<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X38n0694">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 694 梵網經合註</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 694 梵網經合註</title>
			<author>明 智旭註　道昉訂</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>7卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">38</idno>.<idno type="no">694</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">梵網經合註</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【嘉興-CB】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB02439">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02439</charName>
				<mapping cb:dec="985479" type="PUA">U+F0987</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>佞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[佞-二+〦]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB03878">
				<charName>CBETA CHARACTER CB03878</charName>
				<mapping cb:dec="986918" type="PUA">U+F0F26</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3492</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[仁-二+業]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17769">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17769</charName>
				<mapping cb:dec="1000809" type="PUA">U+F4569</mapping>
			<mapping type="unicode">U+246BC</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[愨-心+牛]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-10-09T08:22:23">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<cb:mulu type="其他" level="1">佛說梵網經菩薩心地品合註</cb:mulu><cb:div type="other">
<milestone unit="juan" n="7"/>
<lb ed="X" n="0683c16"/>
<lb ed="X" n="0683c17"/><lb ed="R060" n="0750a08"/><cb:juan fun="open" n="7"><cb:mulu type="卷" n="7"/><cb:jhead>佛說梵網經菩薩心地品合註卷第七</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0683c18"/>
<lb ed="X" n="0683c19"/><lb ed="R060" n="0750a09"/><byline cb:type="other">姚秦　三藏法師　鳩摩羅什　譯</byline>
<lb ed="X" n="0683c20"/><lb ed="R060" n="0750a10"/><byline cb:type="author">明　菩薩沙彌古吳　智旭　註</byline>
<lb ed="X" n="0683c21"/><lb ed="R060" n="0750a11"/><byline cb:type="other">菩薩比丘溫陵　道昉　訂</byline>
<lb ed="X" n="0683c22"/>
<lb ed="X" n="0683c23"/><lb ed="R060" n="0750a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0683c2301">○第三十八乖<anchor xml:id="nkr_note_add_0683c2301" n="0683c2301"/><anchor xml:id="beg0683c2301" n="0683c2301"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0683c2301"/>尊卑次<anchor xml:id="nkr_note_add_0683c2302" n="0683c2302"/><anchor xml:id="beg0683c2302" n="0683c2302"/>序<anchor xml:id="end0683c2302"/>戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0683c24"/><lb ed="R060" n="0750a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0683c2401">若佛子。應如法次第坐。先受戒者在前坐。後受戒者
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0684a" n="0684a"/>
<lb ed="X" n="0684a01"/><lb ed="R060" n="0750a14"/>在後坐。不問老少比丘。比丘尼。貴人。國王。王子。乃至
<lb ed="X" n="0684a02"/><lb ed="R060" n="0750a15"/>黃門。奴婢。皆應先受戒者在前坐。後受戒者次第而
<lb ed="X" n="0684a03"/><lb ed="R060" n="0750a16"/>坐。莫如外道癡人。若老若少。無前無後。坐無次第。如
<lb ed="X" n="0684a04"/><lb ed="R060" n="0750a17"/>兵奴之法。我佛法中。先者先坐。後者後坐。而菩薩一
<lb ed="X" n="0684a05"/><lb ed="R060" n="0750a18"/>一不如法次第坐者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0684a06"/><lb ed="R060" n="0750b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0684a0601">如法有二種。一通論七衆。二別論戒次。坐有二時。
<lb ed="X" n="0684a07"/><lb ed="R060" n="0750b02"/>一誦戒時。二平時。皆不得紊亂也。不問老少亦二
<lb ed="X" n="0684a08"/><lb ed="R060" n="0750b03"/>義。一卽通論七衆義。二卽別論戒次義。一通論者。
<lb ed="X" n="0684a09"/><lb ed="R060" n="0750b04"/>謂百臘比丘尼。不得於初夏比丘前坐。設比丘尼
<lb ed="X" n="0684a10"/><lb ed="R060" n="0750b05"/>受菩薩戒亦經百臘。猶故不得於初夏小乘比丘
<lb ed="X" n="0684a11"/><lb ed="R060" n="0750b06"/>前坐。況是菩薩比丘。以比丘是上衆故。式叉摩那
<lb ed="X" n="0684a12"/><lb ed="R060" n="0750b07"/>雖生年百歲。或菩薩戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0684a1201" n="0684a1201"/><anchor xml:id="beg0684a1201" n="0684a1201"/>已<anchor xml:id="end0684a1201"/>經百臘。總不得於大小
<lb ed="X" n="0684a13"/><lb ed="R060" n="0750b08"/>乘比丘比丘尼前坐。以未是僧數故。沙彌雖生年
<lb ed="X" n="0684a14"/><lb ed="R060" n="0750b09"/>百歲。或菩薩戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0684a1401" n="0684a1401"/><anchor xml:id="beg0684a1401" n="0684a1401"/>已<anchor xml:id="end0684a1401"/>經百臘。乃至不得於小乘式叉
<lb ed="X" n="0684a15"/><lb ed="R060" n="0750b10"/>摩那前坐。沙彌尼雖生年百歲。或菩薩戒亦經百
<lb ed="X" n="0684a16"/><lb ed="R060" n="0750b11"/>臘。乃至不得於小乘沙彌前坐。優婆塞雖生年百
<lb ed="X" n="0684a17"/><lb ed="R060" n="0750b12"/>歲。受菩薩戒亦經百臘。乃至不得於小乘驅烏沙
<lb ed="X" n="0684a18"/><lb ed="R060" n="0750b13"/>彌尼前而坐。況復沙彌及比丘等。故善生經云。優
<lb ed="X" n="0684a19"/><lb ed="R060" n="0750b14"/>婆塞若在比丘沙彌前行。得失意罪。當知彼約行。
<lb ed="X" n="0684a20"/><lb ed="R060" n="0750b15"/>結。坐亦有罪。此約坐結。行亦有罪也。二別論者。如
<lb ed="X" n="0684a21"/><lb ed="R060" n="0750b16"/>比丘比丘尼衆。皆須兼論大小二種戒次。在大則
<lb ed="X" n="0684a22"/><lb ed="R060" n="0750b17"/>大。在小則小。萬萬不得以大奪小。故文殊應闍王
<lb ed="X" n="0684a23"/><lb ed="R060" n="0750b18"/>之請。尙須固遜迦葉。然後暫居其先。則平時之不
<lb ed="X" n="0684a24"/><lb ed="R060" n="0751a01"/>亂戒次明矣。其餘五衆。惟各自論菩薩戒次。不論
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0684b" n="0684b"/>
<lb ed="X" n="0684b01"/><lb ed="R060" n="0751a02"/>生年。斯易可知。言比丘比丘尼貴人等者。謂先叙
<lb ed="X" n="0684b02"/><lb ed="R060" n="0751a03"/>七衆尊卑定分。後乃各就其類。自叙戒次也。比丘
<lb ed="X" n="0684b03"/><lb ed="R060" n="0751a04"/>叙戒次竟。然後尼叙戒次。不言餘三衆者。省文耳。
<lb ed="X" n="0684b04"/><lb ed="R060" n="0751a05"/>貴人。卽通指國王王子等。對黃門奴婢賤人言之
<lb ed="X" n="0684b05"/><lb ed="R060" n="0751a06"/>此等雖則同名在家二衆。又須各以類分。葢天子
<lb ed="X" n="0684b06"/><lb ed="R060" n="0751a07"/>雖受菩薩大戒。旣未出家。仍不得居君父之先。故
<lb ed="X" n="0684b07"/><lb ed="R060" n="0751a08"/>又自爲一類。乃至者。超略之辭。意顯長者宰官婆
<lb ed="X" n="0684b08"/><lb ed="R060" n="0751a09"/>羅門居士等。別爲一類。以此輩人。就世法中。或叙
<lb ed="X" n="0684b09"/><lb ed="R060" n="0751a10"/>爵叙齒叙德。原無定局。故今惟當叙戒。然西域復
<lb ed="X" n="0684b10"/><lb ed="R060" n="0751a11"/>有國王師事婆羅門者。又當別論。今則通約未出
<lb ed="X" n="0684b11"/><lb ed="R060" n="0751a12"/>家人。固不得紊亂君臣名位也。其或此國王子。與
<lb ed="X" n="0684b12"/><lb ed="R060" n="0751a13"/>彼國之王。相爲師友。或王子未登王位。亦與婆羅
<lb ed="X" n="0684b13"/><lb ed="R060" n="0751a14"/>門長者居士等相爲師友。皆當別論耳。黃門奴婢。
<lb ed="X" n="0684b14"/><lb ed="R060" n="0751a15"/>又必自爲一類。不得混在貴人類中。葢黃門於出
<lb ed="X" n="0684b15"/><lb ed="R060" n="0751a16"/>家法。屬重難攝。斷不得入比丘沙彌之列。奴婢屬
<lb ed="X" n="0684b16"/><lb ed="R060" n="0751a17"/>輕遮攝。若主人與姓。得受比丘沙彌等戒。卽入比
<lb ed="X" n="0684b17"/><lb ed="R060" n="0751a18"/>丘沙彌位中。便在國王前坐。今則雖受菩薩大戒。
<lb ed="X" n="0684b18"/><lb ed="R060" n="0751b01"/>仍未脫於奴婢。故須別爲一類。不得紊亂主僕貴
<lb ed="X" n="0684b19"/><lb ed="R060" n="0751b02"/>賤之名分也。一一者。正結指通別二種。皆須如法。
<lb ed="X" n="0684b20"/><lb ed="R060" n="0751b03"/>及二種時。皆須次第坐也。問君臣父子主<g ref="#CB03878">㒒</g>。旣同
<lb ed="X" n="0684b21"/><lb ed="R060" n="0751b04"/>受菩薩戒。猶須各爲一類。何故律中。臣先受具。王
<lb ed="X" n="0684b22"/><lb ed="R060" n="0751b05"/>後受具。便爲下座。子先受具。父後受具。便爲下座。
<lb ed="X" n="0684b23"/><lb ed="R060" n="0751b06"/>僕先受具。主後受具。亦便爲下座耶。答。比丘戒法。
<lb ed="X" n="0684b24"/><lb ed="R060" n="0751b07"/>現出世相。非世法之所攝故。君若不聽。則臣不得
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0684c" n="0684c"/>
<lb ed="X" n="0684c01"/><lb ed="R060" n="0751b08"/>出家。父母不聽。則子不得出家。主人不聽。則奴不
<lb ed="X" n="0684c02"/><lb ed="R060" n="0751b09"/>得出家。旣君父主人。聽許出家。一出家時。便永捨
<lb ed="X" n="0684c03"/><lb ed="R060" n="0751b10"/>臣子奴婢名位。故君父主人。後設受具。卽以彼爲
<lb ed="X" n="0684c04"/><lb ed="R060" n="0751b11"/>上座。若君父主人在家。亦卽以彼爲尊者福田。<anchor xml:id="nkr_note_add_0684c0401" n="0684c0401"/><anchor xml:id="beg0684c0401" n="0684c0401"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0684c0401"/>
<lb ed="X" n="0684c05"/><lb ed="R060" n="0751b12"/>所以五天竺國。出家人法。設見君<anchor xml:id="nkr_note_add_0684c0501" n="0684c0501"/><anchor xml:id="beg0684c0501" n="0684c0501"/>父<anchor xml:id="end0684c0501"/>主人。均稱檀越。
<lb ed="X" n="0684c06"/><lb ed="R060" n="0751b13"/>而君父主人。見彼旣出家之臣子奴婢。必皆頭面
<lb ed="X" n="0684c07"/><lb ed="R060" n="0751b14"/>頂禮。彼出家者。必直受之。萬無答拜之儀。此不但
<lb ed="X" n="0684c08"/><lb ed="R060" n="0751b15"/>佛世爲然。唐時<name role="" type="person">玄奘</name>義淨等師。親至西乾。目覩其
<lb ed="X" n="0684c09"/><lb ed="R060" n="0751b16"/>事。故父母反拜。的的無可疑怪。而蓮池和尙以答
<lb ed="X" n="0684c10"/><lb ed="R060" n="0751b17"/>拜釋之。不過一時解謗之權巧。非確論也。若夫菩
<lb ed="X" n="0684c11"/><lb ed="R060" n="0751b18"/>薩戒法。通於世出世間。不壞俗諦。故雖受菩薩戒。
<lb ed="X" n="0684c12"/><lb ed="R060" n="0752a01"/>君仍是君。臣原是臣。父子主僕。亦復如是。若欲亂
<lb ed="X" n="0684c13"/><lb ed="R060" n="0752a02"/>其名位。而統叙戒次。則世法不成安立矣。問。若一
<lb ed="X" n="0684c14"/><lb ed="R060" n="0752a03"/>出家時。永捨臣子奴婢名位。豈非無君無父。正被
<lb ed="X" n="0684c15"/><lb ed="R060" n="0752a04"/>儒者所譏。答。但捨虗名。不捨恩義。故律制比丘。應
<lb ed="X" n="0684c16"/><lb ed="R060" n="0752a05"/>盡心盡力孝養父母。若不孝養。則得重罪。乃至佛
<lb ed="X" n="0684c17"/><lb ed="R060" n="0752a06"/>母涅槃。佛尙親手擧柩。又比丘身處山林。故無事
<lb ed="X" n="0684c18"/><lb ed="R060" n="0752a07"/>君之禮。倘受王供養。與王親善。亦須隨事納忠。此
<lb ed="X" n="0684c19"/><lb ed="R060" n="0752a08"/>卽不廢世間忠孝。而況如法修行。弘通至敎。令天
<lb ed="X" n="0684c20"/><lb ed="R060" n="0752a09"/>龍歡喜。護國護民。令過現父母。同離苦海。此更成
<lb ed="X" n="0684c21"/><lb ed="R060" n="0752a10"/>就出世忠孝。然則大忠大孝。孰過出家。有此大義。
<lb ed="X" n="0684c22"/><lb ed="R060" n="0752a11"/>必不容更論小小虗名虗位矣。問。菩薩戒法。不壞
<lb ed="X" n="0684c23"/><lb ed="R060" n="0752a12"/>俗諦。此理誠然。如前所云在大則大。在小則小。亦
<lb ed="X" n="0684c24"/><lb ed="R060" n="0752a13"/>可例云在眞則眞。在俗則俗。今出家人。旣受菩薩
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0685a" n="0685a"/>
<lb ed="X" n="0685a01"/><lb ed="R060" n="0752a14"/>戒法。則見君父主人。亦可還同俗法否。答。前云在
<lb ed="X" n="0685a02"/><lb ed="R060" n="0752a15"/>大則大。在小則小者。以大小雖殊。總稱比丘故也。
<lb ed="X" n="0685a03"/><lb ed="R060" n="0752a16"/>今欲例云在俗則俗者。汝不復爲菩薩比丘沙彌。
<lb ed="X" n="0685a04"/><lb ed="R060" n="0752a17"/>竟爲菩薩優婆塞耶。若汝實爲菩薩優婆塞者。便
<lb ed="X" n="0685a05"/><lb ed="R060" n="0752a18"/>不復入沙彌比丘之數。云何又得徧同大小二衆
<lb ed="X" n="0685a06"/><lb ed="R060" n="0752b01"/>叙戒次耶。若欲以優婆塞身。雜入沙彌比丘之列。
<lb ed="X" n="0685a07"/><lb ed="R060" n="0752b02"/>則大壞出世之相。旣菩薩戒不壞世相。豈可反壞
<lb ed="X" n="0685a08"/><lb ed="R060" n="0752b03"/>出世相耶。不知世出世相。皆名俗諦建立。皆不可
<lb ed="X" n="0685a09"/><lb ed="R060" n="0752b04"/>壞。故出家菩薩。仍行出家儀則。在家菩薩。乃順在
<lb ed="X" n="0685a10"/><lb ed="R060" n="0752b05"/>家儀則。此卽名爲通於世出世間。謂之在眞則眞。
<lb ed="X" n="0685a11"/><lb ed="R060" n="0752b06"/>在俗則俗。亦皆得矣。問。菩薩大戒。受之盡於未來。
<lb ed="X" n="0685a12"/><lb ed="R060" n="0752b07"/>申之極於佛果。可謂至尊至勝。至妙至大。何故受
<lb ed="X" n="0685a13"/><lb ed="R060" n="0752b08"/>此戒者。尙不許亂世間名位。而出家戒法。受之不
<lb ed="X" n="0685a14"/><lb ed="R060" n="0752b09"/>過盡壽。申之不過羅漢。反可安受君父主人之禮
<lb ed="X" n="0685a15"/><lb ed="R060" n="0752b10"/>拜耶。答。論廣大。則莫若菩薩戒法。論尊重。則莫若
<lb ed="X" n="0685a16"/><lb ed="R060" n="0752b11"/>出家律儀。葢是聖賢幢相。出世芳標。僧輪所繫。佛
<lb ed="X" n="0685a17"/><lb ed="R060" n="0752b12"/>法所關。不但堪受君父主人禮敬。亦<anchor xml:id="nkr_note_add_0685a1701" n="0685a1701"/><anchor xml:id="beg0685a1701" n="0685a1701"/>已<anchor xml:id="end0685a1701"/>堪受四王
<lb ed="X" n="0685a18"/><lb ed="R060" n="0752b13"/>帝釋之禮。亦<anchor xml:id="nkr_note_add_0685a1801" n="0685a1801"/><anchor xml:id="beg0685a1801" n="0685a1801"/>已<anchor xml:id="end0685a1801"/>堪受梵王之禮。亦<anchor xml:id="nkr_note_add_0685a1802" n="0685a1802"/><anchor xml:id="beg0685a1802" n="0685a1802"/>已<anchor xml:id="end0685a1802"/>堪受大千界
<lb ed="X" n="0685a19"/><lb ed="R060" n="0752b14"/>主<name role="" type="person">摩醯首羅</name>之禮。又不但比丘比丘尼也。雖沙彌
<lb ed="X" n="0685a20"/><lb ed="R060" n="0752b15"/>等。亦可受君父主人禮敬。以君父等雖受五戒。及
<lb ed="X" n="0685a21"/><lb ed="R060" n="0752b16"/>菩薩戒。猶故居家。未斷正婬。不若沙彌全斷婬欲。
<lb ed="X" n="0685a22"/><lb ed="R060" n="0752b17"/>永離生死苦因故。以君父等雖於年三月六。受八
<lb ed="X" n="0685a23"/><lb ed="R060" n="0752b18"/>戒齋。不如沙彌盡壽不非時食。永離生死增上緣
<lb ed="X" n="0685a24"/><lb ed="R060" n="0753a01"/>故。以君父等雖受五戒。及菩薩戒。猶得著香華鬘。
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0685b" n="0685b"/>
<lb ed="X" n="0685b01"/><lb ed="R060" n="0753a02"/>香油塗身。歌舞倡伎。作及觀聽。坐高廣牀。惟於齋
<lb ed="X" n="0685b02"/><lb ed="R060" n="0753a03"/>日。暫爾戒之。不如沙彌皆永捨故。以君父等雖受
<lb ed="X" n="0685b03"/><lb ed="R060" n="0753a04"/>五戒。及菩薩戒。幷於年三月六。受八戒齋。猶得畜
<lb ed="X" n="0685b04"/><lb ed="R060" n="0753a05"/>金銀寶物。如法營利。仰事俯育。不如沙彌依僧而
<lb ed="X" n="0685b05"/><lb ed="R060" n="0753a06"/>住。離妨道法。威儀正命。皆悉極淸淨故。故但令如
<lb ed="X" n="0685b06"/><lb ed="R060" n="0753a07"/>法出家持戒。雖受君主父母天龍鬼神禮敬。誠無
<lb ed="X" n="0685b07"/><lb ed="R060" n="0753a08"/>過咎。且令君父等增長福聚。功更難思。倘無出家
<lb ed="X" n="0685b08"/><lb ed="R060" n="0753a09"/>實德。縱反禮君父天神。亦何救於破戒之罪。但壞
<lb ed="X" n="0685b09"/><lb ed="R060" n="0753a10"/>亂佛法威儀。增其過謬耳。嗟嗟。末世出家。有名無
<lb ed="X" n="0685b10"/><lb ed="R060" n="0753a11"/>義。若僧若俗。皆悉紐於見聞。安於陋習。爲說正法。
<lb ed="X" n="0685b11"/><lb ed="R060" n="0753a12"/>誰當信者。聊述舊章。令人稍知出世遺軌也。又此
<lb ed="X" n="0685b12"/><lb ed="R060" n="0753a13"/>出世軌式。卽是菩薩戒中所出。亦皆攝入菩薩戒
<lb ed="X" n="0685b13"/><lb ed="R060" n="0753a14"/>中。故菩薩戒得稱廣大。兼具尊重之義。若欲廢此
<lb ed="X" n="0685b14"/><lb ed="R060" n="0753a15"/>七衆定位。則旣無尊重之儀。亦失廣大之義矣。問。
<lb ed="X" n="0685b15"/><lb ed="R060" n="0753a16"/>出家戒法。旣爾尊重。何故法華經中。常不輕比丘
<lb ed="X" n="0685b16"/><lb ed="R060" n="0753a17"/>通禮四衆。授記作佛。答。此是圓解初開。慶而且愍。
<lb ed="X" n="0685b17"/><lb ed="R060" n="0753a18"/>觀彼時機。應以大乘緣種而強毒之。故作此破格
<lb ed="X" n="0685b18"/><lb ed="R060" n="0753b01"/>行門。非是通途軌式也。倘實可通行。則世尊昔時
<lb ed="X" n="0685b19"/><lb ed="R060" n="0753b02"/>旣繇此得淨六根。便當以此法敎示四衆。豈有悋
<lb ed="X" n="0685b20"/><lb ed="R060" n="0753b03"/>惜之心。而大小律門。並制僧不拜俗。當知大有所
<lb ed="X" n="0685b21"/><lb ed="R060" n="0753b04"/>關。且小律僅云不應反禮白衣。語猶平易。至於大
<lb ed="X" n="0685b22"/><lb ed="R060" n="0753b05"/>乘經律。則云菩薩坐時。見王長者起者。得罪。若先
<lb ed="X" n="0685b23"/><lb ed="R060" n="0753b06"/>加趺。見王長者跪者。得罪。若先衣不整。見王長者
<lb ed="X" n="0685b24"/><lb ed="R060" n="0753b07"/>檢容整服者。得罪。若王長者說惡語時。隨意稱讚
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0685c" n="0685c"/>
<lb ed="X" n="0685c01"/><lb ed="R060" n="0753b08"/>者。得罪。觀其辭峻旨嚴。比小律而更甚。倘亦懸見
<lb ed="X" n="0685c02"/><lb ed="R060" n="0753b09"/>末世之中。白衣習氣<anchor xml:id="nkr_note_add_0685c0201" n="0685c0201"/><anchor xml:id="beg0685c0201" n="0685c0201"/>日<anchor xml:id="end0685c0201"/>傲。緇門體態<anchor xml:id="nkr_note_add_0685c0202" n="0685c0202"/><anchor xml:id="beg0685c0202" n="0685c0202"/>日<anchor xml:id="end0685c0202"/>卑。故設此
<lb ed="X" n="0685c03"/><lb ed="R060" n="0753b10"/>厲禁。希挽回其萬一乎。然則在家菩薩。好心受佛
<lb ed="X" n="0685c04"/><lb ed="R060" n="0753b11"/>戒者。必應尊敬出家大小乘衆。縱令破戒無戒之
<lb ed="X" n="0685c05"/><lb ed="R060" n="0753b12"/>儔。亦不可慢。須如象王之於獵者。羅刹之於罪人。
<lb ed="X" n="0685c06"/><lb ed="R060" n="0753b13"/>方名敬佛敬戒。而出家菩薩。必應善學善行大小
<lb ed="X" n="0685c07"/><lb ed="R060" n="0753b14"/>律儀。以膺人天禮敬。庶幾不辱僧體。堪爲福田。固
<lb ed="X" n="0685c08"/><lb ed="R060" n="0753b15"/>不得徒事謙恭。尤不得但恃堂堂僧相。空腹高心。
<lb ed="X" n="0685c09"/><lb ed="R060" n="0753b16"/>增長我慢。濫叨賢聖之標。正恐人身未可長保。袈
<lb ed="X" n="0685c10"/><lb ed="R060" n="0753b17"/>裟一失。厥苦方深。幸相與痛勉之。</p>
<lb ed="X" n="0685c11"/><lb ed="R060" n="0753b18"/><p xml:id="pX38p0685c1101">此是遮業。三緣成罪。一非次。謂通別二種。二非次
<lb ed="X" n="0685c12"/><lb ed="R060" n="0754a01"/>想六句。二重二輕二無犯三正坐。坐者及使坐者
<lb ed="X" n="0685c13"/><lb ed="R060" n="0754a02"/>同犯。隨一一坐結罪。</p>
<lb ed="X" n="0685c14"/><lb ed="R060" n="0754a03"/><p xml:id="pX38p0685c1401">七衆同　大小共。</p>
<lb ed="X" n="0685c15"/><lb ed="R060" n="0754a04"/><p xml:id="pX38p0685c1501">開遮者。如文殊迦葉應闍王請。又下座或沙彌等
<lb ed="X" n="0685c16"/><lb ed="R060" n="0754a05"/>說法。則登法座。</p>
<lb ed="X" n="0685c17"/><lb ed="R060" n="0754a06"/><p xml:id="pX38p0685c1701">果報者。不敬戒律。遠離正法。依戒相敬。出生勝益。
<lb ed="X" n="0685c18"/><lb ed="R060" n="0754a07"/>如往昔雛猴及象因緣。具載經律。</p>
<lb ed="X" n="0685c19"/><lb ed="R060" n="0754a08"/><p xml:id="pX38p0685c1901">理解者。十乘觀法不次第現前。名乖法次。</p>
<lb ed="X" n="0685c20"/><lb ed="R060" n="0754a09"/><p xml:id="pX38p0685c2001">懺悔者。事乖。作法。理乖。無生。</p>
<lb ed="X" n="0685c21"/><lb ed="R060" n="0754a10"/><p xml:id="pX38p0685c2101">修證者。善持大小毗尼。知事中次第。善修四敎觀
<lb ed="X" n="0685c22"/><lb ed="R060" n="0754a11"/>慧。知理中次第。</p>
<lb ed="X" n="0685c23"/><lb ed="R060" n="0754a12"/><p xml:id="pX38p0685c2301">性惡者。生佛平等。有何次第。故文殊爲然燈佛師。
<lb ed="X" n="0685c24"/><lb ed="R060" n="0754a13"/>仍侍釋迦。一心一切心。一觀一切觀。復何次第。故
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0686a" n="0686a"/>
<lb ed="X" n="0686a01"/><lb ed="R060" n="0754a14"/>佛頂云。聖性無不通。順逆皆方便。</p>
<lb ed="X" n="0686a02"/><lb ed="R060" n="0754a15"/><p xml:id="pX38p0686a0201">○第三十九不修福慧戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686a03"/><lb ed="R060" n="0754a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0686a0301">若佛子。常應敎化一切衆生。建立僧坊山林園田。立
<lb ed="X" n="0686a04"/><lb ed="R060" n="0754a17"/>作佛塔。冬夏安居。坐禪處所。一切行道處。皆應立之。
<lb ed="X" n="0686a05"/><lb ed="R060" n="0754a18"/>而菩薩應爲一切衆生。講說大乘經律。若疾病。國難。
<lb ed="X" n="0686a06"/><lb ed="R060" n="0754b01"/>賊難。父母兄弟和尙阿闍梨亡滅之日。及三七日。四
<lb ed="X" n="0686a07"/><lb ed="R060" n="0754b02"/>五七日。乃至七七日。亦應講說大乘經律。一切齋會
<lb ed="X" n="0686a08"/><lb ed="R060" n="0754b03"/>求願。行來治生。大火所燒。大水所漂。黑風所吹船舫。
<lb ed="X" n="0686a09"/><lb ed="R060" n="0754b04"/>江湖大海羅刹之難。亦讀誦講說此經律。乃至一切
<lb ed="X" n="0686a10"/><lb ed="R060" n="0754b05"/>罪報。三惡八難七逆。杻械枷鎻。繫縛其身。多婬。多瞋。
<lb ed="X" n="0686a11"/><lb ed="R060" n="0754b06"/>多愚癡。多疾病。皆應講此經律。而新學菩薩若不爾
<lb ed="X" n="0686a12"/><lb ed="R060" n="0754b07"/>者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686a13"/><lb ed="R060" n="0754b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0686a1301">建立僧坊等。制令修福。講說大乘等。制令修慧。</p>
<lb ed="X" n="0686a14"/><lb ed="R060" n="0754b09"/><p xml:id="pX38p0686a1401">此是遮業。隨力應修。遇緣當爲而不爲。一一結罪。
<lb ed="X" n="0686a15"/><lb ed="R060" n="0754b10"/>除力不及者無犯。此卽戒本經所謂住少利少作
<lb ed="X" n="0686a16"/><lb ed="R060" n="0754b11"/>少方便也。若慊恨心。是染汙犯。懶惰懈怠。非染汙
<lb ed="X" n="0686a17"/><lb ed="R060" n="0754b12"/>犯。</p>
<lb ed="X" n="0686a18"/><lb ed="R060" n="0754b13"/><p xml:id="pX38p0686a1801">七衆同。</p>
<lb ed="X" n="0686a19"/><lb ed="R060" n="0754b14"/><p xml:id="pX38p0686a1901">大小不全共。聲聞夏安居時。應修房舍。餘時不制。
<lb ed="X" n="0686a20"/><lb ed="R060" n="0754b15"/>大士一切時中。應修福業。</p>
<lb ed="X" n="0686a21"/><lb ed="R060" n="0754b16"/><p xml:id="pX38p0686a2101">開遮者。或常修禪誦等一切勝業。無暇他營。</p>
<lb ed="X" n="0686a22"/><lb ed="R060" n="0754b17"/><p xml:id="pX38p0686a2201">果報者。不修則失二種莊嚴。修則菩提資糧。任運
<lb ed="X" n="0686a23"/><lb ed="R060" n="0754b18"/>增長。</p>
<lb ed="X" n="0686a24"/><lb ed="R060" n="0755a01"/><p xml:id="pX38p0686a2401">理解者。不知性具緣因。名不修福。不知性具了因。
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0686b" n="0686b"/>
<lb ed="X" n="0686b01"/><lb ed="R060" n="0755a02"/>名不修慧。</p>
<lb ed="X" n="0686b02"/><lb ed="R060" n="0755a03"/><p xml:id="pX38p0686b0201">懺悔者。修卽是悔。</p>
<lb ed="X" n="0686b03"/><lb ed="R060" n="0755a04"/><p xml:id="pX38p0686b0301">修證者。行不退人。滿足事修。念不退人。滿足理修。</p>
<lb ed="X" n="0686b04"/><lb ed="R060" n="0755a05"/><p xml:id="pX38p0686b0401">性惡者。無福慧法可修。無人修於福慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686b05"/><lb ed="R060" n="0755a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0686b0501">如是九戒應當學。敬心奉持。梵壇品當廣明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686b06"/><lb ed="R060" n="0755a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0686b0601">此總結第四段九戒也。</p>
<lb ed="X" n="0686b07"/><lb ed="R060" n="0755a08"/><p xml:id="pX38p0686b0701">○第四十揀擇受戒戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686b08"/><lb ed="R060" n="0755a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0686b0801">若佛子。與人受戒時。不得揀擇。一切國王王子。大臣
<lb ed="X" n="0686b09"/><lb ed="R060" n="0755a10"/>百官。比丘。比丘尼。信男信女。婬男婬女。十八梵天。六
<lb ed="X" n="0686b10"/><lb ed="R060" n="0755a11"/>欲天子。無根二根。黃門奴婢。一切鬼神。盡得受戒。應
<lb ed="X" n="0686b11"/><lb ed="R060" n="0755a12"/>敎身所著袈裟。皆使壞色與道相應。皆染使靑黃赤
<lb ed="X" n="0686b12"/><lb ed="R060" n="0755a13"/>黑紫色。一切染衣。乃至臥具。盡以壞色。身所著衣。一
<lb ed="X" n="0686b13"/><lb ed="R060" n="0755a14"/>切染色。若一切國土中國人所著衣服。比丘皆應與
<lb ed="X" n="0686b14"/><lb ed="R060" n="0755a15"/>其俗服有異。若欲受戒時。師應問言。汝現身不作七
<lb ed="X" n="0686b15"/><lb ed="R060" n="0755a16"/>逆罪不。菩薩法師。不得與七逆人現身受戒。七逆者。
<lb ed="X" n="0686b16"/><lb ed="R060" n="0755a17"/>出佛身血。殺父。殺母。殺和尙。殺阿闍梨。破羯磨轉法
<lb ed="X" n="0686b17"/><lb ed="R060" n="0755a18"/>輪僧。殺聖人。若具七逆。卽現身不得戒。餘一切人盡
<lb ed="X" n="0686b18"/><lb ed="R060" n="0755b01"/>得受戒。出家人法。不向國王禮拜。不向父母禮拜。六
<lb ed="X" n="0686b19"/><lb ed="R060" n="0755b02"/>親不敬。鬼神不禮。但解法師語。有百里千里來求法
<lb ed="X" n="0686b20"/><lb ed="R060" n="0755b03"/>者。而菩薩法師以惡心瞋心。而不卽與授一切衆生
<lb ed="X" n="0686b21"/><lb ed="R060" n="0755b04"/>戒者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0686b22"/><lb ed="R060" n="0755b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0686b2201">不得揀擇者。不應揀於品類。謂國王乃至鬼神。盡
<lb ed="X" n="0686b23"/><lb ed="R060" n="0755b06"/>有佛性。盡可隨類行菩薩道。故盡得受戒也。而亦
<lb ed="X" n="0686b24"/><lb ed="R060" n="0755b07"/>有二事應揀。一是形儀。二是業障。應敎身所著袈
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0686c" n="0686c"/>
<lb ed="X" n="0686c01"/><lb ed="R060" n="0755b08"/>裟等者。敎令揀形儀也。梵語袈裟。此云染衣。亦云
<lb ed="X" n="0686c02"/><lb ed="R060" n="0755b09"/>壞色。亦云臥具。乃出家衣服之都名。靑黃赤黑紫
<lb ed="X" n="0686c03"/><lb ed="R060" n="0755b10"/>色者。律制三種壞色。謂靑。黑。木蘭。今制五種。按彌
<lb ed="X" n="0686c04"/><lb ed="R060" n="0755b11"/>沙塞部。若靑色衣。以黑木蘭點作淨。黑衣。點以靑
<lb ed="X" n="0686c05"/><lb ed="R060" n="0755b12"/>及木蘭。木蘭衣。點以靑黑。是名壞色。今亦應爾。比
<lb ed="X" n="0686c06"/><lb ed="R060" n="0755b13"/>丘皆應與俗服有異者。正明比丘及比丘尼。體是
<lb ed="X" n="0686c07"/><lb ed="R060" n="0755b14"/>僧寶。故特爲制三種田衣。永異凡俗。其式叉摩那
<lb ed="X" n="0686c08"/><lb ed="R060" n="0755b15"/>等五衆。惟須壞色。不得濫同比丘也。應問現身不
<lb ed="X" n="0686c09"/><lb ed="R060" n="0755b16"/>作七逆罪等者。敎令揀業障也。七逆業成。定墮無
<lb ed="X" n="0686c10"/><lb ed="R060" n="0755b17"/>間。所以正障戒品。前生非復可知。亦復不爲戒障。
<lb ed="X" n="0686c11"/><lb ed="R060" n="0755b18"/>故但問現身也。父者。此身是其遺體。若義父等非
<lb ed="X" n="0686c12"/><lb ed="R060" n="0756a01"/>逆。母者。此身從彼而生。若嫡庶等非逆。和尙者。比
<lb ed="X" n="0686c13"/><lb ed="R060" n="0756a02"/>丘有二種。一十戒和尙。二具戒和尙。比丘尼有三
<lb ed="X" n="0686c14"/><lb ed="R060" n="0756a03"/>種。一十戒和尙尼。二式叉摩那受六法和尙尼。三
<lb ed="X" n="0686c15"/><lb ed="R060" n="0756a04"/>具戒和尙尼。皆不得以比丘爲之。式叉摩那有二
<lb ed="X" n="0686c16"/><lb ed="R060" n="0756a05"/>種。一十戒和尙尼。二六法和尙尼。沙彌沙彌尼皆
<lb ed="X" n="0686c17"/><lb ed="R060" n="0756a06"/>一種。卽授與十戒者也。阿闍梨者。比丘有五種。一
<lb ed="X" n="0686c18"/><lb ed="R060" n="0756a07"/>十戒闍梨。二受具時敎授闍梨。三受具時羯磨闍
<lb ed="X" n="0686c19"/><lb ed="R060" n="0756a08"/>梨。四依止闍梨。乃至與依止僅一夜。五敎讀闍梨。
<lb ed="X" n="0686c20"/><lb ed="R060" n="0756a09"/>乃至從受一四句偈。或說其義。比丘尼有七種。加
<lb ed="X" n="0686c21"/><lb ed="R060" n="0756a10"/>受具時比丘僧中羯磨闍梨。及六法闍梨尼。式叉
<lb ed="X" n="0686c22"/><lb ed="R060" n="0756a11"/>摩那有三種。一十戒闍梨。二六法闍梨。三敎讀闍
<lb ed="X" n="0686c23"/><lb ed="R060" n="0756a12"/>梨。沙彌沙彌尼各二種。一十戒。二敎讀。優婆塞優
<lb ed="X" n="0686c24"/><lb ed="R060" n="0756a13"/>婆夷各三種。一受五戒闍梨。二受八關戒齋闍梨。
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0687a" n="0687a"/>
<lb ed="X" n="0687a01"/><lb ed="R060" n="0756a14"/>三敎讀闍梨。又若幷取受菩薩戒闍梨。則七衆各
<lb ed="X" n="0687a02"/><lb ed="R060" n="0756a15"/>加一種。破羯磨僧者。極少有八人同住。皆是比丘。
<lb ed="X" n="0687a03"/><lb ed="R060" n="0756a16"/>四人四人。各自爲黨。於一大界之中。別說戒。別作
<lb ed="X" n="0687a04"/><lb ed="R060" n="0756a17"/>種種羯磨。破轉法輪僧者。下至九人。一人自稱佛。
<lb ed="X" n="0687a05"/><lb ed="R060" n="0756a18"/>誘彼四比丘別從其敎。餘四比丘守正不從。分作
<lb ed="X" n="0687a06"/><lb ed="R060" n="0756b01"/>二部。不論界內界外。<anchor xml:id="nkr_note_add_0687a0601" n="0687a0601"/><anchor xml:id="beg0687a0601" n="0687a0601"/>但<anchor xml:id="end0687a0601"/>令非法說法如提婆達多
<lb ed="X" n="0687a07"/><lb ed="R060" n="0756b02"/>等。名破法輪。聖人者小乘四果。大乘發趣以上也。
<lb ed="X" n="0687a08"/><lb ed="R060" n="0756b03"/>夫不拜父母國王。不敬六親鬼神。而但解法師之
<lb ed="X" n="0687a09"/><lb ed="R060" n="0756b04"/>語。則其待法師者何重。百里千里而來。則其求法
<lb ed="X" n="0687a10"/><lb ed="R060" n="0756b05"/>之心何切。此而不授。辜負當機不太甚乎。惡心瞋
<lb ed="X" n="0687a11"/><lb ed="R060" n="0756b06"/>心者。明非見機益物之心。一切衆生戒者。明此大
<lb ed="X" n="0687a12"/><lb ed="R060" n="0756b07"/>戒。本是一切衆生所應同受。不似比丘及沙彌戒。
<lb ed="X" n="0687a13"/><lb ed="R060" n="0756b08"/>須擇品類授也。</p>
<lb ed="X" n="0687a14"/><lb ed="R060" n="0756b09"/><p xml:id="pX38p0687a1401">此是遮業。四緣成罪。一是受戒器。謂非七逆。又形
<lb ed="X" n="0687a15"/><lb ed="R060" n="0756b10"/>儀如法。二堪受想六句。二重二輕二無犯。三有揀
<lb ed="X" n="0687a16"/><lb ed="R060" n="0756b11"/>擇心。謂或惡其下賤。瞋其貧乏等。正是業主。四令
<lb ed="X" n="0687a17"/><lb ed="R060" n="0756b12"/>不得受。隨所拒人結罪。若知不堪受者。非犯。菩薩
<lb ed="X" n="0687a18"/><lb ed="R060" n="0756b13"/>戒羯磨文云。若諸菩薩。欲授菩薩戒時。先應爲說
<lb ed="X" n="0687a19"/><lb ed="R060" n="0756b14"/>菩薩法藏。摩怛理迦菩薩學處及犯處相。令其聽
<lb ed="X" n="0687a20"/><lb ed="R060" n="0756b15"/>受。以慧觀察自所意樂。堪能思擇受菩薩戒。非惟
<lb ed="X" n="0687a21"/><lb ed="R060" n="0756b16"/>他勸。非爲勝他當知是名堅固菩薩。堪受菩薩淨
<lb ed="X" n="0687a22"/><lb ed="R060" n="0756b17"/>戒律儀。又云。無淨信者。不應從受。謂於如是所受
<lb ed="X" n="0687a23"/><lb ed="R060" n="0756b18"/>淨戒。初無信解。不能趣<anchor xml:id="nkr_note_add_0687a2301" n="0687a2301"/><anchor xml:id="beg0687a2301" n="0687a2301"/>入<anchor xml:id="end0687a2301"/>。不善思惟。有慳貪者。慳
<lb ed="X" n="0687a24"/><lb ed="R060" n="0757a01"/>貪蔽者。有大欲者。無喜足者。不應從受。毀淨戒者。
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0687b" n="0687b"/>
<lb ed="X" n="0687b01"/><lb ed="R060" n="0757a02"/>於諸學處無恭敬者。於戒律儀有慢緩者。不應從
<lb ed="X" n="0687b02"/><lb ed="R060" n="0757a03"/>受。有忿恨者。多不忍者。於他違犯不堪耐者。不應
<lb ed="X" n="0687b03"/><lb ed="R060" n="0757a04"/>從受。有懶惰者。有懈怠者。多分耽著。日夜睡眠。樂
<lb ed="X" n="0687b04"/><lb ed="R060" n="0757a05"/>倚。樂臥。樂好合徒侶。樂嬉談者。不應從受。心散亂
<lb ed="X" n="0687b05"/><lb ed="R060" n="0757a06"/>者。下至不能<g ref="#CB17769">𤚼</g>牛乳頃善心一緣住修習者。不應
<lb ed="X" n="0687b06"/><lb ed="R060" n="0757a07"/>從受。有闇昧者。愚癡類者。極劣心者。誹謗菩薩素
<lb ed="X" n="0687b07"/><lb ed="R060" n="0757a08"/>怛羅藏及摩怛迦者。不應從受。解曰。此皆揀非法
<lb ed="X" n="0687b08"/><lb ed="R060" n="0757a09"/>器也。豈可漫云無揀擇耶。又前人本不欲受。強令
<lb ed="X" n="0687b09"/><lb ed="R060" n="0757a10"/>受戒。亦犯輕垢。</p>
<lb ed="X" n="0687b10"/><lb ed="R060" n="0757a11"/><p xml:id="pX38p0687b1001">比丘比丘尼全犯。餘五衆無授戒事。未制。</p>
<lb ed="X" n="0687b11"/><lb ed="R060" n="0757a12"/><p xml:id="pX38p0687b1101">大小不全共。小乘先許後拒則犯。不許無犯。大乘
<lb ed="X" n="0687b12"/><lb ed="R060" n="0757a13"/>接化爲本。不授卽犯。</p>
<lb ed="X" n="0687b13"/><lb ed="R060" n="0757a14"/><p xml:id="pX38p0687b1301">開遮者。如沙門道進。求曇無讖受菩薩戒。讖不許。
<lb ed="X" n="0687b14"/><lb ed="R060" n="0757a15"/>且命悔過。七日七夜竟。詣讖求受。讖大怒。不答。進
<lb ed="X" n="0687b15"/><lb ed="R060" n="0757a16"/>自念業障未消。復更竭誠禮懺。首尾三年。乃夢釋
<lb ed="X" n="0687b16"/><lb ed="R060" n="0757a17"/>迦文佛授以戒法。明日詣讖。欲說所夢。未至數步。
<lb ed="X" n="0687b17"/><lb ed="R060" n="0757a18"/>讖卽驚起。口唱善哉。<anchor xml:id="nkr_note_add_0687b1701" n="0687b1701"/><anchor xml:id="beg0687b1701" n="0687b1701"/>已<anchor xml:id="end0687b1701"/>得戒矣。我當爲汝作證。次
<lb ed="X" n="0687b18"/><lb ed="R060" n="0757b01"/>第於佛像前。更說戒相。此則見機利益。先不爲授。
<lb ed="X" n="0687b19"/><lb ed="R060" n="0757b02"/>雖示大怒。非惡心瞋心也。</p>
<lb ed="X" n="0687b20"/><lb ed="R060" n="0757b03"/><p xml:id="pX38p0687b2001">果報者。妄揀。則得悋法之罪。失於二利。善揀。則莊
<lb ed="X" n="0687b21"/><lb ed="R060" n="0757b04"/>嚴眷屬。光顯法門。</p>
<lb ed="X" n="0687b22"/><lb ed="R060" n="0757b05"/><p xml:id="pX38p0687b2201">觀解者。不歷三性徧修覺意三昧。是揀擇義。</p>
<lb ed="X" n="0687b23"/><lb ed="R060" n="0757b06"/><p xml:id="pX38p0687b2301">懺悔者。事擇。作法。理擇。一心無生。</p>
<lb ed="X" n="0687b24"/><lb ed="R060" n="0757b07"/><p xml:id="pX38p0687b2401">修證者。別住以去無事揀。圓信以上無理揀。</p>
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0687c" n="0687c"/>
<lb ed="X" n="0687c01"/><lb ed="R060" n="0757b08"/><p xml:id="pX38p0687c0101">性惡者。法法皆揀則全非。更無一法可受。</p>
<lb ed="X" n="0687c02"/><lb ed="R060" n="0757b09"/><p xml:id="pX38p0687c0201">○第四十一爲利作師戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0687c03"/><lb ed="R060" n="0757b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0687c0301">若佛子。敎化人起信心時。菩薩與他人作敎誡法師
<lb ed="X" n="0687c04"/><lb ed="R060" n="0757b11"/>者。見欲受戒人。應敎請二師。和尙阿闍梨二師。應問
<lb ed="X" n="0687c05"/><lb ed="R060" n="0757b12"/>言。汝有七遮罪不。若現身有七遮罪者。師不應與受
<lb ed="X" n="0687c06"/><lb ed="R060" n="0757b13"/>戒。若無七遮者。得與受戒。若有犯十戒者。應敎懺悔。
<lb ed="X" n="0687c07"/><lb ed="R060" n="0757b14"/>在佛菩薩形像前。日夜六時誦十重四十八輕戒。苦
<lb ed="X" n="0687c08"/><lb ed="R060" n="0757b15"/>到禮三世千佛。得見好相。若一七日。二三七日。乃至
<lb ed="X" n="0687c09"/><lb ed="R060" n="0757b16"/>一年。要見好相。好相者。佛來摩頂。見光見華。種種異
<lb ed="X" n="0687c10"/><lb ed="R060" n="0757b17"/>相。便得滅罪。若無好相。雖懺無益。是人現身亦不得
<lb ed="X" n="0687c11"/><lb ed="R060" n="0757b18"/>戒。而得增益受戒。若犯四十八輕戒者。對首懺悔。罪
<lb ed="X" n="0687c12"/><lb ed="R060" n="0758a01"/>便得滅。不同七遮。而敎誡師於是法中。一一好解。若
<lb ed="X" n="0687c13"/><lb ed="R060" n="0758a02"/>不解大乘經律若輕若重是非之相。不解第一義諦。
<lb ed="X" n="0687c14"/><lb ed="R060" n="0758a03"/>習種性。長養性。性種性。不可壞性。道種性。正法性。其
<lb ed="X" n="0687c15"/><lb ed="R060" n="0758a04"/>中多少。觀行出入。十禪支一切行法。一一不得此法
<lb ed="X" n="0687c16"/><lb ed="R060" n="0758a05"/>中意。而菩薩爲利養故。爲名聞故。惡求多求。貪利弟
<lb ed="X" n="0687c17"/><lb ed="R060" n="0758a06"/>子。而詐現解一切經律。爲供養故。是自欺詐。亦欺詐
<lb ed="X" n="0687c18"/><lb ed="R060" n="0758a07"/>他人。故與人授戒者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0687c19"/><lb ed="R060" n="0758a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0687c1901">敎誡法師。卽敎授阿闍梨也。比丘戒法。於僧中受。
<lb ed="X" n="0687c20"/><lb ed="R060" n="0758a09"/>故和尙及羯磨闍梨。皆須現在比丘爲之。菩薩戒
<lb ed="X" n="0687c21"/><lb ed="R060" n="0758a10"/>法。於十方諸佛菩薩前受。故現在法師。<anchor xml:id="nkr_note_add_0687c2101" n="0687c2101"/><anchor xml:id="beg0687c2101" n="0687c2101"/>但<anchor xml:id="end0687c2101"/>得爲敎
<lb ed="X" n="0687c22"/><lb ed="R060" n="0758a11"/>授闍梨。應敎請二師者。謂請本尊佛爲和尙。此土
<lb ed="X" n="0687c23"/><lb ed="R060" n="0758a12"/>卽是釋迦。請補處大士爲阿闍梨。此時卽是彌勒。
<lb ed="X" n="0687c24"/><lb ed="R060" n="0758a13"/>是名爲二師也。文中以和尙阿闍梨二師爲句。應
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0688a" n="0688a"/>
<lb ed="X" n="0688a01"/><lb ed="R060" n="0758a14"/>問言者。卽是敎誡師應問。此謂未請二師之前。先
<lb ed="X" n="0688a02"/><lb ed="R060" n="0758a15"/>應問其遮難。知無七遮。方敎請二師耳。故菩薩善
<lb ed="X" n="0688a03"/><lb ed="R060" n="0758a16"/>戒經云。十方諸佛菩薩大德聽。今某甲三說時<anchor xml:id="nkr_note_add_0688a0301" n="0688a0301"/><anchor xml:id="beg0688a0301" n="0688a0301"/>已<anchor xml:id="end0688a0301"/>
<lb ed="X" n="0688a04"/><lb ed="R060" n="0758a17"/>從十方諸佛及菩薩僧得菩薩戒。說者我是。受者
<lb ed="X" n="0688a05"/><lb ed="R060" n="0758a18"/>某是。我爲某甲證人。大師者。謂十方無量諸佛菩
<lb ed="X" n="0688a06"/><lb ed="R060" n="0758b01"/>薩僧是。小師者。我身是也。又受菩薩戒。旣以本佛
<lb ed="X" n="0688a07"/><lb ed="R060" n="0758b02"/>爲和尙。補處爲闍梨。亦卽以十方佛爲同壇尊證。
<lb ed="X" n="0688a08"/><lb ed="R060" n="0758b03"/>十方菩薩爲同學善友。今不言請尊證同學者。亦
<lb ed="X" n="0688a09"/><lb ed="R060" n="0758b04"/>如比丘受戒。但請二師也。他經亦有備請五位聖
<lb ed="X" n="0688a10"/><lb ed="R060" n="0758b05"/>師者。隨機廣略。故不同耳。犯十戒者。謂曾受此菩
<lb ed="X" n="0688a11"/><lb ed="R060" n="0758b06"/>薩大戒而毀犯之。或曾受比丘沙彌及五戒等而
<lb ed="X" n="0688a12"/><lb ed="R060" n="0758b07"/>破於本根。故須得見好相。若本未受戒時。作殺盜
<lb ed="X" n="0688a13"/><lb ed="R060" n="0758b08"/>等業。止有世間性罪。不名犯戒。亦不須問。惟七逆
<lb ed="X" n="0688a14"/><lb ed="R060" n="0758b09"/>須問耳。現身亦不得戒者。謂不許重受大戒。而得
<lb ed="X" n="0688a15"/><lb ed="R060" n="0758b10"/>增益受戒者。謂作來生受戒勝因。對首懺悔者。謂
<lb ed="X" n="0688a16"/><lb ed="R060" n="0758b11"/>對淸淨大小乘衆自首其罪。誓不更造。卽所謂作
<lb ed="X" n="0688a17"/><lb ed="R060" n="0758b12"/>法懺也。若輕若重是非之相者。輕則易懺。重則難
<lb ed="X" n="0688a18"/><lb ed="R060" n="0758b13"/>懺。是犯須懺。非犯則不須懺。倘輕罪說重。重罪說
<lb ed="X" n="0688a19"/><lb ed="R060" n="0758b14"/>輕。犯謂非犯。非犯謂犯。不能使人決疑出罪也。第
<lb ed="X" n="0688a20"/><lb ed="R060" n="0758b15"/>一義諦者。卽是戒之體性。亦卽心地之正因。常住
<lb ed="X" n="0688a21"/><lb ed="R060" n="0758b16"/>之極果。習種性。長養性者。謂研習空觀。漸次增長。
<lb ed="X" n="0688a22"/><lb ed="R060" n="0758b17"/>卽十發趣心。性種性。不可壞性者。謂分別假性。俗
<lb ed="X" n="0688a23"/><lb ed="R060" n="0758b18"/>諦建立。故不可壞。卽十長養心。道種性者。謂中道
<lb ed="X" n="0688a24"/><lb ed="R060" n="0759a01"/>能通。卽十金剛心。正法性者。謂證入聖位。卽十地
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0688b" n="0688b"/>
<lb ed="X" n="0688b01"/><lb ed="R060" n="0759a02"/>及等妙二覺。多少觀行出入者。謂發趣則從假入
<lb ed="X" n="0688b02"/><lb ed="R060" n="0759a03"/>空。長養則出空入假。金剛則迴二邊入中道。十地
<lb ed="X" n="0688b03"/><lb ed="R060" n="0759a04"/>則從凡入聖。又習種性則空觀尙少。長養性則空
<lb ed="X" n="0688b04"/><lb ed="R060" n="0759a05"/>觀乃多。性種性則假觀尙少。不可壞性則假。觀乃
<lb ed="X" n="0688b05"/><lb ed="R060" n="0759a06"/>多。道種性則中觀尙少。正法性則中觀乃多。又三
<lb ed="X" n="0688b06"/><lb ed="R060" n="0759a07"/>觀次第修習則少。若一心中修習則多也。十禪支
<lb ed="X" n="0688b07"/><lb ed="R060" n="0759a08"/>者。卽四禪所用喜樂等十支也。不解輕重是非。則
<lb ed="X" n="0688b08"/><lb ed="R060" n="0759a09"/>昧於戒相。不解第一義諦。則昧於戒理。不解習種
<lb ed="X" n="0688b09"/><lb ed="R060" n="0759a10"/>性等。則昧於道共定共種種差別。昧戒相。則不能
<lb ed="X" n="0688b10"/><lb ed="R060" n="0759a11"/>決疑出罪。昧戒理。則不能啓廸眞信眞解。昧道定
<lb ed="X" n="0688b11"/><lb ed="R060" n="0759a12"/>差別。則不能令人修證趣入。可謂一盲引衆盲矣。</p>
<lb ed="X" n="0688b12"/><lb ed="R060" n="0759a13"/><p xml:id="pX38p0688b1201">此是遮業。而深壞法化。二緣成罪。一是爲利心。二
<lb ed="X" n="0688b13"/><lb ed="R060" n="0759a14"/>攝受徒竟。戒本經云。爲貪奉事。畜養眷屬。是染汙
<lb ed="X" n="0688b14"/><lb ed="R060" n="0759a15"/>犯。亦此兼制。前之無解作師。過在好名。今則正在
<lb ed="X" n="0688b15"/><lb ed="R060" n="0759a16"/>好利。名利皆生死根本。菩提大障。其罪是均。故皆
<lb ed="X" n="0688b16"/><lb ed="R060" n="0759a17"/>結云自欺欺他而爲利者。其心益陋劣矣。</p>
<lb ed="X" n="0688b17"/><lb ed="R060" n="0759a18"/><p xml:id="pX38p0688b1701">比丘比丘尼全犯。餘五衆無授戒事。但令爲利攝
<lb ed="X" n="0688b18"/><lb ed="R060" n="0759b01"/>受徒衆。亦犯。</p>
<lb ed="X" n="0688b19"/><lb ed="R060" n="0759b02"/><p xml:id="pX38p0688b1901">大小俱制。小乘師德如前說。</p>
<lb ed="X" n="0688b20"/><lb ed="R060" n="0759b03"/><p xml:id="pX38p0688b2001">惟遮不開。</p>
<lb ed="X" n="0688b21"/><lb ed="R060" n="0759b04"/><p xml:id="pX38p0688b2101">果報者。破壞法門。劇於惡律儀罪。</p>
<lb ed="X" n="0688b22"/><lb ed="R060" n="0759b05"/><p xml:id="pX38p0688b2201">理解者。二乘爲眞諦利。出假菩薩爲俗諦利。別向
<lb ed="X" n="0688b23"/><lb ed="R060" n="0759b06"/>爲但中利。惟圓人了達法界。無利可爲。</p>
<lb ed="X" n="0688b24"/><lb ed="R060" n="0759b07"/><p xml:id="pX38p0688b2401">懺悔者。爲事利。作法。爲理利。須一心無生。</p>
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0688c" n="0688c"/>
<lb ed="X" n="0688c01"/><lb ed="R060" n="0759b08"/><p xml:id="pX38p0688c0101">修證者。初果以上。不爲事利。別地圓住。不爲理利。</p>
<lb ed="X" n="0688c02"/><lb ed="R060" n="0759b09"/><p xml:id="pX38p0688c0201">性惡者。普利法界。正是獨利自<anchor xml:id="nkr_note_add_0688c0201" n="0688c0201"/><anchor xml:id="beg0688c0201" n="0688c0201"/>己<anchor xml:id="end0688c0201"/>。從名字爲利。乃
<lb ed="X" n="0688c03"/><lb ed="R060" n="0759b10"/>至究竟爲利。</p>
<lb ed="X" n="0688c04"/><lb ed="R060" n="0759b11"/><p xml:id="pX38p0688c0401">○第四十二爲惡人說戒戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688c05"/><lb ed="R060" n="0759b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0688c0501">若佛子。不得爲利養故。於未受菩薩戒者前。若外道
<lb ed="X" n="0688c06"/><lb ed="R060" n="0759b13"/>惡人前。說此千佛大戒。邪見人前亦不得說。除國王。
<lb ed="X" n="0688c07"/><lb ed="R060" n="0759b14"/>餘一切不得說。是惡人輩。不受佛戒。名爲畜生。生生
<lb ed="X" n="0688c08"/><lb ed="R060" n="0759b15"/>之處。不見三寶。如木石無心。名爲外道。邪見人輩。木
<lb ed="X" n="0688c09"/><lb ed="R060" n="0759b16"/>頭無異。而菩薩於是惡人前說七佛敎戒者。犯輕垢
<lb ed="X" n="0688c10"/><lb ed="R060" n="0759b17"/>罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0688c11"/><lb ed="R060" n="0759b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0688c1101">說戒者。半月半月誦戒也。除國王者。佛法付囑國
<lb ed="X" n="0688c12"/><lb ed="R060" n="0760a01"/>王故也。虗生浪死。故名畜生。頑然罔覺。故如木石。
<lb ed="X" n="0688c13"/><lb ed="R060" n="0760a02"/>背覺合塵。常居理外。故名外道。</p>
<lb ed="X" n="0688c14"/><lb ed="R060" n="0760a03"/><p xml:id="pX38p0688c1401">此是遮業。預向人說。則後受不能殷重。故半月說
<lb ed="X" n="0688c15"/><lb ed="R060" n="0760a04"/>戒時。必先遣未受大戒者出也。四緣成罪。一未受
<lb ed="X" n="0688c16"/><lb ed="R060" n="0760a05"/>戒人。謂未受此菩薩戒者。二未受人想六句。二重
<lb ed="X" n="0688c17"/><lb ed="R060" n="0760a06"/>二輕二無犯。三有爲說心。謂或爲利養等。四前人
<lb ed="X" n="0688c18"/><lb ed="R060" n="0760a07"/>得聞。從此時結罪。</p>
<lb ed="X" n="0688c19"/><lb ed="R060" n="0760a08"/><p xml:id="pX38p0688c1901">七衆同犯。</p>
<lb ed="X" n="0688c20"/><lb ed="R060" n="0760a09"/><p xml:id="pX38p0688c2001">大小不全共。小乘一切時中。不得向沙彌等說五
<lb ed="X" n="0688c21"/><lb ed="R060" n="0760a10"/>篇罪名。以彼若解五篇名義。便成盜法重難故也。
<lb ed="X" n="0688c22"/><lb ed="R060" n="0760a11"/>大乘惟半月誦戒時。須遣未受者出。餘時不論。如
<lb ed="X" n="0688c23"/><lb ed="R060" n="0760a12"/>前文云一切時中。皆應講此經律。後文云見一切
<lb ed="X" n="0688c24"/><lb ed="R060" n="0760a13"/>衆生。應勸受三歸十戒等。故知不同毗尼藏也。又
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0689a" n="0689a"/>
<lb ed="X" n="0689a01"/><lb ed="R060" n="0760a14"/>菩薩比丘比丘尼。一切時中。亦不得以五篇罪名。
<lb ed="X" n="0689a02"/><lb ed="R060" n="0760a15"/>向未受具戒者說。而菩薩沙彌等。亦不得預知五
<lb ed="X" n="0689a03"/><lb ed="R060" n="0760a16"/>篇名義。致成重難。永障此生受具戒也。</p>
<lb ed="X" n="0689a04"/><lb ed="R060" n="0760a17"/><p xml:id="pX38p0689a0401">惟遮不開。</p>
<lb ed="X" n="0689a05"/><lb ed="R060" n="0760a18"/><p xml:id="pX38p0689a0501">果報者。說則輕褻正法。不說則屛翰正敎。</p>
<lb ed="X" n="0689a06"/><lb ed="R060" n="0760b01"/><p xml:id="pX38p0689a0601">理解者。常住佛性。名爲眞戒。未悟圓宗。皆名惡人。
<lb ed="X" n="0689a07"/><lb ed="R060" n="0760b02"/>應以餘法。示敎利喜。不應<anchor xml:id="nkr_note_add_0689a0701" n="0689a0701"/><anchor xml:id="beg0689a0701" n="0689a0701"/>但<anchor xml:id="end0689a0701"/>讚一乘。反令衆生沒
<lb ed="X" n="0689a08"/><lb ed="R060" n="0760b03"/>生苦。</p>
<lb ed="X" n="0689a09"/><lb ed="R060" n="0760b04"/><p xml:id="pX38p0689a0901">懺悔者。事說。作法。理說。須於一心無生中。善達四
<lb ed="X" n="0689a10"/><lb ed="R060" n="0760b05"/>悉因緣。</p>
<lb ed="X" n="0689a11"/><lb ed="R060" n="0760b06"/><p xml:id="pX38p0689a1101">修證者。初果及別住。不犯事說。具知根智。不犯理
<lb ed="X" n="0689a12"/><lb ed="R060" n="0760b07"/>說。</p>
<lb ed="X" n="0689a13"/><lb ed="R060" n="0760b08"/><p xml:id="pX38p0689a1301">性惡者。如喜根強毒。不輕授記。卽是向惡人說。</p>
<lb ed="X" n="0689a14"/><lb ed="R060" n="0760b09"/><p xml:id="pX38p0689a1401">○第四十三故起犯戒心戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0689a15"/><lb ed="R060" n="0760b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0689a1501">若佛子。信心出家。受佛正戒。故起心毀犯聖戒者。不
<lb ed="X" n="0689a16"/><lb ed="R060" n="0760b11"/>得受一切檀越供養。亦不得國王地上行。不得飮國
<lb ed="X" n="0689a17"/><lb ed="R060" n="0760b12"/>王水。五千大鬼常遮其前。鬼言大賊。若入房舍城邑
<lb ed="X" n="0689a18"/><lb ed="R060" n="0760b13"/>宅中。鬼復常掃其脚迹。一切世人皆罵言。佛法中賊
<lb ed="X" n="0689a19"/><lb ed="R060" n="0760b14"/>一切衆生。眼不欲見。犯戒之人。畜生無異。木頭無異。
<lb ed="X" n="0689a20"/><lb ed="R060" n="0760b15"/>若故毀正戒者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0689a21"/><lb ed="R060" n="0760b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0689a2101">謂出家菩薩。本以信心受戒。故堪受一切供養。堪
<lb ed="X" n="0689a22"/><lb ed="R060" n="0760b17"/>受天人鬼神恭敬。若受而故毀。便不得受一切供
<lb ed="X" n="0689a23"/><lb ed="R060" n="0760b18"/>養。便爲鬼及世人所賤。可見戒之不可毀犯如此。
<lb ed="X" n="0689a24"/><lb ed="R060" n="0761a01"/>柰何起心。故欲毀之。雖尙未毀。先<anchor xml:id="nkr_note_add_0689a2401" n="0689a2401"/><anchor xml:id="beg0689a2401" n="0689a2401"/>已<anchor xml:id="end0689a2401"/>從心結罪矣。</p>
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0689b" n="0689b"/>
<lb ed="X" n="0689b01"/><lb ed="R060" n="0761a02"/><p xml:id="pX38p0689b0101">此是性遮二業。輕視戒律故。三緣成罪。一是犯。二
<lb ed="X" n="0689b02"/><lb ed="R060" n="0761a03"/>犯想。三起心欲犯。念念輕垢。又戒本經云。起五蓋
<lb ed="X" n="0689b03"/><lb ed="R060" n="0761a04"/>心不開覺者。是染汙犯。亦此兼攝。</p>
<lb ed="X" n="0689b04"/><lb ed="R060" n="0761a05"/><p xml:id="pX38p0689b0401">七衆同犯。而出家人爲世福田。其責倍重。</p>
<lb ed="X" n="0689b05"/><lb ed="R060" n="0761a06"/><p xml:id="pX38p0689b0501">大小俱制。小乘卽所謂輕戒罪也。隨所犯罪。更加
<lb ed="X" n="0689b06"/><lb ed="R060" n="0761a07"/>一輕戒罪。大乘亦應例此。又大士執心。嚴於聲聞
<lb ed="X" n="0689b07"/><lb ed="R060" n="0761a08"/>也。若本無故毀心者。但隨事結本罪。不加此罪。若
<lb ed="X" n="0689b08"/><lb ed="R060" n="0761a09"/>直起此心。未犯事者。小<anchor xml:id="nkr_note_add_0689b0801" n="0689b0801"/><anchor xml:id="beg0689b0801" n="0689b0801"/>但<anchor xml:id="end0689b0801"/>責心。大亦應懺。</p>
<lb ed="X" n="0689b09"/><lb ed="R060" n="0761a10"/><p xml:id="pX38p0689b0901">惟遮不開。</p>
<lb ed="X" n="0689b10"/><lb ed="R060" n="0761a11"/><p xml:id="pX38p0689b1001">果報者。任其故起。則障增上戒。障增上心。障增上
<lb ed="X" n="0689b11"/><lb ed="R060" n="0761a12"/>慧。得輕戒罪。若能開覺。則戒根堅固。定慧可尅。</p>
<lb ed="X" n="0689b12"/><lb ed="R060" n="0761a13"/><p xml:id="pX38p0689b1201">觀解者。起理外心。卽名犯戒。</p>
<lb ed="X" n="0689b13"/><lb ed="R060" n="0761a14"/><p xml:id="pX38p0689b1301">懺悔者。起心犯事。作法。起心犯理。一心無生。</p>
<lb ed="X" n="0689b14"/><lb ed="R060" n="0761a15"/><p xml:id="pX38p0689b1401">修證者。位不退人。無犯事心。念不退人。無犯理心。</p>
<lb ed="X" n="0689b15"/><lb ed="R060" n="0761a16"/><p xml:id="pX38p0689b1501">性惡者。謗諸佛。毀於法。不入衆數。爲與衆魔共一
<lb ed="X" n="0689b16"/><lb ed="R060" n="0761a17"/>手作諸勞侶。</p>
<lb ed="X" n="0689b17"/><lb ed="R060" n="0761a18"/><p xml:id="pX38p0689b1701">○第四十四不供養經典戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0689b18"/><lb ed="R060" n="0761b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0689b1801">若佛子。常應一心受持讀誦大乘經律。剝皮爲紙。刺
<lb ed="X" n="0689b19"/><lb ed="R060" n="0761b02"/>血爲墨。以髓爲水。析骨爲筆。書寫佛戒。木皮<anchor xml:id="nkr_note_add_0689b1901" n="0689b1901"/><anchor xml:id="beg0689b1901" n="0689b1901"/>榖<anchor xml:id="end0689b1901"/>紙。絹
<lb ed="X" n="0689b20"/><lb ed="R060" n="0761b03"/>素竹帛。亦悉書持。常以七寶。無價香華。一切雜寶爲
<lb ed="X" n="0689b21"/><lb ed="R060" n="0761b04"/>香囊。盛經律卷。若不如法供養者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0689b22"/><lb ed="R060" n="0761b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0689b2201">供養有五事。一受持。二讀。三誦。四書寫。五香華雜
<lb ed="X" n="0689b23"/><lb ed="R060" n="0761b06"/>寶供養。剝皮爲紙等。擧重況輕。</p>
<lb ed="X" n="0689b24"/><lb ed="R060" n="0761b07"/><p xml:id="pX38p0689b2401">此是遮業。無敬法心。故得罪也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0689c" n="0689c"/>
<lb ed="X" n="0689c01"/><lb ed="R060" n="0761b08"/><p xml:id="pX38p0689c0101">七衆同。</p>
<lb ed="X" n="0689c02"/><lb ed="R060" n="0761b09"/><p xml:id="pX38p0689c0201">大小不全共。小乘不誦持毗尼。結罪。大乘應修五
<lb ed="X" n="0689c03"/><lb ed="R060" n="0761b10"/>事。又不供養三寶亦犯罪。戒本經云。於一日一夜
<lb ed="X" n="0689c04"/><lb ed="R060" n="0761b11"/>中。若佛在世。若佛塔廟。若法。若經卷。若菩薩修多
<lb ed="X" n="0689c05"/><lb ed="R060" n="0761b12"/>羅藏。摩得勒伽藏。若比丘僧。若十方世界大菩薩
<lb ed="X" n="0689c06"/><lb ed="R060" n="0761b13"/>衆。若不少多供養。乃至一禮。乃至不以一偈讚歎
<lb ed="X" n="0689c07"/><lb ed="R060" n="0761b14"/>三寶功德。乃至不能一念淨心。若不恭敬。嬾惰懈
<lb ed="X" n="0689c08"/><lb ed="R060" n="0761b15"/>怠。是染汙犯。若忘誤非染汙犯。不犯者。入淨心地
<lb ed="X" n="0689c09"/><lb ed="R060" n="0761b16"/>菩薩。如得不壞淨比丘。常法供養一切三寶。善生
<lb ed="X" n="0689c10"/><lb ed="R060" n="0761b17"/>經云。若得新穀果蓏菜茹。不先奉獻三寶。先自受
<lb ed="X" n="0689c11"/><lb ed="R060" n="0761b18"/>者。是優婆塞得失意罪。若以殘食施於比丘比丘
<lb ed="X" n="0689c12"/><lb ed="R060" n="0762a01"/>尼優婆塞優婆夷。是優婆塞得失意罪。</p>
<lb ed="X" n="0689c13"/><lb ed="R060" n="0762a02"/><p xml:id="pX38p0689c1301">惟遮不開。</p>
<lb ed="X" n="0689c14"/><lb ed="R060" n="0762a03"/><p xml:id="pX38p0689c1401">果報者。慢法。則遠離正法。失智慧種。敬法。則生生
<lb ed="X" n="0689c15"/><lb ed="R060" n="0762a04"/>處處。常遇妙法。</p>
<lb ed="X" n="0689c16"/><lb ed="R060" n="0762a05"/><p xml:id="pX38p0689c1601">觀解者。一念不與眞淨大法相應。名不供養。</p>
<lb ed="X" n="0689c17"/><lb ed="R060" n="0762a06"/><p xml:id="pX38p0689c1701">懺悔者。事不供。作法。理不供。無生。</p>
<lb ed="X" n="0689c18"/><lb ed="R060" n="0762a07"/><p xml:id="pX38p0689c1801">修證者。初果及淨心地人。無事慢。念不退人。無理
<lb ed="X" n="0689c19"/><lb ed="R060" n="0762a08"/>慢。</p>
<lb ed="X" n="0689c20"/><lb ed="R060" n="0762a09"/><p xml:id="pX38p0689c2001">性惡者。自心卽法卽三寶。不應以心更供於心。</p>
<lb ed="X" n="0689c21"/><lb ed="R060" n="0762a10"/><p xml:id="pX38p0689c2101">○第四十五不化衆生戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0689c22"/><lb ed="R060" n="0762a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0689c2201">若佛子。常起大悲心。若入一切城邑舍宅。見一<anchor xml:id="nkr_note_add_0689c2201" n="0689c2201"/><anchor xml:id="beg0689c2201" n="0689c2201"/>切<anchor xml:id="end0689c2201"/>衆
<lb ed="X" n="0689c23"/><lb ed="R060" n="0762a12"/>生。應當唱言。汝等衆生。盡應受三歸十戒。若見牛馬
<lb ed="X" n="0689c24"/><lb ed="R060" n="0762a13"/>猪羊一切畜生。應心念口言。汝是畜生。發菩提心。而
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0690a" n="0690a"/>
<lb ed="X" n="0690a01"/><lb ed="R060" n="0762a14"/>菩薩入一切處山林川野。皆使一切衆生發菩提心。
<lb ed="X" n="0690a02"/><lb ed="R060" n="0762a15"/>是菩薩若不發敎化衆生心者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0690a03"/><lb ed="R060" n="0762a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0690a0301">大悲心者。知一切衆生及三世諸佛。與我身心。無
<lb ed="X" n="0690a04"/><lb ed="R060" n="0762a17"/>二無別。欲拔其性德之苦。而與以性德之樂也。心
<lb ed="X" n="0690a05"/><lb ed="R060" n="0762a18"/>念口言者。了達同體法性之力。冀令感通開悟也。
<lb ed="X" n="0690a06"/><lb ed="R060" n="0762b01"/>此是遮業。乖於弘誓故制。四緣成罪。一衆生。二衆
<lb ed="X" n="0690a07"/><lb ed="R060" n="0762b02"/>生想。三無敎化心。四不行敎化。遇可化而不化。隨
<lb ed="X" n="0690a08"/><lb ed="R060" n="0762b03"/>事結過。然大士化度衆生。不出四攝。一者布施。卽
<lb ed="X" n="0690a09"/><lb ed="R060" n="0762b04"/>財法無畏三種。如慳瞋殺盜等戒所制。二者愛語。
<lb ed="X" n="0690a10"/><lb ed="R060" n="0762b05"/>卽此戒制。三者利益。四者同事。戒本經中別制。此
<lb ed="X" n="0690a11"/><lb ed="R060" n="0762b06"/>經亦屬此戒所攝。戒本經云。以慊恨心不隨他者。
<lb ed="X" n="0690a12"/><lb ed="R060" n="0762b07"/>是染汙犯。懶惰懈怠。非染汙犯。不犯者。若彼欲爲
<lb ed="X" n="0690a13"/><lb ed="R060" n="0762b08"/>不如法事若病。<anchor xml:id="nkr_note_add_0690a1301" n="0690a1301"/><anchor xml:id="beg0690a1301" n="0690a1301"/>若<anchor xml:id="end0690a1301"/>無力。若護僧制。若彼雖如法。能
<lb ed="X" n="0690a14"/><lb ed="R060" n="0762b09"/>令多人起非法事。若伏外道故。若以方便令彼調
<lb ed="X" n="0690a15"/><lb ed="R060" n="0762b10"/>伏解曰。此卽利益攝也。又云。見衆生所作。不與同
<lb ed="X" n="0690a16"/><lb ed="R060" n="0762b11"/>事。所謂思量諸事。若行路。若如法興利。若田業。若
<lb ed="X" n="0690a17"/><lb ed="R060" n="0762b12"/>牧牛。若和諍。若吉會。若福業。不與同者。瞋恨心是
<lb ed="X" n="0690a18"/><lb ed="R060" n="0762b13"/>染汙犯。懶惰懈怠非染汙犯。不犯者。若病。若無力。
<lb ed="X" n="0690a19"/><lb ed="R060" n="0762b14"/>若彼自能辦。若彼自有多伴。若彼所作事非法非
<lb ed="X" n="0690a20"/><lb ed="R060" n="0762b15"/>義。若以方便令彼調伏。若先許他。若彼有怨。若自
<lb ed="X" n="0690a21"/><lb ed="R060" n="0762b16"/>修善業不欲暫廢。若性闇鈍。若護多人意。若護僧
<lb ed="X" n="0690a22"/><lb ed="R060" n="0762b17"/>制。解曰。此卽同事攝也。</p>
<lb ed="X" n="0690a23"/><lb ed="R060" n="0762b18"/><p xml:id="pX38p0690a2301">七衆同犯。</p>
<lb ed="X" n="0690a24"/><lb ed="R060" n="0763a01"/><p xml:id="pX38p0690a2401">小乘無化他義。不制。</p>
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0690b" n="0690b"/>
<lb ed="X" n="0690b01"/><lb ed="R060" n="0763a02"/><p xml:id="pX38p0690b0101">果報者。不化則失二利。化則二利增長。</p>
<lb ed="X" n="0690b02"/><lb ed="R060" n="0763a03"/><p xml:id="pX38p0690b0201">觀解者。一心轉敎餘心。名化衆生。一念不與妙觀
<lb ed="X" n="0690b03"/><lb ed="R060" n="0763a04"/>相應。名爲不化衆生。</p>
<lb ed="X" n="0690b04"/><lb ed="R060" n="0763a05"/><p xml:id="pX38p0690b0401">懺悔者。事不化。作法。理不化。無生。</p>
<lb ed="X" n="0690b05"/><lb ed="R060" n="0763a06"/><p xml:id="pX38p0690b0501">修證者。行不退。常行事化。念不退。常行理化。</p>
<lb ed="X" n="0690b06"/><lb ed="R060" n="0763a07"/><p xml:id="pX38p0690b0601">性惡者。三世諸佛一口吞盡。有何衆生可度。</p>
<lb ed="X" n="0690b07"/><lb ed="R060" n="0763a08"/><p xml:id="pX38p0690b0701">○第四十六說法不如法戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0690b08"/><lb ed="R060" n="0763a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0690b0801">若佛子。常應敎化。起大悲心。若入檀越貴人家一切
<lb ed="X" n="0690b09"/><lb ed="R060" n="0763a10"/>衆中。不得立爲白衣說法。應在白衣衆前。高座上坐。
<lb ed="X" n="0690b10"/><lb ed="R060" n="0763a11"/>法師。比丘。不得地立爲四衆說法。若說法時。法師高
<lb ed="X" n="0690b11"/><lb ed="R060" n="0763a12"/>座。香華供養四衆聽者下坐。如孝順父母。敬順師敎。
<lb ed="X" n="0690b12"/><lb ed="R060" n="0763a13"/>如事火婆羅門。其說法者若不如法說。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0690b13"/><lb ed="R060" n="0763a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0690b1301">高座者。以高卑言。上坐者。以上下言。不如法說。謂
<lb ed="X" n="0690b14"/><lb ed="R060" n="0763a15"/>不順說法儀式。非謂顚倒謬說也。</p>
<lb ed="X" n="0690b15"/><lb ed="R060" n="0763a16"/><p xml:id="pX38p0690b1501">此是遮業。三緣成罪。一不如法。二不如法想。三正
<lb ed="X" n="0690b16"/><lb ed="R060" n="0763a17"/>說法。若爲名利。是染汙<anchor xml:id="nkr_note_add_0690b1601" n="0690b1601"/><anchor xml:id="beg0690b1601" n="0690b1601"/>犯<anchor xml:id="end0690b1601"/>。若忘誤。非染汙犯。又此
<lb ed="X" n="0690b17"/><lb ed="R060" n="0763a18"/>且據坐言。若准律中。則人臥<anchor xml:id="nkr_note_add_0690b1701" n="0690b1701"/><anchor xml:id="beg0690b1701" n="0690b1701"/>己<anchor xml:id="end0690b1701"/>坐。不得爲說。人坐
<lb ed="X" n="0690b18"/><lb ed="R060" n="0763b01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0690b1801" n="0690b1801"/><anchor xml:id="beg0690b1801" n="0690b1801"/>己<anchor xml:id="end0690b1801"/>立。人在座。<anchor xml:id="nkr_note_add_0690b1802" n="0690b1802"/><anchor xml:id="beg0690b1802" n="0690b1802"/>己<anchor xml:id="end0690b1802"/>在非座。人在高坐。<anchor xml:id="nkr_note_add_0690b1803" n="0690b1803"/><anchor xml:id="beg0690b1803" n="0690b1803"/>己<anchor xml:id="end0690b1803"/>在下坐。人在
<lb ed="X" n="0690b19"/><lb ed="R060" n="0763b02"/>前行。<anchor xml:id="nkr_note_add_0690b1901" n="0690b1901"/><anchor xml:id="beg0690b1901" n="0690b1901"/>己<anchor xml:id="end0690b1901"/>在後行。人在高經行處。<anchor xml:id="nkr_note_add_0690b1902" n="0690b1902"/><anchor xml:id="beg0690b1902" n="0690b1902"/>己<anchor xml:id="end0690b1902"/>在下經行處。人
<lb ed="X" n="0690b20"/><lb ed="R060" n="0763b03"/>在道。<anchor xml:id="nkr_note_add_0690b2001" n="0690b2001"/><anchor xml:id="beg0690b2001" n="0690b2001"/>己<anchor xml:id="end0690b2001"/>在非道。皆不得爲說。又衣纏頸者。覆頭者。
<lb ed="X" n="0690b21"/><lb ed="R060" n="0763b04"/>裹頭者。叉腰者。著革屣者。著木屐者。騎乘者。持杖
<lb ed="X" n="0690b22"/><lb ed="R060" n="0763b05"/>者。持劍者。持矛者。持刀者。持葢者。皆不得爲說。惟
<lb ed="X" n="0690b23"/><lb ed="R060" n="0763b06"/>除爲病人說法。一切不犯。</p>
<lb ed="X" n="0690b24"/><lb ed="R060" n="0763b07"/><p xml:id="pX38p0690b2401">七衆同犯。以沙彌等。亦許登高座故。以白衣說一
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0690c" n="0690c"/>
<lb ed="X" n="0690c01"/><lb ed="R060" n="0763b08"/>句一偈義。亦應如法故。又善生經云。僧若不聽說
<lb ed="X" n="0690c02"/><lb ed="R060" n="0763b09"/>法讚歎。輙自作者。是優婆塞得失意罪。亦此兼制。</p>
<lb ed="X" n="0690c03"/><lb ed="R060" n="0763b10"/><p xml:id="pX38p0690c0301">大小乘俱制。</p>
<lb ed="X" n="0690c04"/><lb ed="R060" n="0763b11"/><p xml:id="pX38p0690c0401">開遮者。僧祇律云。若比丘爲塔事僧事。詣王及地
<lb ed="X" n="0690c05"/><lb ed="R060" n="0763b12"/>主時。彼言。比丘爲我說法不得語令起。恐生疑故。
<lb ed="X" n="0690c06"/><lb ed="R060" n="0763b13"/>若邊有立人者。卽作意爲立人說。王雖聽。比丘無
<lb ed="X" n="0690c07"/><lb ed="R060" n="0763b14"/>罪。又比丘患眼。前人捉杖牽前。爲說無罪。又比丘
<lb ed="X" n="0690c08"/><lb ed="R060" n="0763b15"/>在怖畏險道時。防衛人言。尊者爲我說法。雖持刀
<lb ed="X" n="0690c09"/><lb ed="R060" n="0763b16"/>杖。爲說無罪。</p>
<lb ed="X" n="0690c10"/><lb ed="R060" n="0763b17"/><p xml:id="pX38p0690c1001">果報者。不如法。則令彼此皆招慢法之罪。如法。則
<lb ed="X" n="0690c11"/><lb ed="R060" n="0763b18"/>令彼此皆有敬法之益。</p>
<lb ed="X" n="0690c12"/><lb ed="R060" n="0764a01"/><p xml:id="pX38p0690c1201">觀解者。坐法空座。乃名如法。</p>
<lb ed="X" n="0690c13"/><lb ed="R060" n="0764a02"/><p xml:id="pX38p0690c1301">懺悔者。事不如法。用作法。理不如法。用無生。</p>
<lb ed="X" n="0690c14"/><lb ed="R060" n="0764a03"/><p xml:id="pX38p0690c1401">修證者。初果以上。事常如法。別地圓住。理常如法。</p>
<lb ed="X" n="0690c15"/><lb ed="R060" n="0764a04"/><p xml:id="pX38p0690c1501">性惡者。依正刹塵。俱說俱聽。更何高下。</p>
<lb ed="X" n="0690c16"/><lb ed="R060" n="0764a05"/><p xml:id="pX38p0690c1601">○第四十七非法制限戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0690c17"/><lb ed="R060" n="0764a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0690c1701">若佛子。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0690c1701" n="0690c1701"/><anchor xml:id="beg0690c1701" n="0690c1701"/>已<anchor xml:id="end0690c1701"/>信心受佛戒者。若國王太子百官。四部
<lb ed="X" n="0690c18"/><lb ed="R060" n="0764a07"/>弟子。自恃高貴。破滅佛法戒律。明作<anchor xml:id="nkr_note_add_0690c1801" n="0690c1801"/><anchor xml:id="beg0690c1801" n="0690c1801"/>制<anchor xml:id="end0690c1801"/>法。制我四部
<lb ed="X" n="0690c19"/><lb ed="R060" n="0764a08"/>弟子。不聽出家行道。亦復不聽造立形像。佛塔經律。
<lb ed="X" n="0690c20"/><lb ed="R060" n="0764a09"/>立統官制衆。使安籍記僧。菩薩比丘地立。白衣高座。
<lb ed="X" n="0690c21"/><lb ed="R060" n="0764a10"/>廣行非法。如兵奴事主。而菩薩正應受一切人供養。
<lb ed="X" n="0690c22"/><lb ed="R060" n="0764a11"/>而反爲官走使。非法非律。若國王百官好心受佛戒
<lb ed="X" n="0690c23"/><lb ed="R060" n="0764a12"/>者。莫作是破三寶之罪。若故作破法者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0690c24"/><lb ed="R060" n="0764a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0690c2401">四部者。居士。居士婦。童男。童女也。不聽出家行道。
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0691a" n="0691a"/>
<lb ed="X" n="0691a01"/><lb ed="R060" n="0764a14"/>則斷僧寶。不聽造形像佛塔。則斷佛寶。不聽造經
<lb ed="X" n="0691a02"/><lb ed="R060" n="0764a15"/>律。則斷法寶。</p>
<lb ed="X" n="0691a03"/><lb ed="R060" n="0764a16"/><p xml:id="pX38p0691a0301">此具性遮二業。障善法故。四緣成罪。一是三寶事。
<lb ed="X" n="0691a04"/><lb ed="R060" n="0764a17"/>二三寶事想。三有制限心。四制限得成。隨事結罪。</p>
<lb ed="X" n="0691a05"/><lb ed="R060" n="0764a18"/><p xml:id="pX38p0691a0501">在家二衆全犯。出家五衆。無自在權勢。設能隨力
<lb ed="X" n="0691a06"/><lb ed="R060" n="0764b01"/>非法制限。亦犯。</p>
<lb ed="X" n="0691a07"/><lb ed="R060" n="0764b02"/><p xml:id="pX38p0691a0701">大小俱制。</p>
<lb ed="X" n="0691a08"/><lb ed="R060" n="0764b03"/><p xml:id="pX38p0691a0801">開遮者。如彌勒昔爲國王。假設非法制限。以興正
<lb ed="X" n="0691a09"/><lb ed="R060" n="0764b04"/>法。</p>
<lb ed="X" n="0691a10"/><lb ed="R060" n="0764b05"/><p xml:id="pX38p0691a1001">果報者。制限。則得斷滅三寶大罪。不制。能招弘護
<lb ed="X" n="0691a11"/><lb ed="R060" n="0764b06"/>三寶功德。</p>
<lb ed="X" n="0691a12"/><lb ed="R060" n="0764b07"/><p xml:id="pX38p0691a1201">觀解者。不於一切法中顯出三寶體性。名非法制
<lb ed="X" n="0691a13"/><lb ed="R060" n="0764b08"/>限。</p>
<lb ed="X" n="0691a14"/><lb ed="R060" n="0764b09"/><p xml:id="pX38p0691a1401">懺悔者。事制限。須殷勤建立三寶。理制限。須善修
<lb ed="X" n="0691a15"/><lb ed="R060" n="0764b10"/>一心三觀。</p>
<lb ed="X" n="0691a16"/><lb ed="R060" n="0764b11"/><p xml:id="pX38p0691a1601">修證者。初果以上。無事制限。別地圓住。無理制限。</p>
<lb ed="X" n="0691a17"/><lb ed="R060" n="0764b12"/><p xml:id="pX38p0691a1701">性惡者。不聽於九界外。別別施設佛界。</p>
<lb ed="X" n="0691a18"/><lb ed="R060" n="0764b13"/><p xml:id="pX38p0691a1801">○第四十八破法戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691a19"/><lb ed="R060" n="0764b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0691a1901">若佛子。以好心出家。而爲名聞利養。於國王百官前
<lb ed="X" n="0691a20"/><lb ed="R060" n="0764b15"/>說佛戒者。橫與比丘比丘尼菩薩戒弟子作繫縛事。
<lb ed="X" n="0691a21"/><lb ed="R060" n="0764b16"/>如獄囚法。如兵奴之法。如師子身中蟲。自食師子肉。
<lb ed="X" n="0691a22"/><lb ed="R060" n="0764b17"/>非餘外蟲。如是佛子自破佛法。非外道天魔能破。若
<lb ed="X" n="0691a23"/><lb ed="R060" n="0764b18"/>受佛戒者。應護佛戒。如念一子。如事父母。不可毀破。
<lb ed="X" n="0691a24"/><lb ed="R060" n="0765a01"/>而菩薩聞外道惡人以惡言謗破佛戒之聲。如三百
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0691b" n="0691b"/>
<lb ed="X" n="0691b01"/><lb ed="R060" n="0765a02"/>矛刺心。千刀萬杖打拍其身。等無有異。寧自入地獄。
<lb ed="X" n="0691b02"/><lb ed="R060" n="0765a03"/>經於百劫。而不一聞惡人以惡言謗破佛戒之聲。而
<lb ed="X" n="0691b03"/><lb ed="R060" n="0765a04"/>况自破佛戒。敎人破法因緣。亦無孝順之心。若故作
<lb ed="X" n="0691b04"/><lb ed="R060" n="0765a05"/>者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691b05"/><lb ed="R060" n="0765a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0691b0501">國王百官。指<anchor xml:id="nkr_note_add_0691b0501" n="0691b0501"/><anchor xml:id="beg0691b0501" n="0691b0501"/>已<anchor xml:id="end0691b0501"/>受佛戒者。雖是同法之人。得於彼
<lb ed="X" n="0691b06"/><lb ed="R060" n="0765a07"/>前說菩薩戒。而不得於彼前。橫作非法治罰也。弟
<lb ed="X" n="0691b07"/><lb ed="R060" n="0765a08"/>子有過。但應如法治罰。不應作繫縛事。如獄囚兵
<lb ed="X" n="0691b08"/><lb ed="R060" n="0765a09"/>奴。以傷出家軌式。如念一子。喩愛之極。如事父母。
<lb ed="X" n="0691b09"/><lb ed="R060" n="0765a10"/>喩敬之極。又念子卽慈悲心。事親卽孝順心也。</p>
<lb ed="X" n="0691b10"/><lb ed="R060" n="0765a11"/><p xml:id="pX38p0691b1001">此具性遮二業。以毀辱法門故。五緣成罪。一是佛
<lb ed="X" n="0691b11"/><lb ed="R060" n="0765a12"/>弟子。謂大小乘七衆。不犯邊罪。不捨戒者。二佛弟
<lb ed="X" n="0691b12"/><lb ed="R060" n="0765a13"/>子想六句。二重四輕。雖非佛弟子。亦不應作繫縛
<lb ed="X" n="0691b13"/><lb ed="R060" n="0765a14"/>事故。但其事稍稀。故不特制。或復攝入瞋損戒中。
<lb ed="X" n="0691b14"/><lb ed="R060" n="0765a15"/>三有治罰心。欲令前人受辱。正是業主。四所對人。
<lb ed="X" n="0691b15"/><lb ed="R060" n="0765a16"/>謂國王百官等。同有戒者。故僅結輕。若向未受戒
<lb ed="X" n="0691b16"/><lb ed="R060" n="0765a17"/>人治罰。自屬第六重戒。五正行治罰。隨事結過。</p>
<lb ed="X" n="0691b17"/><lb ed="R060" n="0765a18"/><p xml:id="pX38p0691b1701">出家五衆同犯。在家二衆。若治罰佛之弟子。自屬
<lb ed="X" n="0691b18"/><lb ed="R060" n="0765b01"/>前戒兼制。厥罪彌甚。具如地藏十輪經中廣訶。</p>
<lb ed="X" n="0691b19"/><lb ed="R060" n="0765b02"/><p xml:id="pX38p0691b1901">大小乘俱制。</p>
<lb ed="X" n="0691b20"/><lb ed="R060" n="0765b03"/><p xml:id="pX38p0691b2001">開遮者。惡濁世中。護持正法。比丘得藉王大臣力。
<lb ed="X" n="0691b21"/><lb ed="R060" n="0765b04"/>兵杖自衛。如大涅槃所明。然不得非法治罰他人。</p>
<lb ed="X" n="0691b22"/><lb ed="R060" n="0765b05"/><p xml:id="pX38p0691b2201">果報者。作則有破壞法門。損辱僧侶之罪。不作。則
<lb ed="X" n="0691b23"/><lb ed="R060" n="0765b06"/>令衆僧增益安樂。</p>
<lb ed="X" n="0691b24"/><lb ed="R060" n="0765b07"/><p xml:id="pX38p0691b2401">理解者。不如說修行。卽是破法因緣。又不知四悉
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0691c" n="0691c"/>
<lb ed="X" n="0691c01"/><lb ed="R060" n="0765b08"/>檀因緣。卽是破法因緣。</p>
<lb ed="X" n="0691c02"/><lb ed="R060" n="0765b09"/><p xml:id="pX38p0691c0201">懺悔者。事破。作法。理破。須行解雙進。</p>
<lb ed="X" n="0691c03"/><lb ed="R060" n="0765b10"/><p xml:id="pX38p0691c0301">修證者。初果以上無事破。別地圓住無理破。</p>
<lb ed="X" n="0691c04"/><lb ed="R060" n="0765b11"/><p xml:id="pX38p0691c0401">性惡者。破一切法無不徧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691c05"/><lb ed="R060" n="0765b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0691c0501">如是九戒應當學。敬心奉持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691c06"/><lb ed="R060" n="0765b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0691c0601">此總結第五段九戒也。別釋四十八輕竟。</p>
<lb ed="X" n="0691c07"/><lb ed="R060" n="0765b14"/><p xml:id="pX38p0691c0701">△三總結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691c08"/><lb ed="R060" n="0765b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0691c0801"><anchor xml:id="nkr_note_add_0691c0801" n="0691c0801"/><anchor xml:id="beg0691c0801" n="0691c0801"/>諸<anchor xml:id="end0691c0801"/>佛子。是四十八輕戒。汝等受持。過去諸菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_0691c0802" n="0691c0802"/><anchor xml:id="beg0691c0802" n="0691c0802"/>已<anchor xml:id="end0691c0802"/>誦。
<lb ed="X" n="0691c09"/><lb ed="R060" n="0765b16"/>未來諸菩薩當誦。現在諸菩薩今誦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691c10"/><lb ed="R060" n="0765b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0691c1001">此總結四十八輕戒也。第二列重輕戒相大科竟。</p>
<lb ed="X" n="0691c11"/><lb ed="R060" n="0765b18"/><p xml:id="pX38p0691c1101">△三勸大衆奉行五。初擧所誦法。二囑流通人。三
<lb ed="X" n="0691c12"/><lb ed="R060" n="0766a01"/>明流通益。四重勸奉行。五時衆歡喜。</p><p xml:id="pX38p0691c1215" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691c13"/><lb ed="R060" n="0766a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0691c1301">諸佛子聽。十重四十八輕戒。三世諸佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0691c1301" n="0691c1301"/><anchor xml:id="beg0691c1301" n="0691c1301"/>已<anchor xml:id="end0691c1301"/>誦當誦今
<lb ed="X" n="0691c14"/><lb ed="R060" n="0766a03"/>誦。我今亦如是誦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691c15"/><lb ed="R060" n="0766a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0691c1501">△二囑流通人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691c16"/><lb ed="R060" n="0766a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0691c1601">汝等一切大衆若國王王子百官比丘比丘尼信男
<lb ed="X" n="0691c17"/><lb ed="R060" n="0766a06"/>信女受持菩薩戒者。應受持讀誦解說書寫佛性常
<lb ed="X" n="0691c18"/><lb ed="R060" n="0766a07"/>住戒卷。流通三世。一切衆生。化化不絕。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691c19"/><lb ed="R060" n="0766a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0691c1901">前勸受中。備列婬男婬女。黃門鬼畜等。今但言信
<lb ed="X" n="0691c20"/><lb ed="R060" n="0766a09"/>男信女者。正顯旣受得戒。皆名第一淸淨也。佛性
<lb ed="X" n="0691c21"/><lb ed="R060" n="0766a10"/>常住戒卷者。此戒卷在世。則佛性因緣之義不滅。</p>
<lb ed="X" n="0691c22"/><lb ed="R060" n="0766a11"/><p xml:id="pX38p0691c2201">△三明流通益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0691c23"/><lb ed="R060" n="0766a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0691c2301">得見千佛。爲千佛授手。世世不墮惡道八難。常生人
<lb ed="X" n="0691c24"/><lb ed="R060" n="0766a13"/>道天中。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0692a" n="0692a"/>
<lb ed="X" n="0692a01"/><lb ed="R060" n="0766a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0692a0101">略擧三益。一見聖。二離苦。三得樂。義疏云。授手者。
<lb ed="X" n="0692a02"/><lb ed="R060" n="0766a15"/>明秉戒人。與佛相隣次不遠也。世世不墮。常生人
<lb ed="X" n="0692a03"/><lb ed="R060" n="0766a16"/>天。所離所得。豈止於此。且擧凡情所欣厭以之爲
<lb ed="X" n="0692a04"/><lb ed="R060" n="0766a17"/>勸耳。</p>
<lb ed="X" n="0692a05"/><lb ed="R060" n="0766a18"/><p xml:id="pX38p0692a0501">△四重勸奉行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0692a06"/><lb ed="R060" n="0766b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0692a0601">我今在此樹下。略開七佛法戒。汝等大衆。當一心學
<lb ed="X" n="0692a07"/><lb ed="R060" n="0766b02"/>波羅提木叉。歡喜奉行。如無相天王品勸學中一一
<lb ed="X" n="0692a08"/><lb ed="R060" n="0766b03"/>廣明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0692a09"/><lb ed="R060" n="0766b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0692a0901">△五時衆歡喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0692a10"/><lb ed="R060" n="0766b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0692a1001">三千學士。時坐聽者。聞佛自誦。心心頂戴。歡喜受持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0692a11"/><lb ed="R060" n="0766b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0692a1101">三千。謂三千世界中同秉菩薩戒者。以上大科第
<lb ed="X" n="0692a12"/><lb ed="R060" n="0766b07"/>二正示法門分竟。</p>
<lb ed="X" n="0692a13"/><lb ed="R060" n="0766b08"/><p xml:id="pX38p0692a1301">△三流通益世分爲二。初結示。二偈讚。</p><p xml:id="pX38p0692a1316" cb:place="inline">初中四。
<lb ed="X" n="0692a14"/><lb ed="R060" n="0766b09"/>初徧結說心地品。二略擧總十處說。三明所說之
<lb ed="X" n="0692a15"/><lb ed="R060" n="0766b10"/>法。四明大衆奉行。</p><p xml:id="pX38p0692a1508" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0692a16"/><lb ed="R060" n="0766b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0692a1601">爾時釋迦牟尼佛。說上<name role="" type="person">蓮華臺藏世界</name>。<name role="" type="person">盧舍那佛</name>所
<lb ed="X" n="0692a17"/><lb ed="R060" n="0766b12"/>說心地法門品中。十無盡戒法品竟。千百億釋迦亦
<lb ed="X" n="0692a18"/><lb ed="R060" n="0766b13"/>如是說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0692a19"/><lb ed="R060" n="0766b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0692a1901">是中先結此釋迦說竟。次結餘釋迦說竟也。</p>
<lb ed="X" n="0692a20"/><lb ed="R060" n="0766b15"/><p xml:id="pX38p0692a2001">△二略擧總十處說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0692a21"/><lb ed="R060" n="0766b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0692a2101">從<name role="" type="person">摩醯首羅</name>天王宮。至此道樹下。十住處說法品。爲
<lb ed="X" n="0692a22"/><lb ed="R060" n="0766b17"/>一切菩薩。不可說大衆。受持讀誦解說其義亦如是。
<lb ed="X" n="0692a23"/><lb ed="R060" n="0766b18"/>千百億世界。<name role="" type="person">蓮華藏世界</name>。微塵世界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0692a24"/><lb ed="R060" n="0767a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0692a2401">是中亦先結此釋迦十處說法竟。次結餘釋迦十
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0692b" n="0692b"/>
<lb ed="X" n="0692b01"/><lb ed="R060" n="0767a02"/>處說法竟也。微塵世界下。闕亦如是說四字。</p>
<lb ed="X" n="0692b02"/><lb ed="R060" n="0767a03"/><p xml:id="pX38p0692b0201">△三明所說之法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0692b03"/><lb ed="R060" n="0767a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0692b0301">一切佛心藏。地藏。戒藏。無量行願藏。因果佛性常住
<lb ed="X" n="0692b04"/><lb ed="R060" n="0767a05"/>藏。如是一切佛。說無量一切法藏竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0692b05"/><lb ed="R060" n="0767a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0692b0501">前五句爲別。後一句爲總。就五別中。又各具通別
<lb ed="X" n="0692b06"/><lb ed="R060" n="0767a07"/>二義。心藏者。通則一切諸法。皆屬於心。別則指三
<lb ed="X" n="0692b07"/><lb ed="R060" n="0767a08"/>十心。地藏者。通則一切諸法。皆名爲地。別則指於
<lb ed="X" n="0692b08"/><lb ed="R060" n="0767a09"/>十地。戒藏者。通則一切諸法。皆名爲戒。別指十重
<lb ed="X" n="0692b09"/><lb ed="R060" n="0767a10"/>衆輕。無量行願藏者。通亦收一切法。別指六度萬
<lb ed="X" n="0692b10"/><lb ed="R060" n="0767a11"/>行。十大願王等。因果佛性常住藏者。佛性非因非
<lb ed="X" n="0692b11"/><lb ed="R060" n="0767a12"/>果。而因果不離佛性。故曰大乘因者。諸法實相。大
<lb ed="X" n="0692b12"/><lb ed="R060" n="0767a13"/>乘果者。亦諸法實相。實相卽佛性異名。今因亦佛
<lb ed="X" n="0692b13"/><lb ed="R060" n="0767a14"/>性。果亦佛性。佛性常住。則因果亦皆常住。通則一
<lb ed="X" n="0692b14"/><lb ed="R060" n="0767a15"/>切諸法。皆名因果佛性常住之藏。別則如佛性本
<lb ed="X" n="0692b15"/><lb ed="R060" n="0767a16"/>源品等。</p>
<lb ed="X" n="0692b16"/><lb ed="R060" n="0767a17"/><p xml:id="pX38p0692b1601">△四明大衆奉行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0692b17"/><lb ed="R060" n="0767a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0692b1701">千百億世界中。一切衆生受持。歡喜奉行。若廣開心
<lb ed="X" n="0692b18"/><lb ed="R060" n="0767b01"/>地相相。如佛華光王七行品中說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0692b19"/><lb ed="R060" n="0767b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0692b1901">相相者。心地無相。具一切相。重重無盡。總別難思。</p>
<lb ed="X" n="0692b20"/><lb ed="R060" n="0767b03"/><p xml:id="pX38p0692b2001">△二偈讚三。初讚持法益。二序學法事。三發度生
<lb ed="X" n="0692b21"/><lb ed="R060" n="0767b04"/>願。</p><p xml:id="pX38p0692b2102" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0692b22"/><lb ed="R060" n="0767b05"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX38p0692b2201"><l>明人忍慧強</l><l>能持如是法</l><l>未成佛道間</l>
<lb ed="X" n="0692b23"/><lb ed="R060" n="0767b06"/><l>安獲五種利</l><l>一者十方佛</l><l>憫念常守護</l>
<lb ed="X" n="0692b24"/><lb ed="R060" n="0767b07"/><l>二者命終時</l><l>正見心歡喜</l><l>三者生生處</l>
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0692c" n="0692c"/>
<lb ed="X" n="0692c01"/><lb ed="R060" n="0767b08"/><l>爲諸菩薩友</l><l>四者功德聚</l><l>戒度悉成就</l>
<lb ed="X" n="0692c02"/><lb ed="R060" n="0767b09"/><l>五者今後世</l><l>性戒福慧滿</l><l>此是諸佛子</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0692c03"/><lb ed="R060" n="0767b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0692c0301">明人者。能知如來秘密之藏。雖是肉眼。名爲佛眼
<lb ed="X" n="0692c04"/><lb ed="R060" n="0767b11"/>也。忍是安忍。卽指定力。謂有慧無忍。是名狂慧。有
<lb ed="X" n="0692c05"/><lb ed="R060" n="0767b12"/>忍無慧。是名愚定。又二乘定多慧少。不見佛性。權
<lb ed="X" n="0692c06"/><lb ed="R060" n="0767b13"/>位菩薩慧多定少。雖見佛性而不了了。故須忍慧
<lb ed="X" n="0692c07"/><lb ed="R060" n="0767b14"/>俱強。方爲明人。方能持如是法也。諸佛護念者。一
<lb ed="X" n="0692c08"/><lb ed="R060" n="0767b15"/>切諸佛。皆從此法出。猶如佛母。故持之者。與佛氣
<lb ed="X" n="0692c09"/><lb ed="R060" n="0767b16"/>分交接。又不持此法。則斷佛種性。能持此法。則續
<lb ed="X" n="0692c10"/><lb ed="R060" n="0767b17"/>佛慧命。故諸佛常自憫念。守護持法人也。命終時
<lb ed="X" n="0692c11"/><lb ed="R060" n="0767b18"/>正見歡喜者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0692c1101" n="0692c1101"/><anchor xml:id="beg0692c1101" n="0692c1101"/>已<anchor xml:id="end0692c1101"/>具佛眼。則假使鐵輪頂上旋。定慧
<lb ed="X" n="0692c12"/><lb ed="R060" n="0768a01"/>圓明終不失也。生生爲菩薩友者。位同大覺。眞是
<lb ed="X" n="0692c13"/><lb ed="R060" n="0768a02"/>佛子。一切菩薩。皆我同學也。功德戒度悉成就者。
<lb ed="X" n="0692c14"/><lb ed="R060" n="0768a03"/>戒爲一切功德之聚。如地悉能生養萬物。今常作
<lb ed="X" n="0692c15"/><lb ed="R060" n="0768a04"/>如是信。戒品<anchor xml:id="nkr_note_add_0692c1501" n="0692c1501"/><anchor xml:id="beg0692c1501" n="0692c1501"/>已<anchor xml:id="end0692c1501"/>具足。戒品旣具。則一切功德聚。悉
<lb ed="X" n="0692c16"/><lb ed="R060" n="0768a05"/>具足成就也。性戒福慧滿者。達此性戒。則全性起
<lb ed="X" n="0692c17"/><lb ed="R060" n="0768a06"/>修。全修在性。全性起修。故福由慧滿。全修顯性。故
<lb ed="X" n="0692c18"/><lb ed="R060" n="0768a07"/>慧由福滿。又性戒卽正因理體。當法身德。持性之
<lb ed="X" n="0692c19"/><lb ed="R060" n="0768a08"/>戒。卽緣因福善當解脫德悟戒之性。卽了因智慧
<lb ed="X" n="0692c20"/><lb ed="R060" n="0768a09"/>當般若德。今後世滿者。從觀行滿。乃至究竟滿也。
<lb ed="X" n="0692c21"/><lb ed="R060" n="0768a10"/>獲此五利。眞是佛子。當紹佛位。故云此是諸佛子。</p>
<lb ed="X" n="0692c22"/><lb ed="R060" n="0768a11"/><p xml:id="pX38p0692c2201">△二序學法事又二。初觀察法體。二護持戒相。</p>
<lb ed="X" n="0692c23"/><lb ed="R060" n="0768a12"/><p xml:id="pX38p0692c2301">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0692c24"/><lb ed="R060" n="0768a13"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX38p0692c2401"><l>智者善思量</l><l>計我著相者</l><l>不能生是法</l>
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0693a" n="0693a"/>
<lb ed="X" n="0693a01"/><lb ed="R060" n="0768a14"/><l>滅壽取證者</l><l>亦非下種處</l><l>欲長菩提苗</l>
<lb ed="X" n="0693a02"/><lb ed="R060" n="0768a15"/><l>光明照世間</l><l>應當靜觀察</l><l>諸法眞實相</l>
<lb ed="X" n="0693a03"/><lb ed="R060" n="0768a16"/><l>不生亦不滅</l><l>不常復不斷</l><l>不一亦不異</l>
<lb ed="X" n="0693a04"/><lb ed="R060" n="0768a17"/><l>不來亦不去</l><l>如是一心中</l><l>方便勤莊嚴</l>
<lb ed="X" n="0693a05"/><lb ed="R060" n="0768a18"/><l>菩薩所應作</l><l>應當次第學</l><l>於學於無學</l>
<lb ed="X" n="0693a06"/><lb ed="R060" n="0768b01"/><l>勿生分別想</l><l>是名第一道</l><l>亦名摩訶衍</l>
<lb ed="X" n="0693a07"/><lb ed="R060" n="0768b02"/><l>一切戲論惡</l><l>悉從是處滅</l><l>諸佛薩婆若</l>
<lb ed="X" n="0693a08"/><lb ed="R060" n="0768b03"/><l>悉由是處出</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0693a09"/><lb ed="R060" n="0768b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0693a0901">心地法門。十無盡戒。皆如理而證。稱性而修。所謂
<lb ed="X" n="0693a10"/><lb ed="R060" n="0768b05"/>中道了義無戲論法。凡夫著有。二乘證空。皆背眞
<lb ed="X" n="0693a11"/><lb ed="R060" n="0768b06"/>因。故非種子。應當靜觀察者。靜是止之異名。察卽
<lb ed="X" n="0693a12"/><lb ed="R060" n="0768b07"/>觀之審細。止觀不二。方是眞修。諸法眞實相者。諸
<lb ed="X" n="0693a13"/><lb ed="R060" n="0768b08"/>法。卽十界十如權實之法。觀相元妄。無可指陳。則
<lb ed="X" n="0693a14"/><lb ed="R060" n="0768b09"/>幻惑非眞。虗假不實。觀性元眞。本如來藏。則無相
<lb ed="X" n="0693a15"/><lb ed="R060" n="0768b10"/>不相。名眞實相。淸淨本然故不生。循業發現故不
<lb ed="X" n="0693a16"/><lb ed="R060" n="0768b11"/>滅。又循業發現。故生卽不生。淸淨本然。故滅亦不
<lb ed="X" n="0693a17"/><lb ed="R060" n="0768b12"/>滅。不變隨緣故不常。隨緣不變故不斷。理隨於事
<lb ed="X" n="0693a18"/><lb ed="R060" n="0768b13"/>故不一。事隨於理故不異。迷無所從故不來。悟無
<lb ed="X" n="0693a19"/><lb ed="R060" n="0768b14"/>所滅故不去。如是諸法。卽是一心。如是一心。卽三
<lb ed="X" n="0693a20"/><lb ed="R060" n="0768b15"/>十心十地。及重輕諸戒之體性也。悟此體性。然後
<lb ed="X" n="0693a21"/><lb ed="R060" n="0768b16"/>方便勤莊嚴之。一心是正因理性。靜觀是了因慧
<lb ed="X" n="0693a22"/><lb ed="R060" n="0768b17"/>性。方便是緣因善性也。又觀察及持戒。皆名方便
<lb ed="X" n="0693a23"/><lb ed="R060" n="0768b18"/>莊嚴。觀察卽理方便。名爲智慧莊嚴。持戒卽事方
<lb ed="X" n="0693a24"/><lb ed="R060" n="0769a01"/>便。名爲功德莊嚴。又戒品具足。全繇深信於理。而
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0693b" n="0693b"/>
<lb ed="X" n="0693b01"/><lb ed="R060" n="0769a02"/>心地增進。全繇精修於事。故曰繇戒淨故慧淨。繇
<lb ed="X" n="0693b02"/><lb ed="R060" n="0769a03"/>慧淨故戒淨。如兩手互洗。決無前後。又勤方便而
<lb ed="X" n="0693b03"/><lb ed="R060" n="0769a04"/>不靜觀察。則有爲有漏。無所莊嚴。靜觀察而不勤
<lb ed="X" n="0693b04"/><lb ed="R060" n="0769a05"/>方便。則枯槁空寂。無能莊嚴。故須於一心中。方便
<lb ed="X" n="0693b05"/><lb ed="R060" n="0769a06"/>莊嚴。此是菩薩所應作事。應當次第學之。勿謂此
<lb ed="X" n="0693b06"/><lb ed="R060" n="0769a07"/>是學事。墮在第二門頭。不知稱性之修。學卽無學
<lb ed="X" n="0693b07"/><lb ed="R060" n="0769a08"/>於無學道中。而熾然習學。雖云次第。直如空中鳥
<lb ed="X" n="0693b08"/><lb ed="R060" n="0769a09"/>迹。不同漸次法門。還與極圓極頓之理。毫無分別。
<lb ed="X" n="0693b09"/><lb ed="R060" n="0769a10"/>故誡令勿生。分別想也。無作妙修。全同理性。名第
<lb ed="X" n="0693b10"/><lb ed="R060" n="0769a11"/>一道。無學妙性。起於眞修。名摩訶衍。摩訶衍。此翻
<lb ed="X" n="0693b11"/><lb ed="R060" n="0769a12"/>大乘。謂運載自他。同入大涅槃城也。以是第一道。
<lb ed="X" n="0693b12"/><lb ed="R060" n="0769a13"/>故能滅凡外二乘種種戲論。以是摩訶衍。故能出
<lb ed="X" n="0693b13"/><lb ed="R060" n="0769a14"/>諸佛薩婆若果。薩婆若。此翻一切智智。乃一心三
<lb ed="X" n="0693b14"/><lb ed="R060" n="0769a15"/>智。究竟極果之總名也。繇第一道。堪運摩訶衍乘。
<lb ed="X" n="0693b15"/><lb ed="R060" n="0769a16"/>繇摩訶衍。堪到薩婆若地。繇薩婆若。妙合無戲論
<lb ed="X" n="0693b16"/><lb ed="R060" n="0769a17"/>理。梵網心地。果徹因該。理趣至此極矣。</p>
<lb ed="X" n="0693b17"/><lb ed="R060" n="0769a18"/><p xml:id="pX38p0693b1701">△二護持戒相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693b18"/><lb ed="R060" n="0769b01"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX38p0693b1801"><l>是故諸佛子</l><l>宜發大勇猛</l><l>於諸佛淨戒</l>
<lb ed="X" n="0693b19"/><lb ed="R060" n="0769b02"/><l>護持如明珠</l><l>過去諸菩薩</l><l><anchor xml:id="nkr_note_add_0693b1901" n="0693b1901"/><anchor xml:id="beg0693b1901" n="0693b1901"/>已<anchor xml:id="end0693b1901"/>於是中學</l>
<lb ed="X" n="0693b20"/><lb ed="R060" n="0769b03"/><l>未來者當學</l><l>現在者今學</l><l>此是佛行處</l>
<lb ed="X" n="0693b21"/><lb ed="R060" n="0769b04"/><l>聖主所稱歎</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0693b22"/><lb ed="R060" n="0769b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0693b2201">欲歸一心實相。須修心地法門。欲修心地法門。須
<lb ed="X" n="0693b23"/><lb ed="R060" n="0769b06"/>持諸佛淨戒。故結勸護持戒相。以爲入道進修之
<lb ed="X" n="0693b24"/><lb ed="R060" n="0769b07"/>本也。護持如明珠者。發隱云。一潔淨義。護持弗使
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0693c" n="0693c"/>
<lb ed="X" n="0693c01"/><lb ed="R060" n="0769b08"/>染汙。二圓滿義。護持弗使殘缺。三光明義。護持弗
<lb ed="X" n="0693c02"/><lb ed="R060" n="0769b09"/>使昏暗。今更爲之釋成。潔淨是解脫德。圓滿是法
<lb ed="X" n="0693c03"/><lb ed="R060" n="0769b10"/>身德。光明是般若德。然明淨圓滿。皆是珠之相德
<lb ed="X" n="0693c04"/><lb ed="R060" n="0769b11"/>耳。於相德中。宛具三義。若復廣爲表彰。則明珠體
<lb ed="X" n="0693c05"/><lb ed="R060" n="0769b12"/>是無上至寶。相乃圓滿明淨。用能雨物濟貧。體爲
<lb ed="X" n="0693c06"/><lb ed="R060" n="0769b13"/>法身。相爲般若。用爲解脫。以配三聚妙戒。法喩泠
<lb ed="X" n="0693c07"/><lb ed="R060" n="0769b14"/>然。是以三世諸菩薩所學。卽是佛所行處。因果同
<lb ed="X" n="0693c08"/><lb ed="R060" n="0769b15"/>符。安得不爲聖主所稱歎哉。聖主。卽聖中之聖也。</p>
<lb ed="X" n="0693c09"/><lb ed="R060" n="0769b16"/><p xml:id="pX38p0693c0901">△三發度生願。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0693c10"/><lb ed="R060" n="0769b17"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX38p0693c1001"><l>我<anchor xml:id="nkr_note_add_0693c1001" n="0693c1001"/><anchor xml:id="beg0693c1001" n="0693c1001"/>已<anchor xml:id="end0693c1001"/>隨順說</l><l>福德無量聚</l><l>迴以施衆生</l>
<lb ed="X" n="0693c11"/><lb ed="R060" n="0769b18"/><l>共向一切智</l><l>願聞是法者</l><l>悉得成佛道</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0693c12"/><lb ed="R060" n="0770a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0693c1201">諸佛自誦此戒。我今亦誦。名之曰隨。諸佛半月半
<lb ed="X" n="0693c13"/><lb ed="R060" n="0770a02"/>月如法而說。我今亦如法說。名之曰順。如此隨順
<lb ed="X" n="0693c14"/><lb ed="R060" n="0770a03"/>而說。則福聚自然無量。而不以自私。故皆迴施衆
<lb ed="X" n="0693c15"/><lb ed="R060" n="0770a04"/>生。又不令衆生墮在二乘三有。故共向一切智。又
<lb ed="X" n="0693c16"/><lb ed="R060" n="0770a05"/>願聞是法者。一歷耳根。永爲道種。聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0693c1601" n="0693c1601"/><anchor xml:id="beg0693c1601" n="0693c1601"/>已<anchor xml:id="end0693c1601"/>能思。思<anchor xml:id="nkr_note_add_0693c1602" n="0693c1602"/><anchor xml:id="beg0693c1602" n="0693c1602"/>已<anchor xml:id="end0693c1602"/>
<lb ed="X" n="0693c17"/><lb ed="R060" n="0770a06"/>能修。悉成佛道。葢本繇發菩提心。方受此戒。今誦
<lb ed="X" n="0693c18"/><lb ed="R060" n="0770a07"/>此戒。仍迴向菩提也。迴施衆生。卽下化之心。名之
<lb ed="X" n="0693c19"/><lb ed="R060" n="0770a08"/>爲悲。向一切智。悉成佛道。卽上求之心。名之爲智。
<lb ed="X" n="0693c20"/><lb ed="R060" n="0770a09"/>繇上求故方能下化。繇下化故方名上求。悲智雙
<lb ed="X" n="0693c21"/><lb ed="R060" n="0770a10"/>運。名菩提心。繇達心佛衆生。三無差別。如心佛亦
<lb ed="X" n="0693c22"/><lb ed="R060" n="0770a11"/>爾。故須上求。如佛衆生然。故須下化。繇發此上求
<lb ed="X" n="0693c23"/><lb ed="R060" n="0770a12"/>下化之心。故受得菩薩大戒。繇持此菩薩大戒。故
<lb ed="X" n="0693c24"/><lb ed="R060" n="0770a13"/>能滿悲智兩輪。古人所謂發僧那於始心。終大悲
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0694a" n="0694a"/>
<lb ed="X" n="0694a01"/><lb ed="R060" n="0770a14"/>以赴難。可謂從名字菩提。而直趨究竟菩提者矣。
<lb ed="X" n="0694a02"/><lb ed="R060" n="0770a15"/>此偈讚共十四行。義疏之所不釋。或云是誦戒旣
<lb ed="X" n="0694a03"/><lb ed="R060" n="0770a16"/>畢。結撮施願之偈。今詳文義。似雖單結戒法。亦可
<lb ed="X" n="0694a04"/><lb ed="R060" n="0770a17"/>通結上品。以十重四十八輕戒。卽能歷心地位次
<lb ed="X" n="0694a05"/><lb ed="R060" n="0770a18"/>之法。而三十心十地。卽持戒人從因至果所歷之
<lb ed="X" n="0694a06"/><lb ed="R060" n="0770b01"/>位故也。亦如大佛頂經三漸次爲能歷。五十五位
<lb ed="X" n="0694a07"/><lb ed="R060" n="0770b02"/>爲所歷。能所合稱。卽名六十聖位。今以能從所。則
<lb ed="X" n="0694a08"/><lb ed="R060" n="0770b03"/>戒卽心地。以所從能。則心地卽戒。通結何疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0694a09"/><lb ed="R060" n="0770b04"/>
<lb ed="X" n="0694a10"/><lb ed="R060" n="0770b05"/><cb:juan fun="close" n="7"><cb:jhead>佛說梵網經菩薩心地品合註卷第七<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
<lb ed="X" n="0694a11"/>
<lb ed="X" n="0694a12"/>
<lb ed="X" n="0694a13"/>
<lb ed="X" n="0694a14"/>
<lb ed="X" n="0694a15"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 694-B 合註<g ref="#CB02494">䟦</g>語</cb:mulu><head>No. 694-B
<lb ed="X" n="0694a16"/><lb ed="R060" n="0770b07"/> 合註<g ref="#CB02494">䟦</g>語</head>
<lb ed="X" n="0694a17"/>
<lb ed="X" n="0694a18"/><lb ed="R060" n="0770b08"/><p xml:id="pX38p0694a1801">夫本源心地含生共有。無染性戒日用不知。目翳而
<lb ed="X" n="0694a19"/><lb ed="R060" n="0770b09"/>華舞<anchor xml:id="nkr_note_add_0694a1901" n="0694a1901"/><anchor xml:id="beg0694a1901" n="0694a1901"/>太<anchor xml:id="end0694a1901"/>空。夢蟻而尋羶階下。晴虗之體依然。輪王之
<lb ed="X" n="0694a20"/><lb ed="R060" n="0770b10"/>身如故。哀哉。妄惑枉受幻輪。勞我慈尊。現身同患。示
<lb ed="X" n="0694a21"/><lb ed="R060" n="0770b11"/>成不倦於八千。埀化無偏於塵刹。一滴之心地旣敷。
<lb ed="X" n="0694a22"/><lb ed="R060" n="0770b12"/>積劫之沈迷立醒。而琅函久錮。半珠僅呈。<anchor xml:id="nkr_note_add_0694a2201" n="0694a2201"/><anchor xml:id="beg0694a2201" n="0694a2201"/>繄<anchor xml:id="end0694a2201"/>我愚蒙
<lb ed="X" n="0694a23"/><lb ed="R060" n="0770b13"/>得探全寶。竭思殫機。塵培泰嶽。思法緣之匪易。輙涕
<lb ed="X" n="0694a24"/><lb ed="R060" n="0770b14"/>泗以滂沱。願我同仁深思力學。解行同遵。自他俱利。
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0694b" n="0694b"/>
<lb ed="X" n="0694b01"/><lb ed="R060" n="0770b15"/>庶得上報佛恩不負<anchor xml:id="nkr_note_add_0694b0101" n="0694b0101"/><anchor xml:id="beg0694b0101" n="0694b0101"/>己<anchor xml:id="end0694b0101"/>性矣。</p>
<lb ed="X" n="0694b02"/><lb ed="R060" n="0770b16"/><p xml:id="pX38p0694b0201">時
<lb ed="X" n="0694b03" type="honorific"/><lb ed="R060" n="0770b17"/>崇禎丁丑地藏大士誕日菩薩沙彌智旭閣筆故記</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0694b04"/>
<lb ed="X" n="0694b05"/>
<lb ed="X" n="0694b06"/>
<lb ed="X" n="0694b07"/>
<lb ed="X" n="0694b08"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 694-C <g ref="#CB02494">䟦</g></cb:mulu><head>No. 694-C
<lb ed="X" n="0694b09"/><lb ed="R060" n="0771a01"/> <g ref="#CB02494">䟦</g></head>
<lb ed="X" n="0694b10"/>
<lb ed="X" n="0694b11"/><lb ed="R060" n="0771a02"/><p xml:id="pX38p0694b1101">梵網經合註者。靈峰素華法師所著也。行世久矣。板
<lb ed="X" n="0694b12"/><lb ed="R060" n="0771a03"/>存金陵古林菴。遐邇請閱者一時門如市焉。東南緇
<lb ed="X" n="0694b13"/><lb ed="R060" n="0771a04"/>流不能咸得。上首堅密師感洛陽帋貴。擬翻本送嘉
<lb ed="X" n="0694b14"/><lb ed="R060" n="0771a05"/>興<name role="" type="person">楞嚴寺</name>入藏。廣爲流通。余聞之慨然。獨任厥事。刻
<lb ed="X" n="0694b15"/><lb ed="R060" n="0771a06"/>將成。僧有疑而問者。曰梵網經爲緇流戒本。公刻此。
<lb ed="X" n="0694b16"/><lb ed="R060" n="0771a07"/>雖曰闡揚法寶。殊非居士本色。將有說以處此乎。予
<lb ed="X" n="0694b17"/><lb ed="R060" n="0771a08"/>起謝曰。唯唯。否否。請略陳固陋。予昔待辠吳淞。不辰
<lb ed="X" n="0694b18"/><lb ed="R060" n="0771a09"/>遭譴。顚連憂患。乞骸無從。憶丘壑之怡情。望雲霞於
<lb ed="X" n="0694b19"/><lb ed="R060" n="0771a10"/>縹渺。歸帆天際。何日是到岸時也。憶自癸巳年。投
<lb ed="X" n="0694b20"/><lb ed="R060" n="0771a11"/>　華山滇南老人座下爲弟子。法名書準。奉　敎淸修。
<lb ed="X" n="0694b21"/><lb ed="R060" n="0771a12"/>毗尼自律。禮大悲爲日課。雖戈矛劒戟之下顚沛流
<lb ed="X" n="0694b22"/><lb ed="R060" n="0771a13"/>難之中。毫不敢弛。將守之終其身。不意濁緣相纏不
<lb ed="X" n="0694b23"/><lb ed="R060" n="0771a14"/>欲遽放。迫余同事者再四。余不忍更貽<name role="" type="person">馮婦</name>之誚。<anchor xml:id="nkr_note_add_0694b2301" n="0694b2301"/><anchor xml:id="beg0694b2301" n="0694b2301"/>已<anchor xml:id="end0694b2301"/>
<lb ed="X" n="0694b24"/><lb ed="R060" n="0771a15"/>薙髮而誓修報恩大殿。豈期終不可脫。隨復請命
<pb ed="X" xml:id="X38.0694.0694c" n="0694c"/>
<lb ed="X" n="0694c01"/><lb ed="R060" n="0771a16"/>　老人。捨戒出山。自是飄泊於風塵者又數年。則就中
<lb ed="X" n="0694c02"/><lb ed="R060" n="0771a17"/>之破戒破齋錯因錯果之事。大約有所不免。今全殘
<lb ed="X" n="0694c03"/><lb ed="R060" n="0771a18"/>喘六旬。<anchor xml:id="nkr_note_add_0694c0301" n="0694c0301"/><anchor xml:id="beg0694c0301" n="0694c0301"/>已<anchor xml:id="end0694c0301"/>過甲寅夏五。死而復甦。得非聖力之所加
<lb ed="X" n="0694c04"/><lb ed="R060" n="0771b01"/>被耶。且梵網經云。大臣居士俱受淨戒。予持夙念。復
<lb ed="X" n="0694c05"/><lb ed="R060" n="0771b02"/>守毗尼。故捐貲重刻此書。庶可利濟弘通。亦將藉靈
<lb ed="X" n="0694c06"/><lb ed="R060" n="0771b03"/>峰之法力。懺不<g ref="#CB02439">佞</g>之愆尤。願閱是經者。爲書準稱南
<lb ed="X" n="0694c07"/><lb ed="R060" n="0771b04"/>無佛陀。歡喜讚歎。或可冀消罪報於萬一耳。僧聞而
<lb ed="X" n="0694c08"/><lb ed="R060" n="0771b05"/>稱善。請卽以此<g ref="#CB02494">䟦</g>於卷後。因書之。</p>
<lb ed="X" n="0694c09"/><lb ed="R060" n="0771b06"/><p xml:id="pX38p0694c0901">千華菩薩戒弟子歸舟道人沈豹書準敬<g ref="#CB02494">䟦</g>於
<lb ed="X" n="0694c10"/><lb ed="R060" n="0771b07"/>石城南郊西上園中</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0683c2301" to="#end0683c2301"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)"><space quantity="0"/><note type="cf1">J36n0344_p0067c05</note></lem><rdg wit="#wit.orig">世</rdg></app>
<app from="#beg0683c2302" to="#end0683c2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)">序<note type="cf1">T40n1811_p0578c19</note><note type="cf2">X60n1123_p0528a06</note></lem><rdg wit="#wit.orig">第</rdg></app>
<app from="#beg0684a1201" to="#end0684a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0684a1401" to="#end0684a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0684c0401" to="#end0684c0401"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)"><space quantity="0"/><note type="cf1">J36n0344_p0068b04</note></lem><rdg wit="#wit.orig">所</rdg></app>
<app from="#beg0684c0501" to="#end0684c0501"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)">父<note type="cf1">J36n0344_p0068b05</note></lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0685a1701" to="#end0685a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0685a1801" to="#end0685a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0685a1802" to="#end0685a1802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0685c0201" to="#end0685c0201"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)">日<note type="cf1">J36n0344_p0069a22</note></lem><rdg wit="#wit.orig">曰</rdg></app>
<app from="#beg0685c0202" to="#end0685c0202"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)">日<note type="cf1">J36n0344_p0069a22</note></lem><rdg wit="#wit.orig">曰</rdg></app>
<app from="#beg0687a0601" to="#end0687a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0687a2301" to="#end0687a2301"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)">入<note type="cf1">J36n0344_p0070b23</note></lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app>
<app from="#beg0687b1701" to="#end0687b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0687c2101" to="#end0687c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0688a0301" to="#end0688a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0688c0201" to="#end0688c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0689a0701" to="#end0689a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0689a2401" to="#end0689a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0689b0801" to="#end0689b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0689b1901" to="#end0689b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4" cb:provider="來函：海印智＆達那難陀 (2023-07-18)">榖<note type="cf1">AC6203_002_0025a19</note></lem><rdg wit="#wit.orig">穀</rdg></app>
<app from="#beg0689c2201" to="#end0689c2201"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)">切<note type="cf1">J36n0344_p0072c08</note></lem><rdg wit="#wit.orig">初</rdg></app>
<app from="#beg0690a1301" to="#end0690a1301"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)">若<note type="cf1">J36n0344_p0072c25</note></lem><rdg wit="#wit.orig">苦</rdg></app>
<app from="#beg0690b1601" to="#end0690b1601"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)">犯<note type="cf1">J36n0344_p0073a22</note></lem><rdg wit="#wit.orig">罪</rdg></app>
<app from="#beg0690b1701" to="#end0690b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0690b1801" to="#end0690b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0690b1802" to="#end0690b1802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0690b1803" to="#end0690b1803"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0690b1901" to="#end0690b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0690b1902" to="#end0690b1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0690b2001" to="#end0690b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0690c1701" to="#end0690c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0690c1801" to="#end0690c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)">制<note type="cf1">X60n1123_p0535a10</note></lem><rdg wit="#wit.orig">法</rdg></app>
<app from="#beg0691b0501" to="#end0691b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0691c0801" to="#end0691c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)">諸<note type="cf1">X60n1123_p0536c21</note></lem><rdg wit="#wit.orig">若</rdg></app>
<app from="#beg0691c0802" to="#end0691c0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0691c1301" to="#end0691c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0692c1101" to="#end0692c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0692c1501" to="#end0692c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0693b1901" to="#end0693b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0693c1001" to="#end0693c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0693c1601" to="#end0693c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0693c1602" to="#end0693c1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0694a1901" to="#end0694a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)">太<note type="cf1">J36nB348_p0372a17</note></lem><rdg wit="#wit.orig">大</rdg></app>
<app from="#beg0694a2201" to="#end0694a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4" cb:provider="來函：心念不空过 (2023-03-17)">繄<note type="cf1">J36n0344_p0076b07</note></lem><rdg wit="#wit.orig">緊</rdg></app>
<app from="#beg0694b0101" to="#end0694b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0694b2301" to="#end0694b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0694c0301" to="#end0694c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0683c2301" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0683c23.07" target="#nkr_note_add_0683c2301">［－］【CB】【嘉興-CB】，世【卍續】</note>
<note n="0683c2302" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0683c23.10" target="#nkr_note_add_0683c2302">序【CB】，第【卍續】</note>
<note n="0684a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0684a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0684a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0684a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0684c0401" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0684c04.19" target="#nkr_note_add_0684c0401">［－］【CB】【嘉興-CB】，所【卍續】</note>
<note n="0684c0501" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0684c05.14" target="#nkr_note_add_0684c0501">父【CB】【嘉興-CB】，［－］【卍續】</note>
<note n="0685a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0685a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0685a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0685a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0685a1802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0685a1802">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0685c0201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0685c02.09" target="#nkr_note_add_0685c0201">日【CB】【嘉興-CB】，曰【卍續】</note>
<note n="0685c0202" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0685c02.15" target="#nkr_note_add_0685c0202">日【CB】【嘉興-CB】，曰【卍續】</note>
<note n="0687a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0687a0601">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0687a2301" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0687a23.10" target="#nkr_note_add_0687a2301">入【CB】【嘉興-CB】，<unclear/>【卍續】</note>
<note n="0687b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0687b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0687c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0687c2101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0688a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0688a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0688c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0688c0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0689a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0689a0701">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0689a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0689a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0689b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0689b0801">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0689b1901" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0689b19.18" target="#nkr_note_add_0689b1901">榖【CB】，穀【卍續】</note>
<note n="0689c2201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0689c22.19" target="#nkr_note_add_0689c2201">切【CB】【嘉興-CB】，初【卍續】</note>
<note n="0690a1301" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0690a13.07" target="#nkr_note_add_0690a1301">若【CB】【嘉興-CB】，苦【卍續】</note>
<note n="0690b1601" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0690b16.10" target="#nkr_note_add_0690b1601">犯【CB】【嘉興-CB】，罪【卍續】</note>
<note n="0690b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0690b1701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0690b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0690b1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0690b1802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0690b1802">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0690b1803" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0690b1803">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0690b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0690b1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0690b1902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0690b1902">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0690b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0690b2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0690c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0690c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0690c1801" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0690c18.15" target="#nkr_note_add_0690c1801">制【CB】，法【卍續】</note>
<note n="0691b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0691b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0691c0801" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0691c08.01" target="#nkr_note_add_0691c0801">諸【CB】，若【卍續】</note>
<note n="0691c0802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0691c0802">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0691c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0691c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0692c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0692c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0692c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0692c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0693b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0693b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0693c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0693c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0693c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0693c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0693c1602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0693c1602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0694a1901" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0694a19.03" target="#nkr_note_add_0694a1901">太【CB】，大【卍續】</note>
<note n="0694a2201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0694a22.17" target="#nkr_note_add_0694a2201">繄【CB】，緊【卍續】</note>
<note n="0694b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0694b0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0694b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0694b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0694c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0694c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>