<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X39n0699">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 699 梵網經順硃</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 699 梵網經順硃</title>
			<author>淸 德玉順硃</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>2卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">39</idno>.<idno type="no">699</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-08-10 21:50:00 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">梵網經順硃</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB05418">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05418</charName>
				<mapping cb:dec="988458" type="PUA">U+F152A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+458D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[虔-文+ㄆ]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB07055">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07055</charName>
				<mapping cb:dec="990095" type="PUA">U+F1B8F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+24A0F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>瑣</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[瑙-囟+貝]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-10-11T16:54:45">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<cb:mulu type="其他" level="1">佛說梵網經順硃</cb:mulu><cb:div type="other">
<milestone unit="juan" n="2"/>
<lb ed="X" n="0041b10"/>
<lb ed="X" n="0041b11"/>
<lb ed="X" n="0041b12"/><lb ed="R061" n="0310a08"/><cb:juan fun="open" n="2"><cb:mulu type="卷" n="2"/><cb:jhead>佛說梵網經順硃卷下</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0041b13"/>
<lb ed="X" n="0041b14"/><lb ed="R061" n="0310a09"/><byline cb:type="other">姚秦三藏法師　鳩摩羅什奉　詔譯</byline>
<lb ed="X" n="0041b15"/><lb ed="R061" n="0310a10"/><byline cb:type="author">蜀渝華巖季而關　聖可德玉　順硃</byline>
<lb ed="X" n="0041b16"/><lb ed="R061" n="0310a11"/><byline cb:type="other"><name role="" type="person">慈雲寺</name>　价南慧仙　謄錄</byline>
<lb ed="X" n="0041b17"/><lb ed="R061" n="0310a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0041b1701">菩薩心地品之下</p>
<lb ed="X" n="0041b18"/><lb ed="R061" n="0310a13"/><p xml:id="pX39p0041b1801">爾時<name role="" type="person">盧舍那佛</name>。爲此大衆。略開百千恒河沙不可說
<lb ed="X" n="0041b19"/><lb ed="R061" n="0310a14"/>法門中心地。如毛頭許。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041b20"/><lb ed="R061" n="0310a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0041b2001">爾時者。是說十地<anchor xml:id="nkr_note_add_0041b2001" n="0041b2001"/><anchor xml:id="beg0041b2001" n="0041b2001"/>已<anchor xml:id="end0041b2001"/>竟時也。盧舍那者。卽能說之
<lb ed="X" n="0041b21"/><lb ed="R061" n="0310a16"/>報佛。華言淨滿。淨者五住究盡。二死永亡。以諸患
<lb ed="X" n="0041b22"/><lb ed="R061" n="0310a17"/>淨盡故。卽法身也。滿者三覺果滿。萬行因圓。以福
<lb ed="X" n="0041b23"/><lb ed="R061" n="0310a18"/>慧具足故。卽報身也。二義合言。故曰淨滿。又云種
<lb ed="X" n="0041b24"/><lb ed="R061" n="0310b01"/>種光明徧照。光明卽報身義。徧照卽法身義。又法
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0041c" n="0041c"/>
<lb ed="X" n="0041c01"/><lb ed="R061" n="0310b02"/>身毗盧遮那。華言遍一切處。遍一切亦徧照之義。
<lb ed="X" n="0041c02"/><lb ed="R061" n="0310b03"/>故知法卽報。報卽法。法報不分。理智冥一。二義合
<lb ed="X" n="0041c03"/><lb ed="R061" n="0310b04"/>言可無疑也。爲此大衆者。卽華藏聚會。凡聖交參
<lb ed="X" n="0041c04"/><lb ed="R061" n="0310b05"/>之大衆也。略開者。顯此心地法門。甚深廣大無盡
<lb ed="X" n="0041c05"/><lb ed="R061" n="0310b06"/>義也。百千恒河等者。擧喩顯法。正明略開之義。言
<lb ed="X" n="0041c06"/><lb ed="R061" n="0310b07"/>前所說三十心十地。于百千恒河沙不可說法門
<lb ed="X" n="0041c07"/><lb ed="R061" n="0310b08"/>中。<anchor xml:id="nkr_note_add_0041c0701" n="0041c0701"/><anchor xml:id="beg0041c0701" n="0041c0701"/>但<anchor xml:id="end0041c0701"/>大略言之耳。譬如一毛頭許之微。些些子也。
<lb ed="X" n="0041c08"/><lb ed="R061" n="0310b09"/>此二明心地戒三。初結顯法門。二付授勸轉。三授
<lb ed="X" n="0041c09"/><lb ed="R061" n="0310b10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0041c0901" n="0041c0901"/><anchor xml:id="beg0041c0901" n="0041c0901"/>已<anchor xml:id="end0041c0901"/>轉化。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041c10"/><lb ed="R061" n="0310b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0041c1001">是過去一切佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0041c1001" n="0041c1001"/><anchor xml:id="beg0041c1001" n="0041c1001"/>已<anchor xml:id="end0041c1001"/>說。未來佛當說。現在佛今說。三世
<lb ed="X" n="0041c11"/><lb ed="R061" n="0310b12"/>菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_0041c1101" n="0041c1101"/><anchor xml:id="beg0041c1101" n="0041c1101"/>已<anchor xml:id="end0041c1101"/>學。當學。今學。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041c12"/><lb ed="R061" n="0310b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0041c1201">是過去等。引果人同證同說。以勸信也。三世等者。
<lb ed="X" n="0041c13"/><lb ed="R061" n="0310b14"/>引因人同修同學。以勸受也。言上所說心地。雖如
<lb ed="X" n="0041c14"/><lb ed="R061" n="0310b15"/>毛頭許之微。其功德極大。三世諸佛所證證此。所
<lb ed="X" n="0041c15"/><lb ed="R061" n="0310b16"/>說說此。三世菩薩所修修此。所學學此也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041c16"/><lb ed="R061" n="0310b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0041c1601">我<anchor xml:id="nkr_note_add_0041c1601" n="0041c1601"/><anchor xml:id="beg0041c1601" n="0041c1601"/>已<anchor xml:id="end0041c1601"/>百劫修行是心地。號吾爲盧舍那。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041c17"/><lb ed="R061" n="0310b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0041c1701">我<anchor xml:id="nkr_note_add_0041c1701" n="0041c1701"/><anchor xml:id="beg0041c1701" n="0041c1701"/>已<anchor xml:id="end0041c1701"/>等者。上句擧因明果。下句擧果明因也。言旣
<lb ed="X" n="0041c18"/><lb ed="R061" n="0311a01"/>三世諸佛菩薩。所證所說所修所學。而不異不虗
<lb ed="X" n="0041c19"/><lb ed="R061" n="0311a02"/>者。乃卽我今<anchor xml:id="nkr_note_add_0041c1901" n="0041c1901"/><anchor xml:id="beg0041c1901" n="0041c1901"/>已<anchor xml:id="end0041c1901"/>百劫。所修所學所證所說。豈復虗
<lb ed="X" n="0041c20"/><lb ed="R061" n="0311a03"/>乎。可見證果本非他因。惟在此心地耳。此上三段。
<lb ed="X" n="0041c21"/><lb ed="R061" n="0311a04"/>結顯法門也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041c22"/><lb ed="R061" n="0311a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0041c2201">汝諸佛子。轉我所說。與一切衆生開心地道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041c23"/><lb ed="R061" n="0311a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0041c2301">汝諸佛子者。是舍那慈尊。吿勉千佛。轉法化生也。
<lb ed="X" n="0041c24"/><lb ed="R061" n="0311a07"/>轉我等者。言轉我所說。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0041c2401" n="0041c2401"/><anchor xml:id="beg0041c2401" n="0041c2401"/>已<anchor xml:id="end0041c2401"/>百劫修行心地。如是
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0042a" n="0042a"/>
<lb ed="X" n="0042a01"/><lb ed="R061" n="0311a08"/>因深。號吾爲盧舍那。如是果極之道。我今授汝。汝
<lb ed="X" n="0042a02"/><lb ed="R061" n="0311a09"/>當轉說。與一切癡迷衆生。令其開悟心地。豁通本
<lb ed="X" n="0042a03"/><lb ed="R061" n="0311a10"/>有光明金剛寶戒之道也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0042a04"/><lb ed="R061" n="0311a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0042a0401">時<name role="" type="person">蓮華臺藏世界</name>。赫赫天光師子座上。<name role="" type="person">盧舍那佛</name>放
<lb ed="X" n="0042a05"/><lb ed="R061" n="0311a12"/>光。光吿千華上佛。持我心地法門品而去。復轉爲千
<lb ed="X" n="0042a06"/><lb ed="R061" n="0311a13"/>百億釋迦。及一切衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0042a07"/><lb ed="R061" n="0311a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0042a0701">時蓮華下擧依報也。赫赫天光下擧正報也。舍那
<lb ed="X" n="0042a08"/><lb ed="R061" n="0311a15"/>放光。顯能吿之勝。光吿等者。顯所吿之勝也。持我
<lb ed="X" n="0042a09"/><lb ed="R061" n="0311a16"/>等者。正明所吿之詞。師子座者。師子乃獸中王。哮
<lb ed="X" n="0042a10"/><lb ed="R061" n="0311a17"/>吼一聲百獸腦裂。表法王坐此座無所怖畏。天魔
<lb ed="X" n="0042a11"/><lb ed="R061" n="0311a18"/>外道見聞喪膽故也。<name role="" type="person">盧舍那佛</name>放光光等者。言光
<lb ed="X" n="0042a12"/><lb ed="R061" n="0311b01"/>是佛放。吿是光吿也。謂不但正報身善能說法。卽
<lb ed="X" n="0042a13"/><lb ed="R061" n="0311b02"/>依報蓮華光明。亦能說法。吿千華上佛也。持我心
<lb ed="X" n="0042a14"/><lb ed="R061" n="0311b03"/>地等者。謂盧舍那旣吿千佛。又欲千佛轉相授受
<lb ed="X" n="0042a15"/><lb ed="R061" n="0311b04"/>故。千佛持我心地法門。而去復轉相授受千百億
<lb ed="X" n="0042a16"/><lb ed="R061" n="0311b05"/>釋迦佛。千百億釋迦佛。付授勸轉。而與一切衆生。
<lb ed="X" n="0042a17"/><lb ed="R061" n="0311b06"/>開心地道也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0042a18"/><lb ed="R061" n="0311b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0042a1801">次第說我上心地法門品。汝等受持讀誦。一心而行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0042a19"/><lb ed="R061" n="0311b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0042a1901">次第等者。是<name role="" type="person">盧舍那佛</name>光吿千佛。轉吿千百億佛。
<lb ed="X" n="0042a20"/><lb ed="R061" n="0311b09"/>叮嚀分囑。若轉說是心地法門時。不可倒說逆說。
<lb ed="X" n="0042a21"/><lb ed="R061" n="0311b10"/>當從十住十行十向十地次第而說也。汝等亦當
<lb ed="X" n="0042a22"/><lb ed="R061" n="0311b11"/>次第領受守持閱讀背誦。專一其心。精進力行。感
<lb ed="X" n="0042a23"/><lb ed="R061" n="0311b12"/>化衆生。上行下效也。此付授勸轉也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0042a24"/><lb ed="R061" n="0311b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0042a2401">爾時千華上佛。千百億釋迦。從<name role="" type="person">蓮華藏世界</name>。赫赫師
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0042b" n="0042b"/>
<lb ed="X" n="0042b01"/><lb ed="R061" n="0311b14"/>子座起。各各辭退。擧身放不可思議光。光光皆化無
<lb ed="X" n="0042b02"/><lb ed="R061" n="0311b15"/>量佛。一時以無量靑黃赤白花。供養<name role="" type="person">盧舍那佛</name>。受持
<lb ed="X" n="0042b03"/><lb ed="R061" n="0311b16"/>上所說心地法門品竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0042b04"/><lb ed="R061" n="0311b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0042b0401">爾時者。卽舍那勸授轉化時也。千華等者。舍那付
<lb ed="X" n="0042b05"/><lb ed="R061" n="0311b18"/>授<anchor xml:id="nkr_note_add_0042b0501" n="0042b0501"/><anchor xml:id="beg0042b0501" n="0042b0501"/>已<anchor xml:id="end0042b0501"/>畢。其時當機千佛千百億佛領旨各各辭旋
<lb ed="X" n="0042b06"/><lb ed="R061" n="0312a01"/>本迹世界。說法利生應緣去也。擧身等者。表顯心
<lb ed="X" n="0042b07"/><lb ed="R061" n="0312a02"/>地戒光出生無量無邊智慧之佛。凡此本佛迹佛
<lb ed="X" n="0042b08"/><lb ed="R061" n="0312a03"/>迹迹之佛。皆從心地戒光中流出。此光非可心思
<lb ed="X" n="0042b09"/><lb ed="R061" n="0312a04"/>言議也。光光等者。上光卽千佛光。下光卽千百億
<lb ed="X" n="0042b10"/><lb ed="R061" n="0312a05"/>佛光。光光無量不可思議故。所化之佛亦無量不
<lb ed="X" n="0042b11"/><lb ed="R061" n="0312a06"/>可思議也。一時等者。言千佛億佛無量佛。俱同一
<lb ed="X" n="0042b12"/><lb ed="R061" n="0312a07"/>時。以微妙因華。從心地中信手拈出。靑表十住。黃
<lb ed="X" n="0042b13"/><lb ed="R061" n="0312a08"/>表十行。赤表十向。白表十地。還以供養心地所現
<lb ed="X" n="0042b14"/><lb ed="R061" n="0312a09"/>舍那果佛。得法謝法。知恩報恩也。受持等者。此結
<lb ed="X" n="0042b15"/><lb ed="R061" n="0312a10"/>束三十心十地之文。以起後意。故云受持心地法
<lb ed="X" n="0042b16"/><lb ed="R061" n="0312a11"/>門品竟。此三受<anchor xml:id="nkr_note_add_0042b1601" n="0042b1601"/><anchor xml:id="beg0042b1601" n="0042b1601"/>已<anchor xml:id="end0042b1601"/>轉化二。初受<anchor xml:id="nkr_note_add_0042b1602" n="0042b1602"/><anchor xml:id="beg0042b1602" n="0042b1602"/>已<anchor xml:id="end0042b1602"/>謝師。二各旋本
<lb ed="X" n="0042b17"/><lb ed="R061" n="0312a12"/>界。此受<anchor xml:id="nkr_note_add_0042b1701" n="0042b1701"/><anchor xml:id="beg0042b1701" n="0042b1701"/>已<anchor xml:id="end0042b1701"/>謝師也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0042b18"/><lb ed="R061" n="0312a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0042b1801">各各從此<name role="" type="person">蓮華藏世界</name>而沒。沒<anchor xml:id="nkr_note_add_0042b1801" n="0042b1801"/><anchor xml:id="beg0042b1801" n="0042b1801"/>已<anchor xml:id="end0042b1801"/>入體性虗空華光
<lb ed="X" n="0042b19"/><lb ed="R061" n="0312a14"/>三昧。還本源世界。<name role="" type="person">閻浮提</name>菩提樹下。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0042b20"/><lb ed="R061" n="0312a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0042b2001">各各等者。言千佛億佛無量佛。各各從此舍那本
<lb ed="X" n="0042b21"/><lb ed="R061" n="0312a16"/>佛依報莊嚴<name role="" type="person">蓮華藏世界</name>而隱。初隱爲沒。終隱爲
<lb ed="X" n="0042b22"/><lb ed="R061" n="0312a17"/>之沒<anchor xml:id="nkr_note_add_0042b2201" n="0042b2201"/><anchor xml:id="beg0042b2201" n="0042b2201"/>已<anchor xml:id="end0042b2201"/>。入體性等者。正明所隱迹處。言有沒處必
<lb ed="X" n="0042b23"/><lb ed="R061" n="0312a18"/>有入處。謂沒<anchor xml:id="nkr_note_add_0042b2301" n="0042b2301"/><anchor xml:id="beg0042b2301" n="0042b2301"/>已<anchor xml:id="end0042b2301"/>時。卽入本體法性虗空華光三昧
<lb ed="X" n="0042b24"/><lb ed="R061" n="0312b01"/>正定之中也。還本源世界者。千佛億佛。皆各從本
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0042c" n="0042c"/>
<lb ed="X" n="0042c01"/><lb ed="R061" n="0312b02"/>土放光示衆。皆各接生疑之衆。俱往本師舍師佛
<lb ed="X" n="0042c02"/><lb ed="R061" n="0312b03"/>所聽心地戒法。令受戒竟故。又各還應迹所依本
<lb ed="X" n="0042c03"/><lb ed="R061" n="0312b04"/>源世界。見所隱所顯不離當處。故云還本源世界
<lb ed="X" n="0042c04"/><lb ed="R061" n="0312b05"/>也。<name role="" type="person">閻浮提</name>者。卽<name role="" type="person">娑婆世界</name>中<name role="" type="person">南贍部洲</name>也。菩提華
<lb ed="X" n="0042c05"/><lb ed="R061" n="0312b06"/>言覺道。亦名道樹。謂凡佛出世皆依此樹。成無上
<lb ed="X" n="0042c06"/><lb ed="R061" n="0312b07"/>道故也。此二各旋本界二。初入定歸本。二出定說
<lb ed="X" n="0042c07"/><lb ed="R061" n="0312b08"/>法。此入定歸本也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0042c08"/><lb ed="R061" n="0312b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0042c0801">從體性虗空華光三昧出出<anchor xml:id="nkr_note_add_0042c0801" n="0042c0801"/><anchor xml:id="beg0042c0801" n="0042c0801"/>已<anchor xml:id="end0042c0801"/>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0042c09"/><lb ed="R061" n="0312b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0042c0901">從體等者。言旣從三昧入。必從三昧出。有隱有顯
<lb ed="X" n="0042c10"/><lb ed="R061" n="0312b11"/>也。初顯名出。顯畢乃名出<anchor xml:id="nkr_note_add_0042c1001" n="0042c1001"/><anchor xml:id="beg0042c1001" n="0042c1001"/>已<anchor xml:id="end0042c1001"/>也。二出定說法二。初
<lb ed="X" n="0042c11"/><lb ed="R061" n="0312b12"/>明橫說法。二明竪說法。此明橫說法又有二。初出
<lb ed="X" n="0042c12"/><lb ed="R061" n="0312b13"/>定相示。二正說法門。此初出定相示也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0042c13"/><lb ed="R061" n="0312b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0042c1301">方坐金剛千光王座。及妙光堂。說十世界法門海。復
<lb ed="X" n="0042c14"/><lb ed="R061" n="0312b15"/>從座起。至<name role="" type="person">帝釋宮</name>說十住。復從座起。至<g ref="#CB08504">𦦨</g>天中說十
<lb ed="X" n="0042c15"/><lb ed="R061" n="0312b16"/>行。復從座起。至第四天中說十迴向。復從座起。至化
<lb ed="X" n="0042c16"/><lb ed="R061" n="0312b17"/>樂天說十禪定。復從座起。至<name role="" type="person">他化天</name>說十地。復至一
<lb ed="X" n="0042c17"/><lb ed="R061" n="0312b18"/>禪中說十金剛。復至二禪中說十忍。復至三禪中說
<lb ed="X" n="0042c18"/><lb ed="R061" n="0313a01"/>十願。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0042c19"/><lb ed="R061" n="0313a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0042c1901">方坐等者。方正也。金剛利而堅。千光明而廣。王乃
<lb ed="X" n="0042c20"/><lb ed="R061" n="0313a03"/>尊貴之意。言佛旣于菩提樹下出定<anchor xml:id="nkr_note_add_0042c2001" n="0042c2001"/><anchor xml:id="beg0042c2001" n="0042c2001"/>已<anchor xml:id="end0042c2001"/>。當坐何等
<lb ed="X" n="0042c21"/><lb ed="R061" n="0313a04"/>樣座而次第說法耶。當坐金剛最堅最利千光最
<lb ed="X" n="0042c22"/><lb ed="R061" n="0313a05"/>明最廣王者最尊最貴之座而說法也。華嚴初會
<lb ed="X" n="0042c23"/><lb ed="R061" n="0313a06"/>菩提場。普賢菩薩說<name role="" type="person">華藏世界</name>品。如來依正法門。
<lb ed="X" n="0042c24"/><lb ed="R061" n="0313a07"/>卽此及妙光堂者。堂卽<name role="" type="person">普光明殿</name>也。華嚴二會普
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0043a" n="0043a"/>
<lb ed="X" n="0043a01"/><lb ed="R061" n="0313a08"/>光殿。文殊菩薩說十信法門。卽此下文十住處所
<lb ed="X" n="0043a02"/><lb ed="R061" n="0313a09"/>說。以總在人間爲一住處也。說十世界法門海者。
<lb ed="X" n="0043a03"/><lb ed="R061" n="0313a10"/>卽華藏莊嚴十世界海也。法門卽十信法門也。海
<lb ed="X" n="0043a04"/><lb ed="R061" n="0313a11"/>言百河千江無所不容。百寶千珍無所不出。百千
<lb ed="X" n="0043a05"/><lb ed="R061" n="0313a12"/>法門無一不從信源功德海中流出。言十信法門
<lb ed="X" n="0043a06"/><lb ed="R061" n="0313a13"/>海充遍法界。與十華藏莊嚴世界海等也。復從座
<lb ed="X" n="0043a07"/><lb ed="R061" n="0313a14"/>起等者。此第二處說十住也。<name role="" type="person">帝釋宮</name>。卽<name role="" type="person">忉利天</name>王
<lb ed="X" n="0043a08"/><lb ed="R061" n="0313a15"/>所住之內庭也。梵語釋提桓因。此云能天主。梵語
<lb ed="X" n="0043a09"/><lb ed="R061" n="0313a16"/>忉利。此云三十三。此天居須彌頂。由單修上品十
<lb ed="X" n="0043a10"/><lb ed="R061" n="0313a17"/>善得生其中。主<name role="" type="person">三十三天</name>。帝釋二字華梵合言也。
<lb ed="X" n="0043a11"/><lb ed="R061" n="0313a18"/>世尊次于此宮說十住者。爲令<anchor xml:id="nkr_note_add_0043a1101" n="0043a1101"/><anchor xml:id="beg0043a1101" n="0043a1101"/>已<anchor xml:id="end0043a1101"/>入十信菩薩。得
<lb ed="X" n="0043a12"/><lb ed="R061" n="0313b01"/>入十住法門也。至<g ref="#CB08504">𦦨</g>天中等者。此第三處。說十行
<lb ed="X" n="0043a13"/><lb ed="R061" n="0313b02"/>也。<g ref="#CB08504">𦦨</g>天卽<g ref="#CB08504">𦦨</g>摩天。華言時分。此天依空而住。以蓮
<lb ed="X" n="0043a14"/><lb ed="R061" n="0313b03"/>華開合而分晝夜故。由修上品十善兼坐未到定
<lb ed="X" n="0043a15"/><lb ed="R061" n="0313b04"/>禪。得生其中。世尊次于此處說十行者。爲令<anchor xml:id="nkr_note_add_0043a1501" n="0043a1501"/><anchor xml:id="beg0043a1501" n="0043a1501"/>已<anchor xml:id="end0043a1501"/>入
<lb ed="X" n="0043a16"/><lb ed="R061" n="0313b05"/>十住菩薩。得入十行之法門也。至第四天等者。此
<lb ed="X" n="0043a17"/><lb ed="R061" n="0313b06"/>第四處說十迴向也。四天卽<name role="" type="person">兜率陀天</name>。華言知足。
<lb ed="X" n="0043a18"/><lb ed="R061" n="0313b07"/>于五欲知止足故。此天亦依空居。所修同前。世尊
<lb ed="X" n="0043a19"/><lb ed="R061" n="0313b08"/>于此說十回向者。爲令<anchor xml:id="nkr_note_add_0043a1901" n="0043a1901"/><anchor xml:id="beg0043a1901" n="0043a1901"/>已<anchor xml:id="end0043a1901"/>入十行菩薩。得入十回
<lb ed="X" n="0043a20"/><lb ed="R061" n="0313b09"/>向之法門也。至化樂天等者。此第五處說十禪定
<lb ed="X" n="0043a21"/><lb ed="R061" n="0313b10"/>也。化樂者。自化五欲而娛樂也。亦依空居。所修同
<lb ed="X" n="0043a22"/><lb ed="R061" n="0313b11"/>前。世尊次于此處說十禪定者。爲令<anchor xml:id="nkr_note_add_0043a2201" n="0043a2201"/><anchor xml:id="beg0043a2201" n="0043a2201"/>已<anchor xml:id="end0043a2201"/>入十回向
<lb ed="X" n="0043a23"/><lb ed="R061" n="0313b12"/>菩薩。得入十禪定之法門也。至他化自在等者。此
<lb ed="X" n="0043a24"/><lb ed="R061" n="0313b13"/>第六處說十地也。<name role="" type="person">他化天</name>有二種。一者正修十善。
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0043b" n="0043b"/>
<lb ed="X" n="0043b01"/><lb ed="R061" n="0313b14"/>兼坐未到定禪。假此所成自然受樂。二者偏修十
<lb ed="X" n="0043b02"/><lb ed="R061" n="0313b15"/>善。假他所化以成<anchor xml:id="nkr_note_add_0043b0201" n="0043b0201"/><anchor xml:id="beg0043b0201" n="0043b0201"/>己<anchor xml:id="end0043b0201"/>樂。卽魔王天。此二天王皆依
<lb ed="X" n="0043b03"/><lb ed="R061" n="0313b16"/>空居也。世尊次于此處說十地者。爲令<anchor xml:id="nkr_note_add_0043b0301" n="0043b0301"/><anchor xml:id="beg0043b0301" n="0043b0301"/>已<anchor xml:id="end0043b0301"/>入十禪
<lb ed="X" n="0043b04"/><lb ed="R061" n="0313b17"/>菩薩。得入十地之法門也。復至一禪者。此第七處
<lb ed="X" n="0043b05"/><lb ed="R061" n="0313b18"/>說十金剛也。初禪天卽離生喜樂地。此天<anchor xml:id="nkr_note_add_0043b0501" n="0043b0501"/><anchor xml:id="beg0043b0501" n="0043b0501"/>已<anchor xml:id="end0043b0501"/>離下
<lb ed="X" n="0043b06"/><lb ed="R061" n="0314a01"/>界欲惡。忻上妙定故。世尊次于此處說十金剛者。
<lb ed="X" n="0043b07"/><lb ed="R061" n="0314a02"/>爲令<anchor xml:id="nkr_note_add_0043b0701" n="0043b0701"/><anchor xml:id="beg0043b0701" n="0043b0701"/>已<anchor xml:id="end0043b0701"/>登七地菩薩。得證金剛觀智。入妙覺果海
<lb ed="X" n="0043b08"/><lb ed="R061" n="0314a03"/>也。復至二禪者。此第八處說十忍也。二禪卽定生
<lb ed="X" n="0043b09"/><lb ed="R061" n="0314a04"/>喜樂地。此天<anchor xml:id="nkr_note_add_0043b0901" n="0043b0901"/><anchor xml:id="beg0043b0901" n="0043b0901"/>已<anchor xml:id="end0043b0901"/>離初禪之喜。攝心在定。淡然寧靜。
<lb ed="X" n="0043b10"/><lb ed="R061" n="0314a05"/>而生勝定故。世尊次于此處說十忍者。爲令彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0043b1001" n="0043b1001"/><anchor xml:id="beg0043b1001" n="0043b1001"/>已<anchor xml:id="end0043b1001"/>
<lb ed="X" n="0043b11"/><lb ed="R061" n="0314a06"/>得眞無生忍菩薩。修行十忍法門。得入妙覺果海
<lb ed="X" n="0043b12"/><lb ed="R061" n="0314a07"/>也。復至三禪者。此第九處說十願法門也。三禪卽
<lb ed="X" n="0043b13"/><lb ed="R061" n="0314a08"/>離喜妙樂地。此天<anchor xml:id="nkr_note_add_0043b1301" n="0043b1301"/><anchor xml:id="beg0043b1301" n="0043b1301"/>已<anchor xml:id="end0043b1301"/>離初禪二禪喜踴之動。泯然
<lb ed="X" n="0043b14"/><lb ed="R061" n="0314a09"/>入定。而得勝妙之樂故。世尊次于此天說十願者。
<lb ed="X" n="0043b15"/><lb ed="R061" n="0314a10"/>爲令彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0043b1501" n="0043b1501"/><anchor xml:id="beg0043b1501" n="0043b1501"/>已<anchor xml:id="end0043b1501"/>證九地菩薩。更得十大願力。得入如來
<lb ed="X" n="0043b16"/><lb ed="R061" n="0314a11"/>妙覺果海故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0043b17"/><lb ed="R061" n="0314a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0043b1701">復至四禪中<name role="" type="person">摩醯首羅</name>天王宮。說我本源蓮華藏世
<lb ed="X" n="0043b18"/><lb ed="R061" n="0314a13"/>界。<name role="" type="person">盧舍那佛</name>所說心地法門品。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0043b19"/><lb ed="R061" n="0314a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0043b1901">復至四禪等者。此第十處。總說梵網舍那所說心
<lb ed="X" n="0043b20"/><lb ed="R061" n="0314a15"/>地法門品也。前九是漸說次第說。此一是頓說。說
<lb ed="X" n="0043b21"/><lb ed="R061" n="0314a16"/>大乘心地故。略去六十。只說三十心十地耳。四禪
<lb ed="X" n="0043b22"/><lb ed="R061" n="0314a17"/>卽捨念淸淨地。此天捨二禪喜念。三禪樂念。心無
<lb ed="X" n="0043b23"/><lb ed="R061" n="0314a18"/>憎愛。一念平等淸淨無襍。住于此禪。空明寂靜萬
<lb ed="X" n="0043b24"/><lb ed="R061" n="0314b01"/>象皆現故。世尊次于此處頓說心地者。爲令彼圓
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0043c" n="0043c"/>
<lb ed="X" n="0043c01"/><lb ed="R061" n="0314b02"/>證十地菩薩。入妙覺果海也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0043c02"/><lb ed="R061" n="0314b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0043c0201">其餘千百億釋迦。亦復如是。無二無別。如賢劫品中
<lb ed="X" n="0043c03"/><lb ed="R061" n="0314b04"/>說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0043c04"/><lb ed="R061" n="0314b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0043c0401">其餘等者。謂千釋迦所說旣如是。其餘千百億釋
<lb ed="X" n="0043c05"/><lb ed="R061" n="0314b06"/>迦佛亦如是出定。如是妙光堂說法。復起乃至首
<lb ed="X" n="0043c06"/><lb ed="R061" n="0314b07"/>羅宮中。十處說法。如是漸說頓說。咸與千釋迦同。
<lb ed="X" n="0043c07"/><lb ed="R061" n="0314b08"/>無二無別也。此說如賢劫品說一樣。此上二正說
<lb ed="X" n="0043c08"/><lb ed="R061" n="0314b09"/>法門也。明橫說法竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0043c09"/><lb ed="R061" n="0314b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0043c0901">爾時釋迦牟尼佛。從初現<name role="" type="person">蓮華藏世界</name>。東方來入天
<lb ed="X" n="0043c10"/><lb ed="R061" n="0314b11"/>宮中。說魔受化經<anchor xml:id="nkr_note_add_0043c1001" n="0043c1001"/><anchor xml:id="beg0043c1001" n="0043c1001"/>已<anchor xml:id="end0043c1001"/>。下生<name role="" type="person">南閻浮提</name>。迦夷羅國。母名
<lb ed="X" n="0043c11"/><lb ed="R061" n="0314b12"/>摩耶。父字白淨。吾名悉達。七歲出家。三十成道。號吾
<lb ed="X" n="0043c12"/><lb ed="R061" n="0314b13"/>爲釋迦牟尼佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0043c13"/><lb ed="R061" n="0314b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0043c1301"><anchor xml:id="nkr_note_add_0043c1301" n="0043c1301"/><anchor xml:id="beg0043c1301" n="0043c1301"/>已<anchor xml:id="end0043c1301"/>上明千釋迦千百億釋迦。皆于十方世界。說心
<lb ed="X" n="0043c14"/><lb ed="R061" n="0314b15"/>地法門品。此下明一釋迦于一世界中。說心地法
<lb ed="X" n="0043c15"/><lb ed="R061" n="0314b16"/>門品也。爾時者。從蓮華世界東方而來時也。爾時
<lb ed="X" n="0043c16"/><lb ed="R061" n="0314b17"/>從彼來入<name role="" type="person">兜率天</name>宮中。先在此天伏魔。以說魔王
<lb ed="X" n="0043c17"/><lb ed="R061" n="0314b18"/>受化經<anchor xml:id="nkr_note_add_0043c1701" n="0043c1701"/><anchor xml:id="beg0043c1701" n="0043c1701"/>已<anchor xml:id="end0043c1701"/>。次觀下界衆生。有業覆障難解脫者。有
<lb ed="X" n="0043c18"/><lb ed="R061" n="0315a01"/>根純熟易解脫者。卽從此天隱勝現劣。下生南閻
<lb ed="X" n="0043c19"/><lb ed="R061" n="0315a02"/>浮提。迦夷羅國。淨梵王家。爲太子也。如來降神。先
<lb ed="X" n="0043c20"/><lb ed="R061" n="0315a03"/>現五瑞。次顯八相。謂從<name role="" type="person">兜率天</name>降皇宮者。一相也。
<lb ed="X" n="0043c21"/><lb ed="R061" n="0315a04"/>母名摩耶梵語。此云大幻。以大幻術而幻出諸佛
<lb ed="X" n="0043c22"/><lb ed="R061" n="0315a05"/>故。以凡十方諸佛示生。皆爲其母也。父字白淨。梵
<lb ed="X" n="0043c23"/><lb ed="R061" n="0315a06"/>語<g ref="#CB15106">鬱</g>頭檀。世尊欲生之時。觀淨梵王性行仁賢。摩
<lb ed="X" n="0043c24"/><lb ed="R061" n="0315a07"/>耶夫人。五百世菩薩母。應當往彼托胎。所謂示入
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0044a" n="0044a"/>
<lb ed="X" n="0044a01"/><lb ed="R061" n="0315a08"/>胎住胎者。二相三相也。吾名悉達梵語。此云頓吉。
<lb ed="X" n="0044a02"/><lb ed="R061" n="0315a09"/>以太子生時。寶藏悉空。空而復滿。故名頓吉。于時
<lb ed="X" n="0044a03"/><lb ed="R061" n="0315a10"/>太子。從<name role="" type="person">摩耶夫人</name>右脇出。立蓮華上。一手指天。一
<lb ed="X" n="0044a04"/><lb ed="R061" n="0315a11"/>手指地。目顧四方。周行七步。云天上天下唯吾獨
<lb ed="X" n="0044a05"/><lb ed="R061" n="0315a12"/>尊。世出世間此法第一。此示出胎者。四相也。七歲
<lb ed="X" n="0044a06"/><lb ed="R061" n="0315a13"/>出家者。太子具大智慧。觀生老病死苦。厭世五欲。
<lb ed="X" n="0044a07"/><lb ed="R061" n="0315a14"/>棄金輪王寶位。如棄涕唾。心思出家。往白父王。父
<lb ed="X" n="0044a08"/><lb ed="R061" n="0315a15"/>王不許。故于二月七日。身放光明。普照四天王宮
<lb ed="X" n="0044a09"/><lb ed="R061" n="0315a16"/>乃至淨居天宮。諸天見<anchor xml:id="nkr_note_add_0044a0901" n="0044a0901"/><anchor xml:id="beg0044a0901" n="0044a0901"/>已<anchor xml:id="end0044a0901"/>到太子所。禮足白言。菩
<lb ed="X" n="0044a10"/><lb ed="R061" n="0315a17"/>薩無量劫來所修行滿。今正成熟。卽于午夜逾城
<lb ed="X" n="0044a11"/><lb ed="R061" n="0315a18"/>出家。苦行林中者。此五相也。所言三十成道。號吾
<lb ed="X" n="0044a12"/><lb ed="R061" n="0315b01"/>爲釋迦牟尼佛者。此是世尊功行滿足。道成德備。
<lb ed="X" n="0044a13"/><lb ed="R061" n="0315b02"/>以顯然燈佛授記不虗。示睹明星成道降魔者。此
<lb ed="X" n="0044a14"/><lb ed="R061" n="0315b03"/>六相也。此以下二明竪說法二。初天上說道。二人
<lb ed="X" n="0044a15"/><lb ed="R061" n="0315b04"/>間說戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0044a16"/><lb ed="R061" n="0315b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0044a1601">於寂滅道場。坐金剛華光王座。乃至<name role="" type="person">摩醯首羅</name>天王
<lb ed="X" n="0044a17"/><lb ed="R061" n="0315b06"/>宮。其中次第十住處所說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0044a18"/><lb ed="R061" n="0315b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0044a1801">於寂滅等者。寂滅以理言。卽淸淨寂滅理。以事言
<lb ed="X" n="0044a19"/><lb ed="R061" n="0315b08"/>卽眞阿練若修行處。言佛于此淸淨阿練若中。坐
<lb ed="X" n="0044a20"/><lb ed="R061" n="0315b09"/>大道場。轉大法輪故也。坐金剛等者。卽叙前于菩
<lb ed="X" n="0044a21"/><lb ed="R061" n="0315b10"/>提樹下出定。坐金剛華光王座。及妙光堂至摩醯
<lb ed="X" n="0044a22"/><lb ed="R061" n="0315b11"/>首羅天王宮。于其中間。一一次第所說。共有十也。
<lb ed="X" n="0044a23"/><lb ed="R061" n="0315b12"/>華嚴七處九會。此經十處十會。所說二經大同小
<lb ed="X" n="0044a24"/><lb ed="R061" n="0315b13"/>異。所謂示現成道轉大法輪者。七相也。無八相者。
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0044b" n="0044b"/>
<lb ed="X" n="0044b01"/><lb ed="R061" n="0315b14"/>未涅槃故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0044b02"/><lb ed="R061" n="0315b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0044b0201">時佛觀諸大梵天王。網羅幢因。爲說無量世界。猶如
<lb ed="X" n="0044b03"/><lb ed="R061" n="0315b16"/>網孔。一一世界。各各不同。別異無量。佛敎門亦復如
<lb ed="X" n="0044b04"/><lb ed="R061" n="0315b17"/>是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0044b05"/><lb ed="R061" n="0315b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0044b0501">時者卽此梵天中。說心地戒體法門時也。言佛觀
<lb ed="X" n="0044b06"/><lb ed="R061" n="0316a01"/>彼網羅幢因爲喩。爲說無量世界衆生心行依正
<lb ed="X" n="0044b07"/><lb ed="R061" n="0316a02"/>差別。猶如網孔。一一世界各各不同。差別殊異亦
<lb ed="X" n="0044b08"/><lb ed="R061" n="0316a03"/>無量各各不同。諸佛敎法。門庭施設。亦復如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0044b09"/><lb ed="R061" n="0316a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0044b0901">吾今來此世界八千返。爲此<name role="" type="person">娑婆世界</name>。坐金剛華光
<lb ed="X" n="0044b10"/><lb ed="R061" n="0316a05"/>王座。乃至<name role="" type="person">摩醯首羅</name>天王宮。爲是中一切大衆。略開
<lb ed="X" n="0044b11"/><lb ed="R061" n="0316a06"/>心地法門竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0044b12"/><lb ed="R061" n="0316a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0044b1201">吾今等者。佛言吾來此<name role="" type="person">娑婆世界</name>。坐大寶座。說是
<lb ed="X" n="0044b13"/><lb ed="R061" n="0316a08"/>心地法門。利度衆生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0044b1301" n="0044b1301"/><anchor xml:id="beg0044b1301" n="0044b1301"/>已<anchor xml:id="end0044b1301"/>非一次。<anchor xml:id="nkr_note_add_0044b1302" n="0044b1302"/><anchor xml:id="beg0044b1302" n="0044b1302"/>已<anchor xml:id="end0044b1302"/>有八千返之多
<lb ed="X" n="0044b14"/><lb ed="R061" n="0316a09"/>也。乃至等者。謂此處說法至首羅宮。共有十處。爲
<lb ed="X" n="0044b15"/><lb ed="R061" n="0316a10"/>是中者。爲是十處天人賢聖一切衆生之中也。略
<lb ed="X" n="0044b16"/><lb ed="R061" n="0316a11"/>開等者。言以上俱是略說心地法門。不甚廣多也。
<lb ed="X" n="0044b17"/><lb ed="R061" n="0316a12"/>竟者結束前文之意。此以上初天上說道竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0044b18"/><lb ed="R061" n="0316a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0044b1801">復從天王宮下至<name role="" type="person">閻浮提</name>菩提樹下。爲此地上一切
<lb ed="X" n="0044b19"/><lb ed="R061" n="0316a14"/>衆生。凡夫癡暗之人。說我本<name role="" type="person">盧舍那佛</name>心地中。初發
<lb ed="X" n="0044b20"/><lb ed="R061" n="0316a15"/>心中常所誦一戒。光明金剛寶戒。是一切佛本源。一
<lb ed="X" n="0044b21"/><lb ed="R061" n="0316a16"/>切菩薩本源。佛性種子。一切衆生。皆有佛性。一切意
<lb ed="X" n="0044b22"/><lb ed="R061" n="0316a17"/>識色心。是情是心。皆入佛性戒中。當當常有因故。當
<lb ed="X" n="0044b23"/><lb ed="R061" n="0316a18"/>當常住法身。如是十波羅提木叉出於世界。是法戒
<lb ed="X" n="0044b24"/><lb ed="R061" n="0316b01"/>是三世一切衆生頂戴受持。吾今當爲此大衆。重說
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0044c" n="0044c"/>
<lb ed="X" n="0044c01"/><lb ed="R061" n="0316b02"/>十無盡藏戒品。是一切衆生戒本源。自性淸淨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0044c02"/><lb ed="R061" n="0316b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0044c0201">復從天等者。言前從地昇天。次第說十法門戒體
<lb ed="X" n="0044c03"/><lb ed="R061" n="0316b04"/>以利天。此則從天降下。說十重四十八輕戒用以
<lb ed="X" n="0044c04"/><lb ed="R061" n="0316b05"/>利人也。旣從天宮降此菩提樹下。爲何等人說戒
<lb ed="X" n="0044c05"/><lb ed="R061" n="0316b06"/>用耶。乃是爲此閻浮大地之上。一切有心衆生說
<lb ed="X" n="0044c06"/><lb ed="R061" n="0316b07"/>也。凡夫卽不知戒者。癡是無明覆心。暗是智眼不
<lb ed="X" n="0044c07"/><lb ed="R061" n="0316b08"/>明。言說我本師戒者。正謂此等心眼蒙蔽故。特與
<lb ed="X" n="0044c08"/><lb ed="R061" n="0316b09"/>破暗除癡耳。又說何法破除。說我本師<name role="" type="person">盧舍那佛</name>
<lb ed="X" n="0044c09"/><lb ed="R061" n="0316b10"/>心地中。最初發心時。心中常所誦一戒。智慧光明
<lb ed="X" n="0044c10"/><lb ed="R061" n="0316b11"/>堅利金剛具足衆善寶戒。此寶戒者。卽是破暗之
<lb ed="X" n="0044c11"/><lb ed="R061" n="0316b12"/>明燈。卽是除癡之慧劒。卽是一切諸佛根本流源。
<lb ed="X" n="0044c12"/><lb ed="R061" n="0316b13"/>卽是一切菩薩根本流源。卽是上同三世諸佛。下
<lb ed="X" n="0044c13"/><lb ed="R061" n="0316b14"/>同三世衆生佛性種子也。故所以說一切癡暗衆
<lb ed="X" n="0044c14"/><lb ed="R061" n="0316b15"/>生凡有心者。皆有佛性。本不欠少也。一切意等者。
<lb ed="X" n="0044c15"/><lb ed="R061" n="0316b16"/>思量曰意。卽第七末那識。分別曰識。卽前六轉識。
<lb ed="X" n="0044c16"/><lb ed="R061" n="0316b17"/>所緣曰色。卽五根六塵。集起曰心。卽第八阿賴耶
<lb ed="X" n="0044c17"/><lb ed="R061" n="0316b18"/>識。此識在衆生名佛性。在非衆生名法性。此言衆
<lb ed="X" n="0044c18"/><lb ed="R061" n="0317a01"/>生佛性本來具足。葢由意識色心不了。而致然也。
<lb ed="X" n="0044c19"/><lb ed="R061" n="0317a02"/>今以是本師佛力故。咸使是情與無情。有心衆生。
<lb ed="X" n="0044c20"/><lb ed="R061" n="0317a03"/>咸入佛性本源寶戒之中也。常當常等者。言此寶
<lb ed="X" n="0044c21"/><lb ed="R061" n="0317a04"/>戒。凡是有情而根鈍者。皆當發此入戒正因。凡是
<lb ed="X" n="0044c22"/><lb ed="R061" n="0317a05"/>有心而根利者。皆當發此入戒正因。是情是心者。
<lb ed="X" n="0044c23"/><lb ed="R061" n="0317a06"/>旣皆可入戒。自當當常有如是誦戒正因。旣當當
<lb ed="X" n="0044c24"/><lb ed="R061" n="0317a07"/>有誦戒修行正因。必當當有證入常住法身之正
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0045a" n="0045a"/>
<lb ed="X" n="0045a01"/><lb ed="R061" n="0317a08"/>果也。如是者承前起後也。波羅提木叉梵語。此云
<lb ed="X" n="0045a02"/><lb ed="R061" n="0317a09"/>保解脫。謂持此戒者。保護三業六根。得大解脫也。
<lb ed="X" n="0045a03"/><lb ed="R061" n="0317a10"/>言如是十解脫戒。出于世出世間之中者。乃是三
<lb ed="X" n="0045a04"/><lb ed="R061" n="0317a11"/>世諸佛修行成佛正法戒。是三世一切衆生本有
<lb ed="X" n="0045a05"/><lb ed="R061" n="0317a12"/>性戒。應當頂禮佩戴領受持守。刻刻體認而不當
<lb ed="X" n="0045a06"/><lb ed="R061" n="0317a13"/>忘也。吾今等者。言吾今當爲此現前四衆八部之
<lb ed="X" n="0045a07"/><lb ed="R061" n="0317a14"/>大衆。重重開演。從一戒而開十戒。十戒而開四十
<lb ed="X" n="0045a08"/><lb ed="R061" n="0317a15"/>八戒。乃至三千八萬無窮無盡一切戒品。無不攝
<lb ed="X" n="0045a09"/><lb ed="R061" n="0317a16"/>歸于十波羅提木叉一戒中也。是一切等者。言達
<lb ed="X" n="0045a10"/><lb ed="R061" n="0317a17"/>戒體必達戒相。旣了戒相無忘戒體。故復的指出
<lb ed="X" n="0045a11"/><lb ed="R061" n="0317a18"/>道。是一切衆生心戒。本源自性淸淨戒體。本不從
<lb ed="X" n="0045a12"/><lb ed="R061" n="0317b01"/>人得者也。此二人間說戒二。初凡聖本源。二總結
<lb ed="X" n="0045a13"/><lb ed="R061" n="0317b02"/>戒相。初凡聖本源三。初差別說戒。二頌前起後。三
<lb ed="X" n="0045a14"/><lb ed="R061" n="0317b03"/>正結戒品。此初差別說戒也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0045a15"/><lb ed="R061" n="0317b04"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX39p0045a1501"><l>我今盧舍那</l><l>方坐蓮華臺</l><l>周帀千華上</l>
<lb ed="X" n="0045a16"/><lb ed="R061" n="0317b05"/><l>復現千釋迦</l><l>一華百億國</l><l>一國一釋迦</l>
<lb ed="X" n="0045a17"/><lb ed="R061" n="0317b06"/><l>各坐菩提樹</l><l>一持成佛道</l><l>如是千百億</l>
<lb ed="X" n="0045a18"/><lb ed="R061" n="0317b07"/><l>盧舍那本身</l><l>千百億釋迦</l><l>各接微塵衆</l>
<lb ed="X" n="0045a19"/><lb ed="R061" n="0317b08"/><l>俱來至我所</l><l>聽我誦佛戒</l><l>甘露門卽開</l>
<lb ed="X" n="0045a20"/><lb ed="R061" n="0317b09"/><l>是時千百億</l><l>還至本道場</l><l>各坐菩提樹</l>
<lb ed="X" n="0045a21"/><lb ed="R061" n="0317b10"/><l>誦我本師戒</l><l>十重四十八</l><l>戒如明日月</l>
<lb ed="X" n="0045a22"/><lb ed="R061" n="0317b11"/><l>亦如瓔珞珠</l><l>微塵菩薩衆</l><l>由是成正覺</l>
<lb ed="X" n="0045a23"/><lb ed="R061" n="0317b12"/><l>是盧舍那誦</l><l>我亦如是誦</l><l>汝新學菩薩</l>
<lb ed="X" n="0045a24"/><lb ed="R061" n="0317b13"/><l>頂戴受持戒</l><l>受持是戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0045a2401" n="0045a2401"/><anchor xml:id="beg0045a2401" n="0045a2401"/>已<anchor xml:id="end0045a2401"/></l><l>轉授諸衆生</l>
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0045b" n="0045b"/>
<lb ed="X" n="0045b01"/><lb ed="R061" n="0317b14"/><l>諦聽我正誦</l><l>佛法中戒藏</l><l>波羅提木叉</l>
<lb ed="X" n="0045b02"/><lb ed="R061" n="0317b15"/><l>大衆心諦信</l><l>汝是當成佛</l><l>我是<anchor xml:id="nkr_note_add_0045b0201" n="0045b0201"/><anchor xml:id="beg0045b0201" n="0045b0201"/>已<anchor xml:id="end0045b0201"/>成佛</l>
<lb ed="X" n="0045b03"/><lb ed="R061" n="0317b16"/><l>常作如是信</l><l>戒品<anchor xml:id="nkr_note_add_0045b0301" n="0045b0301"/><anchor xml:id="beg0045b0301" n="0045b0301"/>已<anchor xml:id="end0045b0301"/>具足</l><l>一切有心者</l>
<lb ed="X" n="0045b04"/><lb ed="R061" n="0317b17"/><l>皆應攝佛戒</l><l>衆生受佛戒</l><l>卽入諸佛位</l>
<lb ed="X" n="0045b05"/><lb ed="R061" n="0317b18"/><l>位同大覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0045b0501" n="0045b0501"/><anchor xml:id="beg0045b0501" n="0045b0501"/>已<anchor xml:id="end0045b0501"/></l><l>眞是諸佛子</l><l>大衆皆恭敬</l>
<lb ed="X" n="0045b06"/><lb ed="R061" n="0318a01"/><l>至心聽我誦</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0045b07"/><lb ed="R061" n="0318a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0045b0701">我今等者。總頌上下開說心地戒法。結前起後。讚
<lb ed="X" n="0045b08"/><lb ed="R061" n="0318a03"/>勸受行之大略也。我是佛自謂。非同凡夫外道二
<lb ed="X" n="0045b09"/><lb ed="R061" n="0318a04"/>乘人我神我假我之我。卽乃無我之我。八自在我
<lb ed="X" n="0045b10"/><lb ed="R061" n="0318a05"/>也。今者當說時也。盧舍那卽正報身佛也。方坐正
<lb ed="X" n="0045b11"/><lb ed="R061" n="0318a06"/>方安坐也。蓮華臺卽佛依報國土也。臺在其中。周
<lb ed="X" n="0045b12"/><lb ed="R061" n="0318a07"/>帀周圍交帀也。千華上者。言此大華臺外周帀有
<lb ed="X" n="0045b13"/><lb ed="R061" n="0318a08"/>千葉。每一葉復有一蓮華也。上者每千華中也。復
<lb ed="X" n="0045b14"/><lb ed="R061" n="0318a09"/>現等者。言每葉華中。復現千釋迦。坐于其上也。一
<lb ed="X" n="0045b15"/><lb ed="R061" n="0318a10"/>華等者。言一葉華上。有百億個國土也。一國等者。
<lb ed="X" n="0045b16"/><lb ed="R061" n="0318a11"/>言一國土之中。卽有一釋迦佛。從天降下。國國皆
<lb ed="X" n="0045b17"/><lb ed="R061" n="0318a12"/>然。各各示坐菩提樹下。咸同一時示成佛果。證無
<lb ed="X" n="0045b18"/><lb ed="R061" n="0318a13"/>上道。坐金剛華座。說金剛寶戒也。如是等者。言各
<lb ed="X" n="0045b19"/><lb ed="R061" n="0318a14"/>示現非無本也。如是千百億釋迦。以千釋迦爲本
<lb ed="X" n="0045b20"/><lb ed="R061" n="0318a15"/>身。千釋迦以盧舍那爲本身。前乃從體起用。此乃
<lb ed="X" n="0045b21"/><lb ed="R061" n="0318a16"/>攝用歸體也。上段總頌大部前九品。千百億釋迦
<lb ed="X" n="0045b22"/><lb ed="R061" n="0318a17"/>五句頌此上卷。自爾時釋迦佛身放慧光所照鼓
<lb ed="X" n="0045b23"/><lb ed="R061" n="0318a18"/>動人天生疑。玄主集衆請問光相。釋迦接衆至舍
<lb ed="X" n="0045b24"/><lb ed="R061" n="0318b01"/>那所。一釋迦如此接千釋迦。千百億釋迦亦如此
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0045c" n="0045c"/>
<lb ed="X" n="0045c01"/><lb ed="R061" n="0318b02"/>接。故云各接也。微塵衆。卽生疑之衆。俱來者。謂能
<lb ed="X" n="0045c02"/><lb ed="R061" n="0318b03"/>接之佛。及所接之生。俱來華藏。聽我舍那常所誦
<lb ed="X" n="0045c03"/><lb ed="R061" n="0318b04"/>一戒諸佛光明金剛寶戒也。甘露者。讚此戒有如
<lb ed="X" n="0045c04"/><lb ed="R061" n="0318b05"/>是德也。言生疑衆生生死熱惱。一聞此戒當下消
<lb ed="X" n="0045c05"/><lb ed="R061" n="0318b06"/>滅。如甘露之潤枯焦。死可復甦也。門卽開者。言此
<lb ed="X" n="0045c06"/><lb ed="R061" n="0318b07"/>個甘露戒德法門。因此聽衆。而卽大開張展轉演
<lb ed="X" n="0045c07"/><lb ed="R061" n="0318b08"/>唱也。是時千等四句。頌上千釋迦佛。與千百億釋
<lb ed="X" n="0045c08"/><lb ed="R061" n="0318b09"/>迦佛。領衆至舍那所聽受戒竟。復還各歸本世界
<lb ed="X" n="0045c09"/><lb ed="R061" n="0318b10"/>菩提場。上升天宮十住處說法竟。又從天宮降下
<lb ed="X" n="0045c10"/><lb ed="R061" n="0318b11"/>人間。爲此地人說我本師初常所誦戒。至自性淸
<lb ed="X" n="0045c11"/><lb ed="R061" n="0318b12"/>淨一段文。是時卽授受心地戒法。與千百億釋迦
<lb ed="X" n="0045c12"/><lb ed="R061" n="0318b13"/>時也。還至等者。謂旣得戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0045c1201" n="0045c1201"/><anchor xml:id="beg0045c1201" n="0045c1201"/>已<anchor xml:id="end0045c1201"/>。復還本土寂滅道場
<lb ed="X" n="0045c13"/><lb ed="R061" n="0318b14"/>中。說戒利生也。各坐等者。謂一釋迦坐菩提樹下。
<lb ed="X" n="0045c14"/><lb ed="R061" n="0318b15"/>轉大法輪。其餘百億釋迦。各坐菩提樹下。亦各轉
<lb ed="X" n="0045c15"/><lb ed="R061" n="0318b16"/>大法輪也。誦我本師戒者。表此戒法。佛佛授受有
<lb ed="X" n="0045c16"/><lb ed="R061" n="0318b17"/>本有據。非妄流傳也。上頌前文。下頌後文。十重四
<lb ed="X" n="0045c17"/><lb ed="R061" n="0318b18"/>十八者。出戒相也。戒如明日月等者。言戒之功德。
<lb ed="X" n="0045c18"/><lb ed="R061" n="0319a01"/>得之者如日月照臨空行無礙。又如瓔珞珠貴重
<lb ed="X" n="0045c19"/><lb ed="R061" n="0319a02"/>莊嚴上首也。微塵等者。應上各接微塵衆言。千百
<lb ed="X" n="0045c20"/><lb ed="R061" n="0319a03"/>億佛所接微塵菩薩衆。因得戒益。而成無上菩提
<lb ed="X" n="0045c21"/><lb ed="R061" n="0319a04"/>覺道。可謂功不浪施也。是盧舍等者承上言。謂此
<lb ed="X" n="0045c22"/><lb ed="R061" n="0319a05"/>戒法由我本師自誦。我亦隨誦。非自不誦敎人誦
<lb ed="X" n="0045c23"/><lb ed="R061" n="0319a06"/>也。汝新學等者。此勸自授受人也。言微塵菩薩旣
<lb ed="X" n="0045c24"/><lb ed="R061" n="0319a07"/>得戒而成佛。汝等新學菩薩。應當一心受持是戒
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0046a" n="0046a"/>
<lb ed="X" n="0046a01"/><lb ed="R061" n="0319a08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0046a0101" n="0046a0101"/><anchor xml:id="beg0046a0101" n="0046a0101"/>已<anchor xml:id="end0046a0101"/>。更當轉相授諸衆生。廣利有情也。諦聽等者。此
<lb ed="X" n="0046a02"/><lb ed="R061" n="0319a09"/>誡聽也。言當諦審于耳。聽領于心。我此誦戒。非同
<lb ed="X" n="0046a03"/><lb ed="R061" n="0319a10"/>外道邪見二乘執偏不圓之戒。乃誦諸佛所授大
<lb ed="X" n="0046a04"/><lb ed="R061" n="0319a11"/>乘實相正戒也。佛法等者。謂佛所說法藏有三。此
<lb ed="X" n="0046a05"/><lb ed="R061" n="0319a12"/>三藏中之戒藏也。波羅等者。謂此保解脫戒。能聞
<lb ed="X" n="0046a06"/><lb ed="R061" n="0319a13"/>思修。畢竟有大饒益大衆。不可只徒耳聞。或聞不
<lb ed="X" n="0046a07"/><lb ed="R061" n="0319a14"/>入心。或不審實深信。多聞不修行。與不聞等也。汝
<lb ed="X" n="0046a08"/><lb ed="R061" n="0319a15"/>是當等者。言汝等能如是奉持。現前當來。決定成
<lb ed="X" n="0046a09"/><lb ed="R061" n="0319a16"/>佛。我久遠劫來能深信力行此戒。是<anchor xml:id="nkr_note_add_0046a0901" n="0046a0901"/><anchor xml:id="beg0046a0901" n="0046a0901"/>已<anchor xml:id="end0046a0901"/>成佛了也。
<lb ed="X" n="0046a10"/><lb ed="R061" n="0319a17"/>得<anchor xml:id="nkr_note_add_0046a1001" n="0046a1001"/><anchor xml:id="beg0046a1001" n="0046a1001"/>已<anchor xml:id="end0046a1001"/>成佛者何。由我常作如是審實深信力行而
<lb ed="X" n="0046a11"/><lb ed="R061" n="0319a18"/>得心地戒品。方能圓滿具足也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0046a1101" n="0046a1101"/><anchor xml:id="beg0046a1101" n="0046a1101"/>已<anchor xml:id="end0046a1101"/>成者尙常作如
<lb ed="X" n="0046a12"/><lb ed="R061" n="0319b01"/>是信。況未成佛乎。一切有等者。此勸受也。謂一切
<lb ed="X" n="0046a13"/><lb ed="R061" n="0319b02"/>有心之人。非同木石。凡有心者。皆當作佛。攝入佛
<lb ed="X" n="0046a14"/><lb ed="R061" n="0319b03"/>性戒中。豈小因小果哉。衆生受等者。言心外無佛。
<lb ed="X" n="0046a15"/><lb ed="R061" n="0319b04"/>心地外無佛地。衆生旣受諸佛心地戒法。豈不卽
<lb ed="X" n="0046a16"/><lb ed="R061" n="0319b05"/>入諸佛位耶。位同等者。言位旣同于大覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0046a1601" n="0046a1601"/><anchor xml:id="beg0046a1601" n="0046a1601"/>已<anchor xml:id="end0046a1601"/>。僅能
<lb ed="X" n="0046a17"/><lb ed="R061" n="0319b06"/>爲佛家眞佛子。必經三祗果滿。萬行功圓。方能繼
<lb ed="X" n="0046a18"/><lb ed="R061" n="0319b07"/>佛示生。證無上菩提也。大衆等者。大衆卽現前稟
<lb ed="X" n="0046a19"/><lb ed="R061" n="0319b08"/>受佛戒之四衆八部。聖凡淸淨大衆。皆身生恭敬。
<lb ed="X" n="0046a20"/><lb ed="R061" n="0319b09"/>心竭至誠。口無議論。咸皆專一而聽我誦常所誦
<lb ed="X" n="0046a21"/><lb ed="R061" n="0319b10"/>一戒。光明金剛寶我也。此二頌前起後也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0046a22"/><lb ed="R061" n="0319b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0046a2201">爾時釋迦牟尼佛。初坐菩提樹下。成無上<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046001" n="0046001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0046001" n="0046001"/>覺。初結菩
<lb ed="X" n="0046a23"/><lb ed="R061" n="0319b12"/>薩波羅提木叉。孝順父母師僧三寶。孝順至道之法。
<lb ed="X" n="0046a24"/><lb ed="R061" n="0319b13"/>孝名爲戒。亦名制止。佛卽口放無量光明。是時百萬
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0046b" n="0046b"/>
<lb ed="X" n="0046b01"/><lb ed="R061" n="0319b14"/>億大衆諸菩薩。十八梵天。六欲天子。十六大國王。合
<lb ed="X" n="0046b02"/><lb ed="R061" n="0319b15"/>掌至心聽佛誦一切諸佛大乘戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0046b03"/><lb ed="R061" n="0319b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0046b0301">爾時者。卽從天上復下人間。示現成道說戒時。釋
<lb ed="X" n="0046b04"/><lb ed="R061" n="0319b17"/>迦牟尼佛。卽娑婆敎主之佛號也。初坐菩提樹下。
<lb ed="X" n="0046b05"/><lb ed="R061" n="0319b18"/>始坐道場之處。成無上覺。卽正徧知覺。超諸等覺
<lb ed="X" n="0046b06"/><lb ed="R061" n="0320a01"/>妙覺之上。無有過者也。初結等者。此示轉法輪之
<lb ed="X" n="0046b07"/><lb ed="R061" n="0320a02"/>急務也。佛之本懷。原爲衆生拔苦。令其離苦得樂。
<lb ed="X" n="0046b08"/><lb ed="R061" n="0320a03"/>是故世尊思惟。畢竟以何法令衆生離苦得樂耶。
<lb ed="X" n="0046b09"/><lb ed="R061" n="0320a04"/>故最初先演波羅提木叉。保護衆生三業六根。得
<lb ed="X" n="0046b10"/><lb ed="R061" n="0320a05"/>大解脫。衆生離苦。佛願亦足矣。故先結如是大乘
<lb ed="X" n="0046b11"/><lb ed="R061" n="0320a06"/>戒。普度有情。非小乘聲聞戒僅自利不能利他比
<lb ed="X" n="0046b12"/><lb ed="R061" n="0320a07"/>也。孝順等者。孝孝敬也。順承順也。父母生身父母
<lb ed="X" n="0046b13"/><lb ed="R061" n="0320a08"/>也。師卽得戒和尙。法身父母也。僧卽同學三寶。卽
<lb ed="X" n="0046b14"/><lb ed="R061" n="0320a09"/>佛法僧。乃慧命父母也。言俱皆如父母一般。孝敬
<lb ed="X" n="0046b15"/><lb ed="R061" n="0320a10"/>而莫慢。承順而莫違也。故所以孝順。此波羅提木
<lb ed="X" n="0046b16"/><lb ed="R061" n="0320a11"/>叉至道之法。孝卽名爲戒也。五刑之屬三千。罪莫
<lb ed="X" n="0046b17"/><lb ed="R061" n="0320a12"/>大于不孝。豈不孝而得名爲戒耶。亦名制止者。亦
<lb ed="X" n="0046b18"/><lb ed="R061" n="0320a13"/>是佛順衆生根機大小。而裁制禁止也。豈可受戒
<lb ed="X" n="0046b19"/><lb ed="R061" n="0320a14"/>者。不承順父母師僧三寶。而得制止戒耶。故云亦
<lb ed="X" n="0046b20"/><lb ed="R061" n="0320a15"/>名制止也。佛卽等者。此表心地戒法之瑞應也。此
<lb ed="X" n="0046b21"/><lb ed="R061" n="0320a16"/>經六處放光。一釋迦身放慧光。二玄主身放金剛
<lb ed="X" n="0046b22"/><lb ed="R061" n="0320a17"/>白雲色光。三舍那身放虗空光。四舍那付授放光。
<lb ed="X" n="0046b23"/><lb ed="R061" n="0320a18"/>五佛佛放光。光光化佛。六口放無量光明。說諸菩
<lb ed="X" n="0046b24"/><lb ed="R061" n="0320b01"/>薩心地戒品。正明佛佛親口宣傳。畢竟要依心地
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0046c" n="0046c"/>
<lb ed="X" n="0046c01"/><lb ed="R061" n="0320b02"/>戒光。爲修行之勝因。然後得證心地戒光之勝果
<lb ed="X" n="0046c02"/><lb ed="R061" n="0320b03"/>也。是時百萬億大衆者。總標戒光所攝人天凡聖
<lb ed="X" n="0046c03"/><lb ed="R061" n="0320b04"/>有緣衆也。諸菩薩者。內凡外凡地上諸菩薩也。十
<lb ed="X" n="0046c04"/><lb ed="R061" n="0320b05"/>八梵天。卽色界。初禪三天。二禪三天。三禪三天。四
<lb ed="X" n="0046c05"/><lb ed="R061" n="0320b06"/>禪九天。共十八天也。六欲天子者。卽欲界中四王。
<lb ed="X" n="0046c06"/><lb ed="R061" n="0320b07"/>忉利。夜摩。兜率。化樂。他化之六天也。十六大國王
<lb ed="X" n="0046c07"/><lb ed="R061" n="0320b08"/>者。西域大國。共有十六。旣大國主秉受戒法。其餘
<lb ed="X" n="0046c08"/><lb ed="R061" n="0320b09"/>國王。聽受戒法亦可知矣。合掌至心二句。以明聽
<lb ed="X" n="0046c09"/><lb ed="R061" n="0320b10"/>受者之<g ref="#CB05418">䖍</g>恭意。合掌卽身業<g ref="#CB05418">䖍</g>誠。至心卽意業<g ref="#CB05418">䖍</g>
<lb ed="X" n="0046c10"/><lb ed="R061" n="0320b11"/>誠。口嘿不言卽口業<g ref="#CB05418">䖍</g>誠。以是三業<g ref="#CB05418">䖍</g>誠。于此大
<lb ed="X" n="0046c11"/><lb ed="R061" n="0320b12"/>乘心地戒光。一聞便省。豁然通達。</p><p xml:id="pX39p0046c1114" cb:place="inline">○此三正結戒
<lb ed="X" n="0046c12"/><lb ed="R061" n="0320b13"/>品二。初標叙結受。二說戒相貌。初標叙結受二。初
<lb ed="X" n="0046c13"/><lb ed="R061" n="0320b14"/>經家叙說。二佛自叙說。此初經家叙說也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0046c14"/><lb ed="R061" n="0320b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0046c1401">佛吿諸菩薩言。我今半月半月自誦諸佛法戒。汝等
<lb ed="X" n="0046c15"/><lb ed="R061" n="0320b16"/>一切發心菩薩亦誦。乃至十發趣十長養十金剛十
<lb ed="X" n="0046c16"/><lb ed="R061" n="0320b17"/>地諸菩薩亦誦。是故戒光從口出。有緣非無因故光。
<lb ed="X" n="0046c17"/><lb ed="R061" n="0320b18"/>光非靑黃赤白黑。非色非心非有非無非因果法。是
<lb ed="X" n="0046c18"/><lb ed="R061" n="0321a01"/>諸佛之本源。行菩薩道之根本。是大衆諸佛子之根
<lb ed="X" n="0046c19"/><lb ed="R061" n="0321a02"/>本。是故大衆諸佛子。應受持。應讀誦。應善學。諸佛子
<lb ed="X" n="0046c20"/><lb ed="R061" n="0321a03"/>諦聽。若受佛戒者。國王。王子。百官。宰相。比丘。比丘尼。
<lb ed="X" n="0046c21"/><lb ed="R061" n="0321a04"/>十八梵天。六欲天子。庶民。黃門。婬男。婬女。奴婢。八部
<lb ed="X" n="0046c22"/><lb ed="R061" n="0321a05"/>鬼神。金剛神。畜生。乃至變化人。<anchor xml:id="nkr_note_add_0046c2201" n="0046c2201"/><anchor xml:id="beg0046c2201" n="0046c2201"/>但<anchor xml:id="end0046c2201"/>解法師語。盡受得
<lb ed="X" n="0046c23"/><lb ed="R061" n="0321a06"/>戒。皆名第一淸淨者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0046c24"/><lb ed="R061" n="0321a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0046c2401">佛吿諸菩薩至十地諸菩薩亦誦一段。乃以<anchor xml:id="nkr_note_add_0046c2401" n="0046c2401"/><anchor xml:id="beg0046c2401" n="0046c2401"/>己<anchor xml:id="end0046c2401"/>勵
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0047a" n="0047a"/>
<lb ed="X" n="0047a01"/><lb ed="R061" n="0321a08"/>人也。謂我是<anchor xml:id="nkr_note_add_0047a0101" n="0047a0101"/><anchor xml:id="beg0047a0101" n="0047a0101"/>已<anchor xml:id="end0047a0101"/>成佛。尙半月半月。自誦諸佛戒法。
<lb ed="X" n="0047a02"/><lb ed="R061" n="0321a09"/>況汝等初發心菩薩者乎。黑月三十日。白月望十
<lb ed="X" n="0047a03"/><lb ed="R061" n="0321a10"/>五日。對三寶前誦戒者。言于此十重四十八輕中
<lb ed="X" n="0047a04"/><lb ed="R061" n="0321a11"/>自知自揀。看淸淨不淸淨。如人自照鏡。好醜生忻
<lb ed="X" n="0047a05"/><lb ed="R061" n="0321a12"/>慼。誦戒亦如是。此是釋迦如來半月半月。立誦諸
<lb ed="X" n="0047a06"/><lb ed="R061" n="0321a13"/>佛所傳心地戒法。萬古弘規。誰敢違者。旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0047a0601" n="0047a0601"/><anchor xml:id="beg0047a0601" n="0047a0601"/>已<anchor xml:id="end0047a0601"/>成一
<lb ed="X" n="0047a07"/><lb ed="R061" n="0321a14"/>切諸佛尙誦。況降茲者耶。故汝等初發大心圓戒
<lb ed="X" n="0047a08"/><lb ed="R061" n="0321a15"/>十信菩薩。竝入理證眞十住菩薩。十行十向十地
<lb ed="X" n="0047a09"/><lb ed="R061" n="0321a16"/>諸菩薩。亦當如諸佛一般。半月半月誦也。是故戒
<lb ed="X" n="0047a10"/><lb ed="R061" n="0321a17"/>等者。言因是諸佛自誦。新舊諸菩薩亦誦之故。所
<lb ed="X" n="0047a11"/><lb ed="R061" n="0321a18"/>以心地戒光。咸從佛口中流出也。旣光從口出。卽
<lb ed="X" n="0047a12"/><lb ed="R061" n="0321b01"/>是有緣。旣有是緣必有其因。非是無因。故出斯光
<lb ed="X" n="0047a13"/><lb ed="R061" n="0321b02"/>也。斯光非屬靑黃赤白黑之色塵法。非屬四大幻
<lb ed="X" n="0047a14"/><lb ed="R061" n="0321b03"/>色身法。非屬五蘊集因心法。非屬外道有無斷常
<lb ed="X" n="0047a15"/><lb ed="R061" n="0321b04"/>法。非屬二乘因果修證法也。旣非如是等法。此戒
<lb ed="X" n="0047a16"/><lb ed="R061" n="0321b05"/>光是何法耶。乃是諸佛元所證無上菩提無餘涅
<lb ed="X" n="0047a17"/><lb ed="R061" n="0321b06"/>槃之本源法。行菩薩道者之根本法也。且不獨佛
<lb ed="X" n="0047a18"/><lb ed="R061" n="0321b07"/>菩薩爲然。亦是諸現前大衆新發心諸佛子之根
<lb ed="X" n="0047a19"/><lb ed="R061" n="0321b08"/>本法也。是故大衆等者。言戒光旣是根本。所以大
<lb ed="X" n="0047a20"/><lb ed="R061" n="0321b09"/>衆諸佛子。于此心地戒。應當領受持守。應當閱讀
<lb ed="X" n="0047a21"/><lb ed="R061" n="0321b10"/>諷誦。應當善爲學習之也。諸佛子諦聽者。勸審實
<lb ed="X" n="0047a22"/><lb ed="R061" n="0321b11"/>而聽聞也。若受佛戒等者。槩擧能受戒人衆也。謂
<lb ed="X" n="0047a23"/><lb ed="R061" n="0321b12"/>若國王。王子。百官。宰相。比丘。比丘尼。十八梵天。六
<lb ed="X" n="0047a24"/><lb ed="R061" n="0321b13"/>欲天子。庶民。黃門。婬男。婬女。奴婢。八部。鬼神。天。龍。
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0047b" n="0047b"/>
<lb ed="X" n="0047b01"/><lb ed="R061" n="0321b14"/>夜叉。乾闥婆。阿修羅。迦樓羅。緊那羅。摩睺羅伽衆。
<lb ed="X" n="0047b02"/><lb ed="R061" n="0321b15"/>金剛神。畜生。乃至變化人。但能通達法師語言者。
<lb ed="X" n="0047b03"/><lb ed="R061" n="0321b16"/>不得揀擇。謂形雖有異。而性本無殊。一一盡當得
<lb ed="X" n="0047b04"/><lb ed="R061" n="0321b17"/>與授菩薩心地戒法而去。皆名第一淸淨者。言此
<lb ed="X" n="0047b05"/><lb ed="R061" n="0321b18"/>等人。未授戒時。皆染汚而不淸淨。旣得戒後。則純
<lb ed="X" n="0047b06"/><lb ed="R061" n="0322a01"/>淸淨而無染汚。一念回光。如同本得。故曰皆名第
<lb ed="X" n="0047b07"/><lb ed="R061" n="0322a02"/>一淸淨者也。此二佛自叙說也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0047b08"/><lb ed="R061" n="0322a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0047b0801">佛吿諸佛子言。有十重波羅提木叉。若受菩薩戒。不
<lb ed="X" n="0047b09"/><lb ed="R061" n="0322a04"/>誦此戒者。非菩薩。非佛種子。我亦如是誦。一切菩薩
<lb ed="X" n="0047b10"/><lb ed="R061" n="0322a05"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0047b1001" n="0047b1001"/><anchor xml:id="beg0047b1001" n="0047b1001"/>已<anchor xml:id="end0047b1001"/>學。一切菩薩當學。一切菩薩今學。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0047b1002" n="0047b1002"/><anchor xml:id="beg0047b1002" n="0047b1002"/>已<anchor xml:id="end0047b1002"/>略說菩薩
<lb ed="X" n="0047b11"/><lb ed="R061" n="0322a06"/>波羅提木叉相貌。應當學敬心奉持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0047b12"/><lb ed="R061" n="0322a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0047b1201">佛吿等者。承上旣受佛戒爲成佛因。言當誦佛戒。
<lb ed="X" n="0047b13"/><lb ed="R061" n="0322a08"/>爲成佛果也。吿卽召吿能受之人也。有十重等者。
<lb ed="X" n="0047b14"/><lb ed="R061" n="0322a09"/>明所受之法也。若受二句。明違法之人。非菩薩二
<lb ed="X" n="0047b15"/><lb ed="R061" n="0322a10"/>句。定違法之過。謂波羅提木叉。是菩薩本業。是成
<lb ed="X" n="0047b16"/><lb ed="R061" n="0322a11"/>佛眞諦。今旣不誦。是棄本業而無眞種。本種尙不
<lb ed="X" n="0047b17"/><lb ed="R061" n="0322a12"/>得。云何利益衆生而名菩薩乎。故云非菩薩非佛
<lb ed="X" n="0047b18"/><lb ed="R061" n="0322a13"/>種子也。我亦如是誦者。擧果人以勸因人誦也。一
<lb ed="X" n="0047b19"/><lb ed="R061" n="0322a14"/>切菩薩等者。擧因人以勸誦也。謂我乃果中人。尙
<lb ed="X" n="0047b20"/><lb ed="R061" n="0322a15"/>如是誦。況因人乎。且而三世一切菩薩。<anchor xml:id="nkr_note_add_0047b2001" n="0047b2001"/><anchor xml:id="beg0047b2001" n="0047b2001"/>已<anchor xml:id="end0047b2001"/>學誦。當
<lb ed="X" n="0047b21"/><lb ed="R061" n="0322a16"/>學誦。今學誦。是<anchor xml:id="nkr_note_add_0047b2101" n="0047b2101"/><anchor xml:id="beg0047b2101" n="0047b2101"/>已<anchor xml:id="end0047b2101"/>成熟菩薩。尙亦如是學誦。況汝
<lb ed="X" n="0047b22"/><lb ed="R061" n="0322a17"/>新學菩薩。而不學誦者乎。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0047b2201" n="0047b2201"/><anchor xml:id="beg0047b2201" n="0047b2201"/>已<anchor xml:id="end0047b2201"/>略說等者。言聲聞
<lb ed="X" n="0047b23"/><lb ed="R061" n="0322a18"/>戒有限量。菩薩戒無限量。今于無限量中。聊擧一
<lb ed="X" n="0047b24"/><lb ed="R061" n="0322b01"/>二。故云略說。言相貌者。謂戒體本無相貌。不妨有
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0047c" n="0047c"/>
<lb ed="X" n="0047c01"/><lb ed="R061" n="0322b02"/>戒可持得持戒相貌。毀戒得毀戒相貌。所謂心持
<lb ed="X" n="0047c02"/><lb ed="R061" n="0322b03"/>印呪顧盼雄毅者此也。應當學等者。謂三世成熟
<lb ed="X" n="0047c03"/><lb ed="R061" n="0322b04"/>菩薩尙學。爾等新菩薩宜急急修持應當學尊重
<lb ed="X" n="0047c04"/><lb ed="R061" n="0322b05"/>此戒。銘刻于心而勿忘。承奉持守而勿失也。此二
<lb ed="X" n="0047c05"/><lb ed="R061" n="0322b06"/>說戒相貌二。初總說戒相。二別說戒相。此初總說
<lb ed="X" n="0047c06"/><lb ed="R061" n="0322b07"/>戒相也。下別說戒相二。初說重戒相十。二說輕戒
<lb ed="X" n="0047c07"/><lb ed="R061" n="0322b08"/>相四十八。</p>
<lb ed="X" n="0047c08"/><lb ed="R061" n="0322b09"/><p xml:id="pX39p0047c0801">○第一殺戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0047c09"/><lb ed="R061" n="0322b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0047c0901">佛言。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047001" n="0047001"/>佛子若自殺。敎人殺。方便殺。讚歎殺。見作隨喜。
<lb ed="X" n="0047c10"/><lb ed="R061" n="0322b11"/>乃至呪殺。殺因。殺緣。殺法。殺業。乃至一切有命者。不
<lb ed="X" n="0047c11"/><lb ed="R061" n="0322b12"/>得故殺。是菩薩應起常住慈悲心。孝順心。方便救護
<lb ed="X" n="0047c12"/><lb ed="R061" n="0322b13"/>一切衆生。而反恣心快意殺生者。是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0047c13"/><lb ed="R061" n="0322b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0047c1301">佛言佛子者。呼其人而吿之也。言爲佛子受持佛
<lb ed="X" n="0047c14"/><lb ed="R061" n="0322b15"/>戒。當依戒修。不可輕違佛制故也。以下倣此。</p>
<lb ed="X" n="0047c15"/><lb ed="R061" n="0322b16"/><p xml:id="pX39p0047c1501">若自殺是身殺。敎人方便讚歎是口殺。見作隨喜
<lb ed="X" n="0047c16"/><lb ed="R061" n="0322b17"/>乃至呪殺是意殺。殺因是過去無始習氣不忘集
<lb ed="X" n="0047c17"/><lb ed="R061" n="0322b18"/>業爲因。假使百千劫所作業不忘是也。殺緣現在
<lb ed="X" n="0047c18"/><lb ed="R061" n="0323a01"/>怨家聚會爲緣。因緣會遇時是也。殺法亦是現在
<lb ed="X" n="0047c19"/><lb ed="R061" n="0323a02"/>刀杖網弋斷彼命根爲法。果報還自受是也。殺業
<lb ed="X" n="0047c20"/><lb ed="R061" n="0323a03"/>由三種和合。而成未來殺業之果也。乃至等者。言
<lb ed="X" n="0047c21"/><lb ed="R061" n="0323a04"/>情與無情。蝡動蜎飛昆虫草木一切有命者。俱不
<lb ed="X" n="0047c22"/><lb ed="R061" n="0323a05"/>得無故而加傷損。況大生命耶。如國王宰官。殺一
<lb ed="X" n="0047c23"/><lb ed="R061" n="0323a06"/>救多。興善除惡。此大慈悲。故有開遮。但不得故意
<lb ed="X" n="0047c24"/><lb ed="R061" n="0323a07"/>私心成殺也。能如是行持。方得名爲攝律儀戒。無
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0048a" n="0048a"/>
<lb ed="X" n="0048a01"/><lb ed="R061" n="0323a08"/>惡不止者。是菩薩等者。言是受戒菩薩。當起常常
<lb ed="X" n="0048a02"/><lb ed="R061" n="0323a09"/>安住而不忘失之心。常常安住慈愛悲憫如保赤
<lb ed="X" n="0048a03"/><lb ed="R061" n="0323a10"/>子之心。常常安住孝敬恒順如父如母之心。如是
<lb ed="X" n="0048a04"/><lb ed="R061" n="0323a11"/>方便。如是救護一切衆生。方得名爲攝善法戒。無
<lb ed="X" n="0048a05"/><lb ed="R061" n="0323a12"/>善不修者。如是拔苦與樂。方名爲饒益有情。無生
<lb ed="X" n="0048a06"/><lb ed="R061" n="0323a13"/>不度者。而反恣心等者。謂若見衆生苦。不行救拔。
<lb ed="X" n="0048a07"/><lb ed="R061" n="0323a14"/>反恣縱其心。快逞其意。以殺害衆生者。豈成持戒
<lb ed="X" n="0048a08"/><lb ed="R061" n="0323a15"/>菩薩耶。是不持守。而犯戒者也。是菩薩等者。言是
<lb ed="X" n="0048a09"/><lb ed="R061" n="0323a16"/>犯殺菩薩。自取其罪。當得波羅夷罪也。梵語波羅
<lb ed="X" n="0048a10"/><lb ed="R061" n="0323a17"/>夷。此云極惡。又云棄罪。當墮三惡道故。凡持是戒
<lb ed="X" n="0048a11"/><lb ed="R061" n="0323a18"/>者。第一所當愼也。</p>
<lb ed="X" n="0048a12"/><lb ed="R061" n="0323b01"/><p xml:id="pX39p0048a1201">○第二盜戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048a13"/><lb ed="R061" n="0323b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0048a1301">若佛子。自盜。敎人盜。方便盜。呪盜。盜因。盜緣。盜法。盜
<lb ed="X" n="0048a14"/><lb ed="R061" n="0323b03"/>業。乃至鬼神有主物。劫賊物。一切財物。一鍼。一草。不
<lb ed="X" n="0048a15"/><lb ed="R061" n="0323b04"/>得故盜。而菩薩應生佛性孝順心。慈悲心。常助一切
<lb ed="X" n="0048a16"/><lb ed="R061" n="0323b05"/>人生福生樂。而反更盜人財物者。是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048a17"/><lb ed="R061" n="0323b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0048a1701">若佛子意同前。身自盜。口敎人方便。意呪。過去往
<lb ed="X" n="0048a18"/><lb ed="R061" n="0323b07"/>因。現在緣會方法。未來業果。諸盜乃至廟堂中供
<lb ed="X" n="0048a19"/><lb ed="R061" n="0323b08"/>器。鬼神物。咸是有主施捨之物。竝劫賊所得之物。
<lb ed="X" n="0048a20"/><lb ed="R061" n="0323b09"/>但凡一切財物。俱不得不與而取。毋論貴賤大小。
<lb ed="X" n="0048a21"/><lb ed="R061" n="0323b10"/>一鍼。一草亦不得借故不與而取。無盜不斷故也。
<lb ed="X" n="0048a22"/><lb ed="R061" n="0323b11"/>而菩薩等者。言是菩薩當生孝順心。觀一切衆生
<lb ed="X" n="0048a23"/><lb ed="R061" n="0323b12"/>如父如母。應生慈悲心。觀一切衆生如子如女。常
<lb ed="X" n="0048a24"/><lb ed="R061" n="0323b13"/>常助勷一切衆生。生長福田。身受其福。生長樂具。
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0048b" n="0048b"/>
<lb ed="X" n="0048b01"/><lb ed="R061" n="0323b14"/>心得安樂。無善不修故也。如是助福助樂。令一切
<lb ed="X" n="0048b02"/><lb ed="R061" n="0323b15"/>人離苦得樂。方得名爲無生不度者。而菩薩等者。
<lb ed="X" n="0048b03"/><lb ed="R061" n="0323b16"/>言若見窮苦。不行拯救。反更盜人財物。豈持戒菩
<lb ed="X" n="0048b04"/><lb ed="R061" n="0323b17"/>薩人耶。故結罪同前。墮亦同前也。可不愼歟。</p>
<lb ed="X" n="0048b05"/><lb ed="R061" n="0323b18"/><p xml:id="pX39p0048b0501">○第三婬戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048b06"/><lb ed="R061" n="0324a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0048b0601">若佛子。自婬。敎人婬。乃至一切女人。不得故婬。婬因。
<lb ed="X" n="0048b07"/><lb ed="R061" n="0324a02"/>婬緣。婬法。婬業。乃至畜生女。諸天鬼神女。及非道行
<lb ed="X" n="0048b08"/><lb ed="R061" n="0324a03"/>婬。而菩薩應生孝順心。救度一切衆生。淨法與人。而
<lb ed="X" n="0048b09"/><lb ed="R061" n="0324a04"/>反更起一切人婬。不擇畜生。乃至母女姊妹六親行
<lb ed="X" n="0048b10"/><lb ed="R061" n="0324a05"/>婬。無慈悲心者。是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048b11"/><lb ed="R061" n="0324a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0048b1101">若佛子自身行婬。口說敎人婬語。乃至一切女人
<lb ed="X" n="0048b12"/><lb ed="R061" n="0324a07"/>亦不得故起一念婬意。竝過去婬因。現在婬緣。婬
<lb ed="X" n="0048b13"/><lb ed="R061" n="0324a08"/>法集積。未來婬業之果。作諸纏縛。無解脫期。乃至
<lb ed="X" n="0048b14"/><lb ed="R061" n="0324a09"/>畜生女。不擇禽獸。諸天鬼神女。不知正邪。及非道
<lb ed="X" n="0048b15"/><lb ed="R061" n="0324a10"/>行婬。不分晝夜時節。男女二根。大小長幼。俱名非
<lb ed="X" n="0048b16"/><lb ed="R061" n="0324a11"/>道。一一不得犯。無婬不斷故也。而菩薩應生孝順。
<lb ed="X" n="0048b17"/><lb ed="R061" n="0324a12"/>生一切男子是我父。一切女人是我母之心。如是
<lb ed="X" n="0048b18"/><lb ed="R061" n="0324a13"/>救護濟度一切衆生。敎其令斷愛欲根本。淸淨無
<lb ed="X" n="0048b19"/><lb ed="R061" n="0324a14"/>染解脫之法與人。是菩薩本業。無善不修故也。如
<lb ed="X" n="0048b20"/><lb ed="R061" n="0324a15"/>是拔苦與樂。方得名爲無生不度者。而菩薩若不
<lb ed="X" n="0048b21"/><lb ed="R061" n="0324a16"/>如是敎益。反更起一切衆生。不擇異類貴賤母女
<lb ed="X" n="0048b22"/><lb ed="R061" n="0324a17"/>姊妹六親。及非道行婬。無一點慈悲淸淨之心者。
<lb ed="X" n="0048b23"/><lb ed="R061" n="0324a18"/>豈持戒菩薩人耶。故結罪同前。當墮亦同前也。可
<lb ed="X" n="0048b24"/><lb ed="R061" n="0324b01"/>不愼歟。</p>
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0048c" n="0048c"/>
<lb ed="X" n="0048c01"/><lb ed="R061" n="0324b02"/><p xml:id="pX39p0048c0101">○第四妄語戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048c02"/><lb ed="R061" n="0324b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0048c0201">若佛子。自妄語。敎人妄語。方便妄語。妄語因。妄語緣。
<lb ed="X" n="0048c03"/><lb ed="R061" n="0324b04"/>妄語法。妄語業。乃至不見言見。見言不見。身心妄語。
<lb ed="X" n="0048c04"/><lb ed="R061" n="0324b05"/>而菩薩常生正<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048001" n="0048001"/>語。亦生一切衆生正語正見。而反更
<lb ed="X" n="0048c05"/><lb ed="R061" n="0324b06"/>起一切衆生邪語邪見邪業者。是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048c06"/><lb ed="R061" n="0324b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0048c0601">若佛子自<anchor xml:id="nkr_note_add_0048c0601" n="0048c0601"/><anchor xml:id="beg0048c0601" n="0048c0601"/>己<anchor xml:id="end0048c0601"/>不眞實語言。敎人方便。因緣法業。乃
<lb ed="X" n="0048c07"/><lb ed="R061" n="0324b08"/>至自非聖人。而言我是聖人。非實得上人法。而言
<lb ed="X" n="0048c08"/><lb ed="R061" n="0324b09"/>我得上人法。欺誑愚夫。希求名聞利養。如是身妄
<lb ed="X" n="0048c09"/><lb ed="R061" n="0324b10"/>作。心妄想。口妄說。三業不實。一切妄語。若輕若重。
<lb ed="X" n="0048c10"/><lb ed="R061" n="0324b11"/>咸是持戒菩薩所當斷者。無妄不斷故也。而菩薩
<lb ed="X" n="0048c11"/><lb ed="R061" n="0324b12"/>等者。言應當常生如來五語。如是正語。亦令一切
<lb ed="X" n="0048c12"/><lb ed="R061" n="0324b13"/>衆生常生正語。不爲凡小邪語所誘。常生正見。不
<lb ed="X" n="0048c13"/><lb ed="R061" n="0324b14"/>爲外道邪見所惑。如是自<anchor xml:id="nkr_note_add_0048c1301" n="0048c1301"/><anchor xml:id="beg0048c1301" n="0048c1301"/>己<anchor xml:id="end0048c1301"/>眞實。乃能取信于人。
<lb ed="X" n="0048c14"/><lb ed="R061" n="0324b15"/>令人眞實。方得名爲無善不修者。如是自眞實令
<lb ed="X" n="0048c15"/><lb ed="R061" n="0324b16"/>人眞實。方得名無生不度者。而反等者。而菩薩若
<lb ed="X" n="0048c16"/><lb ed="R061" n="0324b17"/>自不正語正見。反更起一切衆生不正之言。偏邪
<lb ed="X" n="0048c17"/><lb ed="R061" n="0324b18"/>之見。造種種妄業。自欺欺人者。其罪不小。故結罪
<lb ed="X" n="0048c18"/><lb ed="R061" n="0325a01"/>同前。應墮亦同前也。除急難解網。釋苦方便不犯。
<lb ed="X" n="0048c19"/><lb ed="R061" n="0325a02"/>餘宜愼之。</p>
<lb ed="X" n="0048c20"/><lb ed="R061" n="0325a03"/><p xml:id="pX39p0048c2001">○第五酤酒戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048c21"/><lb ed="R061" n="0325a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0048c2101">若佛子。自酤酒。敎人酤酒。酤酒因。酤酒緣。酤酒法。酤
<lb ed="X" n="0048c22"/><lb ed="R061" n="0325a05"/>酒業。一切酒不得酤。是酒起罪因緣。而菩薩應生一
<lb ed="X" n="0048c23"/><lb ed="R061" n="0325a06"/>切衆生明達之慧。而反更生一切衆生顚倒之心者。
<lb ed="X" n="0048c24"/><lb ed="R061" n="0325a07"/>是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0049a" n="0049a"/>
<lb ed="X" n="0049a01"/><lb ed="R061" n="0325a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0049a0101">若佛子自酤酒等者。酤釀酒以賣之也。自酤酒。敎
<lb ed="X" n="0049a02"/><lb ed="R061" n="0325a09"/>人酤酒。因過去起貪利心而爲酤因。得米麥而爲
<lb ed="X" n="0049a03"/><lb ed="R061" n="0325a10"/>酤緣。得曲蘖醞釀而爲酤法。三事和合而爲酤業。
<lb ed="X" n="0049a04"/><lb ed="R061" n="0325a11"/>醉人之惡果也。一切酒等者。言不但如上不可造。
<lb ed="X" n="0049a05"/><lb ed="R061" n="0325a12"/>乃至甘蔗。葡萄。楊梅。棗子等。俱不可造也。葢酒之
<lb ed="X" n="0049a06"/><lb ed="R061" n="0325a13"/>爲害不小矣。四分律云。酒有三十六失。不孝父母。
<lb ed="X" n="0049a07"/><lb ed="R061" n="0325a14"/>不敬三寶。墜車墮馬。投河赴火。敗國亡家。無所不
<lb ed="X" n="0049a08"/><lb ed="R061" n="0325a15"/>至。儒言酒有三德七惡。禹惡旨酒。唯酒無量。不及
<lb ed="X" n="0049a09"/><lb ed="R061" n="0325a16"/>亂。故云是酒乃起罪因緣。言無酒不斷故也。而持
<lb ed="X" n="0049a10"/><lb ed="R061" n="0325a17"/>菩薩戒人。應當生敎化衆生之心。開發各各本有
<lb ed="X" n="0049a11"/><lb ed="R061" n="0325a18"/>智慧。令其了達一切愚癡之根。不使飮茲狂亂毒
<lb ed="X" n="0049a12"/><lb ed="R061" n="0325b01"/>藥。令人得智。無善不修可也。如是除癡與慧。寧非
<lb ed="X" n="0049a13"/><lb ed="R061" n="0325b02"/>饒益有情無生不度者乎。而反等者。言于此方便
<lb ed="X" n="0049a14"/><lb ed="R061" n="0325b03"/>不能行。反更生一切衆生愚癡顚倒之心。令其酤
<lb ed="X" n="0049a15"/><lb ed="R061" n="0325b04"/>飮。陷人于極苦地。是豈持戒菩薩人所用心乎。故
<lb ed="X" n="0049a16"/><lb ed="R061" n="0325b05"/>結罪當墮。俱同前也。</p>
<lb ed="X" n="0049a17"/><lb ed="R061" n="0325b06"/><p xml:id="pX39p0049a1701">○第六說四衆過戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0049a18"/><lb ed="R061" n="0325b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0049a1801">若佛子。口自說出家在家菩薩比丘比丘尼罪過。敎
<lb ed="X" n="0049a19"/><lb ed="R061" n="0325b08"/>人說罪過。罪過因。罪過緣。罪過法。罪過業。而菩薩聞
<lb ed="X" n="0049a20"/><lb ed="R061" n="0325b09"/>外道惡人。及二乘惡人。說佛法中非法非律。常生慈
<lb ed="X" n="0049a21"/><lb ed="R061" n="0325b10"/>心。敎化是惡人輩。令生大乘善信。而菩薩反更自說
<lb ed="X" n="0049a22"/><lb ed="R061" n="0325b11"/>佛法中罪過者。是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0049a23"/><lb ed="R061" n="0325b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0049a2301">若佛子口自說者。謂謗出自口也。出家卽出家二
<lb ed="X" n="0049a24"/><lb ed="R061" n="0325b13"/>衆。在家卽在家二衆。俱是發大乘心。受大乘戒者。
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0049b" n="0049b"/>
<lb ed="X" n="0049b01"/><lb ed="R061" n="0325b14"/>故云菩薩也。比丘比丘尼者。別開出家二衆。乃是
<lb ed="X" n="0049b02"/><lb ed="R061" n="0325b15"/>從聲聞十戒二百五十戒中漸入大乘者。非頓受
<lb ed="X" n="0049b03"/><lb ed="R061" n="0325b16"/>類。故別開也。如是四衆。俱乃住持三寶。弘通法人。
<lb ed="X" n="0049b04"/><lb ed="R061" n="0325b17"/>同爲佛子。不得自揚家醜。說彼罪過。亦不得敎他
<lb ed="X" n="0049b05"/><lb ed="R061" n="0325b18"/>人說彼罪過。及過去罪過因。現在罪過緣與法。三
<lb ed="X" n="0049b06"/><lb ed="R061" n="0326a01"/>合未來成說罪過業之果也。以上一一不得犯。無
<lb ed="X" n="0049b07"/><lb ed="R061" n="0326a02"/>惡不斷故也。而菩薩等者。言持戒菩薩。若聞外道
<lb ed="X" n="0049b08"/><lb ed="R061" n="0326a03"/>惡人顚倒邪見之輩。及二乘惡人自利小見之輩。
<lb ed="X" n="0049b09"/><lb ed="R061" n="0326a04"/>不達大乘逆順境界。而說諸佛大乘法中非法非
<lb ed="X" n="0049b10"/><lb ed="R061" n="0326a05"/>律者。菩薩聞得。應常生慈愍心。敎化是外道二乘
<lb ed="X" n="0049b11"/><lb ed="R061" n="0326a06"/>惡人輩。反邪歸正。捨小就大。令生大乘善信。無善
<lb ed="X" n="0049b12"/><lb ed="R061" n="0326a07"/>不修可也。如是敎益。寧非饒益有情無生不度者
<lb ed="X" n="0049b13"/><lb ed="R061" n="0326a08"/>乎。如或不能。尙缺慈悲。豈有反更自說佛法中罪
<lb ed="X" n="0049b14"/><lb ed="R061" n="0326a09"/>過者耶。若自說。及使人說者。結罪同前。墮亦同前
<lb ed="X" n="0049b15"/><lb ed="R061" n="0326a10"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0049b16"/><lb ed="R061" n="0326a11"/><p xml:id="pX39p0049b1601">○第七自讚毀他戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0049b17"/><lb ed="R061" n="0326a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0049b1701">若佛子。口自讚毀他。亦敎人自讚毀他。毀他因。毀他
<lb ed="X" n="0049b18"/><lb ed="R061" n="0326a13"/>緣。毀他法。毀他業。而菩薩應代一切衆生受加毀辱。
<lb ed="X" n="0049b19"/><lb ed="R061" n="0326a14"/>惡事自向<anchor xml:id="nkr_note_add_0049b1901" n="0049b1901"/><anchor xml:id="beg0049b1901" n="0049b1901"/>己<anchor xml:id="end0049b1901"/>。好事與他人。若自揚<anchor xml:id="nkr_note_add_0049b1902" n="0049b1902"/><anchor xml:id="beg0049b1902" n="0049b1902"/>己<anchor xml:id="end0049b1902"/>德。隱他人好事。
<lb ed="X" n="0049b20"/><lb ed="R061" n="0326a15"/>令他人受毀者。是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0049b21"/><lb ed="R061" n="0326a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0049b2101">若佛子口等者。言菩薩若自讚自<anchor xml:id="nkr_note_add_0049b2101" n="0049b2101"/><anchor xml:id="beg0049b2101" n="0049b2101"/>己<anchor xml:id="end0049b2101"/>之長。而毀他
<lb ed="X" n="0049b22"/><lb ed="R061" n="0326a17"/>人之短。亦敎人讚我有德。而毀他人無德。及過去
<lb ed="X" n="0049b23"/><lb ed="R061" n="0326a18"/>無始習氣不除。互毀爲因。現前忌嫉生毀爲緣。巧
<lb ed="X" n="0049b24"/><lb ed="R061" n="0326b01"/>毀取信于人爲法。三事和合成毀他業也。如上一
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0049c" n="0049c"/>
<lb ed="X" n="0049c01"/><lb ed="R061" n="0326b02"/>一不得犯。無惡不斷故也。而菩薩等者。言持戒菩
<lb ed="X" n="0049c02"/><lb ed="R061" n="0326b03"/>薩。倘見他人有過。應代替一切衆生。受加毀辱。以
<lb ed="X" n="0049c03"/><lb ed="R061" n="0326b04"/>惡事自向<anchor xml:id="nkr_note_add_0049c0301" n="0049c0301"/><anchor xml:id="beg0049c0301" n="0049c0301"/>己<anchor xml:id="end0049c0301"/>。好事與他人。無善不修可也。言惡事
<lb ed="X" n="0049c04"/><lb ed="R061" n="0326b05"/>自向<anchor xml:id="nkr_note_add_0049c0401" n="0049c0401"/><anchor xml:id="beg0049c0401" n="0049c0401"/>己<anchor xml:id="end0049c0401"/>。是不應自讚。好事與他人。是不應毀他也。
<lb ed="X" n="0049c05"/><lb ed="R061" n="0326b06"/>以如是心行。饒益他人。方名爲無生不度者。若自
<lb ed="X" n="0049c06"/><lb ed="R061" n="0326b07"/>揚<anchor xml:id="nkr_note_add_0049c0601" n="0049c0601"/><anchor xml:id="beg0049c0601" n="0049c0601"/>己<anchor xml:id="end0049c0601"/>有德。隱覆他人好事。而反令他人受毀辱者。
<lb ed="X" n="0049c07"/><lb ed="R061" n="0326b08"/>此豈菩薩人用心乎。故結罪同前。墮亦同前也。</p>
<lb ed="X" n="0049c08"/><lb ed="R061" n="0326b09"/><p xml:id="pX39p0049c0801">○第八慳惜加毀戒</p>
<lb ed="X" n="0049c09"/><lb ed="R061" n="0326b10"/><p xml:id="pX39p0049c0901">慳者悋也。惜者愛也。加毀謂無故以罪加人。而損
<lb ed="X" n="0049c10"/><lb ed="R061" n="0326b11"/>惱有情也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0049c11"/><lb ed="R061" n="0326b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0049c1101">若佛子。自慳。敎人慳。慳因。慳緣。慳法。慳業。而菩薩見
<lb ed="X" n="0049c12"/><lb ed="R061" n="0326b13"/>一切貧窮人來乞者。隨前人所須。一切給與。而菩薩
<lb ed="X" n="0049c13"/><lb ed="R061" n="0326b14"/>以惡心瞋心。乃至不施一錢一針一草。有求法者。不
<lb ed="X" n="0049c14"/><lb ed="R061" n="0326b15"/>爲說一句一偈一微塵許法。而反更罵辱者。是菩薩
<lb ed="X" n="0049c15"/><lb ed="R061" n="0326b16"/>波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0049c16"/><lb ed="R061" n="0326b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0049c1601">若佛子自慳等者。謂自慳自惜。不惠濟人也。敎人
<lb ed="X" n="0049c17"/><lb ed="R061" n="0326b18"/>慳。使他人悋惜。以遮<anchor xml:id="nkr_note_add_0049c1701" n="0049c1701"/><anchor xml:id="beg0049c1701" n="0049c1701"/>己<anchor xml:id="end0049c1701"/>也。慳因以無始來常懷慳
<lb ed="X" n="0049c18"/><lb ed="R061" n="0327a01"/>心爲因。慳緣以遮護法財爲緣。慳法以巧設不捨
<lb ed="X" n="0049c19"/><lb ed="R061" n="0327a02"/>爲法。慳業以三事和合作意成當來餓鬼業報之
<lb ed="X" n="0049c20"/><lb ed="R061" n="0327a03"/>果。一一不得犯。無惡不斷故也。而菩薩等者。言持
<lb ed="X" n="0049c21"/><lb ed="R061" n="0327a04"/>戒菩薩。見一切貧窮人。無論親疎貴賤。來乞求者。
<lb ed="X" n="0049c22"/><lb ed="R061" n="0327a05"/>隨前人意下所須衣食法等。一切悉當給與之。而
<lb ed="X" n="0049c23"/><lb ed="R061" n="0327a06"/>勿悋惜。無善不修故也。如是斷惡修善。方名爲饒
<lb ed="X" n="0049c24"/><lb ed="R061" n="0327a07"/>益有情無生不度者。而菩薩等者。言菩薩若以自
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0050a" n="0050a"/>
<lb ed="X" n="0050a01"/><lb ed="R061" n="0327a08"/>私自利之惡心故。厭人<g ref="#CB07055">𤨏</g><g ref="#CB07055">𤨏</g>乞求之瞋心故。不但
<lb ed="X" n="0050a02"/><lb ed="R061" n="0327a09"/>不多施。乃至不施一錢一針一草。而一毫不與。又
<lb ed="X" n="0050a03"/><lb ed="R061" n="0327a10"/>或有求法者。而悋法不與說一句一偈一微塵許
<lb ed="X" n="0050a04"/><lb ed="R061" n="0327a11"/>法。如是之心。<anchor xml:id="nkr_note_add_0050a0401" n="0050a0401"/><anchor xml:id="beg0050a0401" n="0050a0401"/>已<anchor xml:id="end0050a0401"/>失菩薩慈悲道。<anchor xml:id="nkr_note_add_0050a0402" n="0050a0402"/><anchor xml:id="beg0050a0402" n="0050a0402"/>已<anchor xml:id="end0050a0402"/>墮慳悋罪。而何
<lb ed="X" n="0050a05"/><lb ed="R061" n="0327a12"/>況更加罵詈恥辱他人者乎。故結罪同前。墮亦同
<lb ed="X" n="0050a06"/><lb ed="R061" n="0327a13"/>前也。</p>
<lb ed="X" n="0050a07"/><lb ed="R061" n="0327a14"/><p xml:id="pX39p0050a0701">○第九瞋心不受悔戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0050a08"/><lb ed="R061" n="0327a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0050a0801">若佛子。自瞋。敎人瞋。瞋因。瞋緣。瞋法。瞋業。而菩薩應
<lb ed="X" n="0050a09"/><lb ed="R061" n="0327a16"/>生一切衆生中善根無諍之事。常生慈悲心。孝順心。
<lb ed="X" n="0050a10"/><lb ed="R061" n="0327a17"/>而反更於一切衆生中。乃至於非衆生中。以惡口罵
<lb ed="X" n="0050a11"/><lb ed="R061" n="0327a18"/>辱。加以手打。及以刀杖。意猶不息。前人求悔。善言懺
<lb ed="X" n="0050a12"/><lb ed="R061" n="0327b01"/>謝。猶瞋不解者。是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0050a13"/><lb ed="R061" n="0327b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0050a1301">若佛子自瞋等者。自瞋是自<anchor xml:id="nkr_note_add_0050a1301" n="0050a1301"/><anchor xml:id="beg0050a1301" n="0050a1301"/>己<anchor xml:id="end0050a1301"/>瞋恨于人。敎人瞋
<lb ed="X" n="0050a14"/><lb ed="R061" n="0327b03"/>是敎他人瞋彼。以雪<anchor xml:id="nkr_note_add_0050a1401" n="0050a1401"/><anchor xml:id="beg0050a1401" n="0050a1401"/>己<anchor xml:id="end0050a1401"/>恨。瞋因是過去含恨習氣
<lb ed="X" n="0050a15"/><lb ed="R061" n="0327b04"/>爲因。瞋緣是現前與所瞋之人爲緣。瞋法是心起
<lb ed="X" n="0050a16"/><lb ed="R061" n="0327b05"/>計較令彼受辱爲法。瞋業是三事和合成當來三
<lb ed="X" n="0050a17"/><lb ed="R061" n="0327b06"/>塗業報苦果。以上一一不得犯。無惡不斷故也。而
<lb ed="X" n="0050a18"/><lb ed="R061" n="0327b07"/>菩薩等者。言菩薩應當生起一切衆生心地中平
<lb ed="X" n="0050a19"/><lb ed="R061" n="0327b08"/>等善根。根鈍者俾無諍論。根利者俾得無諍三昧。
<lb ed="X" n="0050a20"/><lb ed="R061" n="0327b09"/>如是之事。又常令生起慈悲之心。等視衆生。猶如
<lb ed="X" n="0050a21"/><lb ed="R061" n="0327b10"/>一子。常令生起孝順之心。等視男女。如我父母。無
<lb ed="X" n="0050a22"/><lb ed="R061" n="0327b11"/>善不修故也。如是斷惡修善。方名爲饒益有情無
<lb ed="X" n="0050a23"/><lb ed="R061" n="0327b12"/>生不度者。如或不能。而反更于一切衆生之中。竝
<lb ed="X" n="0050a24"/><lb ed="R061" n="0327b13"/>于非衆生之中。以惡口罵辱。而口業不善。復加以
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0050b" n="0050b"/>
<lb ed="X" n="0050b01"/><lb ed="R061" n="0327b14"/>手打及以刀杖。而身業不善。意猶不息。而意業不
<lb ed="X" n="0050b02"/><lb ed="R061" n="0327b15"/>善。以是三業齊犯罪。無容逭也。或所瞋前人來求
<lb ed="X" n="0050b03"/><lb ed="R061" n="0327b16"/>懺悔而以善言懺謝下氣解瞋。若乃揚眉怒目。猶
<lb ed="X" n="0050b04"/><lb ed="R061" n="0327b17"/>瞋而不解者。是豈行持菩薩戒行人耶。故結罪同
<lb ed="X" n="0050b05"/><lb ed="R061" n="0327b18"/>前。墮亦同前也。</p>
<lb ed="X" n="0050b06"/><lb ed="R061" n="0328a01"/><p xml:id="pX39p0050b0601">○第十謗三寶戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0050b07"/><lb ed="R061" n="0328a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0050b0701">若佛子。自謗三寶。敎人謗三寶。謗因。謗緣。謗法。謗業。
<lb ed="X" n="0050b08"/><lb ed="R061" n="0328a03"/>而菩薩見外道及以惡人。一言謗佛音聲。如三百鉾
<lb ed="X" n="0050b09"/><lb ed="R061" n="0328a04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0050b0901" n="0050b0901"/><anchor xml:id="beg0050b0901" n="0050b0901"/>刺<anchor xml:id="end0050b0901"/>心。況口自謗。不生信心孝順心。而反更助惡人邪
<lb ed="X" n="0050b10"/><lb ed="R061" n="0328a05"/>見人謗者。是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0050b11"/><lb ed="R061" n="0328a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0050b1101">若佛子自等者。自謗三寶。是自家見解不端正。見
<lb ed="X" n="0050b12"/><lb ed="R061" n="0328a07"/>人謗卽隨謗而妄議非毀也。敎人謗。謂使人訕謗
<lb ed="X" n="0050b13"/><lb ed="R061" n="0328a08"/>欲同黨也。謗因是過去習氣懷謗爲因。謗緣是湊
<lb ed="X" n="0050b14"/><lb ed="R061" n="0328a09"/>合非語爲緣。謗法是巧詞僞謗惑愚爲法。謗業是
<lb ed="X" n="0050b15"/><lb ed="R061" n="0328a10"/>三事和合而成三惡道謗業之苦果。上一一不得
<lb ed="X" n="0050b16"/><lb ed="R061" n="0328a11"/>犯。無惡不斷故也。而菩薩等者。言菩薩若見邪見
<lb ed="X" n="0050b17"/><lb ed="R061" n="0328a12"/>外道。及以興訕三寶惡人。纔聞一言半句謗佛音
<lb ed="X" n="0050b18"/><lb ed="R061" n="0328a13"/>聲。入其耳中。就如三百矛鎗。刺入我心中一樣。其
<lb ed="X" n="0050b19"/><lb ed="R061" n="0328a14"/>痛有難于忍者。聞謗痛心。無善不修。敎生信心。無
<lb ed="X" n="0050b20"/><lb ed="R061" n="0328a15"/>生不度可也。況自口自出謗言乎。佛爲天人師。開
<lb ed="X" n="0050b21"/><lb ed="R061" n="0328a16"/>我迷雲。應生信敬心。而不生信敬心。佛爲大慈父。
<lb ed="X" n="0050b22"/><lb ed="R061" n="0328a17"/>拔我離苦。應生孝順心。而不生孝順心。如此<anchor xml:id="nkr_note_add_0050b2201" n="0050b2201"/><anchor xml:id="beg0050b2201" n="0050b2201"/>已<anchor xml:id="end0050b2201"/>非
<lb ed="X" n="0050b23"/><lb ed="R061" n="0328a18"/>佛子。而反更助惡人幷邪見之人。以謗三寶。以滋
<lb ed="X" n="0050b24"/><lb ed="R061" n="0328b01"/>快議。如其叛逆。卽如師子身中虫。自食師子身中
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0050c" n="0050c"/>
<lb ed="X" n="0050c01"/><lb ed="R061" n="0328b02"/>肉者。豈是菩薩持波羅提木叉者耶。是菩薩乃犯
<lb ed="X" n="0050c02"/><lb ed="R061" n="0328b03"/>波羅夷罪。當墮三惡道者也。可不愼歟。</p>
<lb ed="X" n="0050c03"/><lb ed="R061" n="0328b04"/><p xml:id="pX39p0050c0301">○總結十重文</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0050c04"/><lb ed="R061" n="0328b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0050c0401">善學諸仁者。是菩薩十波羅提木叉應當學。於中不
<lb ed="X" n="0050c05"/><lb ed="R061" n="0328b06"/>應一一犯如微塵許。何況具足犯十戒。若有犯者。不
<lb ed="X" n="0050c06"/><lb ed="R061" n="0328b07"/>得現身發菩提心。亦失國王位。轉輪王位。亦失比丘
<lb ed="X" n="0050c07"/><lb ed="R061" n="0328b08"/>比丘尼位。亦失十發趣十長養十金剛十地。佛性常
<lb ed="X" n="0050c08"/><lb ed="R061" n="0328b09"/>住妙果。一切皆失。墮三惡道中。二劫三劫不聞父母
<lb ed="X" n="0050c09"/><lb ed="R061" n="0328b10"/>三寶名字。以是不應一一犯。汝等一切諸菩薩。今學
<lb ed="X" n="0050c10"/><lb ed="R061" n="0328b11"/>當學<anchor xml:id="nkr_note_add_0050c1001" n="0050c1001"/><anchor xml:id="beg0050c1001" n="0050c1001"/>已<anchor xml:id="end0050c1001"/>學。如是十戒應當學。敬心奉持。八萬威儀品
<lb ed="X" n="0050c11"/><lb ed="R061" n="0328b12"/>當廣明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0050c12"/><lb ed="R061" n="0328b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0050c1201">善學諸仁者。是佛讚美善持戒諸菩薩。爲慈愛一
<lb ed="X" n="0050c13"/><lb ed="R061" n="0328b14"/>切衆生之仁者也。是菩薩等者。言如是菩薩。波羅
<lb ed="X" n="0050c14"/><lb ed="R061" n="0328b15"/>提木叉。別解脫十淸淨戒品。應當勤學修持。于其
<lb ed="X" n="0050c15"/><lb ed="R061" n="0328b16"/>中間。不得一一犯如微塵許。以微塵許尙不許犯。
<lb ed="X" n="0050c16"/><lb ed="R061" n="0328b17"/>何況具足犯十戒乎。此乃決言其不可犯也。若有
<lb ed="X" n="0050c17"/><lb ed="R061" n="0328b18"/>犯等者。言設若是有犯者。卽現世今生不能得發
<lb ed="X" n="0050c18"/><lb ed="R061" n="0329a01"/>大向上志求無上菩提道之心。不唯不得發大心。
<lb ed="X" n="0050c19"/><lb ed="R061" n="0329a02"/>而若是國王犯。失國王位。轉輪王犯。失轉輪王位。
<lb ed="X" n="0050c20"/><lb ed="R061" n="0329a03"/>比丘犯失比丘位。比丘尼犯失比丘尼位。旣今世
<lb ed="X" n="0050c21"/><lb ed="R061" n="0329a04"/>出世間福慧之位<anchor xml:id="nkr_note_add_0050c2101" n="0050c2101"/><anchor xml:id="beg0050c2101" n="0050c2101"/>已<anchor xml:id="end0050c2101"/>失。則三賢位十金剛位十聖
<lb ed="X" n="0050c22"/><lb ed="R061" n="0329a05"/>位亦皆失也。一切因位旣失。而佛性常住妙覺果
<lb ed="X" n="0050c23"/><lb ed="R061" n="0329a06"/>海位。詎可得乎。亦一切皆失也。墮三等者。言一切
<lb ed="X" n="0050c24"/><lb ed="R061" n="0329a07"/>因果位旣失。當墮何處耶。謂當墮地獄餓鬼畜生
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0051a" n="0051a"/>
<lb ed="X" n="0051a01"/><lb ed="R061" n="0329a08"/>道中極苦處也。二劫三劫者。示極苦處時分長遠
<lb ed="X" n="0051a02"/><lb ed="R061" n="0329a09"/>也。不聞父母三寶名字者。示極苦處障重業深也。
<lb ed="X" n="0051a03"/><lb ed="R061" n="0329a10"/>旣苦時如是遠。苦報如是重故。以是當知。不應一
<lb ed="X" n="0051a04"/><lb ed="R061" n="0329a11"/>一犯此戒如微塵許可也。汝等一切等者。言汝等
<lb ed="X" n="0051a05"/><lb ed="R061" n="0329a12"/>一切諸菩薩。或未學而今方學。或卽此日正當修
<lb ed="X" n="0051a06"/><lb ed="R061" n="0329a13"/>學。或久<anchor xml:id="nkr_note_add_0051a0601" n="0051a0601"/><anchor xml:id="beg0051a0601" n="0051a0601"/>已<anchor xml:id="end0051a0601"/>修學者。于是十戒。應當如所受學。敬心
<lb ed="X" n="0051a07"/><lb ed="R061" n="0329a14"/>奉持。乃至終身不可忘失也。八萬等者。謂此處略
<lb ed="X" n="0051a08"/><lb ed="R061" n="0329a15"/>說。大部中八萬威儀品中。<anchor xml:id="nkr_note_add_0051a0801" n="0051a0801"/><anchor xml:id="beg0051a0801" n="0051a0801"/>已<anchor xml:id="end0051a0801"/>廣明此義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0051a09"/><lb ed="R061" n="0329a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0051a0901">佛吿諸菩薩言。<anchor xml:id="nkr_note_add_0051a0901" n="0051a0901"/><anchor xml:id="beg0051a0901" n="0051a0901"/>已<anchor xml:id="end0051a0901"/>說十波羅提木叉竟。四十八輕今
<lb ed="X" n="0051a10"/><lb ed="R061" n="0329a17"/>當說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0051a11"/><lb ed="R061" n="0329a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0051a1101">佛吿諸菩薩等者。此吾佛世尊。召吿現前在會。三
<lb ed="X" n="0051a12"/><lb ed="R061" n="0329b01"/>賢十聖四衆八部等受戒諸菩薩言也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0051a1201" n="0051a1201"/><anchor xml:id="beg0051a1201" n="0051a1201"/>已<anchor xml:id="end0051a1201"/>說句結
<lb ed="X" n="0051a13"/><lb ed="R061" n="0329b02"/>前十重<anchor xml:id="nkr_note_add_0051a1301" n="0051a1301"/><anchor xml:id="beg0051a1301" n="0051a1301"/>已<anchor xml:id="end0051a1301"/>說竟也。四十句起後四十八輕戒今當
<lb ed="X" n="0051a14"/><lb ed="R061" n="0329b03"/>說也。</p>
<lb ed="X" n="0051a15"/><lb ed="R061" n="0329b04"/><p xml:id="pX39p0051a1501">○第一不敬師友戒</p>
<lb ed="X" n="0051a16"/><lb ed="R061" n="0329b05"/><p xml:id="pX39p0051a1601">師有開導之恩。友有切磋之德。所當敬重。倘居憍
<lb ed="X" n="0051a17"/><lb ed="R061" n="0329b06"/>慢。一生福種慧芽不得滋長。故戒之也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0051a18"/><lb ed="R061" n="0329b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0051a1801">若佛子。欲受國王位時。受轉輪王位時。百官受位時。
<lb ed="X" n="0051a19"/><lb ed="R061" n="0329b08"/>應先受菩薩戒。一切鬼神。救護王身百官之身。諸佛
<lb ed="X" n="0051a20"/><lb ed="R061" n="0329b09"/>歡喜。旣得戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0051a2001" n="0051a2001"/><anchor xml:id="beg0051a2001" n="0051a2001"/>已<anchor xml:id="end0051a2001"/>。生孝順心恭敬心。見上座和尙阿闍
<lb ed="X" n="0051a21"/><lb ed="R061" n="0329b10"/>黎大德。同學同見同行者。應起承迎禮拜問訊。而菩
<lb ed="X" n="0051a22"/><lb ed="R061" n="0329b11"/>薩反生憍心慢心癡心嗔心。不起承迎禮拜。一一不
<lb ed="X" n="0051a23"/><lb ed="R061" n="0329b12"/>如法供養。以自賣身國城男女七寶百物而供給之。
<lb ed="X" n="0051a24"/><lb ed="R061" n="0329b13"/>若不爾者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0051b" n="0051b"/>
<lb ed="X" n="0051b01"/><lb ed="R061" n="0329b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0051b0101">若佛子欲受等者。國王乃各<g ref="#CB15131">邦</g>之仁君。轉輪王有
<lb ed="X" n="0051b02"/><lb ed="R061" n="0329b15"/>四。金銀銅鐵四輪王也。乃卽統攝四三二一天下
<lb ed="X" n="0051b03"/><lb ed="R061" n="0329b16"/>主也。百官文武大臣也。如是聖君賢臣。欲受王位
<lb ed="X" n="0051b04"/><lb ed="R061" n="0329b17"/>官位之時。應當先受菩薩戒。以慈悲利濟。孝順爲
<lb ed="X" n="0051b05"/><lb ed="R061" n="0329b18"/>懷。君聖臣賢。自感一切鬼神救護王身百官之身。
<lb ed="X" n="0051b06"/><lb ed="R061" n="0330a01"/>以綿國祚。以永爵榮。不但鬼神如此。卽感十方諸
<lb ed="X" n="0051b07"/><lb ed="R061" n="0330a02"/>佛歡喜護念。國界安寧。人民快樂也。旣蒙師友開
<lb ed="X" n="0051b08"/><lb ed="R061" n="0330a03"/>導切磋。而得戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0051b0801" n="0051b0801"/><anchor xml:id="beg0051b0801" n="0051b0801"/>已<anchor xml:id="end0051b0801"/>。應當知恩報恩。尊重戒師如父
<lb ed="X" n="0051b09"/><lb ed="R061" n="0330a04"/>母。生孝順心而不敢違。尊重善友如兄長。生恭敬
<lb ed="X" n="0051b10"/><lb ed="R061" n="0330a05"/>心。而不敢慢也。見上座等者。卽當孝順恭敬之意。
<lb ed="X" n="0051b11"/><lb ed="R061" n="0330a06"/>上座卽尊長有道有德之美稱。和尙梵語。此云力
<lb ed="X" n="0051b12"/><lb ed="R061" n="0330a07"/>生。因師力而生法身慧命。卽戒師也。阿闍黎梵語。
<lb ed="X" n="0051b13"/><lb ed="R061" n="0330a08"/>此言軌範。卽羯磨敎授三師七證師也。大德謂以
<lb ed="X" n="0051b14"/><lb ed="R061" n="0330a09"/>上諸師。無德人決不能爲。俱是福慧二備。而有大
<lb ed="X" n="0051b15"/><lb ed="R061" n="0330a10"/>德者。見之皆當生孝順如父母之心也。同學同一
<lb ed="X" n="0051b16"/><lb ed="R061" n="0330a11"/>師學者。同見同一師訓而得戒理者。同行同一淸
<lb ed="X" n="0051b17"/><lb ed="R061" n="0330a12"/>白梵行者。謂上諸友俱是三寶法器。見之皆當生
<lb ed="X" n="0051b18"/><lb ed="R061" n="0330a13"/>恭敬如兄長之心也。如是師友。毋論遠來近來。當
<lb ed="X" n="0051b19"/><lb ed="R061" n="0330a14"/>起身承迎。至心頂禮。拜跪問訊。如法供養。方得名
<lb ed="X" n="0051b20"/><lb ed="R061" n="0330a15"/>爲念戒持戒人也。而菩薩等者。言是菩薩倘或是
<lb ed="X" n="0051b21"/><lb ed="R061" n="0330a16"/>見師友。不唯不敬。而反生高倨自尊之憍心。生藐
<lb ed="X" n="0051b22"/><lb ed="R061" n="0330a17"/>視前人之慢心。生見賢聖不親候之癡心。生厭惡
<lb ed="X" n="0051b23"/><lb ed="R061" n="0330a18"/>師友嚴訓之瞋心。以生如是心<anchor xml:id="nkr_note_add_0051b2301" n="0051b2301"/><anchor xml:id="beg0051b2301" n="0051b2301"/>已<anchor xml:id="end0051b2301"/>。便不起承迎禮
<lb ed="X" n="0051b24"/><lb ed="R061" n="0330b01"/>拜問訊。身口意三業不善。乃至飮食衣服臥具湯
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0051c" n="0051c"/>
<lb ed="X" n="0051c01"/><lb ed="R061" n="0330b02"/>藥。一一皆不次第如法供養也。夫供奉師友之法。
<lb ed="X" n="0051c02"/><lb ed="R061" n="0330b03"/>應賣自身之內財。國城男女七寶百物之外財。營
<lb ed="X" n="0051c03"/><lb ed="R061" n="0330b04"/>辦所須以供給之。詎可不如是供養。而反生憍慢
<lb ed="X" n="0051c04"/><lb ed="R061" n="0330b05"/>等心。不起承迎供養者乎。菩薩若不如是者。是菩
<lb ed="X" n="0051c05"/><lb ed="R061" n="0330b06"/>薩必犯輕垢罪。此罪比前十重減一等。非輕細之
<lb ed="X" n="0051c06"/><lb ed="R061" n="0330b07"/>謂也。</p>
<lb ed="X" n="0051c07"/><lb ed="R061" n="0330b08"/><p xml:id="pX39p0051c0701">○第二飮酒戒</p>
<lb ed="X" n="0051c08"/><lb ed="R061" n="0330b09"/><p xml:id="pX39p0051c0801">律云飮酒之人。墮燒煑地獄。五五百世。初五百世
<lb ed="X" n="0051c09"/><lb ed="R061" n="0330b10"/>在鹹糟地獄中。二五百世在沸屎。三五百世在曲
<lb ed="X" n="0051c10"/><lb ed="R061" n="0330b11"/>蛆。四五百世在蠅蚋。五五百世在癡熱無知地獄
<lb ed="X" n="0051c11"/><lb ed="R061" n="0330b12"/>中。業報如此。故戒之也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0051c12"/><lb ed="R061" n="0330b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0051c1201">若佛子。故飮酒。而酒生過失無量。若自身手過酒器
<lb ed="X" n="0051c13"/><lb ed="R061" n="0330b14"/>與人飮酒者。五百世無手。何況自飮。亦不得敎一切
<lb ed="X" n="0051c14"/><lb ed="R061" n="0330b15"/>人飮。及一切衆生飮酒。況自飮酒。一切酒不得飮。若
<lb ed="X" n="0051c15"/><lb ed="R061" n="0330b16"/>故自飮。敎人飮者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0051c16"/><lb ed="R061" n="0330b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0051c1601">若佛子故飮酒等者。律中開有重患。醫師言瘥以
<lb ed="X" n="0051c17"/><lb ed="R061" n="0330b18"/>酒引藥權用不犯。無故而飮。或借病飮。是爲故飮。
<lb ed="X" n="0051c18"/><lb ed="R061" n="0331a01"/>而酒過失無量者。乃明決不得飮也。以酒迷心亂
<lb ed="X" n="0051c19"/><lb ed="R061" n="0331a02"/>性。無量過失。從酒而生。是以決不得飮也。若自身
<lb ed="X" n="0051c20"/><lb ed="R061" n="0331a03"/>手等者。言不<anchor xml:id="nkr_note_add_0051c2001" n="0051c2001"/><anchor xml:id="beg0051c2001" n="0051c2001"/>但<anchor xml:id="end0051c2001"/>不得自飮生過而<anchor xml:id="nkr_note_add_0051c2002" n="0051c2002"/><anchor xml:id="beg0051c2002" n="0051c2002"/>已<anchor xml:id="end0051c2002"/>。且自身手過
<lb ed="X" n="0051c21"/><lb ed="R061" n="0331a04"/>酒盃壺器。與人飮酒者。亦招感五百世無手足之
<lb ed="X" n="0051c22"/><lb ed="R061" n="0331a05"/>報在。何況無故而自飮酒也耶。自飮旣不得。敎一
<lb ed="X" n="0051c23"/><lb ed="R061" n="0331a06"/>切人飮亦不得。旣一切人不得。及一切衆生飮酒
<lb ed="X" n="0051c24"/><lb ed="R061" n="0331a07"/>亦不得也。旣敎人飮尙不得。何況自飮酒。一切米
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0052a" n="0052a"/>
<lb ed="X" n="0052a01"/><lb ed="R061" n="0331a08"/>麥所作。及楊梅棗子葡萄所作酒俱不得。此乃反
<lb ed="X" n="0052a02"/><lb ed="R061" n="0331a09"/>覆丁寧言。斷斷乎決不可故飮敎人飮也。若不遵
<lb ed="X" n="0052a03"/><lb ed="R061" n="0331a10"/>此戒。故自飮敎人飮。自悞悞人者。是菩薩犯輕垢
<lb ed="X" n="0052a04"/><lb ed="R061" n="0331a11"/>罪。</p>
<lb ed="X" n="0052a05"/><lb ed="R061" n="0331a12"/><p xml:id="pX39p0052a0501">○第三食肉戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052a06"/><lb ed="R061" n="0331a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0052a0601">若佛子。故食肉。一切肉不得食。夫食肉者。斷大慈悲
<lb ed="X" n="0052a07"/><lb ed="R061" n="0331a14"/>佛性種子。一切衆生。見而捨去。是故一切菩薩不得
<lb ed="X" n="0052a08"/><lb ed="R061" n="0331a15"/>食一切衆生肉。食肉得無量罪。若故食者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052a09"/><lb ed="R061" n="0331a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0052a0901">若佛子故食肉者。昔佛在世時。年逢饑饉。草菜不
<lb ed="X" n="0052a10"/><lb ed="R061" n="0331a17"/>生。佛神力故。以五指端化五淨肉。一時權現以活
<lb ed="X" n="0052a11"/><lb ed="R061" n="0331a18"/>人。實非血肉。豈有持戒菩薩而故食衆生肉乎。是
<lb ed="X" n="0052a12"/><lb ed="R061" n="0331b01"/>故一切衆生身肉不得食也。夫食肉者。斷大慈悲
<lb ed="X" n="0052a13"/><lb ed="R061" n="0331b02"/>佛性種子。言凡有血氣者必有知。有知卽佛性種
<lb ed="X" n="0052a14"/><lb ed="R061" n="0331b03"/>子。凡有知者必同體。若食同體肉。是斷大慈悲。故
<lb ed="X" n="0052a15"/><lb ed="R061" n="0331b04"/>云食肉者斷大慈悲佛性種子也。一切等者。言食
<lb ed="X" n="0052a16"/><lb ed="R061" n="0331b05"/>肉人衆生見而生怖。不遠離不止也。如鷗去海翁
<lb ed="X" n="0052a17"/><lb ed="R061" n="0331b06"/>機。鴿搖羅漢影是也。以是之故。一切受戒菩薩。切
<lb ed="X" n="0052a18"/><lb ed="R061" n="0331b07"/>切不得食一切衆生身肉。形異體同。其佛性種子。
<lb ed="X" n="0052a19"/><lb ed="R061" n="0331b08"/>亦無差別也。食肉得無量罪者。如楞嚴經云。有無
<lb ed="X" n="0052a20"/><lb ed="R061" n="0331b09"/>量因緣故不應食肉。爲一切衆生。從本以來常爲
<lb ed="X" n="0052a21"/><lb ed="R061" n="0331b10"/>六親故。不淨氣分所生長故。衆生聞香悉生恐怖
<lb ed="X" n="0052a22"/><lb ed="R061" n="0331b11"/>如旃陀羅及譚婆等。狗見驚吠故。乃至空閑林中
<lb ed="X" n="0052a23"/><lb ed="R061" n="0331b12"/>虎狼聞香。是故不應食衆生肉。若故食者。是菩薩
<lb ed="X" n="0052a24"/><lb ed="R061" n="0331b13"/>犯輕垢罪。</p>
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0052b" n="0052b"/>
<lb ed="X" n="0052b01"/><lb ed="R061" n="0331b14"/><p xml:id="pX39p0052b0101">○第四食五辛戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052b02"/><lb ed="R061" n="0331b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0052b0201">若佛子。不得食五辛。大蒜。茖葱。慈葱。蘭葱。興渠。是五
<lb ed="X" n="0052b03"/><lb ed="R061" n="0331b16"/>種。一切食中不得食。若故食者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052b04"/><lb ed="R061" n="0331b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0052b0401">若佛子不得等者。言五辛卽五葷。非五腥。乃一大
<lb ed="X" n="0052b05"/><lb ed="R061" n="0331b18"/>蒜。一名葫。卽葫葱是。二茖葱卽薤菜是。三慈葱卽
<lb ed="X" n="0052b06"/><lb ed="R061" n="0332a01"/>葱是。四蘭葱卽小蒜是。五興渠卽蒠蒺。此方無此
<lb ed="X" n="0052b07"/><lb ed="R061" n="0332a02"/>種。所言不得食者。以此五辛熟食發婬。生飡增恚。
<lb ed="X" n="0052b08"/><lb ed="R061" n="0332a03"/>更有五不應食。一生過。二天遠。三鬼近。四福消。五
<lb ed="X" n="0052b09"/><lb ed="R061" n="0332a04"/>魔集。是五辛一切食中。若有一毫相襍于其間。卽
<lb ed="X" n="0052b10"/><lb ed="R061" n="0332a05"/>不得食。若故食者。是菩薩犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0052b11"/><lb ed="R061" n="0332a06"/><p xml:id="pX39p0052b1101">○第五不敎悔罪戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052b12"/><lb ed="R061" n="0332a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0052b1201">若佛子。見一切衆生犯八戒五戒十戒。毀禁七逆八
<lb ed="X" n="0052b13"/><lb ed="R061" n="0332a08"/>難。一切犯戒罪。應敎懺悔。而菩薩不敎懺悔。同住同
<lb ed="X" n="0052b14"/><lb ed="R061" n="0332a09"/>僧利養。而共布薩。同一衆住說戒。而不擧其罪。不敎
<lb ed="X" n="0052b15"/><lb ed="R061" n="0332a10"/>悔過者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052b16"/><lb ed="R061" n="0332a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0052b1601">若佛子見等者。見一切衆生兼在家受戒。言八戒
<lb ed="X" n="0052b17"/><lb ed="R061" n="0332a12"/>卽優婆塞八戒。五戒卽八戒中前五戒。十戒有二。
<lb ed="X" n="0052b18"/><lb ed="R061" n="0332a13"/>一沙彌十淨戒。二菩薩十重戒。毀卽破毀。禁卽止
<lb ed="X" n="0052b19"/><lb ed="R061" n="0332a14"/>滅。謂如來所立止惡滅罪正戒。盡情犯而破壞之
<lb ed="X" n="0052b20"/><lb ed="R061" n="0332a15"/>也。七逆卽弑父。弑母。弑和尙。弑阿闍黎。破羯磨轉
<lb ed="X" n="0052b21"/><lb ed="R061" n="0332a16"/>法輪僧。惡心出佛身血。弑阿羅漢是也。賣佛形像。
<lb ed="X" n="0052b22"/><lb ed="R061" n="0332a17"/>菩薩形像。及經律。卽是出佛身血。弑比丘僧卽是
<lb ed="X" n="0052b23"/><lb ed="R061" n="0332a18"/>弑阿羅漢。八難卽淨名疏言。界外八難也。有餘中
<lb ed="X" n="0052b24"/><lb ed="R061" n="0332b01"/>三十心爲三惡道。住無我法卽北洲。地前法愛如
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0052c" n="0052c"/>
<lb ed="X" n="0052c01"/><lb ed="R061" n="0332b02"/>長壽天。未有初地十種六智名諸根不具。地前智
<lb ed="X" n="0052c02"/><lb ed="R061" n="0332b03"/>淺如世智辨聰。不窮中理如佛前佛後。此界外八
<lb ed="X" n="0052c03"/><lb ed="R061" n="0332b04"/>難。持大乘戒。有犯當敎懺悔。不敎者亦犯垢罪。若
<lb ed="X" n="0052c04"/><lb ed="R061" n="0332b05"/>見此一切犯戒之人。應當生慈悲心。敎其懺除前
<lb ed="X" n="0052c05"/><lb ed="R061" n="0332b06"/>愆。悔後莫作可也。而菩薩不敎懺悔。寧不自犯。得
<lb ed="X" n="0052c06"/><lb ed="R061" n="0332b07"/>不敎悔罪耶。況又同住一處。同僧飮食利養。而又
<lb ed="X" n="0052c07"/><lb ed="R061" n="0332b08"/>共同布薩。同一淸淨海衆住坐。一同誦說大戒。而
<lb ed="X" n="0052c08"/><lb ed="R061" n="0332b09"/>不擧揀彼僧罪過。而不敎誡令其懺悔過犯者。是
<lb ed="X" n="0052c09"/><lb ed="R061" n="0332b10"/>菩薩犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0052c10"/><lb ed="R061" n="0332b11"/><p xml:id="pX39p0052c1001">○第六不供給請法戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052c11"/><lb ed="R061" n="0332b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0052c1101">若佛子。見大乘法師。大乘同學同見同行來入僧坊
<lb ed="X" n="0052c12"/><lb ed="R061" n="0332b13"/>舍宅城邑。若百里千里來者。卽起迎來送去。禮拜供
<lb ed="X" n="0052c13"/><lb ed="R061" n="0332b14"/>養。日日三時供養。日食三兩金。百味飮食。牀座醫藥
<lb ed="X" n="0052c14"/><lb ed="R061" n="0332b15"/>供事法師。一切所須。盡給與之。常請法師三時說法。
<lb ed="X" n="0052c15"/><lb ed="R061" n="0332b16"/>日日三時禮拜。不生嗔心患惱之心。爲法滅身。請法
<lb ed="X" n="0052c16"/><lb ed="R061" n="0332b17"/>不懈。若不爾者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052c17"/><lb ed="R061" n="0332b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0052c1701">若佛子見等者。言大乘法師。非是小乘獨善。乃是
<lb ed="X" n="0052c18"/><lb ed="R061" n="0333a01"/>具大信解通達佛理悲智雙運自利利他之法師
<lb ed="X" n="0052c19"/><lb ed="R061" n="0333a02"/>也。大乘同學是同一師學大乘戒律者。同見同一
<lb ed="X" n="0052c20"/><lb ed="R061" n="0333a03"/>見解明了心地戒者。同行同行菩薩心地淸淨戒
<lb ed="X" n="0052c21"/><lb ed="R061" n="0333a04"/>行者。言若見如是師友來入僧坊舍宅城邑等處。
<lb ed="X" n="0052c22"/><lb ed="R061" n="0333a05"/>無論遠近。若百里千里來者。而爲主菩薩應起至
<lb ed="X" n="0052c23"/><lb ed="R061" n="0333a06"/>敬之心。來必迎。去必送。至誠禮拜如法供養。應當
<lb ed="X" n="0052c24"/><lb ed="R061" n="0333a07"/>日日三時不令乏少。用何供養。每日所食。可用三
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0053a" n="0053a"/>
<lb ed="X" n="0053a01"/><lb ed="R061" n="0333a08"/>兩金以作百味飮食供養。敷好牀座臥具供養。衣
<lb ed="X" n="0053a02"/><lb ed="R061" n="0333a09"/>服醫藥四事供事法師。凡法師一切所須。盡給與
<lb ed="X" n="0053a03"/><lb ed="R061" n="0333a10"/>之。而勿悋惜也。常請等者。言如是供養。豈是求人
<lb ed="X" n="0053a04"/><lb ed="R061" n="0333a11"/>天小果福報而<anchor xml:id="nkr_note_add_0053a0401" n="0053a0401"/><anchor xml:id="beg0053a0401" n="0053a0401"/>已<anchor xml:id="end0053a0401"/>耶。正爲求般若大法。以淸淨口
<lb ed="X" n="0053a05"/><lb ed="R061" n="0333a12"/>業。請法師日日三時演說妙法。俾慧命不絕故也。
<lb ed="X" n="0053a06"/><lb ed="R061" n="0333a13"/>以淸淨身業。日日三時禮拜。以淸淨意業。不生一
<lb ed="X" n="0053a07"/><lb ed="R061" n="0333a14"/>念瞋恚憂患煩惱之心。不特三業<g ref="#CB05418">䖍</g>誠而<anchor xml:id="nkr_note_add_0053a0701" n="0053a0701"/><anchor xml:id="beg0053a0701" n="0053a0701"/>已<anchor xml:id="end0053a0701"/>。實爲
<lb ed="X" n="0053a08"/><lb ed="R061" n="0333a15"/>大法之人。焚身斷臂。亦所不惜。而請求說法。不生
<lb ed="X" n="0053a09"/><lb ed="R061" n="0333a16"/>疲厭心也。若不如是者。是菩薩犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0053a10"/><lb ed="R061" n="0333a17"/><p xml:id="pX39p0053a1001">○第七懈怠不聽法戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0053a11"/><lb ed="R061" n="0333a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0053a1101">若佛子。一切處有講法毗尼經律。大宅舍中講法處。
<lb ed="X" n="0053a12"/><lb ed="R061" n="0333b01"/>是新學菩薩。應持經律卷。至法師所。聽受諮問。若山
<lb ed="X" n="0053a13"/><lb ed="R061" n="0333b02"/>林樹下。僧地房中。一切說法處。悉至聽受。若不至彼
<lb ed="X" n="0053a14"/><lb ed="R061" n="0333b03"/>聽受者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0053a15"/><lb ed="R061" n="0333b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0053a1501">若佛子一切等者。承前不但師來我所。應當供養
<lb ed="X" n="0053a16"/><lb ed="R061" n="0333b05"/>請法而<anchor xml:id="nkr_note_add_0053a1601" n="0053a1601"/><anchor xml:id="beg0053a1601" n="0053a1601"/>已<anchor xml:id="end0053a1601"/>。卽凡有說法之處。應當至彼聽受也。一
<lb ed="X" n="0053a17"/><lb ed="R061" n="0333b06"/>切處有等者。講法講演大乘毗尼經律滅惡生善
<lb ed="X" n="0053a18"/><lb ed="R061" n="0333b07"/>之大法。毗尼梵語。此云調伏。謂調三業。伏六根。除
<lb ed="X" n="0053a19"/><lb ed="R061" n="0333b08"/>惡增善也。經詮性相理。律止性業遮業。故云毗尼
<lb ed="X" n="0053a20"/><lb ed="R061" n="0333b09"/>經律也。大宅舍中者。是佛在世時。常受國王大臣
<lb ed="X" n="0053a21"/><lb ed="R061" n="0333b10"/>請。在家中安居說法。是爲大宅舍中講法處也。是
<lb ed="X" n="0053a22"/><lb ed="R061" n="0333b11"/>新學菩薩見有如是講法之處。應自手持經律卷
<lb ed="X" n="0053a23"/><lb ed="R061" n="0333b12"/>本。直到講演法師之所。至心諦聽。領受敎法。如有
<lb ed="X" n="0053a24"/><lb ed="R061" n="0333b13"/>未解。咨詢請問。而決疑焉。若山林等者。以遠況近。
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0053b" n="0053b"/>
<lb ed="X" n="0053b01"/><lb ed="R061" n="0333b14"/>不但居家如此。設或在山間林下幽隱僧地孤野
<lb ed="X" n="0053b02"/><lb ed="R061" n="0333b15"/>房中。一切有師說法之處。悉皆到彼。聽受其敎也。
<lb ed="X" n="0053b03"/><lb ed="R061" n="0333b16"/>童子南詢。百城徧歷。洞山九上。投子三登。咸可爲
<lb ed="X" n="0053b04"/><lb ed="R061" n="0333b17"/>法。詎可憚勞而不往聽耶。若不至彼聽受者。是始
<lb ed="X" n="0053b05"/><lb ed="R061" n="0333b18"/>則慢法懈怠。終則無惡不造人也。是菩薩犯輕垢
<lb ed="X" n="0053b06"/><lb ed="R061" n="0334a01"/>罪。</p>
<lb ed="X" n="0053b07"/><lb ed="R061" n="0334a02"/><p xml:id="pX39p0053b0701">○第八背大向小戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0053b08"/><lb ed="R061" n="0334a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0053b0801">若佛子。心背大乘常住經律。言非佛說。而受持二乘
<lb ed="X" n="0053b09"/><lb ed="R061" n="0334a04"/>聲聞外道惡見一切禁戒邪見經律者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0053b10"/><lb ed="R061" n="0334a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0053b1001">若佛子心等者。背卽違背不相向也。大乘常住經
<lb ed="X" n="0053b11"/><lb ed="R061" n="0334a06"/>律。卽大滿常住金剛寶戒心地無相法品經律。言
<lb ed="X" n="0053b12"/><lb ed="R061" n="0334a07"/>根氣狹劣者。畏其難行。心便乖違。反背大法。而不
<lb ed="X" n="0053b13"/><lb ed="R061" n="0334a08"/>趨向。是背大也。而反趨向受持二乘聲聞權小之
<lb ed="X" n="0053b14"/><lb ed="R061" n="0334a09"/>法。外道偏邪諸惡邪見禁戒邪見有相經律者。是
<lb ed="X" n="0053b15"/><lb ed="R061" n="0334a10"/>向小也。大乘當向不向而反背。小乘當背不背而
<lb ed="X" n="0053b16"/><lb ed="R061" n="0334a11"/>反向者。是菩薩所以犯輕垢罪也。</p>
<lb ed="X" n="0053b17"/><lb ed="R061" n="0334a12"/><p xml:id="pX39p0053b1701">○第九不看病戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0053b18"/><lb ed="R061" n="0334a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0053b1801">若佛子。見一切疾病人。常應供養。如佛無異。八福田
<lb ed="X" n="0053b19"/><lb ed="R061" n="0334a14"/>中。看病福田第一福田。若父母師僧弟子病。諸根不
<lb ed="X" n="0053b20"/><lb ed="R061" n="0334a15"/>具。百種病苦惱。皆供養令差。而菩薩以瞋恨心不看。
<lb ed="X" n="0053b21"/><lb ed="R061" n="0334a16"/>乃至僧房中城邑曠野山林道路中見病不救濟者。
<lb ed="X" n="0053b22"/><lb ed="R061" n="0334a17"/>犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0053b23"/><lb ed="R061" n="0334a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0053b2301">若佛子見等者。謂上自父母師長。下自子女徒衆。
<lb ed="X" n="0053b24"/><lb ed="R061" n="0334b01"/>中至兄弟六親。外至冤家。一切凡有疾病者。常當
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0053c" n="0053c"/>
<lb ed="X" n="0053c01"/><lb ed="R061" n="0334b02"/>恭敬供養。如佛一樣。無以異也。如巖老躬處癘坊
<lb ed="X" n="0053c02"/><lb ed="R061" n="0334b03"/>寬公輿歸病者。咸可爲法。葢八福田中。看病。爲第
<lb ed="X" n="0053c03"/><lb ed="R061" n="0334b04"/>一福田也。八福田者。一諸佛。二聖人。三父。四母。五
<lb ed="X" n="0053c04"/><lb ed="R061" n="0334b05"/>和尙。六阿闍黎。七衆僧。八病人。此八中惟病爲患。
<lb ed="X" n="0053c05"/><lb ed="R061" n="0334b06"/>有能救苦因。自得受樂果。故看病福田爲第一也。
<lb ed="X" n="0053c06"/><lb ed="R061" n="0334b07"/>若是上而父母師長。中而衆僧。下而弟子有病。或
<lb ed="X" n="0053c07"/><lb ed="R061" n="0334b08"/>諸根殘廢不具足。種種四百四病諸苦惱患。當毋
<lb ed="X" n="0053c08"/><lb ed="R061" n="0334b09"/>論上中下。一味以平等心。悉皆以四事如法供養。
<lb ed="X" n="0053c09"/><lb ed="R061" n="0334b10"/>令病痊愈。皆如佛一般。無以異也。而菩薩等者。言
<lb ed="X" n="0053c10"/><lb ed="R061" n="0334b11"/>菩薩或以父母師長。平時督訓。心生厭嫌。起瞋恨
<lb ed="X" n="0053c11"/><lb ed="R061" n="0334b12"/>心。捨去而不顧者。乃至僧坊城邑曠野山林道路
<lb ed="X" n="0053c12"/><lb ed="R061" n="0334b13"/>之中。如是一切病患。至疏不相識之人。亦應盡心
<lb ed="X" n="0053c13"/><lb ed="R061" n="0334b14"/>而爲救濟。況父母師長至親而不看者乎。若見病
<lb ed="X" n="0053c14"/><lb ed="R061" n="0334b15"/>人不作方便救濟而捨去者。是菩薩犯輕垢罪也。</p>
<lb ed="X" n="0053c15"/><lb ed="R061" n="0334b16"/><p xml:id="pX39p0053c1501">○第十畜殺具戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0053c16"/><lb ed="R061" n="0334b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0053c1601">若佛子。不得畜一切刀杖弓箭鉾斧鬬戰之具。及惡
<lb ed="X" n="0053c17"/><lb ed="R061" n="0334b18"/>羅網殺生之器。一切不得畜。而菩薩乃至殺父母。尙
<lb ed="X" n="0053c18"/><lb ed="R061" n="0335a01"/>不加報。況殺一切衆生。不得畜殺衆生具。若故畜者。
<lb ed="X" n="0053c19"/><lb ed="R061" n="0335a02"/>犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0053c20"/><lb ed="R061" n="0335a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0053c2001">若佛子不得等者。言爲佛弟子者。應當畜截魔斬
<lb ed="X" n="0053c21"/><lb ed="R061" n="0335a04"/>愛之智慧刀。勇猛杖。大勢弓。精進箭。忍辱鉾。定力
<lb ed="X" n="0053c22"/><lb ed="R061" n="0335a05"/>斧。及張大法羅網。以羅三界衆生。出愛欲河。如是
<lb ed="X" n="0053c23"/><lb ed="R061" n="0335a06"/>具者可也。又德山護生棒。石鞏救死弓。正當畜也。
<lb ed="X" n="0053c24"/><lb ed="R061" n="0335a07"/>而不應畜一切刀杖弓箭鉾斧鬬戰兇殺之具。至
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0054a" n="0054a"/>
<lb ed="X" n="0054a01"/><lb ed="R061" n="0335a08"/>于惡羅網殺生之器。非佛子所宜有者。一切皆不
<lb ed="X" n="0054a02"/><lb ed="R061" n="0335a09"/>得畜也。而菩薩人乃至殺父母之讐。應皆報復。尙
<lb ed="X" n="0054a03"/><lb ed="R061" n="0335a10"/>不得加報。況殺一切衆生而得加報者乎。殺具尙
<lb ed="X" n="0054a04"/><lb ed="R061" n="0335a11"/>不得畜。不使有一念殺機萌動于心。況身行之者
<lb ed="X" n="0054a05"/><lb ed="R061" n="0335a12"/>乎。若故畜此不祥殺具者。是菩薩犯輕垢罪也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054a06"/><lb ed="R061" n="0335a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0054a0601">如是十戒應當學敬心奉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054001" n="0054001"/>持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054a07"/><lb ed="R061" n="0335a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0054a0701">如是十戒者。總結前十戒也。應當二句總勸修學。
<lb ed="X" n="0054a08"/><lb ed="R061" n="0335a15"/>此戒應當頂戴敬心奉行持守。勿忘勿失也。</p>
<lb ed="X" n="0054a09"/><lb ed="R061" n="0335a16"/><p xml:id="pX39p0054a0901">○第十一國使戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054a10"/><lb ed="R061" n="0335a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0054a1001">佛言佛子。不得爲利養惡心故。通國使命。軍陣合會。
<lb ed="X" n="0054a11"/><lb ed="R061" n="0335a18"/>興師相伐。殺無量衆生。而菩薩尙不得入軍中往來。
<lb ed="X" n="0054a12"/><lb ed="R061" n="0335b01"/>況故作國賊。若故作者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054a13"/><lb ed="R061" n="0335b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0054a1301">佛言佛子等者。言爲佛子當作佛使命傳佛心印。
<lb ed="X" n="0054a14"/><lb ed="R061" n="0335b03"/>如<name role="" type="person">鄧隱峯</name>飛錫解鬬。陳尊者擲鞋解圍。能爲衆生
<lb ed="X" n="0054a15"/><lb ed="R061" n="0335b04"/>除煩惱賊。息刀兵苦可也。若苟求名聞利養。圖功
<lb ed="X" n="0054a16"/><lb ed="R061" n="0335b05"/>受賞。惡心籌謀。成一家。敗一家。而爲國使命通約
<lb ed="X" n="0054a17"/><lb ed="R061" n="0335b06"/>戰期等。斷不可也。軍陣等者。言萬二千人爲軍。師
<lb ed="X" n="0054a18"/><lb ed="R061" n="0335b07"/>旅成列爲陣。合戰會兵。興擧師衆。彼此相伐。傷殺
<lb ed="X" n="0054a19"/><lb ed="R061" n="0335b08"/>無量衆生。如是等惡。豈菩薩人之所爲乎。而新菩
<lb ed="X" n="0054a20"/><lb ed="R061" n="0335b09"/>薩尙不得入軍營之中往來。豈容作國使乎。決言
<lb ed="X" n="0054a21"/><lb ed="R061" n="0335b10"/>兇地兇器。尙不可近。況故作國賊。以害衆生乎。若
<lb ed="X" n="0054a22"/><lb ed="R061" n="0335b11"/>故作者。是菩薩犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0054a23"/><lb ed="R061" n="0335b12"/><p xml:id="pX39p0054a2301">○第十二販賣戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054a24"/><lb ed="R061" n="0335b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0054a2401">若佛子。故販賣良人奴婢六畜。市易棺材板木盛死
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0054b" n="0054b"/>
<lb ed="X" n="0054b01"/><lb ed="R061" n="0335b14"/>之具。尙不應自作。況敎人作。故若自作。敎人作者。犯
<lb ed="X" n="0054b02"/><lb ed="R061" n="0335b15"/>輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054b03"/><lb ed="R061" n="0335b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0054b0301">若佛子故販等者。以賤爲貴曰販。出物得財曰賣。
<lb ed="X" n="0054b04"/><lb ed="R061" n="0335b17"/>良人乃好人家之子女也。六畜卽牛馬猪羊鷄犬
<lb ed="X" n="0054b05"/><lb ed="R061" n="0335b18"/>也。棺材板木乃盛死之具也。如販賣者。是不仁也。
<lb ed="X" n="0054b06"/><lb ed="R061" n="0336a01"/>于慈悲心。大有乖損。所以不得賣也。尙不應等者。
<lb ed="X" n="0054b07"/><lb ed="R061" n="0336a02"/>言自<anchor xml:id="nkr_note_add_0054b0701" n="0054b0701"/><anchor xml:id="beg0054b0701" n="0054b0701"/>己<anchor xml:id="end0054b0701"/>一人作。尙且不可。何況敎多人作此不仁
<lb ed="X" n="0054b08"/><lb ed="R061" n="0336a03"/>之事耶。若故自作。幷敎人作如是事者。是菩薩犯
<lb ed="X" n="0054b09"/><lb ed="R061" n="0336a04"/>輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0054b10"/><lb ed="R061" n="0336a05"/><p xml:id="pX39p0054b1001">○第十三謗毀戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054b11"/><lb ed="R061" n="0336a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0054b1101">若佛子。以惡心故。無事謗他良人善人法師師僧國
<lb ed="X" n="0054b12"/><lb ed="R061" n="0336a07"/>王貴人。言犯七逆十重。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054002" n="0054002"/>父母兄弟六親中。應生孝順
<lb ed="X" n="0054b13"/><lb ed="R061" n="0336a08"/>心。慈悲心。而返更加於逆害。墮不如意處者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054b14"/><lb ed="R061" n="0336a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0054b1401">若佛子等者。惡心者明謗雖從口。乃意地使之。卽
<lb ed="X" n="0054b15"/><lb ed="R061" n="0336a10"/>忌心貪心瞋心。故名惡心也。無事謗者。無疵事而
<lb ed="X" n="0054b16"/><lb ed="R061" n="0336a11"/>謗他也。溫良人善柔人大乘三七法師六和僧侶
<lb ed="X" n="0054b17"/><lb ed="R061" n="0336a12"/>及受大乘戒之聖主賢臣。咸于三寶有大利益。應
<lb ed="X" n="0054b18"/><lb ed="R061" n="0336a13"/>當供養恭敬可也。而反無事作是謗言。說犯七逆
<lb ed="X" n="0054b19"/><lb ed="R061" n="0336a14"/>十重。且夫師僧國王有父母義。良人善人有兄弟
<lb ed="X" n="0054b20"/><lb ed="R061" n="0336a15"/>義。貴人有六親義。于其中應生孝順之心慈悲之
<lb ed="X" n="0054b21"/><lb ed="R061" n="0336a16"/>心讚歎激揚。成彼名德。令其一一如意。而反更加
<lb ed="X" n="0054b22"/><lb ed="R061" n="0336a17"/>逆情害意。壞彼名德。墮不如意處者。是菩薩犯輕
<lb ed="X" n="0054b23"/><lb ed="R061" n="0336a18"/>垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0054b24"/><lb ed="R061" n="0336b01"/><p xml:id="pX39p0054b2401">○第十四放火焚燒戒</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0054c" n="0054c"/>
<lb ed="X" n="0054c01"/><lb ed="R061" n="0336b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0054c0101">若佛子。以惡心故。放大火燒山林曠野。四月乃至九
<lb ed="X" n="0054c02"/><lb ed="R061" n="0336b03"/>月放火。若燒他人家屋宅。城邑。僧房。田木。及鬼神官
<lb ed="X" n="0054c03"/><lb ed="R061" n="0336b04"/>物。一切有主物。不得故燒。若故燒者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054c04"/><lb ed="R061" n="0336b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0054c0401">若佛子以等者。惡心者言或忌瞋或逞情。皆是不
<lb ed="X" n="0054c05"/><lb ed="R061" n="0336b06"/>仁念頭。放大猛火。燒山林曠野。多傷虫類。所以四
<lb ed="X" n="0054c06"/><lb ed="R061" n="0336b07"/>月至九月。大而鳥獸卵孳。細而昆虫轉化。一夏一
<lb ed="X" n="0054c07"/><lb ed="R061" n="0336b08"/>秋之間。若乃放火。其傷損物命。寧有窮耶。猶不特
<lb ed="X" n="0054c08"/><lb ed="R061" n="0336b09"/>此。或若延燒他人家屋宅城邑竝僧房田木鬼神
<lb ed="X" n="0054c09"/><lb ed="R061" n="0336b10"/>官物。凡一切有主物。其損更多。失德更大。毋論物
<lb ed="X" n="0054c10"/><lb ed="R061" n="0336b11"/>命有損無損。皆不得故燒也。若故燒者犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0054c11"/><lb ed="R061" n="0336b12"/><p xml:id="pX39p0054c1101">○第十五僻敎戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054c12"/><lb ed="R061" n="0336b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0054c1201">若佛子。自佛弟子。及外道惡人六親。一切善知識。應
<lb ed="X" n="0054c13"/><lb ed="R061" n="0336b14"/>一一敎受持大乘經律。敎解義理。使發菩提心。十發
<lb ed="X" n="0054c14"/><lb ed="R061" n="0336b15"/>趣心。十長養心。十金剛心。於三十心中。一一解其次
<lb ed="X" n="0054c15"/><lb ed="R061" n="0336b16"/>第法用。而菩薩以惡心瞋心。橫敎二乘聲聞經律。外
<lb ed="X" n="0054c16"/><lb ed="R061" n="0336b17"/>道邪見論等。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054c17"/><lb ed="R061" n="0336b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0054c1701">若佛子自等者。自佛弟子是三寶內衆。外道惡人
<lb ed="X" n="0054c18"/><lb ed="R061" n="0337a01"/>是心遊外道之邪見人。以邪故名惡人也。六親卽
<lb ed="X" n="0054c19"/><lb ed="R061" n="0337a02"/>父母兄弟子女也。一切善知識。卽相知相識中有
<lb ed="X" n="0054c20"/><lb ed="R061" n="0337a03"/>大乘根性好善友也。如是若內若外一切親友。應
<lb ed="X" n="0054c21"/><lb ed="R061" n="0337a04"/>當一一開導。令其受持大乘經律。訓敎信解。通達
<lb ed="X" n="0054c22"/><lb ed="R061" n="0337a05"/>義理。使發無上菩提之心。竝十住十行十回向心。
<lb ed="X" n="0054c23"/><lb ed="R061" n="0337a06"/>于三賢心中。一一令其解入。先後次第。觀想法用。
<lb ed="X" n="0054c24"/><lb ed="R061" n="0337a07"/>信滿入住。住滿入行。行滿入向。一一觀行等。如是
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0055a" n="0055a"/>
<lb ed="X" n="0055a01"/><lb ed="R061" n="0337a08"/>敎誡。方名正敎利<anchor xml:id="nkr_note_add_0055a0101" n="0055a0101"/><anchor xml:id="beg0055a0101" n="0055a0101"/>己<anchor xml:id="end0055a0101"/>利人也。而爲菩薩若以惡心
<lb ed="X" n="0055a02"/><lb ed="R061" n="0337a09"/>嫉妬輕視人而不敎。或以瞋心懷恨敎未從而棄
<lb ed="X" n="0055a03"/><lb ed="R061" n="0337a10"/>捨。或橫敎二乘聲聞經律一切外道邪見論等。所
<lb ed="X" n="0055a04"/><lb ed="R061" n="0337a11"/>謂良材曲使。美器惡用。遺悞學人。斷佛慧命。如是
<lb ed="X" n="0055a05"/><lb ed="R061" n="0337a12"/>僻敎實非菩薩用心。故結過犯輕垢罪。橫僻也。</p>
<lb ed="X" n="0055a06"/><lb ed="R061" n="0337a13"/><p xml:id="pX39p0055a0601">○第十六爲利倒說戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0055a07"/><lb ed="R061" n="0337a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0055a0701">若佛子。應好心先學大乘威儀經律。廣開解義味。見
<lb ed="X" n="0055a08"/><lb ed="R061" n="0337a15"/>後新學菩薩。有從百里千里來求大乘經律。應如法
<lb ed="X" n="0055a09"/><lb ed="R061" n="0337a16"/>爲說一切苦行。若燒身燒臂燒指。若不燒身臂指供
<lb ed="X" n="0055a10"/><lb ed="R061" n="0337a17"/>養諸佛。非出家菩薩。乃至餓虎狼獅子。一切餓鬼。悉
<lb ed="X" n="0055a11"/><lb ed="R061" n="0337a18"/>應捨身肉手足而供養之。然後一一次第爲說正法
<lb ed="X" n="0055a12"/><lb ed="R061" n="0337b01"/>使心開意解。而菩薩爲利養故。爲名聞故。應答不答。
<lb ed="X" n="0055a13"/><lb ed="R061" n="0337b02"/>倒說經律文字。無前無後。謗三寶說者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0055a14"/><lb ed="R061" n="0337b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0055a1401">若佛子應等者。言好心者謂先以大乘淸淨法。行
<lb ed="X" n="0055a15"/><lb ed="R061" n="0337b04"/>自利利他爲心。先學大乘菩薩戒制度範圍身心
<lb ed="X" n="0055a16"/><lb ed="R061" n="0337b05"/>之法。廣博開通心地法品。解了一一義味。方可規
<lb ed="X" n="0055a17"/><lb ed="R061" n="0337b06"/>模後學。自利而後利他也。見後等者。言我旣爲先
<lb ed="X" n="0055a18"/><lb ed="R061" n="0337b07"/>學。見後新學大乘法律菩薩。有遠從百里千里而
<lb ed="X" n="0055a19"/><lb ed="R061" n="0337b08"/>來。求此大乘經律。此實好心。當如法次第開導。爲
<lb ed="X" n="0055a20"/><lb ed="R061" n="0337b09"/>伊先說一切苦行法。云何苦行。或燒身燒臂燒指。
<lb ed="X" n="0055a21"/><lb ed="R061" n="0337b10"/>供養諸佛。如喜見菩薩燃身。藥王菩薩燃臂。世尊
<lb ed="X" n="0055a22"/><lb ed="R061" n="0337b11"/>燃燈。咸可爲證。若不如是燒身臂指供養諸佛者。
<lb ed="X" n="0055a23"/><lb ed="R061" n="0337b12"/>卽爲著相凡夫。身相未空。豈成出家菩薩。故云非
<lb ed="X" n="0055a24"/><lb ed="R061" n="0337b13"/>出家菩薩也。乃至等者。言不<anchor xml:id="nkr_note_add_0055a2401" n="0055a2401"/><anchor xml:id="beg0055a2401" n="0055a2401"/>但<anchor xml:id="end0055a2401"/>燒身等供養諸佛
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0055b" n="0055b"/>
<lb ed="X" n="0055b01"/><lb ed="R061" n="0337b14"/>而應爲之。乃至見餓虎狼獅子一切餓鬼。悉應捨
<lb ed="X" n="0055b02"/><lb ed="R061" n="0337b15"/>此身肉手足而供養之。不揀諸相。然後一一次第。
<lb ed="X" n="0055b03"/><lb ed="R061" n="0337b16"/>爲說大乘正法甚深理趣。使彼心開而無所拘。意
<lb ed="X" n="0055b04"/><lb ed="R061" n="0337b17"/>解而無所縛。如是爲說。是名正說。是名好心次第
<lb ed="X" n="0055b05"/><lb ed="R061" n="0337b18"/>而說。而菩薩等者。言若菩薩爲利養故。爲名聞故。
<lb ed="X" n="0055b06"/><lb ed="R061" n="0338a01"/>求無所得。便生當答不答之心。設或答時亦不次
<lb ed="X" n="0055b07"/><lb ed="R061" n="0338a02"/>第爲說。當正說而反倒說。于大乘經律文字義理。
<lb ed="X" n="0055b08"/><lb ed="R061" n="0338a03"/>前無所起。後無所歸。上違諸佛意是謗佛。中背經
<lb ed="X" n="0055b09"/><lb ed="R061" n="0338a04"/>律旨是謗法。下乖來者求是謗僧。如是謗三寶說
<lb ed="X" n="0055b10"/><lb ed="R061" n="0338a05"/>者。是菩薩犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0055b11"/><lb ed="R061" n="0338a06"/><p xml:id="pX39p0055b1101">○第十七恃勢乞求戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0055b12"/><lb ed="R061" n="0338a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0055b1201">若佛子。自爲飮食錢財利養名譽故。親近國王王子
<lb ed="X" n="0055b13"/><lb ed="R061" n="0338a08"/>大臣百官。恃作形勢。乞索打拍牽挽。橫取錢財。一切
<lb ed="X" n="0055b14"/><lb ed="R061" n="0338a09"/>求利。名爲惡求。多求。敎他人求。都無慈愍心。無孝順
<lb ed="X" n="0055b15"/><lb ed="R061" n="0338a10"/>心者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0055b16"/><lb ed="R061" n="0338a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0055b1601">若佛子自等者。言自爲者何。揀非爲衆。非爲求護
<lb ed="X" n="0055b17"/><lb ed="R061" n="0338a12"/>法。是乃爲求好飮食錢財利養好名譽。以安樂自
<lb ed="X" n="0055b18"/><lb ed="R061" n="0338a13"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0055b1801" n="0055b1801"/><anchor xml:id="beg0055b1801" n="0055b1801"/>已<anchor xml:id="end0055b1801"/>故也。親近等者。言因斯之故。相親愛相近隣。而
<lb ed="X" n="0055b19"/><lb ed="R061" n="0338a14"/>朝夕依依。于彼國王王子大臣百官之家。以爲親
<lb ed="X" n="0055b20"/><lb ed="R061" n="0338a15"/>厚。恃彼豪貴之力。做作體態。仗勢貪圖。乞索不得
<lb ed="X" n="0055b21"/><lb ed="R061" n="0338a16"/>則行打拍。打拍不得則乃牽挽橫逼。強取人之錢
<lb ed="X" n="0055b22"/><lb ed="R061" n="0338a17"/>財。不由人願。乃至一切貪求。名爲不善。是惡法求。
<lb ed="X" n="0055b23"/><lb ed="R061" n="0338a18"/>名爲不良。是貪多求。若自未得。又敎他人求。如是
<lb ed="X" n="0055b24"/><lb ed="R061" n="0338b01"/>等求。令人生怨生恨。都無慈愍之心。無孝順之心
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0055c" n="0055c"/>
<lb ed="X" n="0055c01"/><lb ed="R061" n="0338b02"/>者也。故結過犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0055c02"/><lb ed="R061" n="0338b03"/><p xml:id="pX39p0055c0201">○第十八無解作師戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0055c03"/><lb ed="R061" n="0338b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0055c0301">若佛子。應學十二部經誦戒。日日六時持菩薩戒。解
<lb ed="X" n="0055c04"/><lb ed="R061" n="0338b05"/>其義理佛性之性。而菩薩不解一句一偈。及戒律因
<lb ed="X" n="0055c05"/><lb ed="R061" n="0338b06"/>緣。詐言能解者。卽爲自欺誑。亦欺誑他人。一一不解。
<lb ed="X" n="0055c06"/><lb ed="R061" n="0338b07"/>一切法不知。而爲他人作師授戒者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0055c07"/><lb ed="R061" n="0338b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0055c0701">若佛子應等者。應學應當習學般若也。般若有三。
<lb ed="X" n="0055c08"/><lb ed="R061" n="0338b09"/>一文字般若。十二部經是。二觀照般若。持菩薩戒
<lb ed="X" n="0055c09"/><lb ed="R061" n="0338b10"/>是。三實相般若。解佛性之性是也。言佛子必當先
<lb ed="X" n="0055c10"/><lb ed="R061" n="0338b11"/>學十二部經而起解慧。有解慧而不修行。恐成狂
<lb ed="X" n="0055c11"/><lb ed="R061" n="0338b12"/>慧。應當誦戒以固定慧基本。必須日日六時無少
<lb ed="X" n="0055c12"/><lb ed="R061" n="0338b13"/>懈怠。誦持大乘菩薩心地戒品。依法修行菩薩實
<lb ed="X" n="0055c13"/><lb ed="R061" n="0338b14"/>行。旣有戒行。若不明其指歸。不能究竟佛果。故當
<lb ed="X" n="0055c14"/><lb ed="R061" n="0338b15"/>解其義味道理。通徹佛性之性之底蘊。自明不惑。
<lb ed="X" n="0055c15"/><lb ed="R061" n="0338b16"/>方可明人爲人師範也。而菩薩等者。言菩薩若于
<lb ed="X" n="0055c16"/><lb ed="R061" n="0338b17"/>十二部經意一句一偈不曉。菩薩心地戒律因緣
<lb ed="X" n="0055c17"/><lb ed="R061" n="0338b18"/>不通。反詐言能解了者。寧非自欺誑。亦欺誑他人
<lb ed="X" n="0055c18"/><lb ed="R061" n="0339a01"/>也耶。可謂大膽犯重無恥之人也。于佛性之性。一
<lb ed="X" n="0055c19"/><lb ed="R061" n="0339a02"/>一義理。毫無解會。敎行理果一切法不知。而乃妄
<lb ed="X" n="0055c20"/><lb ed="R061" n="0339a03"/>爲人作師承。傳授戒法者。是菩薩犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0055c21"/><lb ed="R061" n="0339a04"/><p xml:id="pX39p0055c2101">○第十九兩舌戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0055c22"/><lb ed="R061" n="0339a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0055c2201">若佛子。以惡心故。見持戒比丘。手捉香爐。行菩薩行。
<lb ed="X" n="0055c23"/><lb ed="R061" n="0339a06"/>而鬬搆兩頭。謗欺賢人。無惡不造者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0055c24"/><lb ed="R061" n="0339a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0055c2401">若佛子以惡心者。言見持戒者或與<anchor xml:id="nkr_note_add_0055c2401" n="0055c2401"/><anchor xml:id="beg0055c2401" n="0055c2401"/>己<anchor xml:id="end0055c2401"/>異。爲人稱
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0056a" n="0056a"/>
<lb ed="X" n="0056a01"/><lb ed="R061" n="0339a08"/>美。心生嫉忌障礙等惡心也。見持戒比丘者。非名
<lb ed="X" n="0056a02"/><lb ed="R061" n="0339a09"/>字沙門。乃有德行賢聖僧寶。手捉起信香爐。行菩
<lb ed="X" n="0056a03"/><lb ed="R061" n="0339a10"/>薩眞實之行。非賢聖僧而何。而爲菩薩人。應成人
<lb ed="X" n="0056a04"/><lb ed="R061" n="0339a11"/>之美。共勷法化可也。豈得興鬬搆引。唆哄兩頭。于
<lb ed="X" n="0056a05"/><lb ed="R061" n="0339a12"/>中取樂取利。以壞自<anchor xml:id="nkr_note_add_0056a0501" n="0056a0501"/><anchor xml:id="beg0056a0501" n="0056a0501"/>己<anchor xml:id="end0056a0501"/>心術耶。欺謗等者。言此比
<lb ed="X" n="0056a06"/><lb ed="R061" n="0339a13"/>丘本是賢聖。而起無根之謗以欺之。反說無惡不
<lb ed="X" n="0056a07"/><lb ed="R061" n="0339a14"/>造。令彼不安。如是謗欺賢人者。是菩薩犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0056a08"/><lb ed="R061" n="0339a15"/><p xml:id="pX39p0056a0801">○第二十不行放救戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0056a09"/><lb ed="R061" n="0339a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0056a0901">若佛子。以慈心故。行放生業。應作是念。一切男子是
<lb ed="X" n="0056a10"/><lb ed="R061" n="0339a17"/>我父。一切女人是我母。我生生無不從之受生。故六
<lb ed="X" n="0056a11"/><lb ed="R061" n="0339a18"/>道衆生。皆是我父母。而殺而食者。卽殺我父母。亦殺
<lb ed="X" n="0056a12"/><lb ed="R061" n="0339b01"/>我故身。一切地水是我先身。一切火風是我本體。故
<lb ed="X" n="0056a13"/><lb ed="R061" n="0339b02"/>當行放生業。生生受生。若見世人殺畜生時。應方便
<lb ed="X" n="0056a14"/><lb ed="R061" n="0339b03"/>救護。解其苦難。常敎化講說菩薩戒。救度衆生。若父
<lb ed="X" n="0056a15"/><lb ed="R061" n="0339b04"/>母兄弟死亡之日。應請法師講菩薩戒經律。福資亡
<lb ed="X" n="0056a16"/><lb ed="R061" n="0339b05"/>者。得見諸佛。生人天上。若不爾者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0056a17"/><lb ed="R061" n="0339b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0056a1701">若佛子以慈等者。言修菩薩萬行。以慈爲根本。有
<lb ed="X" n="0056a18"/><lb ed="R061" n="0339b07"/>慈者自行仁愛。有仁愛者于一切將死苦惱衆生。
<lb ed="X" n="0056a19"/><lb ed="R061" n="0339b08"/>定行救護。此卽菩薩行慈本業也。旣行斯業。更當
<lb ed="X" n="0056a20"/><lb ed="R061" n="0339b09"/>作觀堅其放生念頭。作何等念耶。念一切男子卽
<lb ed="X" n="0056a21"/><lb ed="R061" n="0339b10"/>是我父。一切女人卽是我母。何以知然。以我生生
<lb ed="X" n="0056a22"/><lb ed="R061" n="0339b11"/>無不從之受生。故而知之也。若乃擴而推之。卽六
<lb ed="X" n="0056a23"/><lb ed="R061" n="0339b12"/>道衆生皆是我之父母。若今而殺其身。而食其肉
<lb ed="X" n="0056a24"/><lb ed="R061" n="0339b13"/>者。豈非殺我多劫多生父母乎。亦卽是殺我多劫
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0056b" n="0056b"/>
<lb ed="X" n="0056b01"/><lb ed="R061" n="0339b14"/>多生之故身。何也。一切地水是我多生血肉。一切
<lb ed="X" n="0056b02"/><lb ed="R061" n="0339b15"/>火風是我多生本體煖氣。如是父母之至親。<anchor xml:id="nkr_note_add_0056b0201" n="0056b0201"/><anchor xml:id="beg0056b0201" n="0056b0201"/>己<anchor xml:id="end0056b0201"/>身
<lb ed="X" n="0056b03"/><lb ed="R061" n="0339b16"/>之至愛。彼此咸同。佛與衆生本無差別。庸可不急
<lb ed="X" n="0056b04"/><lb ed="R061" n="0339b17"/>急常行此放生業乎。生生等者。言不但一生兩生
<lb ed="X" n="0056b05"/><lb ed="R061" n="0339b18"/>行放生業。應當常生生世世受生而來。恒行是放
<lb ed="X" n="0056b06"/><lb ed="R061" n="0340a01"/>生業。若見世人殺傷大小畜生之時。當善巧方便
<lb ed="X" n="0056b07"/><lb ed="R061" n="0340a02"/>委曲婉轉。以救護之。使其離苦得安隱樂。如此止
<lb ed="X" n="0056b08"/><lb ed="R061" n="0340a03"/>救一命之苦。不能廣徧救護。常應廣設敎化講說
<lb ed="X" n="0056b09"/><lb ed="R061" n="0340a04"/>菩薩戒經。救度一切衆生。永離諸苦。得安隱樂也。
<lb ed="X" n="0056b10"/><lb ed="R061" n="0340a05"/>若父母等者。言或父母兄弟氣絕魂消。於世無與
<lb ed="X" n="0056b11"/><lb ed="R061" n="0340a06"/>死亡之日。果爲孝子賢弟。應當恭請大乘法師講
<lb ed="X" n="0056b12"/><lb ed="R061" n="0340a07"/>演菩薩戒經律。以此福利。資薦亡者。俾其得見十
<lb ed="X" n="0056b13"/><lb ed="R061" n="0340a08"/>方諸佛。罪滅福生。生人天上。脫三塗苦。如是救護。
<lb ed="X" n="0056b14"/><lb ed="R061" n="0340a09"/>是名菩薩報諸佛恩。若不爾者。是菩薩犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0056b15"/><lb ed="R061" n="0340a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0056b1501">如是十戒應當學。敬心奉持。如滅罪品中。廣明一一
<lb ed="X" n="0056b16"/><lb ed="R061" n="0340a11"/>戒相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0056b17"/><lb ed="R061" n="0340a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0056b1701">如是十戒是結前。應當學是勸修敬心。奉持是敎。
<lb ed="X" n="0056b18"/><lb ed="R061" n="0340a13"/>以恭敬心奉重持守。而勿忘勿失也。以上十重二
<lb ed="X" n="0056b19"/><lb ed="R061" n="0340a14"/>十輕戒。乃出家菩薩全遮。在家菩薩有開有遮。凡
<lb ed="X" n="0056b20"/><lb ed="R061" n="0340a15"/>爲師者當深研之。下二十八輕亦復如是。</p>
<lb ed="X" n="0056b21"/><lb ed="R061" n="0340a16"/><p xml:id="pX39p0056b2101">○第二十一瞋打報仇戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0056b22"/><lb ed="R061" n="0340a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0056b2201">佛言。佛子不得以瞋報瞋。以打報打。若殺父母兄弟
<lb ed="X" n="0056b23"/><lb ed="R061" n="0340a18"/>六親。不得加報。若國主爲他人殺者。亦不得加報。殺
<lb ed="X" n="0056b24"/><lb ed="R061" n="0340b01"/>生報生。不順孝道。尙不畜奴婢打拍罵辱日日起三
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0056c" n="0056c"/>
<lb ed="X" n="0056c01"/><lb ed="R061" n="0340b02"/>業。口罪無量。況故作七逆之罪。而出家菩薩。無慈心
<lb ed="X" n="0056c02"/><lb ed="R061" n="0340b03"/>報<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056001" n="0056001"/>仇。乃至六親中。故作報者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0056c03"/><lb ed="R061" n="0340b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0056c0301">佛言佛子者標名。次第十戒十戒而召吿之也。不
<lb ed="X" n="0056c04"/><lb ed="R061" n="0340b05"/>得二句正欲菩薩心空境寂。人我雙忘。不得懷不
<lb ed="X" n="0056c05"/><lb ed="R061" n="0340b06"/>仁心以瞋打報仇也。若殺等者。言若父母兄弟六
<lb ed="X" n="0056c06"/><lb ed="R061" n="0340b07"/>親至親骨肉不得加報。若國王之至尊爲他人殺
<lb ed="X" n="0056c07"/><lb ed="R061" n="0340b08"/>者。亦不得加報。言君臣父子之仇不共戴天。是理
<lb ed="X" n="0056c08"/><lb ed="R061" n="0340b09"/>皆報復。而佛敎尙不許加報。況其餘耶。佛何故不
<lb ed="X" n="0056c09"/><lb ed="R061" n="0340b10"/>許。葢殺生報生。使諸衆生生生世世互殺不<anchor xml:id="nkr_note_add_0056c0901" n="0056c0901"/><anchor xml:id="beg0056c0901" n="0056c0901"/>已<anchor xml:id="end0056c0901"/>。菩
<lb ed="X" n="0056c10"/><lb ed="R061" n="0340b11"/>薩人觀一切男女。是我父母。而殺之者卽殺我父
<lb ed="X" n="0056c11"/><lb ed="R061" n="0340b12"/>母。若如此豈順孝道之理哉。尙不得等者。言修道
<lb ed="X" n="0056c12"/><lb ed="R061" n="0340b13"/>人尙不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056002" n="0056002"/>□畜奴婢打拍罵辱。日日所起打拍身業。
<lb ed="X" n="0056c13"/><lb ed="R061" n="0340b14"/>罵辱口業。嗔怒意業。此三業中。惟口是禍門。生過
<lb ed="X" n="0056c14"/><lb ed="R061" n="0340b15"/>極多。況身犯殺父母七逆不孝之罪耶。更重可知
<lb ed="X" n="0056c15"/><lb ed="R061" n="0340b16"/>矣。而出家等者。言出家菩薩正當冤親平等人我
<lb ed="X" n="0056c16"/><lb ed="R061" n="0340b17"/>兩忘。何得懷報。乃似俗類之人我見乎。若是出家
<lb ed="X" n="0056c17"/><lb ed="R061" n="0340b18"/>菩薩以無慈心。而爲自<anchor xml:id="nkr_note_add_0056c1701" n="0056c1701"/><anchor xml:id="beg0056c1701" n="0056c1701"/>己<anchor xml:id="end0056c1701"/>報仇。乃至爲父母兄弟
<lb ed="X" n="0056c18"/><lb ed="R061" n="0341a01"/>六親作報仇者。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0056c19"/><lb ed="R061" n="0341a02"/><p xml:id="pX39p0056c1901">○第二十二憍慢不請法戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0056c20"/><lb ed="R061" n="0341a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0056c2001">若佛子。初始出家。未有所解。而自恃聰明有智。或恃
<lb ed="X" n="0056c21"/><lb ed="R061" n="0341a04"/>高貴年宿。或恃大姓高門。大<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056003" n="0056003"/>解大富。饒財七寶。以此
<lb ed="X" n="0056c22"/><lb ed="R061" n="0341a05"/>憍慢。而不諮受先學法師經律。其法師者。或小姓年
<lb ed="X" n="0056c23"/><lb ed="R061" n="0341a06"/>少卑門。貧窮下賤。諸根不具。而實有德。一切經律盡
<lb ed="X" n="0056c24"/><lb ed="R061" n="0341a07"/>解。而新學菩薩。不得觀法師種姓。而不來諮受法師
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0057a" n="0057a"/>
<lb ed="X" n="0057a01"/><lb ed="R061" n="0341a08"/>第一義諦者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0057a02"/><lb ed="R061" n="0341a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0057a0201">若佛子初等者。言此佛子自初發心出家離俗之
<lb ed="X" n="0057a03"/><lb ed="R061" n="0341a10"/>時。于第一義諦無我法中義味理趣。未曾解了。而
<lb ed="X" n="0057a04"/><lb ed="R061" n="0341a11"/>自恃聰明有智。不知此世智辯聰爲障正知正見
<lb ed="X" n="0057a05"/><lb ed="R061" n="0341a12"/>者。或恃其名位高貴。或恃身當耆年。或恃其家大
<lb ed="X" n="0057a06"/><lb ed="R061" n="0341a13"/>姓高門學識大解資產大富饒財七寶。如是所有
<lb ed="X" n="0057a07"/><lb ed="R061" n="0341a14"/>皆俗所尙。俱非修行人之所重。而初出家佛子恃
<lb ed="X" n="0057a08"/><lb ed="R061" n="0341a15"/>此憍慢故。而不虗心咨問。領受先學法師所說經
<lb ed="X" n="0057a09"/><lb ed="R061" n="0341a16"/>律。所謂飮了毒藥。眞藥現前。而不能下此也。其法
<lb ed="X" n="0057a10"/><lb ed="R061" n="0341a17"/>師者。或小姓而非大家。年少而非耆宿。卑而不高。
<lb ed="X" n="0057a11"/><lb ed="R061" n="0341a18"/>貧而不富。賤而不貴。諸根不具而無相好。是法師
<lb ed="X" n="0057a12"/><lb ed="R061" n="0341b01"/>雖對世一一不如。于出世品位。其實有德。又其學
<lb ed="X" n="0057a13"/><lb ed="R061" n="0341b02"/>通一切經律。咸悉解了。堪爲人師。而新學菩薩故
<lb ed="X" n="0057a14"/><lb ed="R061" n="0341b03"/>不得觀此法師種姓卑劣生憍慢心。而究竟不來
<lb ed="X" n="0057a15"/><lb ed="R061" n="0341b04"/>咨問領受法師所演第一義諦者。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0057a16"/><lb ed="R061" n="0341b05"/><p xml:id="pX39p0057a1601">○第二十三憍慢僻說戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0057a17"/><lb ed="R061" n="0341b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0057a1701">若佛子。佛滅度後。欲以好心受菩薩戒時。於佛菩薩
<lb ed="X" n="0057a18"/><lb ed="R061" n="0341b07"/>形像前。自誓受戒。當七日佛前懺悔。得見好相。便得
<lb ed="X" n="0057a19"/><lb ed="R061" n="0341b08"/>戒。若不得好相時。應二七三七。乃至一年。要得好相。
<lb ed="X" n="0057a20"/><lb ed="R061" n="0341b09"/>得好相<anchor xml:id="nkr_note_add_0057a2001" n="0057a2001"/><anchor xml:id="beg0057a2001" n="0057a2001"/>已<anchor xml:id="end0057a2001"/>。便得佛菩薩形像前受戒。若不得好相。雖
<lb ed="X" n="0057a21"/><lb ed="R061" n="0341b10"/>佛像前受戒不得戒。若現前先受菩薩戒法師前受
<lb ed="X" n="0057a22"/><lb ed="R061" n="0341b11"/>戒時。不須要見好相。何以故。是法師師師相授。故不
<lb ed="X" n="0057a23"/><lb ed="R061" n="0341b12"/>須好相。是以法師前受戒卽得戒。以生至重心故便
<lb ed="X" n="0057a24"/><lb ed="R061" n="0341b13"/>得戒。若千里內無能授戒師。得佛菩薩形像前。自誓
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0057b" n="0057b"/>
<lb ed="X" n="0057b01"/><lb ed="R061" n="0341b14"/>受戒。而要見好相。若法師自倚解經律。大乘學戒。與
<lb ed="X" n="0057b02"/><lb ed="R061" n="0341b15"/>國王太子百官以爲善友。而新學菩薩來問。若經義
<lb ed="X" n="0057b03"/><lb ed="R061" n="0341b16"/>律義。輕心惡心慢心。不一一好答問者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0057b04"/><lb ed="R061" n="0341b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0057b0401">若佛子佛等者。言佛滅度者。揀非佛在世。以佛爲
<lb ed="X" n="0057b05"/><lb ed="R061" n="0341b18"/>師。今乃佛滅度後。卽以戒法爲師。以戒師爲佛也。
<lb ed="X" n="0057b06"/><lb ed="R061" n="0342a01"/>欲以好心等者。言佛旣不在現前無師。欲以好心
<lb ed="X" n="0057b07"/><lb ed="R061" n="0342a02"/>秉受菩薩大戒。只得于佛菩薩形像之前。而自立
<lb ed="X" n="0057b08"/><lb ed="R061" n="0342a03"/>誓願。卽十種大願幷四弘誓願。復立十三誓。卽下
<lb ed="X" n="0057b09"/><lb ed="R061" n="0342a04"/>不發願戒中之誓願也。旣發願<anchor xml:id="nkr_note_add_0057b0901" n="0057b0901"/><anchor xml:id="beg0057b0901" n="0057b0901"/>已<anchor xml:id="end0057b0901"/>。更當于佛前七
<lb ed="X" n="0057b10"/><lb ed="R061" n="0342a05"/>日懺悔滅除罪障。旣滅罪<anchor xml:id="nkr_note_add_0057b1001" n="0057b1001"/><anchor xml:id="beg0057b1001" n="0057b1001"/>已<anchor xml:id="end0057b1001"/>。得見好相。卽便自知
<lb ed="X" n="0057b11"/><lb ed="R061" n="0342a06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0057b1101" n="0057b1101"/><anchor xml:id="beg0057b1101" n="0057b1101"/>已<anchor xml:id="end0057b1101"/>得戒矣。設若一七日中不得好相之時。應當二
<lb ed="X" n="0057b12"/><lb ed="R061" n="0342a07"/>七三七乃至一年之久。而必要得好相。旣得好相
<lb ed="X" n="0057b13"/><lb ed="R061" n="0342a08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0057b1301" n="0057b1301"/><anchor xml:id="beg0057b1301" n="0057b1301"/>已<anchor xml:id="end0057b1301"/>。便得于佛菩薩形像前。自誓受戒。方得戒也。若
<lb ed="X" n="0057b14"/><lb ed="R061" n="0342a09"/>不得好相之時。縱然于佛菩薩形像前受戒。必不
<lb ed="X" n="0057b15"/><lb ed="R061" n="0342a10"/>得戒。徒有受名。而無實得。一生虗妄。體仍白衣也。
<lb ed="X" n="0057b16"/><lb ed="R061" n="0342a11"/>若佛滅後。現前有先受戒菩薩法師。當卽于是師
<lb ed="X" n="0057b17"/><lb ed="R061" n="0342a12"/>前。秉受戒法之時。不須要見好相。所以者何。以是
<lb ed="X" n="0057b18"/><lb ed="R061" n="0342a13"/>說者受者二俱現前。則非遙受代受及像前受故
<lb ed="X" n="0057b19"/><lb ed="R061" n="0342a14"/>也。是法師原從過去七佛。師師相授。而來有源有
<lb ed="X" n="0057b20"/><lb ed="R061" n="0342a15"/>本故。不須要見好相。是戒師卽是過去諸佛住世
<lb ed="X" n="0057b21"/><lb ed="R061" n="0342a16"/>一般。是以法師前受戒卽得戒也。以求戒弟子于
<lb ed="X" n="0057b22"/><lb ed="R061" n="0342a17"/>本說戒前。生至重心。觀戒師如佛故。所以卽便得
<lb ed="X" n="0057b23"/><lb ed="R061" n="0342a18"/>戒也。若千里等者。言若千里之內無能授戒法師。
<lb ed="X" n="0057b24"/><lb ed="R061" n="0342b01"/>欲好心求受戒法。可于佛菩薩形像前自誓受戒。
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0057c" n="0057c"/>
<lb ed="X" n="0057c01"/><lb ed="R061" n="0342b02"/>一得好相<anchor xml:id="nkr_note_add_0057c0101" n="0057c0101"/><anchor xml:id="beg0057c0101" n="0057c0101"/>已<anchor xml:id="end0057c0101"/>。可以得戒而無過。若千里內有能授
<lb ed="X" n="0057c02"/><lb ed="R061" n="0342b03"/>戒法師。不從法師而從形像。不唯不得戒。而且自
<lb ed="X" n="0057c03"/><lb ed="R061" n="0342b04"/>招憍慢僻說僻受罪也。若法師等者。言若法師內
<lb ed="X" n="0057c04"/><lb ed="R061" n="0342b05"/>自恃倚能解經律秉受大乘學戒。外又恃倚所交
<lb ed="X" n="0057c05"/><lb ed="R061" n="0342b06"/>國王太子百官。以爲善好之友。而見新學菩薩遠
<lb ed="X" n="0057c06"/><lb ed="R061" n="0342b07"/>來請問經義律義時。乃以所交自恃倚者。而生輕
<lb ed="X" n="0057c07"/><lb ed="R061" n="0342b08"/>心藐視。惡心嫉妬。慢心忽略。如不一一好好答他
<lb ed="X" n="0057c08"/><lb ed="R061" n="0342b09"/>來問者。是法師得憍慢僻說之過。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0057c09"/><lb ed="R061" n="0342b10"/><p xml:id="pX39p0057c0901">○第二十四不習學佛戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0057c10"/><lb ed="R061" n="0342b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0057c1001">若佛子。有佛經律大乘法。正見正性正法身。而不能
<lb ed="X" n="0057c11"/><lb ed="R061" n="0342b12"/>勤學修習。而捨七寶。反學邪見二乘。外道俗典。阿毗
<lb ed="X" n="0057c12"/><lb ed="R061" n="0342b13"/>曇襍論。一切書記。是斷佛性。障道因緣。非行菩薩道
<lb ed="X" n="0057c13"/><lb ed="R061" n="0342b14"/>者。若故作者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0057c14"/><lb ed="R061" n="0342b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0057c1401">若佛子等者。言有淸淨佛寶可歸。有淸淨經律大
<lb ed="X" n="0057c15"/><lb ed="R061" n="0342b16"/>乘法寶可崇。有淸淨正見正性正法身僧寶可依。
<lb ed="X" n="0057c16"/><lb ed="R061" n="0342b17"/>應當精勤好學修習如是等寶。而反不能學習。而
<lb ed="X" n="0057c17"/><lb ed="R061" n="0342b18"/>捨棄如是佛寶經寶律寶大乘法寶正見寶正性
<lb ed="X" n="0057c18"/><lb ed="R061" n="0343a01"/>寶正法身寶之七寶。背覺合塵。不學正知正見。反
<lb ed="X" n="0057c19"/><lb ed="R061" n="0343a02"/>學邪知邪見。不學大乘法。反學小乘法。不學經藏
<lb ed="X" n="0057c20"/><lb ed="R061" n="0343a03"/>律藏論藏。反學外道俗典阿毗曇襍論一切書記。
<lb ed="X" n="0057c21"/><lb ed="R061" n="0343a04"/>如此等輩所謂捨却甜挑菓。沿山摘酸梨。誠可愍
<lb ed="X" n="0057c22"/><lb ed="R061" n="0343a05"/>也。是斷等者。言是等二乘焦芽外道敗種。皆是自
<lb ed="X" n="0057c23"/><lb ed="R061" n="0343a06"/>迷之人。斷佛種性障蔽正道之因緣。豈成大乘正
<lb ed="X" n="0057c24"/><lb ed="R061" n="0343a07"/>性種子眞行菩薩正道者耶。若不習學佛。乃至不
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0058a" n="0058a"/>
<lb ed="X" n="0058a01"/><lb ed="R061" n="0343a08"/>學正法身。而故作如是者。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0058a02"/><lb ed="R061" n="0343a09"/><p xml:id="pX39p0058a0201">○第二十五不善知衆戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058a03"/><lb ed="R061" n="0343a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0058a0301">若佛子。佛滅度後。爲說法主。爲僧房主。爲敎化主。坐
<lb ed="X" n="0058a04"/><lb ed="R061" n="0343a11"/>禪主。行來主。應生慈心。善和鬬諍。善守三寶物。莫無
<lb ed="X" n="0058a05"/><lb ed="R061" n="0343a12"/>度用。如自<anchor xml:id="nkr_note_add_0058a0501" n="0058a0501"/><anchor xml:id="beg0058a0501" n="0058a0501"/>己<anchor xml:id="end0058a0501"/>有。而反亂衆鬬諍。恣心用三寶物者。犯
<lb ed="X" n="0058a06"/><lb ed="R061" n="0343a13"/>輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058a07"/><lb ed="R061" n="0343a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0058a0701">若佛子等者。佛滅度後指末世而言也。爲說法主。
<lb ed="X" n="0058a08"/><lb ed="R061" n="0343a15"/>卽主張法道者。爲僧房主。卽住持叢林者。爲敎化
<lb ed="X" n="0058a09"/><lb ed="R061" n="0343a16"/>主。卽方便敎化導利衆生者。爲坐禪主。卽通徹禪
<lb ed="X" n="0058a10"/><lb ed="R061" n="0343a17"/>理能分別了知正定邪定者。行來主。卽善知遠近
<lb ed="X" n="0058a11"/><lb ed="R061" n="0343a18"/>賓客迎送之事者。言佛滅度之後。旣爲如是衆中
<lb ed="X" n="0058a12"/><lb ed="R061" n="0343b01"/>之主。應當生起仁慈愛衆之心。善語調和俾無鬬
<lb ed="X" n="0058a13"/><lb ed="R061" n="0343b02"/>諍。未諍者令不起。<anchor xml:id="nkr_note_add_0058a1301" n="0058a1301"/><anchor xml:id="beg0058a1301" n="0058a1301"/>已<anchor xml:id="end0058a1301"/>諍者令息滅也。更當善爲護
<lb ed="X" n="0058a14"/><lb ed="R061" n="0343b03"/>守三寶財物。不使交互漏失侵損常住也。莫無度
<lb ed="X" n="0058a15"/><lb ed="R061" n="0343b04"/>用者。言佛物佛用。法物法用。僧物僧用。莫如自<anchor xml:id="nkr_note_add_0058a1501" n="0058a1501"/><anchor xml:id="beg0058a1501" n="0058a1501"/>己<anchor xml:id="end0058a1501"/>
<lb ed="X" n="0058a16"/><lb ed="R061" n="0343b05"/>所有任意濫用。如能善和善守。是眞佛子。其或不
<lb ed="X" n="0058a17"/><lb ed="R061" n="0343b06"/>能。而反亂衆鬬諍。不調和恣心。用三寶物。不守護
<lb ed="X" n="0058a18"/><lb ed="R061" n="0343b07"/>者。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0058a19"/><lb ed="R061" n="0343b08"/><p xml:id="pX39p0058a1901">○第二十六獨受利養戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058a20"/><lb ed="R061" n="0343b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0058a2001">若佛子。先在僧坊中住。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058001" n="0058001"/>若見客菩薩比丘。來入僧坊
<lb ed="X" n="0058a21"/><lb ed="R061" n="0343b10"/>舍宅城邑。若國王宅舍中。乃至夏坐安居處。及大會
<lb ed="X" n="0058a22"/><lb ed="R061" n="0343b11"/>中。先住僧應迎來送去。飮食供養。房舍臥具。繩牀木
<lb ed="X" n="0058a23"/><lb ed="R061" n="0343b12"/>牀。事事給與。若無物。應賣自身。及男女身。應割自身
<lb ed="X" n="0058a24"/><lb ed="R061" n="0343b13"/>肉賣。供給所需。悉以與之。若有檀越來請衆僧。客僧
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0058b" n="0058b"/>
<lb ed="X" n="0058b01"/><lb ed="R061" n="0343b14"/>有利養分。僧坊主應次第差客僧受請。而先住僧獨
<lb ed="X" n="0058b02"/><lb ed="R061" n="0343b15"/>受請。而不差客僧者。僧坊主得無量罪。畜生無異。非
<lb ed="X" n="0058b03"/><lb ed="R061" n="0343b16"/>沙門。非釋種姓。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058b04"/><lb ed="R061" n="0343b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0058b0401">若佛子等者。言先在僧坊中住者。自然是主。宜主
<lb ed="X" n="0058b05"/><lb ed="R061" n="0343b18"/>盡主道也。若或見客菩薩比丘來入僧坊住處。或
<lb ed="X" n="0058b06"/><lb ed="R061" n="0344a01"/>入居士宅舍住處。或入城邑住處。或入國王舍宅
<lb ed="X" n="0058b07"/><lb ed="R061" n="0344a02"/>之中。乃至結夏坐禪安居之處。及大衆中。如是住
<lb ed="X" n="0058b08"/><lb ed="R061" n="0344a03"/>處。凡先住僧。當盡主道。異于尋常。見來則迎。見去
<lb ed="X" n="0058b09"/><lb ed="R061" n="0344a04"/>則送。湯飮飯食如法供養。房舍臥具繩牀木牀。凡
<lb ed="X" n="0058b10"/><lb ed="R061" n="0344a05"/>諸所用事事。給與不得悋惜也。設若無物不能供
<lb ed="X" n="0058b11"/><lb ed="R061" n="0344a06"/>養。行菩薩行者。應當賣自<anchor xml:id="nkr_note_add_0058b1101" n="0058b1101"/><anchor xml:id="beg0058b1101" n="0058b1101"/>己<anchor xml:id="end0058b1101"/>之身及賣男女等身。
<lb ed="X" n="0058b12"/><lb ed="R061" n="0344a07"/>而爲供養。不特賣身而<anchor xml:id="nkr_note_add_0058b1201" n="0058b1201"/><anchor xml:id="beg0058b1201" n="0058b1201"/>已<anchor xml:id="end0058b1201"/>。應當割自身肉賣。供給
<lb ed="X" n="0058b13"/><lb ed="R061" n="0344a08"/>所需。悉以與之。況身外物而不供給。生悋惜心耶。
<lb ed="X" n="0058b14"/><lb ed="R061" n="0344a09"/>若有等者。言主人無物。賣身割肉。尙忍爲而供養
<lb ed="X" n="0058b15"/><lb ed="R061" n="0344a10"/>之。豈有檀越請齋。而不次第差客僧受請歟。是故
<lb ed="X" n="0058b16"/><lb ed="R061" n="0344a11"/>若有來請衆僧者。客僧有利養分。而先住僧坊主。
<lb ed="X" n="0058b17"/><lb ed="R061" n="0344a12"/>應次第差客僧赴請。若獨受齋主請。而不差客僧
<lb ed="X" n="0058b18"/><lb ed="R061" n="0344a13"/>受請者。則先住僧坊主人。自得無量罪過也。畜生
<lb ed="X" n="0058b19"/><lb ed="R061" n="0344a14"/>等者。言下不合人情。與畜生無異。中無六和。故非
<lb ed="X" n="0058b20"/><lb ed="R061" n="0344a15"/>沙門。上乖佛心。則非釋迦種姓。故獨受者。犯輕垢
<lb ed="X" n="0058b21"/><lb ed="R061" n="0344a16"/>罪也。</p>
<lb ed="X" n="0058b22"/><lb ed="R061" n="0344a17"/><p xml:id="pX39p0058b2201">○第二十七受別請戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058b23"/><lb ed="R061" n="0344a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0058b2301">若佛子。一切不得受別請利養入<anchor xml:id="nkr_note_add_0058b2301" n="0058b2301"/><anchor xml:id="beg0058b2301" n="0058b2301"/>己<anchor xml:id="end0058b2301"/>。而此利養屬十
<lb ed="X" n="0058b24"/><lb ed="R061" n="0344b01"/>方僧。而別受請。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058002" n="0058002"/>卽取十方僧物入<anchor xml:id="nkr_note_add_0058b2401" n="0058b2401"/><anchor xml:id="beg0058b2401" n="0058b2401"/>己<anchor xml:id="end0058b2401"/>。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058003" n="0058003"/>八福田中。諸佛
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0058c" n="0058c"/>
<lb ed="X" n="0058c01"/><lb ed="R061" n="0344b02"/>聖人一一師僧父母病人物自<anchor xml:id="nkr_note_add_0058c0101" n="0058c0101"/><anchor xml:id="beg0058c0101" n="0058c0101"/>己<anchor xml:id="end0058c0101"/>用故。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058c02"/><lb ed="R061" n="0344b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0058c0201">若佛子等者。言凡一切檀越請僧齋。不得私受別
<lb ed="X" n="0058c03"/><lb ed="R061" n="0344b04"/>請。令此利養只入<anchor xml:id="nkr_note_add_0058c0301" n="0058c0301"/><anchor xml:id="beg0058c0301" n="0058c0301"/>己<anchor xml:id="end0058c0301"/>身不與人共。而此利養咸屬
<lb ed="X" n="0058c04"/><lb ed="R061" n="0344b05"/>十方僧。一切有分。若先住僧。私受別請。不與客僧
<lb ed="X" n="0058c05"/><lb ed="R061" n="0344b06"/>共。卽如取十方僧物入<anchor xml:id="nkr_note_add_0058c0501" n="0058c0501"/><anchor xml:id="beg0058c0501" n="0058c0501"/>己<anchor xml:id="end0058c0501"/>私用一樣。其罪烏容逭
<lb ed="X" n="0058c06"/><lb ed="R061" n="0344b07"/>耶。八福田者。一諸佛果人。二聖人因人。三和尙。四
<lb ed="X" n="0058c07"/><lb ed="R061" n="0344b08"/>闍黎。五衆僧。六父。七母。八病人。<anchor xml:id="nkr_note_add_0058c0701" n="0058c0701"/><anchor xml:id="beg0058c0701" n="0058c0701"/>已<anchor xml:id="end0058c0701"/>上自諸佛至父
<lb ed="X" n="0058c08"/><lb ed="R061" n="0344b09"/>母七者。名爲敬田。病人一種名爲悲田。此八者總
<lb ed="X" n="0058c09"/><lb ed="R061" n="0344b10"/>皆植福修慧之良田也。言此八福田中物。乃十方
<lb ed="X" n="0058c10"/><lb ed="R061" n="0344b11"/>僧物。公用獲福。私用得罪。私受別請。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0058c1001" n="0058c1001"/><anchor xml:id="beg0058c1001" n="0058c1001"/>己<anchor xml:id="end0058c1001"/>用故。所
<lb ed="X" n="0058c11"/><lb ed="R061" n="0344b12"/>以犯輕垢罪也。</p>
<lb ed="X" n="0058c12"/><lb ed="R061" n="0344b13"/><p xml:id="pX39p0058c1201">○第二十八別請僧戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058c13"/><lb ed="R061" n="0344b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0058c1301">若佛子。有出家菩薩。在家菩薩。及一切檀越。請僧福
<lb ed="X" n="0058c14"/><lb ed="R061" n="0344b15"/>田求願之時。應入僧坊。問知事人。今欲請僧求願。知
<lb ed="X" n="0058c15"/><lb ed="R061" n="0344b16"/>事報言。次第請者。卽得十方賢聖僧。而世人別請五
<lb ed="X" n="0058c16"/><lb ed="R061" n="0344b17"/>百羅漢菩薩僧。不如僧次一凡夫僧。若別請僧者。是
<lb ed="X" n="0058c17"/><lb ed="R061" n="0344b18"/>外道法。七佛無別請法。不順孝道。若故別請僧者。犯
<lb ed="X" n="0058c18"/><lb ed="R061" n="0345a01"/>輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058c19"/><lb ed="R061" n="0345a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0058c1901">若佛子等者。言有剃髮染衣出家菩薩。有受六重
<lb ed="X" n="0058c20"/><lb ed="R061" n="0345a03"/>二十八輕戒之在家菩薩。幷及一切好行惠施之
<lb ed="X" n="0058c21"/><lb ed="R061" n="0345a04"/>檀那。或有祈禱。或願生天生人生西方來。三寶福
<lb ed="X" n="0058c22"/><lb ed="R061" n="0345a05"/>田中請僧求願之時。應入僧坊中。問知事人曰。我
<lb ed="X" n="0058c23"/><lb ed="R061" n="0345a06"/>某甲。今欲請僧幾名。祈禱求願。而知事人應當報
<lb ed="X" n="0058c24"/><lb ed="R061" n="0345a07"/>言。汝欲請僧。合遵次第請儀。以其凡聖難辨不可
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0059a" n="0059a"/>
<lb ed="X" n="0059a01"/><lb ed="R061" n="0345a08"/>擇故。所以次第者。卽得十方賢聖僧也。若乃世人
<lb ed="X" n="0059a02"/><lb ed="R061" n="0345a09"/>以分別心。要請五百羅漢菩薩僧。如是揀名別請。
<lb ed="X" n="0059a03"/><lb ed="R061" n="0345a10"/>不如隨于衆僧次第差請中所請一凡夫僧之功
<lb ed="X" n="0059a04"/><lb ed="R061" n="0345a11"/>德也。所以者何。以有住相心故。若是別請僧者。且
<lb ed="X" n="0059a05"/><lb ed="R061" n="0345a12"/>是外道之法。我佛法中無揀擇心。以不著相故。而
<lb ed="X" n="0059a06"/><lb ed="R061" n="0345a13"/>且七佛以來無別請之法。葢別請求法者。卽是不
<lb ed="X" n="0059a07"/><lb ed="R061" n="0345a14"/>順孝道。謂上違七佛敎誡道。中乖菩薩平等心。下
<lb ed="X" n="0059a08"/><lb ed="R061" n="0345a15"/>失衆生利益德。所以若故別請僧者。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0059a09"/><lb ed="R061" n="0345a16"/><p xml:id="pX39p0059a0901">○第二十九邪命自活戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059a10"/><lb ed="R061" n="0345a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0059a1001">若佛子。以惡心故。爲利養。販賣男女色。自手作食。自
<lb ed="X" n="0059a11"/><lb ed="R061" n="0345a18"/>磨自舂。占相男女。解夢吉凶。是男是女。呪術工巧。調
<lb ed="X" n="0059a12"/><lb ed="R061" n="0345b01"/>鷹方法。和合百種毒藥。千種毒藥。蛇毒。生金銀毒。蠱
<lb ed="X" n="0059a13"/><lb ed="R061" n="0345b02"/>毒。都無慈愍心。無孝順心。若故作者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059a14"/><lb ed="R061" n="0345b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0059a1401">若佛子等者。言若佛子不以好心行菩薩道。而以
<lb ed="X" n="0059a15"/><lb ed="R061" n="0345b04"/>惡心故。爲求財利奉養自<anchor xml:id="nkr_note_add_0059a1501" n="0059a1501"/><anchor xml:id="beg0059a1501" n="0059a1501"/>己<anchor xml:id="end0059a1501"/>。作諸邪命自活之事。
<lb ed="X" n="0059a16"/><lb ed="R061" n="0345b05"/>一販賣男女色。離他骨肉。玷人門風。二自手作食。
<lb ed="X" n="0059a17"/><lb ed="R061" n="0345b06"/>自磨自舂。比丘食法。淨人授受。豈聽自作生活失
<lb ed="X" n="0059a18"/><lb ed="R061" n="0345b07"/>儀表耶。或發心行菩薩行。以力供養人。庶幾可也。
<lb ed="X" n="0059a19"/><lb ed="R061" n="0345b08"/>三占相男女。斷禍福。判窮通。四解夢吉凶。解人夢
<lb ed="X" n="0059a20"/><lb ed="R061" n="0345b09"/>兆。以定吉凶。是男是女妄定男女六甲之故。五呪
<lb ed="X" n="0059a21"/><lb ed="R061" n="0345b10"/>術工巧。驅遣鬼神。種種幻術精工匠作。巧手書畵。
<lb ed="X" n="0059a22"/><lb ed="R061" n="0345b11"/>六調鷹方法。善調鷹犬。能使取物。七和合百種毒
<lb ed="X" n="0059a23"/><lb ed="R061" n="0345b12"/>藥。毒藥有百千種。茲略出二三。蛇毒害人。亦害蛇
<lb ed="X" n="0059a24"/><lb ed="R061" n="0345b13"/>故。生金銀毒。言和合毒藥。乃使銅鐵生金銀故。蠱
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0059b" n="0059b"/>
<lb ed="X" n="0059b01"/><lb ed="R061" n="0345b14"/>毒諸蟲和合成蠱。而爲蠱毒毒人。及生靈故。以上
<lb ed="X" n="0059b02"/><lb ed="R061" n="0345b15"/>七種違而故作者。都無一念視人如子如女之慈
<lb ed="X" n="0059b03"/><lb ed="R061" n="0345b16"/>愍心。無一念視人如父如母之孝順心也。若違而
<lb ed="X" n="0059b04"/><lb ed="R061" n="0345b17"/>故作之者。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0059b05"/><lb ed="R061" n="0345b18"/><p xml:id="pX39p0059b0501">○第三十不敬好時戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059b06"/><lb ed="R061" n="0346a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0059b0601">若佛子。以惡心故。自身謗三寶。詐現親附。口便說空。
<lb ed="X" n="0059b07"/><lb ed="R061" n="0346a02"/>行在有中。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0059001" n="0059001"/>爲白衣通致男女。交會婬色。作諸縛著。於
<lb ed="X" n="0059b08"/><lb ed="R061" n="0346a03"/>六齋日。年三長齋月。作殺生劫盜破齋犯戒者。犯輕
<lb ed="X" n="0059b09"/><lb ed="R061" n="0346a04"/>垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059b10"/><lb ed="R061" n="0346a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0059b1001">若佛子以惡心等者。言不以好心行菩薩道。而以
<lb ed="X" n="0059b11"/><lb ed="R061" n="0346a06"/>惡心之故。自身謗三寶。身業不淨。詐現親附。意業
<lb ed="X" n="0059b12"/><lb ed="R061" n="0346a07"/>不淨。口便說空。行在有中。口業不淨。如是三業不
<lb ed="X" n="0059b13"/><lb ed="R061" n="0346a08"/>淨。全是惡心通達。致意男女。交處會合。婬聲美色
<lb ed="X" n="0059b14"/><lb ed="R061" n="0346a09"/>作諸凡夫縛著等事。全不解脫眞口謗意謗身謗
<lb ed="X" n="0059b15"/><lb ed="R061" n="0346a10"/>三寶人也。於六齋等者。言以此之故。所以不敬好
<lb ed="X" n="0059b16"/><lb ed="R061" n="0346a11"/>時也。月六齋日。年三長齋月。此乃好時善日善月。
<lb ed="X" n="0059b17"/><lb ed="R061" n="0346a12"/>儘好作福修善。勝于餘時月。六齋日者。每月初八
<lb ed="X" n="0059b18"/><lb ed="R061" n="0346a13"/>二十三。乃是<name role="" type="person">毗沙門天王</name>分鎭南洲之日。十四二
<lb ed="X" n="0059b19"/><lb ed="R061" n="0346a14"/>十九。如月小二十八。乃是天王太子。十五之與三
<lb ed="X" n="0059b20"/><lb ed="R061" n="0346a15"/>十。乃天王自身也。年三長齋月者。每年正五九。此
<lb ed="X" n="0059b21"/><lb ed="R061" n="0346a16"/>三月名三善月。是<name role="" type="person">帝釋天</name>巡狩之月。此天殿中有
<lb ed="X" n="0059b22"/><lb ed="R061" n="0346a17"/>大寶鏡。從年正月則照<name role="" type="person">南贍部洲</name>。二月則照西牛
<lb ed="X" n="0059b23"/><lb ed="R061" n="0346a18"/>賀洲。三月則照北具盧洲。四月則照東勝神洲。五
<lb ed="X" n="0059b24"/><lb ed="R061" n="0346b01"/>月復照<name role="" type="person">南贍部洲</name>。如是三番照察人間善惡。凡人
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0059c" n="0059c"/>
<lb ed="X" n="0059c01"/><lb ed="R061" n="0346b02"/>擧心動念。自然于鏡中顯現分明。是故於此日月。
<lb ed="X" n="0059c02"/><lb ed="R061" n="0346b03"/>宜當勸人齋戒放生。作諸福德。而反于此時。作殺
<lb ed="X" n="0059c03"/><lb ed="R061" n="0346b04"/>生劫盜破齋犯戒者。所以犯輕垢罪也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059c04"/><lb ed="R061" n="0346b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0059c0401">如是十戒應當學敬心奉持。制戒品中廣明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059c05"/><lb ed="R061" n="0346b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0059c0501">如是十戒總結前文。應當學以勸其修敬心奉持。
<lb ed="X" n="0059c06"/><lb ed="R061" n="0346b07"/>令時時恭敬遵奉持守而毋失也。大部中有制戒
<lb ed="X" n="0059c07"/><lb ed="R061" n="0346b08"/>品。更是廣明此義。</p>
<lb ed="X" n="0059c08"/><lb ed="R061" n="0346b09"/><p xml:id="pX39p0059c0801">○第三十一不行救贖戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059c09"/><lb ed="R061" n="0346b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0059c0901">佛言。佛子佛滅度後。於惡世中。若見外道。一切惡人。
<lb ed="X" n="0059c10"/><lb ed="R061" n="0346b11"/>劫賊。賣佛菩薩父母形像。及賣經律。販賣比丘比丘
<lb ed="X" n="0059c11"/><lb ed="R061" n="0346b12"/>尼。亦賣發心菩薩道人。或爲官使。與一切人作奴婢
<lb ed="X" n="0059c12"/><lb ed="R061" n="0346b13"/>者。而菩薩見是事<anchor xml:id="nkr_note_add_0059c1201" n="0059c1201"/><anchor xml:id="beg0059c1201" n="0059c1201"/>已<anchor xml:id="end0059c1201"/>。應生慈悲心。方便救護。處處敎
<lb ed="X" n="0059c13"/><lb ed="R061" n="0346b14"/>化取物。贖佛菩薩形像。及比丘比丘尼一切經律。若
<lb ed="X" n="0059c14"/><lb ed="R061" n="0346b15"/>不贖者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059c15"/><lb ed="R061" n="0346b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0059c1501">佛滅度後者。言佛在世時。無此等事。佛滅度後。于
<lb ed="X" n="0059c16"/><lb ed="R061" n="0346b17"/>此惡世之中。有此等事耳。若見不達自心邪見外
<lb ed="X" n="0059c17"/><lb ed="R061" n="0346b18"/>道。常毀三寶一切惡人。幷抄劫盜賊等。賣佛形容
<lb ed="X" n="0059c18"/><lb ed="R061" n="0347a01"/>菩薩形容。佛如父菩薩如母形容。而壞佛寶。幷賣
<lb ed="X" n="0059c19"/><lb ed="R061" n="0347a02"/>經律。而壞法寶。及賣比丘比丘尼。而壞僧寶。不特
<lb ed="X" n="0059c20"/><lb ed="R061" n="0347a03"/>三寶而<anchor xml:id="nkr_note_add_0059c2001" n="0059c2001"/><anchor xml:id="beg0059c2001" n="0059c2001"/>已<anchor xml:id="end0059c2001"/>。亦賣發心菩薩道俗四衆有道之人。或
<lb ed="X" n="0059c21"/><lb ed="R061" n="0347a04"/>賣與官人之家。以爲下使。或賣與一切人。以作奴
<lb ed="X" n="0059c22"/><lb ed="R061" n="0347a05"/>婢。而此菩薩若見有如是苦難事<anchor xml:id="nkr_note_add_0059c2201" n="0059c2201"/><anchor xml:id="beg0059c2201" n="0059c2201"/>已<anchor xml:id="end0059c2201"/>。應生拔苦與
<lb ed="X" n="0059c23"/><lb ed="R061" n="0347a06"/>樂之慈悲心。設種種權巧方便。急急救護。處處向
<lb ed="X" n="0059c24"/><lb ed="R061" n="0347a07"/>諸檀越。敎化取彼財物。而贖佛菩薩形像。如法供
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0060a" n="0060a"/>
<lb ed="X" n="0060a01"/><lb ed="R061" n="0347a08"/>養。救護佛寶。贖諸經律。如法流通。救護法寶。及贖
<lb ed="X" n="0060a02"/><lb ed="R061" n="0347a09"/>比丘比丘尼。令離苦難安隱修道。而護僧寶。如是
<lb ed="X" n="0060a03"/><lb ed="R061" n="0347a10"/>救護。方名佛子。若見是事。不行救贖者。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0060a04"/><lb ed="R061" n="0347a11"/><p xml:id="pX39p0060a0401">○第三十二損害衆生戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0060a05"/><lb ed="R061" n="0347a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0060a0501">若佛子。不得畜刀杖弓箭。販賣輕秤小斗。因官形勢。
<lb ed="X" n="0060a06"/><lb ed="R061" n="0347a13"/>取人財物。害心繫縛。破壞成功。長養猫狸猪狗。若故
<lb ed="X" n="0060a07"/><lb ed="R061" n="0347a14"/>養者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0060a08"/><lb ed="R061" n="0347a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0060a0801">若佛子不得等者。言佛子當以慈爲根本。不得畜
<lb ed="X" n="0060a09"/><lb ed="R061" n="0347a16"/>藏刀杖弓箭傷害生命之惡器。不得販賤賣貴使
<lb ed="X" n="0060a10"/><lb ed="R061" n="0347a17"/>用輕秤小斗明瞞暗騙惱害衆生。不得因依官威
<lb ed="X" n="0060a11"/><lb ed="R061" n="0347a18"/>挾持勢力強求貪取他人財物。不得復假宦威以
<lb ed="X" n="0060a12"/><lb ed="R061" n="0347b01"/>行惡害繫縛其人。不得損害衆生<anchor xml:id="nkr_note_add_0060a1201" n="0060a1201"/><anchor xml:id="beg0060a1201" n="0060a1201"/>已<anchor xml:id="end0060a1201"/>成功業。不得
<lb ed="X" n="0060a13"/><lb ed="R061" n="0347b02"/>畜養猫狸捕鼠惡畜幷養猪謀利養狗拿物。此皆
<lb ed="X" n="0060a14"/><lb ed="R061" n="0347b03"/>恩中之仇。養生害生。失慈悲念。非佛子所當爲也。
<lb ed="X" n="0060a15"/><lb ed="R061" n="0347b04"/>若故養者。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0060a16"/><lb ed="R061" n="0347b05"/><p xml:id="pX39p0060a1601">○第三十三邪業覺觀戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0060a17"/><lb ed="R061" n="0347b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0060a1701">若佛子。以惡心故。觀一切男女等鬬。軍陣兵將劫賊
<lb ed="X" n="0060a18"/><lb ed="R061" n="0347b07"/>等鬬。亦不得聽吹貝鼓角琴瑟箏笛箜篌。歌呌妓樂
<lb ed="X" n="0060a19"/><lb ed="R061" n="0347b08"/>之聲。不得樗蒲圍棋。波羅塞戲。彈棋。六博。拍毱。擲石
<lb ed="X" n="0060a20"/><lb ed="R061" n="0347b09"/>投壺。牽道八道行城爪鏡。蓍草。楊枝。鉢盂。髑髏。而作
<lb ed="X" n="0060a21"/><lb ed="R061" n="0347b10"/>卜筮。不得作盜賊使命。一一不得作。若故作者。犯輕
<lb ed="X" n="0060a22"/><lb ed="R061" n="0347b11"/>垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0060a23"/><lb ed="R061" n="0347b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0060a2301">若佛子以惡等者。言初發心菩薩于心念觀照。未
<lb ed="X" n="0060a24"/><lb ed="R061" n="0347b13"/>得純熟。恐逐境生情。而起惡心故也。以此之故。放
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0060b" n="0060b"/>
<lb ed="X" n="0060b01"/><lb ed="R061" n="0347b14"/>意觀一切男女戲舞等鬬。觀一切兩軍相戰兵丁
<lb ed="X" n="0060b02"/><lb ed="R061" n="0347b15"/>將帥抄劫竊盜等鬬。以上乃佛子者之所不應觀
<lb ed="X" n="0060b03"/><lb ed="R061" n="0347b16"/>者。更不得放意聽吹螺貝杖鼓觱角君臣民庶物
<lb ed="X" n="0060b04"/><lb ed="R061" n="0347b17"/>之五絃琴。帝舜所作二十五絃之瑟。蒙恬所作十
<lb ed="X" n="0060b05"/><lb ed="R061" n="0347b18"/>三絃之箏。七孔之竹笛。幷師延所作二十四絃之
<lb ed="X" n="0060b06"/><lb ed="R061" n="0348a01"/>箜篌。如是樂器歌唱呌喊一切妓樂音聲。以上乃
<lb ed="X" n="0060b07"/><lb ed="R061" n="0348a02"/>佛子之所不應聞者。更不得樗蒲賭博。圍棋共奕。
<lb ed="X" n="0060b08"/><lb ed="R061" n="0348a03"/>波羅塞戲而下象棋。彈棊而作粧奩戲。六博而打
<lb ed="X" n="0060b09"/><lb ed="R061" n="0348a04"/>雙陸。拍毱而蹴圓毬。擲石入窩。投壺拋箭。牽道走
<lb ed="X" n="0060b10"/><lb ed="R061" n="0348a05"/>馬。八道賣械。行城乃西域劇戲。爪鏡藥指而光現。
<lb ed="X" n="0060b11"/><lb ed="R061" n="0348a06"/>蓍草卜斷休咎。楊枝卽報災祥。鉢盂照水定是非。
<lb ed="X" n="0060b12"/><lb ed="R061" n="0348a07"/>髑髏呪之說禍福。以上作卜筮等。乃佛子之所不
<lb ed="X" n="0060b13"/><lb ed="R061" n="0348a08"/>應爲者。不得爲盜賊之所差使命令。乃至畢命必
<lb ed="X" n="0060b14"/><lb ed="R061" n="0348a09"/>不可爲。如上一一不得作非佛子所應爲者。若故
<lb ed="X" n="0060b15"/><lb ed="R061" n="0348a10"/>作者。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0060b16"/><lb ed="R061" n="0348a11"/><p xml:id="pX39p0060b1601">○第三十四蹔念小乘戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0060b17"/><lb ed="R061" n="0348a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0060b1701">若佛子。護持禁戒。行住坐臥。日夜六時。讀誦是戒。猶
<lb ed="X" n="0060b18"/><lb ed="R061" n="0348a13"/>如金剛。如帶持浮囊。欲渡大海。如草繫比丘。常生大
<lb ed="X" n="0060b19"/><lb ed="R061" n="0348a14"/>乘善信。自知我是未成之佛。諸佛是<anchor xml:id="nkr_note_add_0060b1901" n="0060b1901"/><anchor xml:id="beg0060b1901" n="0060b1901"/>已<anchor xml:id="end0060b1901"/>成之佛。發菩
<lb ed="X" n="0060b20"/><lb ed="R061" n="0348a15"/>提心。念念不去心。若起一念二乘外道心者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0060b21"/><lb ed="R061" n="0348a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0060b2101">若佛子護持等者。言大乘菩薩防護堅持。禁約五
<lb ed="X" n="0060b22"/><lb ed="R061" n="0348a17"/>根。戒止意地。于行住坐臥四威儀中。白日夜晚。二
<lb ed="X" n="0060b23"/><lb ed="R061" n="0348a18"/>六時內。常常熟讀味義。背諷誦持。是菩薩戒本。猶
<lb ed="X" n="0060b24"/><lb ed="R061" n="0348b01"/>如金剛。能壞一切。一切不能壞伊。如此堅固念頭。
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0060c" n="0060c"/>
<lb ed="X" n="0060c01"/><lb ed="R061" n="0348b02"/>又如昔有商人持囊渡海。羅刹從乞浮囊。其人不
<lb ed="X" n="0060c02"/><lb ed="R061" n="0348b03"/>與。乞一錢乃至一絲亦不與。何以故。命在浮囊故。
<lb ed="X" n="0060c03"/><lb ed="R061" n="0348b04"/>以喩持戒人欲渡生死苦海。設遇愛欲羅刹假求
<lb ed="X" n="0060c04"/><lb ed="R061" n="0348b05"/>一願。終不從之。何以故。命在戒故。是故護戒若此
<lb ed="X" n="0060c05"/><lb ed="R061" n="0348b06"/>也。又如昔有比丘被賊所抄。以草繫此比丘。比丘
<lb ed="X" n="0060c06"/><lb ed="R061" n="0348b07"/>持戒不傷生草。忽遇王過。始得釋脫。小乘持戒尙
<lb ed="X" n="0060c07"/><lb ed="R061" n="0348b08"/>且如此。況大乘菩薩乎。是故常生大乘善信之人。
<lb ed="X" n="0060c08"/><lb ed="R061" n="0348b09"/>念念自信。念念自知。決定信知。我是未成佛。現前
<lb ed="X" n="0060c09"/><lb ed="R061" n="0348b10"/>當來決定成佛。諸佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0060c0901" n="0060c0901"/><anchor xml:id="beg0060c0901" n="0060c0901"/>已<anchor xml:id="end0060c0901"/>得三身圓。萬德足。五住盡。
<lb ed="X" n="0060c10"/><lb ed="R061" n="0348b11"/>二死亡。是<anchor xml:id="nkr_note_add_0060c1001" n="0060c1001"/><anchor xml:id="beg0060c1001" n="0060c1001"/>已<anchor xml:id="end0060c1001"/>成之佛也。發菩提心者。卽是此決定
<lb ed="X" n="0060c11"/><lb ed="R061" n="0348b12"/>信知。而發此心也。以此菩提心堅固之故。而自念
<lb ed="X" n="0060c12"/><lb ed="R061" n="0348b13"/>茲在茲。永無忘失。決無捨離去志。安有退墮二乘
<lb ed="X" n="0060c13"/><lb ed="R061" n="0348b14"/>之理哉。設若有起一念小乘外道等心者。卽非佛
<lb ed="X" n="0060c14"/><lb ed="R061" n="0348b15"/>子。必犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0060c15"/><lb ed="R061" n="0348b16"/><p xml:id="pX39p0060c1501">○第三十五不發願戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0060c16"/><lb ed="R061" n="0348b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0060c1601">若佛子。常應發一切願。孝順父母師僧。願得好師同
<lb ed="X" n="0060c17"/><lb ed="R061" n="0348b18"/>學善知識。常敎我大乘經律。十發趣。十長養。十金剛。
<lb ed="X" n="0060c18"/><lb ed="R061" n="0349a01"/>十地。使我開解。如法修行。堅持佛戒。寧捨身命。念念
<lb ed="X" n="0060c19"/><lb ed="R061" n="0349a02"/>不去心。若一切菩薩。不發是願者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0060c20"/><lb ed="R061" n="0349a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0060c2001">若佛子常應等者。言佛子發願不難。惟恐不恒。所
<lb ed="X" n="0060c21"/><lb ed="R061" n="0349a04"/>以常應發願。以是一切衆生煩惱報障無有窮盡
<lb ed="X" n="0060c22"/><lb ed="R061" n="0349a05"/>故。菩薩發一切願亦無盡也。一常願孝順父母。二
<lb ed="X" n="0060c23"/><lb ed="R061" n="0349a06"/>常願孝順師僧。師卽三師。僧卽七證。亦應如同父
<lb ed="X" n="0060c24"/><lb ed="R061" n="0349a07"/>母一般孝順也。三常願得好師指點。得好同學輔
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0061a" n="0061a"/>
<lb ed="X" n="0061a01"/><lb ed="R061" n="0349a08"/>資。四願得好善知識。常常開導我。通曉大乘經律。
<lb ed="X" n="0061a02"/><lb ed="R061" n="0349a09"/>五願入十住。得修空觀。六願入十行。得修假觀。七
<lb ed="X" n="0061a03"/><lb ed="R061" n="0349a10"/>願入十迴向。得圓中道觀。八願得入十聖地位。一
<lb ed="X" n="0061a04"/><lb ed="R061" n="0349a11"/>切圓修。早入佛界。九願使我一一開解。如法修行。
<lb ed="X" n="0061a05"/><lb ed="R061" n="0349a12"/>而速證佛果。十願堅固持守諸佛戒法。設遇惡緣。
<lb ed="X" n="0061a06"/><lb ed="R061" n="0349a13"/>寧捨身命。至于死地。念念不敢去此堅持佛戒之
<lb ed="X" n="0061a07"/><lb ed="R061" n="0349a14"/>心也。若菩薩不發如是等願者。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0061a08"/><lb ed="R061" n="0349a15"/><p xml:id="pX39p0061a0801">○第三十六不發誓戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0061a09"/><lb ed="R061" n="0349a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0061a0901">若佛子。發<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061001" n="0061001"/>十大願<anchor xml:id="nkr_note_add_0061a0901" n="0061a0901"/><anchor xml:id="beg0061a0901" n="0061a0901"/>已<anchor xml:id="end0061a0901"/>。持佛禁戒。作是願言。寧以此身。
<lb ed="X" n="0061a10"/><lb ed="R061" n="0349a17"/>投熾然猛火大坑刀山。終不毀犯三世諸佛經律。與
<lb ed="X" n="0061a11"/><lb ed="R061" n="0349a18"/>一切女人作不淨行。復作是願。寧以熱鐵羅網千重
<lb ed="X" n="0061a12"/><lb ed="R061" n="0349b01"/>周帀纏身。終不以此破戒之身。受於信心檀越一切
<lb ed="X" n="0061a13"/><lb ed="R061" n="0349b02"/>衣服。復作是願。寧以此口吞熱鐵丸。及大流猛火。經
<lb ed="X" n="0061a14"/><lb ed="R061" n="0349b03"/>百千劫。終不以此破戒之口。食於信心檀越百味飮
<lb ed="X" n="0061a15"/><lb ed="R061" n="0349b04"/>食。復作是願。寧以此身臥大猛火羅網熱鐵地上。終
<lb ed="X" n="0061a16"/><lb ed="R061" n="0349b05"/>不以此破戒之身。受於信心檀越百種牀座。復作是
<lb ed="X" n="0061a17"/><lb ed="R061" n="0349b06"/>願。寧以此身受三百鉾刺身。經一劫二劫。終不以此
<lb ed="X" n="0061a18"/><lb ed="R061" n="0349b07"/>破戒之身。受於信心檀越百味醫藥。復作是願。寧以
<lb ed="X" n="0061a19"/><lb ed="R061" n="0349b08"/>此身投熱鐵鑊。經百千劫。終不以此破戒之身。受於
<lb ed="X" n="0061a20"/><lb ed="R061" n="0349b09"/>信心檀越千種房舍屋宅園林田地。復作是願。寧以
<lb ed="X" n="0061a21"/><lb ed="R061" n="0349b10"/>鐵鎚打碎此身。從頭至足令如微塵。終不以此破戒
<lb ed="X" n="0061a22"/><lb ed="R061" n="0349b11"/>之身。受於信心檀越恭敬禮拜。復作是願。寧以百千
<lb ed="X" n="0061a23"/><lb ed="R061" n="0349b12"/>熱鐵刀鉾挑其兩目。終不以此破戒之心。視他好色。
<lb ed="X" n="0061a24"/><lb ed="R061" n="0349b13"/>復作是願。寧以百千鐵錐。劖刺耳根。經一劫二劫。終
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0061b" n="0061b"/>
<lb ed="X" n="0061b01"/><lb ed="R061" n="0349b14"/>不以此破戒之心。聽好音聲。復作是願。寧以百千刃
<lb ed="X" n="0061b02"/><lb ed="R061" n="0349b15"/>刀割去其鼻。終不以此破戒之心。貪齅諸香。復作是
<lb ed="X" n="0061b03"/><lb ed="R061" n="0349b16"/>願。寧以百千刃刀割斷其舌。終不以此破戒之心。食
<lb ed="X" n="0061b04"/><lb ed="R061" n="0349b17"/>人百味淨食。復作是願。寧以利斧斬斫其身。終不以
<lb ed="X" n="0061b05"/><lb ed="R061" n="0349b18"/>此破戒之心。貪著好觸。復作是願。願一切衆生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061002" n="0061002"/>成佛。
<lb ed="X" n="0061b06"/><lb ed="R061" n="0350a01"/>菩薩若不發是願者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0061b07"/><lb ed="R061" n="0350a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0061b0701">若佛子不發等者。此承上言旣發是十種大願<anchor xml:id="nkr_note_add_0061b0701" n="0061b0701"/><anchor xml:id="beg0061b0701" n="0061b0701"/>已<anchor xml:id="end0061b0701"/>。
<lb ed="X" n="0061b08"/><lb ed="R061" n="0350a03"/>復能堅守持佛禁戒。念念不捨。更當作後如是等
<lb ed="X" n="0061b09"/><lb ed="R061" n="0350a04"/>十三種願言也。云何作願耶。一作是誓願言以堅
<lb ed="X" n="0061b10"/><lb ed="R061" n="0350a05"/>之曰。寧以此身投熾然猛火。至不淨行。此一種堅
<lb ed="X" n="0061b11"/><lb ed="R061" n="0350a06"/>誓。不作非梵行也。二復作是誓願以堅之曰。寧以
<lb ed="X" n="0061b12"/><lb ed="R061" n="0350a07"/>熱鐵至恭敬禮拜。其中一衣服。二飮。食三床座。四
<lb ed="X" n="0061b13"/><lb ed="R061" n="0350a08"/>醫藥。五房屋田園。六恭敬禮拜。此六種堅誓不虗
<lb ed="X" n="0061b14"/><lb ed="R061" n="0350a09"/>受供養也。八復作是誓願以堅之曰。寧以百千至
<lb ed="X" n="0061b15"/><lb ed="R061" n="0350a10"/>貪著好觸。一目。二耳。三鼻。四舌。五身。此五種堅誓
<lb ed="X" n="0061b16"/><lb ed="R061" n="0350a11"/>不染汚六根也。以上十二種自利。下一種利他。十
<lb ed="X" n="0061b17"/><lb ed="R061" n="0350a12"/>三復作是誓願以堅之曰。願一切衆生成佛者。言
<lb ed="X" n="0061b18"/><lb ed="R061" n="0350a13"/>非獨自爲一<anchor xml:id="nkr_note_add_0061b1801" n="0061b1801"/><anchor xml:id="beg0061b1801" n="0061b1801"/>己<anchor xml:id="end0061b1801"/>淸淨解脫而<anchor xml:id="nkr_note_add_0061b1802" n="0061b1802"/><anchor xml:id="beg0061b1802" n="0061b1802"/>已<anchor xml:id="end0061b1802"/>。本爲普度有情。咸
<lb ed="X" n="0061b19"/><lb ed="R061" n="0350a14"/>得淸淨解脫。悉皆成佛故也。如是立誓發願。是名
<lb ed="X" n="0061b20"/><lb ed="R061" n="0350a15"/>菩薩。若不發此四科十三種誓願者。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0061b21"/><lb ed="R061" n="0350a16"/><p xml:id="pX39p0061b2101">○第三十七冐難遊行戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0061b22"/><lb ed="R061" n="0350a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0061b2201">若佛子。常應二時頭陀。冬夏坐禪。結夏安居。常用楊
<lb ed="X" n="0061b23"/><lb ed="R061" n="0350a18"/>枝。澡豆。三衣。缾。鉢。坐具。鍚杖。香爐。漉水囊。手巾。刀子。
<lb ed="X" n="0061b24"/><lb ed="R061" n="0350b01"/>火燧。鑷子。繩牀。經。律。佛像。菩薩形像。而菩薩行頭陀
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0061c" n="0061c"/>
<lb ed="X" n="0061c01"/><lb ed="R061" n="0350b02"/>時。及遊方時。行來百里千里。此十八種物。常隨其身。
<lb ed="X" n="0061c02"/><lb ed="R061" n="0350b03"/>頭陀者。從正月十五日。至三月十五日。八月十五日。
<lb ed="X" n="0061c03"/><lb ed="R061" n="0350b04"/>至十月十五日。是二時中。十八種物。常隨其身。如鳥
<lb ed="X" n="0061c04"/><lb ed="R061" n="0350b05"/>二翼。若布薩日。新學菩薩半月半月布薩。誦十重四
<lb ed="X" n="0061c05"/><lb ed="R061" n="0350b06"/>十八<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061003" n="0061003"/>輕若誦戒時。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061004" n="0061004"/>於諸佛菩薩形像前誦。一人布薩
<lb ed="X" n="0061c06"/><lb ed="R061" n="0350b07"/>卽一人誦。若二及三人至百千人。亦一人誦。誦者高
<lb ed="X" n="0061c07"/><lb ed="R061" n="0350b08"/>座。聽者下座。各各披九條七條五條袈裟。結夏安<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061005" n="0061005"/>居。
<lb ed="X" n="0061c08"/><lb ed="R061" n="0350b09"/>一一如法。若頭陀時。莫入難處。若國難惡王。土地高
<lb ed="X" n="0061c09"/><lb ed="R061" n="0350b10"/>下。草木深邃。獅子虎狼。水火<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061006" n="0061006"/>風劫賊道路毒蛇。一切
<lb ed="X" n="0061c10"/><lb ed="R061" n="0350b11"/>難處。悉不得入。若頭陀行道。乃至夏坐安居。是諸難
<lb ed="X" n="0061c11"/><lb ed="R061" n="0350b12"/>處。亦不得入。若故入者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0061c12"/><lb ed="R061" n="0350b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0061c1201">若佛子常應等者。言常當如是也。二時卽春秋二
<lb ed="X" n="0061c13"/><lb ed="R061" n="0350b14"/>時。頭陀此云抖擻。言抖擻客塵煩惱。求無上道也。
<lb ed="X" n="0061c14"/><lb ed="R061" n="0350b15"/>冬夏等者。言冬時隆寒。夏時酷暑。正宜習定坐禪。
<lb ed="X" n="0061c15"/><lb ed="R061" n="0350b16"/>結冬休夏。安養居處。以精勤佛道也。常用等者。言
<lb ed="X" n="0061c16"/><lb ed="R061" n="0350b17"/>楊枝至菩薩形像。此十八物是佛子之所常用者。
<lb ed="X" n="0061c17"/><lb ed="R061" n="0350b18"/>不特冬夏安居常用。卽春秋二時而菩薩行頭陀。
<lb ed="X" n="0061c18"/><lb ed="R061" n="0351a01"/>遠遊他方時。往來百里千里之遙。此等物亦常隨
<lb ed="X" n="0061c19"/><lb ed="R061" n="0351a02"/>其身。以備用也。頭陀者至二翼一段。正明二時頭
<lb ed="X" n="0061c20"/><lb ed="R061" n="0351a03"/>陀常用之事。從正二句是明春時。八月二句是明
<lb ed="X" n="0061c21"/><lb ed="R061" n="0351a04"/>秋時。是春秋二時中。此十八種物。常備用隨身。就
<lb ed="X" n="0061c22"/><lb ed="R061" n="0351a05"/>如鳥之二翼一般。一任高飛遠擧。自無防礙也。若
<lb ed="X" n="0061c23"/><lb ed="R061" n="0351a06"/>布薩等者。布薩此云作法辦事。亦云相向說罪。對
<lb ed="X" n="0061c24"/><lb ed="R061" n="0351a07"/>佛像前。悔其過故。言新學菩薩智劣識強。應當黑
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0062a" n="0062a"/>
<lb ed="X" n="0062a01"/><lb ed="R061" n="0351a08"/>白半月半月布薩。常誦十重四十八輕戒。倘誦時
<lb ed="X" n="0062a02"/><lb ed="R061" n="0351a09"/>必定要恭潔<anchor xml:id="nkr_note_add_0062a0201" n="0062a0201"/><anchor xml:id="beg0062a0201" n="0062a0201"/>己<anchor xml:id="end0062a0201"/>身心。于諸佛菩薩形容像貌前誦
<lb ed="X" n="0062a03"/><lb ed="R061" n="0351a10"/>戒也。一人至袈裟等者。此明誦戒之儀。必要依此
<lb ed="X" n="0062a04"/><lb ed="R061" n="0351a11"/>法也。結夏二句乃珍重之意。言二時頭陀尙乃如
<lb ed="X" n="0062a05"/><lb ed="R061" n="0351a12"/>此。至于結冬休夏安居之事。一一更是要如法也。
<lb ed="X" n="0062a06"/><lb ed="R061" n="0351a13"/>若頭陀等者。重明二時頭陀。不得冐難遊行之意。
<lb ed="X" n="0062a07"/><lb ed="R061" n="0351a14"/>言何等爲難而莫入耶。若國難至毒蛇等諸難。一
<lb ed="X" n="0062a08"/><lb ed="R061" n="0351a15"/>切難處。咸不得入也。不特無事遊行不得入。若頭
<lb ed="X" n="0062a09"/><lb ed="R061" n="0351a16"/>陀行持佛法仗道而往。乃至結冬休夏亦不宜近。
<lb ed="X" n="0062a10"/><lb ed="R061" n="0351a17"/>是諸難處更是不得入也。若佛子不聽佛戒。而故
<lb ed="X" n="0062a11"/><lb ed="R061" n="0351a18"/>入者。犯輕垢罪。一切。一是普及之言。切是盡際之
<lb ed="X" n="0062a12"/><lb ed="R061" n="0351b01"/>語。以國難至毒蛇等難。分爲八難。恐不足以盡之
<lb ed="X" n="0062a13"/><lb ed="R061" n="0351b02"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0062a14"/><lb ed="R061" n="0351b03"/><p xml:id="pX39p0062a1401">○第三十八乖尊卑次序戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062a15"/><lb ed="R061" n="0351b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0062a1501">若佛子。應如法次第坐。先受戒者在前坐。後受戒者
<lb ed="X" n="0062a16"/><lb ed="R061" n="0351b05"/>在後坐。不問老少。比丘比丘尼。貴人國王王子。乃至
<lb ed="X" n="0062a17"/><lb ed="R061" n="0351b06"/>黃門奴婢。皆應先受戒者在前坐。後受戒者次第而
<lb ed="X" n="0062a18"/><lb ed="R061" n="0351b07"/>坐。莫如外道癡人。若老若少。無前無後。坐無次第。如
<lb ed="X" n="0062a19"/><lb ed="R061" n="0351b08"/>兵奴之法。我佛法中。先者先坐。後者後坐。而菩薩一
<lb ed="X" n="0062a20"/><lb ed="R061" n="0351b09"/>一不如法次第坐者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062a21"/><lb ed="R061" n="0351b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0062a2101">若佛子應如等者。言如法者謂依佛訓而坐也。謂
<lb ed="X" n="0062a22"/><lb ed="R061" n="0351b11"/>先戒應當坐前。後戒理宜坐後。不同在俗老少生
<lb ed="X" n="0062a23"/><lb ed="R061" n="0351b12"/>年。<anchor xml:id="nkr_note_add_0062a2301" n="0062a2301"/><anchor xml:id="beg0062a2301" n="0062a2301"/>但<anchor xml:id="end0062a2301"/>依先後受戒次第而坐也。比丘至奴婢。叙明
<lb ed="X" n="0062a24"/><lb ed="R061" n="0351b13"/>受戒各有類萃羣分。皆字卽各各義。言比丘類有
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0062b" n="0062b"/>
<lb ed="X" n="0062b01"/><lb ed="R061" n="0351b14"/>次第。比丘尼類亦有次第。貴人國王王子乃至黃
<lb ed="X" n="0062b02"/><lb ed="R061" n="0351b15"/>門奴婢類。亦各各咸皆當有先後受戒次第而坐
<lb ed="X" n="0062b03"/><lb ed="R061" n="0351b16"/>也。莫如至之法等者。明乖尊卑次序之義。正所當
<lb ed="X" n="0062b04"/><lb ed="R061" n="0351b17"/>戒者。言莫如此等。外道無智癡人無老少。無前後。
<lb ed="X" n="0062b05"/><lb ed="R061" n="0351b18"/>坐無次第。就如兵奴法一般也。我佛法等者。言我
<lb ed="X" n="0062b06"/><lb ed="R061" n="0352a01"/>佛正法中。必定是先戒臘老者先坐。後戒臘少者
<lb ed="X" n="0062b07"/><lb ed="R061" n="0352a02"/>後坐。有老少。有前後。坐有次第。一一如法也。而菩
<lb ed="X" n="0062b08"/><lb ed="R061" n="0352a03"/>薩若不一一次第如法坐者。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0062b09"/><lb ed="R061" n="0352a04"/><p xml:id="pX39p0062b0901">○第三十九不修福慧戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062b10"/><lb ed="R061" n="0352a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0062b1001">若佛子。常應敎化一切衆生。建立僧房山林園田。立
<lb ed="X" n="0062b11"/><lb ed="R061" n="0352a06"/>作佛塔。冬夏安居坐禪處所。一切行道處。皆應立之。
<lb ed="X" n="0062b12"/><lb ed="R061" n="0352a07"/>而菩薩應爲一切衆生講說大乘經律。若疾病。國難。
<lb ed="X" n="0062b13"/><lb ed="R061" n="0352a08"/>賊難。父母。兄弟。和尙。阿闍黎亡滅之日。及三七日。四
<lb ed="X" n="0062b14"/><lb ed="R061" n="0352a09"/>五七日。乃至七七日。亦應講大乘經律。一切齋會求
<lb ed="X" n="0062b15"/><lb ed="R061" n="0352a10"/>福。行來治生。大火大水焚漂。黑風所吹船舫。江河大
<lb ed="X" n="0062b16"/><lb ed="R061" n="0352a11"/>海羅刹之難。亦讀誦講說此經律。乃至一切罪報。三
<lb ed="X" n="0062b17"/><lb ed="R061" n="0352a12"/>惡八難七逆。杻械枷鎻繫縛其身。多婬多瞋多愚癡
<lb ed="X" n="0062b18"/><lb ed="R061" n="0352a13"/>多疾病。皆應講此經律。而新學菩薩若不爾者。犯輕
<lb ed="X" n="0062b19"/><lb ed="R061" n="0352a14"/>垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062b20"/><lb ed="R061" n="0352a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0062b2001">若佛子常應敎化一切。至皆應立之。此勸修福也。
<lb ed="X" n="0062b21"/><lb ed="R061" n="0352a16"/>言常當敎導開化一切。有靈衆生。使其建樹起院。
<lb ed="X" n="0062b22"/><lb ed="R061" n="0352a17"/>廣治山林園圃田地。造立佛塔。聚十方僧。結制參
<lb ed="X" n="0062b23"/><lb ed="R061" n="0352a18"/>禪。設戒定處。施智慧所。一切廣行智道之處。咸當
<lb ed="X" n="0062b24"/><lb ed="R061" n="0352b01"/>立之。如是眞實修福。不昧因果。以滿自他檀波羅
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0062c" n="0062c"/>
<lb ed="X" n="0062c01"/><lb ed="R061" n="0352b02"/>蜜故。而菩薩應爲至多疾病。皆應講此經律。此修
<lb ed="X" n="0062c02"/><lb ed="R061" n="0352b03"/>慧也。言菩薩當爲一切衆生講演宣說大乘經律。
<lb ed="X" n="0062c03"/><lb ed="R061" n="0352b04"/>不特此也。若人疾病時。或國家大難。賊盜之難。父
<lb ed="X" n="0062c04"/><lb ed="R061" n="0352b05"/>母兄弟和尙阿闍黎死亡之日。及一七二七。乃至
<lb ed="X" n="0062c05"/><lb ed="R061" n="0352b06"/>七七之日。亦當講演敷宣此大乘經律。或一切修
<lb ed="X" n="0062c06"/><lb ed="R061" n="0352b07"/>齋設會求福利者。遊行來往。治生產業。大火所焚。
<lb ed="X" n="0062c07"/><lb ed="R061" n="0352b08"/>大水所漂。黑風吹起船舫。江河大海羅刹之難。亦
<lb ed="X" n="0062c08"/><lb ed="R061" n="0352b09"/>應看讀背誦講解敷說此大乘經律。乃至一切惡
<lb ed="X" n="0062c09"/><lb ed="R061" n="0352b10"/>業因果報應。三惡八難七遮。手杻足械。項戴枷鎻。
<lb ed="X" n="0062c10"/><lb ed="R061" n="0352b11"/>五處繫縛。多婬恚癡。多疾病。一一難皆當講演此
<lb ed="X" n="0062c11"/><lb ed="R061" n="0352b12"/>大乘經律。如是眞實修慧。利益無邊。以滿自他般
<lb ed="X" n="0062c12"/><lb ed="R061" n="0352b13"/>若波羅蜜故。而新學菩薩若不如是修福修慧二
<lb ed="X" n="0062c13"/><lb ed="R061" n="0352b14"/>種莊嚴者。犯輕垢罪。此八難與頂位八難。卽淨名
<lb ed="X" n="0062c14"/><lb ed="R061" n="0352b15"/>疏言。界內八難也。三惡道。北洲。根不具。佛前。佛後。
<lb ed="X" n="0062c15"/><lb ed="R061" n="0352b16"/>世智辯聰。無想天是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062c16"/><lb ed="R061" n="0352b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0062c1601">如是九戒。應當學。敬心奉持。梵壇品當說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062c17"/><lb ed="R061" n="0352b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0062c1701">如是九戒結前。應當學勸修敬心奉持。珍重謹守
<lb ed="X" n="0062c18"/><lb ed="R061" n="0353a01"/>而勿失也。末句言大部內有梵壇品。後當詳說也。</p>
<lb ed="X" n="0062c19"/><lb ed="R061" n="0353a02"/><p xml:id="pX39p0062c1901">○第四十揀擇授戒戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062c20"/><lb ed="R061" n="0353a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0062c2001">佛言。佛子與人授戒時。不得揀擇。一切國王。王子。大
<lb ed="X" n="0062c21"/><lb ed="R061" n="0353a04"/>臣。百官。比丘。比丘尼。信男。信女。婬男。婬女。十八梵天。
<lb ed="X" n="0062c22"/><lb ed="R061" n="0353a05"/>六欲天子。無根。二根。黃門。奴婢。一切鬼神。盡得受戒。
<lb ed="X" n="0062c23"/><lb ed="R061" n="0353a06"/>應敎身所著袈裟。皆使壞色。與道相應。皆染使靑黃
<lb ed="X" n="0062c24"/><lb ed="R061" n="0353a07"/>赤黑紫色。一切染衣。乃至臥具。盡以壞色。身所著衣。
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0063a" n="0063a"/>
<lb ed="X" n="0063a01"/><lb ed="R061" n="0353a08"/>一切染色。若一切國土中。國人所著衣服。比丘皆應
<lb ed="X" n="0063a02"/><lb ed="R061" n="0353a09"/>與其俗服有異。若欲受戒時。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063001" n="0063001"/>應問言。現身不作七逆
<lb ed="X" n="0063a03"/><lb ed="R061" n="0353a10"/>罪耶。菩薩法師。不得與七逆人現身受戒。七逆者。出
<lb ed="X" n="0063a04"/><lb ed="R061" n="0353a11"/>佛身血。殺父。殺母。殺和尙。殺阿闍黎。破羯磨轉法輪
<lb ed="X" n="0063a05"/><lb ed="R061" n="0353a12"/>僧。殺聖人。若具七逆。卽現身不得戒。餘一切人盡得
<lb ed="X" n="0063a06"/><lb ed="R061" n="0353a13"/>受戒。出家人法。不向國王禮拜。不向父母禮拜。六親
<lb ed="X" n="0063a07"/><lb ed="R061" n="0353a14"/>不敬。鬼神不禮。但解法師語。有百里千里來求法者。
<lb ed="X" n="0063a08"/><lb ed="R061" n="0353a15"/>而菩薩法師。以惡心嗔心。而不卽與授一切衆生戒
<lb ed="X" n="0063a09"/><lb ed="R061" n="0353a16"/>者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063a10"/><lb ed="R061" n="0353a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0063a1001">佛言佛子等者。言與一切人授戒之時。不得生揀
<lb ed="X" n="0063a11"/><lb ed="R061" n="0353a18"/>擇人之心。但一切國王王子至一切鬼神。無有受
<lb ed="X" n="0063a12"/><lb ed="R061" n="0353b01"/>不得戒者。不可揀擇。咸當與授戒也。應敎身所至
<lb ed="X" n="0063a13"/><lb ed="R061" n="0353b02"/>俗服有異者。言旣與戒當作何形儀。當敎身著壞
<lb ed="X" n="0063a14"/><lb ed="R061" n="0353b03"/>色袈裟像。個道人與道相應故。皆使染五色相襍
<lb ed="X" n="0063a15"/><lb ed="R061" n="0353b04"/>之色。不特袈裟使染壞色。卽一切禪衣禪裙臥具。
<lb ed="X" n="0063a16"/><lb ed="R061" n="0353b05"/>凡身所衣。皆可壞色。若一切國土中人所著衣服。
<lb ed="X" n="0063a17"/><lb ed="R061" n="0353b06"/>自是用俗五色。各染一色者多。我比丘佛子等。皆
<lb ed="X" n="0063a18"/><lb ed="R061" n="0353b07"/>當與他不同。俗有俗服。僧有僧衣。咸應與其有異
<lb ed="X" n="0063a19"/><lb ed="R061" n="0353b08"/>也。若欲至不得戒。言上雖不揀。而不揀中亦有所
<lb ed="X" n="0063a20"/><lb ed="R061" n="0353b09"/>當揀者。云何當揀耶。受戒時應問言。汝等現世今
<lb ed="X" n="0063a21"/><lb ed="R061" n="0353b10"/>生不曾作七逆等罪耶。若答云無。則不揀也。若答
<lb ed="X" n="0063a22"/><lb ed="R061" n="0353b11"/>云有。法師不得與七逆人授戒。七逆者。一出佛身
<lb ed="X" n="0063a23"/><lb ed="R061" n="0353b12"/>血。二殺父。三殺母。四殺和尙。五殺阿闍黎。六破羯
<lb ed="X" n="0063a24"/><lb ed="R061" n="0353b13"/>磨轉法輪僧。七殺聖人。若具此七逆。卽不得戒。是
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0063b" n="0063b"/>
<lb ed="X" n="0063b01"/><lb ed="R061" n="0353b14"/>所當揀。除此之外。餘一切人。盡得受戒。故不得揀
<lb ed="X" n="0063b02"/><lb ed="R061" n="0353b15"/>也。出家人等者。言旣爲佛子。逈出世法之外。不宜
<lb ed="X" n="0063b03"/><lb ed="R061" n="0353b16"/>向國王向父母行世間禮拜之事也。非見國王父
<lb ed="X" n="0063b04"/><lb ed="R061" n="0353b17"/>母而生憍也。不敬六親。不相頻頻往來也。不敬鬼
<lb ed="X" n="0063b05"/><lb ed="R061" n="0353b18"/>神。不行<anchor xml:id="nkr_note_add_0063b0501" n="0063b0501"/><anchor xml:id="beg0063b0501" n="0063b0501"/>諂<anchor xml:id="end0063b0501"/>瀆之事也。非向六親鬼神而生慢也。言
<lb ed="X" n="0063b06"/><lb ed="R061" n="0354a01"/>爲佛子當超然物表。不爲世俗之禮所拘忌也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0063b0601" n="0063b0601"/><anchor xml:id="beg0063b0601" n="0063b0601"/>但<anchor xml:id="end0063b0601"/>
<lb ed="X" n="0063b07"/><lb ed="R061" n="0354a02"/>解法師語者。但解廣該一切。但能通曉法師語言。
<lb ed="X" n="0063b08"/><lb ed="R061" n="0354a03"/>憑他百里之近千里之遙。來茲乞求戒法者。而菩
<lb ed="X" n="0063b09"/><lb ed="R061" n="0354a04"/>薩法師應當與授。若以惡心嫉妬瞋心恨悔。而不
<lb ed="X" n="0063b10"/><lb ed="R061" n="0354a05"/>卽與一切衆生戒者。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0063b11"/><lb ed="R061" n="0354a06"/><p xml:id="pX39p0063b1101">○第四十一爲利作師戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063b12"/><lb ed="R061" n="0354a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0063b1201">若佛子。敎化人起信心時。菩薩與他人作敎誡法師
<lb ed="X" n="0063b13"/><lb ed="R061" n="0354a08"/>者。見欲受戒人。應敎請二師和尙阿闍黎。二師應問
<lb ed="X" n="0063b14"/><lb ed="R061" n="0354a09"/>言。汝有七遮罪否。若現身有七遮罪者。師不應與授
<lb ed="X" n="0063b15"/><lb ed="R061" n="0354a10"/>戒。若無七遮者。得與授戒。若有犯十重戒者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063002" n="0063002"/>敎懺悔。
<lb ed="X" n="0063b16"/><lb ed="R061" n="0354a11"/>在佛菩薩形像前。日夜六時。誦十重四十八輕戒。苦
<lb ed="X" n="0063b17"/><lb ed="R061" n="0354a12"/>到禮三世千佛。得見好相。若一七日。二三七日。乃至
<lb ed="X" n="0063b18"/><lb ed="R061" n="0354a13"/>一年。要見好相。好相者。佛來摩頂。見光華種種異相。
<lb ed="X" n="0063b19"/><lb ed="R061" n="0354a14"/>便得滅罪。若無好相。雖懺無益。是人現身亦不得戒。
<lb ed="X" n="0063b20"/><lb ed="R061" n="0354a15"/>而得增長受戒益。若犯四十八輕戒者。對首懺悔。罪
<lb ed="X" n="0063b21"/><lb ed="R061" n="0354a16"/>便得滅。不同七遮。而敎誡師。於是法中。一一好解。若
<lb ed="X" n="0063b22"/><lb ed="R061" n="0354a17"/>不解大乘經律。若輕若重。是非之相。不解第一義諦。
<lb ed="X" n="0063b23"/><lb ed="R061" n="0354a18"/>習種性。長養性。性種性。不可壞性。道種性。正覺性。其
<lb ed="X" n="0063b24"/><lb ed="R061" n="0354b01"/>中多少觀行出入。十禪支一切行法。一一不得此法
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0063c" n="0063c"/>
<lb ed="X" n="0063c01"/><lb ed="R061" n="0354b02"/>中意。而菩薩爲利養。爲名聞故。惡求多求。貪利弟子。
<lb ed="X" n="0063c02"/><lb ed="R061" n="0354b03"/>而詐現解一切經律。爲供養故。是自欺詐。亦欺詐他
<lb ed="X" n="0063c03"/><lb ed="R061" n="0354b04"/>人。故與人授戒者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063c04"/><lb ed="R061" n="0354b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0063c0401">若佛子敎化人等者。言菩薩欲敎導開化一切人。
<lb ed="X" n="0063c05"/><lb ed="R061" n="0354b06"/>起信心之時。菩薩與他人。作如是敎誡。與人爲開
<lb ed="X" n="0063c06"/><lb ed="R061" n="0354b07"/>導法師者。見欲要受戒人。法師應敎受戒人。先請
<lb ed="X" n="0063c07"/><lb ed="R061" n="0354b08"/>和尙阿闍黎二師。二師應問受戒者言。汝有七遮
<lb ed="X" n="0063c08"/><lb ed="R061" n="0354b09"/>罪否。若受戒人現身有七遮罪者。師不應與授戒。
<lb ed="X" n="0063c09"/><lb ed="R061" n="0354b10"/>若無七遮者。得與授戒。此以上明與人授戒。不得
<lb ed="X" n="0063c10"/><lb ed="R061" n="0354b11"/>自專。必同二師授也。若有犯等者。言旣受戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0063c1001" n="0063c1001"/><anchor xml:id="beg0063c1001" n="0063c1001"/>已<anchor xml:id="end0063c1001"/>。設
<lb ed="X" n="0063c11"/><lb ed="R061" n="0354b12"/>有犯戒。又當云何。不可爲利作師。不明輕重懺悔
<lb ed="X" n="0063c12"/><lb ed="R061" n="0354b13"/>之儀。或濫同七遮。捨棄而不敎。皆不可也。設若有
<lb ed="X" n="0063c13"/><lb ed="R061" n="0354b14"/>犯十重。敎懺悔時。對佛菩薩形像前。日六時夜六
<lb ed="X" n="0063c14"/><lb ed="R061" n="0354b15"/>時。常誦十重四十八輕戒。發至誠心。苦苦懇禱。禮
<lb ed="X" n="0063c15"/><lb ed="R061" n="0354b16"/>拜三世千佛。求得好相。若一七日見。或二三乃至
<lb ed="X" n="0063c16"/><lb ed="R061" n="0354b17"/>七七日一年。畢竟要見好相。好相者。或行懺處。或
<lb ed="X" n="0063c17"/><lb ed="R061" n="0354b18"/>坐禪處。或睡夢中。卽或感動佛親摩頂。或見光華
<lb ed="X" n="0063c18"/><lb ed="R061" n="0355a01"/>種種奇相。以此證知。便得知自<anchor xml:id="nkr_note_add_0063c1801" n="0063c1801"/><anchor xml:id="beg0063c1801" n="0063c1801"/>己<anchor xml:id="end0063c1801"/>罪花凋卸。業障
<lb ed="X" n="0063c19"/><lb ed="R061" n="0355a02"/>消除。還復戒體。若無如是好相之時。徒勤懇禱。心
<lb ed="X" n="0063c20"/><lb ed="R061" n="0355a03"/>不專一。無所感動。懺亦無益也。是人現身亦不得
<lb ed="X" n="0063c21"/><lb ed="R061" n="0355a04"/>復戒。而僅能得增長將來受戒利益耳。此明犯十
<lb ed="X" n="0063c22"/><lb ed="R061" n="0355a05"/>重懺法也。若犯四十八等者。言四十八輕設或有
<lb ed="X" n="0063c23"/><lb ed="R061" n="0355a06"/>犯。只對十師頭首人前。懇禱求哀。懺悔其罪過。卽
<lb ed="X" n="0063c24"/><lb ed="R061" n="0355a07"/>便滅除。此明犯四十八輕懺悔法也。不同七遮者。
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0064a" n="0064a"/>
<lb ed="X" n="0064a01"/><lb ed="R061" n="0355a08"/>言此犯重犯輕俱可懺悔。不同七遮之不通懺悔
<lb ed="X" n="0064a02"/><lb ed="R061" n="0355a09"/>也。而敎誡師于是一一懺悔法中。應當一一好好
<lb ed="X" n="0064a03"/><lb ed="R061" n="0355a10"/>思惟解了。明白諦當。方可與人作師也。若不解等
<lb ed="X" n="0064a04"/><lb ed="R061" n="0355a11"/>者。言若或與人爲師。只圖利養故。而不解了大乘
<lb ed="X" n="0064a05"/><lb ed="R061" n="0355a12"/>經律。以輕作重。以重作輕。以是爲非。以非爲是等
<lb ed="X" n="0064a06"/><lb ed="R061" n="0355a13"/>相。亦復不解中道第一義諦實相之理。不解初賢
<lb ed="X" n="0064a07"/><lb ed="R061" n="0355a14"/>十住中習種性。中賢十行中長養性。上賢十迴向
<lb ed="X" n="0064a08"/><lb ed="R061" n="0355a15"/>中性種性。聖位十地中不可壞性。等覺中道種性。
<lb ed="X" n="0064a09"/><lb ed="R061" n="0355a16"/>妙覺中正覺性。不解如是六性。于其三賢十聖二
<lb ed="X" n="0064a10"/><lb ed="R061" n="0355a17"/>覺中間多少觀行。如十住中。空觀多假觀少。十行
<lb ed="X" n="0064a11"/><lb ed="R061" n="0355a18"/>中假觀多空觀少。十迴向中中道觀多空假觀少。
<lb ed="X" n="0064a12"/><lb ed="R061" n="0355b01"/>十地位中自初地至六地前。無相觀少有相觀多。
<lb ed="X" n="0064a13"/><lb ed="R061" n="0355b02"/>五地<anchor xml:id="nkr_note_add_0064a1301" n="0064a1301"/><anchor xml:id="beg0064a1301" n="0064a1301"/>已<anchor xml:id="end0064a1301"/>後七地<anchor xml:id="nkr_note_add_0064a1302" n="0064a1302"/><anchor xml:id="beg0064a1302" n="0064a1302"/>已<anchor xml:id="end0064a1302"/>前。有相觀少無相觀多。自八地
<lb ed="X" n="0064a14"/><lb ed="R061" n="0355b03"/>後幷等覺純無相觀。妙覺則一切智觀。故云多少
<lb ed="X" n="0064a15"/><lb ed="R061" n="0355b04"/>觀行也。出入卽出定入定。十禪支解見前。卽四禪
<lb ed="X" n="0064a16"/><lb ed="R061" n="0355b05"/>中所修觀法。言出入此十種觀法十禪定支之中。
<lb ed="X" n="0064a17"/><lb ed="R061" n="0355b06"/>如是一切觀行法門。一一不通不曉不得此等法
<lb ed="X" n="0064a18"/><lb ed="R061" n="0355b07"/>中意味。詎可爲人師法哉。而菩薩等者。言不解如
<lb ed="X" n="0064a19"/><lb ed="R061" n="0355b08"/>是等法之菩薩。苟且與人爲師者何。爲利養故。名
<lb ed="X" n="0064a20"/><lb ed="R061" n="0355b09"/>聞故。而生惡求多求之心。師旣唱之。徒乃和之。師
<lb ed="X" n="0064a21"/><lb ed="R061" n="0355b10"/>及弟子俱以貪利之故。而俱詐現。不解言解。不通
<lb ed="X" n="0064a22"/><lb ed="R061" n="0355b11"/>曉經律言通曉經律。爲衣食供養故。自瞞瞞人。故
<lb ed="X" n="0064a23"/><lb ed="R061" n="0355b12"/>與人授戒者。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0064a24"/><lb ed="R061" n="0355b13"/><p xml:id="pX39p0064a2401">○第四十二爲惡人說戒戒</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0064b" n="0064b"/>
<lb ed="X" n="0064b01"/><lb ed="R061" n="0355b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0064b0101">若佛子。不得爲供養故。於未受菩薩戒者前。若外道
<lb ed="X" n="0064b02"/><lb ed="R061" n="0355b15"/>惡人前。說此千佛大戒。邪見人前。亦不得說。除國王。
<lb ed="X" n="0064b03"/><lb ed="R061" n="0355b16"/>餘一切不得說。是惡人輩。不受佛戒。名爲畜生。生生
<lb ed="X" n="0064b04"/><lb ed="R061" n="0355b17"/>不見三寶。如木石無心。名爲外道。邪見人輩。木頭無
<lb ed="X" n="0064b05"/><lb ed="R061" n="0355b18"/>異。而菩薩於是惡人前。說七佛敎誡者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064b06"/><lb ed="R061" n="0356a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0064b0601">若佛子不得等者。言能解法者。不得以貪利而濫
<lb ed="X" n="0064b07"/><lb ed="R061" n="0356a02"/>說也。渴而與飮。則水之味甘。暗而思明。則燈之用
<lb ed="X" n="0064b08"/><lb ed="R061" n="0356a03"/>大。是以未受大戒人及外道惡人前。皆不得說此
<lb ed="X" n="0064b09"/><lb ed="R061" n="0356a04"/>千佛大戒。不特于此。卽邪見人更是不得爲說也。
<lb ed="X" n="0064b10"/><lb ed="R061" n="0356a05"/>除國王者。謂如來曾以佛法僧付囑國王宰臣掌
<lb ed="X" n="0064b11"/><lb ed="R061" n="0356a06"/>護。俾令久住世間。滅惡生善。使王道佛道竝隆。凡
<lb ed="X" n="0064b12"/><lb ed="R061" n="0356a07"/>所行佛事。不宜隱諱。故除國王也。餘一切外道邪
<lb ed="X" n="0064b13"/><lb ed="R061" n="0356a08"/>見人前不得爲說者何。謂是一切人乃惡人之輩
<lb ed="X" n="0064b14"/><lb ed="R061" n="0356a09"/>不受諸佛大乘戒法。有眼如盲。有耳如聾。就如畜
<lb ed="X" n="0064b15"/><lb ed="R061" n="0356a10"/>生一般。無有智慧。不通人理。應墮三塗。生生世世
<lb ed="X" n="0064b16"/><lb ed="R061" n="0356a11"/>不聞三寶名字。又如木石一般。不識不生不滅之
<lb ed="X" n="0064b17"/><lb ed="R061" n="0356a12"/>心金剛不壞之體故。所以名爲外道。邪見人輩與
<lb ed="X" n="0064b18"/><lb ed="R061" n="0356a13"/>木頭石塊。無以異也。如龍聽法而悟道。蟒聞懺以
<lb ed="X" n="0064b19"/><lb ed="R061" n="0356a14"/>生天。生公說法。頑石爲之點頭。可以人而不如畜
<lb ed="X" n="0064b20"/><lb ed="R061" n="0356a15"/>與石乎。而菩薩若于是諸惡人前說此七佛千佛
<lb ed="X" n="0064b21"/><lb ed="R061" n="0356a16"/>大戒者。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0064b22"/><lb ed="R061" n="0356a17"/><p xml:id="pX39p0064b2201">○第四十三無慚受施戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064b23"/><lb ed="R061" n="0356a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0064b2301">若佛子。信心出家。受佛正戒。故起心毀犯聖戒者。不
<lb ed="X" n="0064b24"/><lb ed="R061" n="0356b01"/>得受一切檀越供養。亦不得國王地上行。不得飮國
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0064c" n="0064c"/>
<lb ed="X" n="0064c01"/><lb ed="R061" n="0356b02"/>王水。五千大鬼常遮其前。鬼言大賊。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0064001" n="0064001"/>入房舍城邑宅
<lb ed="X" n="0064c02"/><lb ed="R061" n="0356b03"/>中。鬼復常掃其脚跡。一切世人皆罵言。佛法中賊。一
<lb ed="X" n="0064c03"/><lb ed="R061" n="0356b04"/>切衆生。眼不欲見。犯戒之人。畜生無異。木頭無異。若
<lb ed="X" n="0064c04"/><lb ed="R061" n="0356b05"/>故毀正戒者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064c05"/><lb ed="R061" n="0356b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0064c0501">若佛子信心等者。言佛子最初發心出家。能捨偏
<lb ed="X" n="0064c06"/><lb ed="R061" n="0356b07"/>邪諸見。來受諸佛正大光明寶戒之時。其心本正。
<lb ed="X" n="0064c07"/><lb ed="R061" n="0356b08"/>理合受人天供養。及其日久歲深。懈于持守。便生
<lb ed="X" n="0064c08"/><lb ed="R061" n="0356b09"/>慢心。故起不信之心偏邪之念。而毀犯諸佛大戒
<lb ed="X" n="0064c09"/><lb ed="R061" n="0356b10"/>者。豈可仍前得受一切國王王子大臣居士長者
<lb ed="X" n="0064c10"/><lb ed="R061" n="0356b11"/>檀越飮食衣服臥具醫藥種種供養耶。亦不得等
<lb ed="X" n="0064c11"/><lb ed="R061" n="0356b12"/>者。言不特不宜受供養<anchor xml:id="nkr_note_add_0064c1101" n="0064c1101"/><anchor xml:id="beg0064c1101" n="0064c1101"/>已<anchor xml:id="end0064c1101"/>也。而亦不得踐國王土。
<lb ed="X" n="0064c12"/><lb ed="R061" n="0356b13"/>在此地上行。無他著足處。不得飮國王水一滴也
<lb ed="X" n="0064c13"/><lb ed="R061" n="0356b14"/>難消也。五千等者。言五根本戒若精而不犯。則五
<lb ed="X" n="0064c14"/><lb ed="R061" n="0356b15"/>千善神爲之護祐。若懈而有毀。則五千惡鬼爲之
<lb ed="X" n="0064c15"/><lb ed="R061" n="0356b16"/>降祅。故常遮其前。轉福成禍也。鬼言大賊至脚跡
<lb ed="X" n="0064c16"/><lb ed="R061" n="0356b17"/>等者。言神惡之之極。卽蹤跡亦有所不容。況其形
<lb ed="X" n="0064c17"/><lb ed="R061" n="0356b18"/>耶。一切世人至不欲見等者。言人惡之之極。卽其
<lb ed="X" n="0064c18"/><lb ed="R061" n="0357a01"/>形相且不欲眼見。況與共行止耶。故所以犯戒之
<lb ed="X" n="0064c19"/><lb ed="R061" n="0357a02"/>人神人咸惡。惡其非人。人道難容。應墮三塗。與畜
<lb ed="X" n="0064c20"/><lb ed="R061" n="0357a03"/>生一般。木頭一般。無以別也。若故捨正信。而毀破
<lb ed="X" n="0064c21"/><lb ed="R061" n="0357a04"/>正戒。無慚愧心。受人供養者。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0064c22"/><lb ed="R061" n="0357a05"/><p xml:id="pX39p0064c2201">○第四十四不供養經典戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064c23"/><lb ed="R061" n="0357a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0064c2301">若佛子。常應一心受持讀誦大乘經律。剝皮爲紙。刺
<lb ed="X" n="0064c24"/><lb ed="R061" n="0357a07"/>血爲墨。以髓爲水。析骨爲筆。書寫佛戒。木皮<anchor xml:id="nkr_note_add_0064c2401" n="0064c2401"/><anchor xml:id="beg0064c2401" n="0064c2401"/>榖<anchor xml:id="end0064c2401"/>紙。絹
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0065a" n="0065a"/>
<lb ed="X" n="0065a01"/><lb ed="R061" n="0357a08"/>素竹帛。亦應悉書持。常以七寶無價香華。一切襍寶
<lb ed="X" n="0065a02"/><lb ed="R061" n="0357a09"/>爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065001" n="0065001"/>箱囊。盛經律卷。若不如法供養者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065a03"/><lb ed="R061" n="0357a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0065a0301">若佛子常應等者。言佛子恒當專一其心。將此大
<lb ed="X" n="0065a04"/><lb ed="R061" n="0357a11"/>乘經律。受而持。持而讀。讀而誦。如法流通此甚深
<lb ed="X" n="0065a05"/><lb ed="R061" n="0357a12"/>妙法也。云何流通耶。流通有二。一應捨身命。剝皮
<lb ed="X" n="0065a06"/><lb ed="R061" n="0357a13"/>爲紙。刺血爲墨。以髓爲水。折骨爲筆。一一書寫此
<lb ed="X" n="0065a07"/><lb ed="R061" n="0357a14"/>大乘經律。以流通之也。二應捨財寶。變易木皮<anchor xml:id="nkr_note_add_0065a0701" n="0065a0701"/><anchor xml:id="beg0065a0701" n="0065a0701"/>榖<anchor xml:id="end0065a0701"/>
<lb ed="X" n="0065a08"/><lb ed="R061" n="0357a15"/>紙絹素竹帛。亦當書寫受持。以流通之也。云何供
<lb ed="X" n="0065a09"/><lb ed="R061" n="0357a16"/>養耶。當恒以金銀珊瑚硨磲琥珀玫瑰瑠璃七寶。
<lb ed="X" n="0065a10"/><lb ed="R061" n="0357a17"/>無價最貴香華一切襍寶。問錯莊嚴。爲箱爲囊。盛
<lb ed="X" n="0065a11"/><lb ed="R061" n="0357a18"/>貯經律卷本。以供養之也。如是流通供養。是眞佛
<lb ed="X" n="0065a12"/><lb ed="R061" n="0357b01"/>子。若不如法流通供養者。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0065a13"/><lb ed="R061" n="0357b02"/><p xml:id="pX39p0065a1301">○第四十五不化衆生戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065a14"/><lb ed="R061" n="0357b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0065a1401">若佛子。常起大悲心。若入一切城邑舍宅。見一切衆
<lb ed="X" n="0065a15"/><lb ed="R061" n="0357b04"/>生。應唱言。汝等衆生。盡應受三皈十戒。若見牛馬猪
<lb ed="X" n="0065a16"/><lb ed="R061" n="0357b05"/>羊一切畜生。應心念口言。汝是畜生。發菩提心。而菩
<lb ed="X" n="0065a17"/><lb ed="R061" n="0357b06"/>薩入一切處。山林川野。皆使一切衆生發菩提心。是
<lb ed="X" n="0065a18"/><lb ed="R061" n="0357b07"/>菩薩若不敎化衆生者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065a19"/><lb ed="R061" n="0357b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0065a1901">若佛子常起等者。言佛子常起大悲拔苦心時。倘
<lb ed="X" n="0065a20"/><lb ed="R061" n="0357b09"/>入一切城邑宅舍之處。見諸衆生。應當唱言。汝等
<lb ed="X" n="0065a21"/><lb ed="R061" n="0357b10"/>衆生。各各具有佛性戒體。由汝無始至于今生。以
<lb ed="X" n="0065a22"/><lb ed="R061" n="0357b11"/>不持戒故。而輪迴諸趣。今旣覺知前非。捨惡從善。
<lb ed="X" n="0065a23"/><lb ed="R061" n="0357b12"/>盡應受持三皈五戒十戒。禁止將來。永不再起如
<lb ed="X" n="0065a24"/><lb ed="R061" n="0357b13"/>是惡業也。若見牛等者。言不但人所當敎。卽牛馬
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0065b" n="0065b"/>
<lb ed="X" n="0065b01"/><lb ed="R061" n="0357b14"/>猪羊等之畜生。亦當心中作念。口中發言。汝雖是
<lb ed="X" n="0065b02"/><lb ed="R061" n="0357b15"/>畜生。咸具佛性戒體。當發無上菩提覺心。毋使再
<lb ed="X" n="0065b03"/><lb ed="R061" n="0357b16"/>迷故也。而菩薩等者。言不止近人六畜如此敎化。
<lb ed="X" n="0065b04"/><lb ed="R061" n="0357b17"/>卽遠而山林川野一切之處。凡見一切衆生。咸使
<lb ed="X" n="0065b05"/><lb ed="R061" n="0357b18"/>發無上菩提覺心。毋使再迷故也。是菩薩見一切
<lb ed="X" n="0065b06"/><lb ed="R061" n="0358a01"/>衆生。若不敎化使發心者。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0065b07"/><lb ed="R061" n="0358a02"/><p xml:id="pX39p0065b0701">○第四十六說法不如法戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065b08"/><lb ed="R061" n="0358a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0065b0801">若佛子。常行敎化。起大悲心。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065002" n="0065002"/>入檀越貴人家一切衆
<lb ed="X" n="0065b09"/><lb ed="R061" n="0358a04"/>中。不得立爲白衣說法。應在白衣衆前。高座上坐。法
<lb ed="X" n="0065b10"/><lb ed="R061" n="0358a05"/>師比丘。不得地立爲四衆白衣說法。若說法時。法師
<lb ed="X" n="0065b11"/><lb ed="R061" n="0358a06"/>高座。香華供養。四衆聽者下坐。如孝順父母。敬順師
<lb ed="X" n="0065b12"/><lb ed="R061" n="0358a07"/>敎。如事火婆羅門。其說法者。若不如法說。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065b13"/><lb ed="R061" n="0358a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0065b1301">若佛子常行等者。言佛子恒行菩薩行。敎化一切
<lb ed="X" n="0065b14"/><lb ed="R061" n="0358a09"/>衆生。起此大悲拔苦心時。或入一切好施檀越行
<lb ed="X" n="0065b15"/><lb ed="R061" n="0358a10"/>捨貴人之家。于一切廣衆四衆人中。不得立地自
<lb ed="X" n="0065b16"/><lb ed="R061" n="0358a11"/>輕爲白衣人說法。當云何說。當在白衣衆前。高設
<lb ed="X" n="0065b17"/><lb ed="R061" n="0358a12"/>法座。尊重法師。法師理宜陞座如法而說。法師比
<lb ed="X" n="0065b18"/><lb ed="R061" n="0358a13"/>丘切不得立地自卑爲四衆白衣等說法。使彼生
<lb ed="X" n="0065b19"/><lb ed="R061" n="0358a14"/>慢也。若果欲爲衆說法之時。爲法師者理宜高座
<lb ed="X" n="0065b20"/><lb ed="R061" n="0358a15"/>上坐。聽法者當陳設香華如法供養。三業虔誠。法
<lb ed="X" n="0065b21"/><lb ed="R061" n="0358a16"/>師乃可應機而說也。四衆聽者。各分其類。次第下
<lb ed="X" n="0065b22"/><lb ed="R061" n="0358a17"/>坐。如孝順父母一樣。敬師而不慢。順師而不違也。
<lb ed="X" n="0065b23"/><lb ed="R061" n="0358a18"/>又如事火婆羅門一般。精勤而不怠。恭謹而不忽
<lb ed="X" n="0065b24"/><lb ed="R061" n="0358b01"/>也。如是說者聽者。人<anchor xml:id="nkr_note_add_0065b2401" n="0065b2401"/><anchor xml:id="beg0065b2401" n="0065b2401"/>己<anchor xml:id="end0065b2401"/>兩利。功不唐捐。若其說人
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0065c" n="0065c"/>
<lb ed="X" n="0065c01"/><lb ed="R061" n="0358b02"/>不如法爲說者。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0065c02"/><lb ed="R061" n="0358b03"/><p xml:id="pX39p0065c0201">○第四十七非法制限戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065c03"/><lb ed="R061" n="0358b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0065c0301">若佛子。皆以信心受戒者。若國王太子百官四部弟
<lb ed="X" n="0065c04"/><lb ed="R061" n="0358b05"/>子。自恃高貴。破滅佛法戒律。明作制法。制我四部弟
<lb ed="X" n="0065c05"/><lb ed="R061" n="0358b06"/>子。不聽出家行道。亦復不聽造立形像。佛塔經律。立
<lb ed="X" n="0065c06"/><lb ed="R061" n="0358b07"/>統制衆。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065003" n="0065003"/>安籍記僧。菩薩比丘地立。白衣高座。廣行非
<lb ed="X" n="0065c07"/><lb ed="R061" n="0358b08"/>法。如兵奴事主。而菩薩應受一切人供養。而反爲官
<lb ed="X" n="0065c08"/><lb ed="R061" n="0358b09"/>走使。非法非律。若國王百官。好心受佛戒者。莫作是
<lb ed="X" n="0065c09"/><lb ed="R061" n="0358b10"/>破三寶之罪。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065004" n="0065004"/>而故作破法者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065c10"/><lb ed="R061" n="0358b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0065c1001">若佛子皆以等者。言僧俗佛子乍皈三寶。皆咸以
<lb ed="X" n="0065c11"/><lb ed="R061" n="0358b12"/>正信實心受佛大戒者。悉佛界內之人。非局外人
<lb ed="X" n="0065c12"/><lb ed="R061" n="0358b13"/>也。若國王太子百官四部弟子。理宜護助。令其入
<lb ed="X" n="0065c13"/><lb ed="R061" n="0358b14"/>道修行。倘自恃位高尊貴。生我慢心。破壞斷滅佛
<lb ed="X" n="0065c14"/><lb ed="R061" n="0358b15"/>法戒律。明彰作用。制限法度。制我四部弟子。使三
<lb ed="X" n="0065c15"/><lb ed="R061" n="0358b16"/>寶不得興隆。不許出家行道而斷僧寶。亦復不聽
<lb ed="X" n="0065c16"/><lb ed="R061" n="0358b17"/>造立佛菩薩形而斷佛寶。不聽修建佛塔印寫經
<lb ed="X" n="0065c17"/><lb ed="R061" n="0358b18"/>律而斷法寶。而更立官屬統轄。裁制四衆。安排簿
<lb ed="X" n="0065c18"/><lb ed="R061" n="0359a01"/>籍。記載僧名。俾一一不得自在也。菩薩比丘理應
<lb ed="X" n="0065c19"/><lb ed="R061" n="0359a02"/>高座。而反立地。白衣理應立地。而反使高座。如是
<lb ed="X" n="0065c20"/><lb ed="R061" n="0359a03"/>顚倒廣行非法不如意事。就如兵之事帥奴之事
<lb ed="X" n="0065c21"/><lb ed="R061" n="0359a04"/>主一般。制我四部弟子有不忍見聞者。而菩薩比
<lb ed="X" n="0065c22"/><lb ed="R061" n="0359a05"/>丘。理當受國王太子百官一切檀那供養。是正理
<lb ed="X" n="0065c23"/><lb ed="R061" n="0359a06"/>也。而反爲俗家官家走使。如是非法。如是非律。豈
<lb ed="X" n="0065c24"/><lb ed="R061" n="0359a07"/>理也哉。若國王百官旣好心入此法門受佛大戒
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0066a" n="0066a"/>
<lb ed="X" n="0066a01"/><lb ed="R061" n="0359a08"/>者。切莫作如是等破滅三寶罪過。而招未來無盡
<lb ed="X" n="0066a02"/><lb ed="R061" n="0359a09"/>惡果也。若違而故作破法因緣者。犯輕垢罪。</p>
<lb ed="X" n="0066a03"/><lb ed="R061" n="0359a10"/><p xml:id="pX39p0066a0301">○第四十八破法戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066a04"/><lb ed="R061" n="0359a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0066a0401">若佛子。以好心出家。而爲名聞利養。於國王百官前
<lb ed="X" n="0066a05"/><lb ed="R061" n="0359a12"/>說佛戒者。橫與比丘比丘尼菩薩戒弟子。作繫縛事。
<lb ed="X" n="0066a06"/><lb ed="R061" n="0359a13"/>如獄囚法。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066001" n="0066001"/>兵奴之法。如獅子身中蟲。自食獅子肉。非
<lb ed="X" n="0066a07"/><lb ed="R061" n="0359a14"/>餘外蟲。如是佛子。自破佛法。非外道天魔能破。若受
<lb ed="X" n="0066a08"/><lb ed="R061" n="0359a15"/>佛戒者。應護佛戒。如念一子。如事父母。不可毀破。而
<lb ed="X" n="0066a09"/><lb ed="R061" n="0359a16"/>菩薩聞外道惡人以惡言謗佛戒之聲。如三百鉾刺
<lb ed="X" n="0066a10"/><lb ed="R061" n="0359a17"/>心。千刀萬杖打拍其身等無有異。寧自入地獄。經於
<lb ed="X" n="0066a11"/><lb ed="R061" n="0359a18"/>百劫。而不聞一惡言。破佛戒之聲。況自破佛戒。敎人
<lb ed="X" n="0066a12"/><lb ed="R061" n="0359b01"/>破法因緣。亦無孝順之心。若故作者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066a13"/><lb ed="R061" n="0359b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0066a1301">若佛子以好等者。言佛子最初發心出家。心未有
<lb ed="X" n="0066a14"/><lb ed="R061" n="0359b03"/>不正念。未有不端。是何等好心及其法久生弊。漸
<lb ed="X" n="0066a15"/><lb ed="R061" n="0359b04"/>相染習。故亦轉成爲名。爲利人也。旣貪名利好心
<lb ed="X" n="0066a16"/><lb ed="R061" n="0359b05"/>卽無。乃于國王百官之前而說佛戒。仗彼威力。壓
<lb ed="X" n="0066a17"/><lb ed="R061" n="0359b06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0066a1701" n="0066a1701"/><anchor xml:id="beg0066a1701" n="0066a1701"/>己<anchor xml:id="end0066a1701"/>同行。橫與比丘比丘尼出家二衆及菩薩戒弟
<lb ed="X" n="0066a18"/><lb ed="R061" n="0359b07"/>子在家二衆。作諸繫累纏縛不解脫等事。如獄囚
<lb ed="X" n="0066a19"/><lb ed="R061" n="0359b08"/>法不得離苦。如兵奴法不得自便。又如獅子身中
<lb ed="X" n="0066a20"/><lb ed="R061" n="0359b09"/>之虫。自食獅子之肉。非餘外虫能食獅子肉也。獅
<lb ed="X" n="0066a21"/><lb ed="R061" n="0359b10"/>子獸中王。何虫敢近以食獅子肉者。還是獅子自
<lb ed="X" n="0066a22"/><lb ed="R061" n="0359b11"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0066a2201" n="0066a2201"/><anchor xml:id="beg0066a2201" n="0066a2201"/>己<anchor xml:id="end0066a2201"/>身中虫。自食獅子身中肉。非餘外虫而食之也
<lb ed="X" n="0066a23"/><lb ed="R061" n="0359b12"/>如是等者。正說破法。以明獅子喩義。言如是佛子
<lb ed="X" n="0066a24"/><lb ed="R061" n="0359b13"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0066a2401" n="0066a2401"/><anchor xml:id="beg0066a2401" n="0066a2401"/>己<anchor xml:id="end0066a2401"/>破滅佛法。豈是三寶之外。外道天魔。能破茲
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0066b" n="0066b"/>
<lb ed="X" n="0066b01"/><lb ed="R061" n="0359b14"/>佛法。還是佛法中人。自破佛法。如獅子身中虫自
<lb ed="X" n="0066b02"/><lb ed="R061" n="0359b15"/>食獅子肉一般耳。若受佛等者。言受佛戒人。當保
<lb ed="X" n="0066b03"/><lb ed="R061" n="0359b16"/>護佛戒靠之。猶如一子祖宗血脉相關。是極要緊
<lb ed="X" n="0066b04"/><lb ed="R061" n="0359b17"/>事。詎可失耶。失則無靠也。護戒又如父母一樣。若
<lb ed="X" n="0066b05"/><lb ed="R061" n="0359b18"/>毀若破。卽是不孝。其罪可勝言也。而菩薩一聞外
<lb ed="X" n="0066b06"/><lb ed="R061" n="0360a01"/>道惡人說一惡言謗佛戒之音聲。卽如三百鉾刺
<lb ed="X" n="0066b07"/><lb ed="R061" n="0360a02"/>心。其痛難忍一般。千刀萬杖。打拍其身。其痛難受
<lb ed="X" n="0066b08"/><lb ed="R061" n="0360a03"/>一樣。無以異也。寧可承當自入地獄中受百劫千
<lb ed="X" n="0066b09"/><lb ed="R061" n="0360a04"/>劫長遠極苦。不願聞謗佛音聲之苦。何況自<anchor xml:id="nkr_note_add_0066b0901" n="0066b0901"/><anchor xml:id="beg0066b0901" n="0066b0901"/>己<anchor xml:id="end0066b0901"/>破
<lb ed="X" n="0066b10"/><lb ed="R061" n="0360a05"/>滅佛法。及敎人破滅佛法因緣也耶。此更是不孝
<lb ed="X" n="0066b11"/><lb ed="R061" n="0360a06"/>順道無孝順之心者也。若故作者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066b12"/><lb ed="R061" n="0360a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0066b1201">如是九戒。應當學。敬心奉持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066b13"/><lb ed="R061" n="0360a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0066b1301">如是九戒結前。應當學勸修。敬心奉持勸敬愼奉
<lb ed="X" n="0066b14"/><lb ed="R061" n="0360a09"/>行持守而勿失也。以上釋四十八輕文竟。下總結
<lb ed="X" n="0066b15"/><lb ed="R061" n="0360a10"/>戒相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066b16"/><lb ed="R061" n="0360a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0066b1601">諸佛子。是四十八輕戒。汝等受持。過去諸菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_0066b1601" n="0066b1601"/><anchor xml:id="beg0066b1601" n="0066b1601"/>已<anchor xml:id="end0066b1601"/>誦。
<lb ed="X" n="0066b17"/><lb ed="R061" n="0360a12"/>未來諸菩薩當誦。現在諸菩薩今誦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066b18"/><lb ed="R061" n="0360a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0066b1801">諸佛子結吿其人。是四十八句總擧其法。以勸受
<lb ed="X" n="0066b19"/><lb ed="R061" n="0360a14"/>持也。過去數句引同行以勸誦也。謂四十八輕戒。
<lb ed="X" n="0066b20"/><lb ed="R061" n="0360a15"/>非我獨勸汝等新學誦持。乃是過去諸菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_0066b2001" n="0066b2001"/><anchor xml:id="beg0066b2001" n="0066b2001"/>已<anchor xml:id="end0066b2001"/>誦。
<lb ed="X" n="0066b21"/><lb ed="R061" n="0360a16"/>未來諸菩薩當誦。則汝等現在諸菩薩今誦也。以
<lb ed="X" n="0066b22"/><lb ed="R061" n="0360a17"/>上正宗分文竟。卽人間說戒中二。總結戒相也。下
<lb ed="X" n="0066b23"/><lb ed="R061" n="0360a18"/>明流通分三。初流通本戒。二總結本品。三總讚流
<lb ed="X" n="0066b24"/><lb ed="R061" n="0360b01"/>通。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0066c" n="0066c"/>
<lb ed="X" n="0066c01"/><lb ed="R061" n="0360b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0066c0101">諸佛子聽。十重四十八輕戒。三世諸佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0066c0101" n="0066c0101"/><anchor xml:id="beg0066c0101" n="0066c0101"/>已<anchor xml:id="end0066c0101"/>誦。當誦。今
<lb ed="X" n="0066c02"/><lb ed="R061" n="0360b03"/>誦。我今亦如是誦。汝等一切大衆。若國王王子百官
<lb ed="X" n="0066c03"/><lb ed="R061" n="0360b04"/>比丘比丘尼信男信女受持菩薩戒者。應受持讀誦
<lb ed="X" n="0066c04"/><lb ed="R061" n="0360b05"/>解說書寫佛性常住戒卷。流通三世。一切衆生。化化
<lb ed="X" n="0066c05"/><lb ed="R061" n="0360b06"/>不絕。得見千佛。佛佛授手。世世不墮惡道八難。常生
<lb ed="X" n="0066c06"/><lb ed="R061" n="0360b07"/>人道天中。我今在此樹下。略開七佛法戒。汝等大衆。
<lb ed="X" n="0066c07"/><lb ed="R061" n="0360b08"/>當一心學波羅提木叉。歡喜奉行。如無相天王品勸
<lb ed="X" n="0066c08"/><lb ed="R061" n="0360b09"/>學中一一廣明。三千學士。時坐聽者。聞佛自誦。心心
<lb ed="X" n="0066c09"/><lb ed="R061" n="0360b10"/>頂戴。喜躍受持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066c10"/><lb ed="R061" n="0360b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0066c1001">諸佛子。聽等者。言諸佛子汝等聽我所說。十重四
<lb ed="X" n="0066c11"/><lb ed="R061" n="0360b12"/>十八輕之戒法者。實乃三世諸佛相傳而誦。過去
<lb ed="X" n="0066c12"/><lb ed="R061" n="0360b13"/>諸佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0066c1201" n="0066c1201"/><anchor xml:id="beg0066c1201" n="0066c1201"/>已<anchor xml:id="end0066c1201"/>誦。未來諸佛當誦。現在諸佛今誦。是故我
<lb ed="X" n="0066c13"/><lb ed="R061" n="0360b14"/>今亦隨諸佛。亦如是誦也。則汝等一切大衆豈可
<lb ed="X" n="0066c14"/><lb ed="R061" n="0360b15"/>不如是誦耶。若國王王子之仁君。文武百官之良
<lb ed="X" n="0066c15"/><lb ed="R061" n="0360b16"/>臣。比丘比丘尼之淸淨衆。信男信女之淨信人。凡
<lb ed="X" n="0066c16"/><lb ed="R061" n="0360b17"/>受持此菩薩十重四十八輕戒法者。悉應受領于
<lb ed="X" n="0066c17"/><lb ed="R061" n="0360b18"/>心。持守毋失。朝朝習讀。日日諷誦。解義轉說。或書
<lb ed="X" n="0066c18"/><lb ed="R061" n="0361a01"/>或寫此佛性常住戒卷。俾其廣演流通。令過現未
<lb ed="X" n="0066c19"/><lb ed="R061" n="0361a02"/>三世一切衆生展轉化化。不令斷絕者何。葢欲使
<lb ed="X" n="0066c20"/><lb ed="R061" n="0361a03"/>一切衆生得見千佛佛佛授手。決定不墮三惡八
<lb ed="X" n="0066c21"/><lb ed="R061" n="0361a04"/>難之處。決定恒于人道天道中生。滅罪獲福。得大
<lb ed="X" n="0066c22"/><lb ed="R061" n="0361a05"/>饒益。自利利他也。我今等者。言我釋迦今在此菩
<lb ed="X" n="0066c23"/><lb ed="R061" n="0361a06"/>提樹下。示現成道。轉大法輪。此乃聊且略爲開闡
<lb ed="X" n="0066c24"/><lb ed="R061" n="0361a07"/>過去七佛所傳妙善戒法。汝等大衆應當專一斯
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0067a" n="0067a"/>
<lb ed="X" n="0067a01"/><lb ed="R061" n="0361a08"/>心習學此波羅提木叉保解脫戒。以是勸汝。歡喜
<lb ed="X" n="0067a02"/><lb ed="R061" n="0361a09"/>奉行。勿自怠耳。此但略說。如大部內無相天王品
<lb ed="X" n="0067a03"/><lb ed="R061" n="0361a10"/>勸學中。方乃一一廣明此義也。三千學士卽在會
<lb ed="X" n="0067a04"/><lb ed="R061" n="0361a11"/>諸菩薩。總該天龍八部道俗而言。時坐中聽者。聞
<lb ed="X" n="0067a05"/><lb ed="R061" n="0361a12"/>佛自誦十重四十八輕戒法。悉皆心心頂戴其言。
<lb ed="X" n="0067a06"/><lb ed="R061" n="0361a13"/>喜躍受持善護勿失也。此初流通本戒也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0067a07"/><lb ed="R061" n="0361a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0067a0701">爾時釋迦牟尼佛。說上<name role="" type="person">蓮華臺藏世界</name>。<name role="" type="person">盧舍那佛</name>心
<lb ed="X" n="0067a08"/><lb ed="R061" n="0361a15"/>地法門品中十無盡戒法品竟。千百億釋迦亦如是
<lb ed="X" n="0067a09"/><lb ed="R061" n="0361a16"/>說。從<name role="" type="person">摩醯首羅</name>天王宮。至此道樹下<anchor xml:id="nkr_note_orig_0067001" n="0067001"/>住處說法品。爲
<lb ed="X" n="0067a10"/><lb ed="R061" n="0361a17"/>一切菩薩。不可說大衆。受持讀誦。解說其義。亦如是。
<lb ed="X" n="0067a11"/><lb ed="R061" n="0361a18"/>千百億世界。<name role="" type="person">蓮華藏世界</name>。微塵世界。一切佛心藏。地
<lb ed="X" n="0067a12"/><lb ed="R061" n="0361b01"/>藏。戒藏。無量行願藏。因果佛性常住藏。如是一切佛
<lb ed="X" n="0067a13"/><lb ed="R061" n="0361b02"/>說。無量一切法藏竟。千百億世界中。一切衆生受持。
<lb ed="X" n="0067a14"/><lb ed="R061" n="0361b03"/>歡喜奉行。若廣開心地相相。如佛華光王七行品中
<lb ed="X" n="0067a15"/><lb ed="R061" n="0361b04"/>說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0067a16"/><lb ed="R061" n="0361b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0067a1601">爾時者。卽上囑付大衆聽受心地戒法之時也。言
<lb ed="X" n="0067a17"/><lb ed="R061" n="0361b06"/>釋迦娑婆敎主化身如來。說上<name role="" type="person">蓮華臺藏世界</name>盧
<lb ed="X" n="0067a18"/><lb ed="R061" n="0361b07"/>舍那佛所傳心地法門品中十無盡藏戒法品。如
<lb ed="X" n="0067a19"/><lb ed="R061" n="0361b08"/>是行布圓融一一事理<anchor xml:id="nkr_note_add_0067a1901" n="0067a1901"/><anchor xml:id="beg0067a1901" n="0067a1901"/>已<anchor xml:id="end0067a1901"/>說究竟。而千百億釋迦
<lb ed="X" n="0067a20"/><lb ed="R061" n="0361b09"/>化佛。亦悉如娑婆敎主所說不異也。然而咸從摩
<lb ed="X" n="0067a21"/><lb ed="R061" n="0361b10"/>醯首羅天王宮中。至此菩提樹下及諸住處。所說
<lb ed="X" n="0067a22"/><lb ed="R061" n="0361b11"/>法品。而爲一切菩薩及不可說之大衆。如是大衆
<lb ed="X" n="0067a23"/><lb ed="R061" n="0361b12"/>各各受持讀誦。各各解了傳說其中義味。亦如娑
<lb ed="X" n="0067a24"/><lb ed="R061" n="0361b13"/>婆大衆受持解說不異也。不特此也。卽千百億世
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0067b" n="0067b"/>
<lb ed="X" n="0067b01"/><lb ed="R061" n="0361b14"/>界中佛。乃至微塵世界中佛。此之一切諸佛所說
<lb ed="X" n="0067b02"/><lb ed="R061" n="0361b15"/>三十心藏。十地藏。十重四十八輕戒藏。賢聖所行
<lb ed="X" n="0067b03"/><lb ed="R061" n="0361b16"/>無量行藏。無量願藏。百劫修行因藏。成等正覺果
<lb ed="X" n="0067b04"/><lb ed="R061" n="0361b17"/>藏。一切衆生本覺佛性之常住藏。如上八種俱言
<lb ed="X" n="0067b05"/><lb ed="R061" n="0361b18"/>藏者。言此八藏廣博包含。圓融徧攝。如是一切諸
<lb ed="X" n="0067b06"/><lb ed="R061" n="0362a01"/>佛所說。此心地等無量一切法藏究竟。而百千億
<lb ed="X" n="0067b07"/><lb ed="R061" n="0362a02"/>世界之中。一切衆生受持歡喜。一一奉行。亦如此
<lb ed="X" n="0067b08"/><lb ed="R061" n="0362a03"/>界衆生。等無有異也。如是本佛迹佛迹迹之佛。說
<lb ed="X" n="0067b09"/><lb ed="R061" n="0362a04"/>法度生。大略如此。若廣開心地一一相相之義。則
<lb ed="X" n="0067b10"/><lb ed="R061" n="0362a05"/>又在大部之中。如佛華光王七行品中詳其所說。
<lb ed="X" n="0067b11"/><lb ed="R061" n="0362a06"/>一一心地相及無量行願相無不備足矣。此二總
<lb ed="X" n="0067b12"/><lb ed="R061" n="0362a07"/>結本品也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0067b13"/><lb ed="R061" n="0362a08"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX39p0067b1301"><l>明人忍慧強</l><l>能持如是法</l><l>未成佛道間</l>
<lb ed="X" n="0067b14"/><lb ed="R061" n="0362a09"/><l>安獲五種利</l><l>一者十方佛</l><l>愍念常守護</l>
<lb ed="X" n="0067b15"/><lb ed="R061" n="0362a10"/><l>二者命終時</l><l>正見心歡喜</l><l>三者生生處</l>
<lb ed="X" n="0067b16"/><lb ed="R061" n="0362a11"/><l>爲諸菩薩友</l><l>四者功德聚</l><l>戒度悉成就</l>
<lb ed="X" n="0067b17"/><lb ed="R061" n="0362a12"/><l>五者今後世</l><l>性戒福慧滿</l><l>此是諸佛子</l>
<lb ed="X" n="0067b18"/><lb ed="R061" n="0362a13"/><l>智者善思量</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0067b19"/><lb ed="R061" n="0362a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0067b1901">明人等者。此乃讚獎持戒利益之義。言明人卽超
<lb ed="X" n="0067b20"/><lb ed="R061" n="0362a15"/>越凡夫之類。乃有忍力慧力二種強力之德。能護
<lb ed="X" n="0067b21"/><lb ed="R061" n="0362a16"/>戒體者。所以能持如是法也。此人當來決定成佛。
<lb ed="X" n="0067b22"/><lb ed="R061" n="0362a17"/>且未成佛道間。先<anchor xml:id="nkr_note_add_0067b2201" n="0067b2201"/><anchor xml:id="beg0067b2201" n="0067b2201"/>已<anchor xml:id="end0067b2201"/>安然自獲五種殊勝利益。何
<lb ed="X" n="0067b23"/><lb ed="R061" n="0362a18"/>名五利。一者謂有忍慧持戒人。卽感十方諸佛愍
<lb ed="X" n="0067b24"/><lb ed="R061" n="0362b01"/>念加護。使其進道無魔。得紹佛種故。二者有忍慧
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0067c" n="0067c"/>
<lb ed="X" n="0067c01"/><lb ed="R061" n="0362b02"/>持戒人。臨命終時得正知見。心生歡喜。遠離惡境
<lb ed="X" n="0067c02"/><lb ed="R061" n="0362b03"/>故。三者有忍慧持戒人。生生世世同行同住。恒爲
<lb ed="X" n="0067c03"/><lb ed="R061" n="0362b04"/>菩薩益友。遠離惡黨故。四者有忍慧持戒人。無量
<lb ed="X" n="0067c04"/><lb ed="R061" n="0362b05"/>功德品聚。一切戒度悉能成就。無一法不充足故。
<lb ed="X" n="0067c05"/><lb ed="R061" n="0362b06"/>五者有忍慧持戒人。從今向後。自性戒體。福慧圓
<lb ed="X" n="0067c06"/><lb ed="R061" n="0362b07"/>滿。稱兩足尊故。前四因。後一果。此五種利。是持戒
<lb ed="X" n="0067c07"/><lb ed="R061" n="0362b08"/>諸佛子有忍慧強力智者。應當善爲思惟籌量體
<lb ed="X" n="0067c08"/><lb ed="R061" n="0362b09"/>會而修行之也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0067c09"/><lb ed="R061" n="0362b10"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX39p0067c0901"><l>計我著相者</l><l>不能信是法</l><l>滅壽取證者</l>
<lb ed="X" n="0067c10"/><lb ed="R061" n="0362b11"/><l>亦非下種處</l><l>欲長菩提苗</l><l>光明照世間</l>
<lb ed="X" n="0067c11"/><lb ed="R061" n="0362b12"/><l>應當靜觀察</l><l>諸法眞實相</l><l>不生亦不滅</l>
<lb ed="X" n="0067c12"/><lb ed="R061" n="0362b13"/><l>不常復不斷</l><l>不一亦不異</l><l>不來亦不去</l>
<lb ed="X" n="0067c13"/><lb ed="R061" n="0362b14"/><l>如是一心中</l><l>方便勤莊嚴</l><l>菩薩所應作</l>
<lb ed="X" n="0067c14"/><lb ed="R061" n="0362b15"/><l>應當次第學</l><l>於學於無學</l><l>勿生分別想</l>
<lb ed="X" n="0067c15"/><lb ed="R061" n="0362b16"/><l>是名第一道</l><l>亦名摩訶衍</l><l>一切戲論惡</l>
<lb ed="X" n="0067c16"/><lb ed="R061" n="0362b17"/><l>悉從是處滅</l><l>諸佛薩婆若</l><l>悉由是處出</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0067c17"/><lb ed="R061" n="0362b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0067c1701">計我等者。言計我之外道。著相之凡夫。如是等人
<lb ed="X" n="0067c18"/><lb ed="R061" n="0363a01"/>不能信是無持而持。無受而受。淸淨戒法。不特凡
<lb ed="X" n="0067c19"/><lb ed="R061" n="0363a02"/>外不能。卽耽空滅壽守寂取證諸聲聞二乘人。亦
<lb ed="X" n="0067c20"/><lb ed="R061" n="0363a03"/>非是下菩提種處。所謂焦芽敗種。不善思量。故皆
<lb ed="X" n="0067c21"/><lb ed="R061" n="0363a04"/>無分。設或欲要長養菩提根苗。而使智光慧明照
<lb ed="X" n="0067c22"/><lb ed="R061" n="0363a05"/>察世間者。應當于此心地戒中。靜觀靜察諸法之
<lb ed="X" n="0067c23"/><lb ed="R061" n="0363a06"/>中。眞而無妄。實相戒體之理。此個實相戒體不屬
<lb ed="X" n="0067c24"/><lb ed="R061" n="0363a07"/>緣生。亦不屬緣滅。不同凡夫生滅。不屬于常。亦不
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0068a" n="0068a"/>
<lb ed="X" n="0068a01"/><lb ed="R061" n="0363a08"/>屬于斷。不同外道斷常。類殊難合而不一。同體難
<lb ed="X" n="0068a02"/><lb ed="R061" n="0363a09"/>分而不異。迎之莫知所從。而本不來。追之莫知所
<lb ed="X" n="0068a03"/><lb ed="R061" n="0363a10"/>至。而本不去。不同二乘修證等法也。如是實相戒
<lb ed="X" n="0068a04"/><lb ed="R061" n="0363a11"/>體一心之中。應當起種種巧妙慧方便。勤修種種
<lb ed="X" n="0068a05"/><lb ed="R061" n="0363a12"/>萬行福莊嚴。如是福慧二嚴非凡外二乘所能作。
<lb ed="X" n="0068a06"/><lb ed="R061" n="0363a13"/>乃是發大乘心。受大乘戒。諸菩薩之所應作也。更
<lb ed="X" n="0068a07"/><lb ed="R061" n="0363a14"/>應當次第如法修學。研窮斷惑。有法可學。不生分
<lb ed="X" n="0068a08"/><lb ed="R061" n="0363a15"/>別之想心。研窮惑盡。無法可學。亦不生分別之想
<lb ed="X" n="0068a09"/><lb ed="R061" n="0363a16"/>心。旣不分有。亦不別無。是則名爲中道第一義諦
<lb ed="X" n="0068a10"/><lb ed="R061" n="0363a17"/>之道。亦名摩訶衍之大乘法也。如此則一切凡外
<lb ed="X" n="0068a11"/><lb ed="R061" n="0363a18"/>小乘戲論惡法。入茲一道摩訶衍大治之中。不鎔
<lb ed="X" n="0068a12"/><lb ed="R061" n="0363b01"/>而化。咸皆滅盡無餘。諸佛智慧神通三昧薩婆若
<lb ed="X" n="0068a13"/><lb ed="R061" n="0363b02"/>妙果。咸從此一道摩訶衍大法之中。豁然顯現無
<lb ed="X" n="0068a14"/><lb ed="R061" n="0363b03"/>少欠缺也。此心地戒法能善思量。其卽滅罪生善。
<lb ed="X" n="0068a15"/><lb ed="R061" n="0363b04"/>得大利益。有如此者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0068a16"/><lb ed="R061" n="0363b05"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX39p0068a1601"><l>是故諸佛子</l><l>宜發大勇猛</l><l>於諸佛淨戒</l>
<lb ed="X" n="0068a17"/><lb ed="R061" n="0363b06"/><l>護持如明珠</l><l>過去諸菩薩</l><l><anchor xml:id="nkr_note_add_0068a1701" n="0068a1701"/><anchor xml:id="beg0068a1701" n="0068a1701"/>已<anchor xml:id="end0068a1701"/>於是中學</l>
<lb ed="X" n="0068a18"/><lb ed="R061" n="0363b07"/><l>未來者當學</l><l>現在者今學</l><l>此是佛行處</l>
<lb ed="X" n="0068a19"/><lb ed="R061" n="0363b08"/><l>聖主所稱歎</l><l>我<anchor xml:id="nkr_note_add_0068a1901" n="0068a1901"/><anchor xml:id="beg0068a1901" n="0068a1901"/>已<anchor xml:id="end0068a1901"/>隨順說</l><l>福德無量聚</l>
<lb ed="X" n="0068a20"/><lb ed="R061" n="0363b09"/><l>回以施衆生</l><l>共向一切智</l><l>願聞是法者</l>
<lb ed="X" n="0068a21"/><lb ed="R061" n="0363b10"/><l>疾得成佛道</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0068a22"/><lb ed="R061" n="0363b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0068a2201">是故等者。言旣滅惡生善。有如是益。所以諸佛子
<lb ed="X" n="0068a23"/><lb ed="R061" n="0363b12"/>等宜當發大心。奮勇猛力。于諸佛淸淨戒法。善爲
<lb ed="X" n="0068a24"/><lb ed="R061" n="0363b13"/>保護持守。猶如明珠一般。貴重莫令損汚。方是眞
<pb ed="X" xml:id="X39.0699.0068b" n="0068b"/>
<lb ed="X" n="0068b01"/><lb ed="R061" n="0363b14"/>佛子。持心地中光明金剛寶戒也。過去等者。言此
<lb ed="X" n="0068b02"/><lb ed="R061" n="0363b15"/>大戒經。乃過去諸菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_0068b0201" n="0068b0201"/><anchor xml:id="beg0068b0201" n="0068b0201"/>已<anchor xml:id="end0068b0201"/>證果者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0068b0202" n="0068b0202"/><anchor xml:id="beg0068b0202" n="0068b0202"/>已<anchor xml:id="end0068b0202"/>于是中學。而
<lb ed="X" n="0068b03"/><lb ed="R061" n="0363b16"/>未來諸菩薩未證果者。當于是中學。此現在諸菩
<lb ed="X" n="0068b04"/><lb ed="R061" n="0363b17"/>薩者。今于是中學。此實是三世諸佛之所行處。本
<lb ed="X" n="0068b05"/><lb ed="R061" n="0363b18"/>師舍那聖主之所稱揚讚歎也。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0068b0501" n="0068b0501"/><anchor xml:id="beg0068b0501" n="0068b0501"/>已<anchor xml:id="end0068b0501"/>等者。言我亦
<lb ed="X" n="0068b06"/><lb ed="R061" n="0364a01"/>隨順諸佛所說。稱揚心地戒中廣大福無量聚廣
<lb ed="X" n="0068b07"/><lb ed="R061" n="0364a02"/>大德無量聚也。應當回向布施三世一切衆生。令
<lb ed="X" n="0068b08"/><lb ed="R061" n="0364a03"/>向一切法界如如妙智。更願凡聞如是大乘妙善
<lb ed="X" n="0068b09"/><lb ed="R061" n="0364a04"/>戒者。咸得疾速證眞。早成佛道。圓滿果海也。此三
<lb ed="X" n="0068b10"/><lb ed="R061" n="0364a05"/>總讚流通也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0068b11"/><lb ed="R061" n="0364a06"/><p cb:type="head2" xml:id="pX39p0068b1101">三十七輕中八難</p>
<lb ed="X" n="0068b12"/><lb ed="R061" n="0364a07"/><p xml:id="pX39p0068b1201">若國難等者。言若<g ref="#CB15131">邦</g>國中有此八難。惡王不信三
<lb ed="X" n="0068b13"/><lb ed="R061" n="0364a08"/>寶。是一。土地高下遷變不常。是二。草木深邃師子
<lb ed="X" n="0068b14"/><lb ed="R061" n="0364a09"/>虎狼惡獸難。是三。水有漂沒之難。是四。火有焚燒
<lb ed="X" n="0068b15"/><lb ed="R061" n="0364a10"/>之難。是五。風有鼓擊之難。是六。劫賊有謀財奪命
<lb ed="X" n="0068b16"/><lb ed="R061" n="0364a11"/>之難。是七。道路毒蛇惡蟲難。是八。一切難等者。言
<lb ed="X" n="0068b17"/><lb ed="R061" n="0364a12"/>上八難此但略言耳。若廣則多。一切難處。悉不可
<lb ed="X" n="0068b18"/><lb ed="R061" n="0364a13"/>入也。</p>
<lb ed="X" n="0068b19"/><lb ed="R061" n="0364a14"/>
<lb ed="X" n="0068b20"/><lb ed="R061" n="0364a15"/><cb:juan fun="close" n="2"><cb:jhead>佛說梵網經順硃卷下<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0041b2001" to="#end0041b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0041c0701" to="#end0041c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0041c0901" to="#end0041c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0041c1001" to="#end0041c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0041c1101" to="#end0041c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0041c1601" to="#end0041c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0041c1701" to="#end0041c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0041c1901" to="#end0041c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0041c2401" to="#end0041c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0042b0501" to="#end0042b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0042b1601" to="#end0042b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0042b1602" to="#end0042b1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0042b1701" to="#end0042b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0042b1801" to="#end0042b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0042b2201" to="#end0042b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0042b2301" to="#end0042b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0042c0801" to="#end0042c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0042c1001" to="#end0042c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0042c2001" to="#end0042c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0043a1101" to="#end0043a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0043a1501" to="#end0043a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0043a1901" to="#end0043a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0043a2201" to="#end0043a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0043b0201" to="#end0043b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0043b0301" to="#end0043b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0043b0501" to="#end0043b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0043b0701" to="#end0043b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0043b0901" to="#end0043b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0043b1001" to="#end0043b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0043b1301" to="#end0043b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0043b1501" to="#end0043b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0043c1001" to="#end0043c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0043c1301" to="#end0043c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0043c1701" to="#end0043c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0044a0901" to="#end0044a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0044b1301" to="#end0044b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0044b1302" to="#end0044b1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0045a2401" to="#end0045a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0045b0201" to="#end0045b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0045b0301" to="#end0045b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0045b0501" to="#end0045b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0045c1201" to="#end0045c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0046a0101" to="#end0046a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0046a0901" to="#end0046a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0046a1001" to="#end0046a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0046a1101" to="#end0046a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0046a1601" to="#end0046a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0046c2201" to="#end0046c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0046c2401" to="#end0046c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0047a0101" to="#end0047a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0047a0601" to="#end0047a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0047b1001" to="#end0047b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0047b1002" to="#end0047b1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0047b2001" to="#end0047b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0047b2101" to="#end0047b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0047b2201" to="#end0047b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0048c0601" to="#end0048c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0048c1301" to="#end0048c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0049b1901" to="#end0049b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0049b1902" to="#end0049b1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0049b2101" to="#end0049b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0049c0301" to="#end0049c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0049c0401" to="#end0049c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0049c0601" to="#end0049c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0049c1701" to="#end0049c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0050a0401" to="#end0050a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0050a0402" to="#end0050a0402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0050a1301" to="#end0050a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0050a1401" to="#end0050a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0050b0901" to="#end0050b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0050b2201" to="#end0050b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0050c1001" to="#end0050c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0050c2101" to="#end0050c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0051a0601" to="#end0051a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0051a0801" to="#end0051a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0051a0901" to="#end0051a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0051a1201" to="#end0051a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0051a1301" to="#end0051a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0051a2001" to="#end0051a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0051b0801" to="#end0051b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0051b2301" to="#end0051b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0051c2001" to="#end0051c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0051c2002" to="#end0051c2002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0053a0401" to="#end0053a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0053a0701" to="#end0053a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0053a1601" to="#end0053a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0054b0701" to="#end0054b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0055a0101" to="#end0055a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0055a2401" to="#end0055a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0055b1801" to="#end0055b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0055c2401" to="#end0055c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0056a0501" to="#end0056a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0056b0201" to="#end0056b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0056c0901" to="#end0056c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0056c1701" to="#end0056c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0057a2001" to="#end0057a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0057b0901" to="#end0057b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0057b1001" to="#end0057b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0057b1101" to="#end0057b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0057b1301" to="#end0057b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0057c0101" to="#end0057c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0058a0501" to="#end0058a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0058a1301" to="#end0058a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0058a1501" to="#end0058a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0058b1101" to="#end0058b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0058b1201" to="#end0058b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0058b2301" to="#end0058b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0058b2401" to="#end0058b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0058c0101" to="#end0058c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0058c0301" to="#end0058c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0058c0501" to="#end0058c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0058c0701" to="#end0058c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0058c1001" to="#end0058c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0059a1501" to="#end0059a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0059c1201" to="#end0059c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0059c2001" to="#end0059c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0059c2201" to="#end0059c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0060a1201" to="#end0060a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0060b1901" to="#end0060b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0060c0901" to="#end0060c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0060c1001" to="#end0060c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0061a0901" to="#end0061a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0061b0701" to="#end0061b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0061b1801" to="#end0061b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0061b1802" to="#end0061b1802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0062a0201" to="#end0062a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0062a2301" to="#end0062a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0063b0501" to="#end0063b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂</lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0063b0601" to="#end0063b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0063c1001" to="#end0063c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0063c1801" to="#end0063c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0064a1301" to="#end0064a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0064a1302" to="#end0064a1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0064c1101" to="#end0064c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0064c2401" to="#end0064c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="來函：海印智＆達那難陀 (2023-07-18)">榖<note type="cf1">AC6203_002_0025a19</note></lem><rdg wit="#wit.orig">穀</rdg></app>
<app from="#beg0065a0701" to="#end0065a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="來函：海印智＆達那難陀 (2023-07-18)">榖</lem><rdg wit="#wit.orig">穀</rdg></app>
<app from="#beg0065b2401" to="#end0065b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0066a1701" to="#end0066a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0066a2201" to="#end0066a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0066a2401" to="#end0066a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0066b0901" to="#end0066b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0066b1601" to="#end0066b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0066b2001" to="#end0066b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0066c0101" to="#end0066c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0066c1201" to="#end0066c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0067a1901" to="#end0067a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0067b2201" to="#end0067b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0068a1701" to="#end0068a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0068a1901" to="#end0068a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0068b0201" to="#end0068b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0068b0202" to="#end0068b0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0068b0501" to="#end0068b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0046001" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0046001">覺下一有已字</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0046001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046001">覺下一有巳字</note>
<note n="0047001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047001">一作若佛子</note>
<note n="0048001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048001">語下一有正見二字</note>
<note n="0054001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054001">持下一有下六度品中廣明七字</note>
<note n="0054002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054002">父上一有於字</note>
<note n="0056001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056001">仇一作讐</note>
<note n="0056002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056002">□疑得</note>
<note n="0056003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056003">解下一有大福二字</note>
<note n="0058001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058001">若一作後</note>
<note n="0058002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058002">卽上一有卽字</note>
<note n="0058003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058003">八上及字</note>
<note n="0059001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0059001">爲上一有經理白衣四字</note>
<note n="0061001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061001">十上一有是字</note>
<note n="0061002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061002">成上一有悉有二字</note>
<note n="0061003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061003">輕下一有戒字</note>
<note n="0061004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061004">於上一有當字</note>
<note n="0061005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061005">居下一有時字</note>
<note n="0061006" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061006">風下一有難及以三字</note>
<note n="0063001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063001">應上一有師字</note>
<note n="0063002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063002">敎上一有應字</note>
<note n="0064001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0064001">入上一有若字</note>
<note n="0065001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065001">箱一作香</note>
<note n="0065002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065002">入上一有若字</note>
<note n="0065003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065003">安上一有使字</note>
<note n="0065004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065004">而一作若</note>
<note n="0066001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066001">兵上一有如字</note>
<note n="0067001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0067001">住上一有十字</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0041b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0041b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0041c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0041c0701">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0041c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0041c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0041c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0041c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0041c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0041c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0041c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0041c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0041c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0041c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0041c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0041c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0041c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0041c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0042b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0042b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0042b1602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042b1602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0042b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0042b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0042b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0042b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0042c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0042c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0042c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0043a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0043a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0043a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0043a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0043a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0043a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0043a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0043a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0043b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0043b0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0043b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0043b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0043b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0043b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0043b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0043b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0043b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0043b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0043b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0043b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0043b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0043b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0043b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0043b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0043c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0043c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0043c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0043c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0043c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0043c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0044a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0044b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0044b1302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044b1302">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0045a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0045a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0045b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0045b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0045b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0045b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0045b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0045b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0045c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0045c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0046a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0046a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0046a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0046a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0046a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0046a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0046a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0046a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0046a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0046a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0046c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0046c2201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0046c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0046c2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0047a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0047a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0047a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0047a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0047b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0047b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0047b1002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0047b1002">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0047b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0047b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0047b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0047b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0047b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0047b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0048c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0048c0601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0048c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0048c1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0049b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0049b1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0049b1902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0049b1902">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0049b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0049b2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0049c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0049c0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0049c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0049c0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0049c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0049c0601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0049c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0049c1701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0050a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0050a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0050a0402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0050a0402">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0050a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0050a1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0050a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0050a1401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0050b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0050b0901">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0050b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0050b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0050c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0050c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0050c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0050c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0051a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0051a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0051a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0051a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0051a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0051a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0051a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0051a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0051a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0051a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0051a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0051a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0051b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0051b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0051b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0051b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0051c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0051c2001">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0051c2002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0051c2002">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0053a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0053a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0053a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0053a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0053a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0053a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0054b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0054b0701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0055a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0055a0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0055a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0055a2401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0055b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0055b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0055c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0055c2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0056a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0056a0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0056b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0056b0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0056c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0056c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0056c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0056c1701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0057a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0057a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0057b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0057b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0057b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0057b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0057b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0057b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0057b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0057b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0057c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0057c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0058a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0058a0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0058a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0058a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0058a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0058a1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0058b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0058b1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0058b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0058b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0058b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0058b2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0058b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0058b2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0058c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0058c0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0058c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0058c0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0058c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0058c0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0058c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0058c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0058c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0058c1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0059a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0059a1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0059c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0059c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0059c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0059c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0059c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0059c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0060a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0060a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0060b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0060b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0060c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0060c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0060c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0060c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0061a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0061a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0061b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0061b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0061b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0061b1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0061b1802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0061b1802">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0062a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0062a0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0062a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0062a2301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0063b0501" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X39.0063b05.04" target="#nkr_note_add_0063b0501">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0063b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0063b0601">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0063c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0063c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0063c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0063c1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0064a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0064a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0064a1302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0064a1302">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0064c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0064c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0064c2401" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X39.0064c24.18" target="#nkr_note_add_0064c2401">榖【CB】，穀【卍續】</note>
<note n="0065a0701" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X39.0065a07.19" target="#nkr_note_add_0065a0701">榖【CB】，穀【卍續】</note>
<note n="0065b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0065b2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0066a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0066a1701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0066a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0066a2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0066a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0066a2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0066b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0066b0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0066b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0066b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0066b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0066b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0066c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0066c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0066c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0066c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0067a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0067a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0067b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0067b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0068a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0068a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0068a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0068a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0068b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0068b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0068b0202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0068b0202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0068b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0068b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>