<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X38n0694">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 694 梵網經合註</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 694 梵網經合註</title>
			<author>明 智旭註　道昉訂</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>7卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">38</idno>.<idno type="no">694</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">梵網經合註</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【嘉興-CB】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-10-09T08:22:23">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<cb:mulu type="其他" level="1">佛說梵網經菩薩心地品合註</cb:mulu><cb:div type="other">
<milestone unit="juan" n="3"/>
<lb ed="X" n="0642b10"/>
<lb ed="X" n="0642b11"/><lb ed="R060" n="0667b07"/><cb:juan fun="open" n="3"><cb:mulu type="卷" n="3"/><cb:jhead>佛說梵網經菩薩心地品合註卷第三<note place="inline">下卷初</note></cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0642b12"/>
<lb ed="X" n="0642b13"/><lb ed="R060" n="0667b08"/><byline cb:type="other">姚秦　三藏法師　鳩摩羅什　譯</byline>
<lb ed="X" n="0642b14"/><lb ed="R060" n="0667b09"/><byline cb:type="author">明　菩薩沙彌古吳　智旭　註</byline>
<lb ed="X" n="0642b15"/><lb ed="R060" n="0667b10"/><byline cb:type="other">菩薩比丘溫陵　道昉　訂</byline>
<lb ed="X" n="0642b16"/>
<lb ed="X" n="0642b17"/><lb ed="R060" n="0667b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0642b1701">△次釋迦宣菩薩戒三。初叙說戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0642b1701" n="0642b1701"/><anchor xml:id="beg0642b1701" n="0642b1701"/>原<anchor xml:id="end0642b1701"/>繇。二例重輕
<lb ed="X" n="0642b18"/><lb ed="R060" n="0667b12"/>戒相。三勸大衆奉行。</p><p xml:id="pX38p0642b1809" cb:place="inline">初中二。初覆叙垂迹傳法。
<lb ed="X" n="0642b19"/><lb ed="R060" n="0667b13"/>二正明樹下勸發。</p><p xml:id="pX38p0642b1908" cb:place="inline">初中又二。初長行。次偈頌。</p>
<lb ed="X" n="0642b20"/><lb ed="R060" n="0667b14"/><p xml:id="pX38p0642b2001">初中復二。初正述迹佛弘法。二方明以戒攝生。</p>
<lb ed="X" n="0642b21"/><lb ed="R060" n="0667b15"/><p xml:id="pX38p0642b2101">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0642b22"/><lb ed="R060" n="0667b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0642b2201">爾時釋迦牟尼佛。從初現<name role="" type="person">蓮華臺藏世界</name>東方來入
<lb ed="X" n="0642b23"/><lb ed="R060" n="0667b17"/>天王宮中。說魔受化經<anchor xml:id="nkr_note_add_0642b2301" n="0642b2301"/><anchor xml:id="beg0642b2301" n="0642b2301"/>已<anchor xml:id="end0642b2301"/>。下生<name role="" type="person">南閻浮提</name>。迦夷羅國。
<lb ed="X" n="0642b24"/><lb ed="R060" n="0667b18"/>母名摩耶。父字白淨。吾名悉達。七歲出家。三十成道。
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0642c" n="0642c"/>
<lb ed="X" n="0642c01"/><lb ed="R060" n="0668a01"/>號吾爲釋迦牟尼佛。於寂滅道場。坐金剛華光王座。
<lb ed="X" n="0642c02"/><lb ed="R060" n="0668a02"/>乃至<name role="" type="person">摩醯首羅</name>天王宮。其中次第十住處所說。時佛
<lb ed="X" n="0642c03"/><lb ed="R060" n="0668a03"/>觀諸大梵天王網羅幢。因爲說無量世界。猶如網孔。
<lb ed="X" n="0642c04"/><lb ed="R060" n="0668a04"/>一一世界。各各不同。別異無量。佛敎門亦復如是。吾
<lb ed="X" n="0642c05"/><lb ed="R060" n="0668a05"/>今來此世界八千返。爲此<name role="" type="person">娑婆世界</name>。坐金剛華光王
<lb ed="X" n="0642c06"/><lb ed="R060" n="0668a06"/>座。乃至<name role="" type="person">摩醯首羅</name>天王宮。爲是中一切大衆。略開心
<lb ed="X" n="0642c07"/><lb ed="R060" n="0668a07"/>地法門竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0642c08"/><lb ed="R060" n="0668a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0642c0801">從初現<name role="" type="person">蓮華臺藏世界</name>者。指上卷初。於四禪天中
<lb ed="X" n="0642c09"/><lb ed="R060" n="0668a09"/>放光徹炤。乃至擎接還歸事也。東方來入天王宮
<lb ed="X" n="0642c10"/><lb ed="R060" n="0668a10"/>者。謂旣秉受心地法門。入<anchor xml:id="nkr_note_add_0642c1001" n="0642c1001"/><anchor xml:id="beg0642c1001" n="0642c1001"/>體<anchor xml:id="end0642c1001"/>性虗空華光三昧。卽
<lb ed="X" n="0642c11"/><lb ed="R060" n="0668a11"/>於三昧之中。還來此土<name role="" type="person">摩醯首羅</name>天王宮中。此土
<lb ed="X" n="0642c12"/><lb ed="R060" n="0668a12"/>在華藏之東。故云東方來入也。說魔受化經者。別
<lb ed="X" n="0642c13"/><lb ed="R060" n="0668a13"/>爲通敎利根。示現於第四禪天降魔<anchor xml:id="nkr_note_add_0642c1301" n="0642c1301"/><anchor xml:id="beg0642c1301" n="0642c1301"/>已<anchor xml:id="end0642c1301"/>竟。方更下
<lb ed="X" n="0642c14"/><lb ed="R060" n="0668a14"/>生。如玄義中所明。不同三藏所見。直至樹下方降
<lb ed="X" n="0642c15"/><lb ed="R060" n="0668a15"/>魔也。迦夷羅。亦云<name role="" type="person">迦維羅衛</name>。具云<name role="" type="person">迦毗羅</name>皤窣都。
<lb ed="X" n="0642c16"/><lb ed="R060" n="0668a16"/>翻爲黃色所依處。上古有黃頭仙人。依此修道。西
<lb ed="X" n="0642c17"/><lb ed="R060" n="0668a17"/>域記云劫比羅伐窣堵。此翻赤澤。或名婆兜釋翅
<lb ed="X" n="0642c18"/><lb ed="R060" n="0668a18"/>搜。或名釋翅瘦。此翻能仁住處。摩耶。具云摩訶摩
<lb ed="X" n="0642c19"/><lb ed="R060" n="0668b01"/>耶。此翻大術。或翻大幻。謂以大願智幻法門。爲如
<lb ed="X" n="0642c20"/><lb ed="R060" n="0668b02"/>來母也。白淨。或云淨飯。或云眞淨。梵稱首圖<g ref="#CB00501">䭾</g>那。
<lb ed="X" n="0642c21"/><lb ed="R060" n="0668b03"/>或稱閱頭檀也。悉達。具云薩婆悉達。此翻頓吉。以
<lb ed="X" n="0642c22"/><lb ed="R060" n="0668b04"/>太子生時。諸吉祥瑞皆悉具故。大論翻爲成利。西
<lb ed="X" n="0642c23"/><lb ed="R060" n="0668b05"/>域記云薩婆曷<anchor xml:id="nkr_note_add_0642c2301" n="0642c2301"/><anchor xml:id="beg0642c2301" n="0642c2301"/>剌<anchor xml:id="end0642c2301"/>他悉陀。唐言一切義成。舊稱悉
<lb ed="X" n="0642c24"/><lb ed="R060" n="0668b06"/>達。訛略也。七歲出家。猶言出家七歲。謂初出家時。
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0643a" n="0643a"/>
<lb ed="X" n="0643a01"/><lb ed="R060" n="0668b07"/>先學不用處定。不久得證。知非究竟。次學非非想
<lb ed="X" n="0643a02"/><lb ed="R060" n="0668b08"/>定。又不久得證。知其亦非究竟。次復遊行諸國。凡
<lb ed="X" n="0643a03"/><lb ed="R060" n="0668b09"/>經一年。次更苦行六年。至年三十。乃成正覺。齊此
<lb ed="X" n="0643a04"/><lb ed="R060" n="0668b10"/>以前。皆是體性虗空華光三昧中事。示成佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0643a0401" n="0643a0401"/><anchor xml:id="beg0643a0401" n="0643a0401"/>已<anchor xml:id="end0643a0401"/>。名
<lb ed="X" n="0643a05"/><lb ed="R060" n="0668b11"/>爲從三昧出。卽坐金剛華光王座。及妙光堂。說十
<lb ed="X" n="0643a06"/><lb ed="R060" n="0668b12"/>世界海。次復徧歷忉利夜摩兜率化樂他化。初禪
<lb ed="X" n="0643a07"/><lb ed="R060" n="0668b13"/>二禪三禪。及摩醯宮。共有十个住處。說於十種法
<lb ed="X" n="0643a08"/><lb ed="R060" n="0668b14"/>門。說法<anchor xml:id="nkr_note_add_0643a0801" n="0643a0801"/><anchor xml:id="beg0643a0801" n="0643a0801"/>已<anchor xml:id="end0643a0801"/>周。更爲說喩。令知所被之機。能被之敎。
<lb ed="X" n="0643a09"/><lb ed="R060" n="0668b15"/>皆如梵網。皆不出於心地法門也。寂滅道場。卽菩
<lb ed="X" n="0643a10"/><lb ed="R060" n="0668b16"/>提道場。菩提是智。寂滅是理。繇坐此處。以菩提智。
<lb ed="X" n="0643a11"/><lb ed="R060" n="0668b17"/>證寂滅理。故名爲<name role="" type="person">菩提道場</name>。亦名寂滅道場。來此
<lb ed="X" n="0643a12"/><lb ed="R060" n="0668b18"/>世界八千返者。特指示成正覺之事。非謂其餘化
<lb ed="X" n="0643a13"/><lb ed="R060" n="0669a01"/>身。如玄義中<anchor xml:id="nkr_note_add_0643a1301" n="0643a1301"/><anchor xml:id="beg0643a1301" n="0643a1301"/>已<anchor xml:id="end0643a1301"/>明。略開心地法門竟者。結指上文。</p>
<lb ed="X" n="0643a14"/><lb ed="R060" n="0669a02"/><p xml:id="pX38p0643a1401">△二方明以戒攝生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0643a15"/><lb ed="R060" n="0669a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0643a1501">復從天王宮。下至<name role="" type="person">閻浮提</name>菩提樹下。爲此地上一切
<lb ed="X" n="0643a16"/><lb ed="R060" n="0669a04"/>衆生。凡夫癡暗之人。說我本<name role="" type="person">盧舍那佛</name>心地中。初發
<lb ed="X" n="0643a17"/><lb ed="R060" n="0669a05"/>心中常所誦一戒。光明金剛寶戒。是一切佛本源。一
<lb ed="X" n="0643a18"/><lb ed="R060" n="0669a06"/>切菩薩本源。佛性種子。一切衆生。皆有佛性。一切意
<lb ed="X" n="0643a19"/><lb ed="R060" n="0669a07"/>識色心。是情是心。皆入佛性戒中。當當常有因故。當
<lb ed="X" n="0643a20"/><lb ed="R060" n="0669a08"/>當常住法身。如是十波羅提木叉出於世界。是法戒。
<lb ed="X" n="0643a21"/><lb ed="R060" n="0669a09"/>是三世一切衆生頂戴奉持。吾今當爲此大衆。重說
<lb ed="X" n="0643a22"/><lb ed="R060" n="0669a10"/>無盡藏戒品。是一切衆生戒。本源自性淸淨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0643a23"/><lb ed="R060" n="0669a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0643a2301">十會旣畢。隨說戒品者。以此住行向地等一切微
<lb ed="X" n="0643a24"/><lb ed="R060" n="0669a12"/>妙法門。雖人人性具。而沉迷日久。方坐癡暗之地。
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0643b" n="0643b"/>
<lb ed="X" n="0643b01"/><lb ed="R060" n="0669a13"/>何繇得入。然雖癡暗凡夫。亦自有入門方便。只恐
<lb ed="X" n="0643b02"/><lb ed="R060" n="0669a14"/>不發心耳。只如<name role="" type="person">盧舍那佛</name>。本亦曾爲癡暗凡夫。<anchor xml:id="nkr_note_add_0643b0201" n="0643b0201"/><anchor xml:id="beg0643b0201" n="0643b0201"/>但<anchor xml:id="end0643b0201"/>
<lb ed="X" n="0643b03"/><lb ed="R060" n="0669a15"/>初始發心。便受戒品。受戒之後。便常誦習。所以克
<lb ed="X" n="0643b04"/><lb ed="R060" n="0669a16"/>證心地法門。直至成佛。皆以此一戒爲最勝因緣。
<lb ed="X" n="0643b05"/><lb ed="R060" n="0669a17"/>此戒是古先諸佛展轉相傳。非是創立。卽是第一
<lb ed="X" n="0643b06"/><lb ed="R060" n="0669a18"/>最上微妙之戒。破諸黑暗。名爲光明。摧諸煩惱。喩
<lb ed="X" n="0643b07"/><lb ed="R060" n="0669b01"/>若金剛。廣具一切功德法財。目之爲寶。又炤一切
<lb ed="X" n="0643b08"/><lb ed="R060" n="0669b02"/>法。名爲光明。攝善戒也。體是無漏。名爲金剛。律儀
<lb ed="X" n="0643b09"/><lb ed="R060" n="0669b03"/>戒也。濟物利用。名之爲寶。攝生戒也。蓋不惟舍那
<lb ed="X" n="0643b10"/><lb ed="R060" n="0669b04"/>繇此成佛。擧凡一切諸佛。無不以此戒爲本源。一
<lb ed="X" n="0643b11"/><lb ed="R060" n="0669b05"/>切菩薩。亦無不以此戒爲本源。以離此戒。則三十
<lb ed="X" n="0643b12"/><lb ed="R060" n="0669b06"/>心十地法門皆不成就。乃至佛地一切功德。亦不
<lb ed="X" n="0643b13"/><lb ed="R060" n="0669b07"/>成就故也。佛性種子者。此戒本以正因佛性爲種
<lb ed="X" n="0643b14"/><lb ed="R060" n="0669b08"/>子。起信所謂以知法性無染汙故。隨順修行尸波
<lb ed="X" n="0643b15"/><lb ed="R060" n="0669b09"/>羅蜜。而緣了佛性。又以此戒爲種子。涅槃所謂一
<lb ed="X" n="0643b16"/><lb ed="R060" n="0669b10"/>切衆生。雖有佛性。要因持戒。然後乃見。因見佛性。
<lb ed="X" n="0643b17"/><lb ed="R060" n="0669b11"/>乃成阿耨多羅三藐三菩提也。一切衆生旣皆有
<lb ed="X" n="0643b18"/><lb ed="R060" n="0669b12"/>佛性。佛性徧一切法。則若意若識。若色若心。但凡
<lb ed="X" n="0643b19"/><lb ed="R060" n="0669b13"/>是情是心。無不入於佛性戒中。此戒的的是常有
<lb ed="X" n="0643b20"/><lb ed="R060" n="0669b14"/>眞因。此戒的的是常住法身妙果。如是十波羅提
<lb ed="X" n="0643b21"/><lb ed="R060" n="0669b15"/>木<anchor xml:id="nkr_note_add_0643b2101" n="0643b2101"/><anchor xml:id="beg0643b2101" n="0643b2101"/>叉<anchor xml:id="end0643b2101"/>出於世界。普被羣機。故此法戒。乃三世一切
<lb ed="X" n="0643b22"/><lb ed="R060" n="0669b16"/>衆生。皆應頂戴受持者也。思量名意。別指第七。了
<lb ed="X" n="0643b23"/><lb ed="R060" n="0669b17"/>別名識。別指前六。集起名心。別指第八。五根四大
<lb ed="X" n="0643b24"/><lb ed="R060" n="0669b18"/>名色。是情者。揀非無情。是心者。揀非無心。謂除非
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0643c" n="0643c"/>
<lb ed="X" n="0643c01"/><lb ed="R060" n="0670a01"/>木石無心。不堪受戒。<anchor xml:id="nkr_note_add_0643c0101" n="0643c0101"/><anchor xml:id="beg0643c0101" n="0643c0101"/>但<anchor xml:id="end0643c0101"/>有心者。皆有佛性。有佛性
<lb ed="X" n="0643c02"/><lb ed="R060" n="0670a02"/>者。卽入佛性戒中。以此妙戒。全依佛性理體所起。
<lb ed="X" n="0643c03"/><lb ed="R060" n="0670a03"/>還復開顯佛性。莊嚴佛性。故名佛性戒也。當當。猶
<lb ed="X" n="0643c04"/><lb ed="R060" n="0670a04"/>言的的確確。旣是全性所起。的是常有眞因。旣繇
<lb ed="X" n="0643c05"/><lb ed="R060" n="0670a05"/>此開顯莊嚴佛性。的是常住法身妙果。所謂十無
<lb ed="X" n="0643c06"/><lb ed="R060" n="0670a06"/>盡戒。一切戒之根本。保任行人到解脫岸。故名波
<lb ed="X" n="0643c07"/><lb ed="R060" n="0670a07"/>羅提木叉。此戒卽是無盡之藏。繇於本源自性淸
<lb ed="X" n="0643c08"/><lb ed="R060" n="0670a08"/>淨爲所依體。廼成無作妙戒體故。</p><p xml:id="pX38p0643c0814" cb:place="inline">出此無作戒
<lb ed="X" n="0643c09"/><lb ed="R060" n="0670a09"/>體。復爲三意。初正出無作律儀。二兼明定道二戒。
<lb ed="X" n="0643c10"/><lb ed="R060" n="0670a10"/>三更明三聚戒法。</p><p xml:id="pX38p0643c1008" cb:place="inline">初正出無作律儀者。天台師
<lb ed="X" n="0643c11"/><lb ed="R060" n="0670a11"/>云。戒體者。不起而<anchor xml:id="nkr_note_add_0643c1101" n="0643c1101"/><anchor xml:id="beg0643c1101" n="0643c1101"/>已<anchor xml:id="end0643c1101"/>。起卽性。無作假色。磐公釋云。
<lb ed="X" n="0643c12"/><lb ed="R060" n="0670a12"/>謂此戒體。不起則<anchor xml:id="nkr_note_add_0643c1201" n="0643c1201"/><anchor xml:id="beg0643c1201" n="0643c1201"/>已<anchor xml:id="end0643c1201"/>。起則全性。而性修交成。必有
<lb ed="X" n="0643c13"/><lb ed="R060" n="0670a13"/>無作假色。假色者。性必假色法以爲表見也。無作
<lb ed="X" n="0643c14"/><lb ed="R060" n="0670a14"/>一發。任運止惡。任運行善。不俟再作。故名無作。此
<lb ed="X" n="0643c15"/><lb ed="R060" n="0670a15"/>菩薩無作律儀。應以七句勝義而詮顯之。一者本
<lb ed="X" n="0643c16"/><lb ed="R060" n="0670a16"/>源淸淨以爲其性。二者增上善心以爲其因。三者
<lb ed="X" n="0643c17"/><lb ed="R060" n="0670a17"/>三種勝境以爲其緣。四者三番羯磨以爲其體。五
<lb ed="X" n="0643c18"/><lb ed="R060" n="0670a18"/>者無漏妙色以顯其相。六者極至佛果以爲其期。
<lb ed="X" n="0643c19"/><lb ed="R060" n="0670b01"/>七者妙極法身以爲其果。一淸淨爲性者。所謂諸
<lb ed="X" n="0643c20"/><lb ed="R060" n="0670b02"/>法眞實之相。不生不滅不常不斷等。乃此戒所依
<lb ed="X" n="0643c21"/><lb ed="R060" n="0670b03"/>之理體也。二增上因心者。所謂發菩提心。被四弘
<lb ed="X" n="0643c22"/><lb ed="R060" n="0670b04"/>鎧。上求下化。情期極果。又須別圓二敎初心。乃感
<lb ed="X" n="0643c23"/><lb ed="R060" n="0670b05"/>此戒。若藏通二敎之心。不能發此無上戒也。三勝
<lb ed="X" n="0643c24"/><lb ed="R060" n="0670b06"/>境爲緣者。瓔珞經云。諸佛菩薩現在前受。名上品
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0644a" n="0644a"/>
<lb ed="X" n="0644a01"/><lb ed="R060" n="0670b07"/>戒。菩薩法師前受。名中品戒。千里無師。於經像前
<lb ed="X" n="0644a02"/><lb ed="R060" n="0670b08"/>自誓而受。名下品戒。自誓受戒。復有不同。此經卽
<lb ed="X" n="0644a03"/><lb ed="R060" n="0670b09"/>須得見好相。瓔珞地持。皆惟貴發菩提心。或重內
<lb ed="X" n="0644a04"/><lb ed="R060" n="0670b10"/>因。或重外緣。各有所以。須自審量耳。四從羯磨得
<lb ed="X" n="0644a05"/><lb ed="R060" n="0670b11"/>者。磐公云。初番羯磨時。十方世界妙善戒法。繇心
<lb ed="X" n="0644a06"/><lb ed="R060" n="0670b12"/>業力。悉皆震動。二番羯磨時。十方世界妙善戒法。
<lb ed="X" n="0644a07"/><lb ed="R060" n="0670b13"/>如雲如蓋。覆行人頂。三番羯磨時。十方世界妙善
<lb ed="X" n="0644a08"/><lb ed="R060" n="0670b14"/>戒法。從行人頂門。流入身心。充滿正報。盡未來際。
<lb ed="X" n="0644a09"/><lb ed="R060" n="0670b15"/>永爲佛種。義疏云。大乘所明。戒是色聚。憑師一受。
<lb ed="X" n="0644a10"/><lb ed="R060" n="0670b16"/>遠至菩提。隨定隨道。誓修諸善。誓度含識。以情期
<lb ed="X" n="0644a11"/><lb ed="R060" n="0670b17"/>極果。此心力大。別發戒善爲行者所緣。止息諸惡。
<lb ed="X" n="0644a12"/><lb ed="R060" n="0670b18"/>涅槃經念戒中云。雖無形色。而可護持。雖無觸對。
<lb ed="X" n="0644a13"/><lb ed="R060" n="0671a01"/>善修方便。可令具足。故知別有此無作體。從羯磨
<lb ed="X" n="0644a14"/><lb ed="R060" n="0671a02"/>得。若自誓受者。亦從三白時得。或從見好相時得
<lb ed="X" n="0644a15"/><lb ed="R060" n="0671a03"/>也。五無漏色相者。謂初受戒竟。卽於法界有情邊
<lb ed="X" n="0644a16"/><lb ed="R060" n="0671a04"/>得不殺色。於法界情非情邊得不盜色。於法界有
<lb ed="X" n="0644a17"/><lb ed="R060" n="0671a05"/>情邊得不婬色。於法界有情邊得不妄語色。乃至
<lb ed="X" n="0644a18"/><lb ed="R060" n="0671a06"/>於法界有情邊得不瞋色。於法界三寶邊得不謗
<lb ed="X" n="0644a19"/><lb ed="R060" n="0671a07"/>色。又衆輕戒中。於法界師友邊得不慢色。於法界
<lb ed="X" n="0644a20"/><lb ed="R060" n="0671a08"/>酒得不飮色。於法界肉得不食色。乃至於法界法
<lb ed="X" n="0644a21"/><lb ed="R060" n="0671a09"/>門得不破壞色。此不殺不盜等法。雖無形相可見。
<lb ed="X" n="0644a22"/><lb ed="R060" n="0671a10"/>而借色表顯。所謂非眼處色。是法處色。又殺盜等
<lb ed="X" n="0644a23"/><lb ed="R060" n="0671a11"/>是有漏法。不殺等卽無漏法。故名無漏色法。是以
<lb ed="X" n="0644a24"/><lb ed="R060" n="0671a12"/>未受戒時。雖殺盜等事。未必念念徧造。而十方世
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0644b" n="0644b"/>
<lb ed="X" n="0644b01"/><lb ed="R060" n="0671a13"/>界。無非我殺盜婬妄之場。十方有情。無非我殺盜
<lb ed="X" n="0644b02"/><lb ed="R060" n="0671a14"/>婬妄所行之境。甫受戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0644b0201" n="0644b0201"/><anchor xml:id="beg0644b0201" n="0644b0201"/>已<anchor xml:id="end0644b0201"/>。則十方世界。無非我慈
<lb ed="X" n="0644b03"/><lb ed="R060" n="0671a15"/>良淸直之地。十方有情。無非我慈良淸直所被之
<lb ed="X" n="0644b04"/><lb ed="R060" n="0671a16"/>機。故一念中成就無漏微妙善色。一一徧於法界。
<lb ed="X" n="0644b05"/><lb ed="R060" n="0671a17"/>一切諸念亦復如是。名爲無盡戒品。不亦宜乎。六
<lb ed="X" n="0644b06"/><lb ed="R060" n="0671a18"/>佛果爲期者。瓔珞經云。從今身。至佛身。於其中間。
<lb ed="X" n="0644b07"/><lb ed="R060" n="0671b01"/>不得故殺生。乃至不得故謗三寶藏。菩薩戒羯磨
<lb ed="X" n="0644b08"/><lb ed="R060" n="0671b02"/>文云。若諸菩薩。雖復轉身徧十方界。在在生處。不
<lb ed="X" n="0644b09"/><lb ed="R060" n="0671b03"/>捨菩薩淨戒律儀。設轉受餘生。忘失本念。値遇善
<lb ed="X" n="0644b10"/><lb ed="R060" n="0671b04"/>友。爲欲覺悟菩薩戒念。雖數重受。而非新受。亦不
<lb ed="X" n="0644b11"/><lb ed="R060" n="0671b05"/>新得。不同其餘戒法。惟以盡壽爲期也。七妙極法
<lb ed="X" n="0644b12"/><lb ed="R060" n="0671b06"/>身果者。據義疏論興廢中。謂方便求受。其體則興。
<lb ed="X" n="0644b13"/><lb ed="R060" n="0671b07"/>至佛乃廢。以佛果位中。諸惡永淨。更無可止。萬善
<lb ed="X" n="0644b14"/><lb ed="R060" n="0671b08"/>圓極。更無可行。持犯兩忘。故名爲廢。然此無作戒
<lb ed="X" n="0644b15"/><lb ed="R060" n="0671b09"/>體。旣是全性起修。寧不全修在性。旣全在性。那可
<lb ed="X" n="0644b16"/><lb ed="R060" n="0671b10"/>論廢。又旣是無漏色法。卽是諸佛究竟常色。又安
<lb ed="X" n="0644b17"/><lb ed="R060" n="0671b11"/>可廢。若戒體可廢。定慧解脫解脫知見。亦應可廢。
<lb ed="X" n="0644b18"/><lb ed="R060" n="0671b12"/>又盧舍那名淨滿。惡無不淨。善無不滿。正是究竟
<lb ed="X" n="0644b19"/><lb ed="R060" n="0671b13"/>戒體。故曰惟佛一人持淨戒。其餘皆名破戒者。又
<lb ed="X" n="0644b20"/><lb ed="R060" n="0671b14"/>豈有廢。然此戒體。雖至佛地乃稱究竟。而初心所
<lb ed="X" n="0644b21"/><lb ed="R060" n="0671b15"/>受。更無異體。故曰。若人受佛戒。卽入諸佛位。以與
<lb ed="X" n="0644b22"/><lb ed="R060" n="0671b16"/>三世諸佛同一戒體故也。如太子初生。卽入王位。
<lb ed="X" n="0644b23"/><lb ed="R060" n="0671b17"/>位同於王。眞是王子。雖治國平天下事。尙未諳練。
<lb ed="X" n="0644b24"/><lb ed="R060" n="0671b18"/>不得言其非是王種。菩薩受戒。亦復如是。頓同諸
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0644c" n="0644c"/>
<lb ed="X" n="0644c01"/><lb ed="R060" n="0672a01"/>佛戒體。名眞佛子。雖定慧解脫力無畏不共法等。
<lb ed="X" n="0644c02"/><lb ed="R060" n="0672a02"/>尙未修習。不得言其非是佛種。如太子長成。紹繼
<lb ed="X" n="0644c03"/><lb ed="R060" n="0672a03"/>王位。止是父母所生之身。更無異身。菩薩成佛。亦
<lb ed="X" n="0644c04"/><lb ed="R060" n="0672a04"/>復如是。功德滿足。坐於道場。止是初發心時所得
<lb ed="X" n="0644c05"/><lb ed="R060" n="0672a05"/>戒體。更無異體。如此妙體。那得論廢。如太子生後。
<lb ed="X" n="0644c06"/><lb ed="R060" n="0672a06"/>若壽命應盡。若九橫因緣。其身則死。不復堪能紹
<lb ed="X" n="0644c07"/><lb ed="R060" n="0672a07"/>繼王位。菩薩受戒。亦復如是。若退失大菩提心。若
<lb ed="X" n="0644c08"/><lb ed="R060" n="0672a08"/>毀犯十重禁法。其戒則失。不復堪能成就菩提。防
<lb ed="X" n="0644c09"/><lb ed="R060" n="0672a09"/>此二緣。善巧修習。直至菩提。成究竟戒。故言妙極
<lb ed="X" n="0644c10"/><lb ed="R060" n="0672a10"/>法身以爲果也。</p><p xml:id="pX38p0644c1007" cb:place="inline">二兼明定道二戒者。大小乘中。
<lb ed="X" n="0644c11"/><lb ed="R060" n="0672a11"/>皆有定共戒。及道共戒。謂繇定力。自然止息諸惡。
<lb ed="X" n="0644c12"/><lb ed="R060" n="0672a12"/>名定共戒。繇於道力。自然永離諸惡。名道共戒。定
<lb ed="X" n="0644c13"/><lb ed="R060" n="0672a13"/>道與律儀並起。故稱爲共。前明律儀從師受得。今
<lb ed="X" n="0644c14"/><lb ed="R060" n="0672a14"/>則藉定道力自能發得無作律儀。還以無作爲其
<lb ed="X" n="0644c15"/><lb ed="R060" n="0672a15"/>體也。此定道二戒。若先<anchor xml:id="nkr_note_add_0644c1501" n="0644c1501"/><anchor xml:id="beg0644c1501" n="0644c1501"/>已<anchor xml:id="end0644c1501"/>受律儀戒者。止因定道。
<lb ed="X" n="0644c16"/><lb ed="R060" n="0672a16"/>倍增明淨。更無異體。若先未受律儀戒者。隨定道
<lb ed="X" n="0644c17"/><lb ed="R060" n="0672a17"/>力。卽發律儀。又定共亦名禪戒。道共亦名爲無漏
<lb ed="X" n="0644c18"/><lb ed="R060" n="0672a18"/>戒。或定共通於欲界地定。禪戒惟指初禪<anchor xml:id="nkr_note_add_0644c1801" n="0644c1801"/><anchor xml:id="beg0644c1801" n="0644c1801"/>已<anchor xml:id="end0644c1801"/>上。道
<lb ed="X" n="0644c19"/><lb ed="R060" n="0672b01"/>共通於方便道中。無漏惟指發眞<anchor xml:id="nkr_note_add_0644c1901" n="0644c1901"/><anchor xml:id="beg0644c1901" n="0644c1901"/>已<anchor xml:id="end0644c1901"/>上。若發眞無
<lb ed="X" n="0644c20"/><lb ed="R060" n="0672b02"/>漏。則永無退失。若方便道。及諸禪定。容有進否也。</p>
<lb ed="X" n="0644c21"/><lb ed="R060" n="0672b03"/><p xml:id="pX38p0644c2101">三更明三聚戒法者。瓔珞經云。律儀戒。謂十波
<lb ed="X" n="0644c22"/><lb ed="R060" n="0672b04"/>羅夷。攝善。謂八萬四千法門。攝生。謂慈悲喜捨。化
<lb ed="X" n="0644c23"/><lb ed="R060" n="0672b05"/>及衆生。令得安樂。今明此三。並是菩薩戒法。亦並
<lb ed="X" n="0644c24"/><lb ed="R060" n="0672b06"/>以無作爲體。律儀備列重輕諸相。而止言十波羅
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0645a" n="0645a"/>
<lb ed="X" n="0645a01"/><lb ed="R060" n="0672b07"/>夷者。以四十八輕。皆是十重戒之等流眷屬。十重
<lb ed="X" n="0645a02"/><lb ed="R060" n="0672b08"/>戒法。攝一切戒罄無不盡。是故名爲十無盡戒也。
<lb ed="X" n="0645a03"/><lb ed="R060" n="0672b09"/>八萬四千法門。卽無作體所具衆善。慈悲喜捨。卽
<lb ed="X" n="0645a04"/><lb ed="R060" n="0672b10"/>無作戒妙用功能。所以同名爲戒。又菩薩戒法。弘
<lb ed="X" n="0645a05"/><lb ed="R060" n="0672b11"/>誓無盡。若不攝善攝生。卽是戒體有缺。故八萬四
<lb ed="X" n="0645a06"/><lb ed="R060" n="0672b12"/>千法體。慈悲喜捨定體。總皆攬之以爲戒體。戒爲
<lb ed="X" n="0645a07"/><lb ed="R060" n="0672b13"/>法界。一切法趣戒也。律儀戒是法身德。攝善戒是
<lb ed="X" n="0645a08"/><lb ed="R060" n="0672b14"/>般若德。攝生戒是解脫德。攝律儀能成法身。攝善
<lb ed="X" n="0645a09"/><lb ed="R060" n="0672b15"/>法能成報身。攝衆生能成化身。又繇律儀戒成於
<lb ed="X" n="0645a10"/><lb ed="R060" n="0672b16"/>斷德。繇攝善戒成於智德。繇攝生戒成於恩德。小
<lb ed="X" n="0645a11"/><lb ed="R060" n="0672b17"/>乘心希自度。見苦斷集。故但有律儀。不慕佛地稱
<lb ed="X" n="0645a12"/><lb ed="R060" n="0672b18"/>性功德。故無攝善法戒。不思濟度一切衆生。故無
<lb ed="X" n="0645a13"/><lb ed="R060" n="0673a01"/>攝衆生戒。菩薩初發心時。便以上求下化爲懷。上
<lb ed="X" n="0645a14"/><lb ed="R060" n="0673a02"/>求攝善。下化攝生。三聚淨戒。一時圓發。更非先後
<lb ed="X" n="0645a15"/><lb ed="R060" n="0673a03"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0645a16"/><lb ed="R060" n="0673a04"/><p xml:id="pX38p0645a1601">△次偈頌三。初頌舍那始授。二頌釋迦轉授。三勸
<lb ed="X" n="0645a17"/><lb ed="R060" n="0673a05"/>信受奉持。義疏云。三序悉是此土釋迦所說。雜有
<lb ed="X" n="0645a18"/><lb ed="R060" n="0673a06"/>經家之辭。</p><p xml:id="pX38p0645a1805" cb:place="inline">初頌舍那始授。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645a19"/><lb ed="R060" n="0673a07"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX38p0645a1901"><l>我今盧舍那</l><l>方坐蓮華臺</l><l>周匝千華上</l>
<lb ed="X" n="0645a20"/><lb ed="R060" n="0673a08"/><l>復現千釋迦</l><l>一華百億國</l><l>一國一釋迦</l>
<lb ed="X" n="0645a21"/><lb ed="R060" n="0673a09"/><l>各坐菩提樹</l><l>一時成佛道</l><l>如是千百億</l>
<lb ed="X" n="0645a22"/><lb ed="R060" n="0673a10"/><l>盧舍那本身</l><l>千百億釋迦</l><l>各接微塵衆</l>
<lb ed="X" n="0645a23"/><lb ed="R060" n="0673a11"/><l>俱來至我所</l><l>聽我誦佛戒</l><l>甘露門卽開</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0645a24"/><lb ed="R060" n="0673a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0645a2401">甘露者。不死之藥。喩持戒者。能得涅槃常樂我淨。
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0645b" n="0645b"/>
<lb ed="X" n="0645b01"/><lb ed="R060" n="0673a13"/>永無老死也。門爲能通。敎能通理。繇敎戒力。通至
<lb ed="X" n="0645b02"/><lb ed="R060" n="0673a14"/>大涅槃城。</p>
<lb ed="X" n="0645b03"/><lb ed="R060" n="0673a15"/><p xml:id="pX38p0645b0301">△二頌釋迦轉授。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645b04"/><lb ed="R060" n="0673a16"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX38p0645b0401"><l>是時千百億</l><l>還至本道場</l><l>各坐菩提樹</l>
<lb ed="X" n="0645b05"/><lb ed="R060" n="0673a17"/><l>誦我本師戒</l><l>十重四十八</l><l>戒如明日月</l>
<lb ed="X" n="0645b06"/><lb ed="R060" n="0673a18"/><l>亦如瓔珞珠</l><l>微塵菩薩衆</l><l>由是成正覺</l>
<lb ed="X" n="0645b07"/><lb ed="R060" n="0673b01"/><l>是盧舍那誦</l><l>我亦如是誦</l><l>汝新學菩薩</l>
<lb ed="X" n="0645b08"/><lb ed="R060" n="0673b02"/><l>頂戴受持戒</l><l>受持是戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0645b0801" n="0645b0801"/><anchor xml:id="beg0645b0801" n="0645b0801"/>已<anchor xml:id="end0645b0801"/></l><l>轉授諸衆生</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0645b09"/><lb ed="R060" n="0673b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0645b0901">本師。指舍那也。如明日月瓔珞珠者。日消罪霧。月
<lb ed="X" n="0645b10"/><lb ed="R060" n="0673b04"/>炤夜幽。珠療貧窮。律儀義也。日長善法。月得淸凉。
<lb ed="X" n="0645b11"/><lb ed="R060" n="0673b05"/>珠富法財。攝善義也。日月麗天。無不瞻仰。瓔珞在
<lb ed="X" n="0645b12"/><lb ed="R060" n="0673b06"/>身。觀者愛敬。攝生義也。旣勸受持。卽勸轉授。使燈
<lb ed="X" n="0645b13"/><lb ed="R060" n="0673b07"/>燈相續。化化無盡。</p>
<lb ed="X" n="0645b14"/><lb ed="R060" n="0673b08"/><p xml:id="pX38p0645b1401">△三勸信受奉持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645b15"/><lb ed="R060" n="0673b09"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX38p0645b1501"><l>諦聽我正誦</l><l>佛法中戒藏</l><l>波羅提木叉</l>
<lb ed="X" n="0645b16"/><lb ed="R060" n="0673b10"/><l>大衆心諦信</l><l>汝是當成佛</l><l>我是<anchor xml:id="nkr_note_add_0645b1601" n="0645b1601"/><anchor xml:id="beg0645b1601" n="0645b1601"/>已<anchor xml:id="end0645b1601"/>成佛</l>
<lb ed="X" n="0645b17"/><lb ed="R060" n="0673b11"/><l>常作如是信</l><l>戒品<anchor xml:id="nkr_note_add_0645b1701" n="0645b1701"/><anchor xml:id="beg0645b1701" n="0645b1701"/>已<anchor xml:id="end0645b1701"/>具足</l><l>一切有心者</l>
<lb ed="X" n="0645b18"/><lb ed="R060" n="0673b12"/><l>皆應攝佛戒</l><l>衆生受佛戒</l><l>卽入諸佛位</l>
<lb ed="X" n="0645b19"/><lb ed="R060" n="0673b13"/><l>位同大覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0645b1901" n="0645b1901"/><anchor xml:id="beg0645b1901" n="0645b1901"/>已<anchor xml:id="end0645b1901"/></l><l>眞是諸佛子</l><l>大衆皆恭敬</l>
<lb ed="X" n="0645b20"/><lb ed="R060" n="0673b14"/><l>至心聽我誦</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0645b21"/><lb ed="R060" n="0673b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0645b2101">佛法中戒藏者。一乘無上戒法。不<anchor xml:id="nkr_note_add_0645b2101" n="0645b2101"/><anchor xml:id="beg0645b2101" n="0645b2101"/>但<anchor xml:id="end0645b2101"/>揀異外道凡
<lb ed="X" n="0645b22"/><lb ed="R060" n="0673b16"/>夫等戒。亦復揀異聲聞緣覺戒也。此戒卽是諸戒
<lb ed="X" n="0645b23"/><lb ed="R060" n="0673b17"/>之藏。以一切八戒五戒十戒二百五十戒等。無不
<lb ed="X" n="0645b24"/><lb ed="R060" n="0673b18"/>從此大戒流出。又一切八戒。及具戒等。無不攝入
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0645c" n="0645c"/>
<lb ed="X" n="0645c01"/><lb ed="R060" n="0674a01"/>此大戒中。故淸淨毗尼方廣經云。菩薩毗尼。猶如
<lb ed="X" n="0645c02"/><lb ed="R060" n="0674a02"/>大海。所有毗尼。無不納受也。大衆心諦信者。佛法
<lb ed="X" n="0645c03"/><lb ed="R060" n="0674a03"/>大海。惟信能入。若不信自身決得成佛。則有所戒
<lb ed="X" n="0645c04"/><lb ed="R060" n="0674a04"/>品。不能牢固。若諦信自身有成佛分。諦信舍那繇
<lb ed="X" n="0645c05"/><lb ed="R060" n="0674a05"/>戒成佛。自然念念護持妙戒。不使毀缺也。餘如前
<lb ed="X" n="0645c06"/><lb ed="R060" n="0674a06"/>釋可知。</p>
<lb ed="X" n="0645c07"/><lb ed="R060" n="0674a07"/><p xml:id="pX38p0645c0701">△二正明樹下勸發二。初經家叙事。二釋迦自說。</p>
<lb ed="X" n="0645c08"/><lb ed="R060" n="0674a08"/><p xml:id="pX38p0645c0801">初中三。初佛欲結戒。二放光表瑞。三大衆願聞。</p>
<lb ed="X" n="0645c09"/><lb ed="R060" n="0674a09"/><p xml:id="pX38p0645c0901">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645c10"/><lb ed="R060" n="0674a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0645c1001">爾時釋迦牟尼佛。初坐菩提樹下。成無上正覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0645c1001" n="0645c1001"/><anchor xml:id="beg0645c1001" n="0645c1001"/>已<anchor xml:id="end0645c1001"/>。初
<lb ed="X" n="0645c11"/><lb ed="R060" n="0674a11"/>結菩薩波羅提木叉。孝順父母師僧三寶。孝順至道
<lb ed="X" n="0645c12"/><lb ed="R060" n="0674a12"/>之法。孝名爲戒。亦名制止。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645c13"/><lb ed="R060" n="0674a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0645c1301">上文言示成佛道。十處說法<anchor xml:id="nkr_note_add_0645c1301" n="0645c1301"/><anchor xml:id="beg0645c1301" n="0645c1301"/>已<anchor xml:id="end0645c1301"/>竟。復至菩提樹下
<lb ed="X" n="0645c14"/><lb ed="R060" n="0674a14"/>說戒。今言初坐等者。意顯成道不久。卽宣此戒非
<lb ed="X" n="0645c15"/><lb ed="R060" n="0674a15"/>待他時。所謂先務之爲急也。初結木叉。頓制五十
<lb ed="X" n="0645c16"/><lb ed="R060" n="0674a16"/>八事。不同聲聞隨犯隨結者。理論關機宜。事論凡
<lb ed="X" n="0645c17"/><lb ed="R060" n="0674a17"/>有三義。一者大士深信。頓聞不逆。二者大士不恒
<lb ed="X" n="0645c18"/><lb ed="R060" n="0674a18"/>侍左右。不得隨事隨白。三者舍那爲妙海王子授
<lb ed="X" n="0645c19"/><lb ed="R060" n="0674b01"/>菩薩戒。卽頓說此五十八條。古制應爾也。又聲聞
<lb ed="X" n="0645c20"/><lb ed="R060" n="0674b02"/>隨事隨結。皆悉集十句義。今頓制諸戒。亦應戒戒
<lb ed="X" n="0645c21"/><lb ed="R060" n="0674b03"/>具足十義。經雖不出。理必應然。略出名相。俾知利
<lb ed="X" n="0645c22"/><lb ed="R060" n="0674b04"/>益。一攝取於僧。謂制此重輕諸戒。攝受衆生。令歸
<lb ed="X" n="0645c23"/><lb ed="R060" n="0674b05"/>大乘僧寶數中。令取大乘僧寶果位。二令僧歡喜。
<lb ed="X" n="0645c24"/><lb ed="R060" n="0674b06"/>謂繇攝取力故。能令大地菩薩。歡喜暢悅。三令僧
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0646a" n="0646a"/>
<lb ed="X" n="0646a01"/><lb ed="R060" n="0674b07"/>安樂。謂繇禁戒力故。能令菩薩種族。利益增長。得
<lb ed="X" n="0646a02"/><lb ed="R060" n="0674b08"/>安樂住。四未信者令生信。謂繇禁戒力故。性遮淸
<lb ed="X" n="0646a03"/><lb ed="R060" n="0674b09"/>淨。發起一切衆生正信之心。五<anchor xml:id="nkr_note_add_0646a0301" n="0646a0301"/><anchor xml:id="beg0646a0301" n="0646a0301"/>已<anchor xml:id="end0646a0301"/>信者令增長。謂
<lb ed="X" n="0646a04"/><lb ed="R060" n="0674b10"/>繇淸淨律儀。能令久淹佛法者益其堅固。不退悔
<lb ed="X" n="0646a05"/><lb ed="R060" n="0674b11"/>故。六難調者令調順。謂有一類假名菩薩。及一類
<lb ed="X" n="0646a06"/><lb ed="R060" n="0674b12"/>雖發大心。煩惱習強者。今以重輕諸戒調之。懺悔
<lb ed="X" n="0646a07"/><lb ed="R060" n="0674b13"/>訶責。令不敢違法律故。七慚愧者得安樂。謂繇調
<lb ed="X" n="0646a08"/><lb ed="R060" n="0674b14"/>順諸難調者。則慚愧<anchor xml:id="nkr_note_add_0646a0801" n="0646a0801"/><anchor xml:id="beg0646a0801" n="0646a0801"/>僧<anchor xml:id="end0646a0801"/>無擾亂故。八斷現在有漏。
<lb ed="X" n="0646a09"/><lb ed="R060" n="0674b15"/>謂制止三業十支。令不漏落業煩惱故。九斷未來
<lb ed="X" n="0646a10"/><lb ed="R060" n="0674b16"/>有漏。謂永斷漏種。不以染汙心受生死故。十正法
<lb ed="X" n="0646a11"/><lb ed="R060" n="0674b17"/>得久住。謂繇大乘僧寶種性不斷。建立弘通正法
<lb ed="X" n="0646a12"/><lb ed="R060" n="0674b18"/>輪故。孝順父母等者。戒相雖多。孝順攝盡。故總提
<lb ed="X" n="0646a13"/><lb ed="R060" n="0675a01"/>孝順二字。以爲其宗。父母生我色身。依之修道。師
<lb ed="X" n="0646a14"/><lb ed="R060" n="0675a02"/>僧生我戒身。繇之成佛。三寶生我慧命。成就菩提
<lb ed="X" n="0646a15"/><lb ed="R060" n="0675a03"/>故一一須孝順也。爾雅釋善事父母爲孝。<anchor xml:id="nkr_note_add_0646a1501" n="0646a1501"/><anchor xml:id="beg0646a1501" n="0646a1501"/>太<anchor xml:id="end0646a1501"/>史叔
<lb ed="X" n="0646a16"/><lb ed="R060" n="0675a04"/>明以順釋孝。孝卽是順。孝順父母。有三差別。一者
<lb ed="X" n="0646a17"/><lb ed="R060" n="0675a05"/>冬溫夏凊。昏定晨省。奉養無方。服勞靡間。二者立
<lb ed="X" n="0646a18"/><lb ed="R060" n="0675a06"/>身行道。不辱所生。三者善巧方便。喩親於道。孝順
<lb ed="X" n="0646a19"/><lb ed="R060" n="0675a07"/>師僧。亦應准此。師僧者。獨指授戒之師。其餘僧衆。
<lb ed="X" n="0646a20"/><lb ed="R060" n="0675a08"/>自屬三寶中攝。孝順三寶。亦有三義。一者供養承
<lb ed="X" n="0646a21"/><lb ed="R060" n="0675a09"/>事。不厭疲勞。二者如說修行。不汙法化。三者革弊
<lb ed="X" n="0646a22"/><lb ed="R060" n="0675a10"/>防非。弘通建立。若約法門解者。方便爲父。智度爲
<lb ed="X" n="0646a23"/><lb ed="R060" n="0675a11"/>母。不離深義以爲和尙。自心覺悟名佛。自心理體
<lb ed="X" n="0646a24"/><lb ed="R060" n="0675a12"/>名法。理智一如名僧。如理作意觀察名孝。如理證
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0646b" n="0646b"/>
<lb ed="X" n="0646b01"/><lb ed="R060" n="0675a13"/>入無背名順也。繇斯事理二種孝順。決至無上大
<lb ed="X" n="0646b02"/><lb ed="R060" n="0675a14"/>菩提道。故云至道之法。孝卽名之爲戒。亦卽名爲
<lb ed="X" n="0646b03"/><lb ed="R060" n="0675a15"/>制止。以孝則自不作惡故也。</p>
<lb ed="X" n="0646b04"/><lb ed="R060" n="0675a16"/><p xml:id="pX38p0646b0401">△二放光表瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0646b05"/><lb ed="R060" n="0675a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0646b0501">佛卽口放無量光明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0646b06"/><lb ed="R060" n="0675a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0646b0601">瑞者。信也。欲說大事。故放勝光。廣召有緣。同來聽
<lb ed="X" n="0646b07"/><lb ed="R060" n="0675b01"/>也。口放者。一表此戒金口敷揚。二表受者從佛口
<lb ed="X" n="0646b08"/><lb ed="R060" n="0675b02"/>生。</p>
<lb ed="X" n="0646b09"/><lb ed="R060" n="0675b03"/><p xml:id="pX38p0646b0901">△三大衆願聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0646b10"/><lb ed="R060" n="0675b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0646b1001">是時百萬億大衆。諸菩薩。十八梵天。六欲天子。十六
<lb ed="X" n="0646b11"/><lb ed="R060" n="0675b05"/>大國王。合掌至心。聽佛誦一切諸佛大乘戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0646b12"/><lb ed="R060" n="0675b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0646b1201">百萬億者。總叙有緣同集衆也。諸菩薩。別指三十
<lb ed="X" n="0646b13"/><lb ed="R060" n="0675b07"/>心十地位人。十八梵天。別指色界。一梵衆。二梵輔。
<lb ed="X" n="0646b14"/><lb ed="R060" n="0675b08"/>三大梵。此三總名初禪。四少光。五無量光。六光音。
<lb ed="X" n="0646b15"/><lb ed="R060" n="0675b09"/>此三名第二禪。七少淨。八無量淨。九徧淨。此三名
<lb ed="X" n="0646b16"/><lb ed="R060" n="0675b10"/>第三禪。十福生。十一福愛。十二廣果。此三屬第四
<lb ed="X" n="0646b17"/><lb ed="R060" n="0675b11"/>禪。凡夫所居。十三無想。亦屬四禪。外道所居。十四
<lb ed="X" n="0646b18"/><lb ed="R060" n="0675b12"/>無煩。十五無熱。十六善見。十七善現。十八色究竟
<lb ed="X" n="0646b19"/><lb ed="R060" n="0675b13"/>天。此五亦屬四禪。三果聖人所居。此十八天。雖凡
<lb ed="X" n="0646b20"/><lb ed="R060" n="0675b14"/>聖不同。皆離欲穢。得淸淨定。故名梵天。六欲天子。
<lb ed="X" n="0646b21"/><lb ed="R060" n="0675b15"/>別指欲界。一四王天。二<name role="" type="person">忉利天</name>。三<name role="" type="person">夜摩天</name>。四兜率
<lb ed="X" n="0646b22"/><lb ed="R060" n="0675b16"/>天。五化樂天。六<name role="" type="person">他化自在天</name>。此六欲天。雖尙有男
<lb ed="X" n="0646b23"/><lb ed="R060" n="0675b17"/>女五欲。而果報自然。不假營求。故皆名天。十六大
<lb ed="X" n="0646b24"/><lb ed="R060" n="0675b18"/>國王者。西域諸國最多。擧其甚大。有十六國。一史
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0646c" n="0646c"/>
<lb ed="X" n="0646c01"/><lb ed="R060" n="0676a01"/>伽。二<name role="" type="person">摩竭提</name>。三迦尸。四拘薩羅。五<g ref="#CB02494">䟦</g>祗。六末羅。七
<lb ed="X" n="0646c02"/><lb ed="R060" n="0676a02"/>支提。八<g ref="#CB02494">䟦</g>沙。九尼樓。十槃闍羅。十一阿濕波。十二
<lb ed="X" n="0646c03"/><lb ed="R060" n="0676a03"/>婆蹉。十三蘇羅。十四<name role="" type="person">乾陀羅</name>。十五劍浮沙。十六阿
<lb ed="X" n="0646c04"/><lb ed="R060" n="0676a04"/>槃提。合掌者。身業肅恭。至心者。意業專精。聽者。口
<lb ed="X" n="0646c05"/><lb ed="R060" n="0676a05"/>業寂靜。攝耳諦聽也。</p>
<lb ed="X" n="0646c06"/><lb ed="R060" n="0676a06"/><p xml:id="pX38p0646c0601">△二釋迦自說三。初擧自誦勸人。二明放光因緣。
<lb ed="X" n="0646c07"/><lb ed="R060" n="0676a07"/>三勸大衆習學。</p><p xml:id="pX38p0646c0707" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0646c08"/><lb ed="R060" n="0676a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0646c0801">佛吿諸菩薩言。我今半月半月自誦諸佛法戒。汝等
<lb ed="X" n="0646c09"/><lb ed="R060" n="0676a09"/>一切<anchor xml:id="nkr_note_add_0646c0901" n="0646c0901"/><anchor xml:id="beg0646c0901" n="0646c0901"/>發心<anchor xml:id="end0646c0901"/>菩薩。乃至十發趣十長養十金剛十地諸
<lb ed="X" n="0646c10"/><lb ed="R060" n="0676a10"/>菩薩亦誦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0646c11"/><lb ed="R060" n="0676a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0646c1101">半月半月者。望日爲白月十五。晦日爲黑月十五。
<lb ed="X" n="0646c12"/><lb ed="R060" n="0676a12"/>白表智德漸滿。黑表斷德漸盡。故於此日。誦此戒
<lb ed="X" n="0646c13"/><lb ed="R060" n="0676a13"/>法。名爲布薩。正呼爲褒灑陀。褒灑是長養義。陀是
<lb ed="X" n="0646c14"/><lb ed="R060" n="0676a14"/>淨義。言長養善法。淨除不善也。佛尙自誦。何況餘
<lb ed="X" n="0646c15"/><lb ed="R060" n="0676a15"/>人。佛旣自誦。益知至佛乃廢之說。非盡理矣。</p>
<lb ed="X" n="0646c16"/><lb ed="R060" n="0676a16"/><p xml:id="pX38p0646c1601">△二明放光因緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0646c17"/><lb ed="R060" n="0676a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0646c1701">是故戒光從口出。有緣非無因故光。光非靑黃赤白
<lb ed="X" n="0646c18"/><lb ed="R060" n="0676a18"/>黑。非色非心。非有非無。非因果法。是諸佛之本源。行
<lb ed="X" n="0646c19"/><lb ed="R060" n="0676b01"/>菩薩道之根本。是大衆諸佛子之根本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0646c20"/><lb ed="R060" n="0676b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0646c2001">初句直說放光之緣。此光卽表無作戒體。此無作
<lb ed="X" n="0646c21"/><lb ed="R060" n="0676b03"/>戒全以性德爲其本因。故非無因。旣是全性所起。
<lb ed="X" n="0646c22"/><lb ed="R060" n="0676b04"/>卽復全體是性。是故非靑非黃。乃至非因果法。非
<lb ed="X" n="0646c23"/><lb ed="R060" n="0676b05"/>靑黃等色。非分別。識心。不墮凡愚妄情妄境果也。
<lb ed="X" n="0646c24"/><lb ed="R060" n="0676b06"/>非有非無。不墮邪見斷常果也。非因果法。不墮權
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0647a" n="0647a"/>
<lb ed="X" n="0647a01"/><lb ed="R060" n="0676b07"/>小有修有證果也。不墮此等諸果。乃是法身妙果。
<lb ed="X" n="0647a02"/><lb ed="R060" n="0676b08"/>旣是法身妙果。亦卽成佛眞因。故諸佛菩薩。大衆
<lb ed="X" n="0647a03"/><lb ed="R060" n="0676b09"/>佛子。皆以此爲本源。</p>
<lb ed="X" n="0647a04"/><lb ed="R060" n="0676b10"/><p xml:id="pX38p0647a0401">△三勸大衆習學。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0647a05"/><lb ed="R060" n="0676b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0647a0501">是故大衆諸佛子。應受持。應讀誦。應善學。佛子諦聽。
<lb ed="X" n="0647a06"/><lb ed="R060" n="0676b12"/>若受佛戒者。國王。王子。百官宰相。比丘。比丘尼。十八
<lb ed="X" n="0647a07"/><lb ed="R060" n="0676b13"/>梵天。六欲天子。庶民。黃門。婬男。婬女。奴婢。八部鬼神。
<lb ed="X" n="0647a08"/><lb ed="R060" n="0676b14"/>金剛神。畜生。乃至變化人。但解法師語。盡受得戒。皆
<lb ed="X" n="0647a09"/><lb ed="R060" n="0676b15"/>名第一淸淨者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0647a10"/><lb ed="R060" n="0676b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0647a1001">領納名受。堅執名持。口演其文爲讀誦。躬行其事
<lb ed="X" n="0647a11"/><lb ed="R060" n="0676b17"/>爲善學。黃門。此云不男。凡有五種。謂生。犍。變。妬。半。
<lb ed="X" n="0647a12"/><lb ed="R060" n="0676b18"/>八部二解。或云。一天。二龍。三夜叉。四乾闥婆。五阿
<lb ed="X" n="0647a13"/><lb ed="R060" n="0677a01"/>修羅。六迦樓羅。七緊那羅。八摩睺羅伽。或云。四天
<lb ed="X" n="0647a14"/><lb ed="R060" n="0677a02"/>王各領二部。東方持國天王領乾闥婆。及毗舍闍
<lb ed="X" n="0647a15"/><lb ed="R060" n="0677a03"/>南方<name role="" type="person">增長天王</name>領鳩槃荼。及薜茘多。西方廣目天
<lb ed="X" n="0647a16"/><lb ed="R060" n="0677a04"/>王領龍。及富樓那多。北方多聞天王領夜叉。及羅
<lb ed="X" n="0647a17"/><lb ed="R060" n="0677a05"/>刹。金剛神。亦名執金剛神。亦名金剛力士。持金剛
<lb ed="X" n="0647a18"/><lb ed="R060" n="0677a06"/>杵。隨侍諸佛者也。變化人。謂天龍等變作人形。解
<lb ed="X" n="0647a19"/><lb ed="R060" n="0677a07"/>法師語。揀去不解語者。不解。則不能發菩提心以
<lb ed="X" n="0647a20"/><lb ed="R060" n="0677a08"/>爲勝因。故須揀之。不揀種類。以其同具佛性故也。
<lb ed="X" n="0647a21"/><lb ed="R060" n="0677a09"/>解則盡受得戒。揀不解者。雖受亦不得也。未受戒
<lb ed="X" n="0647a22"/><lb ed="R060" n="0677a10"/>前。容有淨穢差別不等。一受此戒。咸成最上法器。
<lb ed="X" n="0647a23"/><lb ed="R060" n="0677a11"/>故皆名第一淸淨也。</p>
<lb ed="X" n="0647a24"/><lb ed="R060" n="0677a12"/><p xml:id="pX38p0647a2401">△次列重輕戒法二初十重二。四十八輕。</p><p xml:id="pX38p0647a2417" cb:place="inline">初中
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0647b" n="0647b"/>
<lb ed="X" n="0647b01"/><lb ed="R060" n="0677a13"/>三。初總標。二別解。三總結。</p><p xml:id="pX38p0647b0111" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0647b02"/><lb ed="R060" n="0677a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0647b0201">佛吿諸佛子言。有十重波羅提木叉。若受菩薩戒。不
<lb ed="X" n="0647b03"/><lb ed="R060" n="0677a15"/>誦此戒者。非菩薩。非佛種子。我亦如是誦。一切菩薩
<lb ed="X" n="0647b04"/><lb ed="R060" n="0677a16"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0647b0401" n="0647b0401"/><anchor xml:id="beg0647b0401" n="0647b0401"/>已<anchor xml:id="end0647b0401"/>學。一切菩薩當學。一切菩薩今學。<anchor xml:id="nkr_note_add_0647b0402" n="0647b0402"/><anchor xml:id="beg0647b0402" n="0647b0402"/>已<anchor xml:id="end0647b0402"/>略說菩薩波
<lb ed="X" n="0647b05"/><lb ed="R060" n="0677a17"/>羅提木叉相貌。應當學。敬心奉持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0647b06"/><lb ed="R060" n="0677a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0647b0601">十重名波羅提木叉者。犯之則永棄佛海。持之則
<lb ed="X" n="0647b07"/><lb ed="R060" n="0677b01"/>保取解脫也。旣受須誦。誦則知持知犯。知輕知重。
<lb ed="X" n="0647b08"/><lb ed="R060" n="0677b02"/>知善護持。不誦則日就遺忘。現在失菩薩之位。將
<lb ed="X" n="0647b09"/><lb ed="R060" n="0677b03"/>來失成佛之種。甚明其不可不誦也。相貌者。戒雖
<lb ed="X" n="0647b10"/><lb ed="R060" n="0677b04"/>無形。繇持犯而表示。廣卽十重四十八輕。略說卽
<lb ed="X" n="0647b11"/><lb ed="R060" n="0677b05"/>是孝順。若不敬心奉持。便非孝順矣。</p>
<lb ed="X" n="0647b12"/><lb ed="R060" n="0677b06"/><p xml:id="pX38p0647b1201">△二別解十。第一殺戒<note place="inline">至</note>第十謗三寶戒。</p>
<lb ed="X" n="0647b13"/><lb ed="R060" n="0677b07"/><p xml:id="pX38p0647b1301">○第一殺戒<note place="inline">此等皆是後人科文。不宜雜入經文讀誦</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0647b14"/><lb ed="R060" n="0677b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0647b1401">佛言。若佛子。若自殺。敎人殺。方便殺。讚歎殺。見作隨
<lb ed="X" n="0647b15"/><lb ed="R060" n="0677b09"/>喜。乃至呪殺。殺因。殺緣。殺法。殺業。乃至一切有命者。
<lb ed="X" n="0647b16"/><lb ed="R060" n="0677b10"/>不得故殺。是菩薩應起常住慈悲心。孝順心。方便救
<lb ed="X" n="0647b17"/><lb ed="R060" n="0677b11"/>護一切衆生。而反自恣心快意殺生者。是菩薩波羅
<lb ed="X" n="0647b18"/><lb ed="R060" n="0677b12"/>夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0647b19"/><lb ed="R060" n="0677b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0647b1901">釋此重輕戒法。須用十門明義。一隨文釋義。二性
<lb ed="X" n="0647b20"/><lb ed="R060" n="0677b14"/>遮重輕。三七衆料簡。四大小同異。五善識開遮。六
<lb ed="X" n="0647b21"/><lb ed="R060" n="0677b15"/>異熟果報。七觀心理解。八懺悔行法。九修證差別。
<lb ed="X" n="0647b22"/><lb ed="R060" n="0677b16"/>十性惡法門。諸條悉具十門。可以意得。不復委標。
<lb ed="X" n="0647b23"/><lb ed="R060" n="0677b17"/>惟今初戒總出其意。</p>
<lb ed="X" n="0647b24"/><lb ed="R060" n="0677b18"/><p xml:id="pX38p0647b2401">初隨文釋義。若佛子者。發菩提心。受菩薩戒。紹佛
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0647c" n="0647c"/>
<lb ed="X" n="0647c01"/><lb ed="R060" n="0678a01"/>家業。住佛律儀。不狂。不亂。不病壞心。不隔他陰。自
<lb ed="X" n="0647c02"/><lb ed="R060" n="0678a02"/>知我<anchor xml:id="nkr_note_add_0647c0201" n="0647c0201"/><anchor xml:id="beg0647c0201" n="0647c0201"/>已<anchor xml:id="end0647c0201"/>受菩薩戒也。若理卽佛子。未秉此戒。無罪
<lb ed="X" n="0647c03"/><lb ed="R060" n="0678a03"/>可結。止得性罪。若相似分證究竟佛子。煩惑<anchor xml:id="nkr_note_add_0647c0301" n="0647c0301"/><anchor xml:id="beg0647c0301" n="0647c0301"/>已<anchor xml:id="end0647c0301"/>斷。
<lb ed="X" n="0647c04"/><lb ed="R060" n="0678a04"/>永不犯戒。但有淸淨戒體常在。今所指者。卽是名
<lb ed="X" n="0647c05"/><lb ed="R060" n="0678a05"/>字觀行二種佛子耳。自殺者。或用內色。謂手足等。
<lb ed="X" n="0647c06"/><lb ed="R060" n="0678a06"/>或用外色。謂刀杖木石等。或雙用內外色。謂手執
<lb ed="X" n="0647c07"/><lb ed="R060" n="0678a07"/>刀杖等。令前人命斷。名之爲殺。敎人殺者。或面敎。
<lb ed="X" n="0647c08"/><lb ed="R060" n="0678a08"/>或遣使。或作書等。方便殺者。卽殺前方便。束縛捉
<lb ed="X" n="0647c09"/><lb ed="R060" n="0678a09"/>繫等。或指示道路。令前人捕獲。亦名方便。讚歎殺
<lb ed="X" n="0647c10"/><lb ed="R060" n="0678a10"/>者。前人本無殺心。讚譽令起殺心。隨喜殺者。前人
<lb ed="X" n="0647c11"/><lb ed="R060" n="0678a11"/>先有殺心。獎勸令其成就。乃至呪殺者。作起屍呪。
<lb ed="X" n="0647c12"/><lb ed="R060" n="0678a12"/>及伏弩火坑等種種惡事。具如五戒相經廣明。殺
<lb ed="X" n="0647c13"/><lb ed="R060" n="0678a13"/>因者。心欲前人命斷。殺緣者。方便助成其事。殺法
<lb ed="X" n="0647c14"/><lb ed="R060" n="0678a14"/>者。刀劍坑弩毒藥呪術等。殺業者。前人命根不得
<lb ed="X" n="0647c15"/><lb ed="R060" n="0678a15"/>相續。乃至一切有命者。下及微細有情。如蜎飛蠕
<lb ed="X" n="0647c16"/><lb ed="R060" n="0678a16"/>動等。不得故殺者。揀非誤傷。常住者。了知心佛衆
<lb ed="X" n="0647c17"/><lb ed="R060" n="0678a17"/>生。三無差別。其性常住。慈悲心者。同體大哀。若保
<lb ed="X" n="0647c18"/><lb ed="R060" n="0678a18"/>赤子。惟思拔苦與樂。孝順心者。尊重佛性。視同父
<lb ed="X" n="0647c19"/><lb ed="R060" n="0678b01"/>母。不敢輕於一切。方便救護者。慈悲孝順之實事。
<lb ed="X" n="0647c20"/><lb ed="R060" n="0678b02"/>反者。明其不應。恣心者。因貪起殺。不知制止。快意
<lb ed="X" n="0647c21"/><lb ed="R060" n="0678b03"/>者。因瞋起殺。洩其怨恨。是菩薩者。繇本受戒。故有
<lb ed="X" n="0647c22"/><lb ed="R060" n="0678b04"/>此名。波羅夷罪者。此云棄罪。犯此戒者。永棄佛海
<lb ed="X" n="0647c23"/><lb ed="R060" n="0678b05"/>邊外。永失妙因妙果。亦云墮罪。犯此戒者。墮落三
<lb ed="X" n="0647c24"/><lb ed="R060" n="0678b06"/>塗。亦云他勝處法。受菩薩戒。本欲破壞煩惱。摧伏
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0648a" n="0648a"/>
<lb ed="X" n="0648a01"/><lb ed="R060" n="0678b07"/>魔軍。今犯此戒。反被煩惱所勝。又被魔軍所勝。亦
<lb ed="X" n="0648a02"/><lb ed="R060" n="0678b08"/>云是極惡法。亦云是斷頭法。亦云如斷多羅樹心。
<lb ed="X" n="0648a03"/><lb ed="R060" n="0678b09"/>如針鼻缺。如大石破二分等。夫律中明一人受比
<lb ed="X" n="0648a04"/><lb ed="R060" n="0678b10"/>丘戒。地神空神。展轉傳吿。頃刻聲徧初禪。魔則震
<lb ed="X" n="0648a05"/><lb ed="R060" n="0678b11"/>恐。若一人破比丘戒。護身神出大歎息之聲。亦復
<lb ed="X" n="0648a06"/><lb ed="R060" n="0678b12"/>展轉傳吿。徧於初禪。魔則歡喜。今菩薩戒羯磨文。
<lb ed="X" n="0648a07"/><lb ed="R060" n="0678b13"/>明一人受戒。則十方佛菩薩前。法爾相現。繇是諸
<lb ed="X" n="0648a08"/><lb ed="R060" n="0678b14"/>佛菩薩。憶念憐愍。倘一人破戒。寧不徧令法界聖
<lb ed="X" n="0648a09"/><lb ed="R060" n="0678b15"/>賢。咨嗟悲悼耶。持戒者審思之。</p>
<lb ed="X" n="0648a10"/><lb ed="R060" n="0678b16"/><p xml:id="pX38p0648a1001">二性遮重輕。此戒具二業成罪。一性業。二遮業。性
<lb ed="X" n="0648a11"/><lb ed="R060" n="0678b17"/>業者。雖不受佛戒。世間法爾有罪。如輪王十善。亦
<lb ed="X" n="0648a12"/><lb ed="R060" n="0678b18"/>制殺生。國制殺人。會須償命。遮業者。佛制之所遮
<lb ed="X" n="0648a13"/><lb ed="R060" n="0679a01"/>止。犯者得破戒罪。此之殺業。不受戒人。但得性罪。
<lb ed="X" n="0648a14"/><lb ed="R060" n="0679a02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0648a1401" n="0648a1401"/><anchor xml:id="beg0648a1401" n="0648a1401"/>已<anchor xml:id="end0648a1401"/>受戒者。兼得性遮二罪也。問。同一殺盜婬妄等
<lb ed="X" n="0648a15"/><lb ed="R060" n="0679a03"/>事。未受戒人。止得一罪。<anchor xml:id="nkr_note_add_0648a1501" n="0648a1501"/><anchor xml:id="beg0648a1501" n="0648a1501"/>已<anchor xml:id="end0648a1501"/>受戒人。反得二罪。則受
<lb ed="X" n="0648a16"/><lb ed="R060" n="0679a04"/>戒乃招罪之途。有損無益。答受佛戒卽入佛位。皆
<lb ed="X" n="0648a17"/><lb ed="R060" n="0679a05"/>名第一淸淨。功德豈可思議。惟其持者功德力大。
<lb ed="X" n="0648a18"/><lb ed="R060" n="0679a06"/>所以破者罪業倍深。功德力大。必宜秉受。罪業倍
<lb ed="X" n="0648a19"/><lb ed="R060" n="0679a07"/>深。必宜莫犯也。此戒備四緣成重。一是衆生。二衆
<lb ed="X" n="0648a20"/><lb ed="R060" n="0679a08"/>生想。三有殺心。四前人命斷。一是衆生者。略爲三
<lb ed="X" n="0648a21"/><lb ed="R060" n="0679a09"/>品。上品謂諸佛聖人。父母師僧。佛不受害。但令惡
<lb ed="X" n="0648a22"/><lb ed="R060" n="0679a10"/>心出其身血。卽犯逆罪。害羅漢。犯逆。害三果以下。
<lb ed="X" n="0648a23"/><lb ed="R060" n="0679a11"/>但犯重。菩薩取發趣以上。害者犯逆。害外凡位未
<lb ed="X" n="0648a24"/><lb ed="R060" n="0679a12"/>入畢定性者。但犯重。殺父。殺母。殺和尙。殺阿闍梨。
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0648b" n="0648b"/>
<lb ed="X" n="0648b01"/><lb ed="R060" n="0679a13"/>同犯逆罪。中品謂一切人天。害皆犯重。下品謂四
<lb ed="X" n="0648b02"/><lb ed="R060" n="0679a14"/>趣衆生。修羅鬼神畜生等。此有兩解。一云同重。大
<lb ed="X" n="0648b03"/><lb ed="R060" n="0679a15"/>士防殺嚴故。文云。一切有命者不得故殺。卽其證
<lb ed="X" n="0648b04"/><lb ed="R060" n="0679a16"/>也。二云但輕垢。在重戒中兼制。以非道器故。文云
<lb ed="X" n="0648b05"/><lb ed="R060" n="0679a17"/>有命者。擧輕況重耳。今更推詳其致。比丘戒法。局
<lb ed="X" n="0648b06"/><lb ed="R060" n="0679a18"/>在人倫。故謂餘趣非器。殺天亦止結輕。今菩薩戒
<lb ed="X" n="0648b07"/><lb ed="R060" n="0679b01"/>法。全收五道。則鬼神畜生。咸堪載道。害心斷命。那
<lb ed="X" n="0648b08"/><lb ed="R060" n="0679b02"/>得結輕。然使故殺一蚊蚋等。便成重罪。便失菩薩
<lb ed="X" n="0648b09"/><lb ed="R060" n="0679b03"/>無上律儀。則害及人天者。又將以何罪判之。若以
<lb ed="X" n="0648b10"/><lb ed="R060" n="0679b04"/>義斟酌。畜生等解語受戒者。害則犯重。不解語者。
<lb ed="X" n="0648b11"/><lb ed="R060" n="0679b05"/>害則犯輕。又菩薩重戒。有二分別。一失戒。二不失
<lb ed="X" n="0648b12"/><lb ed="R060" n="0679b06"/>戒。害人天等。犯重失戒。害蚊蚋等。但犯重罪。不失
<lb ed="X" n="0648b13"/><lb ed="R060" n="0679b07"/>戒體。或數數故傷。都無慚愧。煩惱增上。不知厭捨。
<lb ed="X" n="0648b14"/><lb ed="R060" n="0679b08"/>亦可失戒也。二衆生想者。有當。有疑。有僻。共成六
<lb ed="X" n="0648b15"/><lb ed="R060" n="0679b09"/>句。謂實是衆生。實衆生想。實非衆生。非衆生想。二
<lb ed="X" n="0648b16"/><lb ed="R060" n="0679b10"/>句爲當。實是衆生。心中疑爲是衆生耶。非衆生耶。
<lb ed="X" n="0648b17"/><lb ed="R060" n="0679b11"/>實非衆生。心中疑爲是衆生耶。非衆生耶。二句爲
<lb ed="X" n="0648b18"/><lb ed="R060" n="0679b12"/>疑。實是衆生。心中決謂非衆生想。實非衆生。心中
<lb ed="X" n="0648b19"/><lb ed="R060" n="0679b13"/>決謂是衆生想。二句爲僻。若衆生。衆生想。衆生疑。
<lb ed="X" n="0648b20"/><lb ed="R060" n="0679b14"/>殺者犯重。若衆生。非衆生想。如見蛇。誤以爲繩。見
<lb ed="X" n="0648b21"/><lb ed="R060" n="0679b15"/>蟲誤以爲土。雖斫之捻之。本無殺心。無犯戒罪。若
<lb ed="X" n="0648b22"/><lb ed="R060" n="0679b16"/>非衆生。作衆生想。及疑。如見繩誤以爲蛇。見土誤
<lb ed="X" n="0648b23"/><lb ed="R060" n="0679b17"/>以爲蟲。斫之捻之。雖無所害。具有殺心。犯輕垢罪。
<lb ed="X" n="0648b24"/><lb ed="R060" n="0679b18"/>若非衆生。非衆生想。此全無罪。又聖人聖人想。父
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0648c" n="0648c"/>
<lb ed="X" n="0648c01"/><lb ed="R060" n="0680a01"/>母父母想。師僧師僧想。人天人天想等。各有六句。
<lb ed="X" n="0648c02"/><lb ed="R060" n="0680a02"/>結判逆與非逆。若重若輕可以例知。三殺心者。謂
<lb ed="X" n="0648c03"/><lb ed="R060" n="0680a03"/>惱害前境。願其命斷。正是業主。繇此惡心。或自身
<lb ed="X" n="0648c04"/><lb ed="R060" n="0680a04"/>行殺。或敎他遣使等。殺心復二。一通心。二隔心。通
<lb ed="X" n="0648c05"/><lb ed="R060" n="0680a05"/>心者。如漫作坑弩。漫爲燒斫。隨有死者皆悉犯罪。
<lb ed="X" n="0648c06"/><lb ed="R060" n="0680a06"/>都無死者。犯方便罪。亦名不遂輕垢。隔心者。本爲
<lb ed="X" n="0648c07"/><lb ed="R060" n="0680a07"/>此人作殺方便。誤傷彼人。於彼人都無殺心故不
<lb ed="X" n="0648c08"/><lb ed="R060" n="0680a08"/>結罪。仍於此人邊結方便罪。四前人命斷者。色心
<lb ed="X" n="0648c09"/><lb ed="R060" n="0680a09"/>連持。相續不斷。名爲命根。今使不得相續。故成殺
<lb ed="X" n="0648c10"/><lb ed="R060" n="0680a10"/>業。此有兩時。一者於現生中。見彼命斷。二者作殺
<lb ed="X" n="0648c11"/><lb ed="R060" n="0680a11"/>方便<anchor xml:id="nkr_note_add_0648c1101" n="0648c1101"/><anchor xml:id="beg0648c1101" n="0648c1101"/>已<anchor xml:id="end0648c1101"/>。先自捨命。彼方命斷。現生見彼命斷。復有
<lb ed="X" n="0648c12"/><lb ed="R060" n="0680a12"/>二句。一者自身有戒。二者自身捨戒。若有戒時。前
<lb ed="X" n="0648c13"/><lb ed="R060" n="0680a13"/>人命斷。結重。若捨戒後。前人命斷。止於捨戒之前。
<lb ed="X" n="0648c14"/><lb ed="R060" n="0680a14"/>結方便罪。後命斷時。不復結罪。但有世間性罪也。
<lb ed="X" n="0648c15"/><lb ed="R060" n="0680a15"/>先自捨命彼方命斷。復有兩種。一者後生自憶宿
<lb ed="X" n="0648c16"/><lb ed="R060" n="0680a16"/>命。二者不憶。若自憶宿命者。彼人或任勢命斷。或
<lb ed="X" n="0648c17"/><lb ed="R060" n="0680a17"/>更加方便令斷。皆結重罪。若不憶宿命者。彼人任
<lb ed="X" n="0648c18"/><lb ed="R060" n="0680a18"/>勢命斷。結重。以菩薩死後。戒體不失故。或更加方
<lb ed="X" n="0648c19"/><lb ed="R060" n="0680b01"/>便令斷。當知不因前方便死。<anchor xml:id="nkr_note_add_0648c1901" n="0648c1901"/><anchor xml:id="beg0648c1901" n="0648c1901"/>但<anchor xml:id="end0648c1901"/>結輕垢。後加方便。
<lb ed="X" n="0648c20"/><lb ed="R060" n="0680b02"/>繇夙業牽。不自憶知。譬如比丘癡狂心亂。及病壞
<lb ed="X" n="0648c21"/><lb ed="R060" n="0680b03"/>心。故不犯也。又菩薩未登不退。或繇業報因緣。得
<lb ed="X" n="0648c22"/><lb ed="R060" n="0680b04"/>癡狂心亂等病。當知有五因緣。令狂病生。一親里
<lb ed="X" n="0648c23"/><lb ed="R060" n="0680b05"/>死盡故狂。二財物失盡故狂。三田業人民失盡故
<lb ed="X" n="0648c24"/><lb ed="R060" n="0680b06"/>狂。四或四大錯亂故狂。五或先世業報故狂。有五
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0649a" n="0649a"/>
<lb ed="X" n="0649a01"/><lb ed="R060" n="0680b07"/>因緣。令心散亂。一爲非人所打。故心散亂。二或非
<lb ed="X" n="0649a02"/><lb ed="R060" n="0680b08"/>人令心散亂。三或非人食心精氣。故心散亂。四或
<lb ed="X" n="0649a03"/><lb ed="R060" n="0680b09"/>四大錯。故心散亂。五或先世業。故心散亂。有五因
<lb ed="X" n="0649a04"/><lb ed="R060" n="0680b10"/>緣。令心病壞。或風發故病壞心。或熱發故病壞心。
<lb ed="X" n="0649a05"/><lb ed="R060" n="0680b11"/>或冷發故病壞心。或三俱發故病壞心。或時節氣
<lb ed="X" n="0649a06"/><lb ed="R060" n="0680b12"/>發故病壞心。雖有如是狂亂等病。若自覺是受菩
<lb ed="X" n="0649a07"/><lb ed="R060" n="0680b13"/>薩戒者。殺心害命。仍犯重罪。若見火而捉。如金無
<lb ed="X" n="0649a08"/><lb ed="R060" n="0680b14"/>異。見屎而捉。如栴檀無異。如是狂亂。都不自憶有
<lb ed="X" n="0649a09"/><lb ed="R060" n="0680b15"/>菩薩戒。犯戒無罪。若菩薩未狂亂時。作殺方便。狂
<lb ed="X" n="0649a10"/><lb ed="R060" n="0680b16"/>亂之後。彼人命斷。犯重。若菩薩狂亂時。作殺方便。
<lb ed="X" n="0649a11"/><lb ed="R060" n="0680b17"/>得本心後。彼人命斷。無犯。若得本心後。更加方便
<lb ed="X" n="0649a12"/><lb ed="R060" n="0680b18"/>令命斷者。犯重。又菩薩本所受戒。極至佛身。捨身
<lb ed="X" n="0649a13"/><lb ed="R060" n="0681a01"/>他世。戒體不失若憶知宿命作殺生者。犯重。若不
<lb ed="X" n="0649a14"/><lb ed="R060" n="0681a02"/>憶宿命。雖作殺生。不名犯戒。與狂亂心壞同科。</p>
<lb ed="X" n="0649a15"/><lb ed="R060" n="0681a03"/><p xml:id="pX38p0649a1501">三七衆料簡。七衆者。一比丘衆。二比丘尼衆。三式
<lb ed="X" n="0649a16"/><lb ed="R060" n="0681a04"/>叉摩那衆。四沙彌衆。五沙彌尼衆。六優婆塞。七優
<lb ed="X" n="0649a17"/><lb ed="R060" n="0681a05"/>婆夷。前五是出家弟子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0649a1701" n="0649a1701"/><anchor xml:id="beg0649a1701" n="0649a1701"/>後<anchor xml:id="end0649a1701"/>二是在家弟子。此戒七
<lb ed="X" n="0649a18"/><lb ed="R060" n="0681a06"/>衆同制。犯者皆得重罪。</p>
<lb ed="X" n="0649a19"/><lb ed="R060" n="0681a07"/><p xml:id="pX38p0649a1901">四大小同異。大者。大乘七衆。小者。聲聞七衆也。此
<lb ed="X" n="0649a20"/><lb ed="R060" n="0681a08"/>戒與聲聞不全同。同者。同不得殺。異者。大士見機
<lb ed="X" n="0649a21"/><lb ed="R060" n="0681a09"/>得殺。如下所明。又大士害二師成逆。聲聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0649a2101" n="0649a2101"/><anchor xml:id="beg0649a2101" n="0649a2101"/>但<anchor xml:id="end0649a2101"/>結重
<lb ed="X" n="0649a22"/><lb ed="R060" n="0681a10"/>罪。大士殺天犯重。聲聞非重。大士殺四趣。如上料
<lb ed="X" n="0649a23"/><lb ed="R060" n="0681a11"/>簡。聲聞殺鬼神與殺天同。殺傍生又略輕。大士捨
<lb ed="X" n="0649a24"/><lb ed="R060" n="0681a12"/>身不失戒。結罪如上說。聲聞捨身。戒亦隨盡。不復
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0649b" n="0649b"/>
<lb ed="X" n="0649b01"/><lb ed="R060" n="0681a13"/>結罪也。</p>
<lb ed="X" n="0649b02"/><lb ed="R060" n="0681a14"/><p xml:id="pX38p0649b0201">五善識開遮。唐譯菩薩戒本云。若諸菩薩。安住菩
<lb ed="X" n="0649b03"/><lb ed="R060" n="0681a15"/>薩淨戒律儀。善權方便。爲利他故。於諸性罪。少分
<lb ed="X" n="0649b04"/><lb ed="R060" n="0681a16"/>現行。繇是因緣。於菩薩戒無所違犯。生多功德。謂
<lb ed="X" n="0649b05"/><lb ed="R060" n="0681a17"/>如是菩薩。見劫盜賊爲貪財故。欲殺多生。或復欲
<lb ed="X" n="0649b06"/><lb ed="R060" n="0681a18"/>害大德聲聞。獨覺菩薩。或復欲造多無間業。見是
<lb ed="X" n="0649b07"/><lb ed="R060" n="0681b01"/>事<anchor xml:id="nkr_note_add_0649b0701" n="0649b0701"/><anchor xml:id="beg0649b0701" n="0649b0701"/>已<anchor xml:id="end0649b0701"/>。發心思惟。我若斷彼惡衆生命。墮<name role="" type="person">那落迦</name>。如
<lb ed="X" n="0649b08"/><lb ed="R060" n="0681b02"/>其不斷。無間業成。當受大苦。我寧殺彼墮<name role="" type="person">那落迦</name>。
<lb ed="X" n="0649b09"/><lb ed="R060" n="0681b03"/>終不令其受無間苦。如是菩薩。意樂思惟。於彼衆
<lb ed="X" n="0649b10"/><lb ed="R060" n="0681b04"/>生。爲當來故。深生慚愧。以憐愍心而斷彼命。繇是
<lb ed="X" n="0649b11"/><lb ed="R060" n="0681b05"/>因緣。於菩薩戒無所違犯。生多功德。解曰。此則大
<lb ed="X" n="0649b12"/><lb ed="R060" n="0681b06"/>悲增上。純以代苦之心而行殺業也。深生慚愧。明
<lb ed="X" n="0649b13"/><lb ed="R060" n="0681b07"/>其不自以爲功能。以憐愍心。明其實無一念瞋忿。
<lb ed="X" n="0649b14"/><lb ed="R060" n="0681b08"/>故雖甘受犯戒之罪。而究竟無違犯耳。倘私忿未
<lb ed="X" n="0649b15"/><lb ed="R060" n="0681b09"/>忘。或貪圖功德。駕言於大士弘規。豈能免性遮二
<lb ed="X" n="0649b16"/><lb ed="R060" n="0681b10"/>業哉。</p>
<lb ed="X" n="0649b17"/><lb ed="R060" n="0681b11"/><p xml:id="pX38p0649b1701">六異熟果報。異熟者。異時而熟。異性而熟。異處而
<lb ed="X" n="0649b18"/><lb ed="R060" n="0681b12"/>熟。異時者。今生造業。或現生受報。或來生受報。或
<lb ed="X" n="0649b19"/><lb ed="R060" n="0681b13"/>無量生後受報。異性者。造業通於三性。謂善。不善。
<lb ed="X" n="0649b20"/><lb ed="R060" n="0681b14"/>無記。受報惟屬無記之性。異處者。人中造業。六道
<lb ed="X" n="0649b21"/><lb ed="R060" n="0681b15"/>酬償也。此殺生罪。果報如何。華嚴二地品云。殺生
<lb ed="X" n="0649b22"/><lb ed="R060" n="0681b16"/>之罪。能令衆生墮於地獄畜生餓鬼。若生人中。得
<lb ed="X" n="0649b23"/><lb ed="R060" n="0681b17"/>二種果報。一者短命。二者多病。解曰。三塗是正報。
<lb ed="X" n="0649b24"/><lb ed="R060" n="0681b18"/>人中是餘報也。上殺墮地獄。中殺墮畜生。下殺墮
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0649c" n="0649c"/>
<lb ed="X" n="0649c01"/><lb ed="R060" n="0682a01"/>餓鬼。或約前文三品衆生分上中下。或約殺心猛
<lb ed="X" n="0649c02"/><lb ed="R060" n="0682a02"/>弱分上中下。或雖造上罪。殷勤悔過。轉成中下。雖
<lb ed="X" n="0649c03"/><lb ed="R060" n="0682a03"/>造下罪。護過飾非。不知慚愧。轉成中上。三義互成。
<lb ed="X" n="0649c04"/><lb ed="R060" n="0682a04"/>事非一致。故業性差別。惟佛窮盡耳。持不殺戒。復
<lb ed="X" n="0649c05"/><lb ed="R060" n="0682a05"/>得何報。十善業道經云。若離殺生。卽得成就十離
<lb ed="X" n="0649c06"/><lb ed="R060" n="0682a06"/>惱法。一於諸衆生普施無畏。二常於衆生起大慈
<lb ed="X" n="0649c07"/><lb ed="R060" n="0682a07"/>心。三永斷一切瞋恚習氣。四身常無病。五壽命長
<lb ed="X" n="0649c08"/><lb ed="R060" n="0682a08"/>遠。六恒爲非人之所守護。七常無惡夢。寢覺快樂。
<lb ed="X" n="0649c09"/><lb ed="R060" n="0682a09"/>八滅除怨結。衆怨自解。九無惡道怖。十命終生天。
<lb ed="X" n="0649c10"/><lb ed="R060" n="0682a10"/>若能迴向阿耨多羅三藐三菩提者。後成佛時。得
<lb ed="X" n="0649c11"/><lb ed="R060" n="0682a11"/>佛隨心自在壽命。解曰。十離惱法是花報。自在壽
<lb ed="X" n="0649c12"/><lb ed="R060" n="0682a12"/>命是果報也。又大乘理趣六波羅蜜經淨戒品云。
<lb ed="X" n="0649c13"/><lb ed="R060" n="0682a13"/>此十善業。一一皆感四種果報。一現在安樂。二煩
<lb ed="X" n="0649c14"/><lb ed="R060" n="0682a14"/>惱怨賊。勢力羸弱。三於當來世。常得尊貴。無所乏
<lb ed="X" n="0649c15"/><lb ed="R060" n="0682a15"/>少。四精勤修習。當得無上正等菩提。離殺四者。一
<lb ed="X" n="0649c16"/><lb ed="R060" n="0682a16"/>菩薩於諸衆生。不起害心。能施無畏。亦不恐怖。以
<lb ed="X" n="0649c17"/><lb ed="R060" n="0682a17"/>無怖故。一切衆生親近供養。尊重讚歎。菩薩於彼。
<lb ed="X" n="0649c18"/><lb ed="R060" n="0682a18"/>生憐愍心。繇慈心故。過去所有一切怨恨。自然心
<lb ed="X" n="0649c19"/><lb ed="R060" n="0682b01"/>息。二瞋恚害心。悉皆羸劣。以慈甘露用塗其心。而
<lb ed="X" n="0649c20"/><lb ed="R060" n="0682b02"/>能蠲除瞋等熱惱。睡眠安隱。恒無惡夢。以慈心故。
<lb ed="X" n="0649c21"/><lb ed="R060" n="0682b03"/>藥叉諸鬼食血肉者。捨離害心。及諸惡獸。常相守
<lb ed="X" n="0649c22"/><lb ed="R060" n="0682b04"/>護。三者於未來世。獲三果報。一壽命長遠。常無中
<lb ed="X" n="0649c23"/><lb ed="R060" n="0682b05"/>夭。二所生之處。常無病苦。三大富饒財。恒得自在。
<lb ed="X" n="0649c24"/><lb ed="R060" n="0682b06"/>四者以不殺故。得佛法分。於五趣中所生之處。於
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0650a" n="0650a"/>
<lb ed="X" n="0650a01"/><lb ed="R060" n="0682b07"/>世自在。隨意能住。乃至坐於菩提樹下。諸魔鬼神。
<lb ed="X" n="0650a02"/><lb ed="R060" n="0682b08"/>不能爲障。成等正覺。無量聖衆之所圍遶。解曰。此
<lb ed="X" n="0650a03"/><lb ed="R060" n="0682b09"/>四果報。二屬現在。二屬當來。約之卽是轉三障義。
<lb ed="X" n="0650a04"/><lb ed="R060" n="0682b10"/>除惡生善。卽是先轉業障。因業障轉。能令報障亦
<lb ed="X" n="0650a05"/><lb ed="R060" n="0682b11"/>轉。兼能進轉煩惱。葢業繇<anchor xml:id="nkr_note_add_0650a0501" n="0650a0501"/><anchor xml:id="beg0650a0501" n="0650a0501"/>惑<anchor xml:id="end0650a0501"/>造。報繇業感。不了業
<lb ed="X" n="0650a06"/><lb ed="R060" n="0682b12"/>因。復從報法起惑。繇業現行。亦熏煩惱種子。故三
<lb ed="X" n="0650a07"/><lb ed="R060" n="0682b13"/>法展轉不離。如惡叉聚。今先斷其業。不復熏於惑
<lb ed="X" n="0650a08"/><lb ed="R060" n="0682b14"/>種。又旣令後報不起。亦令先報漸薄。此中初種卽
<lb ed="X" n="0650a09"/><lb ed="R060" n="0682b15"/>轉現報。第二是轉煩惱。第三是轉生報。第四是轉
<lb ed="X" n="0650a10"/><lb ed="R060" n="0682b16"/>後報也。夫以殺業苦報。其劇如彼。不殺善報。其大
<lb ed="X" n="0650a11"/><lb ed="R060" n="0682b17"/>如此。金口誠言。纖毫無謬。奈之何不信受奉行哉。</p>
<lb ed="X" n="0650a12"/><lb ed="R060" n="0682b18"/><p xml:id="pX38p0650a1201">七觀心理解。有事殺。有理殺。事殺如上所明。理殺
<lb ed="X" n="0650a13"/><lb ed="R060" n="0683a01"/>者。凡夫外道。執常執斷。破害眞諦。藏敎析色觀空。
<lb ed="X" n="0650a14"/><lb ed="R060" n="0683a02"/>破害俗諦。通敎雖達無生。終歸<g ref="#CB01926">灰</g>斷。不知常住眞
<lb ed="X" n="0650a15"/><lb ed="R060" n="0683a03"/>心。是殺中諦。別敎仰信中道。謂是逈出二邊。修中
<lb ed="X" n="0650a16"/><lb ed="R060" n="0683a04"/>觀時。復殺二諦。惟圓人了達一心三觀。全體法界。
<lb ed="X" n="0650a17"/><lb ed="R060" n="0683a05"/>不動法界。始從名字。終於究竟。皆不犯理殺也。</p>
<lb ed="X" n="0650a18"/><lb ed="R060" n="0683a06"/><p xml:id="pX38p0650a1801">八懺悔行法。犯此事理二殺。旣各有輕重。則欲令
<lb ed="X" n="0650a19"/><lb ed="R060" n="0683a07"/>罪滅。須知三種懺法不同。先明事理二殺輕重差
<lb ed="X" n="0650a20"/><lb ed="R060" n="0683a08"/>別。事殺有三差別。一逆。二重。三輕。重復分二。一失
<lb ed="X" n="0650a21"/><lb ed="R060" n="0683a09"/>戒。二不失戒。一失戒者。又分爲二。一須見好相。如
<lb ed="X" n="0650a22"/><lb ed="R060" n="0683a10"/>此經云。若有犯十戒者。應敎懺悔。要見好相。便得
<lb ed="X" n="0650a23"/><lb ed="R060" n="0683a11"/>滅罪。若無好相。雖懺無益也。二堪任更受。如羯磨
<lb ed="X" n="0650a24"/><lb ed="R060" n="0683a12"/>文云。若諸菩薩毀棄淨戒。於現法中。堪任更受。又
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0650b" n="0650b"/>
<lb ed="X" n="0650b01"/><lb ed="R060" n="0683a13"/>云。若上品纏違犯他勝處法。失律儀戒。應當更受。
<lb ed="X" n="0650b02"/><lb ed="R060" n="0683a14"/>不云須見好相也。今會通其意。此經雖一往偏指
<lb ed="X" n="0650b03"/><lb ed="R060" n="0683a15"/>十重。而理須獨歸前四。以善生經中無後四戒。地
<lb ed="X" n="0650b04"/><lb ed="R060" n="0683a16"/>持經中無第五第六戒故。羯磨文雖似獨指後四。
<lb ed="X" n="0650b05"/><lb ed="R060" n="0683a17"/>而前六等流。亦可例通。以殺盜等必有上中下別。
<lb ed="X" n="0650b06"/><lb ed="R060" n="0683a18"/>非可一槩論故。故失戒重罪。須通途作此二類也。
<lb ed="X" n="0650b07"/><lb ed="R060" n="0683b01"/>二不失戒者。如羯磨文云。非諸菩薩暫一現行他
<lb ed="X" n="0650b08"/><lb ed="R060" n="0683b02"/>勝處法。便捨菩薩淨戒律儀也。輕戒復二。一染汙
<lb ed="X" n="0650b09"/><lb ed="R060" n="0683b03"/>起。或稱重垢。二非染汙起。或稱輕垢。今經總名輕
<lb ed="X" n="0650b10"/><lb ed="R060" n="0683b04"/>垢。直對十重言之。實則輕戒之中。復有重輕差別。
<lb ed="X" n="0650b11"/><lb ed="R060" n="0683b05"/>兼有方便等流之不同。故今合而明之。共有六聚。
<lb ed="X" n="0650b12"/><lb ed="R060" n="0683b06"/>一逆。二失戒重。不任更受。欲受須見好相。三失戒
<lb ed="X" n="0650b13"/><lb ed="R060" n="0683b07"/>重。堪任更受。四不失戒重。五染汙犯。及方便重垢。
<lb ed="X" n="0650b14"/><lb ed="R060" n="0683b08"/>六非染汙犯。及方便輕垢也。此戒於六聚中。殺上
<lb ed="X" n="0650b15"/><lb ed="R060" n="0683b09"/>品是逆。殺中品是失戒重。須見好相。殺下品是失
<lb ed="X" n="0650b16"/><lb ed="R060" n="0683b10"/>戒重。堪任更受。或是不失戒重。又方便罪者。三品
<lb ed="X" n="0650b17"/><lb ed="R060" n="0683b11"/>殺因殺緣皆輕垢。或上品緣。卽屬重垢。三品殺法
<lb ed="X" n="0650b18"/><lb ed="R060" n="0683b12"/>皆重垢。或上品殺法。應同不失戒重也。理殺有四
<lb ed="X" n="0650b19"/><lb ed="R060" n="0683b13"/>差別。一殺眞諦。二殺俗諦。三殺中諦。四雙殺二諦
<lb ed="X" n="0650b20"/><lb ed="R060" n="0683b14"/>也。次明三種懺法。一作法懺。二取相懺。三無生懺。
<lb ed="X" n="0650b21"/><lb ed="R060" n="0683b15"/>此三種懺。前不兼後。後必具前。作法懺又有三種。
<lb ed="X" n="0650b22"/><lb ed="R060" n="0683b16"/>一向一人悔過。二向三人悔過。三向衆僧悔過。非
<lb ed="X" n="0650b23"/><lb ed="R060" n="0683b17"/>染汙犯。及方便輕垢。但向一人悔過。罪便得滅。染
<lb ed="X" n="0650b24"/><lb ed="R060" n="0683b18"/>汙犯。及方便重垢。須向三人悔過。或無三人。止向
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0650c" n="0650c"/>
<lb ed="X" n="0650c01"/><lb ed="R060" n="0684a01"/>二人一人。亦可得滅。不失戒重。須向衆僧悔過。或
<lb ed="X" n="0650c02"/><lb ed="R060" n="0684a02"/>無衆僧。向三二人亦得。設總無淸淨大小乘衆。堪
<lb ed="X" n="0650c03"/><lb ed="R060" n="0684a03"/>向悔過。但殷重自誓。終不復犯。罪亦得滅。若有人
<lb ed="X" n="0650c04"/><lb ed="R060" n="0684a04"/>可向悔過。不得自誓滅也。失戒重罪堪任更受者。
<lb ed="X" n="0650c05"/><lb ed="R060" n="0684a05"/>須向衆僧悔過重受。失戒重罪不堪更受者。卽須
<lb ed="X" n="0650c06"/><lb ed="R060" n="0684a06"/>用取相懺法。取相懺者。所謂日夜六時誦重輕戒。
<lb ed="X" n="0650c07"/><lb ed="R060" n="0684a07"/>苦到禮三世千佛。二七三七。乃至一年。以見好相
<lb ed="X" n="0650c08"/><lb ed="R060" n="0684a08"/>爲期。此須十科行道。備極精誠。仍復內資理觀。外
<lb ed="X" n="0650c09"/><lb ed="R060" n="0684a09"/>假壇儀。凡法華方等大悲占察等一切行法。皆屬
<lb ed="X" n="0650c10"/><lb ed="R060" n="0684a10"/>取相懺攝。能滅根本重罪。令淨戒復生。亦能滅七
<lb ed="X" n="0650c11"/><lb ed="R060" n="0684a11"/>逆罪。使重報輕受。但不云使得戒耳。無生懺者。正
<lb ed="X" n="0650c12"/><lb ed="R060" n="0684a12"/>滅理殺之罪。亦除七逆重愆。此復四種。一析觀無
<lb ed="X" n="0650c13"/><lb ed="R060" n="0684a13"/>生。謂觀此身六分所成。所謂地水火風空識。微細
<lb ed="X" n="0650c14"/><lb ed="R060" n="0684a14"/>推求。實無有我。及以我所。二體觀無生。謂觀此身
<lb ed="X" n="0650c15"/><lb ed="R060" n="0684a15"/>如幻如化。如鏡中像夢中物等。當體不實。彼六分
<lb ed="X" n="0650c16"/><lb ed="R060" n="0684a16"/>法尙自不有。云何復有我及我所。三次第無生。謂
<lb ed="X" n="0650c17"/><lb ed="R060" n="0684a17"/>雖知中道佛性。含靈本具。繇迷強故。不能頓觀。先
<lb ed="X" n="0650c18"/><lb ed="R060" n="0684a18"/>觀一切假名諸法。從因緣生。無有實性。從假入空。
<lb ed="X" n="0650c19"/><lb ed="R060" n="0684b01"/>得見眞諦。旣見眞空。不住於空。從空出假。徧觀俗
<lb ed="X" n="0650c20"/><lb ed="R060" n="0684b02"/>諦。二諦旣明。遮炤和融。方歸中道。四一心無生。謂
<lb ed="X" n="0650c21"/><lb ed="R060" n="0684b03"/>了知中道佛性。徧一切法。如心佛亦爾。如佛衆生
<lb ed="X" n="0650c22"/><lb ed="R060" n="0684b04"/>然。心佛及衆生。是三無差別。此心卽空假中。三諦
<lb ed="X" n="0650c23"/><lb ed="R060" n="0684b05"/>旣是天然性德。三觀亦非造作修爲。一心之中。法
<lb ed="X" n="0650c24"/><lb ed="R060" n="0684b06"/>爾具足。如此觀智。全卽諦理。深達罪福相。徧炤於
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0651a" n="0651a"/>
<lb ed="X" n="0651a01"/><lb ed="R060" n="0684b07"/>十方。是名實相懺悔。以迷則全實相而爲罪相。悟
<lb ed="X" n="0651a02"/><lb ed="R060" n="0684b08"/>則全罪相而卽實相故。是中析觀無生。能除凡外
<lb ed="X" n="0651a03"/><lb ed="R060" n="0684b09"/>殺眞諦罪。亦除七逆。令得無根信。墮獄卽出。不復
<lb ed="X" n="0651a04"/><lb ed="R060" n="0684b10"/>受一劫苦。如阿含經中阿闍世王是也。但不能令
<lb ed="X" n="0651a05"/><lb ed="R060" n="0684b11"/>現身證初果耳。體觀無生。能除藏敎殺俗諦罪。亦
<lb ed="X" n="0651a06"/><lb ed="R060" n="0684b12"/>除七逆。例同阿含。次第無生。能除通敎殺中諦罪。
<lb ed="X" n="0651a07"/><lb ed="R060" n="0684b13"/>亦除七逆。如阿闍世王轉重受輕。身生惡瘡。炤以
<lb ed="X" n="0651a08"/><lb ed="R060" n="0684b14"/>月愛三昧光明。令免痛苦。得無根信。但不云得菩
<lb ed="X" n="0651a09"/><lb ed="R060" n="0684b15"/>薩戒耳。一心無生能除別敎雙殺二諦之罪。亦除
<lb ed="X" n="0651a10"/><lb ed="R060" n="0684b16"/>七逆。如阿闍世王悟無生忍。發迹顯本。卽是不可
<lb ed="X" n="0651a11"/><lb ed="R060" n="0684b17"/>思議大菩薩也。</p>
<lb ed="X" n="0651a12"/><lb ed="R060" n="0684b18"/><p xml:id="pX38p0651a1201">九修證差別。別圓觀行位人。善伏煩惱。能防故殺。
<lb ed="X" n="0651a13"/><lb ed="R060" n="0685a01"/>相似初心。先斷見惑與藏通初果齊。得道共力。能
<lb ed="X" n="0651a14"/><lb ed="R060" n="0685a02"/>斷故誤二殺。如釋種寧死不戰。是斷故殺。初果耕
<lb ed="X" n="0651a15"/><lb ed="R060" n="0685a03"/>地。蟲離四寸。是斷誤殺也。華嚴二地。云性不殺生
<lb ed="X" n="0651a16"/><lb ed="R060" n="0685a04"/>者。此約敎道。二地戒波羅蜜增上。或約理殺。二地
<lb ed="X" n="0651a17"/><lb ed="R060" n="0685a05"/>卽是界外須陀洹果故也。藏敎外內二凡。能防殺
<lb ed="X" n="0651a18"/><lb ed="R060" n="0685a06"/>眞諦罪。初果以上。永斷殺眞之罪。通敎乾慧性地。
<lb ed="X" n="0651a19"/><lb ed="R060" n="0685a07"/>能防殺俗諦罪。八人以去。亦復永斷。別敎初心仰
<lb ed="X" n="0651a20"/><lb ed="R060" n="0685a08"/>信中道。能防殺中諦罪。十住十行。猶未永伏。十向
<lb ed="X" n="0651a21"/><lb ed="R060" n="0685a09"/>永伏。初地永斷。兼斷雙殺二諦之罪。以證道同圓
<lb ed="X" n="0651a22"/><lb ed="R060" n="0685a10"/>故。圓敎初心了知法界。不壞一法。能防雙殺二諦
<lb ed="X" n="0651a23"/><lb ed="R060" n="0685a11"/>之罪。故名第一淸淨。亦復論於名字淸淨。觀行淸
<lb ed="X" n="0651a24"/><lb ed="R060" n="0685a12"/>淨。乃至究竟淸淨。</p>
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0651b" n="0651b"/>
<lb ed="X" n="0651b01"/><lb ed="R060" n="0685a13"/><p xml:id="pX38p0651b0101">十性惡法門。善惡之法。皆是性具。達其性。則能用
<lb ed="X" n="0651b02"/><lb ed="R060" n="0685a14"/>善用惡。而不被善惡所用。不達其性。則被善惡所
<lb ed="X" n="0651b03"/><lb ed="R060" n="0685a15"/>用。不知稱性功能。以被善惡所用。故全性德而成
<lb ed="X" n="0651b04"/><lb ed="R060" n="0685a16"/>逆順二修。感於苦樂二報。以能巧用善惡。故卽二
<lb ed="X" n="0651b05"/><lb ed="R060" n="0685a17"/>修咸合平等一性。成於折攝二門。今明性惡。復約
<lb ed="X" n="0651b06"/><lb ed="R060" n="0685a18"/>二義。一用事殺。如古昔聖王。殺仙豫婆羅門等五
<lb ed="X" n="0651b07"/><lb ed="R060" n="0685b01"/>百人。乃是與其無量壽命。此亦可稱爲善識開遮。
<lb ed="X" n="0651b08"/><lb ed="R060" n="0685b02"/>又如<name role="" type="person">無厭足王</name>。幻作惡人而行治罰。沙彌吞食外
<lb ed="X" n="0651b09"/><lb ed="R060" n="0685b03"/>道。度令出家證果等。皆巧用事殺也。二用理殺。所
<lb ed="X" n="0651b10"/><lb ed="R060" n="0685b04"/>謂弑無明父。害貪愛母。護生須是殺。殺盡始安居
<lb ed="X" n="0651b11"/><lb ed="R060" n="0685b05"/>也。前明不殺。必至佛果方得究竟淸淨。此文明殺。
<lb ed="X" n="0651b12"/><lb ed="R060" n="0685b06"/>亦至佛果方得究竟殺盡耳。</p>
<lb ed="X" n="0651b13"/><lb ed="R060" n="0685b07"/><p xml:id="pX38p0651b1301">○第二盜戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0651b14"/><lb ed="R060" n="0685b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0651b1401">若佛子。自盜。敎人盜。方便盜。呪盜。盜因。盜緣。盜法。盜
<lb ed="X" n="0651b15"/><lb ed="R060" n="0685b09"/>業。乃至鬼神有主劫賊物。一切財物。一針一草。不得
<lb ed="X" n="0651b16"/><lb ed="R060" n="0685b10"/>故盜。而菩薩應生佛性孝順心。慈悲心。常助一切人
<lb ed="X" n="0651b17"/><lb ed="R060" n="0685b11"/>生福生樂。而反更盜人財物者。是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0651b18"/><lb ed="R060" n="0685b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0651b1801">不與而取他物。名之爲盜。自盜有八種。或灼然劫
<lb ed="X" n="0651b19"/><lb ed="R060" n="0685b13"/>取。或潛行竊取。或詐術騙取。或勢力強取。或詞訟
<lb ed="X" n="0651b20"/><lb ed="R060" n="0685b14"/>取。或牴謾取。或受寄托而不還。或應輸稅而不納。
<lb ed="X" n="0651b21"/><lb ed="R060" n="0685b15"/>是名八種。敎人盜者。敎人爲我劫取。乃至爲我偷
<lb ed="X" n="0651b22"/><lb ed="R060" n="0685b16"/>稅也。若但敎人作八種盜。利不入<anchor xml:id="nkr_note_add_0651b2201" n="0651b2201"/><anchor xml:id="beg0651b2201" n="0651b2201"/>己<anchor xml:id="end0651b2201"/>。不結重罪。是
<lb ed="X" n="0651b23"/><lb ed="R060" n="0685b17"/>此戒兼制耳。方便盜者。彼物自來。方便藏擧。如攘
<lb ed="X" n="0651b24"/><lb ed="R060" n="0685b18"/>羊之類。呪盜者。以種種呪術取他物。或遣役鬼神
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0651c" n="0651c"/>
<lb ed="X" n="0651c01"/><lb ed="R060" n="0686a01"/>等。盜因者。興心故取他物。或以諂心。或以曲心。或
<lb ed="X" n="0651c02"/><lb ed="R060" n="0686a02"/>瞋恚心。或恐怖心。是名盜因。盜緣者。穿窬窺闞等
<lb ed="X" n="0651c03"/><lb ed="R060" n="0686a03"/>緣。盜法者。發鑰揀取等事。盜業者。擧他物離本處。
<lb ed="X" n="0651c04"/><lb ed="R060" n="0686a04"/>乃至等者。擧輕況重。佛性者。一切衆生。皆有當果
<lb ed="X" n="0651c05"/><lb ed="R060" n="0686a05"/>之性。性是不改爲義。卽前戒中常住之意。盜人財
<lb ed="X" n="0651c06"/><lb ed="R060" n="0686a06"/>物者。意顯從人邊結重也。</p>
<lb ed="X" n="0651c07"/><lb ed="R060" n="0686a07"/><p xml:id="pX38p0651c0701">此戒亦具性遮二業。以侵他依報。奪他外命。令他
<lb ed="X" n="0651c08"/><lb ed="R060" n="0686a08"/>憂苦。王法亦治罪故。五緣成重。一是有主物。二有
<lb ed="X" n="0651c09"/><lb ed="R060" n="0686a09"/>主想。三盜心取。四直五錢。五擧離本處。主有三品。
<lb ed="X" n="0651c10"/><lb ed="R060" n="0686a10"/>若佛物。法物。現前僧物。四方僧物。父母師長物。名
<lb ed="X" n="0651c11"/><lb ed="R060" n="0686a11"/>上品。若人天物。名中品。若鬼神畜生物。名下品。盜
<lb ed="X" n="0651c12"/><lb ed="R060" n="0686a12"/>上品。及中品中人物則重。盜中品中天物。及下品
<lb ed="X" n="0651c13"/><lb ed="R060" n="0686a13"/>物。結輕。或雖重。不失戒。二有主想。亦具當疑僻六
<lb ed="X" n="0651c14"/><lb ed="R060" n="0686a14"/>句。有主。有主想。有主疑。二句結重。無主。有主想。有
<lb ed="X" n="0651c15"/><lb ed="R060" n="0686a15"/>主疑。二句結輕。有主。無主想。無主。無主想。二句無
<lb ed="X" n="0651c16"/><lb ed="R060" n="0686a16"/>犯。又人物。人物想。人物疑。二句重。人物。非人物想。
<lb ed="X" n="0651c17"/><lb ed="R060" n="0686a17"/>及非人物。非人想。人物疑。非人物。人物想。四句輕。
<lb ed="X" n="0651c18"/><lb ed="R060" n="0686a18"/>三盜心者。非與想。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0651c1801" n="0651c1801"/><anchor xml:id="beg0651c1801" n="0651c1801"/>己<anchor xml:id="end0651c1801"/>物想。非糞掃想。非暫用想。
<lb ed="X" n="0651c19"/><lb ed="R060" n="0686b01"/>非親厚想。正是業主。四直五錢者。西國一大錢。直
<lb ed="X" n="0651c20"/><lb ed="R060" n="0686b02"/>十六小銅錢。若取五錢。若取直五錢物。結重。四錢
<lb ed="X" n="0651c21"/><lb ed="R060" n="0686b03"/>以下。結輕。或雖重。不失戒。若二番三番。共取五錢
<lb ed="X" n="0651c22"/><lb ed="R060" n="0686b04"/>物。有意相續者。數滿結重。無相續意者。逐次結輕。
<lb ed="X" n="0651c23"/><lb ed="R060" n="0686b05"/>若所取物。此處不直五錢。取處直五錢者。結重。若
<lb ed="X" n="0651c24"/><lb ed="R060" n="0686b06"/>此處直過五錢。取處不直五錢。結輕。五擧離本處
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0652a" n="0652a"/>
<lb ed="X" n="0652a01"/><lb ed="R060" n="0686b07"/>者。他物置在此處。移動令出本界。或自移。或敎他
<lb ed="X" n="0652a02"/><lb ed="R060" n="0686b08"/>移。或方便移。或呪移。從此時結成盜罪。詳如五戒
<lb ed="X" n="0652a03"/><lb ed="R060" n="0686b09"/>相經中說。若抵債不還。前人決作失想時結罪。若
<lb ed="X" n="0652a04"/><lb ed="R060" n="0686b10"/>受寄不還。亦於前人決作失想時結罪。若偷稅<anchor xml:id="nkr_note_add_0652a0401" n="0652a0401"/><anchor xml:id="beg0652a0401" n="0652a0401"/>已<anchor xml:id="end0652a0401"/>
<lb ed="X" n="0652a05"/><lb ed="R060" n="0686b11"/>過關津。不復受詰時結罪。若敎人盜。前人受敎。取
<lb ed="X" n="0652a06"/><lb ed="R060" n="0686b12"/>離本處時結罪。若敎人取某處某物。彼人於異處
<lb ed="X" n="0652a07"/><lb ed="R060" n="0686b13"/>取。或取異物。彼人結重。敎者結方便罪。若敎者是
<lb ed="X" n="0652a08"/><lb ed="R060" n="0686b14"/>盜心。受敎者無盜心。謂是取彼所應取物。取離處
<lb ed="X" n="0652a09"/><lb ed="R060" n="0686b15"/>時。敎者犯重。受敎者無犯。若敎者非盜心。受敎者
<lb ed="X" n="0652a10"/><lb ed="R060" n="0686b16"/>謂是盜心。取離處時。受敎者犯重。敎者無犯。若敎
<lb ed="X" n="0652a11"/><lb ed="R060" n="0686b17"/>令盜五錢物。受敎者取得四錢以下。二俱結輕。若
<lb ed="X" n="0652a12"/><lb ed="R060" n="0686b18"/>敎盜四錢以下。受敎者取得五錢以上。受敎者結
<lb ed="X" n="0652a13"/><lb ed="R060" n="0687a01"/>重。敎者結輕。若本意不論多少。隨取離處時。二人
<lb ed="X" n="0652a14"/><lb ed="R060" n="0687a02"/>同其輕重。若二人共盜取物。離本處。直五錢。雖分
<lb ed="X" n="0652a15"/><lb ed="R060" n="0687a03"/>時各得減五錢。然各犯重。若但敎人盜。本無心欲
<lb ed="X" n="0652a16"/><lb ed="R060" n="0687a04"/>取其分。離處時。不結重。後受其分。知是所盜物者
<lb ed="X" n="0652a17"/><lb ed="R060" n="0687a05"/>結罪。不知者無罪。此生有戒無戒。後生憶不憶等。
<lb ed="X" n="0652a18"/><lb ed="R060" n="0687a06"/>具如殺戒中辨。不犯者。與想。<anchor xml:id="nkr_note_add_0652a1801" n="0652a1801"/><anchor xml:id="beg0652a1801" n="0652a1801"/>己<anchor xml:id="end0652a1801"/>物想。糞掃想。暫用
<lb ed="X" n="0652a19"/><lb ed="R060" n="0687a07"/>想。親厚想。若癡狂。若心亂。若病壞心。若轉生不自
<lb ed="X" n="0652a20"/><lb ed="R060" n="0687a08"/>憶知。</p>
<lb ed="X" n="0652a21"/><lb ed="R060" n="0687a09"/><p xml:id="pX38p0652a2101">七衆同犯。</p>
<lb ed="X" n="0652a22"/><lb ed="R060" n="0687a10"/><p xml:id="pX38p0652a2201">大小乘不全共。同者。同不得盜。異者。大士見機得
<lb ed="X" n="0652a23"/><lb ed="R060" n="0687a11"/>盜。如下所明。舊云。聲聞於佛滅後盜佛物。輕。菩薩
<lb ed="X" n="0652a24"/><lb ed="R060" n="0687a12"/>恒重。今據僧祗律中。寺主用塔物供僧。直五錢。卽
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0652b" n="0652b"/>
<lb ed="X" n="0652b01"/><lb ed="R060" n="0687a13"/>結重。況自用耶。又畢陵伽婆蹉。於賊舟上取檀越
<lb ed="X" n="0652b02"/><lb ed="R060" n="0687a14"/>二子還其父母。以無盜心。不名犯戒。亦是見機得
<lb ed="X" n="0652b03"/><lb ed="R060" n="0687a15"/>作之意。未必一向與大乘異也。</p>
<lb ed="X" n="0652b04"/><lb ed="R060" n="0687a16"/><p xml:id="pX38p0652b0401">開遮者。菩薩戒本云。又如菩薩見有增上增上宰
<lb ed="X" n="0652b05"/><lb ed="R060" n="0687a17"/>官上品暴惡。於諸有情。無有慈愍。專行逼惱。菩薩
<lb ed="X" n="0652b06"/><lb ed="R060" n="0687a18"/>見<anchor xml:id="nkr_note_add_0652b0601" n="0652b0601"/><anchor xml:id="beg0652b0601" n="0652b0601"/>已<anchor xml:id="end0652b0601"/>。起憐愍心。發生利益安樂意樂。隨力所能。若
<lb ed="X" n="0652b07"/><lb ed="R060" n="0687b01"/>廢若黜增上等位。由是因緣。於菩薩戒無所違犯。
<lb ed="X" n="0652b08"/><lb ed="R060" n="0687b02"/>生多功德。又如菩薩見劫盜賊奪他財物。若僧伽
<lb ed="X" n="0652b09"/><lb ed="R060" n="0687b03"/>物窣堵波物。取多物<anchor xml:id="nkr_note_add_0652b0901" n="0652b0901"/><anchor xml:id="beg0652b0901" n="0652b0901"/>已<anchor xml:id="end0652b0901"/>。執爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0652b0902" n="0652b0902"/><anchor xml:id="beg0652b0902" n="0652b0902"/>己<anchor xml:id="end0652b0902"/>有。縱情受用。菩薩
<lb ed="X" n="0652b10"/><lb ed="R060" n="0687b04"/>見<anchor xml:id="nkr_note_add_0652b1001" n="0652b1001"/><anchor xml:id="beg0652b1001" n="0652b1001"/>已<anchor xml:id="end0652b1001"/>。起憐愍心。發生利益安樂意樂。隨力所能。逼
<lb ed="X" n="0652b11"/><lb ed="R060" n="0687b05"/>而奪取。勿令受用如是財物。當受長夜無義無利。
<lb ed="X" n="0652b12"/><lb ed="R060" n="0687b06"/>由此因緣。所奪財寶。若僧伽物。還復僧伽。窣堵波
<lb ed="X" n="0652b13"/><lb ed="R060" n="0687b07"/>物。還窣堵波。若有情物。還復有情。又見衆生。或園
<lb ed="X" n="0652b14"/><lb ed="R060" n="0687b08"/>林主。取僧伽物。窣堵波物。言自<anchor xml:id="nkr_note_add_0652b1401" n="0652b1401"/><anchor xml:id="beg0652b1401" n="0652b1401"/>己<anchor xml:id="end0652b1401"/>有。恣情受用。菩
<lb ed="X" n="0652b15"/><lb ed="R060" n="0687b09"/>薩見<anchor xml:id="nkr_note_add_0652b1501" n="0652b1501"/><anchor xml:id="beg0652b1501" n="0652b1501"/>已<anchor xml:id="end0652b1501"/>。思擇彼惡。起憐愍心。勿令因此邪受用業。
<lb ed="X" n="0652b16"/><lb ed="R060" n="0687b10"/>當受長夜無義無利。隨力所能。廢其所主。菩薩如
<lb ed="X" n="0652b17"/><lb ed="R060" n="0687b11"/>是雖不與取。而無違犯。生多功德。解曰。前條是奪
<lb ed="X" n="0652b18"/><lb ed="R060" n="0687b12"/>他名位。後條是奪他財寶。以憐愍心。能生功德。然
<lb ed="X" n="0652b19"/><lb ed="R060" n="0687b13"/>僧伽物。還復僧伽。乃至有情之物還諸有情故無
<lb ed="X" n="0652b20"/><lb ed="R060" n="0687b14"/>犯也。倘分毫沾染。是名賊復劫賊矣。</p>
<lb ed="X" n="0652b21"/><lb ed="R060" n="0687b15"/><p xml:id="pX38p0652b2101">果報者。華嚴二地品云。偷盜之罪。亦令衆生墮三
<lb ed="X" n="0652b22"/><lb ed="R060" n="0687b16"/>惡道。若生人中。得二種果報。一者貧窮。二者共財
<lb ed="X" n="0652b23"/><lb ed="R060" n="0687b17"/>不得自在。解曰。盜亦三種三品。牽墮三塗。例如殺
<lb ed="X" n="0652b24"/><lb ed="R060" n="0687b18"/>戒所明。共財者。世間財物。五家所共。謂王。賊。水。火。
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0652c" n="0652c"/>
<lb ed="X" n="0652c01"/><lb ed="R060" n="0688a01"/>不肖子孫。惟功德法財。乃不共他有也。十善業道
<lb ed="X" n="0652c02"/><lb ed="R060" n="0688a02"/>經云。若離偷盜。卽得十種可保信法。一資財盈積。
<lb ed="X" n="0652c03"/><lb ed="R060" n="0688a03"/>王賊水火。及非愛子。不能散滅。二多人愛念。三人
<lb ed="X" n="0652c04"/><lb ed="R060" n="0688a04"/>不欺負。四十方讚歎。五不憂損害。六善名流布。七
<lb ed="X" n="0652c05"/><lb ed="R060" n="0688a05"/>處衆無畏。八財命色力安樂辯才。具足無缺。九常
<lb ed="X" n="0652c06"/><lb ed="R060" n="0688a06"/>懷施意。十命終生天。若能迴向菩提。後成佛時。得
<lb ed="X" n="0652c07"/><lb ed="R060" n="0688a07"/>證淸淨大菩提智。淨戒品云。離不與取。亦四果報。
<lb ed="X" n="0652c08"/><lb ed="R060" n="0688a08"/>一者於現生中。得離貪嫉。身心安樂。二者以離貪
<lb ed="X" n="0652c09"/><lb ed="R060" n="0688a09"/>嫉。一切衆生之所信向。委寄任用。無復疑惑。與諸
<lb ed="X" n="0652c10"/><lb ed="R060" n="0688a10"/>有情而作伏藏。三者於未來世。得大富饒豪貴自
<lb ed="X" n="0652c11"/><lb ed="R060" n="0688a11"/>在。所有珍財。王賊水火。無能侵奪。四者能與殑伽
<lb ed="X" n="0652c12"/><lb ed="R060" n="0688a12"/>沙等一切諸佛主功德藏。所謂十八不共法等淸
<lb ed="X" n="0652c13"/><lb ed="R060" n="0688a13"/>淨法財。二乘之人。耳尙不聞。何況得見。</p>
<lb ed="X" n="0652c14"/><lb ed="R060" n="0688a14"/><p xml:id="pX38p0652c1401">觀解者。有事盜。有理盜。理盜者。未達性具法門。心
<lb ed="X" n="0652c15"/><lb ed="R060" n="0688a15"/>外取法。取非其有。故名爲盜。凡夫盜有。外道盜空。
<lb ed="X" n="0652c16"/><lb ed="R060" n="0688a16"/>二乘盜眞。菩薩盜俗。別敎盜取中道。惟圓人了達
<lb ed="X" n="0652c17"/><lb ed="R060" n="0688a17"/>性徧性具。不於心外別取一法。不犯理盜。</p>
<lb ed="X" n="0652c18"/><lb ed="R060" n="0688a18"/><p xml:id="pX38p0652c1801">懺悔者。若盜三寶父母師長物。失戒。先須償還。方
<lb ed="X" n="0652c19"/><lb ed="R060" n="0688b01"/>行取相懺法。盜人道物。失戒。償與不償。隨時斟酌。
<lb ed="X" n="0652c20"/><lb ed="R060" n="0688b02"/>懺須取相。盜天及鬼神畜生物。須向衆僧悔過。或
<lb ed="X" n="0652c21"/><lb ed="R060" n="0688b03"/>向三人悔過。又三品盜因盜緣。向一人悔。上中二
<lb ed="X" n="0652c22"/><lb ed="R060" n="0688b04"/>品盜法。向三人悔。或向衆僧。下品盜法。向一人悔。
<lb ed="X" n="0652c23"/><lb ed="R060" n="0688b05"/>或向三人。盜有盜空。懺以析觀無生。盜眞盜俗盜
<lb ed="X" n="0652c24"/><lb ed="R060" n="0688b06"/>中。皆悉懺以一心無生。又一心三觀妙無生懺。通
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0653a" n="0653a"/>
<lb ed="X" n="0653a01"/><lb ed="R060" n="0688b07"/>滅一切事盜理盜也。</p>
<lb ed="X" n="0653a02"/><lb ed="R060" n="0688b08"/><p xml:id="pX38p0653a0201">修證者。別圓觀行位人。能防故盜。相似初心。位齊
<lb ed="X" n="0653a03"/><lb ed="R060" n="0688b09"/>初果。永斷故盜。華嚴二地中義。如殺戒辨。藏敎內
<lb ed="X" n="0653a04"/><lb ed="R060" n="0688b10"/>凡外凡。伏於空有二盜。初果永斷盜空。四果永斷
<lb ed="X" n="0653a05"/><lb ed="R060" n="0688b11"/>盜有。圓敎觀行。圓伏盜眞盜俗盜中之罪。初住分
<lb ed="X" n="0653a06"/><lb ed="R060" n="0688b12"/>斷。妙覺究竟斷盡。別敎登地。證道同圓。亦能分斷
<lb ed="X" n="0653a07"/><lb ed="R060" n="0688b13"/>理盜。</p>
<lb ed="X" n="0653a08"/><lb ed="R060" n="0688b14"/><p xml:id="pX38p0653a0801">性惡者。事盜如開遮所明。理盜則菩提無與者。然
<lb ed="X" n="0653a09"/><lb ed="R060" n="0688b15"/>我取菩提。三世諸佛。乃稱究竟大盜耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0653a10"/><lb ed="R060" n="0688b16"/>
<lb ed="X" n="0653a11"/><lb ed="R060" n="0688b17"/><cb:juan fun="close" n="3"><cb:jhead>佛說梵網經菩薩心地品合註卷第三</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0642b1701" to="#end0642b1701"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)">原<note type="cf1">J36n0344_p0033a05</note></lem><rdg wit="#wit.orig">厚</rdg></app>
<app from="#beg0642b2301" to="#end0642b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0642c1001" to="#end0642c1001"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)">體<note type="cf1">J36n0344_p0033a25</note></lem><rdg wit="#wit.orig">禮</rdg></app>
<app from="#beg0642c1301" to="#end0642c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0642c2301" to="#end0642c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">剌</lem><rdg wit="#wit.orig">刺</rdg></app>
<app from="#beg0643a0401" to="#end0643a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0643a0801" to="#end0643a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0643a1301" to="#end0643a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0643b0201" to="#end0643b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0643b2101" to="#end0643b2101"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)">叉<note type="cf1">J36n0344_p0034a01</note></lem><rdg wit="#wit.orig">义</rdg></app>
<app from="#beg0643c0101" to="#end0643c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0643c1101" to="#end0643c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0643c1201" to="#end0643c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0644b0201" to="#end0644b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0644c1501" to="#end0644c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0644c1801" to="#end0644c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0644c1901" to="#end0644c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0645b0801" to="#end0645b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0645b1601" to="#end0645b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0645b1701" to="#end0645b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0645b1901" to="#end0645b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0645b2101" to="#end0645b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0645c1001" to="#end0645c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0645c1301" to="#end0645c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0646a0301" to="#end0646a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0646a0801" to="#end0646a0801"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)">僧<note type="cf1">J36n0344_p0036a16</note></lem><rdg wit="#wit.orig">憎</rdg></app>
<app from="#beg0646a1501" to="#end0646a1501"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)">太<note type="cf1">J36n0344_p0036a24</note></lem><rdg wit="#wit.orig">大</rdg></app>
<app from="#beg0646c0901" to="#end0646c0901"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)">發心<note type="cf1">J36n0344_p0036c10</note></lem><rdg wit="#wit.orig">心發</rdg></app>
<app from="#beg0647b0401" to="#end0647b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0647b0402" to="#end0647b0402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0647c0201" to="#end0647c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0647c0301" to="#end0647c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0648a1401" to="#end0648a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0648a1501" to="#end0648a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0648c1101" to="#end0648c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0648c1901" to="#end0648c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0649a1701" to="#end0649a1701"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)">後<note type="cf1">J36n0344_p0038c26</note></lem><rdg wit="#wit.orig">發</rdg></app>
<app from="#beg0649a2101" to="#end0649a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0649b0701" to="#end0649b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0650a0501" to="#end0650a0501"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)">惑<note type="cf1">J36n0344_p0039b30</note></lem><rdg wit="#wit.orig">或</rdg></app>
<app from="#beg0651b2201" to="#end0651b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0651c1801" to="#end0651c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0652a0401" to="#end0652a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0652a1801" to="#end0652a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0652b0601" to="#end0652b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0652b0901" to="#end0652b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0652b0902" to="#end0652b0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0652b1001" to="#end0652b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0652b1401" to="#end0652b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0652b1501" to="#end0652b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0642b1701" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0642b17.14" target="#nkr_note_add_0642b1701">原【CB】【嘉興-CB】，厚【卍續】</note>
<note n="0642b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0642b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0642c1001" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0642c10.11" target="#nkr_note_add_0642c1001">體【CB】【嘉興-CB】，禮【卍續】</note>
<note n="0642c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0642c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0642c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0642c2301">剌【CB】，刺【卍續】</note>
<note n="0643a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0643a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0643a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0643a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0643a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0643a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0643b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0643b0201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0643b2101" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0643b21.02" target="#nkr_note_add_0643b2101">叉【CB】【嘉興-CB】，义【卍續】</note>
<note n="0643c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0643c0101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0643c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0643c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0643c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0643c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0644b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0644b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0644c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0644c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0644c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0644c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0644c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0644c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0645b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0645b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0645b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0645b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0645b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0645b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0645b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0645b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0645b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0645b2101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0645c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0645c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0645c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0645c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0646a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0646a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0646a0801" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0646a08.09" target="#nkr_note_add_0646a0801">僧【CB】【嘉興-CB】，憎【卍續】</note>
<note n="0646a1501" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0646a15.17" target="#nkr_note_add_0646a1501">太【CB】【嘉興-CB】，大【卍續】</note>
<note n="0646c0901" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0646c09.03" target="#nkr_note_add_0646c0901">發心【CB】【嘉興-CB】，心發【卍續】</note>
<note n="0647b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0647b0402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647b0402">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0647c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0647c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0648a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0648a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0648c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0648c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648c1901">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0649a1701" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0649a17.10" target="#nkr_note_add_0649a1701">後【CB】【嘉興-CB】，發【卍續】</note>
<note n="0649a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0649a2101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0649b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0649b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0650a0501" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0650a05.11" target="#nkr_note_add_0650a0501">惑【CB】【嘉興-CB】，或【卍續】</note>
<note n="0651b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0651b2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0651c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0651c1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0652a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0652a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0652a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0652a1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0652b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0652b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0652b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0652b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0652b0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0652b0902">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0652b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0652b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0652b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0652b1401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0652b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0652b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>