云：佛在祇園，彼因醉故，來至佛所求度，佛勅
<lb n="0417a25" ed="T"/>阿難度之；彼旣醉醒，乃却歸家；比丘問佛，
<lb n="0417a26" ed="T"/>佛答如鈔。出家偈曰：孔雀雖有色嚴身，不如
<lb n="0417a27" ed="T"/>鴻鵠能遠飛，白衣雖有富貴力，不如出家功
<lb n="0417a28" ed="T"/>德勝。後引經律。以少時善根，障多生惡報。年
<lb n="0417a29" ed="T"/>劫多少，隨緣赴機，不必一定。</p><p xml:id="pT40p0417a2912" cb:place="inline">第三中。出旣有
<pb n="0417b" ed="T" xml:id="T40.1805.0417b"/>
<lb n="0417b01" ed="T"/>功，障則損大。經中留礙，如親里不聽；仰制，如
<lb n="0417b02" ed="T"/>王臣禁斷。惡集如海者，示業重也。癩病卽現
<lb n="0417b03" ed="T"/>報，入獄卽生後二報。餘如上引。</p><p xml:id="pT40p0417b0313" cb:place="inline">四中，初科，《寶
<lb n="0417b04" ed="T"/>積經》。二縛，喩不自在；二癰喩不淸淨，二箭喩
<lb n="0417b05" ed="T"/>有所損。此三竝喩自心，智者幸宜自照；愼勿
<lb n="0417b06" ed="T"/>自謾，謂是他也。見，謂執見，義兼於名，此利根
<lb n="0417b07" ed="T"/>也；利養，卽財物，更兼欲色，此鈍根也；《業疏》云：
<lb n="0417b08" ed="T"/>鈍貪財色，利著名見；四<anchor xml:id="nkr_note_orig_0417001" n="0417001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0417001" n="0417001"/><anchor xml:id="beg0417001" n="0417001"/>科<anchor xml:id="end0417001"/>收之，尠無不盡。
<lb n="0417b09" ed="T"/>《涅槃》。爲飢餓者，以出家人，衣食易得故。見有
<lb n="0417b10" ed="T"/>持戒，驅逐殺害者，自無戒德；恐相形比，失於
<lb n="0417b11" ed="T"/>利養，生嫉忌故。</p><p xml:id="pT40p0417b1107" cb:place="inline">次科。罪相繁多，約心總攝，且
<lb n="0417b12" ed="T"/>列五種，故云等也。愛親求利屬貪，嫉卽屬瞋，
<lb n="0417b13" ed="T"/>慳卽是癡；還卽三毒，爲惡業本。<note place="inline">不必將此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0417002" n="0417002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0417002" n="0417002"/><anchor xml:id="beg0417002" n="0417002"/>色<anchor xml:id="end0417002"/>上三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0417003" n="0417003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0417003" n="0417003"/><anchor xml:id="beg0417003" n="0417003"/>俞<anchor xml:id="end0417003"/>。</note>下
<lb n="0417b14" ed="T"/>指《別鈔》，未詳何文，今見《業疏》。</p><p xml:id="pT40p0417b1412" cb:place="inline">五中，初科，卽修
<lb n="0417b15" ed="T"/>世間三學；初至界行，是持戒。戒取見，見卽執
<lb n="0417b16" ed="T"/>見；以專持戒，名戒取；又以戒爲上勝，名見取；
<lb n="0417b17" ed="T"/>此卽五利使中二使，故云煩惱。欲界下業，卽
<lb n="0417b18" ed="T"/>是人道；縱得生天，止在六欲。若下，明修定。卽
<lb n="0417b19" ed="T"/>四禪四空定。多聞講誦，卽習慧。準知修道，事
<lb n="0417b20" ed="T"/>行難分；自非達人，何由可識。</p><p xml:id="pT40p0417b2012" cb:place="inline">次科，《智論》。所列，
<lb n="0417b21" ed="T"/>對上可見。總名世間法者，卽人天善。然世出
<lb n="0417b22" ed="T"/>世，據心不同；至論事行，亦無有別。《成論》。世樂
<lb n="0417b23" ed="T"/>爲少利，出世聖道爲大利。心別事同，義亦如
<lb n="0417b24" ed="T"/>上。</p><p xml:id="pT40p0417b2402" cb:place="inline">六中，初科，初叙難行；今下，示<anchor xml:id="nkr_note_orig_0417004" n="0417004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0417004" n="0417004"/><anchor xml:id="beg0417004" n="0417004"/>頊<anchor xml:id="end0417004"/>行；經下，
<lb n="0417b25" ed="T"/>總標。無始未曾者，顯聖行難成也。著世慣習
<lb n="0417b26" ed="T"/>者，示難成所以也。經中，通指三藏。</p><p xml:id="pT40p0417b2614" cb:place="inline">列示中。
<lb n="0417b27" ed="T"/>三觀竝云觀事者，事卽是境，心依境起，隨
<lb n="0417b28" ed="T"/>境立觀；謂色心陰入界，有情無情，善惡無記
<lb n="0417b29" ed="T"/>等。若論智解，須達諸法；若於時中，觀心爲要；
<pb n="0417c" ed="T" xml:id="T40.1805.0417c"/>
<lb n="0417c01" ed="T"/>隨心所起，起卽是事；若善若惡，三理照之，乃
<lb n="0417c02" ed="T"/>知顚<anchor xml:id="nkr_note_orig_0417005" n="0417005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0417005" n="0417005"/><anchor xml:id="beg0417005" n="0417005"/>倒<anchor xml:id="end0417005"/>；但有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0417006" n="0417006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0417006" n="0417006"/><anchor xml:id="beg0417006" n="0417006"/>妄<anchor xml:id="end0417006"/>計，本無所有；隨心動用，一
<lb n="0417c03" ed="T"/>切皆空。或推相見性，謂之性空；卽相知幻，
<lb n="0417c04" ed="T"/>謂之相空；達相是心，謂之唯識，猶如夢事；或
<lb n="0417c05" ed="T"/>推夢想，從何生滅；或知睡夢，當相不實；或知
<lb n="0417c06" ed="T"/>唯心所變，無別夢事；喩上三觀，略知淺深。然
<lb n="0417c07" ed="T"/>行位有三，觀境唯一，所謂事也；見理有二，
<lb n="0417c08" ed="T"/>前二性相雖殊，皆以空爲理也，後一以心爲
<lb n="0417c09" ed="T"/>理；前二爲權，後一是實。然出家超世，通學三
<lb n="0417c10" ed="T"/>乘；今依《業疏》，準開會意；專指佛乘，爲出家本
<lb n="0417c11" ed="T"/>矣。性空中，初<anchor xml:id="nkr_note_orig_0417007" n="0417007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0417007" n="0417007"/><anchor xml:id="beg0417007" n="0417007"/>中<anchor xml:id="end0417007"/>標位。次句示行。觀卽能觀
<lb n="0417c12" ed="T"/>智，事卽所觀境。下二句見理。以我人善惡，性
<lb n="0417c13" ed="T"/>本自無；緣會故生，緣散卽滅；生滅滅處，名爲
<lb n="0417c14" ed="T"/>空理，卽是二乘所至之極。次小菩薩中。位
<lb n="0417c15" ed="T"/>行理三，同上分之。三大菩薩中，初句標位。次
<lb n="0417c16" ed="T"/>句明理。觀法唯心，卽事顯理故。下句示行。以
<lb n="0417c17" ed="T"/>一切諸法，本唯一識；一識之外，更無別法；無
<lb n="0417c18" ed="T"/>始妄動，橫計心境；有彼有此，內外差別；窮
<lb n="0417c19" ed="T"/>此差別，皆是意思妄起取著；由取著故，妄搆
<lb n="0417c20" ed="T"/>名言；是故智者，欲觀唯識，必以意言爲所觀
<lb n="0417c21" ed="T"/>境；由此意言，皆一識故；是則不離思議，了非
<lb n="0417c22" ed="T"/>思議；卽於差別，達無差別。故下，引證。願樂卽
<lb n="0417c23" ed="T"/>十信，究竟卽妙覺；略中間三賢十聖等覺，故
<lb n="0417c24" ed="T"/>云至也，如〈懺篇〉具引。名觀中句絕，唯識離斷
<lb n="0417c25" ed="T"/>常，卽是中道故。緣意言爲境者，如上說。</p><p xml:id="pT40p0417c2516" cb:place="inline">三中，
<lb n="0417c26" ed="T"/>初句顯要。上之三觀，大小二乘，敎理行果，一
<lb n="0417c27" ed="T"/>切整足；法門雖多，亦不出此，故云無別餘法
<lb n="0417c28" ed="T"/>也。上下，指略，上二句指正行。言上二者，上三
<lb n="0417c29" ed="T"/>觀，前二小乘，後一大乘，卽大小兩別，故云
<pb n="0418a" ed="T" xml:id="T40.1805.0418a"/>
<lb n="0418a01" ed="T"/>別行。如餘明者，若指當鈔，卽是〈懺篇〉；若指別
<lb n="0418a02" ed="T"/>文，卽如《業疏》。若下，次指餘行。方便，卽修之軌
<lb n="0418a03" ed="T"/>度；除疑，謂破執辨魔；捨障，謂對破三障；要下
<lb n="0418a04" ed="T"/>二句，括上三事。別行門，卽道整禪師凡聖行
<lb n="0418a05" ed="T"/>法。上之三科，總論十界之因，故竝名行；凡罪
<lb n="0418a06" ed="T"/>卽三途行，凡福卽修羅人天行，聖道卽三乘
<lb n="0418a07" ed="T"/>佛果行。歷示心行，令識因果；捨罪修福，革凡
<lb n="0418a08" ed="T"/>成聖；厭小慕大，趣一佛乘。是故《業疏》，專指大
<lb n="0418a09" ed="T"/>乘爲出家學本；卽《戒本》云：若有自爲身，欲求
<lb n="0418a10" ed="T"/>於佛道，是也。</p><p xml:id="pT40p0418a1006" cb:place="inline">七中。相決同異，同，謂進修方便，
<lb n="0418a11" ed="T"/>唯是三學，無別途故；異，乃心志廣狹，故分二
<lb n="0418a12" ed="T"/>乘，用與別故。</p><p xml:id="pT40p0418a1206" cb:place="inline">總示中，上二句躡前。今下，正示。</p>
<lb n="0418a13" ed="T"/><p xml:id="pT40p0418a1301">小乘戒中。緣身口者，謂制法也。犯問心者，推
<lb n="0418a14" ed="T"/>業本也，此據《四分》空宗爲言。執下二句，明持
<lb n="0418a15" ed="T"/>失也；或專慕人天，則滯於凡福；或計爲至道，
<lb n="0418a16" ed="T"/>則墮於利使。違下二句，明犯報也。</p><p xml:id="pT40p0418a1614" cb:place="inline">次科，前明
<lb n="0418a17" ed="T"/>定學，又二，初二句示所修。卽前性空也。名色，
<lb n="0418a18" ed="T"/>卽所觀境；一蘊是色，四蘊是心；心道冥昧，止
<lb n="0418a19" ed="T"/>可名通，故總云名。緣修，卽能觀心；生滅，卽所
<lb n="0418a20" ed="T"/>見理；以色心二法，念念生滅，生滅故無常，
<lb n="0418a21" ed="T"/>無常故無性，無性故空寂，空寂卽滅諦涅槃
<lb n="0418a22" ed="T"/>眞如之理。《涅槃》偈云：諸行無常，是生滅法；生
<lb n="0418a23" ed="T"/>滅滅已，寂滅爲樂，是也。聲聞緣覺，乘法雖異，
<lb n="0418a24" ed="T"/>見理是同，故云二乘同觀等。聲聞四諦，與緣
<lb n="0418a25" ed="T"/>覺十二因緣，止是敎門開合之異；以理融敎，
<lb n="0418a26" ed="T"/>故云無別；當知苦集與十二緣生，竝世間因
<lb n="0418a27" ed="T"/>果也；道滅與十二緣滅，皆出世因果也。故下，
<lb n="0418a28" ed="T"/>引證。《佛性論》，卽大乘論，有四卷。彼明小乘所
<lb n="0418a29" ed="T"/>證，非眞見佛性故也。虛妄卽名色，無常卽生
<pb n="0418b" ed="T" xml:id="T40.1805.0418b"/>
<lb n="0418b01" ed="T"/>滅，眞如卽空理。卽《法華》云：是人於何而得解
<lb n="0418b02" ed="T"/>脫，但離虛妄，名爲解脫，其實未得一切解脫
<lb n="0418b03" ed="T"/>是也。次慧學中。定是澄寂，慧取照用；動息不
<lb n="0418b04" ed="T"/>同，故云義別；同一心體，故云體同。水澄物
<lb n="0418b05" ed="T"/>現，鏡淨像生；定慧一異，喩之可解。</p><p xml:id="pT40p0418b0514" cb:place="inline">大乘中。三
<lb n="0418b06" ed="T"/>品，卽三聚：一攝律儀，二攝善法，三攝衆生；初
<lb n="0418b07" ed="T"/>則斷惡，二卽修善，三卽度生。準《智論》中，二乘
<lb n="0418b08" ed="T"/>但有斷惡一聚；雖有作持，還歸離過；不修方
<lb n="0418b09" ed="T"/>便，敎化衆生，故無攝善；自調自度，故無攝生；
<lb n="0418b10" ed="T"/>是以今文，但擧律儀，比校同異。言不異者，準
<lb n="0418b11" ed="T"/>《業疏》圓宗，謂同三聚；彼云：戒分三品，約義收
<lb n="0418b12" ed="T"/>緣，不異諸律<note place="inline">由非明制，故云約義。</note>；如殺一戒，具兼三位；息
<lb n="0418b13" ed="T"/>諸殺緣，卽攝律儀；常行慧命，卽攝善法；護前
<lb n="0418b14" ed="T"/>生命，卽饒益有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0418001" n="0418001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0418001" n="0418001"/><anchor xml:id="beg0418001" n="0418001"/>淸<anchor xml:id="end0418001"/>；此一旣爾，餘戒例然。<note place="inline">疏文，性戒
<lb n="0418b15" ed="T"/>竝例此說。</note>若論遮戒，如酒寶等，離畜飮過，卽攝律
<lb n="0418b16" ed="T"/>儀；常行對治，卽攝善法；息世譏嫌，卽攝衆生。
<lb n="0418b17" ed="T"/>若取大小戒本以分，則小敎四夷，大乘十重，
<lb n="0418b18" ed="T"/>四夷大同，餘六竝異；以至畜寶然身等，異相
<lb n="0418b19" ed="T"/>極衆；且云二三，意顯同多異少故也。護心戒
<lb n="0418b20" ed="T"/>者，防瞥爾也；如下不起貪瞋等，如《梵網》制不
<lb n="0418b21" ed="T"/>慳不瞋等；又《涅槃》隔壁聞鐶釧聲，分別男女，
<lb n="0418b22" ed="T"/>心染淨戒之類。</p><p xml:id="pT40p0418b2207" cb:place="inline">廣示中，《智論》問中。住實相者，
<lb n="0418b23" ed="T"/>心冥妙理；空無所有，故不得一法。旣無所得，
<lb n="0418b24" ed="T"/>則無善惡；旣無善惡，則無持破；旣無持破，則
<lb n="0418b25" ed="T"/>無有戒；旣無有戒，則應任意施爲，不須守戒；
<lb n="0418b26" ed="T"/>世多邪見，故問決之。答中。以福況罪。不作福
<lb n="0418b27" ed="T"/>者，不取福相，故云不作。種種因緣，謂方便化
<lb n="0418b28" ed="T"/>導；隨所動用，皆離過故。</p><p xml:id="pT40p0418b2810" cb:place="inline">釋疑中，初文。《地持論、
<lb n="0418b29" ed="T"/>佛藏經》，斷常二見取捨不同，故須通會，則明
<pb n="0418c" ed="T" xml:id="T40.1805.0418c"/>
<lb n="0418c01" ed="T"/>菩薩隨機立敎，言乖趣合。總括邪見，不出有
<lb n="0418c02" ed="T"/>無；執有名常，著空名斷；身見我想，竝常見也；
<lb n="0418c03" ed="T"/>惡取空者，謂撥棄因果，卽斷見也。答中，初釋
<lb n="0418c04" ed="T"/>《地持》。交，猶能也。次釋《佛藏》。末後一句，通結二
<lb n="0418c05" ed="T"/>文。</p><p xml:id="pT40p0418c0502" cb:place="inline">次科。以菩薩修慈，殺業居首，瞋制重夷。
<lb n="0418c06" ed="T"/>《華嚴》云：一念瞋心起，百萬障門開。又云：一念
<lb n="0418c07" ed="T"/>起瞋，殃墜無間；則知菩薩偏制瞋心，而不制
<lb n="0418c08" ed="T"/>貪，故申此問。智下，引釋。擧凡況聖。色界，四禪
<lb n="0418c09" ed="T"/>天。五蓋十惡，俱除貪故。聖道遠欲惡者，體淸
<lb n="0418c10" ed="T"/>淨故。本不得者，無始未經故。</p><p xml:id="pT40p0418c1012" cb:place="inline">《攝論》中。無分別
<lb n="0418c11" ed="T"/>智者，以住唯識，無外塵故；以諸外塵皆唯識
<lb n="0418c12" ed="T"/>故，故云塵不顯現；彼論云：無分別智，自性應
<lb n="0418c13" ed="T"/>知，離五種相：一離非思惟故，二離非覺觀地
<lb n="0418c14" ed="T"/>故，三離滅想受定寂靜故<note place="inline">不住二乘空見。</note>，四離色自性
<lb n="0418c15" ed="T"/>故<note place="inline">不住凡夫有見。</note>，五於眞實義，離異分別故。<note place="inline">不住菩薩中道。</note>勝智，
<lb n="0418c16" ed="T"/>卽無分別；方便，謂誘化衆生。前有利益卽利
<lb n="0418c17" ed="T"/>他；自無染濁，卽自利。必具二利，方乃行之，故
<lb n="0418c18" ed="T"/>云縱有等。準下，判位。初地已上者，故知十聖
<lb n="0418c19" ed="T"/>方許行之。地前三賢，猶制不合；況餘凡愚，安
<lb n="0418c20" ed="T"/>可僣濫。</p><p xml:id="pT40p0418c2004" cb:place="inline">《涅槃》，初明持相。息世譏嫌，卽目遮戒；
<lb n="0418c21" ed="T"/>遮性等持，故云無別。因下，次以喩顯。度海人
<lb n="0418c22" ed="T"/>喩菩薩，羅刹喩三毒，浮囊喩具戒。又下，判位，
<lb n="0418c23" ed="T"/>初依經判。須至八地。不動者，《攝論》云：由一切
<lb n="0418c24" ed="T"/>相作意功用，不能動故。則知聖人復須深地，
<lb n="0418c25" ed="T"/>由事極難，恐有倚濫，是故經家復急於論。或
<lb n="0418c26" ed="T"/>下，次會論文。淨心，卽初地。《無著論》云：由見法
<lb n="0418c27" ed="T"/>心淨，離諸垢染故。</p><p xml:id="pT40p0418c2708" cb:place="inline">次定慧中。由小菩薩，涉於
<lb n="0418c28" ed="T"/>大小；小據觀智，大約志求；小大雖異，竝菩薩
<lb n="0418c29" ed="T"/>乘故，且一往通收大中。初示觀別。如上所明。
<pb n="0419a" ed="T" xml:id="T40.1805.0419a"/>
<lb n="0419a01" ed="T"/>鈍下，次校淺深。鈍卽小菩薩，在大爲鈍，望小
<lb n="0419a02" ed="T"/>則利；不分別色，異上二乘析色故。利卽大菩
<lb n="0419a03" ed="T"/>薩；不分別空，超過小菩薩故。由觀唯識，住於
<lb n="0419a04" ed="T"/>中道；了一切法，無非心識；識非色空，非不色
<lb n="0419a05" ed="T"/>空；尙不分別識，何況分別空！若知唯識，則住
<lb n="0419a06" ed="T"/>實相，無分別故。</p><p xml:id="pT40p0419a0607" cb:place="inline">結勸中，初科，上二句結前。但
<lb n="0419a07" ed="T"/>下，勸學，初勸揀擇。似是而非，故云相似。邪
<lb n="0419a08" ed="T"/>徒之多，故如林焉。理下，次勸攝修。通學，卽解
<lb n="0419a09" ed="T"/>也；正觀，卽行也。不以誦語者，遮滯敎也。如下，
<lb n="0419a10" ed="T"/>指廣。《十地》，卽《十地經》及論。又下，引示。舊云《涅
<lb n="0419a11" ed="T"/>槃經》。上二句示漸學。多聞智慧，義兼思修，須
<lb n="0419a12" ed="T"/>具三慧。次句，遮狂簡也。後句，擧喩令解。如
<lb n="0419a13" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0419001" n="0419001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0419001" n="0419001"/><anchor xml:id="beg0419001" n="0419001"/>入<anchor xml:id="end0419001"/>大海，漸漸深故；《智論》云：智度大海，唯佛
<lb n="0419a14" ed="T"/>窮底。初心學者，不可躁求。良以道不遠人，理
<lb n="0419a15" ed="T"/>非事外；得之不離方寸，失之何啻千山。固當
<lb n="0419a16" ed="T"/>優而柔之，使自得之；然後取之左右逢其原，
<lb n="0419a17" ed="T"/>縱心所欲不逾矩。若斯爲學，可謂學矣！自餘
<lb n="0419a18" ed="T"/>記問，何足道乎。</p><p xml:id="pT40p0419a1807" cb:place="inline">重示中，初簡示。三道，卽凡夫
<lb n="0419a19" ed="T"/>及大小二聖也。凡夫爲善，力不兼人，故自爲
<lb n="0419a20" ed="T"/>也；二乘非不化導，而非正意，故云兼他；大乘
<lb n="0419a21" ed="T"/>發心求道，正爲度生。然凡夫自爲，則耽五欲
<lb n="0419a22" ed="T"/>樂；二乘自爲，則脫生死苦；二乘爲他，則說法
<lb n="0419a23" ed="T"/>現通；大乘爲他，則拔苦與樂。發意，是修因別，
<lb n="0419a24" ed="T"/>成果卽所證別。若下，示觀行同異。事卽所觀
<lb n="0419a25" ed="T"/>境，如上三觀，竝觀事，故云事同。心卽能觀智，
<lb n="0419a26" ed="T"/>性相唯識，淺深有別，故云心乖。且下，顯略。以
<lb n="0419a27" ed="T"/>非宗故。然大小兩乘，敎門難辨，更以四義明
<lb n="0419a28" ed="T"/>之：一者敎別，權實異故；二者理別，性相唯識，
<lb n="0419a29" ed="T"/>偏圓異故；三者行別，諦緣度故；四者果別，三
<pb n="0419b" ed="T" xml:id="T40.1805.0419b"/>
<lb n="0419b01" ed="T"/>聖道故。又復應知，小乘唯論釋迦一佛，大敎
<lb n="0419b02" ed="T"/>則談三世十方。又小宗戒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0419002" n="0419002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0419002" n="0419002"/><anchor xml:id="beg0419002" n="0419002"/>定<anchor xml:id="end0419002"/>之境，局據大千；
<lb n="0419b03" ed="T"/>大敎則通該法界。餘如別叙，恐煩故也。</p><p xml:id="pT40p0419b0316" cb:place="inline">第二，
<lb n="0419b04" ed="T"/>隨解，具緣，簡人中，初科；《僧祇》，前明老少未度
<lb n="0419b05" ed="T"/>應簡。七歲已上，七十已還；有智堪苦，則是敎
<lb n="0419b06" ed="T"/>限。言其老中過七十者，時有堪能，猶聽出家，
<lb n="0419b07" ed="T"/>謂作沙彌也。若下，次制已度應攝。太老，卽八
<lb n="0419b08" ed="T"/>九十；太小，卽未及七歲。《央掘經》。老母，卽央掘
<lb n="0419b09" ed="T"/>摩羅之母；央掘受惡人所敎，令殺千人，以耳
<lb n="0419b10" ed="T"/>指作鬘；彼卽殺千人，但少一人，乃執劍欲斷
<lb n="0419b11" ed="T"/>母命，佛化之出家，母亦欲出家，故以偈止之。
<lb n="0419b12" ed="T"/>上二句勸止，下二句敎修。穌謂自省，息謂絕
<lb n="0419b13" ed="T"/>欲。淨飯緣，出本律。先標擧。後引文。觀卽是智，
<lb n="0419b14" ed="T"/>無常諸行是境。</p><p xml:id="pT40p0419b1407" cb:place="inline">次科，《智論》，初明制敎簡意。二
<lb n="0419b15" ed="T"/>根，卽身狹二形；無根，謂無男女道。失下，釋上
<lb n="0419b16" ed="T"/>無得道根。四句四事，失男女相，是報障；心
<lb n="0419b17" ed="T"/>不定，卽業障；結使，卽煩惱障；四智慧淺者，三
<lb n="0419b18" ed="T"/>障旣重，故多愚癡。次明化敎通收。卽《梵網》
<lb n="0419b19" ed="T"/>中，二形黃門、婬男婬女、八部鬼神畜生等，但
<lb n="0419b20" ed="T"/>解法師語，盡得受戒。準約制敎，黃形非畜，盡
<lb n="0419b21" ed="T"/>歸重難，化敎竝開。故云無不容也。但下，顯示
<lb n="0419b22" ed="T"/>律中制簡所以。大敎雖容受戒，律制不許出
<lb n="0419b23" ed="T"/>家。稠林曲木，喩其難拔。稠卽密也。</p><p xml:id="pT40p0419b2314" cb:place="inline">三中，《善
<lb n="0419b24" ed="T"/>見》。燒寺難緣故開。彼云：有人欲出家，比丘知
<lb n="0419b25" ed="T"/>父母不許，不敢與度；便云：僧若不度，我當燒
<lb n="0419b26" ed="T"/>寺；佛言：聽度。《五百問》，明制犯，初引示。此下，決
<lb n="0419b27" ed="T"/>通，初約義決犯。如下，引文示開。論卽《善見》。初
<lb n="0419b28" ed="T"/>明度父母王法人。又下，次明度賊捉人。初時，
<lb n="0419b29" ed="T"/>謂未賣與人，不損彼財故。經主損財，故不得
<pb n="0419c" ed="T" xml:id="T40.1805.0419c"/>
<lb n="0419c01" ed="T"/>度。主賜姓者，令歸良也。據理得度，三藏無斷，
<lb n="0419c02" ed="T"/>故云無文。</p><p xml:id="pT40p0419c0205" cb:place="inline">二中。先說<anchor xml:id="nkr_note_orig_0419003" n="0419003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0419003" n="0419003"/><anchor xml:id="beg0419003" n="0419003"/>若<anchor xml:id="end0419003"/>事，欲令知難，免後
<lb n="0419c03" ed="T"/>悔故。文列五事。一住，住卽是坐；疏云：一坐加
<lb n="0419c04" ed="T"/>趺，周時方起。一眠，卽《經》云：中夜誦經，以自消
<lb n="0419c05" ed="T"/>息。四節食，五勤學。《四分》：則有十種，謂能耐風、
<lb n="0419c06" ed="T"/>雨、寒、熱、飢、渴、毒蟲、惡言、一食、持戒。</p><p xml:id="pT40p0419c0614" cb:place="inline">三中，《四
<lb n="0419c07" ed="T"/>分》，初制多畜。次明乞法。三指師德。度人法，卽
<lb n="0419c08" ed="T"/>〈受戒犍度〉，如上卷引。《僧祇》，初示得畜制限。若
<lb n="0419c09" ed="T"/>下，次明勸令他度。離多眷屬過。仍自敎<anchor xml:id="nkr_note_orig_0419004" n="0419004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0419004" n="0419004"/><anchor xml:id="beg0419004" n="0419004"/>語<anchor xml:id="end0419004"/>，以
<lb n="0419c10" ed="T"/>法通濟，無彼此故。有下，分品位。驅烏者，律
<lb n="0419c11" ed="T"/>因小兒出家，阿難不敢度；佛言：若能驅食上
<lb n="0419c12" ed="T"/>烏者聽度。應法者，正合沙彌位也；以五歲依
<lb n="0419c13" ed="T"/>師，調練純熟，堪進具故。名字者，本是僧位，緣
<lb n="0419c14" ed="T"/>未及故。</p><p xml:id="pT40p0419c1404" cb:place="inline">四中。犯棄，卽結重夷；則知出家，捨心
<lb n="0419c15" ed="T"/>須決。伏藏債息，皆不得取，故云亦同。</p><p xml:id="pT40p0419c1515" cb:place="inline">第二作
<lb n="0419c16" ed="T"/>法，初吿衆中，初明安處。見而不聞，恐聽羯磨
<lb n="0419c17" ed="T"/>故。作下，次明作白，前出白意。仍引本緣，以
<lb n="0419c18" ed="T"/>明須作。今多不行，法滅故也；爲問答無失者，
<lb n="0419c19" ed="T"/>恐人相問，衆僧不知。答有差故。巧師，謂工巧
<lb n="0419c20" ed="T"/>者；律因其子來求出家，比丘與度，衆僧不知；
<lb n="0419c21" ed="T"/>後父母來尋，問僧皆言不見；後於寺中覓得，
<lb n="0419c22" ed="T"/>譏云：度我兒已，皆言不見；佛言：自今已去，應
<lb n="0419c23" ed="T"/>先白僧。準於作法之前，叙致吿衆，直陳情旨。
<lb n="0419c24" ed="T"/>不須廣誦華綺浮詞，次出羯磨。是某甲者，卽
<lb n="0419c25" ed="T"/>俗士也。從某甲者，卽和尙也。若據《隨機羯磨》，
<lb n="0419c26" ed="T"/>第二句牒緣云：彼某甲，欲求某甲比丘剃髮；
<lb n="0419c27" ed="T"/>第四句云：與某甲剃髮，言相顯了，宜準彼文。
<lb n="0419c28" ed="T"/>律下，三明語吿。不勞秉法。</p><p xml:id="pT40p0419c2811" cb:place="inline">請師中，初請和
<lb n="0419c29" ed="T"/>尙。敎云者，準須旁人敎示，今時所謂引請
<pb n="0420a" ed="T" xml:id="T40.1805.0420a"/>
<lb n="0420a01" ed="T"/>人也。應先示云：所以請和尙者，由是出家根
<lb n="0420a02" ed="T"/>本所歸投處。若無此人，則承習莫由，闕於訓
<lb n="0420a03" ed="T"/>導。汝當竭誠事奉，剋志陳詞。恐汝未能，我<anchor xml:id="nkr_note_orig_0420001" n="0420001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0420001" n="0420001"/><anchor xml:id="beg0420001" n="0420001"/>今<anchor xml:id="end0420001"/>
<lb n="0420a04" ed="T"/>敎汝，然後請之。須三請者，示殷重故。今有三
<lb n="0420a05" ed="T"/>唱慈愍故，卽當三遍，傳謬故也。其下，次請闍
<lb n="0420a06" ed="T"/>梨。請詞一同，但改名耳。闍梨多種，故注簡之。
<lb n="0420a07" ed="T"/>作法詞中，義須標別。</p><p xml:id="pT40p0420a0709" cb:place="inline">儀式中。標云諸部會明
<lb n="0420a08" ed="T"/>者，本律事儀，多不具故，如下一一標之。</p><p xml:id="pT40p0420a0816" cb:place="inline">釋
<lb n="0420a09" ed="T"/>中，節文爲十二段。次第行事，不相混也。初
<lb n="0420a10" ed="T"/>中。在露地者，令衆見故。香水洒者，令潔淨
<lb n="0420a11" ed="T"/>故。周七尺者，使相近故。四角懸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0420002" n="0420002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0420002" n="0420002"/><anchor xml:id="beg0420002" n="0420002"/>幡<anchor xml:id="end0420002"/>，莊嚴生
<lb n="0420a12" ed="T"/>善故。<anchor xml:id="beg_76" type="star"/>今<anchor xml:id="end_76"/>時多在殿堂。但令嚴飾，隨時所宜。
<lb n="0420a13" ed="T"/>然多有背佛設座而坐，無知慢聖，愼勿倣之。</p>
<lb n="0420a14" ed="T"/><p xml:id="pT40p0420a1401">次科，初明辭親者。<anchor xml:id="beg_77" type="star"/>今<anchor xml:id="end_77"/>時又加辭國王者，以入
<lb n="0420a15" ed="T"/>道位尊，君親禮絕，不復拜故。口說偈者，應令
<lb n="0420a16" ed="T"/>互跪，旁人敎之。偈文，上半明在家之損，下半
<lb n="0420a17" ed="T"/>明出家之益。棄恩，割愛情也；入無爲者，趣聖
<lb n="0420a18" ed="T"/>境也。則知儒中順色承意，立身揚名，皆是世
<lb n="0420a19" ed="T"/>情，未爲實報。《善見》，<anchor xml:id="beg_78" type="star"/>今<anchor xml:id="end_78"/>浴。今恐時久滯衆，預
<lb n="0420a20" ed="T"/>令浴之。<note place="inline">有以香湯灌頂，爲除白衣氣者，未詳文也。</note></p><p xml:id="pT40p0420a2020" cb:place="inline">三中，初令相攝。應
<lb n="0420a21" ed="T"/>下，次爲說法。髮毛等者，令觀不淨；虛幻不實，
<lb n="0420a22" ed="T"/>卽能厭患生死故。有下，明說之所以。曾觀，謂
<lb n="0420a23" ed="T"/>宿習也。癰蓮喩機，剌日比法。然而說法，當須
<lb n="0420a24" ed="T"/>量機；隨時用捨，不必專此；據本，和尙爲說，今
<lb n="0420a25" ed="T"/>多闍梨耳。</p><p xml:id="pT40p0420a2505" cb:place="inline">四中。令向坐者，準須跪膝。香湯
<lb n="0420a26" ed="T"/>灌頂者，使身器淸淨，堪受善法故。偈中，上句
<lb n="0420a27" ed="T"/>讚志幹剛決，次句讚心智開悟，第三讚返妄
<lb n="0420a28" ed="T"/>歸眞；末句指上三種，總讚難能。</p><p xml:id="pT40p0420a2813" cb:place="inline">五中。敎禮佛
<lb n="0420a29" ed="T"/>者，創入道門，令知歸慕故。偈中，上二字，述能
<pb n="0420b" ed="T" xml:id="T40.1805.0420b"/>
<lb n="0420b01" ed="T"/>歸心；次句半，歎所歸境。大世尊者，人天師故。
<lb n="0420b02" ed="T"/>度三有者，大慈悲故。下二句立期誓；自他兼
<lb n="0420b03" ed="T"/>利，大士行故。無爲樂者，涅槃道故。</p><p xml:id="pT40p0420b0314" cb:place="inline">六中。文令
<lb n="0420b04" ed="T"/>旁敎，今或合衆同唱，亦甚生善。偈文，上二字
<lb n="0420b05" ed="T"/>明外儀，次三字言內志。持之無變，故云守也。
<lb n="0420b06" ed="T"/>第二句言智。用三四兩句彰所爲。弘道度人，
<lb n="0420b07" ed="T"/>出家本務故。注示所出。此偈亦出《福田經》。</p><p xml:id="pT40p0420b0717" cb:place="inline">七
<lb n="0420b08" ed="T"/>中。周羅，《經音義》云：此翻爲小，梵僧云，小髻也。
<lb n="0420b09" ed="T"/><note place="inline">乃彼自引。</note>留五三者，趣擧其數，留一亦得。準知，落
<lb n="0420b10" ed="T"/>髮本是和尙。恐其煩久，故令闍梨爲除餘者；
<lb n="0420b11" ed="T"/>但留少許，和尙親落。今時先自剃作小髻，非
<lb n="0420b12" ed="T"/>本敎意。又云：四邊須作八小髻，表下八地煩
<lb n="0420b13" ed="T"/>惱；最上一髻，表有頂一地煩惱；上地難斷，故
<lb n="0420b14" ed="T"/>令師剃；傳謬久矣，有識宜改。正落時，合衆誦
<lb n="0420b15" ed="T"/>前出家唄。</p><p xml:id="pT40p0420b1505" cb:place="inline">八中。三授與者，示勤至也。三還者，
<lb n="0420b16" ed="T"/>表辭讓也。偈詞本是和尙說，今亦旁人敎
<lb n="0420b17" ed="T"/>之。上二句歎衣。解脫者，染壞割截，不著世故。
<lb n="0420b18" ed="T"/>無相福田者，出世無漏之福，離有爲相故。
<lb n="0420b19" ed="T"/><note place="inline">有云：無相卽縵衣者，非也。</note>下二句勸勵。上句自行。如，依也。下
<lb n="0420b20" ed="T"/>句利他行。</p><p xml:id="pT40p0420b2005" cb:place="inline">九中。令禮佛者，喜形於身也。復說
<lb n="0420b21" ed="T"/>偈者，形於言也。偈詞，上半是能喜。上句自喜，
<lb n="0420b22" ed="T"/>下句他喜。下半卽所喜。上句喜緣會，下句喜
<lb n="0420b23" ed="T"/>得法。福願，竝宿因；時，卽今緣。</p><p xml:id="pT40p0420b2312" cb:place="inline">十中。初設禮者，
<lb n="0420b24" ed="T"/>謝證明也。在下坐者，卽令預衆，令忻躍也。受
<lb n="0420b25" ed="T"/>親拜者，形貌纔殊，尊卑卽別也。出下，示堪受
<lb n="0420b26" ed="T"/>之意。據文，坐已方賀；似令坐受，理亦無損；
<lb n="0420b27" ed="T"/>今或立者，亦是其儀。</p><p xml:id="pT40p0420b2709" cb:place="inline">十一。須中前者，取陽生
<lb n="0420b28" ed="T"/>也。</p><p xml:id="pT40p0420b2802" cb:place="inline">十二。剃髮已，受歸戒者。據論五戒，本在家
<lb n="0420b29" ed="T"/>所受。今雖出家，形同體俗，故得受之；若不受
<pb n="0420c" ed="T" xml:id="T40.1805.0420c"/>
<lb n="0420c01" ed="T"/>者，失漸次故，此乃明文。世有不曉，輒欲廢者，
<lb n="0420c02" ed="T"/>便謂《母論》是他部耳。且前云：應以諸部會明，
<lb n="0420c03" ed="T"/>立出家儀式，何獨不用此文耶？豈非情之所
<lb n="0420c04" ed="T"/>蔽乎？問：剃髮披衣已，那名優婆塞耶？答：形同
<lb n="0420c05" ed="T"/>出家，體是婆塞；如〈足數〉中，本受不得者；雖復
<lb n="0420c06" ed="T"/>剃染，尙名白衣。今名婆塞，有何不可？疏云：以
<lb n="0420c07" ed="T"/>法分俗，方絕彼此。<note place="inline">謂受十戒已，方是出家。</note>豈以形服而爲妨
<lb n="0420c08" ed="T"/>乎！應分二種：一者形同出家，體猶是俗，不妨
<lb n="0420c09" ed="T"/>俗戒；二者法同，旣納十戒，已是出家，則不可
<lb n="0420c10" ed="T"/>受在家戒也。問：縱廢不受，爲有戒否？答：縱不
<lb n="0420c11" ed="T"/>受十，直爾受具，亦獲三戒。以頓得故。則知五
<lb n="0420c12" ed="T"/>戒，無由廢之。若爾頓得，今廢不受，爲有何過？
<lb n="0420c13" ed="T"/>答：失漸次故。疏引《婆論》云：染習佛法，必須次
<lb n="0420c14" ed="T"/>第；得佛法味，好樂堅固；難可退敗，不破威儀。
<lb n="0420c15" ed="T"/>一時受者，反上失次，又破威儀等。又準《尼鈔》，
<lb n="0420c16" ed="T"/>不受五戒，直受十戒，得戒，得罪。餘如《業疏》受
<lb n="0420c17" ed="T"/>法，廣爲辨之。</p><p xml:id="pT40p0420c1706" cb:place="inline">第三受法，作白中。指同前者，卽
<lb n="0420c18" ed="T"/>剃髮中。二法竝闍梨秉。彼某甲，卽受者；從某
<lb n="0420c19" ed="T"/>甲，謂和尙。</p><p xml:id="pT40p0420c1905" cb:place="inline">二中。以出家人必依和尙，不同五
<lb n="0420c20" ed="T"/>八，唯一人故。</p><p xml:id="pT40p0420c2006" cb:place="inline">三中。以五爲十緣，十爲具緣，故
<lb n="0420c21" ed="T"/>必先五後十。《智論》云：因五戒生十戒，因十戒
<lb n="0420c22" ed="T"/>生具戒。《善戒經》云：先五，次十，三具，四菩薩。譬
<lb n="0420c23" ed="T"/>如重樓四級，不由初級至二級者，無有是處；
<lb n="0420c24" ed="T"/>乃至不由三級至四級者，無有是處等。如此
<lb n="0420c25" ed="T"/>明詰，豈得懷疑。</p><p xml:id="pT40p0420c2507" cb:place="inline">四中，初示正儀。次斥非法。律
<lb n="0420c26" ed="T"/>文但制五法，偏袒、脫屣、互跪、合掌、禮足，本無
<lb n="0420c27" ed="T"/>捉衣之式，復非尊敬之意；故特點之，絕後
<lb n="0420c28" ed="T"/>濫用。</p><p xml:id="pT40p0420c2803" cb:place="inline">五中，初示處。旣作單白，義是對僧。理
<lb n="0420c29" ed="T"/>下，次示問緣。立勝緣者，爲說法開導，委示心
<pb n="0421a" ed="T" xml:id="T40.1805.0421a"/>
<lb n="0421a01" ed="T"/>境，及問遮等。舊云：五逆中，但不問破僧。今謂
<lb n="0421a02" ed="T"/>不然，雖非正破，不無伴助；如女不能破，尼受
<lb n="0421a03" ed="T"/>問之，足爲明準。今須具問十三重難。遮中，除
<lb n="0421a04" ed="T"/>年歲衣鉢，但問十三耳。下指同僧，卽〈受戒篇〉。</p>
<lb n="0421a05" ed="T"/><p xml:id="pT40p0421a0501">二體中。三歸言下，發得業體，故指正加爲戒
<lb n="0421a06" ed="T"/>體耳，準《業疏》分五。初陳己名；二歸三境；三我
<lb n="0421a07" ed="T"/>今下，別指所重，言隨出家。<note place="inline">準知爾前，形雖入道，體未出家；疏云：以法分俗，
<lb n="0421a08" ed="T"/>力絕彼此，是也。</note>四某甲爲和尙者，親依有本，寄法傳心
<lb n="0421a09" ed="T"/>也。五如來等者，恐濫餘尊，故別指也。<note place="inline">謂三<name role="" type="person">寶通</name>邪正。明
<lb n="0421a10" ed="T"/>前所歸，是眞正也。</note></p><p xml:id="pT40p0421a1008" cb:place="inline">三相中。盡形壽者，明所期也。不殺生
<lb n="0421a11" ed="T"/>者，示戒相也。是沙彌戒者，指法從人也。問答
<lb n="0421a12" ed="T"/>可解。餘竝準知。從殺至酒，爲五；六華鬘，七歌
<lb n="0421a13" ed="T"/>舞，八高床，九非時，十捉寶。華鬘，西竺風俗，
<lb n="0421a14" ed="T"/>多以衆華結鬘貫於肩項，或以香油塗身。《業
<lb n="0421a15" ed="T"/>疏》云：倡，謂俳優，以人爲戲弄也；伎通男女，卽
<lb n="0421a16" ed="T"/>奏樂者也。</p><p xml:id="pT40p0421a1605" cb:place="inline">次科。爲說功德，知己<anchor xml:id="nkr_note_orig_0421001" n="0421001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0421001" n="0421001"/><anchor xml:id="beg0421001" n="0421001"/>尊勝<anchor xml:id="end0421001"/>，不令自
<lb n="0421a17" ed="T"/>輕。山喩無以過，海喩不可窮，空喩不得其邊。
<lb n="0421a18" ed="T"/>以是無漏解脫功德，出過有爲一切法故。下
<lb n="0421a19" ed="T"/>令隨時者，應須引前，勸障損益，善巧開演。取
<lb n="0421a20" ed="T"/>悟爲先，不唯誦語，故注云云。</p><p xml:id="pT40p0421a2012" cb:place="inline">三中，前釋高床。
<lb n="0421a21" ed="T"/>八指，約佛，卽尺六也。《增一》，金銀牙角佛師父
<lb n="0421a22" ed="T"/>母，是爲八種。〈隨相〉，卽九十中。次釋生像。生色
<lb n="0421a23" ed="T"/>卽金，天生黃故。似色卽銀，可塗染故。似卽像
<lb n="0421a24" ed="T"/>者，會上名也。生像，是翻胡爲漢；未詳胡語，
<lb n="0421a25" ed="T"/>金銀全是漢語；重疊言之，故云二彰。胡漢，合
<lb n="0421a26" ed="T"/>云華梵，循古爲言；古者召梵爲胡，以法初來
<lb n="0421a27" ed="T"/>漢地故也。</p><p xml:id="pT40p0421a2705" cb:place="inline">四中，前準二文，初準大小持者。
<lb n="0421a28" ed="T"/>具云，大小持戒犍度，卽〈雜犍度〉。後文明大僧
<lb n="0421a29" ed="T"/>沙彌，持戒同相；彼明遮性奉持，竝同僧故。
<pb n="0421b" ed="T" xml:id="T40.1805.0421b"/>
<lb n="0421b01" ed="T"/>次準二律，卽是戒本。戒戒下文三衆竝吉。故
<lb n="0421b02" ed="T"/>下，次準決。僧受旣遍塵沙，說相但示四重，故
<lb n="0421b03" ed="T"/>可相例也。</p><p xml:id="pT40p0421b0305" cb:place="inline">五中，二釋。一是理無，二卽略無。</p>
<lb n="0421b04" ed="T"/><p xml:id="pT40p0421b0401">五德中。《福田經》，佛吿帝釋，僧有五淨德，名曰
<lb n="0421b05" ed="T"/>福田。<note place="inline">由具此五德，能生世福故。</note>今撮《業疏》釋之。初德者，旣
<lb n="0421b06" ed="T"/>厭塵俗，出世聖道常懷佩故。二德者，反形易
<lb n="0421b07" ed="T"/>性；志絕奢靡，形服相應故。三德者，奉崇三學，
<lb n="0421b08" ed="T"/>死而有己也。<note place="inline">彼經及羯磨，並列第四，今鈔傳寫倒也。</note>四德者，割愛從
<lb n="0421b09" ed="T"/>道，兩捨親疎故；適音的，適莫，卽親疎。五德者，
<lb n="0421b10" ed="T"/>奉行極敎，兼濟於他，大士行故。此之五德，出
<lb n="0421b11" ed="T"/>家大要；五衆齊奉，不唯小衆；終身行之，不唯
<lb n="0421b12" ed="T"/>初受。疏云：斯德始終，通於五衆；俱堪物養，人
<lb n="0421b13" ed="T"/>天師範；故使誦持，無輕受體及形服也。</p><p xml:id="pT40p0421b1316" cb:place="inline">六念
<lb n="0421b14" ed="T"/>中，初指同。不同俗者，簡濫也；化敎，令念三寶
<lb n="0421b15" ed="T"/>及戒天施，名爲六念。制通沙彌者，明須念所
<lb n="0421b16" ed="T"/>以也；五衆通制，不唯大僧。至下，顯別。今年若
<lb n="0421b17" ed="T"/>干，卽生年也；某年等受戒，出家年也。以下，示
<lb n="0421b18" ed="T"/>意。大僧但記得戒時分，不念生年。沙彌生法
<lb n="0421b19" ed="T"/>二年以分上下，故須雙念。</p><p xml:id="pT40p0421b1911" cb:place="inline">十數中。第一但出
<lb n="0421b20" ed="T"/>外計。《業疏》續云：佛法不爾，身假食資。食取
<lb n="0421b21" ed="T"/>濟形，道取濟神。故假形食，緣修道行。至論道
<lb n="0421b22" ed="T"/>也，要修離著爲本；不識道元，乃以斷食爲道，
<lb n="0421b23" ed="T"/>故須破之。</p><p xml:id="pT40p0421b2305" cb:place="inline">二中。疏云：佛法不爾。內報外報，皆
<lb n="0421b24" ed="T"/>有本因。諸衆生有，皆因名色。<note place="inline">名，卽心也。</note>心不可見，
<lb n="0421b25" ed="T"/>止可名談。初始識支，故轉爲名；假染持識，卽
<lb n="0421b26" ed="T"/>染爲色。託彼胎藏，展轉增長；月滿便生，何得
<lb n="0421b27" ed="T"/>自然也。</p><p xml:id="pT40p0421b2704" cb:place="inline">三中。前標云：痛痒想者，古翻語質，卽
<lb n="0421b28" ed="T"/>三受也；痛卽苦受，痒卽樂受，想卽捨受。文
<lb n="0421b29" ed="T"/>出外計。疏云：佛法不爾。生憎愛者，實由陰本，
<pb n="0421c" ed="T" xml:id="T40.1805.0421c"/>
<lb n="0421c01" ed="T"/>何<anchor xml:id="nkr_note_orig_0421002" n="0421002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0421002" n="0421002"/><anchor xml:id="beg0421002" n="0421002"/>干<anchor xml:id="end0421002"/>天也。初念緣色名識，了達染淨爲想，
<lb n="0421c02" ed="T"/>領納違順曰受。由三想<note place="inline">苦、樂、捨也</note>，便生三受；由三
<lb n="0421c03" ed="T"/>受故，便有三行。故長淪歷，無解脫也。</p><p xml:id="pT40p0421c0315" cb:place="inline">四中。疏
<lb n="0421c04" ed="T"/>云：佛法不爾。苦集世俗因果，滅道出世因果。
<lb n="0421c05" ed="T"/>衆生知苦無諦，聖人解苦有諦。凡聖皆由因
<lb n="0421c06" ed="T"/>果，那云無也！</p><p xml:id="pT40p0421c0606" cb:place="inline">五中。疏云：佛法廣破，我在何
<lb n="0421c07" ed="T"/>處？爲在色中？爲在識中？計此身中，但有五陰；
<lb n="0421c08" ed="T"/>隨陰計我，則有五種。如是離合<note place="inline">爲復五陰，各有一我，則是離也；若
<lb n="0421c09" ed="T"/>惟一我，則在色時，餘四應無，卽是合也。</note>，次第求之。覓我無從，便悟
<lb n="0421c10" ed="T"/>妄執；得無我理，分成無漏相似聖人。</p><p xml:id="pT40p0421c1015" cb:place="inline">六中。扃，
<lb n="0421c11" ed="T"/>卽門戶，疏作六窓。佛法不爾。識隨根起，若
<lb n="0421c12" ed="T"/>是一識，豈眼根中而聞聲耶！</p><p xml:id="pT40p0421c1212" cb:place="inline">七中。却，卽逆也。
<lb n="0421c13" ed="T"/>觀前爲逆，觀後卽順。疏云：由得五通，逆順觀
<lb n="0421c14" ed="T"/>中，八萬劫外，冥然不委，計爲冥諦。轉縷丸者，
<lb n="0421c15" ed="T"/>擧喩顯也；謂以縷繫丸，高山放下；縷盡丸止，
<lb n="0421c16" ed="T"/>以喩無修。疏破云：佛法不爾。要須方便增修
<lb n="0421c17" ed="T"/>乃剋。如七覺支，簡擇正理，方能至詣，何有不
<lb n="0421c18" ed="T"/>修耶！</p><p xml:id="pT40p0421c1803" cb:place="inline">八中。外道三學皆邪。烏雞等者，以見禽
<lb n="0421c19" ed="T"/>畜，今報已盡，遠業將起，生彼色天；不思遠因，
<lb n="0421c20" ed="T"/>謂卽報是；便効彼畜，噉草不淨等。八禪，謂修
<lb n="0421c21" ed="T"/>世禪，謂爲涅槃。邪慧，卽彼所見；邪進，如投嵓
<lb n="0421c22" ed="T"/>臥灰棘等。佛法不爾。四依爲聖道緣。八正爲
<lb n="0421c23" ed="T"/>聖道因，竝濟心神。觀用籌度，深見倒想，便得
<lb n="0421c24" ed="T"/>出也。</p><p xml:id="pT40p0421c2403" cb:place="inline">九中，初示外計。欲界合爲一，四禪四空，
<lb n="0421c25" ed="T"/>是爲九居；無想，卽色界定；非想，卽無色定。
<lb n="0421c26" ed="T"/>心沈沒者，疏云：麁心不覺，謂會大理，大識
<lb n="0421c27" ed="T"/>妄也。此下，點破。三界九居，旣是衆生居處，
<lb n="0421c28" ed="T"/>卽非涅槃。</p><p xml:id="pT40p0421c2805" cb:place="inline">十中，初出外計。疏云：彼增修定，緣
<lb n="0421c29" ed="T"/>色住心；以色滅欲有，以空滅色有。今下，正
<pb n="0422a" ed="T" xml:id="T40.1805.0422a"/>
<lb n="0422a01" ed="T"/>破，上二句點非。十處，卽是定相；謂地水火風、
<lb n="0422a02" ed="T"/>靑黃赤白、空識，趣道初門，故名十入，亦名十
<lb n="0422a03" ed="T"/>遍處。如觀靑色，初以少分靑色觀之，使遍一
<lb n="0422a04" ed="T"/>切處皆靑，乃至空識亦爾，故云自心運用。
<lb n="0422a05" ed="T"/>實下，顯正法。續引《智論》。示不得出離所以。</p><p xml:id="pT40p0422a0517" cb:place="inline">結
<lb n="0422a06" ed="T"/>中，初句指前。次二句示問意。《善見》下，引證。何
<lb n="0422a07" ed="T"/>法，卽依何部受戒。更問誰是和尙闍梨，故云
<lb n="0422a08" ed="T"/>等也。</p><p xml:id="pT40p0422a0803" cb:place="inline">第四通簡中，初科。羯磨不在數者，以作
<lb n="0422a09" ed="T"/>衆法，必簡除故。說恣不得別者，望本衆爲言。
<lb n="0422a10" ed="T"/>約界同僧者，文指自然，準須二界；作法一
<lb n="0422a11" ed="T"/>界，依僧分齊；以衆別二法，必託界故。明下，引
<lb n="0422a12" ed="T"/>證。彼有十七別住，如〈結界〉引。尼等下衆皆有
<lb n="0422a13" ed="T"/>別住，故云乃至。別界，謂各有住處，非作法結
<lb n="0422a14" ed="T"/>也。別施，謂施主標意施何等人，不通餘衆故。</p>
<lb n="0422a15" ed="T"/><p xml:id="pT40p0422a1501">次科，初標古非。今下，顯正義。然法多別。自恣
<lb n="0422a16" ed="T"/>僧法，沙彌自恣，大小相對。非時入聚，通吿下
<lb n="0422a17" ed="T"/>衆。尼白入寺，則對比丘。《五百問》中。開無本衆，
<lb n="0422a18" ed="T"/>或是不通心念之法。古有所據，故許存之。</p><p xml:id="pT40p0422a1817" cb:place="inline">別
<lb n="0422a19" ed="T"/>示，別法中，初科，前示受持。當字去呼，皆言當
<lb n="0422a20" ed="T"/>者，非正衣故。唯下，出受法。受戒，卽十戒；無犯，
<lb n="0422a21" ed="T"/>取行淨。</p><p xml:id="pT40p0422a2104" cb:place="inline">次科，初受鉢及坐具法。三衆俱同。次
<lb n="0422a22" ed="T"/>明百一。若下，三明說淨。道俗二主，衣寶兩淨，
<lb n="0422a23" ed="T"/>與僧無異。</p><p xml:id="pT40p0422a2305" cb:place="inline">三中，初明捨墮。若犯下，次明上下
<lb n="0422a24" ed="T"/>諸篇。有覆須治者，謂行別住者。若波下，三明
<lb n="0422a25" ed="T"/>犯重。懺法竝同，唯罪爲別；犯重唯擯，必無開
<lb n="0422a26" ed="T"/>悔。</p><p xml:id="pT40p0422a2602" cb:place="inline">四中，初正示。十下，引證。《四分》遊行戒，卽尼
<lb n="0422a27" ed="T"/>戒也。</p><p xml:id="pT40p0422a2703" cb:place="inline">次明衆法，說戒中，初文爲四，初明衆具。
<lb n="0422a28" ed="T"/>鳴下，次明來集。囑授，卽說欲。至下，三明出衆
<lb n="0422a29" ed="T"/>又三，一起座。二禮衆。三受敎勅。豫，合作預，謂
<pb n="0422b" ed="T" xml:id="T40.1805.0422b"/>
<lb n="0422b01" ed="T"/>廁預也。鳴<anchor xml:id="nkr_note_orig_0422001" n="0422001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0422001" n="0422001"/><anchor xml:id="beg0422001" n="0422001"/>椎<anchor xml:id="end0422001"/>時，卽誦略敎竟，重集聽後序。</p>
<lb n="0422b02" ed="T"/><p xml:id="pT40p0422b0201">別行中，初明集衆。注令檢校，恐有不集故。
<lb n="0422b03" ed="T"/>次明行事。云法同僧，卽唱白行水等。送簡入
<lb n="0422b04" ed="T"/>僧者，以財法依僧故也。三明說戒。《沙彌戒
<lb n="0422b05" ed="T"/>經》，亦云《沙彌威儀戒本》一卷。謂字寫誤，合
<lb n="0422b06" ed="T"/>作誦字。至下，四明入僧。此下，指前令看。尋之
<lb n="0422b07" ed="T"/>自見。所以得聽前後二序者，由是部主所述，
<lb n="0422b08" ed="T"/>非正戒本故。問：律制，比丘不得爲沙彌說五
<lb n="0422b09" ed="T"/>篇名，而前序云四棄等，何以得聽？答：通擧
<lb n="0422b10" ed="T"/>總名，不示別相。但令預衆，生彼忻慕，故得聽
<lb n="0422b11" ed="T"/>也。</p><p xml:id="pT40p0422b1102" cb:place="inline">自恣中，通別同上。準如說戒，前旣遣出；
<lb n="0422b12" ed="T"/>至僧自恣訖，應須鳴鍾再集。兩通者，犯相同
<lb n="0422b13" ed="T"/>僧，故犯通；上得治下，故擧通。</p><p xml:id="pT40p0422b1312" cb:place="inline">別法中。一切同
<lb n="0422b14" ed="T"/>僧，故不出之。</p><p xml:id="pT40p0422b1406" cb:place="inline">第五略指中。雖是下位，俱發塵
<lb n="0422b15" ed="T"/>沙，與僧無別，故竝指之。</p><p xml:id="pT40p0422b1510" cb:place="inline">廣引中，初科。知慚愧，
<lb n="0422b16" ed="T"/>謂不作諸過。善住，謂住於善處。師法中，初總
<lb n="0422b17" ed="T"/>誡。當下，次別示。文示善惡，不出三業。無定亂
<lb n="0422b18" ed="T"/>言者，由亂言故，則無定也。淨不淨，或約爲
<lb n="0422b19" ed="T"/>僧作淨，或據自知持犯。</p><p xml:id="pT40p0422b1910" cb:place="inline">二中，《多論》唯明掘地
<lb n="0422b20" ed="T"/>開制。《五分》通示一切法制。《四分》略列犯相。
<lb n="0422b21" ed="T"/>餘可準知，故云例之。</p><p xml:id="pT40p0422b2109" cb:place="inline">三中，初明語師。若治下，
<lb n="0422b22" ed="T"/>次示治相。若不下，三制奉給。不應下，四明同
<lb n="0422b23" ed="T"/>利。《四分》給房，當量可否。</p><p xml:id="pT40p0422b2310" cb:place="inline">斥謬中。古謂下衆，犯
<lb n="0422b24" ed="T"/>同五八，不係篇聚。故有此通。剩，卽多也。此下，
<lb n="0422b25" ed="T"/>正斥。人語，出於凡情；正敎，出於聖意。故須準
<lb n="0422b26" ed="T"/>敎，不可依人。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0422002" n="0422002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0422002" n="0422002"/><anchor type="circle"/></p></cb:div>
<lb n="0422b27" ed="T"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="1" type="其他">29 釋尼衆篇(下四)</cb:mulu><head><anchor type="circle"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0422003" n="0422003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0422003" n="0422003"/>釋尼衆篇</head>
<lb n="0422b28" ed="T"/><p xml:id="pT40p0422b2801">題中，上二字，通收三位。別行，如前釋。注中。
<lb n="0422b29" ed="T"/>翻名，總云阿摩尼，此云母女。卽佛呼姨母之
<pb n="0422c" ed="T" xml:id="T40.1805.0422c"/>
<lb n="0422c01" ed="T"/>稱，故云重尼也。</p><p xml:id="pT40p0422c0107" cb:place="inline">叙意，初科；上<anchor xml:id="nkr_note_orig_0422004" n="0422004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0422004" n="0422004"/><anchor xml:id="beg0422004" n="0422004"/>三<anchor xml:id="end0422004"/>句，標廣。女
<lb n="0422c02" ed="T"/>流情著，行相倍增故。同下，示同別；初指同，卽
<lb n="0422c03" ed="T"/>上諸篇；今下，正叙此篇；卽披，是敎有所準故；
<lb n="0422c04" ed="T"/>不浮漫，是行無所昧故。</p><p xml:id="pT40p0422c0410" cb:place="inline">次科，初徵；以約類雖
<lb n="0422c05" ed="T"/>然，據位則亂故。次引論釋，言不便者，男女相
<lb n="0422c06" ed="T"/>配，涉譏疑故。</p><p xml:id="pT40p0422c0606" cb:place="inline">大尼受戒中，初文；十二歲者，是
<lb n="0422c07" ed="T"/>師位故；僧則十歲，《業疏》云：所以加二歲者，顯
<lb n="0422c08" ed="T"/>其志弱，累年爲德也；又女人多樂畜衆，由本
<lb n="0422c09" ed="T"/>習也；年年度人，不能敎授，多有違犯，故制
<lb n="0422c10" ed="T"/>乞法，令衆量之；不乞，受具犯墮；受人依止，度
<lb n="0422c11" ed="T"/>餘二衆，並制乞法，不乞皆吉；比丘通吉者，制
<lb n="0422c12" ed="T"/>乞同尼，但除式<anchor xml:id="nkr_note_orig_0422005" n="0422005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0422005" n="0422005"/><anchor xml:id="beg0422005" n="0422005"/>又<anchor xml:id="end0422005"/>；違犯一等，而無差降。其
<lb n="0422c13" ed="T"/>下，指乞法，文見《隨機羯磨》、及《尼鈔》。若下，示制
<lb n="0422c14" ed="T"/>限。</p><p xml:id="pT40p0422c1402" cb:place="inline">受戒標中，非法濫相，如下正受斥古，是也。</p>
<lb n="0422c15" ed="T"/><p xml:id="pT40p0422c1501">本法中，初示前緣；八法者，一請師，二安置立
<lb n="0422c16" ed="T"/>處，三差威儀師，四出衆問難，五單白召入，六
<lb n="0422c17" ed="T"/>對衆乞戒，七戒師白和，八對衆問難。文中，但
<lb n="0422c18" ed="T"/>示一四兩種，律文，請詞云：願阿姨爲我作和
<lb n="0422c19" ed="T"/>尙等，故此釋之；十三難中，若據尼女，號佛無
<lb n="0422c20" ed="T"/>信，本無破僧，然有伴助，亦須問之；十六遮，於
<lb n="0422c21" ed="T"/>父母聽下，更問夫主；先問有無，無則不須。
<lb n="0422c22" ed="T"/>乃下，次明正受。餘下，指略；《隨機羯磨》甚備，須
<lb n="0422c23" ed="T"/>者尋對。</p><p xml:id="pT40p0422c2304" cb:place="inline">正受中，初緣明是中，正敎明制；必往
<lb n="0422c24" ed="T"/>僧中，《尼戒本》云：若比丘尼，與人授具足戒已
<lb n="0422c25" ed="T"/><note place="inline">卽本法也。</note>；經宿方往僧中，與受具足戒者，波逸提。
<lb n="0422c26" ed="T"/>《業疏》，問云：經宿失本法不？答：不失法，由捨故，
<lb n="0422c27" ed="T"/>不由隔日；若當日不去，明日須捨故受新，方
<lb n="0422c28" ed="T"/>得。</p><p xml:id="pT40p0422c2802" cb:place="inline">斥非中，二，初斥僧來尼寺。《師資傳》，明判；
<lb n="0422c29" ed="T"/>遣信明例，是非可見矣。次斥寺外結界，律
<pb n="0423a" ed="T" xml:id="T40.1805.0423a"/>
<lb n="0423a01" ed="T"/>無定決，不云成不，故以義通之；僧須得罪，尼
<lb n="0423a02" ed="T"/>應得戒。</p><p xml:id="pT40p0423a0204" cb:place="inline">釋難中，初問；由制作本法已，方往僧
<lb n="0423a03" ed="T"/>中；恐違此敎，故問決之。答中，《了論》旣容互結，
<lb n="0423a04" ed="T"/>義通諸法，故云理得。</p><p xml:id="pT40p0423a0409" cb:place="inline">次問。以受本法，三位不
<lb n="0423a05" ed="T"/>收；故雙牒名體，問以決之。答中，初答體。言戒
<lb n="0423a06" ed="T"/>緣者，是正受方便故。問：旣加羯磨，理必發體；
<lb n="0423a07" ed="T"/>旣不發體，用受<anchor xml:id="nkr_note_orig_0423001" n="0423001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0423001" n="0423001"/><anchor xml:id="beg0423001" n="0423001"/>可<anchor xml:id="end0423001"/>爲？問：五爲十緣，十爲具
<lb n="0423a08" ed="T"/>緣；五十二戒，各自有體；本法無體，其意云
<lb n="0423a09" ed="T"/>何？而下，次答名。由未發戒，體是下位；由加本
<lb n="0423a10" ed="T"/>法，名同上位；以於三衆，無所收故。</p><p xml:id="pT40p0423a1014" cb:place="inline">第二斥非
<lb n="0423a11" ed="T"/>中，初引古。若下，今斥，初引當宗。律本，卽〈尼犍
<lb n="0423a12" ed="T"/>度〉。乃至文云者，卽說相中文。次引他部。《僧祇》，
<lb n="0423a13" ed="T"/>八種受具，僧受名十衆，尼受名二十衆；名數
<lb n="0423a14" ed="T"/>旣顯，可驗昔非。</p><p xml:id="pT40p0423a1407" cb:place="inline">次科，《五分》人數，事儀委悉，宜應
<lb n="0423a15" ed="T"/>準行；小遠者，若在露處，亦須尋內。</p><p xml:id="pT40p0423a1514" cb:place="inline">第三斥非
<lb n="0423a16" ed="T"/>中，初標古。然下，正斥，初以理直破。一法，謂尼
<lb n="0423a17" ed="T"/>受白四，本制同秉，一衆不成；結界，本爲攝人
<lb n="0423a18" ed="T"/>秉法，尼旣同秉；無界則集人無準，法起無依，
<lb n="0423a19" ed="T"/>故云非界等。若下，次約法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0423002" n="0423002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0423002" n="0423002"/><anchor xml:id="beg0423002" n="0423002"/>皮<anchor xml:id="end0423002"/>質。</p><p xml:id="pT40p0423a1913" cb:place="inline">次科。自然集
<lb n="0423a20" ed="T"/>者，僧作法界，尼望爲自然故；唱相結者，一依
<lb n="0423a21" ed="T"/>僧界。《五百問》中，不得相<anchor xml:id="beg_79" type="star"/>又<anchor xml:id="end_79"/>，以法故。本法置
<lb n="0423a22" ed="T"/>外者，據非別衆；但名同上位，爲防濫疑；縱在
<lb n="0423a23" ed="T"/>界中，不妨僧法。</p><p xml:id="pT40p0423a2307" cb:place="inline">三中，初擧例。以隨例受，明知
<lb n="0423a24" ed="T"/>須結。此下，引古，初叙此土久行。然下，引梵僧
<lb n="0423a25" ed="T"/>印可，奪猶斥也。</p><p xml:id="pT40p0423a2507" cb:place="inline">四中，初明僧尼坐處。各結界
<lb n="0423a26" ed="T"/>內，或就大界，或在戒場也。長鋪兩席，謂同一
<lb n="0423a27" ed="T"/>行，僧上尼下；或約單排，或是叢坐，兩皆得
<lb n="0423a28" ed="T"/>也。中央空者，謂不相連；使尊卑無濫，或避譏
<lb n="0423a29" ed="T"/>也。申手及者，據露處爲言。諸下，次明安置尼
<pb n="0423b" ed="T" xml:id="T40.1805.0423b"/>
<lb n="0423b01" ed="T"/>處。事儀大同僧中。</p><p xml:id="pT40p0423b0108" cb:place="inline">五中，初明請師。此尼受法，
<lb n="0423b02" ed="T"/>尼爲和尙，尼中敎授。及至僧中，唯須羯磨，故
<lb n="0423b03" ed="T"/>單請戒師耳。以下，次指餘法。</p><p xml:id="pT40p0423b0312" cb:place="inline">第二懺，初篇中。
<lb n="0423b04" ed="T"/>同開學悔。</p><p xml:id="pT40p0423b0405" cb:place="inline">二篇分三，初標異。僧具三法。尼
<lb n="0423b05" ed="T"/>除覆藏，故云全無。僧但六夜，尼須半月，故
<lb n="0423b06" ed="T"/>云改僧制限。出罪無別，故所不云。以下，明
<lb n="0423b07" ed="T"/>二衆所以。女弱，謂無志。情多，謂易犯。初受
<lb n="0423b08" ed="T"/>亦在二部僧中，故云受隨皆爾。問：夷蘭等
<lb n="0423b09" ed="T"/>罪，何但一衆？答：所以可知。但下，示略意。知
<lb n="0423b10" ed="T"/>犯不悔，此卽愚人，不稟敎也。縱懺難集，此
<lb n="0423b11" ed="T"/>謂智人，不遇緣也。</p><p xml:id="pT40p0423b1108" cb:place="inline">偷蘭已下，並對本衆，故云
<lb n="0423b12" ed="T"/>自結。結，謂加法。名異法同，不復更出也。</p>
<lb n="0423b13" ed="T"/><p xml:id="pT40p0423b1301">第三引緣中，《善見》。盡往，卽是初制；次後兩開，
<lb n="0423b14" ed="T"/>並爲止絕世譏，以法兼濟故。《四分》。難陀敎尼，
<lb n="0423b15" ed="T"/>至日暮，尼在祇桓城塹中止宿，爲俗譏訶。
<lb n="0423b16" ed="T"/><note place="inline">西土，僧居蘭若，尼止城中；因往僧寺，至暮還城，城門已閉，因宿塹中。</note>故知初開尼往
<lb n="0423b17" ed="T"/>僧寺，但不如論次第顯著，故云無文意同。</p><p xml:id="pT40p0423b1717" cb:place="inline">二
<lb n="0423b18" ed="T"/>中，初指差法。文見《尼鈔》。《四分》下，次明往寺請
<lb n="0423b19" ed="T"/>法。尼不獨行，故須差伴；但須口差，非正人
<lb n="0423b20" ed="T"/>故。所囑人，卽比丘中受囑者。當下，令擇所囑
<lb n="0423b21" ed="T"/>有三。主人，非客；無病，須健；有智，非愚。明下，敎
<lb n="0423b22" ed="T"/>知取問。</p><p xml:id="pT40p0423b2204" cb:place="inline">次科，初明預擬。彼下，次正受囑。一人
<lb n="0423b23" ed="T"/>爲伴，爲深防故。答詞有三，初卽許可。然下，
<lb n="0423b24" ed="T"/>審彼所欲。又下，囑令來問。進不，卽有無也。</p><p xml:id="pT40p0423b2417" cb:place="inline">三
<lb n="0423b25" ed="T"/>中。自無事者，事卽是過。僧入尼寺，尼須量僧，
<lb n="0423b26" ed="T"/>故云亦爾。</p><p xml:id="pT40p0423b2605" cb:place="inline">四中。僧問答已者，應至誰遣比丘
<lb n="0423b27" ed="T"/>尼來請敎誡？受囑者起，至上座前，白云：大德
<lb n="0423b28" ed="T"/>僧聽！某寺尼衆，半月半月禮僧足，求請敎誡
<lb n="0423b29" ed="T"/>尼人等。</p><p xml:id="pT40p0423b2904" cb:place="inline">五中，初示儀。指如前者，卽於房外坐
<pb n="0423c" ed="T" xml:id="T40.1805.0423c"/>
<lb n="0423c01" ed="T"/>床求伴等。次誡勅。後尼頂受。</p><p xml:id="pT40p0423c0112" cb:place="inline">六中，初文，前集
<lb n="0423c02" ed="T"/>尼衆。使下，次傳敎誡。諸下，尼衆受敎。禮唱，作
<lb n="0423c03" ed="T"/>禮唱三歸等。後指所出，《四分》闕文。</p><p xml:id="pT40p0423c0314" cb:place="inline">問中。以欲
<lb n="0423c04" ed="T"/>應羯磨，旣不秉結，不當取欲，故問決之。答中，
<lb n="0423c05" ed="T"/>初明制集。同僧事故。準下，引證。敎授之法，制
<lb n="0423c06" ed="T"/>該大衆，故曰義通。乃下，指例。事見次門。</p><p xml:id="pT40p0423c0616" cb:place="inline">雜相
<lb n="0423c07" ed="T"/>中，《四分》，開略；前明僧緣，有四。隨一卽開。別衆，
<lb n="0423c08" ed="T"/>謂難集。不和，謂鬪諍。後明尼緣。同僧亦許。《僧
<lb n="0423c09" ed="T"/>祇》。與欲，卽來求敎誡人也。《十誦》。敷床，前文據
<lb n="0423c10" ed="T"/>此。</p><p xml:id="pT40p0423c1002" cb:place="inline">四中。廣德，謂敎授人，須具十德，如〈自恣篇〉
<lb n="0423c11" ed="T"/>引。《本疏》應是首師《律疏》。僧中敎授，尼中使尼，
<lb n="0423c12" ed="T"/>並是所爲；故各滿五，方成廣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0423003" n="0423003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0423003" n="0423003"/><anchor xml:id="beg0423003" n="0423003"/>去<anchor xml:id="end0423003"/>。二十歲，十
<lb n="0423c13" ed="T"/>德之一也。</p><p xml:id="pT40p0423c1305" cb:place="inline">第四，初科。三種安居作法等並同。</p>
<lb n="0423c14" ed="T"/><p xml:id="pT40p0423c1401">次<anchor xml:id="nkr_note_orig_0423004" n="0423004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0423004" n="0423004"/><anchor xml:id="beg0423004" n="0423004"/>利<anchor xml:id="end0423004"/>，制犯中。八敬所制，依僧安居。不依犯墮，
<lb n="0423c15" ed="T"/>文出提篇。</p><p xml:id="pT40p0423c1505" cb:place="inline">次文。不肯請僧，不受夏請，彌彰制
<lb n="0423c16" ed="T"/>急。</p><p xml:id="pT40p0423c1602" cb:place="inline">三中，《善見》，初示分齊。半由旬，卽二十里。一
<lb n="0423c17" ed="T"/>下，顯相依。請法，謂夏初已來，咨求敎誨。說證，
<lb n="0423c18" ed="T"/>卽自恣。若下，明緣開，初明比丘有緣不至。
<lb n="0423c19" ed="T"/>若初下，次明比丘結竟潛去。開制可見。《僧祇》。
<lb n="0423c20" ed="T"/>一比丘者，不必衆故。三由旬通結，謂結爲
<lb n="0423c21" ed="T"/>一界。尼界本制二里，有難同僧。彼云：若安居
<lb n="0423c22" ed="T"/>中，比丘若死，若罷道，若餘處去，尼不得去；三
<lb n="0423c23" ed="T"/>由旬有僧伽藍，應通結界，半月應往問布薩；
<lb n="0423c24" ed="T"/>使來去無障，不破安居。</p><p xml:id="pT40p0423c2410" cb:place="inline">五中，行事有三，初明
<lb n="0423c25" ed="T"/>差人。往下，次明陳請。尼自直往僧中請之，
<lb n="0423c26" ed="T"/>不同說戒，須憑他請，隔日取問。注僧中下，上
<lb n="0423c27" ed="T"/>座誡勅，文指上篇，不復煩引。彼下，使尼傳敎。</p>
<lb n="0423c28" ed="T"/><p xml:id="pT40p0423c2801">次科，初明日別。此制相依，從僧請說，使還自
<lb n="0423c29" ed="T"/>恣，理須隔日；必是近處，同日何妨。若下，次
<pb n="0424a" ed="T" xml:id="T40.1805.0424a"/>
<lb n="0424a01" ed="T"/>明開略。亦同說戒。《十誦》，明選使尼。勦，鋤交反。
<lb n="0424a02" ed="T"/>勦了，謂緊捷幹濟，簡遲怠者。知法，簡愚昧者。</p>
<lb n="0424a03" ed="T"/><p xml:id="pT40p0424a0301">三中。受、說、安、恣，並制依僧。故通問之，總申敎
<lb n="0424a04" ed="T"/>意。答中。經明女性，且示五相。惑色，謂著顏色；
<lb n="0424a05" ed="T"/>益壽，爲欲壽長；畜弟子，卽好多眷屬；不學問，
<lb n="0424a06" ed="T"/>卽懈怠；知須臾事，謂短識見。賦性旣爾，自無
<lb n="0424a07" ed="T"/>志節，義必從師，敎意可見。此據大約，未必皆
<lb n="0424a08" ed="T"/>然。</p><p xml:id="pT40p0424a0802" cb:place="inline">六中。此門理合廣釋尼戒。但與僧同者，〈釋
<lb n="0424a09" ed="T"/>相〉具分。餘有不同，略提時要；令僧通解，敎授
<lb n="0424a10" ed="T"/>尼徒；自餘微細，具在《尼鈔》。</p><p xml:id="pT40p0424a1011" cb:place="inline">八重中，初文。前四，
<lb n="0424a11" ed="T"/>卽婬盜殺妄。犯緣犯相，一切同僧，不須復出。</p>
<lb n="0424a12" ed="T"/><p xml:id="pT40p0424a1201">異中。尼戒罕聞，恐人不曉，具列緣本，照對文
<lb n="0424a13" ed="T"/>相。五摩觸戒。<note place="inline">佛在舍衛，有長者，與偷羅難陀尼，互相繫意；長者設食，諸尼盡往；唯偷羅不往，
<lb n="0424a14" ed="T"/>長者至寺，摩觸嗚之，守房小沙彌尼白大尼，大尼白佛，故制。</note>若比丘尼，染汚心，共染
<lb n="0424a15" ed="T"/>汚心男子；從腋已下，膝已上<note place="inline">簡餘輕境犯輕</note>，身相觸；若
<lb n="0424a16" ed="T"/>捉，若摩<note place="inline">摩身前後</note>，若牽<note place="inline">牽前</note>，若推<note place="inline">推後</note>，若上摩<note place="inline">從下至上</note>，若下摩
<lb n="0424a17" ed="T"/><note place="inline">從上至下</note>，若擧<note place="inline">抱擧</note>，若下<note place="inline">抱下</note>，若捉<note place="inline">捉前後及脾乳</note>，若<g ref="#CB00706">𭡠</g><note place="inline">同上，已上十相。</note>，是比
<lb n="0424a18" ed="T"/>丘尼波羅夷，不共住。列緣中，第四約男女身
<lb n="0424a19" ed="T"/>分輕重境，俱互四句；俱輕得蘭，故云犯輕罪；
<lb n="0424a20" ed="T"/>餘三皆重，業理應殊。五中，結犯，二俱無衣；一
<lb n="0424a21" ed="T"/>有一無並蘭，俱有但吉，染情漸輕，敎亦隨降。</p>
<lb n="0424a22" ed="T"/><p xml:id="pT40p0424a2201">犯中，初科，僧尼四異。並僧通尼局。一死活
<lb n="0424a23" ed="T"/>異。僧通四境，覺及不覺，新死少壞。引律證者，
<lb n="0424a24" ed="T"/>卽前《戒本》；旣標汚心，明須活境。二大小異。
<lb n="0424a25" ed="T"/>三身分異。四心境異。下引《僧祇、善見》，別證第
<lb n="0424a26" ed="T"/>三。隨處得罪，此約尼犯，分境重輕；若論比丘，
<lb n="0424a27" ed="T"/>一向成重。</p><p xml:id="pT40p0424a2705" cb:place="inline">不犯中，初指本宗。律云：若有取與，
<lb n="0424a28" ed="T"/>及解救等觸，一切無欲心，不犯。次引他部。初
<lb n="0424a29" ed="T"/>是想差；若下，卽急難。一切無著，顯上開意。非
<pb n="0424b" ed="T" xml:id="T40.1805.0424b"/>
<lb n="0424b01" ed="T"/>無吉者，制非儀故。</p><p xml:id="pT40p0424b0108" cb:place="inline">六八事成重戒。<note place="inline">佛在舍衛，長者與偷羅難陀
<lb n="0424b02" ed="T"/>尼繫心，受長者捉手等，尼白佛因制。</note>若比丘尼染汚心知，男子染汚
<lb n="0424b03" ed="T"/>心受，捉手<note place="inline">一手<anchor xml:id="nkr_note_orig_0424001" n="0424001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0424001" n="0424001"/><anchor xml:id="beg0424001" n="0424001"/>尼<anchor xml:id="end0424001"/>腕</note>，捉衣<note place="inline">二身上衣</note>，入屛處<note place="inline">三</note>，共立<note place="inline">四</note>，共
<lb n="0424b04" ed="T"/>語<note place="inline">五</note>，共行<note place="inline">六上四並取<anchor xml:id="nkr_note_orig_0424002" n="0424002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0424002" n="0424002"/><anchor xml:id="beg0424002" n="0424002"/>難<anchor xml:id="end0424002"/>伴見聞處</note>，身相倚<note place="inline">七身得相及處</note>，共期<note place="inline">八得共行淫處</note>，
<lb n="0424b05" ed="T"/>是比丘尼波羅夷，不共住。列緣第四，此戒必須
<lb n="0424b06" ed="T"/>八事滿足方犯，懺則不成。</p><p xml:id="pT40p0424b0611" cb:place="inline">釋八事中，初文。對
<lb n="0424b07" ed="T"/>前《戒本》，可解。</p><p xml:id="pT40p0424b0706" cb:place="inline">料簡有三。一男<anchor xml:id="nkr_note_orig_0424003" n="0424003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0424003" n="0424003"/><anchor xml:id="beg0424003" n="0424003"/>八男<anchor xml:id="end0424003"/>，謂人同異；
<lb n="0424b08" ed="T"/>一時八年，明時遠近；無次第者，犯通前後。</p><p xml:id="pT40p0424b0817" cb:place="inline">不犯
<lb n="0424b09" ed="T"/>中，初開屛處。下下，簡後戒。卽單提中，第八十六
<lb n="0424b10" ed="T"/>戒；律因六群尼，與男子入闇室，故制。若比丘
<lb n="0424b11" ed="T"/>尼與男子共入闇室中者，波逸提。彼從譏過，不
<lb n="0424b12" ed="T"/>約染心故也。</p><p xml:id="pT40p0424b1206" cb:place="inline">七覆藏他重罪戒。<note place="inline">佛在舍衛，偷羅難陀尼妹，名坻舍偷
<lb n="0424b13" ed="T"/>羅，知彼犯夷，恐得惡名，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0424004" n="0424004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0424004" n="0424004"/><anchor xml:id="beg0424004" n="0424004"/>道<anchor xml:id="end0424004"/>默然不言，後坻<anchor xml:id="nkr_note_orig_0424005" n="0424005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0424005" n="0424005"/><anchor xml:id="beg0424005" n="0424005"/>合<anchor xml:id="end0424005"/>休道方言，白佛因制。坻，音遲。</note>若比丘尼，知比
<lb n="0424b14" ed="T"/>丘尼<note place="inline">決了彼犯。</note>，犯波羅夷；不自發露，不語衆人<note place="inline">一二三人</note>，
<lb n="0424b15" ed="T"/>不白大衆<note place="inline">四人若過。</note>；若於異時，彼比丘尼，或命過，或
<lb n="0424b16" ed="T"/>衆中擧<note place="inline">爲僧擯擧。</note>，或休道，或入外道衆；後作是言：
<lb n="0424b17" ed="T"/>我先知有如是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0424006" n="0424006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0424006" n="0424006"/><anchor xml:id="beg0424006" n="0424006"/>非<anchor xml:id="end0424006"/><note place="inline">於八夷中，隨有所犯。</note>，是比丘尼波羅夷，
<lb n="0424b18" ed="T"/>不共住。犯緣中。覆重方犯，覆餘罪蘭。覆比丘
<lb n="0424b19" ed="T"/>提，覆下衆吉。</p><p xml:id="pT40p0424b1906" cb:place="inline">犯中，初科，前引文示。指懺罪中，
<lb n="0424b20" ed="T"/>卽中卷〈懺篇〉；明十種緣，皆不成覆。《十誦》。被擧
<lb n="0424b21" ed="T"/>是法隔。狂亂卽非心。《僧祇》。難緣開不成覆。捨
<lb n="0424b22" ed="T"/>心相應，謂捨棄不說之心。準下，次以義詳，初
<lb n="0424b23" ed="T"/>示合開。無記，謂睡眠遺忘等。後明成犯，須不
<lb n="0424b24" ed="T"/>善心。</p><p xml:id="pT40p0424b2403" cb:place="inline">次科，簡所對人，有四別。非淸淨者，初簡
<lb n="0424b25" ed="T"/>有犯不懺也。先知不肯者，次簡覆藏不說也。
<lb n="0424b26" ed="T"/>二俱有過，彼此皆成覆故。向犯者懺，有誠例
<lb n="0424b27" ed="T"/>故。識人名等者，三簡如實不妄。此通能所
<lb n="0424b28" ed="T"/>也。若前下，明一說。若彼下，明非覆。《十誦》，不
<pb n="0424c" ed="T" xml:id="T40.1805.0424c"/>
<lb n="0424c01" ed="T"/>得比丘者，四簡異衆。僧尼位別，不得對首；
<lb n="0424c02" ed="T"/>唯聽不識，咨請犯相耳。</p><p xml:id="pT40p0424c0210" cb:place="inline">三中。乃至，略食後知，
<lb n="0424c03" ed="T"/>初夜說；初夜知，中後說等。委如〈釋相〉解。</p><p xml:id="pT40p0424c0316" cb:place="inline">不犯
<lb n="0424c04" ed="T"/>中有四。初是無心，下三並非意。八隨順被擧
<lb n="0424c05" ed="T"/>比丘戒。大略同僧中，故此不出。僧直犯提，尼
<lb n="0424c06" ed="T"/>須三諫不捨，方結重夷。已上八重，前四根本。
<lb n="0424c07" ed="T"/>後四枝條，女情偏重，故須特制，卽限分不同
<lb n="0424c08" ed="T"/>戒也。</p>
<lb n="0424c09" ed="T"/><p xml:id="pT40p0424c0901">僧殘篇十七戒。媒謗及諫，大約同僧。略示二
<lb n="0424c10" ed="T"/>條，餘希不出。</p><p xml:id="pT40p0424c1006" cb:place="inline">第四言人戒。<note place="inline">佛在舍衛，有尼在蘭若處，有居士爲於此作精
<lb n="0424c11" ed="T"/>舍，後尼捨去，居士兒卽犁此處，諸尼往官所言訟，令官<anchor xml:id="nkr_note_orig_0424007" n="0424007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0424007" n="0424007"/><anchor xml:id="beg0424007" n="0424007"/>觸<anchor xml:id="end0424007"/>彼，因。</note>若比丘尼，詣官言
<lb n="0424c12" ed="T"/>居士、若居士兒、若奴、<anchor xml:id="nkr_note_orig_0424008" n="0424008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0424008" n="0424008"/><anchor xml:id="beg0424008" n="0424008"/>容若<anchor xml:id="end0424008"/>作人<note place="inline">上並所言之人</note>，若晝
<lb n="0424c13" ed="T"/>若夜，若一念頃，若彈指頃，若須臾頃，是比丘
<lb n="0424c14" ed="T"/>尼犯初法應捨僧伽婆尸沙。<note place="inline">初作便結，不同諫戒三法竟犯。</note>緣中。
<lb n="0424c15" ed="T"/>初二並局俗人，道則非重。</p><p xml:id="pT40p0424c1511" cb:place="inline">犯相中，《四分》，初示
<lb n="0424c16" ed="T"/>所詣。官及斷事人，謂鄕邑之長吏也。次簡言
<lb n="0424c17" ed="T"/>相。下疏口說，狀詞揩定，言說通泛，故罪兩
<lb n="0424c18" ed="T"/>分。《善見》，初明互相言。方便趣果，成犯分齊；
<lb n="0424c19" ed="T"/>但取言他，不論得理。居士言尼，不犯可解。若
<lb n="0424c20" ed="T"/>尼下，二明奪物。犯罪者隨，成盜損故；應償者，
<lb n="0424c21" ed="T"/>是俗物故。</p><p xml:id="pT40p0424c2105" cb:place="inline">《五分》。聽求援。《十誦》，初制呵罵。次簡
<lb n="0424c22" ed="T"/>所詣。餘人，謂非官及斷事人也。</p>
<lb n="0424c23" ed="T"/><p xml:id="pT40p0424c2301">第七，四獨戒。<note place="inline">佛在舍衛，有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0424009" n="0424009"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0424009" n="0424009"/><anchor xml:id="beg0424009" n="0424009"/>凡<anchor xml:id="end0424009"/>褰衣渡水，爲賊觸嬈，人譏故制；<anchor xml:id="nkr_note_orig_0424010" n="0424010"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0424010" n="0424010"/><anchor xml:id="beg0424010" n="0424010"/>尺<anchor xml:id="end0424010"/>有尼多諸弟子，捨衆，獨
<lb n="0424c24" ed="T"/>行入村；<anchor xml:id="nkr_note_orig_0424011" n="0424011"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0424011" n="0424011"/><anchor xml:id="beg0424011" n="0424011"/>又<anchor xml:id="end0424011"/>於村中獨宿，人皆譏云：欲得男子。又六群尼，與衆尼於拘薩羅曠野中行，而常在後，人問，答云：欲得
<lb n="0424c25" ed="T"/>男子，訶已因制；四戒合制，隨一成犯。</note>若比丘尼，獨渡水，獨入村，獨
<lb n="0424c26" ed="T"/>宿<note place="inline">隨脇著地</note>，獨後行<note place="inline">離伴見聞</note>，犯初法應捨僧伽婆尸沙。</p>
<lb n="0424c27" ed="T"/><p xml:id="pT40p0424c2701">獨渡河中，初緣又二，初定犯相。道行戒，卽尼
<lb n="0424c28" ed="T"/>制邊方，有疑怖處，人間遊行，皆犯提罪。彼
<pb n="0425a" ed="T" xml:id="T40.1805.0425a"/>
<lb n="0425a01" ed="T"/>明行相，通界外內，可決今犯。次明開緣。有
<lb n="0425a02" ed="T"/>橋而渡，不涉水故。車船亦爾，如次所明。第二
<lb n="0425a03" ed="T"/>緣，初示犯相。入水方便，上岸至果。文據兩
<lb n="0425a04" ed="T"/>尼，以示輕重。律下，次敎正儀。三四可知。</p><p xml:id="pT40p0425a0416" cb:place="inline">獨
<lb n="0425a05" ed="T"/>入村中，初文。《四分》：示村野分齊。注示吉罪；坊，
<lb n="0425a06" ed="T"/>卽是村，謂村中人家也。《僧祇》，明離伴分齊。三
<lb n="0425a07" ed="T"/>無緣，亦謂命梵。</p><p xml:id="pT40p0425a0707" cb:place="inline">次科。據本成犯，須約村門。
<lb n="0425a08" ed="T"/>古解越界，乃約村中橫道成殘；不唯太過，抑
<lb n="0425a09" ed="T"/>亦昧文。下引律證。明約村門，足知非解。出
<lb n="0425a10" ed="T"/>村亦犯，卽知入出，皆名越界。</p><p xml:id="pT40p0425a1012" cb:place="inline">獨宿中。初緣。初
<lb n="0425a11" ed="T"/>句明犯分齊。次句示犯處，不問僧俗，通一切
<lb n="0425a12" ed="T"/>故。兩處下，明持。若下，示開。故下，證犯。《僧祇》
<lb n="0425a13" ed="T"/>明相檢法。《五分》示犯相。</p><p xml:id="pT40p0425a1310" cb:place="inline">獨行中，同上三緣；初
<lb n="0425a14" ed="T"/>至處行，卽第一緣。根本，卽發足時。又下，卽第
<lb n="0425a15" ed="T"/>二緣。《四分》下，第三緣。</p><p xml:id="pT40p0425a1509" cb:place="inline">不犯四節，初獨度中。言
<lb n="0425a16" ed="T"/>共伴者，非犯緣也。乘船等者，不涉水也。伴死
<lb n="0425a17" ed="T"/>等者，非本意也。《五分》水淺，無觸嬈也。次入村
<lb n="0425a18" ed="T"/>中。指如前者，卽第三無緣也。三獨宿中。初約
<lb n="0425a19" ed="T"/>守戒明不犯。若下，伴有緣也。乃下，已有難
<lb n="0425a20" ed="T"/>也。獨行中。伴緣己難，並同上開。《僧祇、五分》，並
<lb n="0425a21" ed="T"/>據緣開，可解。邂逅，不期也。</p><p xml:id="pT40p0425a2111" cb:place="inline">單提一百二十。與
<lb n="0425a22" ed="T"/>僧同者，如前〈釋相〉。異但出一，現行數犯；餘
<lb n="0425a23" ed="T"/>尋《尼鈔》，自可委明。</p>
<lb n="0425a24" ed="T"/><p xml:id="pT40p0425a2401">第一百十四紡績戒。<note place="inline">佛在舍衛，六群尼自手紡績，居士笑言，如我婦無異，白佛因制。</note>
<lb n="0425a25" ed="T"/>若比丘尼自手紡績者，波逸提。擗，謂分擗；引
<lb n="0425a26" ed="T"/>卽牽引；縈，謂卷絡；織則可會；四事隨作，皆犯
<lb n="0425a27" ed="T"/>墮。恐謂懺竟得著，故制不合；隨著，吉羅。今
<lb n="0425a28" ed="T"/>時尼女，機織<anchor xml:id="nkr_note_add_0425a2801" n="0425a2801"/><anchor xml:id="beg0425a2801" n="0425a2801"/>刺<anchor xml:id="end0425a2801"/>繡，以爲事業。棄親入道，本圖
<lb n="0425a29" ed="T"/>何事？若此出家，何如在俗！避溺投火，卽斯人
<pb n="0425b" ed="T" xml:id="T40.1805.0425b"/>
<lb n="0425b01" ed="T"/>矣。</p><p xml:id="pT40p0425b0102" cb:place="inline">結中。上下，卽戒本前後也。</p><p xml:id="pT40p0425b0112" cb:place="inline">第七門中，初敎
<lb n="0425b02" ed="T"/>攝衆。二十餘戒者，一度妊身女；二度乳母；
<lb n="0425b03" ed="T"/>三度年未滿；四不與二歲學戒；五不與六法；
<lb n="0425b04" ed="T"/>六與學法滿，衆僧不聽，而與受具；七度小年
<lb n="0425b05" ed="T"/>曾嫁，減十二與受；八小年學戒滿，不白衆，與
<lb n="0425b06" ed="T"/>受<note place="inline">上並制和尙。</note>；九知而爲受<note place="inline">此制作法師。</note>；十不敎學戒；十
<lb n="0425b07" ed="T"/>一不二歲隨和尙<note place="inline">此制弟子。</note>；十二僧不聽而授具；
<lb n="0425b08" ed="T"/>十三未滿十二歲爲和尙；十四滿十二歲，僧
<lb n="0425b09" ed="T"/>不聽，便授人具戒；十五僧不聽故，謗僧有愛
<lb n="0425b10" ed="T"/>等；十六父母夫主不聽，與受具；十七知非法
<lb n="0425b11" ed="T"/>女人，度令出家；十八令捨學法與受具；十九
<lb n="0425b12" ed="T"/>從式叉索衣，言爲受具；二十不滿一歲，授人
<lb n="0425b13" ed="T"/>具戒；二十一受本法已，經宿往僧中；二十二
<lb n="0425b14" ed="T"/>不病，不往敎授。<note place="inline">已上並犯單提。</note>凡攝弟子，不出有二：
<lb n="0425b15" ed="T"/>一者事攝，卽衣食；二者義攝，卽法訓；衣食可
<lb n="0425b16" ed="T"/>闕，法不可無。《五分》：六年自攝，和尙親敎也；比
<lb n="0425b17" ed="T"/>丘五夏，分差降也。若敎他攝者，付餘人也。《僧
<lb n="0425b18" ed="T"/>祇》，次明受具。當求半許者，據本僧尼，各須十
<lb n="0425b19" ed="T"/>人，準邊方開，但五人耳。過半者，極至十也。
<lb n="0425b20" ed="T"/>注中。以犯殘已下，並足生善門事，故唯簡犯
<lb n="0425b21" ed="T"/>重；恐其求備，法事難成；但選秉法之人，餘
<lb n="0425b22" ed="T"/>人但不犯重，不必具美，故云可可。此據無人，
<lb n="0425b23" ed="T"/>有則須擇。《四分》下，三制依師。本律不限年數，
<lb n="0425b24" ed="T"/>故引《五分》決之。餘下，指略。</p><p xml:id="pT40p0425b2411" cb:place="inline">要行中，初科，《善見》
<lb n="0425b25" ed="T"/>本緣。如來成道十四年，姨母求出家，佛不
<lb n="0425b26" ed="T"/>許度。以正法千年，若度減半，故不聽之。阿難
<lb n="0425b27" ed="T"/>三請。佛令傳八敬向說，若能行者，聽汝出家。
<lb n="0425b28" ed="T"/>彼云：頂戴持，卽得戒也。今下，斥時誡勵。</p><p xml:id="pT40p0425b2816" cb:place="inline">次科，
<lb n="0425b29" ed="T"/>正列中。初制禮敬，二三制犯上，餘五並制依
<pb n="0425c" ed="T" xml:id="T40.1805.0425c"/>
<lb n="0425c01" ed="T"/>訓。準《五分》。愛道聞說八敬，再憑阿難，重白世
<lb n="0425c02" ed="T"/>尊；更乞一願，聽比丘尼隨大小禮於比丘，如
<lb n="0425c03" ed="T"/>何百歲禮於新戒？佛言：若聽依臘次，無有是
<lb n="0425c04" ed="T"/>處；因說女人五障等。尊重等者，明敬義也。
<lb n="0425c05" ed="T"/>不應違者，違則有犯，示制敎也；一二四六七
<lb n="0425c06" ed="T"/>八，並墮；三五皆吉。</p><p xml:id="pT40p0425c0608" cb:place="inline">次科，諸文並示異相。《五分》。
<lb n="0425c07" ed="T"/>自恣三尼，一正二伴。《中含》。八法，前後並同，唯
<lb n="0425c08" ed="T"/>第五云：不得輒問比丘經律論義，若聽得問。
<lb n="0425c09" ed="T"/>尊師，卽敬之異名。《僧祇》，初敎禮敬。不得下，次
<lb n="0425c10" ed="T"/>制譏毀。《十誦、五分》。證上違敬。</p><p xml:id="pT40p0425c1012" cb:place="inline">雜行中，初文，《僧
<lb n="0425c11" ed="T"/>祇》。由是親里，故聽語吿；若容訶責，則違敬法
<lb n="0425c12" ed="T"/>故也。</p><p xml:id="pT40p0425c1203" cb:place="inline">四、五二律，敎尼入寺，卽初敬攝。如上
<lb n="0425c13" ed="T"/>明者，卽前〈說戒〉中。</p><p xml:id="pT40p0425c1308" cb:place="inline">次明式叉，標中。注文。初句
<lb n="0425c14" ed="T"/>翻名，次句示體同下位；先下，顯加受所以。</p>
<lb n="0425c15" ed="T"/><p xml:id="pT40p0425c1501">釋中，初科；《四分》，通<anchor xml:id="nkr_note_orig_0425001" n="0425001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0425001" n="0425001"/><anchor xml:id="beg0425001" n="0425001"/>祭<anchor xml:id="end0425001"/>二位。續引論律，別明開
<lb n="0425c16" ed="T"/>小。《十誦》，明制法之意。心須法練，身假時知。
<lb n="0425c17" ed="T"/>身淨則可息譏疑，心固則方堪受道。適機
<lb n="0425c18" ed="T"/>立敎，其在茲焉。</p><p xml:id="pT40p0425c1807" cb:place="inline">二中。準《羯磨》，先具儀敎乞，次
<lb n="0425c19" ed="T"/>離僧作法，三召入說相。廣如彼文，不復煩引。</p>
<lb n="0425c20" ed="T"/><p xml:id="pT40p0425c2001">三中，初科。三法，初後二法，卽本所行；第二六
<lb n="0425c21" ed="T"/>法，是今所授。據其體相，沙彌具發；但是重囑，
<lb n="0425c22" ed="T"/>意存二練故也。文下，示列相；以律中先牒
<lb n="0425c23" ed="T"/>四重，隨明四法；如云：不得犯不淨行，行婬欲
<lb n="0425c24" ed="T"/>法；若式叉摩那尼，行婬欲法，非式叉摩那、
<lb n="0425c25" ed="T"/>非釋種女。<note place="inline">此牒根本，下卽今授。</note>若與染汚心男子身相觸缺
<lb n="0425c26" ed="T"/>戒，應更與戒；是中盡形壽不得犯，能持不？
<lb n="0425c27" ed="T"/>餘三並爾，非時飮酒，當體卽法，無別本也。</p>
<lb n="0425c28" ed="T"/><p xml:id="pT40p0425c2801">次文，初示三犯差別。若滿下，別點學法。</p><p xml:id="pT40p0425c2816" cb:place="inline">三中，
<lb n="0425c29" ed="T"/>初文，前引文。一切制學，明其同也；除授食者，
<pb n="0426a" ed="T" xml:id="T40.1805.0426a"/>
<lb n="0426a01" ed="T"/>示其別也。此二句共爲一事，謂自取授他；不
<lb n="0426a02" ed="T"/>同大戒，從人受已，展轉授也。若下，釋疑。古師
<lb n="0426a03" ed="T"/>將爲二事，謂開自取，如《疏》引之。初明自食制
<lb n="0426a04" ed="T"/>受。無下，約人有無，以明開閉。</p><p xml:id="pT40p0426a0412" cb:place="inline">次科，十八法。初
<lb n="0426a05" ed="T"/>是坐位。次三種，對尼同異；二卽護淨；不淨，
<lb n="0426a06" ed="T"/>卽宿觸等；下不汚上，故尼淨；上得通下，故彼
<lb n="0426a07" ed="T"/>不淨；三同宿，四授食。五六二種，並制大尼，
<lb n="0426a08" ed="T"/>顯彼所聞。七八衆法，餘皆自行。後九至十
<lb n="0426a09" ed="T"/>二，別配後四重戒；犯者更學，重與二年。問：不
<lb n="0426a10" ed="T"/>云前四夷者？答：在根本制，此明學行二法耳。
<lb n="0426a11" ed="T"/>問：犯後四夷，障戒不？答：犯者更學，而不滅擯，
<lb n="0426a12" ed="T"/>故知非障；《業疏》云：前四限分，後四枝條故也。
<lb n="0426a13" ed="T"/>餘如彼者，十四不非時食，十五不停食食，十
<lb n="0426a14" ed="T"/>六不捉錢，十七不飮酒，十八不著華鬘。</p><p xml:id="pT40p0426a1416" cb:place="inline">三
<lb n="0426a15" ed="T"/>中，《四分》制六法緣。行，合作形，字<anchor xml:id="nkr_note_orig_0426001" n="0426001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0426001" n="0426001"/><anchor xml:id="beg0426001" n="0426001"/>設<anchor xml:id="end0426001"/>。《十誦》，制
<lb n="0426a16" ed="T"/>二年緣。起過，謂生子招譏。</p><p xml:id="pT40p0426a1611" cb:place="inline">第三沙彌尼中，初
<lb n="0426a17" ed="T"/>指同法。若下，顯別行。通明三衆，不獨沙彌。
<lb n="0426a18" ed="T"/>以尼三衆，不得獨行，故須簡伴。初制簡伴。若
<lb n="0426a19" ed="T"/>下，次聽兼帶。餘下，三制非類。卽僧二衆，俗男
<lb n="0426a20" ed="T"/>女等也。</p></cb:div>
<lb n="0426a21" ed="T"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="1" type="其他">30 釋諸部篇(下四)</cb:mulu><head>釋諸部篇</head>
<lb n="0426a22" ed="T"/><p xml:id="pT40p0426a2201">題標諸部，通指外宗；若據篇中，亦引《四分》，乃
<lb n="0426a23" ed="T"/>是對顯本異不同。別行二釋，亦同前解。</p><p xml:id="pT40p0426a2316" cb:place="inline">叙意，
<lb n="0426a24" ed="T"/>初科。古云者，先賢相傳之語。貧，謂見聞寡薄。
<lb n="0426a25" ed="T"/>語實有取，故云誠驗。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0426002" n="0426002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0426002" n="0426002"/><anchor xml:id="beg0426002" n="0426002"/>別<anchor xml:id="end0426002"/>此，欲明學者，不可專
<lb n="0426a26" ed="T"/>守一宗，必須兼該外部故也。</p><p xml:id="pT40p0426a2612" cb:place="inline">次科。事謂行事，
<lb n="0426a27" ed="T"/>如六相自然，足數衆相之類；法，謂羯磨，如持
<lb n="0426a28" ed="T"/>衣加藥，通結淨地，滅擯白四等。彼此通用，故
<lb n="0426a29" ed="T"/>云二是。</p><p xml:id="pT40p0426a2904" cb:place="inline">三中。棄急從緩，如取《僧祇》持衣，用
<pb n="0426b" ed="T" xml:id="T40.1805.0426b"/>
<lb n="0426b01" ed="T"/>《多論》無衣鉢得戒等。捨有求無，如受日用《僧
<lb n="0426b02" ed="T"/>祇》求聽，取《十誦》二七夜等，則是捨《四分》之有，
<lb n="0426b03" ed="T"/>求本部之無也。捐，亦訓棄；如棄本宗重犯並
<lb n="0426b04" ed="T"/>夷，而用《十誦》再犯但吉；又如棄《四分》五錢判
<lb n="0426b05" ed="T"/>盜，而用《十誦》八十；又如棄《四分》疑心輕，取《五
<lb n="0426b06" ed="T"/>分》疑犯重之類；彼此互望，則有是非。上三句，
<lb n="0426b07" ed="T"/>別擧三失，不出緩急有無輕重。任愚懷取捨
<lb n="0426b08" ed="T"/>者，通該上三也。此下，彰過。失學任意，動陷刑
<lb n="0426b09" ed="T"/>名，故云自貽等；獲罪可慚，故云負愧。當下，示
<lb n="0426b10" ed="T"/>法。指鈔序，卽第三門約敎判處意也。</p><p xml:id="pT40p0426b1015" cb:place="inline">四中。全
<lb n="0426b11" ed="T"/>未預法，卽創入道者。隨入一部，卽初受也。順
<lb n="0426b12" ed="T"/>文等者，令依宗也。則明此篇之來，不唯對顯
<lb n="0426b13" ed="T"/>本異之殊，抑被他宗納體之者。</p><p xml:id="pT40p0426b1313" cb:place="inline">五<anchor xml:id="nkr_note_orig_0426003" n="0426003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0426003" n="0426003"/><anchor xml:id="beg0426003" n="0426003"/>皆<anchor xml:id="end0426003"/>，上二
<lb n="0426b14" ed="T"/>句示廣。通指諸律，更兼衆論；條流之繁，則可
<lb n="0426b15" ed="T"/>知矣。難反，言其不可窮也。下二句顯要。卽下
<lb n="0426b16" ed="T"/>七門也。</p><p xml:id="pT40p0426b1604" cb:place="inline">標列中。第四明受日淨地，受日，則《四
<lb n="0426b17" ed="T"/>分》三品爲狹；《十誦》三十九夜，《僧祇》事訖爲寬；
<lb n="0426b18" ed="T"/>或可二宗但有二法爲狹，本宗三位爲寬；淨
<lb n="0426b19" ed="T"/>地，則《四分》用廢敎爲寬，他宗制斷爲狹。</p><p xml:id="pT40p0426b1916" cb:place="inline">釋中，
<lb n="0426b20" ed="T"/>初文《僧祇》，初明受戒。和尙在外者，彼以羯磨
<lb n="0426b21" ed="T"/>所牒，同所爲故。次明懺捨，初標示。以下，釋所
<lb n="0426b22" ed="T"/>以。自不足者，爲僧所量故。還財得足者，別有
<lb n="0426b23" ed="T"/>所爲故。同自恣者，《四分》：邊受二白，自恣一
<lb n="0426b24" ed="T"/>白，是五人法；《僧祇》，更加諸尼薩耆；計論用人，
<lb n="0426b25" ed="T"/>唯白召自恣法，是本五人；對和捨墮法，是相
<lb n="0426b26" ed="T"/>從五人；以戒師懺主，爲僧所量，卽所爲人，無
<lb n="0426b27" ed="T"/>僧用故，餘如《業疏》。<note place="inline">舊解：同自恣者，此類隻差五德<anchor xml:id="nkr_note_orig_0426004" n="0426004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0426004" n="0426004"/><anchor xml:id="beg0426004" n="0426004"/>詩<anchor xml:id="end0426004"/>，不入僧數者，非也。</note>《四分》
<lb n="0426b28" ed="T"/>下，斥古，初出彼計。四僧不言者，謂不言除也；
<lb n="0426b29" ed="T"/>律中，四人但除三法，受戒自恣出罪故。若下，
<pb n="0426c" ed="T" xml:id="T40.1805.0426c"/>
<lb n="0426c01" ed="T"/>通會。通敎，卽《僧祇》。</p><p xml:id="pT40p0426c0108" cb:place="inline">受緣中，初科。五節，前四明
<lb n="0426c02" ed="T"/>無師非師，後一明受者非法，通許得戒；此
<lb n="0426c03" ed="T"/>等，並據一期接誘，亦非常敎。《四分》並不開者，
<lb n="0426c04" ed="T"/>以初受一法，萬行根本；必假多緣，方能成遂。
<lb n="0426c05" ed="T"/>各據一途，故分兩計。</p><p xml:id="pT40p0426c0509" cb:place="inline">次科，《十誦》。男著女服，卽
<lb n="0426c06" ed="T"/>受緣中，闕出家相。女想反上，卽不得也。《五分》。
<lb n="0426c07" ed="T"/>簡犍黃門，有得不得。《五百問》，初明師非法。則
<lb n="0426c08" ed="T"/>約弟子知不知。下明弟子相乖。則據師問不
<lb n="0426c09" ed="T"/>問。《伽論》。賊<anchor xml:id="nkr_note_orig_0426005" n="0426005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0426005" n="0426005"/><anchor xml:id="beg0426005" n="0426005"/>注<anchor xml:id="end0426005"/>，本犯戒，卽邊罪，此二屬十三
<lb n="0426c10" ed="T"/>難人；本不和者，受時別衆也；非出家者，卽白
<lb n="0426c11" ed="T"/>衣也；並約弟子知不知，以論得否。</p><p xml:id="pT40p0426c1114" cb:place="inline">第三中，《十
<lb n="0426c12" ed="T"/>誦》，先明與欲。四處作法，互相取欲；若本《四分》，
<lb n="0426c13" ed="T"/>卽爲破僧。若下，次明足數。謂一比丘，足多僧
<lb n="0426c14" ed="T"/>用。如材木等，擧相以示。《伽論》。同上。八人者，受
<lb n="0426c15" ed="T"/>戒四人、說戒三人，一人身兼兩處也；十<anchor xml:id="nkr_note_orig_0426006" n="0426006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0426006" n="0426006"/><anchor xml:id="beg0426006" n="0426006"/>三<anchor xml:id="end0426006"/>人
<lb n="0426c16" ed="T"/>者，謂兩處受戒，各有四人；一處說戒，有三人，
<lb n="0426c17" ed="T"/>以一人充三處用；十五人者，謂兩處受戒各
<lb n="0426c18" ed="T"/>四，兩處說戒各三用，一人充四處也；十八
<lb n="0426c19" ed="T"/>人者，兩處受戒各四，三處說戒各三用，一人
<lb n="0426c20" ed="T"/>兼五處。且擧五處，更多應得。</p><p xml:id="pT40p0426c2012" cb:place="inline">第四。初引文，犯
<lb n="0426c21" ed="T"/>重，卽邊罪；邊尼並難，約過輕重，故得否兩殊。</p>
<lb n="0426c22" ed="T"/><p xml:id="pT40p0426c2201">第二門，羯磨中，初文。廣略開合，具如上卷；《業
<lb n="0426c23" ed="T"/>疏》加小衆悔蘭，爲中上，則有九品。參互增減，
<lb n="0426c24" ed="T"/>並判非法。</p><p xml:id="pT40p0426c2405" cb:place="inline">《僧祇、十誦》。制減許增。單白通二，
<lb n="0426c25" ed="T"/>白二通一，極至白四，無所通矣。《僧祇》。加中間，
<lb n="0426c26" ed="T"/>則有四種。求聽，如受日法，從僧求故。《了論》。中
<lb n="0426c27" ed="T"/>間在二間者，唱白一分，羯磨一分，共爲一法；
<lb n="0426c28" ed="T"/>唱事問聽，皆不具足，如後所引。加白羯磨，
<lb n="0426c29" ed="T"/>如今打槌白衆之類；直爾白知，故不問聽否。
<pb n="0427a" ed="T" xml:id="T40.1805.0427a"/>
<lb n="0427a01" ed="T"/>及餘三法，則有五矣。又云下，總簡。《業疏》所引，
<lb n="0427a02" ed="T"/>更兼單白，則有三法通三人作，與今不同；故
<lb n="0427a03" ed="T"/>疏通云：準此單白，旣有問聽；云何非僧，而得
<lb n="0427a04" ed="T"/>秉御？大德<anchor xml:id="nkr_note_orig_0427001" n="0427001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0427001" n="0427001"/><anchor xml:id="beg0427001" n="0427001"/>僧<anchor xml:id="end0427001"/>聽，言何所屬？今通其旨，三人
<lb n="0427a05" ed="T"/>和白，初則改辭<note place="inline">改大德僧爲諸大德</note>，餘文準用，論通三
<lb n="0427a06" ed="T"/>人，豈不然乎！<note place="inline">文明單白，中間例爾。</note></p><p xml:id="pT40p0427a0614" cb:place="inline">所被中，《四分》。法不加
<lb n="0427a07" ed="T"/>僧，且約擧論；受懺差人，例亦不許。擧是違
<lb n="0427a08" ed="T"/>惱，恐成破別；諫是順意，故通多人。《十誦》。受具，
<lb n="0427a09" ed="T"/>義應同此。</p><p xml:id="pT40p0427a0905" cb:place="inline">與欲中。《僧祇、五分》，不許欲多；《四分》
<lb n="0427a10" ed="T"/>約緣，不可抑塞；《十誦》多處展轉與欲，頗符本
<lb n="0427a11" ed="T"/>宗。坐僧，卽秉法者。轉欲失者，《四分、母論》開之。</p>
<lb n="0427a12" ed="T"/><p xml:id="pT40p0427a1201">第三門，本宗中。由體非色，故得重增。戒從別
<lb n="0427a13" ed="T"/>發，故有重犯。文云：卽戒本四夷結文。尼摩
<lb n="0427a14" ed="T"/>觸戒，卽《戒本》文。</p><p xml:id="pT40p0427a1407" cb:place="inline">他部中。由體是色，上中下品，
<lb n="0427a15" ed="T"/>一發永定，不容更增，故不重受。受旣不重，犯
<lb n="0427a16" ed="T"/>亦無再；雖從別發，根本已壞，無復僧用故。初
<lb n="0427a17" ed="T"/>標異。故下，引示。同種不重，故後犯吉；同名有
<lb n="0427a18" ed="T"/>重，故還三重。學悔犯殘，可證無重唯局四夷。</p>
<lb n="0427a19" ed="T"/><p xml:id="pT40p0427a1901">第四門。《四分》三品，七日、半月、一月，倍增。如上，指
<lb n="0427a20" ed="T"/>〈安居篇〉。</p><p xml:id="pT40p0427a2004" cb:place="inline">《僧祇》，前指七日。次明事訖，初示名。必
<lb n="0427a21" ed="T"/>下，簡緣。故下，引法。天竺夏分多雨，故云雨安
<lb n="0427a22" ed="T"/>居，卽召夏初爲雨時是也。</p><p xml:id="pT40p0427a2211" cb:place="inline">《十誦》，七日。同《四分》
<lb n="0427a23" ed="T"/>者，據七是同。兼夜則異，《四分》日沒法謝，彼宗
<lb n="0427a24" ed="T"/>夜盡方失；失法雖有短長，護夏同在明相。三
<lb n="0427a25" ed="T"/>十九夜。衆法是同，日數則異。牒緣云是處者，
<lb n="0427a26" ed="T"/>卽指本住處，亦同《四分》還來此中也。</p><p xml:id="pT40p0427a2615" cb:place="inline">淨地中，《十
<lb n="0427a27" ed="T"/>誦》，初明開結。內中，內，猶入也。次明移出。梨昌，
<lb n="0427a28" ed="T"/>卽諸貴族居士；或是外道，昌車語轉。簞，卽盛
<lb n="0427a29" ed="T"/>食之器。後明禁斷。《僧祇》亦然，四、五二律，隨機
<pb n="0427b" ed="T" xml:id="T40.1805.0427b"/>
<lb n="0427b01" ed="T"/>開結。人下，斥非。古謂旣皆制斷，一切並作他
<lb n="0427b02" ed="T"/>物淨，如疏委破。</p><p xml:id="pT40p0427b0207" cb:place="inline">第五，《四分》。指上，卽五句中疑
<lb n="0427b03" ed="T"/>想二心，可學不開；不可學，皆分輕降。</p><p xml:id="pT40p0427b0315" cb:place="inline">《五分》無
<lb n="0427b04" ed="T"/>疑。引云女疑，摩觸二麁等，對下犯殘；殺蟲壞
<lb n="0427b05" ed="T"/>草，對下犯提。下引《四分》相比。破僧淫酒，並不
<lb n="0427b06" ed="T"/>開疑想，對下疑字；受戒，知師犯戒，雖受不得，
<lb n="0427b07" ed="T"/>對下知字。<note place="inline">或約師疑受者年不滿事。</note></p><p xml:id="pT40p0427b0715" cb:place="inline">《僧祇》，遮性兩別。</p><p xml:id="pT40p0427b0721" cb:place="inline">《十誦》，方便
<lb n="0427b08" ed="T"/>有無。各引文據，在文可解。</p><p xml:id="pT40p0427b0811" cb:place="inline">結中。不擧細碎，趣
<lb n="0427b09" ed="T"/>言其數，故五三不同也。</p><p xml:id="pT40p0427b0910" cb:place="inline">六中。本宗他部，捨懺
<lb n="0427b10" ed="T"/>差別；但擧其異，而指其同。本宗，二寶捨與俗；
<lb n="0427b11" ed="T"/>蠶綿斬壞，乞鉢入厨，長藥三用，諸衣臥具並
<lb n="0427b12" ed="T"/>還本主。《十誦》永捨，謂將棄之。多付淨人令捨
<lb n="0427b13" ed="T"/>者，由犯過財，不聽自捨故；文中似多淨人二
<lb n="0427b14" ed="T"/>字，詳之。</p><p xml:id="pT40p0427b1404" cb:place="inline">《五分》。初入僧棄者，卽屬僧物，不棄由
<lb n="0427b15" ed="T"/>僧。五敷：一蠶綿，二黑毛，三白毛，四減六年，
<lb n="0427b16" ed="T"/>五不揲坐具。三入俗僧者，先捨與僧，僧與俗
<lb n="0427b17" ed="T"/>故。餘同者，四乞鉢入厨，五諸衣還主，同《四分》
<lb n="0427b18" ed="T"/>也。</p><p xml:id="pT40p0427b1802" cb:place="inline">《僧祇》。寶藏名無盡財。息利作衣，不得分者，
<lb n="0427b19" ed="T"/>恐彼獲分，故云爲折伏等。二中。五臥具，卽上
<lb n="0427b20" ed="T"/>五敷。初總示。其下，別簡。純黑，卽黑毛；憍奢耶，
<lb n="0427b21" ed="T"/>卽蠶綿。<note place="inline">有將爲一，非也。</note>嚮，卽門戶。六年不揲得著者，
<lb n="0427b22" ed="T"/>上二細者，止得麁用，故不許著；不<g ref="#CB00890">𭣋</g>身者，恐
<lb n="0427b23" ed="T"/>壞僧物故。白毛好者，如前，同黑毛等；不好如
<lb n="0427b24" ed="T"/>後，同六年等。餘同者。諸衣乞鉢長藥等三，同
<lb n="0427b25" ed="T"/>本宗也。</p><p xml:id="pT40p0427b2504" cb:place="inline">《善見》。金銀，卽二寶也。五法，不愛恚怖
<lb n="0427b26" ed="T"/>癡，知可擲不可擲。</p><p xml:id="pT40p0427b2608" cb:place="inline">《了論》七段。初段七戒：轉車
<lb n="0427b27" ed="T"/>衣，卽二離衣；待一月，卽月望。受下，次段一戒；
<lb n="0427b28" ed="T"/>本尼無者，或死反道遠行等。使下，第三段二
<lb n="0427b29" ed="T"/>戒。從下，第四段三戒；一二居士，卽勸增二
<pb n="0427c" ed="T" xml:id="T40.1805.0427c"/>
<lb n="0427c01" ed="T"/>戒。過下，第五九戒；過足，卽過知足戒。三反，卽
<lb n="0427c02" ed="T"/>怱切索衣戒；一切敷具，通收五敷；使織師，更
<lb n="0427c03" ed="T"/>含勸織。奪衣爲第六。七日爲第七；二用，卽與
<lb n="0427c04" ed="T"/>僧俗。己上收二十四戒，二寶、販賣、乞鉢、擔羊
<lb n="0427c05" ed="T"/>毛、染羊毛、並如〈隨相〉。</p><p xml:id="pT40p0427c0509" cb:place="inline">《多論》，明販賣，初明入僧。
<lb n="0427c06" ed="T"/>若下次明不入佛有二意，初爲止謗。瞿曇，此
<lb n="0427c07" ed="T"/>云地最勝，謂在地人中最勝故，此卽如來因
<lb n="0427c08" ed="T"/>地之姓，人猶稱之；佛昔於劫初，作國王禪
<lb n="0427c09" ed="T"/>位師瞿曇仙修道，因以爲姓。又下，次彰福勝。
<lb n="0427c10" ed="T"/>不問等者，顯僧海深，廣無不攝也。不受法，卽
<lb n="0427c11" ed="T"/>無戒也。</p><p xml:id="pT40p0427c1104" cb:place="inline">七中。〈隨相〉事多，且出一條特異之者。
<lb n="0427c12" ed="T"/>初明行懺違法開成。更下，次開不懺，直得淸
<lb n="0427c13" ed="T"/>淨。此六種人，初二恐壞衆信，爲護法故；三
<lb n="0427c14" ed="T"/>四身心怯弱，爲接引故；五六行法闕緣，爲命
<lb n="0427c15" ed="T"/>難故。心念懺悔，卽復本淨，後不須悔；若準《四
<lb n="0427c16" ed="T"/>分》，一切不成。律下，引注伸誡，遮後倚濫；唐，虛
<lb n="0427c17" ed="T"/>也。</p><p xml:id="pT40p0427c1702" cb:place="inline">第三批文，爲三；初年月等，記其時也；且
<lb n="0427c18" ed="T"/>閉戶者，卽終南苧麻蘭若，此記處也；但下，卽
<lb n="0427c19" ed="T"/>彰述作之本。祖師降生於隋世，弘化于唐朝；
<lb n="0427c20" ed="T"/>高祖神堯皇帝受隋恭禪位，始號唐國，改元
<lb n="0427c21" ed="T"/>武德。九年六月，絕筆時也。爾前太史傅奕，黨
<lb n="0427c22" ed="T"/>助道宗，誣謗釋氏，奏請沙汰，高祖依之；於是
<lb n="0427c23" ed="T"/>抱道碩德，遁于巖野；故祖師隱于終南苧麻
<lb n="0427c24" ed="T"/>蘭若，首撰此鈔；至九年，太宗復興吾敎，搜揚
<lb n="0427c25" ed="T"/>有德；祖師是輔相之子，道德著聞，皆被搜選，
<lb n="0427c26" ed="T"/>故云爾時等。俗譽，此謂俗中聲譽，無所傷也。
<lb n="0427c27" ed="T"/>言閉戶者，明避難也。依所學者，彰有承也。但
<lb n="0427c28" ed="T"/>下二句，述本志也。直筆書者，不演義章；刪除
<lb n="0427c29" ed="T"/>異論，離諸曲碎故。不下二句，示謙損也。龍身
<pb n="0428a" ed="T" xml:id="T40.1805.0428a"/>
<lb n="0428a01" ed="T"/>有文彩者，謂之虬。語澁故蹇，文鄙則陋。想下
<lb n="0428a02" ed="T"/>二句，囑審悉。有識謂智高，通士謂鑒遠。文多
<lb n="0428a03" ed="T"/>記字，疑是傳錯。</p>
<lb n="0428a04" ed="T"/><cb:juan n="003d" fun="close"><cb:jhead>四分律行事鈔資持記下<anchor xml:id="nkr_note_orig_0428001" n="0428001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0428001" n="0428001"/><anchor xml:id="beg0428001" n="0428001"/>四<anchor xml:id="end0428001"/></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0360001" to="#end0360001"><lem wit="#wit.orig">一</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">一之一</rdg></app>
<app from="#beg0360002" to="#end0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_37" to="#end_37" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0360003" to="#end0360003"><lem wit="#wit.orig">析</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">柝</rdg></app>
<app from="#beg0360004" to="#end0360004"><lem wit="#wit.orig">北</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">此</rdg></app>
<app from="#beg0361001" to="#end0361001"><lem wit="#wit.orig">之</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">衣</rdg></app>
<app from="#beg0361002" to="#end0361002"><lem wit="#wit.orig">別</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">則</rdg></app>
<app from="#beg_38" to="#end_38" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_39" to="#end_39" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0361c1001" to="#end0361c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">薛<note type="cf1">B19n0103_p0705a16</note></lem><rdg wit="#wit.orig">薜</rdg></app>
<app from="#beg0361003" to="#end0361003"><lem wit="#wit.orig">決</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_3a" to="#end_3a" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0362c0401" to="#end0362c0401"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta" cb:provider="chinakid (2020-05-24)">半<note type="cf1">T40n1804_p0105c26</note></lem><rdg wit="#wit.orig">牛</rdg></app>
<app from="#beg_3b" to="#end_3b" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0362001" to="#end0362001"><lem wit="#wit.orig">排</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">誹</rdg></app>
<app from="#beg0362002" to="#end0362002"><lem wit="#wit.orig">發</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">殺</rdg></app>
<app from="#beg_3c" to="#end_3c" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_3d" to="#end_3d" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0363001" to="#end0363001"><lem wit="#wit.orig">行</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">故</rdg></app>
<app from="#beg0363002" to="#end0363002"><lem wit="#wit.orig">倩</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">情</rdg></app>
<app from="#beg0363003" to="#end0363003"><lem wit="#wit.orig">人</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">大</rdg></app>
<app from="#beg0363c0501" to="#end0363c0501"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta" cb:provider="chinakid (2020-05-24)">肘</lem><rdg wit="#wit.orig">財</rdg></app>
<app from="#beg_3e" to="#end_3e" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_3f" to="#end_3f" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_40" to="#end_40" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0364001" to="#end0364001"><lem wit="#wit.orig">不</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">乃</rdg></app>
<app from="#beg_41" to="#end_41" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_42" to="#end_42" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_43" to="#end_43" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_44" to="#end_44" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_45" to="#end_45" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_46" to="#end_46" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_47" to="#end_47" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_48" to="#end_48" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0365001" to="#end0365001"><lem wit="#wit.orig">徵</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">微</rdg></app>
<app from="#beg0365002" to="#end0365002"><lem wit="#wit.orig">淸</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">情</rdg></app>
<app from="#beg_49" to="#end_49" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_4a" to="#end_4a" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_4b" to="#end_4b" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0365003" to="#end0365003"><lem wit="#wit.orig">若</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">多</rdg></app>
<app from="#beg_4c" to="#end_4c" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0365004" to="#end0365004"><lem wit="#wit.orig">此</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">北</rdg></app>
<app from="#beg0365005" to="#end0365005"><lem wit="#wit.orig">北</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">化</rdg></app>
<app from="#beg0365006" to="#end0365006"><lem wit="#wit.orig">令</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">今</rdg></app>
<app from="#beg_4d" to="#end_4d" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_4e" to="#end_4e" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0366001" to="#end0366001"><lem wit="#wit.orig">云</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">五</rdg></app>
<app from="#beg_4f" to="#end_4f" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_50" to="#end_50" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0366002" to="#end0366002"><lem wit="#wit.orig">搭</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">塔</rdg></app>
<app from="#beg0366003" to="#end0366003"><lem wit="#wit.orig">排</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">挑</rdg></app>
<app from="#beg_51" to="#end_51" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0366004" to="#end0366004"><lem wit="#wit.orig">比</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">此</rdg></app>
<app from="#beg_52" to="#end_52" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_53" to="#end_53" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_54" to="#end_54" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0367001" to="#end0367001"><lem wit="#wit.orig">除</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">下</rdg></app>
<app from="#beg0367002" to="#end0367002"><lem wit="#wit.orig">上</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">止</rdg></app>
<app from="#beg_55" to="#end_55" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_56" to="#end_56" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_57" to="#end_57" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0367005" to="#end0367005"><lem wit="#wit.orig">入</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">八</rdg></app>
<app from="#beg0367006" to="#end0367006"><lem wit="#wit.orig">曲</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">油</rdg></app>
<app from="#beg_58" to="#end_58" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0367007" to="#end0367007"><lem wit="#wit.orig">決</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">尺</rdg></app>
<app from="#beg0367008" to="#end0367008"><lem wit="#wit.orig">尠</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">勘</rdg></app>
<app from="#beg_59" to="#end_59" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0368001" to="#end0368001"><lem wit="#wit.orig">波</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">彼</rdg></app>
<app from="#beg_5a" to="#end_5a" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_5b" to="#end_5b" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0368002" to="#end0368002"><lem wit="#wit.orig">比</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">此</rdg></app>
<app from="#beg_5c" to="#end_5c" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0368b1001" to="#end0368b1001"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta" cb:provider="chinakid (2020-05-24)">兔<note type="cf1">T27n1545_p0702a13</note></lem><rdg wit="#wit.orig">免</rdg></app>
<app from="#beg0368b1101" to="#end0368b1101"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta" cb:provider="chinakid (2020-05-24)">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0368003" to="#end0368003"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><g ref="#CB00567">𨄔</g><note type="cf1">T54n2128_p0396c21</note></lem><rdg wit="#wit.orig">縳</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit1"><g ref="#CB00567">𨄔</g></rdg></app>
<app from="#beg_5d" to="#end_5d" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0368004" to="#end0368004"><lem wit="#wit.orig">鉢</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">體</rdg></app>
<app from="#beg_5e" to="#end_5e" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_5f" to="#end_5f" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_60" to="#end_60" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0368005" to="#end0368005"><lem wit="#wit.orig">十</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2">千</rdg></app>
<app from="#beg0368006" to="#end0368006"><lem wit="#wit.orig">被</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">彼</rdg></app>
<app from="#beg_61" to="#end_61" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0369001" to="#end0369001"><lem wit="#wit.orig">開</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">問</rdg></app>
<app from="#beg_62" to="#end_62" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0369002" to="#end0369002"><lem wit="#wit.orig">離</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">佛</rdg></app>
<app from="#beg_63" to="#end_63" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_64" to="#end_64" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_65" to="#end_65" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_66" to="#end_66" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_67" to="#end_67" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_68" to="#end_68" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_69" to="#end_69" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_6a" to="#end_6a" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_6b" to="#end_6b" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_6c" to="#end_6c" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_6d" to="#end_6d" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_6e" to="#end_6e" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_6f" to="#end_6f" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_70" to="#end_70" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_71" to="#end_71" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_72" to="#end_72" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_73" to="#end_73" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg_74" to="#end_74" corresp="#0360002"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0372003" to="#end0372003"><lem wit="#wit.orig">一</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">二</rdg></app>
<app from="#beg0372004" to="#end0372004"><lem wit="#wit.orig">淸</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">情</rdg></app>
<app from="#beg0372c2301" to="#end0372c2301"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta" cb:provider="chinakid (2020-05-24)">己<note type="cf1">T40n1805_p0372c25</note></lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0373001" to="#end0373001"><lem wit="#wit.orig">簿</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">薄</rdg></app>
<app from="#beg0373002" to="#end0373002"><lem wit="#wit.orig">客同</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">容罔</rdg></app>
<app from="#beg0373003" to="#end0373003"><lem wit="#wit.orig">列</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">別</rdg></app>
<app from="#beg0373004" to="#end0373004"><lem wit="#wit.orig">列</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">例</rdg></app>
<app from="#beg0374001" to="#end0374001"><lem wit="#wit.orig">入</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">八</rdg></app>
<app from="#beg0375001" to="#end0375001"><lem wit="#wit.orig">藉</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">籍</rdg></app>
<app from="#beg0375002" to="#end0375002"><lem wit="#wit.orig">當</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">常</rdg></app>
<app from="#beg0375003" to="#end0375003"><lem wit="#wit.orig">九</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">丸</rdg></app>
<app from="#beg0375c1001" to="#end0375c1001"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta" cb:provider="chinakid (2020-05-24)">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0375004" to="#end0375004"><lem wit="#wit.orig">立</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">竝</rdg></app>
<app from="#beg0376001" to="#end0376001"><lem wit="#wit.orig">千</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">干</rdg></app>
<app from="#beg0376002" to="#end0376002"><lem wit="#wit.orig">波</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">彼</rdg></app>
<app from="#beg0376003" to="#end0376003"><lem wit="#wit.orig">故</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">改</rdg></app>
<app from="#beg0376004" to="#end0376004"><lem wit="#wit.orig">次</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">衣</rdg></app>
<app from="#beg0376005" to="#end0376005"><lem wit="#wit.orig">卽</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">取</rdg></app>
<app from="#beg0376006" to="#end0376006"><lem wit="#wit.orig">間</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">問</rdg></app>
<app from="#beg0377001" to="#end0377001"><lem wit="#wit.orig">或</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2">式</rdg></app>
<app from="#beg0377002" to="#end0377002"><lem wit="#wit.orig">比</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">此</rdg></app>
<app from="#beg0377003" to="#end0377003"><lem wit="#wit.orig">一</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">一之三</rdg></app>
<app from="#beg0377004" to="#end0377004"><lem wit="#wit.orig">二</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">二之一</rdg></app>
<app from="#beg0377005" to="#end0377005"><lem wit="#wit.orig">且</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">旦</rdg></app>
<app from="#beg0377006" to="#end0377006"><lem wit="#wit.orig">但</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">徂</rdg></app>
<app from="#beg0377007" to="#end0377007"><lem wit="#wit.orig">根</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">糧</rdg></app>
<app from="#beg0378001" to="#end0378001"><lem wit="#wit.orig">內</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">肉</rdg></app>
<app from="#beg0378002" to="#end0378002"><lem wit="#wit.orig">淨</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0379001" to="#end0379001"><lem wit="#wit.orig">比</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">此</rdg></app>
<app from="#beg0379002" to="#end0379002"><lem wit="#wit.orig">署預</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">薯蕷</rdg></app>
<app from="#beg0380001" to="#end0380001"><lem wit="#wit.orig">有</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">造</rdg></app>
<app from="#beg0380002" to="#end0380002"><lem wit="#wit.orig">住</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">注</rdg></app>
<app from="#beg0380003" to="#end0380003"><lem wit="#wit.orig">果</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">界</rdg></app>
<app from="#beg0380004" to="#end0380004"><lem wit="#wit.orig">領</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">顯</rdg></app>
<app from="#beg0380005" to="#end0380005"><lem wit="#wit.orig">不中</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">中不</rdg></app>
<app from="#beg0380006" to="#end0380006"><lem wit="#wit.orig">冷</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">令</rdg></app>
<app from="#beg0381001" to="#end0381001"><lem wit="#wit.orig">倚</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">停</rdg></app>
<app from="#beg0381002" to="#end0381002"><lem wit="#wit.orig">俱</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">但</rdg></app>
<app from="#beg0381c2001" to="#end0381c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">抖<note type="cf1">《四分律行事鈔資持記》（日本國會圖書館藏正保 3 年刊本第 14 册第 14 圖）</note></lem><rdg wit="#wit.orig">科</rdg></app>
<app from="#beg0382001" to="#end0382001"><lem wit="#wit.orig">士</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">上</rdg></app>
<app from="#beg0382002" to="#end0382002"><lem wit="#wit.orig">妾</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">妄</rdg></app>
<app from="#beg0382003" to="#end0382003"><lem wit="#wit.orig">又</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">叉</rdg></app>
<app from="#beg0384001" to="#end0384001"><lem wit="#wit.orig">三</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">二</rdg></app>
<app from="#beg0384002" to="#end0384002"><lem wit="#wit.orig">非</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">也</rdg></app>
<app from="#beg0384003" to="#end0384003"><lem wit="#wit.orig">心</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">必</rdg></app>
<app from="#beg0384004" to="#end0384004"><lem wit="#wit.orig">持</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">特</rdg></app>
<app from="#beg0384005" to="#end0384005"><lem wit="#wit.orig">君</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">名</rdg></app>
<app from="#beg0384b0601" to="#end0384b0601"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta" cb:provider="iamone (2018-12-30)">芪<note type="cf1">X62n1204_p0702a04</note></lem><rdg wit="#wit.orig">茋</rdg></app>
<app from="#beg_75" to="#end_75" corresp="#0384005"><lem wit="#wit.orig">君</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">名</rdg></app>
<app from="#beg0384006" to="#end0384006"><lem wit="#wit.orig">丁</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">下</rdg></app>
<app from="#beg0384007" to="#end0384007"><lem wit="#wit.orig">義</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">前</rdg></app>
<app from="#beg0385001" to="#end0385001"><lem wit="#wit.orig">今</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">令</rdg></app>
<app from="#beg0385004" to="#end0385004"><lem wit="#wit.orig">昆</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">混</rdg></app>
<app from="#beg0385005" to="#end0385005"><lem wit="#wit.orig">亂</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">孔</rdg></app>
<app from="#beg0385006" to="#end0385006"><lem wit="#wit.orig">僧</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">作</rdg></app>
<app from="#beg0386001" to="#end0386001"><lem wit="#wit.orig">誠</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">誡</rdg></app>
<app from="#beg0386002" to="#end0386002"><lem wit="#wit.orig">錯</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">鏇</rdg></app>
<app from="#beg0386003" to="#end0386003"><lem wit="#wit.orig">僻</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0387001" to="#end0387001"><lem wit="#wit.orig">酢</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">酥</rdg></app>
<app from="#beg0387002" to="#end0387002"><lem wit="#wit.orig">母</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">紐</rdg></app>
<app from="#beg0387003" to="#end0387003"><lem wit="#wit.orig">目</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">自</rdg></app>
<app from="#beg0387004" to="#end0387004"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">折<note type="cf1">T23n1440_p0528b14</note><note type="cf2">T54n2127_p0264a07</note></lem><rdg wit="#wit.orig">拆</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit2">折</rdg></app>
<app from="#beg0389001" to="#end0389001"><lem wit="#wit.orig">修</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">條</rdg></app>
<app from="#beg0389c1601" to="#end0389c1601"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta">摶<note type="cf1">T54n2128_p0425a09</note><note type="cf2">X16n0318_p0889c08</note></lem><rdg wit="#wit.orig">搏</rdg></app>
<app from="#beg0390001" to="#end0390001"><lem wit="#wit.orig">識</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">誡</rdg></app>
<app from="#beg0390002" to="#end0390002"><lem wit="#wit.orig">卷下二終</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">下二之三終</rdg></app>
<app from="#beg0390003" to="#end0390003"><lem wit="#wit.orig">下三</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">下三之一</rdg></app>
<app from="#beg0390004" to="#end0390004"><lem wit="#wit.orig">串</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">申</rdg></app>
<app from="#beg0391001" to="#end0391001"><lem wit="#wit.orig">他</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">化</rdg></app>
<app from="#beg0391002" to="#end0391002"><lem wit="#wit.orig">給</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">約</rdg></app>
<app from="#beg0391003" to="#end0391003"><lem wit="#wit.orig">籣</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">蘭</rdg></app>
<app from="#beg0391004" to="#end0391004"><lem wit="#wit.orig">目</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2">曰</rdg></app>
<app from="#beg0391005" to="#end0391005"><lem wit="#wit.orig">非</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2">非也</rdg></app>
<app from="#beg0392001" to="#end0392001"><lem wit="#wit.orig">千</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">于</rdg></app>
<app from="#beg0393001" to="#end0393001"><lem wit="#wit.orig">益</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">竝</rdg></app>
<app from="#beg0393b0801" to="#end0393b0801"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta" cb:provider="iamone (2019-07-25)">刺<note type="cf1">T04n0201_p0306c26</note></lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0393002" to="#end0393002"><lem wit="#wit.orig">何</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">利</rdg></app>
<app from="#beg0393003" to="#end0393003"><lem wit="#wit.orig">疾</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">病</rdg></app>
<app from="#beg0393004" to="#end0393004"><lem wit="#wit.orig">一</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">二</rdg></app>
<app from="#beg0394a1101" to="#end0394a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3" cb:provider="來函：心念不空过 (2022-06-13)">匃<note type="cf1">T30n1579_p0420c20</note><note type="cf2">T23n1440_p0524c19</note></lem><rdg wit="#wit.orig">匈</rdg></app>
<app from="#beg0394001" to="#end0394001"><lem wit="#wit.orig">出</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">世</rdg></app>
<app from="#beg0394002" to="#end0394002"><lem wit="#wit.orig">論</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">卽</rdg></app>
<app from="#beg0395001" to="#end0395001"><lem wit="#wit.orig">入</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">又</rdg></app>
<app from="#beg0395002" to="#end0395002"><lem wit="#wit.orig">重</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2">熏</rdg></app>
<app from="#beg0395003" to="#end0395003"><lem wit="#wit.orig">兩</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">雨</rdg></app>
<app from="#beg0396001" to="#end0396001"><lem wit="#wit.orig">祖</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">袒</rdg></app>
<app from="#beg0396002" to="#end0396002"><lem wit="#wit.orig">租</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">祖</rdg></app>
<app from="#beg0398001" to="#end0398001"><lem wit="#wit.orig">令</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">含</rdg></app>
<app from="#beg0399001" to="#end0399001"><lem wit="#wit.orig">沾</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">沼</rdg></app>
<app from="#beg0399c1501" to="#end0399c1501"><lem resp="#resp7" wit="#wit.cbeta">侯</lem><rdg wit="#wit.orig">候</rdg></app>
<app from="#beg0399c1701" to="#end0399c1701"><lem resp="#resp7" wit="#wit.cbeta">侯</lem><rdg wit="#wit.orig">候</rdg></app>
<app from="#beg0399c1901" to="#end0399c1901"><lem resp="#resp7" wit="#wit.cbeta">侯</lem><rdg wit="#wit.orig">候</rdg></app>
<app from="#beg0400001" to="#end0400001"><lem wit="#wit.orig">釋</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">擇</rdg></app>
<app from="#beg0400002" to="#end0400002"><lem wit="#wit.orig">昭</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">昭然</rdg></app>
<app from="#beg0400c1701" to="#end0400c1701"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta">傅<note type="cf1">T51n2077_p0545a03</note></lem><rdg wit="#wit.orig">傳</rdg></app>
<app from="#beg0401001" to="#end0401001"><lem wit="#wit.orig">逸</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">送</rdg></app>
<app from="#beg0402001" to="#end0402001"><lem wit="#wit.orig">常</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">康</rdg></app>
<app from="#beg0402002" to="#end0402002"><lem wit="#wit.orig">養</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">糧</rdg></app>
<app from="#beg0405001" to="#end0405001"><lem wit="#wit.orig">小</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">六</rdg></app>
<app from="#beg0405002" to="#end0405002"><lem wit="#wit.orig">又</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">文</rdg></app>
<app from="#beg0405003" to="#end0405003"><lem wit="#wit.orig">渄</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">洮</rdg></app>
<app from="#beg0405004" to="#end0405004"><lem wit="#wit.orig">泊</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0405005" to="#end0405005"><lem wit="#wit.orig">丁</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">干</rdg></app>
<app from="#beg0406001" to="#end0406001"><lem wit="#wit.orig">日</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2">自</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">曰</rdg></app>
<app from="#beg0406002" to="#end0406002"><lem wit="#wit.orig">日二唐死</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">耳</rdg></app>
<app from="#beg0406c0701" to="#end0406c0701"><lem resp="#resp6" wit="#wit.cbeta">士</lem><rdg wit="#wit.orig">土</rdg></app>
<app from="#beg0406003" to="#end0406003"><lem wit="#wit.orig">二</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">三</rdg></app>
<app from="#beg0406004" to="#end0406004"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta">妻<note type="cf1">T01n0026_p0639b07</note></lem><rdg wit="#wit.orig">毒</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">妻</rdg></app>
<app from="#beg0406c2401" to="#end0406c2401"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta">各<note type="cf1">X41n0728_p0145c15</note></lem><rdg wit="#wit.orig">名</rdg></app>
<app from="#beg0408001" to="#end0408001"><lem wit="#wit.orig">又</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2">叉</rdg></app>
<app from="#beg0408002" to="#end0408002"><lem wit="#wit.orig">白</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">自</rdg></app>
<app from="#beg0409001" to="#end0409001"><lem wit="#wit.orig">卽</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">印</rdg></app>
<app from="#beg0409002" to="#end0409002"><lem wit="#wit.orig">合</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">舍</rdg></app>
<app from="#beg0409003" to="#end0409003"><lem wit="#wit.orig">資</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">贊</rdg></app>
<app from="#beg0409004" to="#end0409004"><lem wit="#wit.orig">中</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">守</rdg></app>
<app from="#beg0409005" to="#end0409005"><lem wit="#wit.orig">字</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2">宇</rdg></app>
<app from="#beg0410001" to="#end0410001"><lem wit="#wit.orig">架</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">袈</rdg></app>
<app from="#beg0410b0201" to="#end0410b0201"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta">駝</lem><rdg wit="#wit.orig">馳</rdg></app>
<app from="#beg0410b0601" to="#end0410b0601"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta">桄<note type="cf1">T24n1450_p0173a02-04</note></lem><rdg wit="#wit.orig">挄</rdg></app>
<app from="#beg0410002" to="#end0410002"><lem wit="#wit.orig">名</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">各</rdg></app>
<app from="#beg0410003" to="#end0410003"><lem wit="#wit.orig">下三</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">下三之四終</rdg></app>
<app from="#beg0410004" to="#end0410004"><lem wit="#wit.orig">下四</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">下四之一</rdg></app>
<app from="#beg0410005" to="#end0410005"><lem wit="#wit.orig">春</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">看</rdg></app>
<app from="#beg0412001" to="#end0412001"><lem wit="#wit.orig">一</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">上</rdg></app>
<app from="#beg0412002" to="#end0412002"><lem wit="#wit.orig">膽</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">瞻</rdg></app>
<app from="#beg0412003" to="#end0412003"><lem wit="#wit.orig">比</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">北</rdg></app>
<app from="#beg0412004" to="#end0412004"><lem wit="#wit.orig">辦</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">辨</rdg></app>
<app from="#beg0413001" to="#end0413001"><lem wit="#wit.orig">上</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">止</rdg></app>
<app from="#beg0413002" to="#end0413002"><lem wit="#wit.orig">日</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">由</rdg></app>
<app from="#beg0413003" to="#end0413003"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">註</rdg></app>
<app from="#beg0414001" to="#end0414001"><lem wit="#wit.orig">上</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">止</rdg></app>
<app from="#beg0414002" to="#end0414002"><lem wit="#wit.orig">晝</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">畫</rdg></app>
<app from="#beg0414003" to="#end0414003"><lem wit="#wit.orig">文</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">丈</rdg></app>
<app from="#beg0415001" to="#end0415001"><lem wit="#wit.orig">指</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">持</rdg></app>
<app from="#beg0415002" to="#end0415002"><lem wit="#wit.orig">令</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">今</rdg></app>
<app from="#beg0415003" to="#end0415003"><lem wit="#wit.orig">戒</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">我</rdg></app>
<app from="#beg0415004" to="#end0415004"><lem wit="#wit.orig">鳥</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">烏</rdg></app>
<app from="#beg0415005" to="#end0415005"><lem wit="#wit.orig">劫</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">動</rdg></app>
<app from="#beg0415006" to="#end0415006"><lem wit="#wit.orig">兼其</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">其兼</rdg></app>
<app from="#beg0416001" to="#end0416001"><lem wit="#wit.orig">今</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">令</rdg></app>
<app from="#beg0416002" to="#end0416002"><lem wit="#wit.orig">少</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">小</rdg></app>
<app from="#beg0416005" to="#end0416005"><lem wit="#wit.orig">女</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">是</rdg></app>
<app from="#beg0416c2901" to="#end0416c2901"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta" cb:provider="chinakid (2020-05-24)">己<note type="cf1">T52n2103_p0310c01</note></lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0417a0101" to="#end0417a0101"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta" cb:provider="chinakid (2020-05-24)">己<note type="cf1">T52n2103_p0310c02</note></lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0417a0401" to="#end0417a0401"><lem resp="#resp1" wit="#wit.cbeta">裟</lem><rdg wit="#wit.orig">娑</rdg></app>
<app from="#beg0417001" to="#end0417001"><lem wit="#wit.orig">科</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">利</rdg></app>
<app from="#beg0417002" to="#end0417002"><lem wit="#wit.orig">色</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">配</rdg></app>
<app from="#beg0417003" to="#end0417003"><lem wit="#wit.orig">俞</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">喩</rdg></app>
<app from="#beg0417004" to="#end0417004"><lem wit="#wit.orig">頊</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">須</rdg></app>
<app from="#beg0417005" to="#end0417005"><lem wit="#wit.orig">倒</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">例</rdg></app>
<app from="#beg0417006" to="#end0417006"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta" cb:provider="觀明 (2020-07-16)">妄<note type="cf1">X60n1110_p0019b03</note></lem><rdg wit="#wit.orig">安</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">妄</rdg></app>
<app from="#beg0417007" to="#end0417007"><lem wit="#wit.orig">中</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">句</rdg></app>
<app from="#beg0418001" to="#end0418001"><lem wit="#wit.orig">淸</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">情</rdg></app>
<app from="#beg0419001" to="#end0419001"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta" cb:provider="chinakid (2020-05-21)">入<note type="cf1">X60n1110_p0021a15</note></lem><rdg wit="#wit.orig">人</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">入</rdg></app>
<app from="#beg0419002" to="#end0419002"><lem wit="#wit.orig">定</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">宗</rdg></app>
<app from="#beg0419003" to="#end0419003"><lem wit="#wit.orig">若</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">苦</rdg></app>
<app from="#beg0419004" to="#end0419004"><lem wit="#wit.orig">語</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">詔</rdg></app>
<app from="#beg0420001" to="#end0420001"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta" cb:provider="chinakid (2020-05-23)">今<note type="cf1">X60n1113_p0097a07</note></lem><rdg wit="#wit.orig">令</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">今</rdg></app>
<app from="#beg0420002" to="#end0420002"><lem wit="#wit.orig">幡</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">旛</rdg></app>
<app from="#beg_76" to="#end_76" corresp="#0420001"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta" cb:provider="chinakid (2020-05-23)">今</lem><rdg wit="#wit.orig">令</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">今</rdg></app>
<app from="#beg_77" to="#end_77" corresp="#0420001"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta" cb:provider="chinakid (2020-05-23)">今</lem><rdg wit="#wit.orig">令</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">今</rdg></app>
<app from="#beg_78" to="#end_78" corresp="#0420001"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta" cb:provider="chinakid (2020-05-23)">今</lem><rdg wit="#wit.orig">令</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">今</rdg></app>
<app from="#beg0421001" to="#end0421001"><lem wit="#wit.orig">尊勝</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">勝尊</rdg></app>
<app from="#beg0421002" to="#end0421002"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta" cb:provider="chinakid (2020-05-23)">干<note type="cf1">X42n0736_p1053a02</note></lem><rdg wit="#wit.orig">千</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">干</rdg></app>
<app from="#beg0422001" to="#end0422001"><lem wit="#wit.orig">椎</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">稚</rdg></app>
<app from="#beg0422004" to="#end0422004"><lem wit="#wit.orig">三</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">二</rdg></app>
<app from="#beg0422005" to="#end0422005"><lem wit="#wit.orig">又</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">叉</rdg></app>
<app from="#beg0423001" to="#end0423001"><lem wit="#wit.orig">可</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">何</rdg></app>
<app from="#beg0423002" to="#end0423002"><lem wit="#wit.orig">皮</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2">反</rdg></app>
<app from="#beg_79" to="#end_79" corresp="#0422005"><lem wit="#wit.orig">又</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">叉</rdg></app>
<app from="#beg0423003" to="#end0423003"><lem wit="#wit.orig">去</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">法</rdg></app>
<app from="#beg0423004" to="#end0423004"><lem wit="#wit.orig">利</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">科</rdg></app>
<app from="#beg0424001" to="#end0424001"><lem wit="#wit.orig">尼</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">至</rdg></app>
<app from="#beg0424002" to="#end0424002"><lem wit="#wit.orig">難</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">離</rdg></app>
<app from="#beg0424003" to="#end0424003"><lem wit="#wit.orig">八男</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0424004" to="#end0424004"><lem wit="#wit.orig">道</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">遂</rdg></app>
<app from="#beg0424005" to="#end0424005"><lem wit="#wit.orig">合</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">舍</rdg></app>
<app from="#beg0424006" to="#end0424006"><lem wit="#wit.orig">非</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">罪</rdg></app>
<app from="#beg0424007" to="#end0424007"><lem wit="#wit.orig">觸</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">罰</rdg></app>
<app from="#beg0424008" to="#end0424008"><lem wit="#wit.orig">容若</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">若容</rdg></app>
<app from="#beg0424009" to="#end0424009"><lem wit="#wit.orig">凡</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">尼</rdg></app>
<app from="#beg0424010" to="#end0424010"><lem wit="#wit.orig">尺</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">又</rdg></app>
<app from="#beg0424011" to="#end0424011"><lem wit="#wit.orig">又</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2">入</rdg></app>
<app from="#beg0425a2801" to="#end0425a2801"><lem resp="#resp5" wit="#wit.cbeta" cb:provider="iamone (2019-07-25)">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0425001" to="#end0425001"><lem wit="#wit.orig">祭</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">示</rdg></app>
<app from="#beg0426001" to="#end0426001"><lem wit="#wit.orig">設</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">誤</rdg></app>
<app from="#beg0426002" to="#end0426002"><lem wit="#wit.orig">別</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">引</rdg></app>
<app from="#beg0426003" to="#end0426003"><lem wit="#wit.orig">皆</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">中</rdg></app>
<app from="#beg0426004" to="#end0426004"><lem wit="#wit.orig">詩</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">時</rdg></app>
<app from="#beg0426005" to="#end0426005"><lem wit="#wit.orig">注</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">住</rdg></app>
<app from="#beg0426006" to="#end0426006"><lem wit="#wit.orig">三</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit1">二</rdg></app>
<app from="#beg0427001" to="#end0427001"><lem wit="#wit.orig">僧</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0428001" to="#end0428001"><lem wit="#wit.orig">四</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">四之三終</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0360001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0360001">一【大】，一之一【甲】</note>
<note n="0360002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0360002">注【大】＊，註【甲】＊</note>
<note n="0360003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0360003">析【大】，柝【甲】</note>
<note n="0360004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0360004">北【大】，此【甲】</note>
<note n="0361001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0361001">之【大】，衣【甲】</note>
<note n="0361002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0361002">別【大】，則【甲】</note>
<note n="0361003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0361003">決【大】，註【宮】【甲】</note>
<note n="0362001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0362001">排【大】，誹【甲】</note>
<note n="0362002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0362002">發【大】，殺【宮】【甲】</note>
<note n="0363001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0363001">行【大】，故【甲】</note>
<note n="0363002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0363002">倩【大】，情【宮】【甲】</note>
<note n="0363003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0363003">人【大】，大【甲】</note>
<note n="0364001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0364001">不【大】，乃【甲】</note>
<note n="0365001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0365001">徵【大】，微【甲】</note>
<note n="0365002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0365002">淸【大】，情【甲】</note>
<note n="0365003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0365003">若【大】，多【甲】</note>
<note n="0365004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0365004">此【大】，北【甲】</note>
<note n="0365005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0365005">北【大】，化【宮】【甲】</note>
<note n="0365006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0365006">令【大】，今【甲】</note>
<note n="0366001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0366001">云【大】，五【甲】</note>
<note n="0366002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0366002">搭【大】，塔【甲】</note>
<note n="0366003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0366003">排【大】，挑【甲】</note>
<note n="0366004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0366004">比【大】，此【甲】</note>
<note n="0367001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0367001">除【大】，下【宮】【甲】</note>
<note n="0367002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0367002">上【大】，止【甲】</note>
<note n="0367003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0367003"><!--CBETA todo type: a-->卷下一之一終【甲】</note>
<note n="0367004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0367004"><!--CBETA todo type: a-->卷下一之二首【甲】</note>
<note n="0367005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0367005">入【大】，八【甲】</note>
<note n="0367006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0367006">曲【大】，油【宮】【甲】</note>
<note n="0367007" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0367007">決【大】，尺【甲】</note>
<note n="0367008" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0367008">尠【大】，勘【甲】</note>
<note n="0368001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0368001">波【大】，彼【甲】</note>
<note n="0368002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0368002">比【大】，此【甲】</note>
<note n="0368003" resp="#resp1" type="mod" cb:note_key="T40.0368c02.01" target="#nkr_note_mod_0368003"><g ref="#CB00567">𨄔</g>【CB】【甲】，縳【大】</note>
<note n="0368004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0368004">鉢【大】，體【甲】</note>
<note n="0368005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0368005">十【大】，千【宮】</note>
<note n="0368006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0368006">被【大】，彼【甲】</note>
<note n="0369001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0369001">開【大】，問【甲】</note>
<note n="0369002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0369002">離【大】，佛【甲】</note>
<note n="0372001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0372001"><!--CBETA todo type: a-->卷下一之二終【甲】</note>
<note n="0372002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0372002"><!--CBETA todo type: a-->卷下一之三首【甲】</note>
<note n="0372003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0372003">一【大】，二【甲】</note>
<note n="0372004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0372004">淸【大】，情【甲】</note>
<note n="0373001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0373001">簿【大】，薄【甲】</note>
<note n="0373002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0373002">客同【大】，容罔【甲】</note>
<note n="0373003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0373003">列【大】，別【甲】</note>
<note n="0373004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0373004">列【大】，例【甲】</note>
<note n="0374001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0374001">入【大】，八【甲】</note>
<note n="0375001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0375001">藉【大】，籍【甲】</note>
<note n="0375002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0375002">當【大】，常【甲】</note>
<note n="0375003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0375003">九【大】，丸【甲】</note>
<note n="0375004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0375004">立【大】，竝【甲】</note>
<note n="0376001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0376001">千【大】，干【宮】【甲】</note>
<note n="0376002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0376002">波【大】，彼【甲】</note>
<note n="0376003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0376003">故【大】，改【甲】</note>
<note n="0376004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0376004">次【大】，衣【宮】【甲】</note>
<note n="0376005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0376005">卽【大】，取【甲】</note>
<note n="0376006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0376006">間【大】，問【宮】【甲】</note>
<note n="0377001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0377001">或【大】，式【宮】</note>
<note n="0377002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0377002">比【大】，此【甲】</note>
<note n="0377003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0377003">一【大】，一之三【甲】</note>
<note n="0377004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0377004">二【大】，二之一【甲】</note>
<note n="0377005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0377005">且【大】，旦【宮】【甲】</note>
<note n="0377006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0377006">但【大】，徂【宮】【甲】</note>
<note n="0377007" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0377007">根【大】，糧【甲】</note>
<note n="0378001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0378001">內【大】，肉【甲】</note>
<note n="0378002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0378002">淨【大】，〔－〕【宮】【甲】</note>
<note n="0379001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0379001">比【大】，此【甲】</note>
<note n="0379002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0379002">署預【大】，薯蕷【甲】</note>
<note n="0380001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0380001">有【大】，造【甲】</note>
<note n="0380002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0380002">住【大】，注【甲】</note>
<note n="0380003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0380003">果【大】，界【甲】</note>
<note n="0380004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0380004">領【大】，顯【甲】</note>
<note n="0380005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0380005">不中【大】，中不【甲】</note>
<note n="0380006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0380006">冷【大】，令【甲】</note>
<note n="0381001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0381001">倚【大】，停【宮】【甲】</note>
<note n="0381002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0381002">俱【大】，但【甲】</note>
<note n="0382001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0382001">士【大】，上【甲】</note>
<note n="0382002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0382002">妾【大】，妄【宮】【甲】</note>
<note n="0382003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0382003">又【大】，叉【宮】【甲】</note>
<note n="0384001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0384001">三【大】，二【甲】</note>
<note n="0384002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0384002">非【大】，也【宮】【甲】</note>
<note n="0384003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0384003">心【大】，必【甲】</note>
<note n="0384004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0384004">持【大】，特【甲】</note>
<note n="0384005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0384005">君【大】＊，名【甲】＊</note>
<note n="0384006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0384006">丁【大】，下【宮】【甲】</note>
<note n="0384007" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0384007">義【大】，前【甲】</note>
<note n="0385001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0385001">今【大】，令【甲】</note>
<note n="0385002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0385002"><!--CBETA todo type: a-->卷下二之二終【甲】</note>
<note n="0385003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0385003"><!--CBETA todo type: a-->卷下二之三首【甲】</note>
<note n="0385004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0385004">昆【大】，混【甲】</note>
<note n="0385005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0385005">亂【大】，孔【甲】</note>
<note n="0385006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0385006">僧【大】，作【宮】【甲】</note>
<note n="0386001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0386001">誠【大】，誡【甲】</note>
<note n="0386002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0386002">錯【大】，鏇【甲】</note>
<note n="0386003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0386003">僻【大】，〔－〕【甲】</note>
<note n="0387001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0387001">酢【大】，酥【宮】【甲】</note>
<note n="0387002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0387002">母【大】，紐【甲】</note>
<note n="0387003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0387003">目【大】，自【宮】【甲】</note>
<note n="0387004" resp="#resp1" type="mod" cb:note_key="T40.0387c15.14" target="#nkr_note_mod_0387004">折【CB】【宮】，拆【大】</note>
<note n="0389001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0389001">修【大】，條【宮】【甲】</note>
<note n="0390001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0390001">識【大】，誡【甲】</note>
<note n="0390002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0390002">卷下二終【大】，下二之三終【甲】</note>
<note n="0390003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0390003">下三【大】，下三之一【甲】</note>
<note n="0390004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0390004">串【大】，申【甲】</note>
<note n="0391001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0391001">他【大】，化【甲】</note>
<note n="0391002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0391002">給【大】，約【甲】</note>
<note n="0391003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0391003">籣【大】，蘭【甲】</note>
<note n="0391004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0391004">目【大】，曰【宮】</note>
<note n="0391005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0391005">非【大】，非也【宮】</note>
<note n="0392001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0392001">千【大】，于【甲】</note>
<note n="0393001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0393001">益【大】，竝【甲】</note>
<note n="0393002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0393002">何【大】，利【宮】【甲】</note>
<note n="0393003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0393003">疾【大】，病【宮】【甲】</note>
<note n="0393004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0393004">一【大】，二【甲】</note>
<note n="0394001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0394001">出【大】，世【甲】</note>
<note n="0394002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0394002">論【大】，卽【甲】</note>
<note n="0394003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0394003"><!--CBETA todo type: a-->卷下三之一終【甲】</note>
<note n="0394004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0394004"><!--CBETA todo type: a-->卷下三之二首【甲】</note>
<note n="0395001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0395001">入【大】，又【甲】</note>
<note n="0395002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0395002">重【大】，熏【宮】</note>
<note n="0395003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0395003">兩【大】，雨【宮】【甲】</note>
<note n="0396001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0396001">祖【大】，袒【宮】【甲】</note>
<note n="0396002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0396002">租【大】，祖【宮】【甲】</note>
<note n="0398001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0398001">令【大】，含【宮】【甲】</note>
<note n="0399001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0399001">沾【大】，沼【宮】【甲】</note>
<note n="0400001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0400001">釋【大】，擇【甲】</note>
<note n="0400002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0400002">昭【大】，昭然【宮】【甲】</note>
<note n="0400003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0400003"><!--CBETA todo type: a-->卷下三之二終【甲】</note>
<note n="0400004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0400004"><!--CBETA todo type: a-->卷下三之三首【甲】</note>
<note n="0401001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0401001">逸【大】，送【甲】</note>
<note n="0402001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0402001">常【大】，康【甲】</note>
<note n="0402002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0402002">養【大】，糧【甲】</note>
<note n="0403001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0403001"><!--CBETA todo type: a-->卷下三之三終【甲】</note>
<note n="0403002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0403002"><!--CBETA todo type: a-->卷下三之四首【甲】</note>
<note n="0405001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0405001">小【大】，六【甲】</note>
<note n="0405002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0405002">又【大】，文【甲】</note>
<note n="0405003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0405003">渄【大】，洮【宮】【甲】</note>
<note n="0405004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0405004">泊【大】，〔－〕【宮】</note>
<note n="0405005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0405005">丁【大】，干【甲】</note>
<note n="0406001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0406001">日【大】，自【宮】，曰【甲】</note>
<note n="0406002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0406002">日二唐死【大】，耳【宮】【甲】</note>
<note n="0406003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0406003">二【大】，三【宮】【甲】</note>
<note n="0406004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0406004">妻【CB】【宮】【甲】，毒【大】</note>
<note n="0408001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0408001">又【大】，叉【宮】</note>
<note n="0408002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0408002">白【大】，自【宮】【甲】</note>
<note n="0409001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0409001">卽【大】，印【甲】</note>
<note n="0409002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0409002">合【大】，舍【甲】</note>
<note n="0409003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0409003">資【大】，贊【甲】</note>
<note n="0409004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0409004">中【大】，守【宮】【甲】</note>
<note n="0409005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0409005">字【大】，宇【宮】</note>
<note n="0410001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0410001">架【大】，袈【甲】</note>
<note n="0410002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0410002">名【大】，各【甲】</note>
<note n="0410003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0410003">下三【大】，下三之四終【甲】</note>
<note n="0410004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0410004">下四【大】，下四之一【甲】</note>
<note n="0410005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0410005">春【大】，看【宮】【甲】</note>
<note n="0412001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0412001">一【大】，上【甲】</note>
<note n="0412002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0412002">膽【大】，瞻【甲】</note>
<note n="0412003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0412003">比【大】，北【甲】</note>
<note n="0412004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0412004">辦【大】，辨【甲】</note>
<note n="0413001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0413001">上【大】，止【宮】【甲】</note>
<note n="0413002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0413002">日【大】，由【甲】</note>
<note n="0413003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0413003">注【大】下同，註【甲】下同</note>
<note n="0414001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0414001">上【大】，止【宮】【甲】</note>
<note n="0414002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0414002">晝【大】，畫【甲】</note>
<note n="0414003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0414003">文【大】，丈【宮】【甲】</note>
<note n="0415001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0415001">指【大】，持【甲】</note>
<note n="0415002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0415002">令【大】，今【甲】</note>
<note n="0415003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0415003">戒【大】，我【宮】【甲】</note>
<note n="0415004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0415004">鳥【大】，烏【甲】</note>
<note n="0415005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0415005">劫【大】，動【甲】</note>
<note n="0415006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0415006">兼其【大】，其兼【甲】</note>
<note n="0416001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0416001">今【大】，令【甲】</note>
<note n="0416002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0416002">少【大】，小【甲】</note>
<note n="0416003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0416003"><!--CBETA todo type: a-->卷下四之一終【甲】</note>
<note n="0416004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0416004"><!--CBETA todo type: a-->卷下四之二首【甲】</note>
<note n="0416005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0416005">女【大】，是【甲】</note>
<note n="0417001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0417001">科【大】，利【甲】</note>
<note n="0417002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0417002">色【大】，配【宮】【甲】</note>
<note n="0417003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0417003">俞【大】，喩【宮】【甲】</note>
<note n="0417004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0417004">頊【大】，須【甲】</note>
<note n="0417005" resp="#resp1" type="mod" cb:note_key="T40.0417c02.03" target="#nkr_note_mod_0417005">倒【大】，例【甲】</note>
<note n="0417006" resp="#resp1" type="mod" cb:note_key="T40.0417c02.06" target="#nkr_note_mod_0417006">妄【CB】【甲】，安【大】</note>
<note n="0417007" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0417007">中【大】，句【甲】</note>
<note n="0418001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0418001">淸【大】，情【甲】</note>
<note n="0419001" resp="#resp1" type="mod" cb:note_key="T40.0419a13.01" target="#nkr_note_mod_0419001">入【CB】【宮】【甲】，人【大】</note>
<note n="0419002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0419002">定【大】，宗【甲】</note>
<note n="0419003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0419003">若【大】，苦【甲】</note>
<note n="0419004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0419004">語【大】，詔【甲】</note>
<note n="0420001" resp="#resp1" type="mod" cb:note_key="T40.0420a03.17" target="#nkr_note_mod_0420001">今【CB】【甲】＊，令【大】＊</note>
<note n="0420002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0420002">幡【大】，旛【甲】</note>
<note n="0421001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0421001">尊勝【大】，勝尊【甲】</note>
<note n="0421002" resp="#resp1" type="mod" cb:note_key="T40.0421c01.02" target="#nkr_note_mod_0421002">干【CB】【甲】，千【大】</note>
<note n="0422001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0422001">椎【大】，稚【甲】</note>
<note n="0422002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0422002"><!--CBETA todo type: a-->卷下四之二終【甲】</note>
<note n="0422003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0422003"><!--CBETA todo type: a-->卷下四之三首【甲】</note>
<note n="0422004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0422004">三【大】，二【甲】</note>
<note n="0422005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0422005">又【大】＊，叉【甲】＊</note>
<note n="0423001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0423001">可【大】，何【甲】</note>
<note n="0423002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0423002">皮【大】，反【宮】</note>
<note n="0423003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0423003">去【大】，法【甲】</note>
<note n="0423004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0423004">利【大】，科【宮】【甲】</note>
<note n="0424001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0424001">尼【大】，至【宮】【甲】</note>
<note n="0424002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0424002">難【大】，離【宮】【甲】</note>
<note n="0424003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0424003">八男【大】，〔－〕【甲】</note>
<note n="0424004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0424004">道【大】，遂【甲】</note>
<note n="0424005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0424005">合【大】，舍【甲】</note>
<note n="0424006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0424006">非【大】，罪【甲】</note>
<note n="0424007" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0424007">觸【大】，罰【甲】</note>
<note n="0424008" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0424008">容若【大】，若容【甲】</note>
<note n="0424009" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0424009">凡【大】，尼【甲】</note>
<note n="0424010" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0424010">尺【大】，又【宮】【甲】</note>
<note n="0424011" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0424011">又【大】，入【宮】</note>
<note n="0425001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0425001">祭【大】，示【甲】</note>
<note n="0426001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0426001">設【大】，誤【甲】</note>
<note n="0426002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0426002">別【大】，引【甲】</note>
<note n="0426003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0426003">皆【大】，中【宮】【甲】</note>
<note n="0426004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0426004">詩【大】，時【甲】</note>
<note n="0426005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0426005">注【大】，住【甲】</note>
<note n="0426006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0426006">三【大】，二【宮】【甲】</note>
<note n="0427001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0427001">僧【大】，〔－〕【甲】</note>
<note n="0428001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0428001">四【大】，四之三終【甲】</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="taisho-notes">
<head>大正藏 校注</head>
<p>
<note n="0360001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0360001">一＋（之一）【甲】</note>
<note n="0360002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0360002">注＝註【甲】＊</note>
<note n="0360003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0360003">析＝柝【甲】</note>
<note n="0360004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0360004">北＝此【甲】</note>
<note n="0361001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0361001">之＝衣【甲】</note>
<note n="0361002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0361002">別＝則【甲】</note>
<note n="0361003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0361003">決＝註【宮】【甲】</note>
<note n="0362001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0362001">排＝誹【甲】</note>
<note n="0362002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0362002">發＝殺【宮】【甲】</note>
<note n="0363001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0363001">行＝故【甲】</note>
<note n="0363002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0363002">倩＝情【宮】【甲】</note>
<note n="0363003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0363003">人＝大【甲】</note>
<note n="0364001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0364001">不＝乃【甲】</note>
<note n="0365001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0365001">徵＝微【甲】</note>
<note n="0365002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0365002">淸＝情【甲】</note>
<note n="0365003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0365003">若＝多【甲】</note>
<note n="0365004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0365004">此＝北【甲】</note>
<note n="0365005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0365005">北＝化【宮】【甲】</note>
<note n="0365006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0365006">令＝今【甲】</note>
<note n="0366001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0366001">云＝五【甲】</note>
<note n="0366002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0366002">搭＝塔【甲】</note>
<note n="0366003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0366003">排＝挑【甲】</note>
<note n="0366004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0366004">比＝此【甲】</note>
<note n="0367001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0367001">除＝下【宮】【甲】</note>
<note n="0367002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0367002">上＝止【甲】</note>
<note n="0367003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0367003">卷下一之一終【甲】</note>
<note n="0367004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0367004">卷下一之二首【甲】</note>
<note n="0367005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0367005">入＝八【甲】</note>
<note n="0367006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0367006">曲＝油【宮】【甲】</note>
<note n="0367007" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0367007">決＝尺【甲】</note>
<note n="0367008" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0367008">尠＝勘【甲】</note>
<note n="0368001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0368001">波＝彼【甲】</note>
<note n="0368002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0368002">比＝此【甲】</note>
<note n="0368003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0368003">縳＝<g ref="#CB00567">𨄔</g>【甲】</note>
<note n="0368004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0368004">鉢＝體【甲】</note>
<note n="0368005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0368005">十＝千【宮】</note>
<note n="0368006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0368006">被＝彼【甲】</note>
<note n="0369001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0369001">開＝問【甲】</note>
<note n="0369002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0369002">離＝佛【甲】</note>
<note n="0372001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0372001">卷下一之二終【甲】</note>
<note n="0372002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0372002">卷下一之三首【甲】</note>
<note n="0372003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0372003">一＝二【甲】</note>
<note n="0372004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0372004">淸＝情【甲】</note>
<note n="0373001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0373001">簿＝薄【甲】</note>
<note n="0373002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0373002">客同＝容罔【甲】</note>
<note n="0373003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0373003">列＝別【甲】</note>
<note n="0373004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0373004">列＝例【甲】</note>
<note n="0374001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0374001">入＝八【甲】</note>
<note n="0375001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0375001">藉＝籍【甲】</note>
<note n="0375002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0375002">當＝常【甲】</note>
<note n="0375003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0375003">九＝丸【甲】</note>
<note n="0375004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0375004">立＝竝【甲】</note>
<note n="0376001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0376001">千＝干【宮】【甲】</note>
<note n="0376002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0376002">波＝彼【甲】</note>
<note n="0376003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0376003">故＝改【甲】</note>
<note n="0376004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0376004">次＝衣【宮】【甲】</note>
<note n="0376005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0376005">卽＝取【甲】</note>
<note n="0376006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0376006">間＝問【宮】【甲】</note>
<note n="0377001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0377001">或＝式【宮】</note>
<note n="0377002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0377002">比＝此【甲】</note>
<note n="0377003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0377003">一＋（之三）【甲】</note>
<note n="0377004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0377004">二＋（之一）【甲】</note>
<note n="0377005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0377005">且＝旦【宮】【甲】</note>
<note n="0377006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0377006">但＝徂【宮】【甲】</note>
<note n="0377007" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0377007">根＝糧【甲】</note>
<note n="0378001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0378001">內＝肉【甲】</note>
<note n="0378002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0378002">〔淨〕－【宮】【甲】</note>
<note n="0379001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0379001">比＝此【甲】</note>
<note n="0379002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0379002">署預＝薯蕷【甲】</note>
<note n="0380001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0380001">有＝造【甲】</note>
<note n="0380002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0380002">住＝注【甲】</note>
<note n="0380003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0380003">果＝界【甲】</note>
<note n="0380004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0380004">領＝顯【甲】</note>
<note n="0380005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0380005">不中＝中不【甲】</note>
<note n="0380006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0380006">冷＝令【甲】</note>
<note n="0381001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0381001">倚＝停【宮】【甲】</note>
<note n="0381002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0381002">俱＝但【甲】</note>
<note n="0382001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0382001">士＝上【甲】</note>
<note n="0382002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0382002">妾＝妄【宮】【甲】</note>
<note n="0382003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0382003">又＝叉【宮】【甲】</note>
<note n="0384001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0384001">三＝二【甲】</note>
<note n="0384002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0384002">非＝也【宮】【甲】</note>
<note n="0384003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0384003">心＝必【甲】</note>
<note n="0384004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0384004">持＝特【甲】</note>
<note n="0384005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0384005">君＝名【甲】＊</note>
<note n="0384006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0384006">丁＝下【宮】【甲】</note>
<note n="0384007" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0384007">義＝前【甲】</note>
<note n="0385001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0385001">今＝令【甲】</note>
<note n="0385002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0385002">卷下二之二終【甲】</note>
<note n="0385003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0385003">卷下二之三首【甲】</note>
<note n="0385004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0385004">昆＝混【甲】</note>
<note n="0385005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0385005">亂＝孔【甲】</note>
<note n="0385006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0385006">僧＝作【宮】【甲】</note>
<note n="0386001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0386001">誠＝誡【甲】</note>
<note n="0386002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0386002">錯＝鏇【甲】</note>
<note n="0386003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0386003">〔僻〕－【甲】</note>
<note n="0387001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0387001">酢＝酥【宮】【甲】</note>
<note n="0387002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0387002">母＝紐【甲】</note>
<note n="0387003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0387003">目＝自【宮】【甲】</note>
<note n="0387004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0387004">拆＝折【宮】</note>
<note n="0389001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0389001">修＝條【宮】【甲】</note>
<note n="0390001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0390001">識＝誡【甲】</note>
<note n="0390002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0390002">卷下二終＝下二之三終【甲】</note>
<note n="0390003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0390003">下三＝下三之一【甲】</note>
<note n="0390004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0390004">串＝申【甲】</note>
<note n="0391001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0391001">他＝化【甲】</note>
<note n="0391002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0391002">給＝約【甲】</note>
<note n="0391003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0391003">籣＝蘭【甲】</note>
<note n="0391004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0391004">目＝曰【宮】</note>
<note n="0391005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0391005">非＋（也）【宮】</note>
<note n="0392001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0392001">千＝于【甲】</note>
<note n="0393001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0393001">益＝竝【甲】</note>
<note n="0393002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0393002">何＝利【宮】【甲】</note>
<note n="0393003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0393003">疾＝病【宮】【甲】</note>
<note n="0393004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0393004">一＝二【甲】</note>
<note n="0394001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0394001">出＝世【甲】</note>
<note n="0394002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0394002">論＝卽【甲】</note>
<note n="0394003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0394003">卷下三之一終【甲】</note>
<note n="0394004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0394004">卷下三之二首【甲】</note>
<note n="0395001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0395001">入＝又【甲】</note>
<note n="0395002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0395002">重＝熏【宮】</note>
<note n="0395003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0395003">兩＝雨【宮】【甲】</note>
<note n="0396001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0396001">祖＝袒【宮】【甲】</note>
<note n="0396002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0396002">租＝祖【宮】【甲】</note>
<note n="0398001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0398001">令＝含【宮】【甲】</note>
<note n="0399001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0399001">沾＝沼【宮】【甲】</note>
<note n="0400001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0400001">釋＝擇【甲】</note>
<note n="0400002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0400002">昭＋（然）【宮】【甲】</note>
<note n="0400003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0400003">卷下三之二終【甲】</note>
<note n="0400004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0400004">卷下三之三首【甲】</note>
<note n="0401001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0401001">逸＝送【甲】</note>
<note n="0402001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0402001">常＝康【甲】</note>
<note n="0402002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0402002">養＝糧【甲】</note>
<note n="0403001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0403001">卷下三之三終【甲】</note>
<note n="0403002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0403002">卷下三之四首【甲】</note>
<note n="0405001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0405001">小＝六【甲】</note>
<note n="0405002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0405002">又＝文【甲】</note>
<note n="0405003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0405003">渄＝洮【宮】【甲】</note>
<note n="0405004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0405004">〔泊〕－【宮】</note>
<note n="0405005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0405005">丁＝干【甲】</note>
<note n="0406001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0406001">日＝自【宮】，曰【甲】</note>
<note n="0406002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0406002">日二唐死＝耳【宮】【甲】</note>
<note n="0406003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0406003">二＝三【宮】【甲】</note>
<note n="0406004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0406004">毒＝妻【宮】【甲】</note>
<note n="0408001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0408001">又＝叉【宮】</note>
<note n="0408002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0408002">白＝自【宮】【甲】</note>
<note n="0409001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0409001">卽＝印【甲】</note>
<note n="0409002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0409002">合＝舍【甲】</note>
<note n="0409003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0409003">資＝贊【甲】</note>
<note n="0409004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0409004">中＝守【宮】【甲】</note>
<note n="0409005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0409005">字＝宇【宮】</note>
<note n="0410001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0410001">架＝袈【甲】</note>
<note n="0410002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0410002">名＝各【甲】</note>
<note n="0410003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0410003">下三＝下三之四終【甲】</note>
<note n="0410004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0410004">下四＝下四之一【甲】</note>
<note n="0410005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0410005">春＝看【宮】【甲】</note>
<note n="0412001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0412001">一＝上【甲】</note>
<note n="0412002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0412002">膽＝瞻【甲】</note>
<note n="0412003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0412003">比＝北【甲】</note>
<note n="0412004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0412004">辦＝辨【甲】</note>
<note n="0413001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0413001">上＝止【宮】【甲】</note>
<note n="0413002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0413002">日＝由【甲】</note>
<note n="0413003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0413003">注＝註【甲】下同</note>
<note n="0414001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0414001">上＝止【宮】【甲】</note>
<note n="0414002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0414002">晝＝畫【甲】</note>
<note n="0414003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0414003">文＝丈【宮】【甲】</note>
<note n="0415001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0415001">指＝持【甲】</note>
<note n="0415002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0415002">令＝今【甲】</note>
<note n="0415003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0415003">戒＝我【宮】【甲】</note>
<note n="0415004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0415004">鳥＝烏【甲】</note>
<note n="0415005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0415005">劫＝動【甲】</note>
<note n="0415006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0415006">兼其＝其兼【甲】</note>
<note n="0416001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0416001">今＝令【甲】</note>
<note n="0416002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0416002">少＝小【甲】</note>
<note n="0416003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0416003">卷下四之一終【甲】</note>
<note n="0416004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0416004">卷下四之二首【甲】</note>
<note n="0416005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0416005">女＝是【甲】</note>
<note n="0417001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0417001">科＝利【甲】</note>
<note n="0417002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0417002">色＝配【宮】【甲】</note>
<note n="0417003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0417003">俞＝喩【宮】【甲】</note>
<note n="0417004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0417004">頊＝須【甲】</note>
<note n="0417005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0417005">倒＝例【甲】</note>
<note n="0417006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0417006">安＝妄【甲】</note>
<note n="0417007" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0417007">中＝句【甲】</note>
<note n="0418001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0418001">淸＝情【甲】</note>
<note n="0419001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0419001">人＝入【宮】【甲】</note>
<note n="0419002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0419002">定＝宗【甲】</note>
<note n="0419003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0419003">若＝苦【甲】</note>
<note n="0419004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0419004">語＝詔【甲】</note>
<note n="0420001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0420001">令＝今【甲】＊</note>
<note n="0420002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0420002">幡＝旛【甲】</note>
<note n="0421001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0421001">尊勝＝勝尊【甲】</note>
<note n="0421002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0421002">千＝干【甲】</note>
<note n="0422001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0422001">椎＝稚【甲】</note>
<note n="0422002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0422002">卷下四之二終【甲】</note>
<note n="0422003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0422003">卷下四之三首【甲】</note>
<note n="0422004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0422004">三＝二【甲】</note>
<note n="0422005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0422005">又＝叉【甲】＊</note>
<note n="0423001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0423001">可＝何【甲】</note>
<note n="0423002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0423002">皮＝反【宮】</note>
<note n="0423003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0423003">去＝法【甲】</note>
<note n="0423004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0423004">利＝科【宮】【甲】</note>
<note n="0424001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0424001">尼＝至【宮】【甲】</note>
<note n="0424002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0424002">難＝離【宮】【甲】</note>
<note n="0424003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0424003">〔八男〕－【甲】</note>
<note n="0424004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0424004">道＝遂【甲】</note>
<note n="0424005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0424005">合＝舍【甲】</note>
<note n="0424006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0424006">非＝罪【甲】</note>
<note n="0424007" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0424007">觸＝罰【甲】</note>
<note n="0424008" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0424008">容若＝若容【甲】</note>
<note n="0424009" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0424009">凡＝尼【甲】</note>
<note n="0424010" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0424010">尺＝又【宮】【甲】</note>
<note n="0424011" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0424011">又＝入【宮】</note>
<note n="0425001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0425001">祭＝示【甲】</note>
<note n="0426001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0426001">設＝誤【甲】</note>
<note n="0426002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0426002">別＝引【甲】</note>
<note n="0426003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0426003">皆＝中【宮】【甲】</note>
<note n="0426004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0426004">詩＝時【甲】</note>
<note n="0426005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0426005">注＝住【甲】</note>
<note n="0426006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0426006">三＝二【宮】【甲】</note>
<note n="0427001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0427001">〔僧〕－【甲】</note>
<note n="0428001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0428001">四＋（之三終）【甲】</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0361c1001" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T40.0361c10.03" target="#nkr_note_add_0361c1001">薛【CB】，薜【大】</note>
<note n="0362c0401" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T40.0362c04.04" target="#nkr_note_add_0362c0401">半【CB】，牛【大】</note>
<note n="0363c0501" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T40.0363c05.08" target="#nkr_note_add_0363c0501">肘【CB】，財【大】</note>
<note n="0368b1001" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T40.0368b10.04" target="#nkr_note_add_0368b1001">兔【CB】，免【大】</note>
<note n="0368b1101" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T40.0368b11.09" target="#nkr_note_add_0368b1101">己【CB】，已【大】</note>
<note n="0372c2301" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T40.0372c23.07" target="#nkr_note_add_0372c2301">己【CB】，已【大】</note>
<note n="0375c1001" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T40.0375c10.01" target="#nkr_note_add_0375c1001">己【CB】，已【大】</note>
<note n="0381c2001" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T40.0381c20.15" target="#nkr_note_add_0381c2001">抖【CB】，科【大】</note>
<note n="0384b0601" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T40.0384b06.06" target="#nkr_note_add_0384b0601">芪【CB】，茋【大】</note>
<note n="0389c1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0389c1601">摶【CB】，搏【大】</note>
<note n="0393b0801" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T40.0393b08.14" target="#nkr_note_add_0393b0801">刺【CB】，剌【大】</note>
<note n="0394a1101" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T40.0394a11.02" target="#nkr_note_add_0394a1101">匃【CB】，匈【大】</note>
<note n="0399c1501" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T40.0399c15.04" target="#nkr_note_add_0399c1501">侯【CB】，候【大】</note>
<note n="0399c1701" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T40.0399c17.20" target="#nkr_note_add_0399c1701">侯【CB】，候【大】</note>
<note n="0399c1901" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T40.0399c19.15" target="#nkr_note_add_0399c1901">侯【CB】，候【大】</note>
<note n="0400c1701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0400c1701">傅【CB】，傳【大】</note>
<note n="0406c0701" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T40.0406c07.08" target="#nkr_note_add_0406c0701">士【CB】，土【大】</note>
<note n="0406c2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0406c2401">各【CB】，名【大】</note>
<note n="0410b0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0410b0201">駝【CB】，馳【大】</note>
<note n="0410b0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0410b0601">桄【CB】，挄【大】</note>
<note n="0416c2901" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T40.0416c29.08" target="#nkr_note_add_0416c2901">己【CB】，已【大】</note>
<note n="0417a0101" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T40.0417a01.11" target="#nkr_note_add_0417a0101">己【CB】，已【大】</note>
<note n="0417a0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0417a0401">裟【CB】，娑【大】</note>
<note n="0425a2801" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T40.0425a28.06" target="#nkr_note_add_0425a2801">刺【CB】，剌【大】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>