<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X38n0695">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 695 梵網經菩薩戒略疏</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 695 梵網經菩薩戒略疏</title>
			<author>明 弘贊述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>8卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">38</idno>.<idno type="no">695</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">梵網經菩薩戒略疏</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00595">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00595</charName>
				<mapping cb:dec="983635" type="PUA">U+F0253</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9EA8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[麩-夫+少]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05521">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05521</charName>
				<mapping cb:dec="988561" type="PUA">U+F1591</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4BFB</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[髟/吿]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15354">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15354</charName>
				<mapping cb:dec="998394" type="PUA">U+F3BFA</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>媸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[媏-而+(一/虫)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-10-09T08:22:25">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<cb:mulu type="其他" level="1">佛說梵網經菩薩心地品下略疏</cb:mulu><cb:div type="other">
<milestone unit="juan" n="3"/>
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0710b" n="0710b"/>
<lb ed="X" n="0710b01"/><lb ed="R060" n="0801b01"/><cb:mulu type="卷" n="3"/><cb:juan fun="open" n="3"><cb:jhead>佛說梵網經菩薩心地品下略疏卷三</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0710b02"/><lb ed="R060" n="0801b02"/><byline cb:type="other">姚秦三藏法師　鳩摩羅什　譯</byline>
<lb ed="X" n="0710b03"/><lb ed="R060" n="0801b03"/><byline cb:type="author">廣州寶象林沙門　弘贊　述</byline>
<lb ed="X" n="0710b04"/><lb ed="R060" n="0801b04"/><p xml:id="pX38p0710b0401">●二正宗<note place="inline">分二</note>　初十重　二四十八輕。</p>
<lb ed="X" n="0710b05"/><lb ed="R060" n="0801b05"/><p xml:id="pX38p0710b0501">○初十重<note place="inline">分三</note>　初總標　二別列　三總結。</p>
<lb ed="X" n="0710b06"/><lb ed="R060" n="0801b06"/><p xml:id="pX38p0710b0601">○初總標。</p>
<lb ed="X" n="0710b07"/><lb ed="R060" n="0801b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0710b0701">佛吿諸佛子言。有十重波羅提木叉。若受菩薩戒。不
<lb ed="X" n="0710b08"/><lb ed="R060" n="0801b08"/>誦此戒者。非菩薩。非佛種子。我亦如是誦。一切菩薩
<lb ed="X" n="0710b09"/><lb ed="R060" n="0801b09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0710b0901" n="0710b0901"/><anchor xml:id="beg0710b0901" n="0710b0901"/>已<anchor xml:id="end0710b0901"/>學。一切菩薩當學。一切菩薩今學。<anchor xml:id="nkr_note_add_0710b0902" n="0710b0902"/><anchor xml:id="beg0710b0902" n="0710b0902"/>已<anchor xml:id="end0710b0902"/>略說菩薩波
<lb ed="X" n="0710b10"/><lb ed="R060" n="0801b10"/>羅提木叉相貌。應當學。敬心奉持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0710b11"/><lb ed="R060" n="0801b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0710b1101">戒本無形。何有相貌。然持犯卽是相貌。不誦名犯。
<lb ed="X" n="0710b12"/><lb ed="R060" n="0801b12"/>學卽名持。若受而不誦。寧識戒相。不識戒相。罔諳
<lb ed="X" n="0710b13"/><lb ed="R060" n="0801b13"/>開遮。不諳開遮。過犯由是而生。故首令誦學。苟不
<lb ed="X" n="0710b14"/><lb ed="R060" n="0801b14"/>誦學。卽失現在大乘之名。故非菩薩。當來成佛之
<lb ed="X" n="0710b15"/><lb ed="R060" n="0801b15"/>極果亦失。故非佛種子。佛猶自誦。故過去一切菩
<lb ed="X" n="0710b16"/><lb ed="R060" n="0801b16"/>薩。求大菩提。<anchor xml:id="nkr_note_add_0710b1601" n="0710b1601"/><anchor xml:id="beg0710b1601" n="0710b1601"/>已<anchor xml:id="end0710b1601"/>於中學。未來菩薩當學。今現在初
<lb ed="X" n="0710b17"/><lb ed="R060" n="0801b17"/>學菩薩。應當尊敬。至心頂戴奉持。無令暫有所忘
<lb ed="X" n="0710b18"/><lb ed="R060" n="0801b18"/>失也。</p>
<lb ed="X" n="0710b19"/><lb ed="R060" n="0802a01"/><p xml:id="pX38p0710b1901">○二別列。</p>
<lb ed="X" n="0710b20"/><lb ed="R060" n="0802a02"/><p xml:id="pX38p0710b2001">○第一殺戒。</p>
<lb ed="X" n="0710b21"/><lb ed="R060" n="0802a03"/><p xml:id="pX38p0710b2101">聲聞厭怖生死。以自利爲急。故制婬戒居首。由婬
<lb ed="X" n="0710b22"/><lb ed="R060" n="0802a04"/>是輪迴之本。生死之源。菩薩不怖生死。以利生爲
<lb ed="X" n="0710b23"/><lb ed="R060" n="0802a05"/>要務。故制殺戒在先。況殺是斷佛性之種子。違慈
<lb ed="X" n="0710b24"/><lb ed="R060" n="0802a06"/>悲之本願。以慈能與衆生之樂。悲能拔有情之苦。
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0710c" n="0710c"/>
<lb ed="X" n="0710c01"/><lb ed="R060" n="0802a07"/>正大士度生之行。成就法身之德也。殺者。一切有
<lb ed="X" n="0710c02"/><lb ed="R060" n="0802a08"/>情。皆以五蘊而爲身心。若起瞋害。壞彼五蘊。故名
<lb ed="X" n="0710c03"/><lb ed="R060" n="0802a09"/>爲殺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0710c04"/><lb ed="R060" n="0802a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0710c0401">佛言。若佛子。若自殺。敎人殺。方便殺。讚歎殺。見作隨
<lb ed="X" n="0710c05"/><lb ed="R060" n="0802a11"/>喜。乃至呪殺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0710c06"/><lb ed="R060" n="0802a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0710c0601">若。是設況之詞。一本無若字。卽是的指一人。非也。
<lb ed="X" n="0710c07"/><lb ed="R060" n="0802a13"/>自殺者。謂親身行殺。敎人殺者。謂口敎他人殺害。
<lb ed="X" n="0710c08"/><lb ed="R060" n="0802a14"/>方便殺者。謂以種種機巧方便。令其必死。讚歎殺
<lb ed="X" n="0710c09"/><lb ed="R060" n="0802a15"/>者。謂於彼樂死人前。稱其美德。作如是言。汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0710c0901" n="0710c0901"/><anchor xml:id="beg0710c0901" n="0710c0901"/>已<anchor xml:id="end0710c0901"/>作
<lb ed="X" n="0710c10"/><lb ed="R060" n="0802a16"/>衆善功德。生便受苦。死當生天。受無盡樂。如是令
<lb ed="X" n="0710c11"/><lb ed="R060" n="0802a17"/>其自死。或口說。或身現讚歎相。或遣人說。或遣人
<lb ed="X" n="0710c12"/><lb ed="R060" n="0802a18"/>持書往。令其自死。見作隨喜者。則殺屬身口二業。
<lb ed="X" n="0710c13"/><lb ed="R060" n="0802b01"/>今隨喜是意業。謂見他人行殺時。心便隨彼而生
<lb ed="X" n="0710c14"/><lb ed="R060" n="0802b02"/>歡喜也。乃至者。未盡之辭。謂其中殺事旣多。不能
<lb ed="X" n="0710c15"/><lb ed="R060" n="0802b03"/>盡擧。或作火坑穽陷令墮。或作機撥使死。或作弶
<lb ed="X" n="0710c16"/><lb ed="R060" n="0802b04"/>作桁。或作羂索。或與毒藥。或墮他胎等。呪殺者。亦
<lb ed="X" n="0710c17"/><lb ed="R060" n="0802b05"/>屬口業。謂以惡呪術。呪令彼死。外國有起屍鬼呪。
<lb ed="X" n="0710c18"/><lb ed="R060" n="0802b06"/>名毗陀羅。取未損壞全屍。以召鬼呪。呪二十九日
<lb ed="X" n="0710c19"/><lb ed="R060" n="0802b07"/>令屍起。水洗著衣。授與其刀。載於車上。敎往殺人。
<lb ed="X" n="0710c20"/><lb ed="R060" n="0802b08"/>此方外道。亦有惡呪。能令人死。律中自殺。有三種。
<lb ed="X" n="0710c21"/><lb ed="R060" n="0802b09"/>一用內色。謂以手。或足。或頭。或餘身分。而斷他命。
<lb ed="X" n="0710c22"/><lb ed="R060" n="0802b10"/>二用外色。謂以木石刀矟弓箭等物。遙擲彼人。三
<lb ed="X" n="0710c23"/><lb ed="R060" n="0802b11"/>用內外色。謂以手捉木石刀等打他。除此三色外。
<lb ed="X" n="0710c24"/><lb ed="R060" n="0802b12"/>有能令人死者。卽坑穽機撥。乃至惡呪等。是也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0711a" n="0711a"/>
<lb ed="X" n="0711a01"/><lb ed="R060" n="0802b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0711a0101">殺因。殺緣。殺法。殺業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711a02"/><lb ed="R060" n="0802b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0711a0201">初起殺心爲因。次殺心相續。助成殺事爲緣。思惟
<lb ed="X" n="0711a03"/><lb ed="R060" n="0802b15"/>造作方便資具爲法。命斷成業。初萌一念殺心。名
<lb ed="X" n="0711a04"/><lb ed="R060" n="0802b16"/>煩惱障。事成命斷名業障。招感當來三惡道苦。名
<lb ed="X" n="0711a05"/><lb ed="R060" n="0802b17"/>報障。是則三障。皆由初起一念不善之心而有。初
<lb ed="X" n="0711a06"/><lb ed="R060" n="0802b18"/>心若滅。次心不續。則無思惟造作。而殺業不成。報
<lb ed="X" n="0711a07"/><lb ed="R060" n="0803a01"/>障無由得矣。下之九戒。準此應知。言方便資具者。
<lb ed="X" n="0711a08"/><lb ed="R060" n="0803a02"/>謂用內色外色內外色。坑陷機撥等。義疏云。因親
<lb ed="X" n="0711a09"/><lb ed="R060" n="0803a03"/>緣疎。正因殺心爲因。餘者助成爲緣。親者造作招
<lb ed="X" n="0711a10"/><lb ed="R060" n="0803a04"/>感當來果報。如影隨形。緣者助成故疎。於因緣中
<lb ed="X" n="0711a11"/><lb ed="R060" n="0803a05"/>造作。皆是業義。成業有四事。一是衆生。二衆生想。
<lb ed="X" n="0711a12"/><lb ed="R060" n="0803a06"/>三殺害。四命斷。若一有異。則業不成也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711a13"/><lb ed="R060" n="0803a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0711a1301">乃至一切有命者。不得故殺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711a14"/><lb ed="R060" n="0803a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0711a1401">乃至者。承上害人。下及微細物命。一切者。除人道。
<lb ed="X" n="0711a15"/><lb ed="R060" n="0803a09"/>餘鬼畜蜫蟲等是也。有命者。一切衆生。以六根六
<lb ed="X" n="0711a16"/><lb ed="R060" n="0803a10"/>識。連持相續。名爲壽命。此相續斷。名之曰死。故殺
<lb ed="X" n="0711a17"/><lb ed="R060" n="0803a11"/>者。謂有心害命。非無心誤殺也。殺畜等。雖可悔。而
<lb ed="X" n="0711a18"/><lb ed="R060" n="0803a12"/>要見好相。罪方除滅。菩薩了達業相。等觀衆生。無
<lb ed="X" n="0711a19"/><lb ed="R060" n="0803a13"/>大小高下之分。由善業故生人天趣。由惡業故生
<lb ed="X" n="0711a20"/><lb ed="R060" n="0803a14"/>地獄餓鬼畜生道中。俱稟識性。苦樂無殊。故殺悉
<lb ed="X" n="0711a21"/><lb ed="R060" n="0803a15"/>皆得罪。又一切衆生。皆具佛性。同一本源。殺彼還
<lb ed="X" n="0711a22"/><lb ed="R060" n="0803a16"/>是害<anchor xml:id="nkr_note_add_0711a2201" n="0711a2201"/><anchor xml:id="beg0711a2201" n="0711a2201"/>己<anchor xml:id="end0711a2201"/>。及害未來諸佛也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711a23"/><lb ed="R060" n="0803a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0711a2301">是菩薩。應起常住慈悲心。孝順心。方便救護一切衆
<lb ed="X" n="0711a24"/><lb ed="R060" n="0803a18"/>生。而反自恣心快意殺生者。是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0711b" n="0711b"/>
<lb ed="X" n="0711b01"/><lb ed="R060" n="0803b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0711b0101">常住。卽本源心地。然心地無生無滅。豈有起耶。此
<lb ed="X" n="0711b02"/><lb ed="R060" n="0803b02"/>謂從體起用。上合諸佛同一慈力。下合衆生同一
<lb ed="X" n="0711b03"/><lb ed="R060" n="0803b03"/>悲仰。故云起慈悲心也。若不孝順。卽逆本源心地。
<lb ed="X" n="0711b04"/><lb ed="R060" n="0803b04"/>況一切衆生。皆是我多生父母。故當孝順。豈復殺
<lb ed="X" n="0711b05"/><lb ed="R060" n="0803b05"/>害。雖自不殺。見他殺時。猶須以種種方便救護。使
<lb ed="X" n="0711b06"/><lb ed="R060" n="0803b06"/>得脫難。方順孝心。復不違大士利生本願。不作如
<lb ed="X" n="0711b07"/><lb ed="R060" n="0803b07"/>上方便。<anchor xml:id="nkr_note_add_0711b0701" n="0711b0701"/><anchor xml:id="beg0711b0701" n="0711b0701"/>已<anchor xml:id="end0711b0701"/>乖菩薩本心。而反恣心快意爲此惡事。
<lb ed="X" n="0711b08"/><lb ed="R060" n="0803b08"/>以惡業成故。卽得波羅夷罪。波羅夷者。是梵語。其
<lb ed="X" n="0711b09"/><lb ed="R060" n="0803b09"/>義衆多。故無正翻。然是極惡重罪。如世死刑。或翻
<lb ed="X" n="0711b10"/><lb ed="R060" n="0803b10"/>爲捐棄。一切功德。盡皆捐棄。無道果分故。永棄淸
<lb ed="X" n="0711b11"/><lb ed="R060" n="0803b11"/>衆。不得共住。如大海不宿死屍故也。或翻爲他勝。
<lb ed="X" n="0711b12"/><lb ed="R060" n="0803b12"/>謂被煩惱賊。所摧勝故。又被他淨行者。所欺勝也。
<lb ed="X" n="0711b13"/><lb ed="R060" n="0803b13"/>或名墮不如意處。謂死卽墮地獄諸惡道故。此非
<lb ed="X" n="0711b14"/><lb ed="R060" n="0803b14"/>比丘波羅夷。故云是菩薩波羅夷。以菩薩重。重於
<lb ed="X" n="0711b15"/><lb ed="R060" n="0803b15"/>比丘故也。而曰極惡捐棄。則永失慈悲孝順救護
<lb ed="X" n="0711b16"/><lb ed="R060" n="0803b16"/>心矣。問。出家遠離害心。殺戒易持。王臣專主殺權。
<lb ed="X" n="0711b17"/><lb ed="R060" n="0803b17"/>有罪不誅。何以安國。答。或殺一人。而救一鄕。殺多
<lb ed="X" n="0711b18"/><lb ed="R060" n="0803b18"/>人。而救一邑一國。是菩薩善權方便。見機得作。菩
<lb ed="X" n="0711b19"/><lb ed="R060" n="0804a01"/>薩戒本云。菩薩善權方便。爲利他故。見劫盜賊。爲
<lb ed="X" n="0711b20"/><lb ed="R060" n="0804a02"/>貪財故。欲殺多人。或復欲害大德。聲聞。獨覺。菩薩。
<lb ed="X" n="0711b21"/><lb ed="R060" n="0804a03"/>或復欲造多無間業。菩薩見是事<anchor xml:id="nkr_note_add_0711b2101" n="0711b2101"/><anchor xml:id="beg0711b2101" n="0711b2101"/>已<anchor xml:id="end0711b2101"/>。發心思惟。我
<lb ed="X" n="0711b22"/><lb ed="R060" n="0804a04"/>若斷彼惡人命。我當墮地獄。如其不斷。彼無間業
<lb ed="X" n="0711b23"/><lb ed="R060" n="0804a05"/>成。當受大苦。寧自墮地獄。終不令其受無間苦。以
<lb ed="X" n="0711b24"/><lb ed="R060" n="0804a06"/>善心。以憐愍心。而斷彼命。於戒無所違犯。又陀羅
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0711c" n="0711c"/>
<lb ed="X" n="0711c01"/><lb ed="R060" n="0804a07"/>尼經云。若見作五無間罪。謗大乘經。背逆君主。或
<lb ed="X" n="0711c02"/><lb ed="R060" n="0804a08"/>亂正法。於是等人。起悲愍心。應作降伏法。涅槃經
<lb ed="X" n="0711c03"/><lb ed="R060" n="0804a09"/>云。過去久遠劫時。有國王名有德。聞諸惡比丘。以
<lb ed="X" n="0711c04"/><lb ed="R060" n="0804a10"/>瞋心故。執持刀杖。欲逼害覺德法師。王爲護正法
<lb ed="X" n="0711c05"/><lb ed="R060" n="0804a11"/>故。卽捨五戒。與諸惡比丘共戰。王時被創。擧身周
<lb ed="X" n="0711c06"/><lb ed="R060" n="0804a12"/>徧。其王後時命終。生東方<name role="" type="person">不動佛</name>國<note place="inline">卽阿閦佛</note>。爲彼佛
<lb ed="X" n="0711c07"/><lb ed="R060" n="0804a13"/>作第一弟子。佛言。爾時王者。卽我身是。法師比丘
<lb ed="X" n="0711c08"/><lb ed="R060" n="0804a14"/>者。迦葉佛是。我於今日得種種相好。以自莊嚴。成
<lb ed="X" n="0711c09"/><lb ed="R060" n="0804a15"/>就法身。不可壞身。爲護正法。得如是等。無量功德
<lb ed="X" n="0711c10"/><lb ed="R060" n="0804a16"/>果報。又往昔如來作大國王。名曰仙豫。愛念敬重
<lb ed="X" n="0711c11"/><lb ed="R060" n="0804a17"/>大乘經典。乃至二十年中。供事諸婆羅門。一切所
<lb ed="X" n="0711c12"/><lb ed="R060" n="0804a18"/>須<anchor xml:id="nkr_note_add_0711c1201" n="0711c1201"/><anchor xml:id="beg0711c1201" n="0711c1201"/>已<anchor xml:id="end0711c1201"/>。吿言。師等今應發無上菩提心。彼言。大王。菩
<lb ed="X" n="0711c13"/><lb ed="R060" n="0804b01"/>提之性。是無所有。大乘經典。亦復如是。大王云何
<lb ed="X" n="0711c14"/><lb ed="R060" n="0804b02"/>欲令人同於虗空。時王心重大乘。聞其誹謗大乘
<lb ed="X" n="0711c15"/><lb ed="R060" n="0804b03"/>方等。卽斷其命。而諸婆羅門命終。生<name role="" type="person">阿鼻地獄</name>。卽
<lb ed="X" n="0711c16"/><lb ed="R060" n="0804b04"/>便自知。謗大乘經典。不信因緣。爲王所殺。而來生
<lb ed="X" n="0711c17"/><lb ed="R060" n="0804b05"/>此。知<anchor xml:id="nkr_note_add_0711c1701" n="0711c1701"/><anchor xml:id="beg0711c1701" n="0711c1701"/>已<anchor xml:id="end0711c1701"/>。於大乘經典。生敬信心。尋時命終。生甘露
<lb ed="X" n="0711c18"/><lb ed="R060" n="0804b06"/>鼓王如來世界。於彼壽命。具足十劫。準如經說。大
<lb ed="X" n="0711c19"/><lb ed="R060" n="0804b07"/>乘菩薩。以憐愍心。利益衆生。無一念瞋害私意。倘
<lb ed="X" n="0711c20"/><lb ed="R060" n="0804b08"/>有不達經旨。以自利故。瞋心害彼。不<anchor xml:id="nkr_note_add_0711c2001" n="0711c2001"/><anchor xml:id="beg0711c2001" n="0711c2001"/>但<anchor xml:id="end0711c2001"/>無益於他。
<lb ed="X" n="0711c21"/><lb ed="R060" n="0804b09"/>而且自墮阿鼻。無有出期矣。然菩薩利生。亦有以
<lb ed="X" n="0711c22"/><lb ed="R060" n="0804b10"/>善法化伏。如昔波斯匿王。有二大將。一歸依法與
<lb ed="X" n="0711c23"/><lb ed="R060" n="0804b11"/>比丘尼。習慈心觀。所有兵器。皆以竹木爲之。後時
<lb ed="X" n="0711c24"/><lb ed="R060" n="0804b12"/>邊境反叛。王命往伐。至彼邊境。卽入慈心三昧。叛
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0712a" n="0712a"/>
<lb ed="X" n="0712a01"/><lb ed="R060" n="0804b13"/>逆盡見四天王。領無量天兵排空。遂卽歸降。又昔
<lb ed="X" n="0712a02"/><lb ed="R060" n="0804b14"/>中天竺。<name role="" type="person">戒日王</name>。令諸兵士。弓頭悉掛水囊。乃至馬
<lb ed="X" n="0712a03"/><lb ed="R060" n="0804b15"/>飮。盡以囊濾。而諸國悉皆歸降。如是逆順兩途。須
<lb ed="X" n="0712a04"/><lb ed="R060" n="0804b16"/>得其意。錯議卽殃沉萬劫。不可不愼。</p>
<lb ed="X" n="0712a05"/><lb ed="R060" n="0804b17"/><p xml:id="pX38p0712a0501">○第二盜戒。</p>
<lb ed="X" n="0712a06"/><lb ed="R060" n="0804b18"/><p xml:id="pX38p0712a0601">前戒。害彼正報內命。此戒害彼依報外命。以財物
<lb ed="X" n="0712a07"/><lb ed="R060" n="0805a01"/>能資養色身。故屬外命。律云。物屬於他。他所守護。
<lb ed="X" n="0712a08"/><lb ed="R060" n="0805a02"/>不與而取。是名曰盜。不與者。非他授與也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712a09"/><lb ed="R060" n="0805a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0712a0901">若佛子。自盜。敎人盜。方便盜。呪盜。盜因。盜緣。盜法。盜
<lb ed="X" n="0712a10"/><lb ed="R060" n="0805a04"/>業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712a11"/><lb ed="R060" n="0805a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0712a1101">律云。盜事略有五種。一對面強取。二私竊取。三調
<lb ed="X" n="0712a12"/><lb ed="R060" n="0805a06"/>弄取。四寄付取。五與更奪取。此五種。咸是賊收。自
<lb ed="X" n="0712a13"/><lb ed="R060" n="0805a07"/>盜者。親身盜取。敎人盜者。口敎他人。或遣使取。或
<lb ed="X" n="0712a14"/><lb ed="R060" n="0805a08"/>作相令知。方便盜者。以種種機巧諂曲。欺他不知。
<lb ed="X" n="0712a15"/><lb ed="R060" n="0805a09"/>至於圭合銖兩。事事欺瞞。移標占界等。是也。呪盜
<lb ed="X" n="0712a16"/><lb ed="R060" n="0805a10"/>者。以外道邪術。呪攝彼物自來。或呪召鬼神。使鬼
<lb ed="X" n="0712a17"/><lb ed="R060" n="0805a11"/>竊取也。因緣法業者。一念初起盜心爲因。次盜心
<lb ed="X" n="0712a18"/><lb ed="R060" n="0805a12"/>相續。多種助成盜事爲緣。思惟盜物之方爲法。物
<lb ed="X" n="0712a19"/><lb ed="R060" n="0805a13"/>離本處成業。律云。有主之物。作有主想。擧離本處
<lb ed="X" n="0712a20"/><lb ed="R060" n="0805a14"/>作屬<anchor xml:id="nkr_note_add_0712a2001" n="0712a2001"/><anchor xml:id="beg0712a2001" n="0712a2001"/>己<anchor xml:id="end0712a2001"/>想。初離處。卽得重罪。若方便欲擧而未得。
<lb ed="X" n="0712a21"/><lb ed="R060" n="0805a15"/>乃至觸著搖動轉側。未離本處。得輕垢罪。若離本
<lb ed="X" n="0712a22"/><lb ed="R060" n="0805a16"/>處。復生悔心。或怖畏心。還著本處。亦得重罪<note place="inline">本處有種
<lb ed="X" n="0712a23"/><lb ed="R060" n="0805a17"/>種差別。詳載比丘律。及優塞塞五戒經</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712a24"/><lb ed="R060" n="0805a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0712a2401">乃至鬼神。有主。劫賊物。一切財物。一針一草。不得故
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0712b" n="0712b"/>
<lb ed="X" n="0712b01"/><lb ed="R060" n="0805b01"/>盜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712b02"/><lb ed="R060" n="0805b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0712b0201">鬼神有主劫賊物者。是指其財物所屬主也。論主
<lb ed="X" n="0712b03"/><lb ed="R060" n="0805b03"/>有大小上下之分。論物有輕重之別。上則佛法僧
<lb ed="X" n="0712b04"/><lb ed="R060" n="0805b04"/>君親師。中則官民。下則鬼神。劫賊。禽獸等。但物有
<lb ed="X" n="0712b05"/><lb ed="R060" n="0805b05"/>主。自心知是有主。卽是有主想。盜卽成罪。一切財
<lb ed="X" n="0712b06"/><lb ed="R060" n="0805b06"/>物一針一草者。是論物之重輕也。財謂金銀錢七
<lb ed="X" n="0712b07"/><lb ed="R060" n="0805b07"/>寶等。物謂衣服飮食。銅鐵竹木器具等。針草謂物
<lb ed="X" n="0712b08"/><lb ed="R060" n="0805b08"/>最輕小。不與而取。尙成盜業。則其重物可知矣。按
<lb ed="X" n="0712b09"/><lb ed="R060" n="0805b09"/>律結罪。準物輕重。云何成重。一切諸國。以中天竺
<lb ed="X" n="0712b10"/><lb ed="R060" n="0805b10"/><name role="" type="person">摩竭國</name>法爲正。盜五錢<anchor xml:id="nkr_note_add_0712b1001" n="0712b1001"/><anchor xml:id="beg0712b1001" n="0712b1001"/>已<anchor xml:id="end0712b1001"/>上。入死罪。佛依國法。總
<lb ed="X" n="0712b11"/><lb ed="R060" n="0805b11"/>制贍部洲內。有佛法處。盜五錢得重罪。若物則計
<lb ed="X" n="0712b12"/><lb ed="R060" n="0805b12"/>直成罪。錢謂大錢。一大銅錢。直十六小銅錢。據義
<lb ed="X" n="0712b13"/><lb ed="R060" n="0805b13"/>疏。菩薩盜二錢<anchor xml:id="nkr_note_add_0712b1301" n="0712b1301"/><anchor xml:id="beg0712b1301" n="0712b1301"/>已<anchor xml:id="end0712b1301"/>上。便成重罪。由大士戒重。重於
<lb ed="X" n="0712b14"/><lb ed="R060" n="0805b14"/>聲聞。謂大士修檀波羅蜜。布施衆生。而反損他。故
<lb ed="X" n="0712b15"/><lb ed="R060" n="0805b15"/>重也。佛物。謂供佛塔像之物。下至香華器具等。或
<lb ed="X" n="0712b16"/><lb ed="R060" n="0805b16"/>施主供佛之餘資也。法物。謂供養經典物。或造經
<lb ed="X" n="0712b17"/><lb ed="R060" n="0805b17"/>資財。律云。盜經書。計直結罪。僧物。謂供僧之物。或
<lb ed="X" n="0712b18"/><lb ed="R060" n="0805b18"/>現前僧物。或常住僧物。若其感報。如盲龍女之受
<lb ed="X" n="0712b19"/><lb ed="R060" n="0806a01"/>苦。高法眼之現報。觀佛三昧經云。盜常住物。過於
<lb ed="X" n="0712b20"/><lb ed="R060" n="0806a02"/>殺八萬四千父母之罪。方等經云。華聚菩薩言。五
<lb ed="X" n="0712b21"/><lb ed="R060" n="0806a03"/>逆四重之罪。我亦能救。惟盜僧物。我不能救。要集
<lb ed="X" n="0712b22"/><lb ed="R060" n="0806a04"/>問曰。何故盜用僧物。罪偏重耶。答曰。施主本捨一
<lb ed="X" n="0712b23"/><lb ed="R060" n="0806a05"/>毫一粒。擬供十方。鐘鼓一響。遐邇同聞。聖凡受用。
<lb ed="X" n="0712b24"/><lb ed="R060" n="0806a06"/>俱成道業。冥資施主。得福無邊。招善旣多。獲罪寧
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0712c" n="0712c"/>
<lb ed="X" n="0712c01"/><lb ed="R060" n="0806a07"/>少耶。君物。謂屬國王之物。下至偷稅。冐渡關津。律
<lb ed="X" n="0712c02"/><lb ed="R060" n="0806a08"/>云。持<anchor xml:id="nkr_note_add_0712c0201" n="0712c0201"/><anchor xml:id="beg0712c0201" n="0712c0201"/>己<anchor xml:id="end0712c0201"/>物到稅處。使他越過。得重罪。若口含。衣裹。
<lb ed="X" n="0712c03"/><lb ed="R060" n="0806a09"/>避路。皆得罪。若爲三寶父母物。持過稅處。應爲稅
<lb ed="X" n="0712c04"/><lb ed="R060" n="0806a10"/>官稱讚三寶功德。說父母恩重。彼不取稅。無犯。猶
<lb ed="X" n="0712c05"/><lb ed="R060" n="0806a11"/>索應與。親物。謂父母之物。若父母恁用。量親知。亦
<lb ed="X" n="0712c06"/><lb ed="R060" n="0806a12"/>歡喜。無犯。唐。龍朔元年。潞州李校尉。至懷州市上。
<lb ed="X" n="0712c07"/><lb ed="R060" n="0806a13"/>見一特猪。<anchor xml:id="nkr_note_add_0712c0701" n="0712c0701"/><anchor xml:id="beg0712c0701" n="0712c0701"/>已<anchor xml:id="end0712c0701"/>縛四足。將欲殺之。猪見尉。語云。汝是
<lb ed="X" n="0712c08"/><lb ed="R060" n="0806a14"/>我女兒。我是汝外婆。本爲汝家貧。汝母數從我索
<lb ed="X" n="0712c09"/><lb ed="R060" n="0806a15"/>糧食。我大兒不許。我憐汝母子。私避兒。與五升。我
<lb ed="X" n="0712c10"/><lb ed="R060" n="0806a16"/>今作猪。償其盜債。汝何不救我。尉聞。卽從屠兒贖
<lb ed="X" n="0712c11"/><lb ed="R060" n="0806a17"/>放。猪自走向近寺放生所。尉還本州報母。母後自
<lb ed="X" n="0712c12"/><lb ed="R060" n="0806a18"/>來看猪。母子相見。一時泣淚。麟德元年。猪尙現在。
<lb ed="X" n="0712c13"/><lb ed="R060" n="0806b01"/>由家物屬子故。母盜子物。得報如是。子盜親財。感
<lb ed="X" n="0712c14"/><lb ed="R060" n="0806b02"/>報寧測。又隋。冀州耿伏生母張氏。避夫將絹二疋
<lb ed="X" n="0712c15"/><lb ed="R060" n="0806b03"/>與女。後母死。變作母猪。此二驗。詳載法苑珠林。師
<lb ed="X" n="0712c16"/><lb ed="R060" n="0806b04"/>物。猶重於親物。以物是檀越信心所施故也。官物。
<lb ed="X" n="0712c17"/><lb ed="R060" n="0806b05"/>謂九品宦職之物。民物。是百姓之物。鬼神物者。謂
<lb ed="X" n="0712c18"/><lb ed="R060" n="0806b06"/>祠廟中供具。有人守護。或山林鬼神自爲守護。劫
<lb ed="X" n="0712c19"/><lb ed="R060" n="0806b07"/>賊物者。謂賊劫得物。物<anchor xml:id="nkr_note_add_0712c1901" n="0712c1901"/><anchor xml:id="beg0712c1901" n="0712c1901"/>已<anchor xml:id="end0712c1901"/>屬賊也。若自物被賊盜
<lb ed="X" n="0712c20"/><lb ed="R060" n="0806b08"/>去。<anchor xml:id="nkr_note_add_0712c2001" n="0712c2001"/><anchor xml:id="beg0712c2001" n="0712c2001"/>已<anchor xml:id="end0712c2001"/>作捨心。物便屬賊。不得重奪。奪卽成犯。是爲
<lb ed="X" n="0712c21"/><lb ed="R060" n="0806b09"/>賊復劫賊。彼賊勇健還奪去。雖自不得物。亦得重
<lb ed="X" n="0712c22"/><lb ed="R060" n="0806b10"/>罪。若從乞回。無犯。若未作捨心。後見物取還。無犯。
<lb ed="X" n="0712c23"/><lb ed="R060" n="0806b11"/>禽獸物者。下至六畜鳥鼠等。所銜之物。不得奪取。
<lb ed="X" n="0712c24"/><lb ed="R060" n="0806b12"/>按五戒相經云。有主鳥犯重。無主鳥犯輕。若盜四
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0713a" n="0713a"/>
<lb ed="X" n="0713a01"/><lb ed="R060" n="0806b13"/>足獸。或擧或驅。過四雙步。犯重。由離本處故。若過
<lb ed="X" n="0713a02"/><lb ed="R060" n="0806b14"/>二雙步。犯輕。若盜人過二步。犯重。若著肩背上。人
<lb ed="X" n="0713a03"/><lb ed="R060" n="0806b15"/>兩足離地。犯重。不得故盜者。故謂非無心錯誤也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713a04"/><lb ed="R060" n="0806b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0713a0401">而菩薩應生佛性孝順心。慈悲心。常助一切人。生福
<lb ed="X" n="0713a05"/><lb ed="R060" n="0806b17"/>生樂。而反更盜人財物者。是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713a06"/><lb ed="R060" n="0806b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0713a0601">佛性。卽本源心地。而性本孝慈。云應生者。是從體
<lb ed="X" n="0713a07"/><lb ed="R060" n="0807a01"/>起用。故以財法二施。常助人生福樂也。反更盜人
<lb ed="X" n="0713a08"/><lb ed="R060" n="0807a02"/>財物者。是逆本源。悖體性。不行二施。而反令彼受
<lb ed="X" n="0713a09"/><lb ed="R060" n="0807a03"/>貧苦。由造惡滅善。故得波羅夷罪。</p>
<lb ed="X" n="0713a10"/><lb ed="R060" n="0807a04"/><p xml:id="pX38p0713a1001">○第三婬戒。</p>
<lb ed="X" n="0713a11"/><lb ed="R060" n="0807a05"/><p xml:id="pX38p0713a1101">此戒。大小兩乘。同名非梵行。梵者。淨也。行旣非淨。
<lb ed="X" n="0713a12"/><lb ed="R060" n="0807a06"/>則汙自體性。亦汙他心地。故違淨法與人。義疏云。
<lb ed="X" n="0713a13"/><lb ed="R060" n="0807a07"/>出家五衆俱制。在家二衆。但制邪婬。謂除自妻妾。
<lb ed="X" n="0713a14"/><lb ed="R060" n="0807a08"/>外干犯一切男女。悉名邪也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713a15"/><lb ed="R060" n="0807a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0713a1501">若佛子。自婬。敎人婬。乃至一切女人。不得故婬。婬因。
<lb ed="X" n="0713a16"/><lb ed="R060" n="0807a10"/>婬緣。婬法。婬業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713a17"/><lb ed="R060" n="0807a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0713a1701">自作敎他罪同。由大士當與淨法度人。不應敎爲
<lb ed="X" n="0713a18"/><lb ed="R060" n="0807a12"/>染汙業也。一切女人者。無論貴賤妍<g ref="#CB15354">媸</g>。老少親疎。
<lb ed="X" n="0713a19"/><lb ed="R060" n="0807a13"/>故云乃至也。不得故婬者。婬豈有誤耶。或遇難緣
<lb ed="X" n="0713a20"/><lb ed="R060" n="0807a14"/>強逼。或爲惡人強執。有受樂心。卽犯。何名受樂。如
<lb ed="X" n="0713a21"/><lb ed="R060" n="0807a15"/>饑得食。如渴得飮。何名不受樂。如噉糞穢。如熱鐵
<lb ed="X" n="0713a22"/><lb ed="R060" n="0807a16"/>入身也。一念初起婬心爲因。次婬念相續助成爲
<lb ed="X" n="0713a23"/><lb ed="R060" n="0807a17"/>緣。作用方便爲法。事成爲業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713a24"/><lb ed="R060" n="0807a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0713a2401">乃至畜生女。諸天鬼神女。及非道行婬。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0713b" n="0713b"/>
<lb ed="X" n="0713b01"/><lb ed="R060" n="0807b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0713b0101">乃至者。謂從人男女。黃門。二根。下至畜生鬼神等
<lb ed="X" n="0713b02"/><lb ed="R060" n="0807b02"/>女。及非道也。非道者。大便。及口。皆得重罪。其餘身
<lb ed="X" n="0713b03"/><lb ed="R060" n="0807b03"/>分。得輕垢。如優婆塞戒。自妻亦制非時非處。非時
<lb ed="X" n="0713b04"/><lb ed="R060" n="0807b04"/>者。有娠。產後。乳兒。月水等時。非處者。卽非道。皆得
<lb ed="X" n="0713b05"/><lb ed="R060" n="0807b05"/>不淨有作罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713b06"/><lb ed="R060" n="0807b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0713b0601">而菩薩。應生孝順心。救度一切衆生。淨法與人。而反
<lb ed="X" n="0713b07"/><lb ed="R060" n="0807b07"/>更起一切人婬。不擇畜生。乃至母女姊妹。六親行婬。
<lb ed="X" n="0713b08"/><lb ed="R060" n="0807b08"/>無慈悲心者。是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713b09"/><lb ed="R060" n="0807b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0713b0901">應生者。謂當於本源心體。發起孝慈度生之大用。
<lb ed="X" n="0713b10"/><lb ed="R060" n="0807b10"/>然度生。須爲衆生說離染。欣淨之法。方爲自利利
<lb ed="X" n="0713b11"/><lb ed="R060" n="0807b11"/>他。豈可反生婬人之念。故得重罪也。六親。經<anchor xml:id="nkr_note_add_0713b1101" n="0713b1101"/><anchor xml:id="beg0713b1101" n="0713b1101"/>已<anchor xml:id="end0713b1101"/>出
<lb ed="X" n="0713b12"/><lb ed="R060" n="0807b12"/>四。當以兄弟之妻足六。於六親中。作非法事。世所
<lb ed="X" n="0713b13"/><lb ed="R060" n="0807b13"/>希有。恐有邪見之人。謂於自親。無有犯他之過。如
<lb ed="X" n="0713b14"/><lb ed="R060" n="0807b14"/>昔有子。欲於母身作非法。方至床前。地卽裂開。生
<lb ed="X" n="0713b15"/><lb ed="R060" n="0807b15"/>陷地獄。母急救捉。惟得髮一把。而身<anchor xml:id="nkr_note_add_0713b1501" n="0713b1501"/><anchor xml:id="beg0713b1501" n="0713b1501"/>已<anchor xml:id="end0713b1501"/>陷矣。受戒
<lb ed="X" n="0713b16"/><lb ed="R060" n="0807b16"/>者。可不懼哉。</p>
<lb ed="X" n="0713b17"/><lb ed="R060" n="0807b17"/><p xml:id="pX38p0713b1701">○第四妄語戒。</p>
<lb ed="X" n="0713b18"/><lb ed="R060" n="0807b18"/><p xml:id="pX38p0713b1801">自知不實。而誑惑前人。心口相違。故曰妄語。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713b19"/><lb ed="R060" n="0808a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0713b1901">若佛子。自妄語。敎人妄語。方便妄語。妄語因。妄語緣。
<lb ed="X" n="0713b20"/><lb ed="R060" n="0808a02"/>妄語法。妄語業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713b21"/><lb ed="R060" n="0808a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0713b2101">自妄語者。自向人說。我得上人法。敎人妄語者。敎
<lb ed="X" n="0713b22"/><lb ed="R060" n="0808a04"/>他向人說。我得上人法。或敎他向人說。自得上人
<lb ed="X" n="0713b23"/><lb ed="R060" n="0808a05"/>法。名利不入<anchor xml:id="nkr_note_add_0713b2301" n="0713b2301"/><anchor xml:id="beg0713b2301" n="0713b2301"/>己<anchor xml:id="end0713b2301"/>。犯輕。何名上人法。謂聖賢所修所
<lb ed="X" n="0713b24"/><lb ed="R060" n="0808a06"/>證之法。所修者。三十七品菩提分法。及諸禪三昧。
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0713c" n="0713c"/>
<lb ed="X" n="0713c01"/><lb ed="R060" n="0808a07"/>所證者。三賢十聖之階位。以此法對一切凡夫有
<lb ed="X" n="0713c02"/><lb ed="R060" n="0808a08"/>漏之法。最尊最上。故名上人法也。方便妄語者。欲
<lb ed="X" n="0713c03"/><lb ed="R060" n="0808a09"/>作妄語。先假種種巧言。令他信受也。或遣使語。或
<lb ed="X" n="0713c04"/><lb ed="R060" n="0808a10"/>遣書往。或作知相。前人領會者。皆得重罪。或借言
<lb ed="X" n="0713c05"/><lb ed="R060" n="0808a11"/>讚他。而密自美。亦犯。菩薩善戒經云。若菩薩爲人
<lb ed="X" n="0713c06"/><lb ed="R060" n="0808a12"/>所讚。言是十住。若阿羅漢等。默然受者。得罪。若增
<lb ed="X" n="0713c07"/><lb ed="R060" n="0808a13"/>上慢人。無有誑心。亦犯輕垢。以其少有所得。自謂
<lb ed="X" n="0713c08"/><lb ed="R060" n="0808a14"/>實證。故於出世增上法中。起心生慢。非故心惑他。
<lb ed="X" n="0713c09"/><lb ed="R060" n="0808a15"/>是以不得重罪。初起誑心爲因。誑念相續助成誑
<lb ed="X" n="0713c10"/><lb ed="R060" n="0808a16"/>事爲緣。以種種誑方巧言爲法。前人領解成業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713c11"/><lb ed="R060" n="0808a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0713c1101">乃至不見言見。見言不見。身心妄語。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713c12"/><lb ed="R060" n="0808a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0713c1201">乃至者。承上大妄語等。以至不見言見之小妄語
<lb ed="X" n="0713c13"/><lb ed="R060" n="0808b01"/>也。然六識皆能顯妄。今惟擧見身心三。是略也。律
<lb ed="X" n="0713c14"/><lb ed="R060" n="0808b02"/>以六識束爲四。謂見。聞。觸。知也。見屬眼識。聞屬耳
<lb ed="X" n="0713c15"/><lb ed="R060" n="0808b03"/>識。觸屬鼻舌身三識。此三鈍故。故束爲一。知是意
<lb ed="X" n="0713c16"/><lb ed="R060" n="0808b04"/>識。所以妄語總有八種。謂不見言見。不聞言聞。不
<lb ed="X" n="0713c17"/><lb ed="R060" n="0808b05"/>觸言觸。不知言知。見言不見。聞言不聞。觸言不觸。
<lb ed="X" n="0713c18"/><lb ed="R060" n="0808b06"/>知言不知。隨作其一。卽名妄語。若爲救衆生命。有
<lb ed="X" n="0713c19"/><lb ed="R060" n="0808b07"/>益前人。權巧方便。是大士損<anchor xml:id="nkr_note_add_0713c1901" n="0713c1901"/><anchor xml:id="beg0713c1901" n="0713c1901"/>己<anchor xml:id="end0713c1901"/>利他之心。無犯。猶
<lb ed="X" n="0713c20"/><lb ed="R060" n="0808b08"/>生多功德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713c21"/><lb ed="R060" n="0808b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0713c2101">而菩薩常生正語正見。亦生一切衆生正語正見。而
<lb ed="X" n="0713c22"/><lb ed="R060" n="0808b10"/>反更起一切衆生邪語邪見邪業者。是菩薩波羅夷
<lb ed="X" n="0713c23"/><lb ed="R060" n="0808b11"/>罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713c24"/><lb ed="R060" n="0808b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0713c2401">常生者。不忘之謂也。謂菩薩於本源心體。常常發
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0714a" n="0714a"/>
<lb ed="X" n="0714a01"/><lb ed="R060" n="0808b13"/>起正語正見。不謬稱凡爲聖。以邪爲正。亦令一切
<lb ed="X" n="0714a02"/><lb ed="R060" n="0808b14"/>有情生正語正見之妙因。乃大士利生之本懷。而
<lb ed="X" n="0714a03"/><lb ed="R060" n="0808b15"/>反令彼生邪語邪見。造作邪業。生生不得樂報。苦
<lb ed="X" n="0714a04"/><lb ed="R060" n="0808b16"/>果無窮。大違菩薩利生行願。自損損他。故得重罪。</p>
<lb ed="X" n="0714a05"/><lb ed="R060" n="0808b17"/><p xml:id="pX38p0714a0501">○第五酤酒戒。</p>
<lb ed="X" n="0714a06"/><lb ed="R060" n="0808b18"/><p xml:id="pX38p0714a0601">酤是買賣。或自釀賣。或買回貨賣也。酒是迷人毒
<lb ed="X" n="0714a07"/><lb ed="R060" n="0809a01"/>藥。現則敗事危身。後則喪失慧命。大士專以利物
<lb ed="X" n="0714a08"/><lb ed="R060" n="0809a02"/>惟心。令生智慧。故自飮犯輕。貨賣犯重也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714a09"/><lb ed="R060" n="0809a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0714a0901">若佛子。自酤酒。敎人酤酒。酤酒因。酤酒緣。酤酒法。酤
<lb ed="X" n="0714a10"/><lb ed="R060" n="0809a04"/>酒業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714a11"/><lb ed="R060" n="0809a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0714a1101">自酤是親爲。敎人是令他爲我賣。以利歸<anchor xml:id="nkr_note_add_0714a1101" n="0714a1101"/><anchor xml:id="beg0714a1101" n="0714a1101"/>己<anchor xml:id="end0714a1101"/>。同犯
<lb ed="X" n="0714a12"/><lb ed="R060" n="0809a06"/>重。若敎他自賣。罪輕。然大士以度生爲本。利雖歸
<lb ed="X" n="0714a13"/><lb ed="R060" n="0809a07"/>彼。而傷身喪慧事同。亦應犯重。以顚倒衆生心結
<lb ed="X" n="0714a14"/><lb ed="R060" n="0809a08"/>罪。非爲利故結也。初起酤心爲因。次心相續助成
<lb ed="X" n="0714a15"/><lb ed="R060" n="0809a09"/>酤事爲緣。善巧造作爲法。酤成爲業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714a16"/><lb ed="R060" n="0809a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0714a1601">一切酒不得酤。是酒起罪因緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714a17"/><lb ed="R060" n="0809a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0714a1701">一切酒者。謂以五穀讓成。或以根葉藥草百華諸
<lb ed="X" n="0714a18"/><lb ed="R060" n="0809a12"/>果醞造。若生若熟。凡有酒色。酒香。酒味。或闕一。或
<lb ed="X" n="0714a19"/><lb ed="R060" n="0809a13"/>闕二。若麴若糟。但能令人醉者。俱不得酤。義疏云。
<lb ed="X" n="0714a20"/><lb ed="R060" n="0809a14"/>藥酒雖希利貨。不亂人。無犯。以藥能除病身安。況
<lb ed="X" n="0714a21"/><lb ed="R060" n="0809a15"/>藥不能多飮。無醉亂患。故不犯。此謂在家菩薩。治
<lb ed="X" n="0714a22"/><lb ed="R060" n="0809a16"/>生養家。故開。非謂出家者聽許。是邪命自活故也。
<lb ed="X" n="0714a23"/><lb ed="R060" n="0809a17"/>起罪因緣者。一切罪惡過失。皆由酒而生起。故云
<lb ed="X" n="0714a24"/><lb ed="R060" n="0809a18"/>酒具三十六過。是也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0714b" n="0714b"/>
<lb ed="X" n="0714b01"/><lb ed="R060" n="0809b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0714b0101">而菩薩應生一切衆生明達之慧。而反更生一切衆
<lb ed="X" n="0714b02"/><lb ed="R060" n="0809b02"/>生顚倒之心者。是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714b03"/><lb ed="R060" n="0809b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0714b0301">明達之慧者。以慧能破煩惱昏衢曰明。直至本源
<lb ed="X" n="0714b04"/><lb ed="R060" n="0809b04"/>心地曰達。大士當以種種善權方便。啓發衆生。令
<lb ed="X" n="0714b05"/><lb ed="R060" n="0809b05"/>生妙慧。故曰應生。邪正兩途不辨。迷眞逐妄。故曰
<lb ed="X" n="0714b06"/><lb ed="R060" n="0809b06"/>顚倒。不啓之以妙慧。而授之以迷惑。是曰反生。使
<lb ed="X" n="0714b07"/><lb ed="R060" n="0809b07"/>衆生顚倒喪失慧命。故得重罪也。</p>
<lb ed="X" n="0714b08"/><lb ed="R060" n="0809b08"/><p xml:id="pX38p0714b0801">○第六說四衆過戒。</p>
<lb ed="X" n="0714b09"/><lb ed="R060" n="0809b09"/><p xml:id="pX38p0714b0901">揚他過失。大傷法門。損前人之德。絕衆生之望。深
<lb ed="X" n="0714b10"/><lb ed="R060" n="0809b10"/>乖大士衛持佛法之本願。大違菩薩利生之慈心。
<lb ed="X" n="0714b11"/><lb ed="R060" n="0809b11"/>聲聞以自利故。說分大小。罪有輕重。故隨說結之。
<lb ed="X" n="0714b12"/><lb ed="R060" n="0809b12"/>菩薩利他。<anchor xml:id="nkr_note_add_0714b1201" n="0714b1201"/><anchor xml:id="beg0714b1201" n="0714b1201"/>但<anchor xml:id="end0714b1201"/>以惡心說之。過無大小。皆結重罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714b13"/><lb ed="R060" n="0809b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0714b1301">若佛子。口自說出家。在家菩薩。比丘。比丘尼罪過。敎
<lb ed="X" n="0714b14"/><lb ed="R060" n="0809b14"/>人說罪過。罪過因。罪過緣。罪過法。罪過業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714b15"/><lb ed="R060" n="0809b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0714b1501">出家菩薩。謂出家五衆。受心地戒人。在家菩薩。謂
<lb ed="X" n="0714b16"/><lb ed="R060" n="0809b16"/>優婆塞優婆夷二衆。受大士戒者。比丘比丘尼。謂
<lb ed="X" n="0714b17"/><lb ed="R060" n="0809b17"/>稟具足人。而未受菩薩戒者。此是法中四衆人也。
<lb ed="X" n="0714b18"/><lb ed="R060" n="0809b18"/>罪過者。是犯戒之過失也。但有所說。悉自傷慈惱
<lb ed="X" n="0714b19"/><lb ed="R060" n="0810a01"/>物。虧<anchor xml:id="nkr_note_add_0714b1901" n="0714b1901"/><anchor xml:id="beg0714b1901" n="0714b1901"/>己<anchor xml:id="end0714b1901"/>本源心地。律攝云。出家之人。所有言說。皆
<lb ed="X" n="0714b20"/><lb ed="R060" n="0810a02"/>爲利益。不應私忿道說於他。薩婆多論云。寧破塔
<lb ed="X" n="0714b21"/><lb ed="R060" n="0810a03"/>壞像。不向人說比丘過惡。若說過罪。則壞佛法身。
<lb ed="X" n="0714b22"/><lb ed="R060" n="0810a04"/>敎人說者。或口敎。或現相敎。或遣使敎。或遣持書
<lb ed="X" n="0714b23"/><lb ed="R060" n="0810a05"/>往敎。若大士見法衆有過。卽當以慈心。愍心。護念
<lb ed="X" n="0714b24"/><lb ed="R060" n="0810a06"/>心。獎勸心。殷勤諫諭。令其悔改。無以私心。欲壞彼
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0714c" n="0714c"/>
<lb ed="X" n="0714c01"/><lb ed="R060" n="0810a07"/>人名利。則自免怨結萬世。復無玷辱正法之過。若
<lb ed="X" n="0714c02"/><lb ed="R060" n="0810a08"/>三諫不改。可白衆僧。以悲愍護法心。不犯。若說前
<lb ed="X" n="0714c03"/><lb ed="R060" n="0810a09"/>人不正見。不犯。猶多生功德。何以故。正大士利生
<lb ed="X" n="0714c04"/><lb ed="R060" n="0810a10"/>之行。邪正須辯。無致誘引多人入於邪途故也。若
<lb ed="X" n="0714c05"/><lb ed="R060" n="0810a11"/>被僧差。以公心說。不以私心言。不犯。如提婆達多
<lb ed="X" n="0714c06"/><lb ed="R060" n="0810a12"/>作逆罪。佛令僧作羯磨。差舍利弗往俗家說。是也。
<lb ed="X" n="0714c07"/><lb ed="R060" n="0810a13"/>初起說心爲因。次心助成說事爲緣。以種種方便
<lb ed="X" n="0714c08"/><lb ed="R060" n="0810a14"/>巧說爲法。前人領解成業。義疏云。說過有兩。一陷
<lb ed="X" n="0714c09"/><lb ed="R060" n="0810a15"/>沒心。欲令前人失名利等。二治罰心。欲令前人被
<lb ed="X" n="0714c10"/><lb ed="R060" n="0810a16"/>繫縛等。此二心。皆是業主。故犯。至於結罪多少。一
<lb ed="X" n="0714c11"/><lb ed="R060" n="0810a17"/>云隨人。二云隨口業。隨人則隨向一人說。結一重
<lb ed="X" n="0714c12"/><lb ed="R060" n="0810a18"/>罪。隨口則隨出一語。結一重罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714c13"/><lb ed="R060" n="0810b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0714c1301">而菩薩聞外道惡人。及二乘惡人。說佛法中。非法非
<lb ed="X" n="0714c14"/><lb ed="R060" n="0810b02"/>律。常生慈心。敎化是惡人輩。令生大乘善信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714c15"/><lb ed="R060" n="0810b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0714c1501">外道者。天竺九十五種之邪徒。此方諸子百家之
<lb ed="X" n="0714c16"/><lb ed="R060" n="0810b04"/>世敎。以其敎止修身。齊家治國。故名爲外。三乘聖
<lb ed="X" n="0714c17"/><lb ed="R060" n="0810b05"/>敎。敎靜心惑。悟本心地。故名爲內。外道不信自心
<lb ed="X" n="0714c18"/><lb ed="R060" n="0810b06"/>是佛。本具性德。遂迷眞逐妄。以邪爲正。造不善業。
<lb ed="X" n="0714c19"/><lb ed="R060" n="0810b07"/>故名惡人。二乘不知本源心地。厭患五蘊身心。斷
<lb ed="X" n="0714c20"/><lb ed="R060" n="0810b08"/>見思惑。證偏空理。獨出三界。無濟度心。亦名惡人。
<lb ed="X" n="0714c21"/><lb ed="R060" n="0810b09"/>非法非律者。大乘本源心地法律。不同外道撥無
<lb ed="X" n="0714c22"/><lb ed="R060" n="0810b10"/>三世因果之邪敎。世間之法律。而蔑棄自心自性。
<lb ed="X" n="0714c23"/><lb ed="R060" n="0810b11"/>妄謂氣生氣化之惡見。不同二乘厭苦欣寂。以修
<lb ed="X" n="0714c24"/><lb ed="R060" n="0810b12"/>四諦之法。五篇七聚之律。故彼言非也。此亦初學
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0715a" n="0715a"/>
<lb ed="X" n="0715a01"/><lb ed="R060" n="0810b13"/>二乘法人。非謂證二乘果人。其證果人。自知有大
<lb ed="X" n="0715a02"/><lb ed="R060" n="0810b14"/>乘法律。惟自力不能行。故非彼說也。令生大乘善
<lb ed="X" n="0715a03"/><lb ed="R060" n="0810b15"/>信者。令信自他本具心地大戒。無惡不止。無善不
<lb ed="X" n="0715a04"/><lb ed="R060" n="0810b16"/>修。無生不度。諸佛是<anchor xml:id="nkr_note_add_0715a0401" n="0715a0401"/><anchor xml:id="beg0715a0401" n="0715a0401"/>已<anchor xml:id="end0715a0401"/>成之佛。汝是未成之佛。方
<lb ed="X" n="0715a05"/><lb ed="R060" n="0810b17"/>爲善信也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715a06"/><lb ed="R060" n="0810b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0715a0601">而菩薩。反更自說佛法中罪過者。是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715a07"/><lb ed="R060" n="0811a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0715a0701">大士猶敎他人不說。以安物爲心。而反自說。陷沒
<lb ed="X" n="0715a08"/><lb ed="R060" n="0811a02"/>前人。深損正法。自喪<anchor xml:id="nkr_note_add_0715a0801" n="0715a0801"/><anchor xml:id="beg0715a0801" n="0715a0801"/>己<anchor xml:id="end0715a0801"/>德。菩薩之行焉在。今人欲
<lb ed="X" n="0715a09"/><lb ed="R060" n="0811a03"/>說他過。而他過無幾。說者隨語語結罪。其罪可勝
<lb ed="X" n="0715a10"/><lb ed="R060" n="0811a04"/>言哉。惟不畏罪福因果者。故以私忿心。道說他過。
<lb ed="X" n="0715a11"/><lb ed="R060" n="0811a05"/>肆毒言惟恐不深。說過聲欲徧大地。秪圖現前快
<lb ed="X" n="0715a12"/><lb ed="R060" n="0811a06"/>意。寧顧身後拔舌犁耕遺殃。問。佛法寧容瑕玼乎。
<lb ed="X" n="0715a13"/><lb ed="R060" n="0811a07"/>答。佛令半月半月布薩。檢察三業。有罪則發露除
<lb ed="X" n="0715a14"/><lb ed="R060" n="0811a08"/>愆。無過卽長養淨德。如不自首。見者屛處諫之。輕
<lb ed="X" n="0715a15"/><lb ed="R060" n="0811a09"/>垢令對首悔除。重罪令見好相。不肯自陳。乃對衆
<lb ed="X" n="0715a16"/><lb ed="R060" n="0811a10"/>公擧。若不見罪。僧爲作不見罪羯磨治之。倘弟子
<lb ed="X" n="0715a17"/><lb ed="R060" n="0811a11"/>有過。師當善誨令改。如不見過。擯之不與共住。斯
<lb ed="X" n="0715a18"/><lb ed="R060" n="0811a12"/>乃佛法淸濁自分。豈同私心揚惡。方爲不容他過
<lb ed="X" n="0715a19"/><lb ed="R060" n="0811a13"/>耶。餘如不敎悔罪戒中明。</p>
<lb ed="X" n="0715a20"/><lb ed="R060" n="0811a14"/><p xml:id="pX38p0715a2001">○第七自讚毀他戒。</p>
<lb ed="X" n="0715a21"/><lb ed="R060" n="0811a15"/><p xml:id="pX38p0715a2101">稱<anchor xml:id="nkr_note_add_0715a2101" n="0715a2101"/><anchor xml:id="beg0715a2101" n="0715a2101"/>己<anchor xml:id="end0715a2101"/>功德曰自讚。譏彼過惡曰毀他。損<anchor xml:id="nkr_note_add_0715a2102" n="0715a2102"/><anchor xml:id="beg0715a2102" n="0715a2102"/>己<anchor xml:id="end0715a2102"/>利他。掩
<lb ed="X" n="0715a22"/><lb ed="R060" n="0811a16"/>惡揚善。乃大士利生之本行。譽我誹他。自利損人。
<lb ed="X" n="0715a23"/><lb ed="R060" n="0811a17"/>非菩薩之慈心善心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715a24"/><lb ed="R060" n="0811a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0715a2401">若佛子。自讚毀他。亦敎人自讚毀他。毀他因。毀他緣。
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0715b" n="0715b"/>
<lb ed="X" n="0715b01"/><lb ed="R060" n="0811b01"/>毀他法。毀他業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715b02"/><lb ed="R060" n="0811b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0715b0201">自讚毀他。是揚我抑彼。二事兼備。犯重。敎人有二。
<lb ed="X" n="0715b03"/><lb ed="R060" n="0811b03"/>一是敎人讚我毀他。或現相。或遣使持書往。二是
<lb ed="X" n="0715b04"/><lb ed="R060" n="0811b04"/>敎彼自讚<anchor xml:id="nkr_note_add_0715b0401" n="0715b0401"/><anchor xml:id="beg0715b0401" n="0715b0401"/>己<anchor xml:id="end0715b0401"/>德。輕毀他人也。初起讚毀之心爲因。
<lb ed="X" n="0715b05"/><lb ed="R060" n="0811b05"/>次心相續助成爲緣。以種種善巧讚毀之方爲法。
<lb ed="X" n="0715b06"/><lb ed="R060" n="0811b06"/>前人領解成業。此四句中。單擧毀他。不言自讚。是
<lb ed="X" n="0715b07"/><lb ed="R060" n="0811b07"/>便文故。又自讚念輕。毀他惡心偏重。故擧重以該
<lb ed="X" n="0715b08"/><lb ed="R060" n="0811b08"/>輕也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715b09"/><lb ed="R060" n="0811b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0715b0901">而菩薩。應代一切衆生受加毀辱。惡事向自<anchor xml:id="nkr_note_add_0715b0901" n="0715b0901"/><anchor xml:id="beg0715b0901" n="0715b0901"/>己<anchor xml:id="end0715b0901"/>。好事
<lb ed="X" n="0715b10"/><lb ed="R060" n="0811b10"/>與他人。若自揚<anchor xml:id="nkr_note_add_0715b1001" n="0715b1001"/><anchor xml:id="beg0715b1001" n="0715b1001"/>己<anchor xml:id="end0715b1001"/>德。隱他人好事。令他人受毀者。是
<lb ed="X" n="0715b11"/><lb ed="R060" n="0811b11"/>菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715b12"/><lb ed="R060" n="0811b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0715b1201">此中發明能代受。則不令其辱。引惡向<anchor xml:id="nkr_note_add_0715b1201" n="0715b1201"/><anchor xml:id="beg0715b1201" n="0715b1201"/>己<anchor xml:id="end0715b1201"/>。必無自
<lb ed="X" n="0715b13"/><lb ed="R060" n="0811b13"/>讚。推好與人。決不令他受毀也。揚是稱揚。隱是隱
<lb ed="X" n="0715b14"/><lb ed="R060" n="0811b14"/>沒。自揚秪恐<anchor xml:id="nkr_note_add_0715b1401" n="0715b1401"/><anchor xml:id="beg0715b1401" n="0715b1401"/>己<anchor xml:id="end0715b1401"/>不勝人。隱他惟憂他勝於我。但知
<lb ed="X" n="0715b15"/><lb ed="R060" n="0811b15"/>利<anchor xml:id="nkr_note_add_0715b1501" n="0715b1501"/><anchor xml:id="beg0715b1501" n="0715b1501"/>己<anchor xml:id="end0715b1501"/>。不思損人。非大士以惡向<anchor xml:id="nkr_note_add_0715b1502" n="0715b1502"/><anchor xml:id="beg0715b1502" n="0715b1502"/>己<anchor xml:id="end0715b1502"/>。推好與人之善
<lb ed="X" n="0715b16"/><lb ed="R060" n="0811b16"/>心。自譽毀他。正是業主。故得重罪。若爲誘邪途而
<lb ed="X" n="0715b17"/><lb ed="R060" n="0811b17"/>歸正道。貶二乘令會一乘。雖語似毀譽。而心實是
<lb ed="X" n="0715b18"/><lb ed="R060" n="0811b18"/>大悲。斯乃大士愍物弘化之慈心。豎立法幢之大
<lb ed="X" n="0715b19"/><lb ed="R060" n="0812a01"/>願。豈得以人我見。勝負論。同日而語哉。地持經云。
<lb ed="X" n="0715b20"/><lb ed="R060" n="0812a02"/>爲毀呰外道。稱揚佛法。若以方便令彼調伏。令不
<lb ed="X" n="0715b21"/><lb ed="R060" n="0812a03"/>信者信。信者增廣。不犯。</p>
<lb ed="X" n="0715b22"/><lb ed="R060" n="0812a04"/><p xml:id="pX38p0715b2201">○第八慳惜加毀戒。</p>
<lb ed="X" n="0715b23"/><lb ed="R060" n="0812a05"/><p xml:id="pX38p0715b2301">乞財求法不與。是曰慳惜。瞋忿罵辱。故曰加毀。大
<lb ed="X" n="0715b24"/><lb ed="R060" n="0812a06"/>違慈悲之道。深乖利物之懷。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0715c" n="0715c"/>
<lb ed="X" n="0715c01"/><lb ed="R060" n="0812a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0715c0101">若佛子。自慳。敎人慳。慳因。慳緣。慳法。慳業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715c02"/><lb ed="R060" n="0812a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0715c0201">大士行檀波羅蜜。不揀親疎。求者悉與。寧分好惡。
<lb ed="X" n="0715c03"/><lb ed="R060" n="0812a09"/>若不施而加毀。深違菩薩三聚淨戒。自慳者。或口
<lb ed="X" n="0715c04"/><lb ed="R060" n="0812a10"/>說。或示慳相。或隱避。不與財法。或言無。手杖驅斥。
<lb ed="X" n="0715c05"/><lb ed="R060" n="0812a11"/>或惡言加罵等。敎人慳者。或敎他秘悋財法不施。
<lb ed="X" n="0715c06"/><lb ed="R060" n="0812a12"/>或敎令加毀。或口敎。或遣使持書敎也。初起慳心
<lb ed="X" n="0715c07"/><lb ed="R060" n="0812a13"/>爲因。次心助成其慳爲緣。種種巧言悋惜之方爲
<lb ed="X" n="0715c08"/><lb ed="R060" n="0812a14"/>法。前人領解。慳事成就爲業。此四句。不言加毀者。
<lb ed="X" n="0715c09"/><lb ed="R060" n="0812a15"/>先由慳故。然後加毀。若非慳單毀。卽屬輕垢戒。優
<lb ed="X" n="0715c10"/><lb ed="R060" n="0812a16"/>波離問經云。於根本罪。何者復重。佛言。住大乘菩
<lb ed="X" n="0715c11"/><lb ed="R060" n="0812a17"/>薩。如犯恒河沙數貪罪。與一瞋罪。較量此二罪中。
<lb ed="X" n="0715c12"/><lb ed="R060" n="0812a18"/>瞋唯屬重。所以者何。現瞋者。捨離衆生。現貪者。愛
<lb ed="X" n="0715c13"/><lb ed="R060" n="0812b01"/>護衆生。則不爲煩惱。於菩薩所。無有灾橫等怖。故
<lb ed="X" n="0715c14"/><lb ed="R060" n="0812b02"/>學論云。瞋義云何。謂本性爲大罪故。不生方便悲
<lb ed="X" n="0715c15"/><lb ed="R060" n="0812b03"/>愍。行恚怒者。然非利益。則長養煩惱。減失悲愍。爲
<lb ed="X" n="0715c16"/><lb ed="R060" n="0812b04"/>大過失。此戒慳惜。故悋財而行加毀。若貪而能施。
<lb ed="X" n="0715c17"/><lb ed="R060" n="0812b05"/>則無加毀瞋恚等過。正法念處經云。若先少思惟
<lb ed="X" n="0715c18"/><lb ed="R060" n="0812b06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0715c1801" n="0715c1801"/><anchor xml:id="beg0715c1801" n="0715c1801"/>已<anchor xml:id="end0715c1801"/>。後竟不施。墮餓鬼趣。語<anchor xml:id="nkr_note_add_0715c1802" n="0715c1802"/><anchor xml:id="beg0715c1802" n="0715c1802"/>已<anchor xml:id="end0715c1802"/>不施。墮地獄趣。況復
<lb ed="X" n="0715c19"/><lb ed="R060" n="0812b07"/>無上菩提。具足許施。無餘世間。諸衆生故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715c20"/><lb ed="R060" n="0812b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0715c2001">而菩薩。見一切貧窮人求乞者。隨前人所須。一切給
<lb ed="X" n="0715c21"/><lb ed="R060" n="0812b09"/>與。而菩薩以惡心瞋心。乃至不施一錢一針一草。有
<lb ed="X" n="0715c22"/><lb ed="R060" n="0812b10"/>求法者。不爲說一句一偈。一微塵許法。而反更罵辱
<lb ed="X" n="0715c23"/><lb ed="R060" n="0812b11"/>者。是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715c24"/><lb ed="R060" n="0812b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0715c2401">一切者。僧俗男女也。貧窮有二。一身貧須財。應施
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0716a" n="0716a"/>
<lb ed="X" n="0716a01"/><lb ed="R060" n="0812b13"/>與財。二心貧須法。應施與法。故云隨所須一切給
<lb ed="X" n="0716a02"/><lb ed="R060" n="0812b14"/>與。決定毗尼經云。在家菩薩。應行二施。一財。二法。
<lb ed="X" n="0716a03"/><lb ed="R060" n="0812b15"/>出家菩薩應行四施。一紙。二墨。三筆。四法。由出家
<lb ed="X" n="0716a04"/><lb ed="R060" n="0812b16"/>無財故。紙墨筆財少易得。成就彼書經故。亦名法
<lb ed="X" n="0716a05"/><lb ed="R060" n="0812b17"/>施也。得忍菩薩。行三種施。一王位。二妻子。三頭目
<lb ed="X" n="0716a06"/><lb ed="R060" n="0812b18"/>皮骨。凡夫菩薩。當隨力隨宜施與。有不宜施法者。
<lb ed="X" n="0716a07"/><lb ed="R060" n="0813a01"/>或彼根性鈍劣。或非法器。或聞深法。反生誹謗。或
<lb ed="X" n="0716a08"/><lb ed="R060" n="0813a02"/>女人求法。無男子親人在旁。則不宜爲說。不宜施
<lb ed="X" n="0716a09"/><lb ed="R060" n="0813a03"/>財者。或因財造惡。或由財得禍。以至害命等。卽不
<lb ed="X" n="0716a10"/><lb ed="R060" n="0813a04"/>宜施與。地持經云。云何菩薩能以少善根。得無量
<lb ed="X" n="0716a11"/><lb ed="R060" n="0813a05"/>果。是菩薩敎下劣衆生。以少財物。施下福田。乃至
<lb ed="X" n="0716a12"/><lb ed="R060" n="0813a06"/>揣<g ref="#CB00595">麨</g>。施於畜生。施<anchor xml:id="nkr_note_add_0716a1201" n="0716a1201"/><anchor xml:id="beg0716a1201" n="0716a1201"/>已<anchor xml:id="end0716a1201"/>。迴向無上菩提。以迴向力故。
<lb ed="X" n="0716a13"/><lb ed="R060" n="0813a07"/>得無量果也。乃至者。論財。則從多。以至極少一針
<lb ed="X" n="0716a14"/><lb ed="R060" n="0813a08"/>一草。此謂無財者。不能隨意施也。論法。則從廣說。
<lb ed="X" n="0716a15"/><lb ed="R060" n="0813a09"/>以至極少一句一微塵許。此謂寡識無聞。不能廣
<lb ed="X" n="0716a16"/><lb ed="R060" n="0813a10"/>說也。若實無法。不可妄自誇能。謬說誤人。獲罪非
<lb ed="X" n="0716a17"/><lb ed="R060" n="0813a11"/>輕也。有而不給與。反加罵辱。則慳毀兩全。正是業
<lb ed="X" n="0716a18"/><lb ed="R060" n="0813a12"/>主。故得重罪。不犯者。或見彼人因訶辱則悔過。承
<lb ed="X" n="0716a19"/><lb ed="R060" n="0813a13"/>折伏則改惡。自無惡心瞋心。隨機利益。正大士之
<lb ed="X" n="0716a20"/><lb ed="R060" n="0813a14"/>權宜妙用。故地持經云。若知不說令彼調伏。若知
<lb ed="X" n="0716a21"/><lb ed="R060" n="0813a15"/>前人不能敬重。若威儀不整。若彼鈍根。聞深妙法。
<lb ed="X" n="0716a22"/><lb ed="R060" n="0813a16"/>生怖畏心。若知聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0716a2201" n="0716a2201"/><anchor xml:id="beg0716a2201" n="0716a2201"/>已<anchor xml:id="end0716a2201"/>增長邪見。若聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0716a2202" n="0716a2202"/><anchor xml:id="beg0716a2202" n="0716a2202"/>已<anchor xml:id="end0716a2202"/>毀呰退沒。
<lb ed="X" n="0716a23"/><lb ed="R060" n="0813a17"/>或聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0716a2301" n="0716a2301"/><anchor xml:id="beg0716a2301" n="0716a2301"/>已<anchor xml:id="end0716a2301"/>向惡人說。破壞正法。如是悉不犯。</p>
<lb ed="X" n="0716a24"/><lb ed="R060" n="0813a18"/><p xml:id="pX38p0716a2401">○第九瞋心不受悔戒。</p>
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0716b" n="0716b"/>
<lb ed="X" n="0716b01"/><lb ed="R060" n="0813b01"/><p xml:id="pX38p0716b0101">或人觸犯於<anchor xml:id="nkr_note_add_0716b0101" n="0716b0101"/><anchor xml:id="beg0716b0101" n="0716b0101"/>己<anchor xml:id="end0716b0101"/>。或<anchor xml:id="nkr_note_add_0716b0102" n="0716b0102"/><anchor xml:id="beg0716b0102" n="0716b0102"/>己<anchor xml:id="end0716b0102"/>觸犯於人。彼人知過。誠心求
<lb ed="X" n="0716b02"/><lb ed="R060" n="0813b02"/>懺。而菩薩內懷瞋心。外現不受之相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716b03"/><lb ed="R060" n="0813b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0716b0301">若佛子。自瞋。敎人瞋。瞋因。瞋緣。瞋法。瞋業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716b04"/><lb ed="R060" n="0813b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0716b0401">自瞋者。內懷忿恚。外發身口也。敎人如前戒釋。初
<lb ed="X" n="0716b05"/><lb ed="R060" n="0813b05"/>起瞋心爲因。次心相續助成爲緣。種種打罵之方
<lb ed="X" n="0716b06"/><lb ed="R060" n="0813b06"/>爲法。作成爲業。華嚴經云。一念瞋心起。百萬障門
<lb ed="X" n="0716b07"/><lb ed="R060" n="0813b07"/>開。是知初萌一念尙爾。況緣相續。而不成業。業成
<lb ed="X" n="0716b08"/><lb ed="R060" n="0813b08"/>則殃墮沉淪。怨結萬代。世世莫解。可不愼哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716b09"/><lb ed="R060" n="0813b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0716b0901">而菩薩。應生一切衆生善根。無諍之事。常生慈悲心。
<lb ed="X" n="0716b10"/><lb ed="R060" n="0813b10"/>孝順心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716b11"/><lb ed="R060" n="0813b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0716b1101">一切衆生心地本善。而被無明煩惱之所覆障。大
<lb ed="X" n="0716b12"/><lb ed="R060" n="0813b12"/>士應以慈心悲心。發起衆生慈悲起捨之善根。則
<lb ed="X" n="0716b13"/><lb ed="R060" n="0813b13"/>無有鬬諍之事。況自不受懺謝。發起彼諍耶。恒念
<lb ed="X" n="0716b14"/><lb ed="R060" n="0813b14"/>一切衆生。如<anchor xml:id="nkr_note_add_0716b1401" n="0716b1401"/><anchor xml:id="beg0716b1401" n="0716b1401"/>己<anchor xml:id="end0716b1401"/>赤子。何忍毀辱。是爲慈悲心也。常
<lb ed="X" n="0716b15"/><lb ed="R060" n="0813b15"/>觀一切衆生。猶<anchor xml:id="nkr_note_add_0716b1501" n="0716b1501"/><anchor xml:id="beg0716b1501" n="0716b1501"/>己<anchor xml:id="end0716b1501"/>父母。奚敢忤逆。是爲孝順心也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716b16"/><lb ed="R060" n="0813b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0716b1601">而反更於一切衆生中。乃至於非衆生中。以惡口罵
<lb ed="X" n="0716b17"/><lb ed="R060" n="0813b17"/>辱。加以手打。及以刀杖。意猶不息。前人求悔。善言懺
<lb ed="X" n="0716b18"/><lb ed="R060" n="0813b18"/>謝。猶瞋不解者。是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716b19"/><lb ed="R060" n="0814a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0716b1901">大士旣能生衆生善根。復常慈孝。則無有反更逼
<lb ed="X" n="0716b20"/><lb ed="R060" n="0814a02"/>惱衆生矣。非衆生者。三乘聖人。及變化人也。罵辱
<lb ed="X" n="0716b21"/><lb ed="R060" n="0814a03"/>是口業。手打是身業。不息是意業。以此三業加惱。
<lb ed="X" n="0716b22"/><lb ed="R060" n="0814a04"/>甚於狼虎。不息不解。故結重罪。不犯者。或前人追
<lb ed="X" n="0716b23"/><lb ed="R060" n="0814a05"/>悔之心不眞。懺謝之念不切。菩薩以慈愍心。終欲
<lb ed="X" n="0716b24"/><lb ed="R060" n="0814a06"/>令其深改前非。後更不作。乃示以瞋怒之相。或復
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0716c" n="0716c"/>
<lb ed="X" n="0716c01"/><lb ed="R060" n="0814a07"/>折伏狼戾衆生。無慚惡性邪見之徒。外現威而心
<lb ed="X" n="0716c02"/><lb ed="R060" n="0814a08"/>實慈。口訶斥而念致愍。正大士調伏剛強衆生之
<lb ed="X" n="0716c03"/><lb ed="R060" n="0814a09"/>大用。豈與具三毒者而比也。地持經云。不犯者。若
<lb ed="X" n="0716c04"/><lb ed="R060" n="0814a10"/>以方便令調伏。若彼不如法懺。其心不平。不受其
<lb ed="X" n="0716c05"/><lb ed="R060" n="0814a11"/>懺。無罪。</p>
<lb ed="X" n="0716c06"/><lb ed="R060" n="0814a12"/><p xml:id="pX38p0716c0601">○第十謗三寶戒。</p>
<lb ed="X" n="0716c07"/><lb ed="R060" n="0814a13"/><p xml:id="pX38p0716c0701">自以邪見謗亂正法。非謂毀罵之謗。設其毀罵。罪
<lb ed="X" n="0716c08"/><lb ed="R060" n="0814a14"/>猶可悔。故戒本經。名謗亂正法戒。亦云謗菩薩藏
<lb ed="X" n="0716c09"/><lb ed="R060" n="0814a15"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716c10"/><lb ed="R060" n="0814a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0716c1001">若佛子。自謗三寶。敎人謗三寶。謗因。謗緣。謗法。謗業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716c11"/><lb ed="R060" n="0814a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0716c1101">以邪爲正。以正爲邪。誹謗菩薩經律。言非佛說。是
<lb ed="X" n="0716c12"/><lb ed="R060" n="0814a18"/>謗世尊。非大乘經典。是謗法。受持讀誦者。非佛弟
<lb ed="X" n="0716c13"/><lb ed="R060" n="0814b01"/>子。是謗僧。或自發邪解。建立邪言。自謂爲正。或從
<lb ed="X" n="0716c14"/><lb ed="R060" n="0814b02"/>邪師領納邪語。著作邪書。如以老莊之言齊於佛
<lb ed="X" n="0716c15"/><lb ed="R060" n="0814b03"/>敎。治世之術。比於心地法門。惑亂人心。疑誤後學。
<lb ed="X" n="0716c16"/><lb ed="R060" n="0814b04"/>永失正道。陷墮邪途。由此傳播後代。蔓延不絕。遺
<lb ed="X" n="0716c17"/><lb ed="R060" n="0814b05"/>殃萬劫。斷滅佛性種子。而所獲罪。非一闡提。無處
<lb ed="X" n="0716c18"/><lb ed="R060" n="0814b06"/>可容也。初起邪解之心爲因。邪心相續。助成謗事
<lb ed="X" n="0716c19"/><lb ed="R060" n="0814b07"/>爲緣。巧說邪見之方爲法。前人領解成業。若心欲
<lb ed="X" n="0716c20"/><lb ed="R060" n="0814b08"/>說而口未言。未結重罪。或自發言向彼說。或令他
<lb ed="X" n="0716c21"/><lb ed="R060" n="0814b09"/>傳說。前人領納邪言。隨一語。結一重罪。若作邪書。
<lb ed="X" n="0716c22"/><lb ed="R060" n="0814b10"/>隨彼覽解者。隨語語得重罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716c23"/><lb ed="R060" n="0814b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0716c2301">而菩薩見外道。及以惡人。一言謗佛音聲。如三百矛
<lb ed="X" n="0716c24"/><lb ed="R060" n="0814b12"/>刺心。況口自謗。不生信心。孝順心。而反更助惡人。邪
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0717a" n="0717a"/>
<lb ed="X" n="0717a01"/><lb ed="R060" n="0814b13"/>見人謗者。是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717a02"/><lb ed="R060" n="0814b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0717a0201">天竺此方異學之徒。乃至菩薩心外求法。悉名外
<lb ed="X" n="0717a03"/><lb ed="R060" n="0814b15"/>道。不信大乘常住三寶。故棄捨心地大戒。而習學
<lb ed="X" n="0717a04"/><lb ed="R060" n="0814b16"/>異道邪敎。撥無善惡果報。是名惡人。一言者。以其
<lb ed="X" n="0717a05"/><lb ed="R060" n="0814b17"/>最少。尙如三百刺心。況其肆言。謗聲外揚。而大士
<lb ed="X" n="0717a06"/><lb ed="R060" n="0814b18"/>之心。安能忍乎。斯實愍彼邪見。自陷泥犁。復引無
<lb ed="X" n="0717a07"/><lb ed="R060" n="0815a01"/>量衆生。誤墮苦津。故如矛刺心。非謂瞋彼謗毀三
<lb ed="X" n="0717a08"/><lb ed="R060" n="0815a02"/>寶之念。三寶體如日月。非一指能翳其明。猶擲斧
<lb ed="X" n="0717a09"/><lb ed="R060" n="0815a03"/>斬天。還自傷身。大士本以信孝心。受斯正戒。當常
<lb ed="X" n="0717a10"/><lb ed="R060" n="0815a04"/>敬順三寶。而無違無逆。豈可反更黨彼惡見邪徒。
<lb ed="X" n="0717a11"/><lb ed="R060" n="0815a05"/>樂爲外道。永失菩薩心地大戒。不復佛子之名耶。
<lb ed="X" n="0717a12"/><lb ed="R060" n="0815a06"/>若未翻正歸邪。猶未失戒。或思言。三寶不及外道。
<lb ed="X" n="0717a13"/><lb ed="R060" n="0815a07"/>大乘不及二乘。計度未成。犯輕垢。雖信因果三寶
<lb ed="X" n="0717a14"/><lb ed="R060" n="0815a08"/>大乘。而復信外道鬼神。有威力靈感。遂傚彼符牒
<lb ed="X" n="0717a15"/><lb ed="R060" n="0815a09"/>章醮。奏解魍魎。或復勸他信受。悉犯輕垢。或執大
<lb ed="X" n="0717a16"/><lb ed="R060" n="0815a10"/>而謗小。謂都無小乘。惟有大乘。四阿含。及別解脫
<lb ed="X" n="0717a17"/><lb ed="R060" n="0815a11"/>經。非佛所說。此是謗聲聞藏。亦得輕垢。寧知三世
<lb ed="X" n="0717a18"/><lb ed="R060" n="0815a12"/>諸佛出世。隨機設敎。皆說三乘。聲聞四果。乃出世
<lb ed="X" n="0717a19"/><lb ed="R060" n="0815a13"/>聖賢。人天福田。胡可輕哉。但彼無利生心。故佛訶
<lb ed="X" n="0717a20"/><lb ed="R060" n="0815a14"/>之。今時初學。粟麥未辨。禪敎猶昏。逞<anchor xml:id="nkr_note_add_0717a2001" n="0717a2001"/><anchor xml:id="beg0717a2001" n="0717a2001"/>己<anchor xml:id="end0717a2001"/>淺識。肆自
<lb ed="X" n="0717a21"/><lb ed="R060" n="0815a15"/>謬言。謂持戒爲執相。遂棄而不受。佛名之爲禿居
<lb ed="X" n="0717a22"/><lb ed="R060" n="0815a16"/>士。或受而不持。律號爲苦海弊囊。若蔑棄具戒。謂
<lb ed="X" n="0717a23"/><lb ed="R060" n="0815a17"/>不須受。得輕垢罪。此十重戒。悉是性罪。小乘以酒
<lb ed="X" n="0717a24"/><lb ed="R060" n="0815a18"/>爲遮戒。大士利益衆生爲本。令他迷惑心地。故酒
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0717b" n="0717b"/>
<lb ed="X" n="0717b01"/><lb ed="R060" n="0815b01"/>亦屬性罪。如智度論云。性戒者。是尸羅。身口等八
<lb ed="X" n="0717b02"/><lb ed="R060" n="0815b02"/>種。謂身三。口四。更加於酒。以防意地。令得淨命故。
<lb ed="X" n="0717b03"/><lb ed="R060" n="0815b03"/>卽十善中。後三意業。而數雖不同。其義無異。言性
<lb ed="X" n="0717b04"/><lb ed="R060" n="0815b04"/>罪者。不由佛制。其性自是惡。故名性罪。止觀云。性
<lb ed="X" n="0717b05"/><lb ed="R060" n="0815b05"/>戒者。莫問受與不受。犯卽是罪。受與不受。持卽是
<lb ed="X" n="0717b06"/><lb ed="R060" n="0815b06"/>善。若受戒。持生福。犯獲罪。不受無福。犯無虧戒罪。
<lb ed="X" n="0717b07"/><lb ed="R060" n="0815b07"/>惟有惡行。及業道罪。言受犯得罪者。謂於性罪上。
<lb ed="X" n="0717b08"/><lb ed="R060" n="0815b08"/>更加虧戒罪也。</p>
<lb ed="X" n="0717b09"/><lb ed="R060" n="0815b09"/><p xml:id="pX38p0717b0901">○三總結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717b10"/><lb ed="R060" n="0815b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0717b1001">善學諸仁者。是菩薩十波羅提木叉。應當學。於中不
<lb ed="X" n="0717b11"/><lb ed="R060" n="0815b11"/>應一一犯如微塵許。何況具足犯十戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717b12"/><lb ed="R060" n="0815b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0717b1201">不違本源心地而修曰善學。慈悲利濟之士曰仁
<lb ed="X" n="0717b13"/><lb ed="R060" n="0815b13"/>者。斯乃如來讚學戒者之美稱。勸令應學應持。若
<lb ed="X" n="0717b14"/><lb ed="R060" n="0815b14"/>犯之卽得波羅夷極惡之重罪。當招<name role="" type="person">阿鼻地獄</name>之
<lb ed="X" n="0717b15"/><lb ed="R060" n="0815b15"/>苦報。持之卽是妙因。當證木叉保解脫之極果。以
<lb ed="X" n="0717b16"/><lb ed="R060" n="0815b16"/>果勝故。故不曰波羅夷。而云波羅提木叉。正是果
<lb ed="X" n="0717b17"/><lb ed="R060" n="0815b17"/>中說因。因卽般若智用。果是眞如寂體。由稱體起
<lb ed="X" n="0717b18"/><lb ed="R060" n="0815b18"/>用。除滅無明。見本法身。是爲果中說因。圭峰云。依
<lb ed="X" n="0717b19"/><lb ed="R060" n="0816a01"/>眞如故。發智斷惑。證體起用。若不依之。則取我我
<lb ed="X" n="0717b20"/><lb ed="R060" n="0816a02"/>所相。無由修證。故知萬德萬行。皆是眞如用也。復
<lb ed="X" n="0717b21"/><lb ed="R060" n="0816a03"/>能發起初學忻果之心切。堅持禁戒之念篤。是亦
<lb ed="X" n="0717b22"/><lb ed="R060" n="0816a04"/>果中說因也。於中者。於十重戒之中也。微塵許者。
<lb ed="X" n="0717b23"/><lb ed="R060" n="0816a05"/>擧少以況多也。犯少尙不名菩薩。況具足犯十戒。
<lb ed="X" n="0717b24"/><lb ed="R060" n="0816a06"/>而失其正因極果。感於惡報無窮耶。故下文示其
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0717c" n="0717c"/>
<lb ed="X" n="0717c01"/><lb ed="R060" n="0816a07"/>得失。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717c02"/><lb ed="R060" n="0816a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0717c0201">若有犯者。不得現身發菩提心。亦失國王位。轉輪王
<lb ed="X" n="0717c03"/><lb ed="R060" n="0816a09"/>位。亦失比丘。比丘尼位。亦失十發趣。十長養。十金剛。
<lb ed="X" n="0717c04"/><lb ed="R060" n="0816a10"/>十地。佛性常住妙果。一切皆失。墮三惡道中。二劫。三
<lb ed="X" n="0717c05"/><lb ed="R060" n="0816a11"/>劫。不聞父母三寶名字。以是不應一一犯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717c06"/><lb ed="R060" n="0816a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0717c0601">犯戒如截樹頭。菩提之芽<anchor xml:id="nkr_note_add_0717c0601" n="0717c0601"/><anchor xml:id="beg0717c0601" n="0717c0601"/>已<anchor xml:id="end0717c0601"/>焦。故今現身必不能
<lb ed="X" n="0717c07"/><lb ed="R060" n="0816a13"/>發生也。國王是一<g ref="#CB15131">邦</g>之主。轉輪王是四三二一天
<lb ed="X" n="0717c08"/><lb ed="R060" n="0816a14"/>下之主。如此二王。悉由多生持戒。感斯勝報。今若
<lb ed="X" n="0717c09"/><lb ed="R060" n="0816a15"/>受而犯之。則尊貴之德位日消。後生之勝報便失
<lb ed="X" n="0717c10"/><lb ed="R060" n="0816a16"/>矣。比丘及尼。本由戒得名。若犯此木叉。不但無大
<lb ed="X" n="0717c11"/><lb ed="R060" n="0816a17"/>士之目。而本名亦失。不惟失其名位。卽三賢十聖
<lb ed="X" n="0717c12"/><lb ed="R060" n="0816a18"/>佛性常住妙果皆失。妙果者。妙覺佛果也。非獨永
<lb ed="X" n="0717c13"/><lb ed="R060" n="0816b01"/>失如上大益而<anchor xml:id="nkr_note_add_0717c1301" n="0717c1301"/><anchor xml:id="beg0717c1301" n="0717c1301"/>已<anchor xml:id="end0717c1301"/>。此身沒後。墮落地獄餓鬼畜生
<lb ed="X" n="0717c14"/><lb ed="R060" n="0816b02"/>三惡道中。墮此惡道。非千生萬世可了。故於二劫
<lb ed="X" n="0717c15"/><lb ed="R060" n="0816b03"/>三劫。不得聞世間父母名字。名字尙不得聞。何處
<lb ed="X" n="0717c16"/><lb ed="R060" n="0816b04"/>得修敬順之孝道。出世三寶名字。旣不得聞。焉識
<lb ed="X" n="0717c17"/><lb ed="R060" n="0816b05"/>修行證佛之妙果。有斯大失。故當一一堅持。寧碎
<lb ed="X" n="0717c18"/><lb ed="R060" n="0816b06"/>身骨。不可一一輕犯。如瓔珞經云。若破十戒。不可
<lb ed="X" n="0717c19"/><lb ed="R060" n="0816b07"/>悔過。入波羅夷。十劫中一日受罪。八萬四千滅。八
<lb ed="X" n="0717c20"/><lb ed="R060" n="0816b08"/>萬四千生。故不可破。三賢十聖位。乃至覺地。一切
<lb ed="X" n="0717c21"/><lb ed="R060" n="0816b09"/>皆失。是故此戒。是一切佛。一切菩薩行之根本。若
<lb ed="X" n="0717c22"/><lb ed="R060" n="0816b10"/>一切佛菩薩。不由此十戒法門。得賢聖果者。無有
<lb ed="X" n="0717c23"/><lb ed="R060" n="0816b11"/>是處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717c24"/><lb ed="R060" n="0816b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0717c2401">汝等一切菩薩今學。當學。<anchor xml:id="nkr_note_add_0717c2401" n="0717c2401"/><anchor xml:id="beg0717c2401" n="0717c2401"/>已<anchor xml:id="end0717c2401"/>學。如是十戒。應當學。敬
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0718a" n="0718a"/>
<lb ed="X" n="0718a01"/><lb ed="R060" n="0816b13"/>心奉持。八萬威儀品。當廣明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718a02"/><lb ed="R060" n="0816b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0718a0201">此戒是三世菩薩。同學同持。共成無上佛果。是故
<lb ed="X" n="0718a03"/><lb ed="R060" n="0816b15"/>如來再三叮嚀。勸學勸持也。如要廣明持犯性相。
<lb ed="X" n="0718a04"/><lb ed="R060" n="0816b16"/>當如大本後分。八萬威儀品中詳之。今此所說。是
<lb ed="X" n="0718a05"/><lb ed="R060" n="0816b17"/>略出十無盡藏戒之大綱耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718a06"/><lb ed="R060" n="0816b18"/><cb:juan fun="close" n="3"><cb:jhead>佛說梵網經菩薩心地品下略疏卷三</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0718a07"/><lb ed="R060" n="0817a01"/><cb:div type="w"><head>音義</head>
<lb ed="X" n="0718a08"/><lb ed="R060" n="0817a02"/><cb:div type="note"><entry><form>機撥</form><cb:def><p xml:id="pX38p0718a0803" cb:place="inline">作機關。致人物倚發。卽繫縛墮落也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0718a09"/><lb ed="R060" n="0817a03"/><entry><form>弶桁</form><cb:def><p xml:id="pX38p0718a0903" cb:place="inline">上音強去聲。設罟於道路也。下音杭。以木
<lb ed="X" n="0718a10"/><lb ed="R060" n="0817a04"/>械夾脚。扭手。枷頸也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0718a11"/><lb ed="R060" n="0817a05"/><entry><form>羂索</form><cb:def><p xml:id="pX38p0718a1103" cb:place="inline">上音涓上聲。罟也。下音桑入聲。繩索也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0718a12"/><lb ed="R060" n="0817a06"/><entry><form>二大將</form><cb:def><p xml:id="pX38p0718a1204" cb:place="inline">一名善劒。二名善弓。其善劒歸依法與
<lb ed="X" n="0718a13"/><lb ed="R060" n="0817a07"/>比丘尼。兵器皆以竹木爲之。時王命往征伐邊叛。
<lb ed="X" n="0718a14"/><lb ed="R060" n="0817a08"/>至彼卽入慈心三昧。復率諸兵衆。通宵誦經。以經
<lb ed="X" n="0718a15"/><lb ed="R060" n="0817a09"/>功德。迴向諸天。四大天王卽敕天兵。八部龍神。排
<lb ed="X" n="0718a16"/><lb ed="R060" n="0817a10"/>塞空中。叛逆見疾出城投降。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0718a17"/><lb ed="R060" n="0817a11"/><entry><form>盲龍女</form><cb:def><p xml:id="pX38p0718a1704" cb:place="inline">大集經云。一盲龍女。白佛言。我本因地。
<lb ed="X" n="0718a18"/><lb ed="R060" n="0817a12"/>曾往寺林。盜取十菴羅果食之。由此業因緣。地獄
<lb ed="X" n="0718a19"/><lb ed="R060" n="0817a13"/>受苦。惡業未盡。今作餓龍身。常爲諸蟲食噉膿血。
<lb ed="X" n="0718a20"/><lb ed="R060" n="0817a14"/>苦不堪忍。投佛解脫。佛吿龍言。此業大重。次五無
<lb ed="X" n="0718a21"/><lb ed="R060" n="0817a15"/>間。何以故。若四方常住僧物。或現前僧物。篤信施
<lb ed="X" n="0718a22"/><lb ed="R060" n="0817a16"/>物。或華果樹園。飯食湯藥。牀蓐敷具。一切所須。私
<lb ed="X" n="0718a23"/><lb ed="R060" n="0817a17"/>自費用。或持與知識。親里白衣。此罪重於阿鼻地
<lb ed="X" n="0718a24"/><lb ed="R060" n="0817a18"/>獄。佛說偈曰。寧吞大赤熱鐵丸。而使口中光<g ref="#CB08504">𦦨</g>出。
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0718b" n="0718b"/>
<lb ed="X" n="0718b01"/><lb ed="R060" n="0817b01"/>所有衆僧飮食具。不應於外私自用。寧以利刀自
<lb ed="X" n="0718b02"/><lb ed="R060" n="0817b02"/>屠膾。身體皮膜而自噉。其有在家諸俗人。不應取
<lb ed="X" n="0718b03"/><lb ed="R060" n="0817b03"/>受僧雜食。諸經要集云。今見愚人。苟貪福物。將用
<lb ed="X" n="0718b04"/><lb ed="R060" n="0817b04"/>資身。或食噉僧食。或受用花果。或以僧畜乘騎。或
<lb ed="X" n="0718b05"/><lb ed="R060" n="0817b05"/>將僧奴隨逐。或私借貸僧物不還。或以官勢。伺求
<lb ed="X" n="0718b06"/><lb ed="R060" n="0817b06"/>僧過。如是等損。俱列難盡。靜思此咎。豈不痛心。今
<lb ed="X" n="0718b07"/><lb ed="R060" n="0817b07"/>護不與者。非是慳惜不惠。蓋愍白衣。慮受來苦。若
<lb ed="X" n="0718b08"/><lb ed="R060" n="0817b08"/>將與者。非直損俗。亦累知事人。未來生處。同其受
<lb ed="X" n="0718b09"/><lb ed="R060" n="0817b09"/>殃。如福增比丘所見。蟲唼大樹者。可不懼哉。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0718b10"/><lb ed="R060" n="0817b10"/><entry><form>菴羅果</form><cb:def><p xml:id="pX38p0718b1004" cb:place="inline">其果似桃非桃。似柰非柰。生熟難辨。葉
<lb ed="X" n="0718b11"/><lb ed="R060" n="0817b11"/>似柳而長尺。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0718b12"/><lb ed="R060" n="0817b12"/><entry><form>妍<g ref="#CB15354">媸</g></form><cb:def><p xml:id="pX38p0718b1203" cb:place="inline">上音延。美好也。下音鴟。醜也。癡也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0718b13"/><lb ed="R060" n="0817b13"/><entry><form>釀醞</form><cb:def><p xml:id="pX38p0718b1303" cb:place="inline">上音娘去聲。造酒也。下音蘊。久釀也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0718b14"/><lb ed="R060" n="0817b14"/><entry><form>三十六過</form><cb:def><p xml:id="pX38p0718b1405" cb:place="inline">善惡所起經云。飮酒三十六過。一資
<lb ed="X" n="0718b15"/><lb ed="R060" n="0817b15"/>財散失。二現多疾病。三因與鬬諍。四增長殺害。五
<lb ed="X" n="0718b16"/><lb ed="R060" n="0817b16"/>增長瞋恚。六多不遂意。七智慧漸寡。八福德不增。
<lb ed="X" n="0718b17"/><lb ed="R060" n="0817b17"/>九福德轉減。十顯露秘密。十一事業不成。十二多
<lb ed="X" n="0718b18"/><lb ed="R060" n="0817b18"/>增憂苦。十三諸根闇昧。十四毀辱父母。十五不敬
<lb ed="X" n="0718b19"/><lb ed="R060" n="0818a01"/>沙門。十六不信婆羅門。十七不尊敬佛。十八不敬
<lb ed="X" n="0718b20"/><lb ed="R060" n="0818a02"/>僧法。十九親近惡友。二十捨離善友。二十一棄捨
<lb ed="X" n="0718b21"/><lb ed="R060" n="0818a03"/>飮食。二十二形不隱密。二十三婬欲熾盛。二十四
<lb ed="X" n="0718b22"/><lb ed="R060" n="0818a04"/>衆人不悅。二十五多增語笑。二十六父母不喜。二
<lb ed="X" n="0718b23"/><lb ed="R060" n="0818a05"/>十七眷屬嫌棄。二十八受持非法。二十九遠離正
<lb ed="X" n="0718b24"/><lb ed="R060" n="0818a06"/>法。三十不敬賢善。三十一違犯過非。三十二遠離
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0718c" n="0718c"/>
<lb ed="X" n="0718c01"/><lb ed="R060" n="0818a07"/>圓寂。三十三顚狂轉增。三十四身心散亂。三十五
<lb ed="X" n="0718c02"/><lb ed="R060" n="0818a08"/>作惡放逸。三十六身謝命終墮大地獄。受苦無窮。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0718c03"/><lb ed="R060" n="0818a09"/><entry><form>揣<g ref="#CB00595">麨</g></form><cb:def><p xml:id="pX38p0718c0303" cb:place="inline">上音團。應作摶。以手圜之也。下音炒。米麥
<lb ed="X" n="0718c04"/><lb ed="R060" n="0818a10"/>粉。以糖蜜摶之也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0718c05"/><lb ed="R060" n="0818a11"/><entry><form>四諦</form><cb:def><p xml:id="pX38p0718c0503" cb:place="inline">苦集滅道也。苦是苦果。集是苦因。滅是樂
<lb ed="X" n="0718c06"/><lb ed="R060" n="0818a12"/>果。道是樂因。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0718c07"/><lb ed="R060" n="0818a13"/><entry><form>四阿含</form><cb:def><p xml:id="pX38p0718c0704" cb:place="inline">此云法歸。增一阿含經。中阿含經。長阿
<lb ed="X" n="0718c08"/><lb ed="R060" n="0818a14"/>含經。雜阿含經。四經共一百九十卷。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0718c09"/><lb ed="R060" n="0818a15"/><entry><form>轉輪王</form><cb:def><p xml:id="pX38p0718c0904" cb:place="inline">有四。一金輪王。主領四大部州。二銀輪
<lb ed="X" n="0718c10"/><lb ed="R060" n="0818a16"/>王。主領三州。除北州。三銅輪王。主領東南二大部
<lb ed="X" n="0718c11"/><lb ed="R060" n="0818a17"/>州。四鐵輪王。主領南州。四皆有輪寶現於虗空。隨
<lb ed="X" n="0718c12"/><lb ed="R060" n="0818a18"/>輪飛行。故名飛行皇帝也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0718c13"/><lb ed="R060" n="0818b01"/><entry><form>泥犁</form><cb:def><p xml:id="pX38p0718c1303" cb:place="inline">此云無有。卽地獄。謂墮地獄中。無有喜樂
<lb ed="X" n="0718c14"/><lb ed="R060" n="0818b02"/>義利故也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0718c15"/><lb ed="R060" n="0818b03"/><entry><form>三十七品菩提分法</form><cb:def><p xml:id="pX38p0718c1509" cb:place="inline">四念處。四正勤。四如意足。
<lb ed="X" n="0718c16"/><lb ed="R060" n="0818b04"/>五根。五力。七覺分。八正道。共爲三十七。乃入道淺
<lb ed="X" n="0718c17"/><lb ed="R060" n="0818b05"/>深之品類。詳如餘處。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0718c18"/><lb ed="R060" n="0818b06"/><entry><form>謗三寶</form><cb:def><p xml:id="pX38p0718c1804" cb:place="inline">唐。雍州長安縣。高法眼。是隋代僕射高
<lb ed="X" n="0718c19"/><lb ed="R060" n="0818b07"/>頴之玄孫。至龍朔三年正月二十五日。向中臺參
<lb ed="X" n="0718c20"/><lb ed="R060" n="0818b08"/>選。日午還家。舍在義寧坊。居南隅。向街開門。化度
<lb ed="X" n="0718c21"/><lb ed="R060" n="0818b09"/>寺東。卽是高家。欲出子城西順義門。城內逢兩騎
<lb ed="X" n="0718c22"/><lb ed="R060" n="0818b10"/>馬逐後。旣出城<anchor xml:id="nkr_note_add_0718c2201" n="0718c2201"/><anchor xml:id="beg0718c2201" n="0718c2201"/>已<anchor xml:id="end0718c2201"/>。漸近逼之。出城門外。道北是普
<lb ed="X" n="0718c23"/><lb ed="R060" n="0818b11"/>光寺。一人語騎馬人云。汝走捉<name role="" type="person">普光寺</name>門。勿令此
<lb ed="X" n="0718c24"/><lb ed="R060" n="0818b12"/>人入寺。恐難捉得。此人依語。馳走守門。法眼怕。不
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0719a" n="0719a"/>
<lb ed="X" n="0719a01"/><lb ed="R060" n="0818b13"/>得入寺。便向西走。復至西街。金城坊南門。道西有
<lb ed="X" n="0719a02"/><lb ed="R060" n="0818b14"/>會昌寺。復加四馬騎。便語前二乘馬人云。急守會
<lb ed="X" n="0719a03"/><lb ed="R060" n="0818b15"/>昌寺門。此人依語。走捉寺門。法眼怕急。便語乘馬
<lb ed="X" n="0719a04"/><lb ed="R060" n="0818b16"/>人云。汝是何人。敢逼於我。乘馬人云。王遣我來取
<lb ed="X" n="0719a05"/><lb ed="R060" n="0818b17"/>法眼。問云何王遣來。乘馬人云。閻羅王遣來。法眼
<lb ed="X" n="0719a06"/><lb ed="R060" n="0818b18"/>旣聞閻羅王使來。審知是鬼。卽共相拒。鬼便大怒
<lb ed="X" n="0719a07"/><lb ed="R060" n="0819a01"/>云。急截頭髮。却一鬼捉刀。卽截法眼兩<anchor xml:id="nkr_note_add_0719a0701" n="0719a0701"/><anchor xml:id="beg0719a0701" n="0719a0701"/>髻<anchor xml:id="end0719a0701"/>。附肉落
<lb ed="X" n="0719a08"/><lb ed="R060" n="0819a02"/>地。便至西街悶絕落馬。暴死不覺。旣至大街要路。
<lb ed="X" n="0719a09"/><lb ed="R060" n="0819a03"/>踟蹰之間。看人逾千。西街首。卽是高宅。便喚家人
<lb ed="X" n="0719a10"/><lb ed="R060" n="0819a04"/>轝向舍。至明始蘇。便語家內人云。吾入地獄。見閻
<lb ed="X" n="0719a11"/><lb ed="R060" n="0819a05"/>羅王。昇大高座。瞋責吾云。汝何因向<name role="" type="person">化度寺</name>。明藏
<lb ed="X" n="0719a12"/><lb ed="R060" n="0819a06"/>師房內食常住僧果子。令吞四百顆熱鐵丸。當吞
<lb ed="X" n="0719a13"/><lb ed="R060" n="0819a07"/>之時。咽喉閉縮。身體焦卷。變爲紅色。吞盡乃蘇。蘇
<lb ed="X" n="0719a14"/><lb ed="R060" n="0819a08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0719a1401" n="0719a1401"/><anchor xml:id="beg0719a1401" n="0719a1401"/>已<anchor xml:id="end0719a1401"/>。至二十六日惺了之時。復有諸鬼來取法眼到
<lb ed="X" n="0719a15"/><lb ed="R060" n="0819a09"/>王所。王語言。汝何因不敬三寶。說僧過惡。汝吞鐵
<lb ed="X" n="0719a16"/><lb ed="R060" n="0819a10"/>丸盡<anchor xml:id="nkr_note_add_0719a1601" n="0719a1601"/><anchor xml:id="beg0719a1601" n="0719a1601"/>已<anchor xml:id="end0719a1601"/>。宜受鐵犂耕舌。至正月二十九日。旣吞鐵
<lb ed="X" n="0719a17"/><lb ed="R060" n="0819a11"/>丸了。蘇惺。到正月三十日平旦復死。至地獄。復受
<lb ed="X" n="0719a18"/><lb ed="R060" n="0819a12"/>鐵犁耕舌。自見其舌。長數里。傍人看見吐出一尺
<lb ed="X" n="0719a19"/><lb ed="R060" n="0819a13"/>餘。王復語獄卒。此人以說三寶長短。以大鐵斧。截
<lb ed="X" n="0719a20"/><lb ed="R060" n="0819a14"/>却舌根。獄卒斫之不斷。王復語云。以斧細剉其舌。
<lb ed="X" n="0719a21"/><lb ed="R060" n="0819a15"/>將入鑊湯煑之。煑復不爛。王復怪問所由。法眼啓
<lb ed="X" n="0719a22"/><lb ed="R060" n="0819a16"/>王云。臣曾讀法華經。王復不信。令檢功德部。見案
<lb ed="X" n="0719a23"/><lb ed="R060" n="0819a17"/>內有讀法華經一部。王撿知實。始放出獄。其人現
<lb ed="X" n="0719a24"/><lb ed="R060" n="0819a18"/>在。觀者如市。見者發心。合門信敬。勵志精勤。誡誠
<pb ed="X" xml:id="X38.0695.0719b" n="0719b"/>
<lb ed="X" n="0719b01"/><lb ed="R060" n="0819b01"/>無倦。京城道俗共知。不須引證。出法苑。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0710b0901" to="#end0710b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0710b0902" to="#end0710b0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0710b1601" to="#end0710b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0710c0901" to="#end0710c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0711a2201" to="#end0711a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0711b0701" to="#end0711b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0711b2101" to="#end0711b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0711c1201" to="#end0711c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0711c1701" to="#end0711c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0711c2001" to="#end0711c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0712a2001" to="#end0712a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0712b1001" to="#end0712b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0712b1301" to="#end0712b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0712c0201" to="#end0712c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0712c0701" to="#end0712c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0712c1901" to="#end0712c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0712c2001" to="#end0712c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0713b1101" to="#end0713b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0713b1501" to="#end0713b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0713b2301" to="#end0713b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0713c1901" to="#end0713c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0714a1101" to="#end0714a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0714b1201" to="#end0714b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0714b1901" to="#end0714b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0715a0401" to="#end0715a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0715a0801" to="#end0715a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0715a2101" to="#end0715a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0715a2102" to="#end0715a2102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0715b0401" to="#end0715b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0715b0901" to="#end0715b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0715b1001" to="#end0715b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0715b1201" to="#end0715b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0715b1401" to="#end0715b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0715b1501" to="#end0715b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0715b1502" to="#end0715b1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0715c1801" to="#end0715c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0715c1802" to="#end0715c1802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0716a1201" to="#end0716a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0716a2201" to="#end0716a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0716a2202" to="#end0716a2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0716a2301" to="#end0716a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0716b0101" to="#end0716b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0716b0102" to="#end0716b0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0716b1401" to="#end0716b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0716b1501" to="#end0716b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0717a2001" to="#end0717a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0717c0601" to="#end0717c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0717c1301" to="#end0717c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0717c2401" to="#end0717c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0718c2201" to="#end0718c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0719a0701" to="#end0719a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">髻</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB05521">䯻</g></rdg></app>
<app from="#beg0719a1401" to="#end0719a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0719a1601" to="#end0719a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0710b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0710b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0710b0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0710b0902">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0710b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0710b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0710c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0710c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0711a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0711a2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0711b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0711b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0711b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0711b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0711c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0711c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0711c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0711c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0711c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0711c2001">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0712a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712a2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0712b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0712b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0712c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0712c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0712c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0712c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0713b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0713b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0713b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0713b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0713b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0713b2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0713c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0713c1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0714a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0714a1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0714b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0714b1201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0714b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0714b1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0715a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0715a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715a0801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0715a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715a2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0715a2102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715a2102">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0715b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715b0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0715b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715b0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0715b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715b1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0715b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715b1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0715b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715b1401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0715b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715b1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0715b1502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715b1502">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0715c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0715c1802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715c1802">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0716a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0716a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0716a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0716a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0716a2202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0716a2202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0716a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0716a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0716b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0716b0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0716b0102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0716b0102">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0716b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0716b1401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0716b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0716b1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0717a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0717a2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0717c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0717c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0717c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0717c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0717c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0717c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0718c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0718c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0719a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0719a0701">髻【CB】，<g ref="#CB05521">䯻</g>【卍續】</note>
<note n="0719a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0719a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0719a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0719a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>