<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X39n0700">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 700 梵網經菩薩戒初津</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 700 梵網經菩薩戒初津</title>
			<author>淸 書玉述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>8卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">39</idno>.<idno type="no">700</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">梵網經菩薩戒初津</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00626">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00626</charName>
				<mapping cb:dec="983666" type="PUA">U+F0272</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3CB2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[疊*毛]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01321">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01321</charName>
				<mapping cb:dec="984361" type="PUA">U+F0529</mapping>
			<mapping type="unicode">U+478B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>嚫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[貝*親]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02439">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02439</charName>
				<mapping cb:dec="985479" type="PUA">U+F0987</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>佞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[佞-二+〦]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04499">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04499</charName>
				<mapping cb:dec="987539" type="PUA">U+F1193</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2048B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>兇</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[〦/兇]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05698">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05698</charName>
				<mapping cb:dec="988738" type="PUA">U+F1642</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2CF66</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>仇</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[仁-二+丸]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB07055">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07055</charName>
				<mapping cb:dec="990095" type="PUA">U+F1B8F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+24A0F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>瑣</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[瑙-囟+貝]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08059">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08059</charName>
				<mapping cb:dec="991099" type="PUA">U+F1F7B</mapping>
			<mapping type="unicode">U+387F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>斥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[蝷-虫]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15035">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName>
				<mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15818">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15818</charName>
				<mapping cb:dec="998858" type="PUA">U+F3DCA</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2984F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>郁</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[香*郁]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18201">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18201</charName>
				<mapping cb:dec="1001241" type="PUA">U+F4719</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[自/衣]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-10-11T16:54:46">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<cb:mulu type="其他" level="1">佛說梵網經初津</cb:mulu><cb:div type="other">
<milestone unit="juan" n="7"/>
<lb ed="X" n="0146a03"/>
<lb ed="X" n="0146a04"/>
<lb ed="X" n="0146a05"/>
<lb ed="X" n="0146a06"/><lb ed="R095" n="0155a01"/><cb:juan fun="open" n="7"><cb:mulu type="卷" n="7"/><cb:jhead>佛說梵網經初津卷七</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0146a07"/>
<lb ed="X" n="0146a08"/><lb ed="R095" n="0155a02"/><byline cb:type="author">淸　古杭昭慶萬壽戒壇傳律沙門書玉述</byline>
<lb ed="X" n="0146a09"/><lb ed="R095" n="0155a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0146a0901">△四不贖等戒二。初列相九。第三十一不行救贖
<lb ed="X" n="0146a10"/><lb ed="R095" n="0155a04"/>戒二。初作持止犯二。初見賣又二。初能賣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0146a11"/><lb ed="R095" n="0155a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0146a1101">佛言佛子。佛滅度後。於惡世中。若見外道。一切惡人。
<lb ed="X" n="0146a12"/><lb ed="R095" n="0155a06"/>劫賊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0146a13"/><lb ed="R095" n="0155a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0146a1301">佛滅度後者。正顯末法惡世。佛在世時。人皆知善。
<lb ed="X" n="0146a14"/><lb ed="R095" n="0155a08"/>無此等事也。因不達自心。生諸異見。欲勝佛道。故
<lb ed="X" n="0146a15"/><lb ed="R095" n="0155a09"/>名外道。起不善心。欲興害一切。斷佛慧命。故名惡
<lb ed="X" n="0146a16"/><lb ed="R095" n="0155a10"/>人。強奪三寶父母形像。害發菩提心人。故名劫賊。
<lb ed="X" n="0146a17"/><lb ed="R095" n="0155a11"/>如是等人。不敬三尊。不孝父母。橫行逆害。故名惡
<lb ed="X" n="0146a18"/><lb ed="R095" n="0155a12"/>世也。</p><p xml:id="pX39p0146a1803" cb:place="inline">△二所賣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0146a19"/><lb ed="R095" n="0155a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0146a1901">賣佛。菩薩。父母形像。及賣經律。販賣比丘比丘尼。亦
<lb ed="X" n="0146a20"/><lb ed="R095" n="0155a14"/>賣發心菩薩道人。或爲官使。與一切人作奴婢者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0146a21"/><lb ed="R095" n="0155a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0146a2101">言賣佛菩薩。父母形像者。謂人有信敬之心。念報
<lb ed="X" n="0146a22"/><lb ed="R095" n="0155a16"/>佛恩。以貴價香材。及七寶等物。造立形像。而爲供
<lb ed="X" n="0146a23"/><lb ed="R095" n="0155a17"/>養。或人子思親。劬勞罔極。亦如上繪造供養。因有
<lb ed="X" n="0146a24"/><lb ed="R095" n="0155a18"/>可賣之境。故預制也。又父母與子。有大恩德。等於
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0146b" n="0146b"/>
<lb ed="X" n="0146b01"/><lb ed="R095" n="0155b01"/>三寶。故類聚之。又佛爲大慈父。菩薩爲大悲母。能
<lb ed="X" n="0146b02"/><lb ed="R095" n="0155b02"/>與衆生樂。能拔衆生苦。若被惡人強奪。或劫賊盜
<lb ed="X" n="0146b03"/><lb ed="R095" n="0155b03"/>賣者。則破滅佛寶也。經律者。經以開心見性。律制
<lb ed="X" n="0146b04"/><lb ed="R095" n="0155b04"/>三業六根。賣則破滅法寶也。比丘比丘尼者。是人
<lb ed="X" n="0146b05"/><lb ed="R095" n="0155b05"/>天福田。住世僧寶。賣則破滅僧寶也。雖擧二部。該
<lb ed="X" n="0146b06"/><lb ed="R095" n="0155b06"/>通七衆。發心菩薩者。謂初發大心。受菩薩戒者。道
<lb ed="X" n="0146b07"/><lb ed="R095" n="0155b07"/>人。廼久修菩薩道者。智論云。得道者。名爲道人。餘
<lb ed="X" n="0146b08"/><lb ed="R095" n="0155b08"/>出家人。雖未得道。以修出世道故。亦名道人。皆是
<lb ed="X" n="0146b09"/><lb ed="R095" n="0155b09"/>三寶之屬也。如上等人。或被他劫擄盜賣。而爲官
<lb ed="X" n="0146b10"/><lb ed="R095" n="0155b10"/>差使。或與士農工商等驅役。不得自在。故云或爲
<lb ed="X" n="0146b11"/><lb ed="R095" n="0155b11"/>官使。與一切人作奴婢也。此謂破辱三寶。陷沒良
<lb ed="X" n="0146b12"/><lb ed="R095" n="0155b12"/>人。故云惡事也。</p><p xml:id="pX39p0146b1207" cb:place="inline">△二應贖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0146b13"/><lb ed="R095" n="0155b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0146b1301">而菩薩見是事<anchor xml:id="nkr_note_add_0146b1301" n="0146b1301"/><anchor xml:id="beg0146b1301" n="0146b1301"/>已<anchor xml:id="end0146b1301"/>。應生慈悲心。方便救護。處處敎化。
<lb ed="X" n="0146b14"/><lb ed="R095" n="0155b14"/>取物贖佛。菩薩形像。及比丘比丘尼。一切經律。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0146b15"/><lb ed="R095" n="0155b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0146b1501">菩薩見是事者。外遇境緣也。生慈悲心者。內發道
<lb ed="X" n="0146b16"/><lb ed="R095" n="0155b16"/>意也。謂興慈令得尊貴之樂。運悲令離卑賤之苦
<lb ed="X" n="0146b17"/><lb ed="R095" n="0155b17"/>也。方便救護者。謂見前境等事。大士正當於此末
<lb ed="X" n="0146b18"/><lb ed="R095" n="0155b18"/>劫惡世之中。護持佛法。廣行善事。化導衆生。善巧
<lb ed="X" n="0146b19"/><lb ed="R095" n="0156a01"/>方便。盡力救護。如<anchor xml:id="nkr_note_add_0146b1901" n="0146b1901"/><anchor xml:id="beg0146b1901" n="0146b1901"/>己<anchor xml:id="end0146b1901"/>無能。勸化檀越贖脫。不得隱
<lb ed="X" n="0146b20"/><lb ed="R095" n="0156a02"/>忍坐視也。然不救。則失於二利。救則具足二嚴。若
<lb ed="X" n="0146b21"/><lb ed="R095" n="0156a03"/>見三寶破壞。懈怠不救贖者。三寶從此斷滅。人間
<lb ed="X" n="0146b22"/><lb ed="R095" n="0156a04"/>慧命福田。亦無賴也。</p><p xml:id="pX39p0146b2209" cb:place="inline">△二違敎結罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0146b23"/><lb ed="R095" n="0156a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0146b2301">若不贖者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0146b24"/><lb ed="R095" n="0156a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0146b2401">是中犯者。菩薩見機不救。非大士行。故結輕垢。此
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0146c" n="0146c"/>
<lb ed="X" n="0146c01"/><lb ed="R095" n="0156a07"/>是遮業。繇損辱三寶父母故制。四緣成罪。一應贖
<lb ed="X" n="0146c02"/><lb ed="R095" n="0156a08"/>境。謂尊像經律僧人等。二應贖想六句。二重二輕
<lb ed="X" n="0146c03"/><lb ed="R095" n="0156a09"/>二無犯。三無救贖心。四令彼褻辱。隨事結過。設力
<lb ed="X" n="0146c04"/><lb ed="R095" n="0156a10"/>不及。而漠不關心。亦犯輕垢。若以三聚攝歸。見賣
<lb ed="X" n="0146c05"/><lb ed="R095" n="0156a11"/>生慈。律儀戒。方便救護。善法戒。敎化取贖。攝生戒
<lb ed="X" n="0146c06"/><lb ed="R095" n="0156a12"/>也。七衆同。大小不全共。小乘不贖父母得罪。餘不
<lb ed="X" n="0146c07"/><lb ed="R095" n="0156a13"/>見制。大士弘護爲任。一切應贖。不犯者。若力不及。
<lb ed="X" n="0146c08"/><lb ed="R095" n="0156a14"/>或如法流通經典等。</p>
<lb ed="X" n="0146c09"/><lb ed="R095" n="0156a15"/><p xml:id="pX39p0146c0901">△第三十二損害衆生戒二。初作犯止持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0146c10"/><lb ed="R095" n="0156a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0146c1001">若佛子。不得畜刀杖弓箭販賣。輕秤小斗。因官形勢。
<lb ed="X" n="0146c11"/><lb ed="R095" n="0156a17"/>取人財物。害心繫縛。破壞成功。長養猫狸猪狗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0146c12"/><lb ed="R095" n="0156a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0146c1201">刀杖弓箭。是損害之具。不得収藏販賣。輕秤小斗。
<lb ed="X" n="0146c13"/><lb ed="R095" n="0156b01"/>是欺誑之具。亦不宜用。一切皆當平等。短尺例同。
<lb ed="X" n="0146c14"/><lb ed="R095" n="0156b02"/>因官形勢等。謂事如逼奪。非佛子所爲。若有所得。
<lb ed="X" n="0146c15"/><lb ed="R095" n="0156b03"/>亦屬盜戒。害心繫縛者。謂損其形體。破壞成功者。
<lb ed="X" n="0146c16"/><lb ed="R095" n="0156b04"/>謂毀其<anchor xml:id="nkr_note_add_0146c1601" n="0146c1601"/><anchor xml:id="beg0146c1601" n="0146c1601"/>已<anchor xml:id="end0146c1601"/>成事業。皆由索取不遂故也。長養者。畜
<lb ed="X" n="0146c17"/><lb ed="R095" n="0156b05"/>養也。謂猫能捕鼠。名爲地行羅刹。狸能擒物。而有
<lb ed="X" n="0146c18"/><lb ed="R095" n="0156b06"/>多種不同。小者如鼠。大者如猫。善能捕鼠擒物。皆
<lb ed="X" n="0146c19"/><lb ed="R095" n="0156b07"/>不得畜也。猪狗二種。終須損害。養生害生。恩中具
<lb ed="X" n="0146c20"/><lb ed="R095" n="0156b08"/><g ref="#CB05698">𬽦</g>。雖不殺他。殺因具矣。如上六種。皆惡律儀。害物
<lb ed="X" n="0146c21"/><lb ed="R095" n="0156b09"/>傷慈。非所應也。小乘律中畜狗。爲守護住處故開。</p>
<lb ed="X" n="0146c22"/><lb ed="R095" n="0156b10"/><p xml:id="pX39p0146c2201">△二違敎結罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0146c23"/><lb ed="R095" n="0156b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0146c2301">若故養者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0146c24"/><lb ed="R095" n="0156b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0146c2401">是中犯者。販賣殺具。非義求財。枉害一切。故結輕
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0147a" n="0147a"/>
<lb ed="X" n="0147a01"/><lb ed="R095" n="0156b13"/>垢。此具性遮二業。繇遠妨損害乖慈故制。前第十
<lb ed="X" n="0147a02"/><lb ed="R095" n="0156b14"/>畜殺具。此則販賣繫害。十二販賣良人棺木。此則
<lb ed="X" n="0147a03"/><lb ed="R095" n="0156b15"/>販賣刀杖等具。十七單明恃勢。此列六種兼制。故
<lb ed="X" n="0147a04"/><lb ed="R095" n="0156b16"/>前後各異。若以三聚攝歸。不販殺具。律儀戒。斗秤
<lb ed="X" n="0147a05"/><lb ed="R095" n="0156b17"/>平用。善法戒。不因官勢。攝生戒也。七衆同。善生經
<lb ed="X" n="0147a06"/><lb ed="R095" n="0156b18"/>云。若優婆塞爲於身命。若作市易。斗秤賣物。一說
<lb ed="X" n="0147a07"/><lb ed="R095" n="0157a01"/>價<anchor xml:id="nkr_note_add_0147a0701" n="0147a0701"/><anchor xml:id="beg0147a0701" n="0147a0701"/>已<anchor xml:id="end0147a0701"/>。不得前却。捨賤趣貴。斗秤量物。任前平用。如
<lb ed="X" n="0147a08"/><lb ed="R095" n="0157a02"/>其不平。應語令平。若不如是。得失意罪。在家尙爾。
<lb ed="X" n="0147a09"/><lb ed="R095" n="0157a03"/>況出家者。大小俱制。惟遮不開。</p>
<lb ed="X" n="0147a10"/><lb ed="R095" n="0157a04"/><p xml:id="pX39p0147a1001">△第三十三邪業覺觀戒二。初止持作犯二。初惡
<lb ed="X" n="0147a11"/><lb ed="R095" n="0157a05"/>心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0147a12"/><lb ed="R095" n="0157a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0147a1201">若佛子。以惡心故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0147a13"/><lb ed="R095" n="0157a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0147a1301">惡心者。揀非見機益物。直是邪思。邪覺。逐情流轉。
<lb ed="X" n="0147a14"/><lb ed="R095" n="0157a08"/>有違心地故也。菩薩應當思惟出世道業。不得參
<lb ed="X" n="0147a15"/><lb ed="R095" n="0157a09"/>於世間雜事。參於雜事。正念昏迷。無所不作。業旣
<lb ed="X" n="0147a16"/><lb ed="R095" n="0157a10"/>非正。其覺亦邪。故名惡心也。</p><p xml:id="pX39p0147a1612" cb:place="inline">△二列事五。初觀鬪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0147a17"/><lb ed="R095" n="0157a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0147a1701">觀一切男女等鬪。軍陣兵將。劫賊等鬪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0147a18"/><lb ed="R095" n="0157a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0147a1801">觀。卽能觀之心。一切。乃所觀之境。男女等鬪。有其
<lb ed="X" n="0147a19"/><lb ed="R095" n="0157a13"/>二種。一男女戲舞鬪要。二忿諍鬪毆。軍陣等鬪。亦
<lb ed="X" n="0147a20"/><lb ed="R095" n="0157a14"/>二。一兩國戰鬪。二賊兵敵鬪。大經云。象馬牛犬。及
<lb ed="X" n="0147a21"/><lb ed="R095" n="0157a15"/>雞雉鸚鵡等鬪。亦不得觀。廼至<g ref="#CB04499">𠒋</g>酒無賴之徒等
<lb ed="X" n="0147a22"/><lb ed="R095" n="0157a16"/>鬪。亦不應看。看則必有傷損。亦令人生不善心。自
<lb ed="X" n="0147a23"/><lb ed="R095" n="0157a17"/>失威儀。致俗譏議。非行菩薩道者。</p><p xml:id="pX39p0147a2314" cb:place="inline">△二聽樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0147a24"/><lb ed="R095" n="0157a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0147a2401">亦不得聽吹貝鼓角。琴瑟箏笛箜篌。歌呌妓樂之聲。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0147b" n="0147b"/>
<lb ed="X" n="0147b01"/><lb ed="R095" n="0157b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0147b0101">貝。卽海螺。吹以發樂。鼓者。斫木爲匡。革鞔兩面。擊
<lb ed="X" n="0147b02"/><lb ed="R095" n="0157b02"/>以助樂。角。卽牛角。軍中吹之。以爲號令。又能驚馬。
<lb ed="X" n="0147b03"/><lb ed="R095" n="0157b03"/>琴。卽絃琴。此方羲皇始作五絃。後文王加少宮。少
<lb ed="X" n="0147b04"/><lb ed="R095" n="0157b04"/>商。而爲七絃。瑟。庖犧始作五十絃。虞舜改爲二十
<lb ed="X" n="0147b05"/><lb ed="R095" n="0157b05"/>五絃。箏十三絃。蒙恬所作。笛。長一尺四寸。七孔橫
<lb ed="X" n="0147b06"/><lb ed="R095" n="0157b06"/>吹。以竹爲之。丘仲所作。箜篌。二十四絃。師延所作。
<lb ed="X" n="0147b07"/><lb ed="R095" n="0157b07"/>亦竹爲之。<anchor xml:id="nkr_note_add_0147b0701" n="0147b0701"/><anchor xml:id="beg0147b0701" n="0147b0701"/>已<anchor xml:id="end0147b0701"/>上八事。皆假物成聲也。歌呌者。男女
<lb ed="X" n="0147b08"/><lb ed="R095" n="0157b08"/>自音唱咏也。雖則人樂有異。一入耳根。使心流蕩
<lb ed="X" n="0147b09"/><lb ed="R095" n="0157b09"/>無殊。所以不得聽也。妓樂者。謂貝鼓。廼至笙簧。簫
<lb ed="X" n="0147b10"/><lb ed="R095" n="0157b10"/>管。琵琶。三弦。二弦等。又倡妓等。悉屬妓樂。古人多
<lb ed="X" n="0147b11"/><lb ed="R095" n="0157b11"/>使婦女作之。故字從女。斯皆放逸之門。妨修道行。
<lb ed="X" n="0147b12"/><lb ed="R095" n="0157b12"/>但增欲樂。無益身心。縱是見機得宜。示同邪業。然
<lb ed="X" n="0147b13"/><lb ed="R095" n="0157b13"/>業不自邪。心惡故邪。故以惡心首言也。若志在導
<lb ed="X" n="0147b14"/><lb ed="R095" n="0157b14"/>邪歸正。則非邪惡之心。盡屬菩薩遊戲神通三昧
<lb ed="X" n="0147b15"/><lb ed="R095" n="0157b15"/>事也。義疏雖開供養三寶得作。自娛不許。亦非許
<lb ed="X" n="0147b16"/><lb ed="R095" n="0157b16"/>僧自爲。廼使俗人作也。</p><p xml:id="pX39p0147b1610" cb:place="inline">△三雜戲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0147b17"/><lb ed="R095" n="0157b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0147b1701">不得樗蒱圍棋。波羅塞戲。彈棋六博。拍毱擲石投壺。
<lb ed="X" n="0147b18"/><lb ed="R095" n="0157b18"/>牽道八道。行城。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0147b19"/><lb ed="R095" n="0158a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0147b1901">樗蒱。廼博籌也。圍棋。卽十九路大棋也。波羅塞戲
<lb ed="X" n="0147b20"/><lb ed="R095" n="0158a02"/>者。波羅是梵語。塞戲是華言。塞音賽。卽博塞。謂以
<lb ed="X" n="0147b21"/><lb ed="R095" n="0158a03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0147b2101" n="0147b2101"/><anchor xml:id="beg0147b2101" n="0147b2101"/>采<anchor xml:id="end0147b2101"/>相勝曰塞。說苑云。行棋相塞。謂之塞也。彈棊。按
<lb ed="X" n="0147b22"/><lb ed="R095" n="0158a04"/>此方漢宮人。以粧奩爲戲。或以棋子相擊。亦曰彈
<lb ed="X" n="0147b23"/><lb ed="R095" n="0158a05"/>棋也。六博。魏陳思王所作雙陸戲也。拍毱。卽今踢
<lb ed="X" n="0147b24"/><lb ed="R095" n="0158a06"/>毬也。擲石投壺者。古用石擲。今用矢投也。以中者
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0147c" n="0147c"/>
<lb ed="X" n="0147c01"/><lb ed="R095" n="0158a07"/>爲勝。牽道八道。行城者。卽四門八路棋也。如上事
<lb ed="X" n="0147c02"/><lb ed="R095" n="0158a08"/>雖各別。而皆是賭博之類。大士修習人空。法空。大
<lb ed="X" n="0147c03"/><lb ed="R095" n="0158a09"/>道。豈懷勝負之心。而欺衆生耶。</p><p xml:id="pX39p0147c0313" cb:place="inline">△四卜筮。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0147c04"/><lb ed="R095" n="0158a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0147c0401">爪鏡。蓍草。楊枝。鉢盂。髑髏。而作卜筮。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0147c05"/><lb ed="R095" n="0158a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0147c0501">爪鏡者。卽圓光法也。謂以藥塗指爪上。或用呪術。
<lb ed="X" n="0147c06"/><lb ed="R095" n="0158a12"/>呪指使明如鏡。故曰爪鏡。照見人事。以現吉凶也。
<lb ed="X" n="0147c07"/><lb ed="R095" n="0158a13"/>蓍草。此方出羲文之墓。上覆雲氣。下守靈龜。藂必
<lb ed="X" n="0147c08"/><lb ed="R095" n="0158a14"/>滿百。莖必長丈。用之以占禍福。然此方雖出羲文
<lb ed="X" n="0147c09"/><lb ed="R095" n="0158a15"/>之墓。而天竺先並有之。皆以此草而<g ref="#CB15081">䇿</g>。楊枝者。或
<lb ed="X" n="0147c10"/><lb ed="R095" n="0158a16"/>無蓍草。卽以楊枝爲<g ref="#CB15081">䇿</g>。如此方用巫師呪。祭樟柳
<lb ed="X" n="0147c11"/><lb ed="R095" n="0158a17"/>成神。名樟柳神。以報休咎之類等也。鉢盂者。以盂
<lb ed="X" n="0147c12"/><lb ed="R095" n="0158a18"/>盛水。口誦呪術。用刀攪水令定。以斷吉<g ref="#CB04499">𠒋</g>。卽攪水
<lb ed="X" n="0147c13"/><lb ed="R095" n="0158b01"/>碗法也。髑髏者。取新亡髑髏。以邪術呪祭之。卽能
<lb ed="X" n="0147c14"/><lb ed="R095" n="0158b02"/>從人耳邊。預說灾祥。名耳報神也。卜筮者。龜曰卜。
<lb ed="X" n="0147c15"/><lb ed="R095" n="0158b03"/>蓍曰筮。此總結上五事。以占吉凶。皆名卜筮也。以
<lb ed="X" n="0147c16"/><lb ed="R095" n="0158b04"/>卜筮之道。雖聖賢趣吉避凶。方便之法。然受佛戒
<lb ed="X" n="0147c17"/><lb ed="R095" n="0158b05"/>者。不應爲利而作也。</p><p xml:id="pX39p0147c1709" cb:place="inline">△五賊使。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0147c18"/><lb ed="R095" n="0158b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0147c1801">不得作盜賊使命。一一不得作。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0147c19"/><lb ed="R095" n="0158b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0147c1901">不得者。謂盜賊尙不可近。何況爲彼作使耶。是故
<lb ed="X" n="0147c20"/><lb ed="R095" n="0158b08"/>遮止。一一不得作者。謂如上觀鬪。能起凶惡心。娛
<lb ed="X" n="0147c21"/><lb ed="R095" n="0158b09"/>樂。能起淫泆心。雜戲。能起散亂心。卜筮。能起惑著
<lb ed="X" n="0147c22"/><lb ed="R095" n="0158b10"/>心。使命。能起奸詭心。五種皆是邪命。事事亂道。故
<lb ed="X" n="0147c23"/><lb ed="R095" n="0158b11"/>云一一不得作也。</p><p xml:id="pX39p0147c2308" cb:place="inline">△二違敎結罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0147c24"/><lb ed="R095" n="0158b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0147c2401">若故作者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0148a" n="0148a"/>
<lb ed="X" n="0148a01"/><lb ed="R095" n="0158b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0148a0101">是中犯者。貪於觀聽。心色俱迷。賭術求財。爲利作
<lb ed="X" n="0148a02"/><lb ed="R095" n="0158b14"/>使。非行菩薩道者。故結輕垢。此是遮業。若作盜賊
<lb ed="X" n="0148a03"/><lb ed="R095" n="0158b15"/>使命。具性遮二業繇所運爲。皆非正業故制。若覺
<lb ed="X" n="0148a04"/><lb ed="R095" n="0158b16"/>觀邪業。則妨廢正道。失二世利。不覺觀邪業。則離
<lb ed="X" n="0148a05"/><lb ed="R095" n="0158b17"/>諸掉悔。定慧易生也。若以三聚攝歸。不往觀聽。律
<lb ed="X" n="0148a06"/><lb ed="R095" n="0158b18"/>儀戒。不作衆妓。善法戒。不作賊使。攝生戒也。夫爲
<lb ed="X" n="0148a07"/><lb ed="R095" n="0159a01"/>佛子。無爲無欲。淸淨自守。若爲賊使命。則降志辱
<lb ed="X" n="0148a08"/><lb ed="R095" n="0159a02"/>身。敗壞佛門。古云。不事王侯。高尙其事。況乎形服
<lb ed="X" n="0148a09"/><lb ed="R095" n="0159a03"/>超世。而甘爲賊使乎。戒本經云。若菩薩嬾惰懈怠。
<lb ed="X" n="0148a10"/><lb ed="R095" n="0159a04"/>耽樂睡眠。若非時不知量。是染汚犯。性利煩惱。更
<lb ed="X" n="0148a11"/><lb ed="R095" n="0159a05"/>數數起。亦可此戒兼攝。出家五衆同制。在家供養
<lb ed="X" n="0148a12"/><lb ed="R095" n="0159a06"/>三寶。得作妓樂。出家不得自作。若供養三寶。亦聽
<lb ed="X" n="0148a13"/><lb ed="R095" n="0159a07"/>使白衣作。大小俱制。不犯者。或見機益物等。如昔
<lb ed="X" n="0148a14"/><lb ed="R095" n="0159a08"/>慧全禪師。雖坐禪積業。外學未絕。不免生婆羅門
<lb ed="X" n="0148a15"/><lb ed="R095" n="0159a09"/>家。故爲害非小也。賢愚經云。佛言。過去世時。有一
<lb ed="X" n="0148a16"/><lb ed="R095" n="0159a10"/>國王。名曰法增。有慈悲心。政法治國。無事閑暇。共
<lb ed="X" n="0148a17"/><lb ed="R095" n="0159a11"/>人博戲。時有一人犯法。諸臣白王。外有一人犯於
<lb ed="X" n="0148a18"/><lb ed="R095" n="0159a12"/>王法。云何治罪。王時慕戲。便失答言。臣卽按律殺
<lb ed="X" n="0148a19"/><lb ed="R095" n="0159a13"/>之。王博戲<anchor xml:id="nkr_note_add_0148a1901" n="0148a1901"/><anchor xml:id="beg0148a1901" n="0148a1901"/>已<anchor xml:id="end0148a1901"/>。問諸臣言。向者罪人。今何所在。臣白
<lb ed="X" n="0148a20"/><lb ed="R095" n="0159a14"/>王言。隨國法治。今<anchor xml:id="nkr_note_add_0148a2001" n="0148a2001"/><anchor xml:id="beg0148a2001" n="0148a2001"/>已<anchor xml:id="end0148a2001"/>殺竟。王聞悶絕躃地。良久廼
<lb ed="X" n="0148a21"/><lb ed="R095" n="0159a15"/>甦。卽捨國入山自守。時王命終。生大海中。作摩竭
<lb ed="X" n="0148a22"/><lb ed="R095" n="0159a16"/>魚。身長六百由旬。多有諸蟲。唼食其身。身瘙癢故。
<lb ed="X" n="0148a23"/><lb ed="R095" n="0159a17"/>揩玻瓈山。碎殺諸蟲。血流汚海。百里皆赤。以此罪
<lb ed="X" n="0148a24"/><lb ed="R095" n="0159a18"/>緣。命終墮大地獄。有如是過。可不戒哉。</p>
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0148b" n="0148b"/>
<lb ed="X" n="0148b01"/><lb ed="R095" n="0159b01"/><p xml:id="pX39p0148b0101">△第三十四暫念小乘戒二。初作持止犯三。初護
<lb ed="X" n="0148b02"/><lb ed="R095" n="0159b02"/>戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0148b03"/><lb ed="R095" n="0159b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0148b0301">若佛子。護持禁戒。行住坐臥。日夜六時。讀誦是戒。猶
<lb ed="X" n="0148b04"/><lb ed="R095" n="0159b04"/>如金剛。如帶持浮囊。欲渡大海。如草繫比丘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0148b05"/><lb ed="R095" n="0159b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0148b0501">護持禁戒者。謂禁防曰護。魔無能侵故。堅守曰持。
<lb ed="X" n="0148b06"/><lb ed="R095" n="0159b06"/>心無有退故。禁。卽約束義。令五根不動故。戒。卽止
<lb ed="X" n="0148b07"/><lb ed="R095" n="0159b07"/>滅義。令意地不起故。又此五十八戒。皆是舍那金
<lb ed="X" n="0148b08"/><lb ed="R095" n="0159b08"/>口親宣。如王禁敕。無敢故違。故曰禁戒。此則總標
<lb ed="X" n="0148b09"/><lb ed="R095" n="0159b09"/>行菩薩戒行也。行住坐臥者。四威儀也。日夜六時
<lb ed="X" n="0148b10"/><lb ed="R095" n="0159b10"/>者。晝夜各三時也。於此時中。護持佛戒。守護心城。
<lb ed="X" n="0148b11"/><lb ed="R095" n="0159b11"/>則不被境風所鼓也。讀誦是戒者。正明護持之義。
<lb ed="X" n="0148b12"/><lb ed="R095" n="0159b12"/>讀以對本尋文。知其持犯。誦以離本究心。明其指
<lb ed="X" n="0148b13"/><lb ed="R095" n="0159b13"/>歸也。金剛者。從喩得名。有其二義。一喩戒能破諸
<lb ed="X" n="0148b14"/><lb ed="R095" n="0159b14"/>煩惱劫賊。二喩大士心堅護持。猶如金剛也。浮囊
<lb ed="X" n="0148b15"/><lb ed="R095" n="0159b15"/>者。渡海之具也。天竺渡海之人。或以鳥翎毛袋作。
<lb ed="X" n="0148b16"/><lb ed="R095" n="0159b16"/>或用牛羊皮作。或持牛脬。常帶其身。海船若壞。卽
<lb ed="X" n="0148b17"/><lb ed="R095" n="0159b17"/>吹氣浮身。以渡大海。喩出大涅槃經。昔有商人持
<lb ed="X" n="0148b18"/><lb ed="R095" n="0159b18"/>囊渡海。羅刹從乞。毅然不許。復從乞半。廼至絲毫。
<lb ed="X" n="0148b19"/><lb ed="R095" n="0160a01"/>皆悉不與。喩持戒者。在生死海中。遇煩惱羅刹。欲
<lb ed="X" n="0148b20"/><lb ed="R095" n="0160a02"/>壞重戒。廼至輕垢。一微塵許。不可得也。草繫比丘
<lb ed="X" n="0148b21"/><lb ed="R095" n="0160a03"/>者。大莊嚴論云。迦葉佛時。有一比丘。途中被賊劫
<lb ed="X" n="0148b22"/><lb ed="R095" n="0160a04"/>奪衣物。賊慮鳴衆來追。兼欲害命。內有一賊。知比
<lb ed="X" n="0148b23"/><lb ed="R095" n="0160a05"/>丘法。謂餘賊言。不必殺之。但以生草繫縛其手足。
<lb ed="X" n="0148b24"/><lb ed="R095" n="0160a06"/>彼戒謂草木有命。不敢毀傷。自弗動耳。賊如其言
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0148c" n="0148c"/>
<lb ed="X" n="0148c01"/><lb ed="R095" n="0160a07"/>繫之。比丘守戒。寧死不移。賊去<anchor xml:id="nkr_note_add_0148c0101" n="0148c0101"/><anchor xml:id="beg0148c0101" n="0148c0101"/>已<anchor xml:id="end0148c0101"/>遠。復有行路人
<lb ed="X" n="0148c02"/><lb ed="R095" n="0160a08"/>來。方解其繫。今明大士護持此菩提心戒。亦應如
<lb ed="X" n="0148c03"/><lb ed="R095" n="0160a09"/>聲聞之護律儀。寧死莫犯也。</p><p xml:id="pX39p0148c0312" cb:place="inline">△二生信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0148c04"/><lb ed="R095" n="0160a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0148c0401">常生大乘善信。自知我是未成之佛。諸佛是<anchor xml:id="nkr_note_add_0148c0401" n="0148c0401"/><anchor xml:id="beg0148c0401" n="0148c0401"/>已<anchor xml:id="end0148c0401"/>成之
<lb ed="X" n="0148c05"/><lb ed="R095" n="0160a11"/>佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0148c06"/><lb ed="R095" n="0160a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0148c0601">常生大乘善信者。謂念茲在茲。無有間斷也。此承
<lb ed="X" n="0148c07"/><lb ed="R095" n="0160a13"/>上文。雖能護戒。若無正信淨因。財戒止散善而<anchor xml:id="nkr_note_add_0148c0701" n="0148c0701"/><anchor xml:id="beg0148c0701" n="0148c0701"/>已<anchor xml:id="end0148c0701"/>。
<lb ed="X" n="0148c08"/><lb ed="R095" n="0160a14"/>自知我是未成之佛者。謂生佛本無二心。衆生定
<lb ed="X" n="0148c09"/><lb ed="R095" n="0160a15"/>當作佛。特<anchor xml:id="nkr_note_add_0148c0901" n="0148c0901"/><anchor xml:id="beg0148c0901" n="0148c0901"/>已<anchor xml:id="end0148c0901"/>成未成之別。實先佛後佛何殊。所謂
<lb ed="X" n="0148c10"/><lb ed="R095" n="0160a16"/>常作如是信。戒品<anchor xml:id="nkr_note_add_0148c1001" n="0148c1001"/><anchor xml:id="beg0148c1001" n="0148c1001"/>已<anchor xml:id="end0148c1001"/>具足也。二乘繇無此信。故無
<lb ed="X" n="0148c11"/><lb ed="R095" n="0160a17"/>望作佛。亦無望一切衆生作佛。大士於此諦信不
<lb ed="X" n="0148c12"/><lb ed="R095" n="0160a18"/>疑。故能自度度人。同成正覺也。諸佛是<anchor xml:id="nkr_note_add_0148c1201" n="0148c1201"/><anchor xml:id="beg0148c1201" n="0148c1201"/>已<anchor xml:id="end0148c1201"/>成之佛
<lb ed="X" n="0148c13"/><lb ed="R095" n="0160b01"/>者。謂諸佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0148c1301" n="0148c1301"/><anchor xml:id="beg0148c1301" n="0148c1301"/>已<anchor xml:id="end0148c1301"/>得三身圓滿。萬德具足。五住究盡。二
<lb ed="X" n="0148c14"/><lb ed="R095" n="0160b02"/>死永亡。是故我能如是修因。必然如是證果。若少
<lb ed="X" n="0148c15"/><lb ed="R095" n="0160b03"/>有怠惰。卽失當來莊嚴之果佛也。</p><p xml:id="pX39p0148c1514" cb:place="inline">△三發心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0148c16"/><lb ed="R095" n="0160b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0148c1601">發菩提心。念念不去心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0148c17"/><lb ed="R095" n="0160b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0148c1701">發者。開發也。菩提心者。卽佛心也。所謂是心是佛。
<lb ed="X" n="0148c18"/><lb ed="R095" n="0160b06"/>是佛是心。向因沉迷。故須開發也。謂前雖具大乘
<lb ed="X" n="0148c19"/><lb ed="R095" n="0160b07"/>善信。若不發菩提心。其信卽無所依。故當發此大
<lb ed="X" n="0148c20"/><lb ed="R095" n="0160b08"/>心。以堅其性也。然護持禁戒。行也。常生善信。信也。
<lb ed="X" n="0148c21"/><lb ed="R095" n="0160b09"/>我是未成之佛。解也。謂菩提心。乃是信解行中。本
<lb ed="X" n="0148c22"/><lb ed="R095" n="0160b10"/>覺智體。信解行三。雖具此體。若證佛果。必以所發
<lb ed="X" n="0148c23"/><lb ed="R095" n="0160b11"/>大乘菩提心而爲主也。問。大菩提心。從何而出生
<lb ed="X" n="0148c24"/><lb ed="R095" n="0160b12"/>耶。答。從大悲生。如無盡意經云。爲欲救度一切有
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0149a" n="0149a"/>
<lb ed="X" n="0149a01"/><lb ed="R095" n="0160b13"/>情故。起悲願等力。趣求無上菩提。若不爲度衆生。
<lb ed="X" n="0149a02"/><lb ed="R095" n="0160b14"/>我卽不發是菩提心。華嚴云。從初地。乃至十地。於
<lb ed="X" n="0149a03"/><lb ed="R095" n="0160b15"/>地地之中。皆以大悲爲主。菩提心論云。從悲發生
<lb ed="X" n="0149a04"/><lb ed="R095" n="0160b16"/>大菩提心。所有最勝一切佛法。皆由悲心。而爲根
<lb ed="X" n="0149a05"/><lb ed="R095" n="0160b17"/>本。無差別論云。因時卽是菩提心。果滿德圓名正
<lb ed="X" n="0149a06"/><lb ed="R095" n="0160b18"/>覺。菩提心法不思議。諸佛如來皆稱讚。無畏上授
<lb ed="X" n="0149a07"/><lb ed="R095" n="0161a01"/>問經云。發菩提心。所生諸福。如虗空界。廣大勝上。
<lb ed="X" n="0149a08"/><lb ed="R095" n="0161a02"/>無有窮盡。正使有人。以恒河沙數佛刹。滿中珍寶。
<lb ed="X" n="0149a09"/><lb ed="R095" n="0161a03"/>供養世尊。若復有人。合掌至誠。一發無上正等菩
<lb ed="X" n="0149a10"/><lb ed="R095" n="0161a04"/>提心者。而此福德。勝前福德不可校計。成佛經云。
<lb ed="X" n="0149a11"/><lb ed="R095" n="0161a05"/>諸法無相。爲虗空相。作是觀<anchor xml:id="nkr_note_add_0149a1101" n="0149a1101"/><anchor xml:id="beg0149a1101" n="0149a1101"/>已<anchor xml:id="end0149a1101"/>。名勝義菩提心。當
<lb ed="X" n="0149a12"/><lb ed="R095" n="0161a06"/>知一切法空。以悟法本無生。心體自如。不見身心。
<lb ed="X" n="0149a13"/><lb ed="R095" n="0161a07"/>住於寂滅。平等究竟。眞實之智。令無退失。妄心若
<lb ed="X" n="0149a14"/><lb ed="R095" n="0161a08"/>起。知而勿隨。妄若息時。心源空寂。萬德斯具。妙用
<lb ed="X" n="0149a15"/><lb ed="R095" n="0161a09"/>無窮。所以十方諸佛。皆以勝義行願爲戒。但具此
<lb ed="X" n="0149a16"/><lb ed="R095" n="0161a10"/>心者。能轉法輪。自他俱利也。念念不去心者。正見
<lb ed="X" n="0149a17"/><lb ed="R095" n="0161a11"/>護持禁戒之義。謂刹那之間。不捨此菩提心。方是
<lb ed="X" n="0149a18"/><lb ed="R095" n="0161a12"/>菩提純熟戒行。則佛果可期矣。又復當知我心。卽
<lb ed="X" n="0149a19"/><lb ed="R095" n="0161a13"/>諸佛心。故上求佛道。復知我心。卽衆生心。故下化
<lb ed="X" n="0149a20"/><lb ed="R095" n="0161a14"/>衆生。而於此心。此念。須臾不可暫離。若一念有離。
<lb ed="X" n="0149a21"/><lb ed="R095" n="0161a15"/>卽是起二乘自度之心也。止觀云。退大取小。衆聖
<lb ed="X" n="0149a22"/><lb ed="R095" n="0161a16"/>所呵。菩薩不爾。見衆生苦。同於<anchor xml:id="nkr_note_add_0149a2201" n="0149a2201"/><anchor xml:id="beg0149a2201" n="0149a2201"/>己<anchor xml:id="end0149a2201"/>苦。起大慈悲。愛
<lb ed="X" n="0149a23"/><lb ed="R095" n="0161a17"/>同一子。如母得食。常憶其兒。若住於空。卽有棄他
<lb ed="X" n="0149a24"/><lb ed="R095" n="0161a18"/>之過。亦不能淨佛國土。敎化衆生。具足佛法。皆不
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0149b" n="0149b"/>
<lb ed="X" n="0149b01"/><lb ed="R095" n="0161b01"/>能辦。是以菩薩雖入世間。生死煩惱。不能損其智
<lb ed="X" n="0149b02"/><lb ed="R095" n="0161b02"/>慧。雖佛道長遠。不以爲遙。雖衆生數多。而意有勇。
<lb ed="X" n="0149b03"/><lb ed="R095" n="0161b03"/>心堅無退。精進發趣。初無疲怠。故云。菩薩於生死
<lb ed="X" n="0149b04"/><lb ed="R095" n="0161b04"/>而有勇。於涅槃而不味。勇於生死。無生而生。不爲
<lb ed="X" n="0149b05"/><lb ed="R095" n="0161b05"/>生死所染。如蓮花在泥。不爲泥之所汚。輔行云。經
<lb ed="X" n="0149b06"/><lb ed="R095" n="0161b06"/>說高原陸地。不生蓮花。卑濕淤泥。乃生蓮花。故知
<lb ed="X" n="0149b07"/><lb ed="R095" n="0161b07"/>涅槃高原。不生菩薩大悲之華。生死泥中。廼有菩
<lb ed="X" n="0149b08"/><lb ed="R095" n="0161b08"/>薩利生勝用。雖在生死。而生死不染。蓋大士誓堅
<lb ed="X" n="0149b09"/><lb ed="R095" n="0161b09"/>志勇。故云念念不去心也。</p><p xml:id="pX39p0149b0911" cb:place="inline">△二違敎結罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0149b10"/><lb ed="R095" n="0161b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0149b1001">若起一念二乘外道心者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0149b11"/><lb ed="R095" n="0161b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0149b1101">若起一念二乘外道心者。謂於所信。所解。所行。所
<lb ed="X" n="0149b12"/><lb ed="R095" n="0161b12"/>發之中。不應起一念自度之想。若起一念自度之
<lb ed="X" n="0149b13"/><lb ed="R095" n="0161b13"/>想。卽離菩提心。捨菩提願。卽名外道。故等二乘曰
<lb ed="X" n="0149b14"/><lb ed="R095" n="0161b14"/>外道也。可見持菩薩戒者。不應起一念二乘心。起
<lb ed="X" n="0149b15"/><lb ed="R095" n="0161b15"/>此一念。則同於外道矣。所謂毫釐夾雜。三塗苦因。
<lb ed="X" n="0149b16"/><lb ed="R095" n="0161b16"/>故結罪垢。問。只此一念。云何犯罪耶。答。雖云暫念。
<lb ed="X" n="0149b17"/><lb ed="R095" n="0161b17"/>佛種有傷。失菩提心。如舍利弗往古劫中。發菩提
<lb ed="X" n="0149b18"/><lb ed="R095" n="0161b18"/>心。行大布施。有婆羅門。從之乞眼。舍利弗言。眼在
<lb ed="X" n="0149b19"/><lb ed="R095" n="0162a01"/>我身。其用甚大。施與汝者。極爲無用。婆羅門堅固
<lb ed="X" n="0149b20"/><lb ed="R095" n="0162a02"/>索眼。舍利弗剜眼與之。婆羅門視而擲之。擲而唾
<lb ed="X" n="0149b21"/><lb ed="R095" n="0162a03"/>之。口稱穢惡。脚踏而去。舍利弗言。向爲汝說。此眼
<lb ed="X" n="0149b22"/><lb ed="R095" n="0162a04"/>無用。汝堅欲得。今復賤棄。衆生頑劣。殆不可化。不
<lb ed="X" n="0149b23"/><lb ed="R095" n="0162a05"/>如早求自度。遂退大心。還習小法。至釋迦佛時。始
<lb ed="X" n="0149b24"/><lb ed="R095" n="0162a06"/>證羅漢。一念自度。失大善利。可不愼歟。此是遮業。
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0149c" n="0149c"/>
<lb ed="X" n="0149c01"/><lb ed="R095" n="0162a07"/>繇乖本所習故制。欲背大向小。計未成。犯前第八。
<lb ed="X" n="0149c02"/><lb ed="R095" n="0162a08"/>背大計成失戒。在第十重。此戒所制。不欲背大。正
<lb ed="X" n="0149c03"/><lb ed="R095" n="0162a09"/>言小乘易行。且欲斷結。然後化生故遮。若以三聚
<lb ed="X" n="0149c04"/><lb ed="R095" n="0162a10"/>攝歸。護持禁戒。律儀戒。常生善信。善法戒。發菩提
<lb ed="X" n="0149c05"/><lb ed="R095" n="0162a11"/>心。攝生戒也。七衆同。大小不全共。同謂同不得起
<lb ed="X" n="0149c06"/><lb ed="R095" n="0162a12"/>外道心。二乘是其本習。不犯者。若權入二乘外道。
<lb ed="X" n="0149c07"/><lb ed="R095" n="0162a13"/>爲化彼故不犯。</p>
<lb ed="X" n="0149c08"/><lb ed="R095" n="0162a14"/><p xml:id="pX39p0149c0801">△第三十五不發願戒二。初作持止犯三。初發願。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0149c09"/><lb ed="R095" n="0162a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0149c0901">若佛子。常應發一切願。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0149c10"/><lb ed="R095" n="0162a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0149c1001">常應者。揀非一發而<anchor xml:id="nkr_note_add_0149c1001" n="0149c1001"/><anchor xml:id="beg0149c1001" n="0149c1001"/>已<anchor xml:id="end0149c1001"/>。惟應數起。令菩提心。相續
<lb ed="X" n="0149c11"/><lb ed="R095" n="0162a17"/>不斷故也。一切者。該下文十事而言。願者。希求欲
<lb ed="X" n="0149c12"/><lb ed="R095" n="0162a18"/>樂之義。一切殊因妙果。無量善法。若無希求欲樂
<lb ed="X" n="0149c13"/><lb ed="R095" n="0162b01"/>之心。皆不能遂。故菩薩常應願求勝事。緣心善境。
<lb ed="X" n="0149c14"/><lb ed="R095" n="0162b02"/>將來因此克遂。故當常發也。</p><p xml:id="pX39p0149c1412" cb:place="inline">△二明事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0149c15"/><lb ed="R095" n="0162b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0149c1501">孝順父母師僧。願得好師。同學善知識。常敎我大乘
<lb ed="X" n="0149c16"/><lb ed="R095" n="0162b04"/>經律。十發趣。十長養。十金剛。十地。使我開解。如法修
<lb ed="X" n="0149c17"/><lb ed="R095" n="0162b05"/>行。堅持佛戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0149c18"/><lb ed="R095" n="0162b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0149c1801">孝順父母師僧者。此是知報益。卽持戒願也。以孝
<lb ed="X" n="0149c19"/><lb ed="R095" n="0162b07"/>名爲戒。故爲十願之根本。根本若虧。九願隨失。故
<lb ed="X" n="0149c20"/><lb ed="R095" n="0162b08"/>第一願。卽擧孝也。願得好師者。此是成器益。上父
<lb ed="X" n="0149c21"/><lb ed="R095" n="0162b09"/>母師僧。是說孝奉。此好師。是擇明師也。謂行解雙
<lb ed="X" n="0149c22"/><lb ed="R095" n="0162b10"/>備曰好。若有解無行。何能誘我前進。若有行無解。
<lb ed="X" n="0149c23"/><lb ed="R095" n="0162b11"/>何以開我心地。是以酬報二親。紹隆三寶。皆賴師
<lb ed="X" n="0149c24"/><lb ed="R095" n="0162b12"/>長敎誨力成。故十願中。師爲最要。善根雖宿植。開
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0150a" n="0150a"/>
<lb ed="X" n="0150a01"/><lb ed="R095" n="0162b13"/>悟由良師。然弟子雖具信心。而無良師訓導。切磋
<lb ed="X" n="0150a02"/><lb ed="R095" n="0162b14"/>琢磨。不成法器。故第二。願得好師也。同學善知識
<lb ed="X" n="0150a03"/><lb ed="R095" n="0162b15"/>者。此是夾輔益。同。爲同學大乘戒法之人。善。爲善
<lb ed="X" n="0150a04"/><lb ed="R095" n="0162b16"/>解心地法門之友。謂雖遇明師開解。更須善友提
<lb ed="X" n="0150a05"/><lb ed="R095" n="0162b17"/>擕。如臨濟激發於座元。昌黎得入於侍者。是以求
<lb ed="X" n="0150a06"/><lb ed="R095" n="0162b18"/>師爲最。訪友爲先。故第三。願得同學善知識也。常
<lb ed="X" n="0150a07"/><lb ed="R095" n="0163a01"/>敎我大乘經律者。此是了義益。謂願如上師友。常
<lb ed="X" n="0150a08"/><lb ed="R095" n="0163a02"/>敎我大乘經律。義理分明。發正信心。修進十發趣
<lb ed="X" n="0150a09"/><lb ed="R095" n="0163a03"/>等位。免墮二乘偏空。外道邪執之見。若不知大乘
<lb ed="X" n="0150a10"/><lb ed="R095" n="0163a04"/>經律。則福慧不能頓圓。故第四。願求法也。十發趣
<lb ed="X" n="0150a11"/><lb ed="R095" n="0163a05"/>者。此是住眞益。謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0150a1101" n="0150a1101"/><anchor xml:id="beg0150a1101" n="0150a1101"/>已<anchor xml:id="end0150a1101"/>聞大法。當起大心。趣入妙道。
<lb ed="X" n="0150a12"/><lb ed="R095" n="0163a06"/>有住義故。若不發心。於道無益。故第五。願解發趣
<lb ed="X" n="0150a13"/><lb ed="R095" n="0163a07"/>也。十長養者。此是化俗益。謂旣發大心趣道。當滋
<lb ed="X" n="0150a14"/><lb ed="R095" n="0163a08"/>長培養。積功累德。有行義故。若不滋培。則無深進。
<lb ed="X" n="0150a15"/><lb ed="R095" n="0163a09"/>故第六。願修長養也。十金剛者。此是向中益。謂旣
<lb ed="X" n="0150a16"/><lb ed="R095" n="0163a10"/>長養菩提。當智悲雙運。順入法界。猶如金剛。堅固
<lb ed="X" n="0150a17"/><lb ed="R095" n="0163a11"/>不動。有回向義故。心若不固。佛果難成。故第七。願
<lb ed="X" n="0150a18"/><lb ed="R095" n="0163a12"/>解金剛也。十地者。此是入聖益。謂前發趣長養。堅
<lb ed="X" n="0150a19"/><lb ed="R095" n="0163a13"/>固菩提。<anchor xml:id="nkr_note_add_0150a1901" n="0150a1901"/><anchor xml:id="beg0150a1901" n="0150a1901"/>已<anchor xml:id="end0150a1901"/>立賢位。功用至此。當入聖位故。若無此
<lb ed="X" n="0150a20"/><lb ed="R095" n="0163a14"/>地。則菩薩妙行。不能發生。故第八。願解十地也。使
<lb ed="X" n="0150a21"/><lb ed="R095" n="0163a15"/>我開解。如法修行者。此是悟證益。開。謂開我心地。
<lb ed="X" n="0150a22"/><lb ed="R095" n="0163a16"/>解。謂解甚深法。謂如上賢聖之理。當知皆由師友
<lb ed="X" n="0150a23"/><lb ed="R095" n="0163a17"/>所出。令我開解。卽當依理起行。如法修行也。若不
<lb ed="X" n="0150a24"/><lb ed="R095" n="0163a18"/>修行。開解何益。故第九。願得開解。如法修行也。堅
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0150b" n="0150b"/>
<lb ed="X" n="0150b01"/><lb ed="R095" n="0163b01"/>持佛戒者。此是淨業益。初以孝順爲戒。今此第十。
<lb ed="X" n="0150b02"/><lb ed="R095" n="0163b02"/>還以持戒而結。故知始終。皆以心地正戒而爲大
<lb ed="X" n="0150b03"/><lb ed="R095" n="0163b03"/>乘宗趣。是以無量法門。百千勝定。無漏妙慧。莫不
<lb ed="X" n="0150b04"/><lb ed="R095" n="0163b04"/>繇戒出生。三賢十聖。以至妙覺極果。悉因戒得。若
<lb ed="X" n="0150b05"/><lb ed="R095" n="0163b05"/>不堅持。何能得證。故第十。願堅持佛戒。以立其本
<lb ed="X" n="0150b06"/><lb ed="R095" n="0163b06"/>也。</p><p xml:id="pX39p0150b0602" cb:place="inline">△三總結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150b07"/><lb ed="R095" n="0163b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0150b0701">寧捨身命。念念不去心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150b08"/><lb ed="R095" n="0163b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0150b0801">寧捨身命者。謂總發其誓。以固其願也。念念不去
<lb ed="X" n="0150b09"/><lb ed="R095" n="0163b09"/>心者。謂於前十願發堅固心。念念不忘。縱遇喪身
<lb ed="X" n="0150b10"/><lb ed="R095" n="0163b10"/>失命因緣。誓不貪惜四大。而捨去此心。違犯於如
<lb ed="X" n="0150b11"/><lb ed="R095" n="0163b11"/>來禁戒也。</p><p xml:id="pX39p0150b1105" cb:place="inline">△二違敎結罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150b12"/><lb ed="R095" n="0163b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0150b1201">若一切菩薩不發是願者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150b13"/><lb ed="R095" n="0163b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0150b1301">一切菩薩不發是願者。謂從初得戒。以至十地。不
<lb ed="X" n="0150b14"/><lb ed="R095" n="0163b14"/>發此十大願。則志不堅牢。加行進修。猶恐爲魔所
<lb ed="X" n="0150b15"/><lb ed="R095" n="0163b15"/>障。中途成滯。而妙覺果海。無由得至。故云。莊嚴佛
<lb ed="X" n="0150b16"/><lb ed="R095" n="0163b16"/>界事大。獨行功德難成。故須願力相持。譬如牛力。
<lb ed="X" n="0150b17"/><lb ed="R095" n="0163b17"/>雖能挽車。要須御者。方有所至。是知志不可不堅。
<lb ed="X" n="0150b18"/><lb ed="R095" n="0163b18"/>願不可不發。若違斯制。罪結輕垢。圓覺經云。當發
<lb ed="X" n="0150b19"/><lb ed="R095" n="0164a01"/>菩薩淸淨大願。應作是言。願我今者。住佛圓覺。求
<lb ed="X" n="0150b20"/><lb ed="R095" n="0164a02"/>善知識。莫値外道。及與二乘。依願修行。漸斷諸障。
<lb ed="X" n="0150b21"/><lb ed="R095" n="0164a03"/>障盡願滿。便登解脫。淸淨法殿。證大圓覺。妙莊嚴
<lb ed="X" n="0150b22"/><lb ed="R095" n="0164a04"/>域是也。此是遮業。繇不發願。求善之心難遂故制。
<lb ed="X" n="0150b23"/><lb ed="R095" n="0164a05"/>謂若無大願。難尅大果。應發不發。隨時結過。若以
<lb ed="X" n="0150b24"/><lb ed="R095" n="0164a06"/>三聚攝歸。常應發願。律儀戒。念不去心。善法戒。如
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0150c" n="0150c"/>
<lb ed="X" n="0150c01"/><lb ed="R095" n="0164a07"/>法修行。攝生戒也。七衆同。大小異。小乘若不願速
<lb ed="X" n="0150c02"/><lb ed="R095" n="0164a08"/>出生死。希求人天。後有相續。亦犯責心罪。惟遮不
<lb ed="X" n="0150c03"/><lb ed="R095" n="0164a09"/>開。</p>
<lb ed="X" n="0150c04"/><lb ed="R095" n="0164a10"/><p xml:id="pX39p0150c0401">△第三十六不發誓戒二。初作持止犯又二。初標
<lb ed="X" n="0150c05"/><lb ed="R095" n="0164a11"/>勸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150c06"/><lb ed="R095" n="0164a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0150c0601">若佛子。發是十大願<anchor xml:id="nkr_note_add_0150c0601" n="0150c0601"/><anchor xml:id="beg0150c0601" n="0150c0601"/>已<anchor xml:id="end0150c0601"/>。持佛禁戒。作是誓言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150c07"/><lb ed="R095" n="0164a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0150c0701">所言誓者。自矢曰誓。蓋謂期其志而必到者。願爲
<lb ed="X" n="0150c08"/><lb ed="R095" n="0164a14"/>之先導也。堅其願而不退者。誓爲之後驅也。誓是
<lb ed="X" n="0150c09"/><lb ed="R095" n="0164a15"/>必固之心。亦廼願中之勇烈意。尤恐始行心弱。宜
<lb ed="X" n="0150c10"/><lb ed="R095" n="0164a16"/>須防持。誓願之福。不可稱計。欲得至甘露滅盡之
<lb ed="X" n="0150c11"/><lb ed="R095" n="0164a17"/>處。故願後須發誓也。又前來十願雖發。無誓。安克
<lb ed="X" n="0150c12"/><lb ed="R095" n="0164a18"/>有終。故以五誓堅其願。使無畏怯。尅彼終修也。又
<lb ed="X" n="0150c13"/><lb ed="R095" n="0164b01"/>願以進德修善爲力用。誓以防非滅惡爲功能。發
<lb ed="X" n="0150c14"/><lb ed="R095" n="0164b02"/>句是牒前。持句是起後。先願後誓者。猶馬有轡勒。
<lb ed="X" n="0150c15"/><lb ed="R095" n="0164b03"/>更加鞭<g ref="#CB15081">䇿</g>也。</p><p xml:id="pX39p0150c1506" cb:place="inline">△二發誓五。初離欲染誓。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150c16"/><lb ed="R095" n="0164b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0150c1601">寧以此身。投熾然猛火。大坑刀山。終不毀犯三世諸
<lb ed="X" n="0150c17"/><lb ed="R095" n="0164b05"/>佛經律。與一切女人作不淨行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0150c18"/><lb ed="R095" n="0164b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0150c1801">寧以者。是發堅誓之懇詞。亦卽較量弘願之切語
<lb ed="X" n="0150c19"/><lb ed="R095" n="0164b07"/>也。謂流轉生死根本。婬欲爲第一。染汚本源心地。
<lb ed="X" n="0150c20"/><lb ed="R095" n="0164b08"/>不淨行爲先。是故首發大誓也。猛火焚燒苦。大坑
<lb ed="X" n="0150c21"/><lb ed="R095" n="0164b09"/>陷墜苦。刀山割<anchor xml:id="nkr_note_add_0150c2101" n="0150c2101"/><anchor xml:id="beg0150c2101" n="0150c2101"/>刺<anchor xml:id="end0150c2101"/>苦。如上三苦。五寧忍之。終不忍
<lb ed="X" n="0150c22"/><lb ed="R095" n="0164b10"/>背經律。共諸女人作不淨行也。良以紅爐白刃。壞
<lb ed="X" n="0150c23"/><lb ed="R095" n="0164b11"/>色身於一時。花箭蜜鋒。沉慧命於萬劫。較苦重輕。
<lb ed="X" n="0150c24"/><lb ed="R095" n="0164b12"/>寧忍此。而不爲彼也。此誓出家全發。在家惟於邪
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0151a" n="0151a"/>
<lb ed="X" n="0151a01"/><lb ed="R095" n="0164b13"/>婬境發。夫男女居室。世間正法。尙嚴此誓。況黃門
<lb ed="X" n="0151a02"/><lb ed="R095" n="0164b14"/>男子。逆理亂常。又何必言。故律及阿含之中。佛因
<lb ed="X" n="0151a03"/><lb ed="R095" n="0164b15"/>野火熾然。爲諸比丘。說此諸誓。其根熟者。頓斷惑
<lb ed="X" n="0151a04"/><lb ed="R095" n="0164b16"/>染。未熟者。懼罪捨戒。弗不止之。誠不欲其壞法門
<lb ed="X" n="0151a05"/><lb ed="R095" n="0164b17"/>故也。</p><p xml:id="pX39p0151a0503" cb:place="inline">△二受供養誓。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151a06"/><lb ed="R095" n="0164b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0151a0601">復作是願。寧以熱鐵羅網。千重周匝纏身。終不以此
<lb ed="X" n="0151a07"/><lb ed="R095" n="0165a01"/>破戒之身。受於信心檀越。一切衣服。復作是願。寧以
<lb ed="X" n="0151a08"/><lb ed="R095" n="0165a02"/>此口。吞熱鐵丸。及大流猛火。經百千劫。終不以此破
<lb ed="X" n="0151a09"/><lb ed="R095" n="0165a03"/>戒之口。食於信心檀越。百味飮食。復作是願。寧以此
<lb ed="X" n="0151a10"/><lb ed="R095" n="0165a04"/>身。臥大猛火羅網熱鐵地上。終不以此破戒之身。受
<lb ed="X" n="0151a11"/><lb ed="R095" n="0165a05"/>於信心檀越。百種床座。復作是願。寧以此身受三百
<lb ed="X" n="0151a12"/><lb ed="R095" n="0165a06"/>矛<anchor xml:id="nkr_note_add_0151a1201" n="0151a1201"/><anchor xml:id="beg0151a1201" n="0151a1201"/>刺<anchor xml:id="end0151a1201"/>身。經一劫二劫。終不以此破戒之身。受於信心
<lb ed="X" n="0151a13"/><lb ed="R095" n="0165a07"/>檀越。百味醫藥。復作是願。寧以此身投熱鐵鑊。經百
<lb ed="X" n="0151a14"/><lb ed="R095" n="0165a08"/>千劫。終不以此破戒之身。受於信心檀越。千種房舍。
<lb ed="X" n="0151a15"/><lb ed="R095" n="0165a09"/>屋宅園林田地。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151a16"/><lb ed="R095" n="0165a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0151a1601">復作是願者。前文作誓。今仍言作願者。謂須作願
<lb ed="X" n="0151a17"/><lb ed="R095" n="0165a11"/>如誓也。此乃誓不破戒。非謂誓不受供也。其衣服
<lb ed="X" n="0151a18"/><lb ed="R095" n="0165a12"/>飮食。臥具醫藥。房舍園田。信心檀越。爲求福故。供
<lb ed="X" n="0151a19"/><lb ed="R095" n="0165a13"/>養於我。我戒若全。猶須深生慚愧儉用。以施悲敬
<lb ed="X" n="0151a20"/><lb ed="R095" n="0165a14"/>二田。展轉令生福善。如戒有虧。粒米難消。何堪酬
<lb ed="X" n="0151a21"/><lb ed="R095" n="0165a15"/>彼所求。故須設重誓以自防護。而作是言。寧以熱
<lb ed="X" n="0151a22"/><lb ed="R095" n="0165a16"/>鐵羅網纏身。寧吞熱鐵丸。寧臥熱鐵地上。寧受三
<lb ed="X" n="0151a23"/><lb ed="R095" n="0165a17"/>百矛<anchor xml:id="nkr_note_add_0151a2301" n="0151a2301"/><anchor xml:id="beg0151a2301" n="0151a2301"/>刺<anchor xml:id="end0151a2301"/>身。寧投熱鐵鑊。如上受種種苦。終不以此
<lb ed="X" n="0151a24"/><lb ed="R095" n="0165a18"/>破戒之身。受彼種種供養也。寶積經云。佛吿迦葉。
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0151b" n="0151b"/>
<lb ed="X" n="0151b01"/><lb ed="R095" n="0165b01"/>我常說言。寧燒鐵鍱爲衣。不以破戒之身。而著袈
<lb ed="X" n="0151b02"/><lb ed="R095" n="0165b02"/>裟。寧吞熱鐵丸。不以破戒之口。食人信施。摩得伽
<lb ed="X" n="0151b03"/><lb ed="R095" n="0165b03"/>云。若得食時。口口作念。正此意也。</p><p xml:id="pX39p0151b0314" cb:place="inline">△三受恭敬誓。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151b04"/><lb ed="R095" n="0165b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0151b0401">復作是願。寧以鐵鎚打碎此身。從頭至足。令如微塵。
<lb ed="X" n="0151b05"/><lb ed="R095" n="0165b05"/>終不以此破戒之身。受於信心檀越。恭敬禮拜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151b06"/><lb ed="R095" n="0165b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0151b0601">禮拜雖不費財。而信心慇重故。有人於三寶所。以
<lb ed="X" n="0151b07"/><lb ed="R095" n="0165b07"/>恭敬心。一瞻一禮。罪滅無量。福生無邊。瓔珞經云。
<lb ed="X" n="0151b08"/><lb ed="R095" n="0165b08"/>菩薩初生時。周行七步。次擧左足。徧滿三千。虗空
<lb ed="X" n="0151b09"/><lb ed="R095" n="0165b09"/>境界。不嬈衆生。無覺知者。其有衆生。覩足輪相。皆
<lb ed="X" n="0151b10"/><lb ed="R095" n="0165b10"/>發無上。正眞道意。斯由如來曩者。禮敬之報。是知
<lb ed="X" n="0151b11"/><lb ed="R095" n="0165b11"/>得福旣多。獲罪寧少。今以破戒之身。受他禮敬。尙
<lb ed="X" n="0151b12"/><lb ed="R095" n="0165b12"/>自損福不淺。何能令彼益善。有慚愧者。可深思之。</p>
<lb ed="X" n="0151b13"/><lb ed="R095" n="0165b13"/><p xml:id="pX39p0151b1301">△四淨六根誓。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151b14"/><lb ed="R095" n="0165b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0151b1401">復作是願。寧以百千熱鐵刀矛。挑其兩目。終不以此
<lb ed="X" n="0151b15"/><lb ed="R095" n="0165b15"/>破戒之心。視他好色。復作是願。寧以百千鐵錐劖<anchor xml:id="nkr_note_add_0151b1501" n="0151b1501"/><anchor xml:id="beg0151b1501" n="0151b1501"/>刺<anchor xml:id="end0151b1501"/>
<lb ed="X" n="0151b16"/><lb ed="R095" n="0165b16"/>耳根。經一劫二劫。終不以此破戒之心。聽好音聲。復
<lb ed="X" n="0151b17"/><lb ed="R095" n="0165b17"/>作是願。寧以百千刃刀。割去其鼻。終不以此破戒之
<lb ed="X" n="0151b18"/><lb ed="R095" n="0165b18"/>心。貪嗅諸香。復作是願。寧以百干刃刀。割斷其舌。終
<lb ed="X" n="0151b19"/><lb ed="R095" n="0166a01"/>不以此破戒之心。食人百味淨食。復作是願。寧以利
<lb ed="X" n="0151b20"/><lb ed="R095" n="0166a02"/>斧斬斫其身。終不以此破戒之心貪著好觸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151b21"/><lb ed="R095" n="0166a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0151b2101">前誓身口。不堪受他四事等供。今誓六根。不應恣
<lb ed="X" n="0151b22"/><lb ed="R095" n="0166a04"/>染五塵。而不言意根者。五根皆云破戒之心。心卽
<lb ed="X" n="0151b23"/><lb ed="R095" n="0166a05"/>意也。況意根無形。法塵非像。不可同五根爲喩。然
<lb ed="X" n="0151b24"/><lb ed="R095" n="0166a06"/>意根緣於五塵境中。分別美惡。卽是法塵。故不可
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0151c" n="0151c"/>
<lb ed="X" n="0151c01"/><lb ed="R095" n="0166a07"/>更別立法塵也。如此六根。染於六塵。如蠅著唾。猶
<lb ed="X" n="0151c02"/><lb ed="R095" n="0166a08"/>猴膠五。令喪戒身。永失慧命。是故須發重誓。以防
<lb ed="X" n="0151c03"/><lb ed="R095" n="0166a09"/>之。立重難以制之也。寧受百千刃刀矛錐之楚痛。
<lb ed="X" n="0151c04"/><lb ed="R095" n="0166a10"/>不視好色。乃至貪著好觸。好觸。卽輕衣上服臥具
<lb ed="X" n="0151c05"/><lb ed="R095" n="0166a11"/>等。今以此誓心。截其惡源。方能生諸善根。故遺敎
<lb ed="X" n="0151c06"/><lb ed="R095" n="0166a12"/>經云。五根賊禍。殃及累世。爲害甚重。不可不愼。是
<lb ed="X" n="0151c07"/><lb ed="R095" n="0166a13"/>故智者。制而不隨。持之如賊。假今縱之。皆亦不久。
<lb ed="X" n="0151c08"/><lb ed="R095" n="0166a14"/>見其磨滅。智度論云。如佛偈言。寧以熱鐵。宛轉眼
<lb ed="X" n="0151c09"/><lb ed="R095" n="0166a15"/>中。不以染心。邪視女色。有智之人。所不應視。若欲
<lb ed="X" n="0151c10"/><lb ed="R095" n="0166a16"/>觀之。當如母姊。諦視觀之。不淨塡積。婬火不除。爲
<lb ed="X" n="0151c11"/><lb ed="R095" n="0166a17"/>之燒滅。色過旣爾。餘聲。香。味。觸。法。例可知矣。</p><p xml:id="pX39p0151c1118" cb:place="inline">△五
<lb ed="X" n="0151c12"/><lb ed="R095" n="0166a18"/>度衆生誓。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151c13"/><lb ed="R095" n="0166b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0151c1301">須作是願。願一切衆生成佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151c14"/><lb ed="R095" n="0166b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0151c1401">前四誓雖云自度。然亦兼利他之義。何也。菩薩修
<lb ed="X" n="0151c15"/><lb ed="R095" n="0166b03"/>行。本爲衆生。苟不自度。焉能度人。非同二乘之獨
<lb ed="X" n="0151c16"/><lb ed="R095" n="0166b04"/>利。故今此誓。願生成佛。正顯大士之本懷。自利利
<lb ed="X" n="0151c17"/><lb ed="R095" n="0166b05"/>他。共成佛道之大誓也。若無此願。回向佛道。則前
<lb ed="X" n="0151c18"/><lb ed="R095" n="0166b06"/>之願誓。並成人天福報。二乘小果而<anchor xml:id="nkr_note_add_0151c1801" n="0151c1801"/><anchor xml:id="beg0151c1801" n="0151c1801"/>已<anchor xml:id="end0151c1801"/>。問。願生成
<lb ed="X" n="0151c19"/><lb ed="R095" n="0166b07"/>佛。慈悲心耳。較諸猛火熱鐵等喩。似不相類。云何
<lb ed="X" n="0151c20"/><lb ed="R095" n="0166b08"/>名誓。答。若非矢志決心。何繇廣度羣品。地獄未空。
<lb ed="X" n="0151c21"/><lb ed="R095" n="0166b09"/>誓不成佛。其勇烈何如耶。安得不爲之誓。</p><p xml:id="pX39p0151c2117" cb:place="inline">△二違
<lb ed="X" n="0151c22"/><lb ed="R095" n="0166b10"/>敎結罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151c23"/><lb ed="R095" n="0166b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0151c2301">而菩薩若不發是願者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0151c24"/><lb ed="R095" n="0166b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0151c2401">大士修道。誓願爲先。若不發心。罪結輕垢。此是遮
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0152a" n="0152a"/>
<lb ed="X" n="0152a01"/><lb ed="R095" n="0166b13"/>業。繇缺二利故制。爲防退心。觸境不發。隨事結過。
<lb ed="X" n="0152a02"/><lb ed="R095" n="0166b14"/>若以三聚攝歸。持佛禁戒。律儀戒。作衆誓願。善法
<lb ed="X" n="0152a03"/><lb ed="R095" n="0166b15"/>戒。願生成佛。攝生戒也。出家五衆同制。在家無受
<lb ed="X" n="0152a04"/><lb ed="R095" n="0166b16"/>供事。但有六根度生之誓。大小不全共。同者。同前
<lb ed="X" n="0152a05"/><lb ed="R095" n="0166b17"/>四誓。異者。小乘不制第五度生誓也。惟遮不開。</p>
<lb ed="X" n="0152a06"/><lb ed="R095" n="0166b18"/><p xml:id="pX39p0152a0601">△第三十七冒難遊行戒三。初作持止犯二。初標
<lb ed="X" n="0152a07"/><lb ed="R095" n="0167a01"/>遊止時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152a08"/><lb ed="R095" n="0167a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0152a0801">若佛子。常應二時頭陀。冬夏坐禪。結夏安居。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152a09"/><lb ed="R095" n="0167a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0152a0901">二時者。春秋二時也。謂此時氣序和暢。寒暑不侵。
<lb ed="X" n="0152a10"/><lb ed="R095" n="0167a04"/>正大士行化之時。無妨損故。而有二義。一。愼時。謂
<lb ed="X" n="0152a11"/><lb ed="R095" n="0167a05"/>不傷<anchor xml:id="nkr_note_add_0152a1101" n="0152a1101"/><anchor xml:id="beg0152a1101" n="0152a1101"/>己<anchor xml:id="end0152a1101"/>身。二。護生。不損他命故也。頭陀是梵語。亦
<lb ed="X" n="0152a12"/><lb ed="R095" n="0167a06"/>云杜多。華言抖擻。謂抖擻客塵煩惱。增長五分法
<lb ed="X" n="0152a13"/><lb ed="R095" n="0167a07"/>身故。其行則有十二。如大般若經云。一住阿蘭若
<lb ed="X" n="0152a14"/><lb ed="R095" n="0167a08"/><note place="inline">此云寂靜處</note>。二常行乞食<note place="inline">離懈怠故</note>。三衲衣<note place="inline">卽糞掃衣</note>。四一坐食
<lb ed="X" n="0152a15"/><lb ed="R095" n="0167a09"/><note place="inline">日惟一食</note>。五節量食<note place="inline">稱量而受</note>。六中後不飮漿<note place="inline">謂果汁也</note>。七塚間
<lb ed="X" n="0152a16"/><lb ed="R095" n="0167a10"/>坐。八樹下坐。九露地坐<note place="inline">此三對治煩惱</note>。十常坐不臥<note place="inline">禪觀增進</note>。
<lb ed="X" n="0152a17"/><lb ed="R095" n="0167a11"/>十一次第乞食<note place="inline">不揀貧富</note>。十二但三衣<note place="inline">不畜長物</note>。此於飮食。
<lb ed="X" n="0152a18"/><lb ed="R095" n="0167a12"/>衣服。住處無所貪著。是離蓋障。速得解脫也。大論
<lb ed="X" n="0152a19"/><lb ed="R095" n="0167a13"/>云。佛所結戒。弟子受持。十二頭陀。不名爲戒。能行。
<lb ed="X" n="0152a20"/><lb ed="R095" n="0167a14"/>則戒行莊嚴。不能行。亦不犯戒。譬如布施能行。則
<lb ed="X" n="0152a21"/><lb ed="R095" n="0167a15"/>得福。不能行。亦無罪也。冬夏坐禪者。謂嚴寒酷暑。
<lb ed="X" n="0152a22"/><lb ed="R095" n="0167a16"/>不堪行道。當收攝身心。以修禪定也。結夏安居者。
<lb ed="X" n="0152a23"/><lb ed="R095" n="0167a17"/>是菩薩比丘正制也。心形寂靜爲之安。要期住此
<lb ed="X" n="0152a24"/><lb ed="R095" n="0167a18"/>謂之居。謂當於此住處。九旬之中。加功用行。<g ref="#CB15081">䇿</g>進
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0152b" n="0152b"/>
<lb ed="X" n="0152b01"/><lb ed="R095" n="0167b01"/>修行故。而有前後之分。從四月十六日。至七月十
<lb ed="X" n="0152b02"/><lb ed="R095" n="0167b02"/>五。是前三月安居之時分。五月十六日。至八月十
<lb ed="X" n="0152b03"/><lb ed="R095" n="0167b03"/>五。是後三月安居之時分。故律云。前安居者。住前
<lb ed="X" n="0152b04"/><lb ed="R095" n="0167b04"/>三月。後安居者。住後三月。於此時。佛制不聽遊行
<lb ed="X" n="0152b05"/><lb ed="R095" n="0167b05"/>也。結在夏四月者。謂此時草木蘩茂。地多蟲蟻。恐
<lb ed="X" n="0152b06"/><lb ed="R095" n="0167b06"/>損傷物命故也。</p><p xml:id="pX39p0152b0607" cb:place="inline">△二明遊止事又二。初明頭陀事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152b07"/><lb ed="R095" n="0167b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0152b0701">常用楊枝。藻荳。三衣。缾。鉢。坐具錫杖。香爐。漉水囊。手
<lb ed="X" n="0152b08"/><lb ed="R095" n="0167b08"/>巾。刀子。火燧。鑷子。繩床。經。律。佛像。菩薩形像。而菩薩
<lb ed="X" n="0152b09"/><lb ed="R095" n="0167b09"/>行頭陀時。及遊方時。行來百里千里。此十八種物。常
<lb ed="X" n="0152b10"/><lb ed="R095" n="0167b10"/>隨其身。頭陀者。從正月十五日。至三月十五日。八月
<lb ed="X" n="0152b11"/><lb ed="R095" n="0167b11"/>十五日。至十月十五日。是二時中。此十八種物。常隨
<lb ed="X" n="0152b12"/><lb ed="R095" n="0167b12"/>其身。如鳥二翼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152b13"/><lb ed="R095" n="0167b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0152b1301">常用者。謂此十八種物。廼是行菩薩道之要具也。
<lb ed="X" n="0152b14"/><lb ed="R095" n="0167b14"/>謂楊枝淨口。藻荳潔身。三衣蔽形。以超俗染。一鉢
<lb ed="X" n="0152b15"/><lb ed="R095" n="0167b15"/>知足。以離邪命。缾注法泉。具開聖地。錫杖豎賢聖
<lb ed="X" n="0152b16"/><lb ed="R095" n="0167b16"/>之標。香爐示淸淨之體。漉囊救物。巾布掃塵。刀斷
<lb ed="X" n="0152b17"/><lb ed="R095" n="0167b17"/>愛根。燧取智火。鑷子拔除煩惱。繩床脫略貢高。經
<lb ed="X" n="0152b18"/><lb ed="R095" n="0167b18"/>契一心。律規三業。佛像是得戒本師。菩薩爲同學
<lb ed="X" n="0152b19"/><lb ed="R095" n="0168a01"/>等侶也。據事可爾。論理各有所表。謂楊枝表淨口
<lb ed="X" n="0152b20"/><lb ed="R095" n="0168a02"/>業。藻荳表淨身業。缾水表淨意業。鉢表空無煩惱。
<lb ed="X" n="0152b21"/><lb ed="R095" n="0168a03"/>三衣表福田之相。坐具表法身之基。杖表智德全
<lb ed="X" n="0152b22"/><lb ed="R095" n="0168a04"/>彰。爐表戒香馥<g ref="#CB15818">𩡏</g>。漉囊表慈悲之行。巾布表却妄
<lb ed="X" n="0152b23"/><lb ed="R095" n="0168a05"/>之需。刀表降法界諸魔。燧表使慧光普照。床表坐
<lb ed="X" n="0152b24"/><lb ed="R095" n="0168a06"/>法空之座。鑷表拔結使之根。經表佛性本源。律表
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0152c" n="0152c"/>
<lb ed="X" n="0152c01"/><lb ed="R095" n="0168a07"/>如來慧命。菩薩表心地之妙因。佛像表如來之極
<lb ed="X" n="0152c02"/><lb ed="R095" n="0168a08"/>果。欲得極果。要繇妙因。欲階妙因。先明本源心地。
<lb ed="X" n="0152c03"/><lb ed="R095" n="0168a09"/>如是十八種物。事備理足。瞬息不可離身。以爲行
<lb ed="X" n="0152c04"/><lb ed="R095" n="0168a10"/>道之切要。離則非行菩薩道之行也。百里千里者。
<lb ed="X" n="0152c05"/><lb ed="R095" n="0168a11"/>百里。近也。千里。遠也。謂菩薩行來不論遠近。此十
<lb ed="X" n="0152c06"/><lb ed="R095" n="0168a12"/>八種物。當常隨其身也正三月者。春分時也。八十
<lb ed="X" n="0152c07"/><lb ed="R095" n="0168a13"/>月者。秋分時也。謂氣分纔交。不寒不熱。正可化度
<lb ed="X" n="0152c08"/><lb ed="R095" n="0168a14"/>也。如鳥二翼者。借喩表顯。以誡持物之心至切也。
<lb ed="X" n="0152c09"/><lb ed="R095" n="0168a15"/>謂鳥之出入。全憑兩翼。若無兩翼。終不能飛。菩薩
<lb ed="X" n="0152c10"/><lb ed="R095" n="0168a16"/>修道。佩十八物。亦復如是。故云如鳥兩翼。常隨其
<lb ed="X" n="0152c11"/><lb ed="R095" n="0168a17"/>身也。若非此時。必事事隨衆。若但知持物。而不究
<lb ed="X" n="0152c12"/><lb ed="R095" n="0168a18"/>心者。亦非菩薩本念也。戒疏發隱云。世有受菩薩
<lb ed="X" n="0152c13"/><lb ed="R095" n="0168b01"/>戒者。漫於戒義。略不留心。汲汲乎。惟十八物是辦
<lb ed="X" n="0152c14"/><lb ed="R095" n="0168b02"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0152c1401" n="0152c1401"/><anchor xml:id="beg0152c1401" n="0152c1401"/>已<anchor xml:id="end0152c1401"/>。肩荷隨身。便爲了畢。而或執著鉢盂。不隨衆
<lb ed="X" n="0152c15"/><lb ed="R095" n="0168b03"/>食器者。執著繩床。不隨衆坐席者。膠彼<g ref="#CB07055">𤨏</g>儀。忘其
<lb ed="X" n="0152c16"/><lb ed="R095" n="0168b04"/>大義。居然菩薩。藐爾傍僧。作犯止持。尙猶未悉。復
<lb ed="X" n="0152c17"/><lb ed="R095" n="0168b05"/>何論上求下化之弘規耶。噫。弊也久矣。</p><p xml:id="pX39p0152c1716" cb:place="inline">△二明誦
<lb ed="X" n="0152c18"/><lb ed="R095" n="0168b06"/>戒事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152c19"/><lb ed="R095" n="0168b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0152c1901">若布薩日。新學菩薩。半月半月布薩。誦十重四十八
<lb ed="X" n="0152c20"/><lb ed="R095" n="0168b08"/>輕。若誦戒時。於諸佛菩薩形像前誦。一人布薩。卽一
<lb ed="X" n="0152c21"/><lb ed="R095" n="0168b09"/>人誦。若二。及三人。至百千人。亦一人誦。誦者高座。聽
<lb ed="X" n="0152c22"/><lb ed="R095" n="0168b10"/>者下座。各各披九條。七條。五條袈裟。結夏安居。一一
<lb ed="X" n="0152c23"/><lb ed="R095" n="0168b11"/>如法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0152c24"/><lb ed="R095" n="0168b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0152c2401">新學者。恐初受戒人。不知誦戒之常法。故特擧勸。
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0153a" n="0153a"/>
<lb ed="X" n="0153a01"/><lb ed="R095" n="0168b13"/>而舊學戒者。自當知布薩之恒規。母待言也。半月
<lb ed="X" n="0153a02"/><lb ed="R095" n="0168b14"/>半月誦者。謂黑白半月之中。應當布薩。長養善法
<lb ed="X" n="0153a03"/><lb ed="R095" n="0168b15"/>也。於諸佛菩薩形像前誦者。此明遊行布薩之法。
<lb ed="X" n="0153a04"/><lb ed="R095" n="0168b16"/>所以十八物中。有佛菩薩形像。及經律也。若在僧
<lb ed="X" n="0153a05"/><lb ed="R095" n="0168b17"/>伽藍中。誦小乘戒。聚集法堂。誦大乘戒。當移佛殿。
<lb ed="X" n="0153a06"/><lb ed="R095" n="0168b18"/>此表三寶現前。若座上供佛。則不必移也。一人布
<lb ed="X" n="0153a07"/><lb ed="R095" n="0169a01"/>薩。卽一人誦者。是獨住之人也。至百千人。亦一人
<lb ed="X" n="0153a08"/><lb ed="R095" n="0169a02"/>誦者。謂聽則不亂也。誦者高座。聲朗易聞。聽者下
<lb ed="X" n="0153a09"/><lb ed="R095" n="0169a03"/>座。尊人重法。袈裟者。壞色服也。九條者乃九品大
<lb ed="X" n="0153a10"/><lb ed="R095" n="0169a04"/>衣中之。下下品衣也。今略擧者。表半月誦戒。出九
<lb ed="X" n="0153a11"/><lb ed="R095" n="0169a05"/>有。利九界。之初門也。七條者。七衣也。表半月誦戒。
<lb ed="X" n="0153a12"/><lb ed="R095" n="0169a06"/>以淨身口之七支也。五條者。五衣也。表半月誦戒。
<lb ed="X" n="0153a13"/><lb ed="R095" n="0169a07"/>圓滿五分法身之體也。此謂三衣俱著。非許單著
<lb ed="X" n="0153a14"/><lb ed="R095" n="0169a08"/>五衣七衣可誦戒也。此。但指菩薩比丘比丘尼。誦
<lb ed="X" n="0153a15"/><lb ed="R095" n="0169a09"/>戒儀式。若小三衆。止許用縵服。縵者。無紋。名爲無
<lb ed="X" n="0153a16"/><lb ed="R095" n="0169a10"/>縫袈裟。若在家二衆誦戒。及入壇時。禮佛。禮僧。亦
<lb ed="X" n="0153a17"/><lb ed="R095" n="0169a11"/>得用無縫衣。餘時不得。結夏安居者。謂前<anchor xml:id="nkr_note_add_0153a1701" n="0153a1701"/><anchor xml:id="beg0153a1701" n="0153a1701"/>已<anchor xml:id="end0153a1701"/>明遊
<lb ed="X" n="0153a18"/><lb ed="R095" n="0169a12"/>行布薩之法。此結夏安居布薩。亦當照上如法而
<lb ed="X" n="0153a19"/><lb ed="R095" n="0169a13"/>行也。</p><p xml:id="pX39p0153a1903" cb:place="inline">△二止持作犯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153a20"/><lb ed="R095" n="0169a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0153a2001">若行頭陀時。莫入難處。若國。難。惡王。土地高下。草木
<lb ed="X" n="0153a21"/><lb ed="R095" n="0169a15"/>深<g ref="#CB15035">䆳</g>。師子虎狼。水。火。風。劫賊道路毒蛇。一切難處。悉
<lb ed="X" n="0153a22"/><lb ed="R095" n="0169a16"/>不得入。若頭陀行道。乃至夏座安居。是諸難處。亦不
<lb ed="X" n="0153a23"/><lb ed="R095" n="0169a17"/>得入。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153a24"/><lb ed="R095" n="0169a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0153a2401">國難者。謂地方不寧處。惡王者。謂人境不和處。土
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0153b" n="0153b"/>
<lb ed="X" n="0153b01"/><lb ed="R095" n="0169b01"/>地高下者。謂多險隘處。草木深<g ref="#CB15035">䆳</g>者。謂往來多礙
<lb ed="X" n="0153b02"/><lb ed="R095" n="0169b02"/>處。獅子虎狼者。謂多恐怖處。水火風者。謂多妨修
<lb ed="X" n="0153b03"/><lb ed="R095" n="0169b03"/>道處。劫賊者。謂多驚駭處。道路毒蛇者。謂多傷害
<lb ed="X" n="0153b04"/><lb ed="R095" n="0169b04"/>處。一切難處者。謂總結悉不得入也。若頭陀行道
<lb ed="X" n="0153b05"/><lb ed="R095" n="0169b05"/>者。謂不唯頭陀時不得入。廼至夏坐安居。是諸難
<lb ed="X" n="0153b06"/><lb ed="R095" n="0169b06"/>處。亦不得入。若當安居。而不安。冐寒暑而遊行者。
<lb ed="X" n="0153b07"/><lb ed="R095" n="0169b07"/>亦名冐難遊行也。良以忍力未充。不免多存我相
<lb ed="X" n="0153b08"/><lb ed="R095" n="0169b08"/>雖持禁戒。不可僥倖行險。一有所損。令人生謗。謂
<lb ed="X" n="0153b09"/><lb ed="R095" n="0169b09"/>持戒者。不能免其禍橫。而反生退息也。</p><p xml:id="pX39p0153b0916" cb:place="inline">△三違敎
<lb ed="X" n="0153b10"/><lb ed="R095" n="0169b10"/>結罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153b11"/><lb ed="R095" n="0169b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0153b1101">若故入者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153b12"/><lb ed="R095" n="0169b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0153b1201">佛子行道。先要觀時觀處。知有難緣。便不得往。不
<lb ed="X" n="0153b13"/><lb ed="R095" n="0169b13"/>惟障道。抑且招譏。若廼自恃有德。無妨諸怖。違佛
<lb ed="X" n="0153b14"/><lb ed="R095" n="0169b14"/>言敎。強入險處遊行者。罪結輕垢。此戒正制冐難
<lb ed="X" n="0153b15"/><lb ed="R095" n="0169b15"/>遊行。兼制備十八物。如法誦戒。蓋冐難遊行。恐致
<lb ed="X" n="0153b16"/><lb ed="R095" n="0169b16"/>夭逝。在危生念。所喪事重。大士雖宜爲法忘身。豈
<lb ed="X" n="0153b17"/><lb ed="R095" n="0169b17"/>應不愼招損。古云。知命者。不立巖墻下也。此是遮
<lb ed="X" n="0153b18"/><lb ed="R095" n="0169b18"/>業。繇不愼遊行故制。三緣成罪。一是難處。二難處
<lb ed="X" n="0153b19"/><lb ed="R095" n="0170a01"/>想六句。二重二輕二無犯。三正遊行。發足後。步步
<lb ed="X" n="0153b20"/><lb ed="R095" n="0170a02"/>結輕。十八物應備不備。隨事結過。半月誦戒。或不
<lb ed="X" n="0153b21"/><lb ed="R095" n="0170a03"/>誦。雖誦不如法。亦隨事結過。若以三聚攝歸。半月
<lb ed="X" n="0153b22"/><lb ed="R095" n="0170a04"/>布薩。律儀戒。安居坐禪。善法戒。二時頭陀。攝生戒
<lb ed="X" n="0153b23"/><lb ed="R095" n="0170a05"/>也。七衆同。善生經云。若優婆塞。險難之處。無伴獨
<lb ed="X" n="0153b24"/><lb ed="R095" n="0170a06"/>行。得失意罪。設有事緣。多伴同往非犯。大小不全
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0153c" n="0153c"/>
<lb ed="X" n="0153c01"/><lb ed="R095" n="0170a07"/>共。同者。不得冐難遊行。異者。大士制十八物。聲聞
<lb ed="X" n="0153c02"/><lb ed="R095" n="0170a08"/>惟制六物隨身。餘非所制。不犯者。或先非難處。正
<lb ed="X" n="0153c03"/><lb ed="R095" n="0170a09"/>遊行時。難事忽起。或爲求法度生。及癡狂等。</p>
<lb ed="X" n="0153c04"/><lb ed="R095" n="0170a10"/><p xml:id="pX39p0153c0401">△第三十八乖尊卑次序戒三。初作持止犯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153c05"/><lb ed="R095" n="0170a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0153c0501">若佛子。應如法次第坐。先受戒者。在前坐。後受戒者。
<lb ed="X" n="0153c06"/><lb ed="R095" n="0170a12"/>在後坐。不問老少。比丘比丘尼。貴人。國王。王子。乃至
<lb ed="X" n="0153c07"/><lb ed="R095" n="0170a13"/>黃門。奴婢。皆應先受戒者。在前坐。後受戒者。次第而
<lb ed="X" n="0153c08"/><lb ed="R095" n="0170a14"/>坐。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0153c09"/><lb ed="R095" n="0170a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0153c0901">應如法次第坐者。此戒繇上布薩而來。以明聽衆
<lb ed="X" n="0153c10"/><lb ed="R095" n="0170a16"/>當如法。如律。次第而座。不可紊亂佛制也。次第有
<lb ed="X" n="0153c11"/><lb ed="R095" n="0170a17"/>二種。一平常次第。謂七部平時。當依位次而坐也。
<lb ed="X" n="0153c12"/><lb ed="R095" n="0170a18"/>二誦戒次第。謂誦戒時。七部之中。各當依本部戒
<lb ed="X" n="0153c13"/><lb ed="R095" n="0170b01"/>次先後而坐也。不問老少者。有二義。一者通論七
<lb ed="X" n="0153c14"/><lb ed="R095" n="0170b02"/>衆義。謂百臘尼。受菩薩戒亦百臘。不得於初夏小
<lb ed="X" n="0153c15"/><lb ed="R095" n="0170b03"/>乘比丘前坐。乃至優婆塞生年百歲。亦受菩薩戒
<lb ed="X" n="0153c16"/><lb ed="R095" n="0170b04"/>百臘。不得於小乘驅烏尼前坐。況沙彌。及比丘等。
<lb ed="X" n="0153c17"/><lb ed="R095" n="0170b05"/>二別論戒次義。謂比丘比丘尼。皆須兼論大小戒
<lb ed="X" n="0153c18"/><lb ed="R095" n="0170b06"/>次。如西域大小各住。男女別居。若誦戒時。偶集一
<lb ed="X" n="0153c19"/><lb ed="R095" n="0170b07"/>處者。在大。依大。在小。依小。不得以大奪小故。如文
<lb ed="X" n="0153c20"/><lb ed="R095" n="0170b08"/>殊應闍王請。讓迦葉前行。謂其久爲沙門。居衆羅
<lb ed="X" n="0153c21"/><lb ed="R095" n="0170b09"/>漢之首。迦葉復讓文殊。稱文殊神智。聖達辯才。廼
<lb ed="X" n="0153c22"/><lb ed="R095" n="0170b10"/>可爲尊。文殊於是前行。繇闍王從文殊得無根信。
<lb ed="X" n="0153c23"/><lb ed="R095" n="0170b11"/>故特請之。意在文殊。不在迦葉。而文殊始讓迦葉。
<lb ed="X" n="0153c24"/><lb ed="R095" n="0170b12"/>不敢違古佛之恒規。迦葉終遜文殊。所以順請主
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0154a" n="0154a"/>
<lb ed="X" n="0154a01"/><lb ed="R095" n="0170b13"/>之本意。又如南山神。請華嚴法師。而置座五百羅
<lb ed="X" n="0154a02"/><lb ed="R095" n="0170b14"/>漢之上。此在大依大。在小依小。平時不亂戒次明
<lb ed="X" n="0154a03"/><lb ed="R095" n="0170b15"/>矣。其餘五衆。各自論受戒次第。不論生年可知也。
<lb ed="X" n="0154a04"/><lb ed="R095" n="0170b16"/>貴人國王王子者。論先叙七衆尊卑定分。次各就
<lb ed="X" n="0154a05"/><lb ed="R095" n="0170b17"/>其名位。自叙戒次也。又王子等。雖受菩薩大戒。旣
<lb ed="X" n="0154a06"/><lb ed="R095" n="0170b18"/>未出家。仍不得居君父之先。故又自爲一類也。廼
<lb ed="X" n="0154a07"/><lb ed="R095" n="0171a01"/>至者。超略之辭。意顯長者。宰官。婆羅門。居士等。別
<lb ed="X" n="0154a08"/><lb ed="R095" n="0171a02"/>爲一類。以此輩人。就世法中。或序爵。序齒。序德。原
<lb ed="X" n="0154a09"/><lb ed="R095" n="0171a03"/>無定局。故今惟當序戒。然雖序戒。未出家人。固不
<lb ed="X" n="0154a10"/><lb ed="R095" n="0171a04"/>得紊亂君臣名位也。問。君臣。父子。主僕。旣同受菩
<lb ed="X" n="0154a11"/><lb ed="R095" n="0171a05"/>薩戒。猶須各爲一類。何故律中。臣子僕先受具。君
<lb ed="X" n="0154a12"/><lb ed="R095" n="0171a06"/>父主後受具。便爲下座耶。答。比丘戒法。現出世相。
<lb ed="X" n="0154a13"/><lb ed="R095" n="0171a07"/>非世法攝。君父主若不聽。則臣子僕不得出家。旣
<lb ed="X" n="0154a14"/><lb ed="R095" n="0171a08"/>君父主聽許。一出家時。便永捨臣子僕名位。故君
<lb ed="X" n="0154a15"/><lb ed="R095" n="0171a09"/>父主。後設出家受具。卽以彼爲上座。設不出家。亦
<lb ed="X" n="0154a16"/><lb ed="R095" n="0171a10"/>以彼爲尊者福田。若夫菩薩戒法。通於世出世間
<lb ed="X" n="0154a17"/><lb ed="R095" n="0171a11"/>不壞俗諦。故雖受菩薩戒。君仍是君。臣原是臣。父
<lb ed="X" n="0154a18"/><lb ed="R095" n="0171a12"/>子主僕亦爾。若欲亂其名位。而統序戒次。則世法
<lb ed="X" n="0154a19"/><lb ed="R095" n="0171a13"/>不成安立矣。又問。一出家時。便捨臣子僕位。豈非
<lb ed="X" n="0154a20"/><lb ed="R095" n="0171a14"/>無父無君。正被儒者所譏。答。但捨虗名。不捨恩義。
<lb ed="X" n="0154a21"/><lb ed="R095" n="0171a15"/>故律制比丘。當精勤行道。以報親恩。說法勸善。用
<lb ed="X" n="0154a22"/><lb ed="R095" n="0171a16"/>酬王化。若不報恩孝養。則得重罪。非佛弟子。此卽
<lb ed="X" n="0154a23"/><lb ed="R095" n="0171a17"/>不廢忠孝矣。又比丘如法修行。弘通至敎。令天龍
<lb ed="X" n="0154a24"/><lb ed="R095" n="0171a18"/>慶喜。護國安民。過現父母。同離苦海。此更成就出
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0154b" n="0154b"/>
<lb ed="X" n="0154b01"/><lb ed="R095" n="0171b01"/>世忠孝矣。然則忠孝大義。孰過出家。出家之要。當
<lb ed="X" n="0154b02"/><lb ed="R095" n="0171b02"/>尊戒臘。故須次第而座也。</p><p xml:id="pX39p0154b0211" cb:place="inline">△二止持作犯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154b03"/><lb ed="R095" n="0171b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0154b0301">莫如外道癡人。若老若少。無前無後。坐無次第。如兵
<lb ed="X" n="0154b04"/><lb ed="R095" n="0171b04"/>奴之法。我佛法中。先者先坐。後者後坐。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154b05"/><lb ed="R095" n="0171b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0154b0501">莫如者。敎誡之辭。外道癡人。是無禮儀者。廼呵<g ref="#CB08059">㡿</g>
<lb ed="X" n="0154b06"/><lb ed="R095" n="0171b06"/>之言也。若老若少者。謂外道但以生年利根爲長。
<lb ed="X" n="0154b07"/><lb ed="R095" n="0171b07"/>不知次第而坐。故如來喩之也。兵奴之法者。謂兵
<lb ed="X" n="0154b08"/><lb ed="R095" n="0171b08"/>奴出入。以軍令主命聽事爲務。隨到隨止。不暇序
<lb ed="X" n="0154b09"/><lb ed="R095" n="0171b09"/>其禮儀故。若比丘至布薩堂中。不問戒次而卽敷
<lb ed="X" n="0154b10"/><lb ed="R095" n="0171b10"/>坐者。便如此法也。我佛法中。定不然耳。若布薩時。
<lb ed="X" n="0154b11"/><lb ed="R095" n="0171b11"/>先問得戒時節。然後依次而坐。比丘坐<anchor xml:id="nkr_note_add_0154b1101" n="0154b1101"/><anchor xml:id="beg0154b1101" n="0154b1101"/>已<anchor xml:id="end0154b1101"/>。序比丘
<lb ed="X" n="0154b12"/><lb ed="R095" n="0171b12"/>尼。乃至在家二衆。故云。先者先坐。後者後坐也。</p><p xml:id="pX39p0154b1219" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0154b13"/><lb ed="R095" n="0171b13"/>三違敎結罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154b14"/><lb ed="R095" n="0171b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0154b1401">而菩薩一一不如法次第坐者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154b15"/><lb ed="R095" n="0171b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0154b1501">出世聖道。先覺爲尊。坐無次第。違佛亂敎。罪結輕
<lb ed="X" n="0154b16"/><lb ed="R095" n="0171b16"/>垢。而出家菩薩必應善學律儀以膺人天禮敬。庶
<lb ed="X" n="0154b17"/><lb ed="R095" n="0171b17"/>幾不辱僧體。堪爲福田。固不得徒事謙恭。尤不得
<lb ed="X" n="0154b18"/><lb ed="R095" n="0171b18"/>但恃堂堂僧相。空腹高心。增長我慢。濫叨聖賢之
<lb ed="X" n="0154b19"/><lb ed="R095" n="0172a01"/>標。正恐人身。未可常保。袈裟一失。厥苦方深。故相
<lb ed="X" n="0154b20"/><lb ed="R095" n="0172a02"/>與而痛勉之也。此是遮業。繇乖亂失儀故制。三緣
<lb ed="X" n="0154b21"/><lb ed="R095" n="0172a03"/>成罪。一非次。謂通別二種。二非次想六句。二重二
<lb ed="X" n="0154b22"/><lb ed="R095" n="0172a04"/>輕二無犯。三正坐。坐者及使坐者同犯。隨一一結
<lb ed="X" n="0154b23"/><lb ed="R095" n="0172a05"/>罪。又善生經云。優婆塞若在比丘沙彌前行。得失
<lb ed="X" n="0154b24"/><lb ed="R095" n="0172a06"/>意罪。若以三聚攝歸。如次而坐。律儀戒。不違佛制。
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0154c" n="0154c"/>
<lb ed="X" n="0154c01"/><lb ed="R095" n="0172a07"/>善法戒。謙卑遜順。攝生戒也。七衆同。大小共。不犯
<lb ed="X" n="0154c02"/><lb ed="R095" n="0172a08"/>者。或登座說法。不依次序。及癡狂等。</p>
<lb ed="X" n="0154c03"/><lb ed="R095" n="0172a09"/><p xml:id="pX39p0154c0301">△第三十九不修福慧戒二。初作持止犯二。初修
<lb ed="X" n="0154c04"/><lb ed="R095" n="0172a10"/>福。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154c05"/><lb ed="R095" n="0172a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0154c0501">若佛子。常應敎化。一切衆生。建立僧坊山林園田。立
<lb ed="X" n="0154c06"/><lb ed="R095" n="0172a12"/>作佛塔。冬夏安居。坐禪處所。一切行道處。皆應立之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154c07"/><lb ed="R095" n="0172a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0154c0701">常應敎化者。謂菩薩敎化衆生。應須長遠如是。不
<lb ed="X" n="0154c08"/><lb ed="R095" n="0172a14"/>得間斷也。一切者。總該王臣士庶而言。建立者。令
<lb ed="X" n="0154c09"/><lb ed="R095" n="0172a15"/>生人天之福。出世之善。類分七處。一僧坊。以聚衆
<lb ed="X" n="0154c10"/><lb ed="R095" n="0172a16"/>安修。二山林。以蔭衆行坐。三園圃。以供衆蔬果。四
<lb ed="X" n="0154c11"/><lb ed="R095" n="0172a17"/>田地。以充僧粮食。五佛塔。梵語窣堵。此云塔。亦云
<lb ed="X" n="0154c12"/><lb ed="R095" n="0172a18"/>可供養處。謂供佛形儀。及舍利在內。令人天瞻仰。
<lb ed="X" n="0154c13"/><lb ed="R095" n="0172b01"/>增修福慧。故名佛塔。六冬夏安居坐禪處。謂修道
<lb ed="X" n="0154c14"/><lb ed="R095" n="0172b02"/>坐禪者。有所依止故。七一切行道處。謂菩薩隨方
<lb ed="X" n="0154c15"/><lb ed="R095" n="0172b03"/>化度。有益便停。但有可止息處。皆應建立僧坊佛
<lb ed="X" n="0154c16"/><lb ed="R095" n="0172b04"/>塔。故云一切行道處。皆應立之也。以止佛塔。是供
<lb ed="X" n="0154c17"/><lb ed="R095" n="0172b05"/>佛。安居坐禪僧坊。是供僧。行道。是供法。三寶一供。
<lb ed="X" n="0154c18"/><lb ed="R095" n="0172b06"/>其福修矣。</p><p xml:id="pX39p0154c1805" cb:place="inline">△二修慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0154c19"/><lb ed="R095" n="0172b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0154c1901">而菩薩應爲一切衆生講說大乘經律。若疾病。國難。
<lb ed="X" n="0154c20"/><lb ed="R095" n="0172b08"/>賊難。父母兄第。和尙阿闍黎亡滅之日。及三七日。四
<lb ed="X" n="0154c21"/><lb ed="R095" n="0172b09"/>五七日。乃至七七日。亦應講說大乘經律。一切齋會
<lb ed="X" n="0154c22"/><lb ed="R095" n="0172b10"/>求福。行來治生。大火大水焚漂。黑風所吹船舫。江河
<lb ed="X" n="0154c23"/><lb ed="R095" n="0172b11"/>大海羅刹之難。亦讀誦講說此經律。乃至一切罪報。
<lb ed="X" n="0154c24"/><lb ed="R095" n="0172b12"/>三惡。八難。七逆。杻械枷鎭。繫縛其身。多淫。多瞋。多愚
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0155a" n="0155a"/>
<lb ed="X" n="0155a01"/><lb ed="R095" n="0172b13"/>癡。多疾病。皆應講此經律。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155a02"/><lb ed="R095" n="0172b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0155a0201">應爲一切衆生講說大乘經律者。謂如來爲大醫
<lb ed="X" n="0155a03"/><lb ed="R095" n="0172b15"/>王。法是衆生良藥。處處講說。正明應病與藥也。先。
<lb ed="X" n="0155a04"/><lb ed="R095" n="0172b16"/>總擧修慧之大綱。後。別明修慧之緣境。其爲疾病
<lb ed="X" n="0155a05"/><lb ed="R095" n="0172b17"/>講經律者。令知身空寂故爲國難講者。令保護國
<lb ed="X" n="0155a06"/><lb ed="R095" n="0172b18"/>界故。爲劫賊講者。令彼息惡興慈故。爲父母兄弟
<lb ed="X" n="0155a07"/><lb ed="R095" n="0173a01"/>和尙阿闍黎亡滅之日講者。令親緣利樂。師長證
<lb ed="X" n="0155a08"/><lb ed="R095" n="0173a02"/>知。我報恩故。藉此功勳。往生淨土。以見孝名爲戒
<lb ed="X" n="0155a09"/><lb ed="R095" n="0173a03"/>故。爲一切齋會講者。令彼所求。得如意故。爲行來
<lb ed="X" n="0155a10"/><lb ed="R095" n="0173a04"/>治生講者。令彼具足功德法財。不生憂慼故。爲水
<lb ed="X" n="0155a11"/><lb ed="R095" n="0173a05"/>火風講者。令彼愛水乾枯。不生熱惱故。爲黑風所
<lb ed="X" n="0155a12"/><lb ed="R095" n="0173a06"/>吹船舫講者。令彼浪靜風恬。慈航普渡故。爲羅刹
<lb ed="X" n="0155a13"/><lb ed="R095" n="0173a07"/>之難講者。令彼惡念消除。善心增長故。爲一切罪
<lb ed="X" n="0155a14"/><lb ed="R095" n="0173a08"/>報等講者。令彼轉難成祥。身形解脫故。爲多淫多
<lb ed="X" n="0155a15"/><lb ed="R095" n="0173a09"/>瞋多癡等講者。令彼滅三毒苦。發生淸淨慈悲智
<lb ed="X" n="0155a16"/><lb ed="R095" n="0173a10"/>慧三心。不被煩惱所縛故。又爲多疾病講者。前是
<lb ed="X" n="0155a17"/><lb ed="R095" n="0173a11"/>暫時病苦。此非一日病苦。故言多也。如上處處講
<lb ed="X" n="0155a18"/><lb ed="R095" n="0173a12"/>說大乘經律。以見敎化無偏。則慧修矣。不修。則失
<lb ed="X" n="0155a19"/><lb ed="R095" n="0173a13"/>二種莊嚴。修則菩提資粮。任運增長。古云。修福不
<lb ed="X" n="0155a20"/><lb ed="R095" n="0173a14"/>修慧。象王掛瓔珞。修慧不修福。羅漢感空齋。若福
<lb ed="X" n="0155a21"/><lb ed="R095" n="0173a15"/>慧雙修。則成佛兩足尊矣。</p><p xml:id="pX39p0155a2111" cb:place="inline">△二違敎結罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155a22"/><lb ed="R095" n="0173a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0155a2201">而新學菩薩若不爾者。犯輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155a23"/><lb ed="R095" n="0173a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0155a2301">是中犯者。謂福慧二嚴。成佛根本。初學菩薩。愈當
<lb ed="X" n="0155a24"/><lb ed="R095" n="0173a18"/>精進。如或懈惰不修。則自他失利。故結輕垢。此是
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0155b" n="0155b"/>
<lb ed="X" n="0155b01"/><lb ed="R095" n="0173b01"/>遮業。繇乖出要之道故制。如上七處。隨力應修。若
<lb ed="X" n="0155b02"/><lb ed="R095" n="0173b02"/>遇緣當爲而不爲。一一結罪。戒本經云。若慊恨心。
<lb ed="X" n="0155b03"/><lb ed="R095" n="0173b03"/>是染汚犯。若懶惰懈怠。非染汚犯。若以三聚攝歸。
<lb ed="X" n="0155b04"/><lb ed="R095" n="0173b04"/>講說經律。律儀戒。福慧雙修。善法戒。敎化一切。攝
<lb ed="X" n="0155b05"/><lb ed="R095" n="0173b05"/>生戒也。七衆同。大小不全共。聲聞夏安居時。應修
<lb ed="X" n="0155b06"/><lb ed="R095" n="0173b06"/>房舍。餘時不制。大士一切時中應修福業。不犯者。
<lb ed="X" n="0155b07"/><lb ed="R095" n="0173b07"/>或常修禪誦等。一切勝業。無暇他營。及無力者。悉
<lb ed="X" n="0155b08"/><lb ed="R095" n="0173b08"/>皆無犯。</p><p xml:id="pX39p0155b0804" cb:place="inline">△二勸持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155b09"/><lb ed="R095" n="0173b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0155b0901">如是九戒應當學。敬心奉持。梵壇品當廣明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155b10"/><lb ed="R095" n="0173b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0155b1001">△五揀擇等戒二。初列相九。第四十揀擇授戒戒
<lb ed="X" n="0155b11"/><lb ed="R095" n="0173b11"/>三。初止持作犯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155b12"/><lb ed="R095" n="0173b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0155b1201">若佛子。與人授戒時。不得揀擇一切國王。王子。大臣。
<lb ed="X" n="0155b13"/><lb ed="R095" n="0173b13"/>百官。比丘。比丘尼。信男。信女。婬男。婬女。十八梵天。六
<lb ed="X" n="0155b14"/><lb ed="R095" n="0173b14"/>欲天子。無根二根。黃門奴婢。一切鬼神。盡得受戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155b15"/><lb ed="R095" n="0173b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0155b1501">不得揀擇者。謂凡有心求受菩薩戒者。皆當平等
<lb ed="X" n="0155b16"/><lb ed="R095" n="0173b16"/>施與。不得揀於品類也。然王臣等。廼至鬼神。皆有
<lb ed="X" n="0155b17"/><lb ed="R095" n="0173b17"/>佛性。皆可隨類行菩薩道。故云盡得受戒也。此土
<lb ed="X" n="0155b18"/><lb ed="R095" n="0173b18"/>國王受戒者。如梁武帝。從慧約法師受菩薩大戒。
<lb ed="X" n="0155b19"/><lb ed="R095" n="0174a01"/>唐麟德二年。詔<name role="" type="person">終南山</name>道宣律祖。於淨業寺授菩
<lb ed="X" n="0155b20"/><lb ed="R095" n="0174a02"/>薩大戒。宋慶曆二年。詔允堪律師。於杭州大昭慶
<lb ed="X" n="0155b21"/><lb ed="R095" n="0174a03"/>寺。地湧戒壇。授菩薩大戒。又元豐元年。詔慧才律
<lb ed="X" n="0155b22"/><lb ed="R095" n="0174a04"/>師。於雷峰寺。爲靈芝元照律師等千餘人。授菩薩
<lb ed="X" n="0155b23"/><lb ed="R095" n="0174a05"/>大戒。方羯磨時。觀音聖像放光。貫徹講堂。燈炬皆
<lb ed="X" n="0155b24"/><lb ed="R095" n="0174a06"/>爲映奪。此廼一切大會受戒之瑞事也。明萬曆戊
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0155c" n="0155c"/>
<lb ed="X" n="0155c01"/><lb ed="R095" n="0174a07"/>申年。詔中興律祖。慧雲馨公大和尙。欽賜衣鉢。於
<lb ed="X" n="0155c02"/><lb ed="R095" n="0174a08"/><name role="" type="person">五臺山</name><name role="" type="person">永明寺</name>。傳千佛大戒。又甲申年。詔三昧律
<lb ed="X" n="0155c03"/><lb ed="R095" n="0174a09"/>祖。於江寧<name role="" type="person">大報恩寺</name>。傳授菩薩大戒。王子受戒者。
<lb ed="X" n="0155c04"/><lb ed="R095" n="0174a10"/>如唐貞觀二年。詔元琬律師入宮。爲皇太子。及妃
<lb ed="X" n="0155c05"/><lb ed="R095" n="0174a11"/>嬪等。授菩薩大戒。大臣者。我。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155c06"/><lb ed="R095" n="0174a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0155c0601">皇淸順治庚子年。內侍周天成護法。恭請華山本師。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155c07"/><lb ed="R095" n="0174a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0155c0701">見月老和尙授菩薩大戒。此略擧王臣官長。皆奉
<lb ed="X" n="0155c08"/><lb ed="R095" n="0174a14"/>行菩薩道也。鬼神受戒者。如山神。水神。及嶽帝。受
<lb ed="X" n="0155c09"/><lb ed="R095" n="0174a15"/>戒等。餘不繁擧。此正顯佛道無偏。一切普攝也。蓋
<lb ed="X" n="0155c10"/><lb ed="R095" n="0174a16"/>陽春擇物而生。則其生必寡。滄溟揀流而納。則其
<lb ed="X" n="0155c11"/><lb ed="R095" n="0174a17"/>納幾何。大士春育海涵。等視衆生。猶如一子。豈有
<lb ed="X" n="0155c12"/><lb ed="R095" n="0174a18"/>分別高下。僧俗貴賤淨穢之不度耶。</p><p xml:id="pX39p0155c1215" cb:place="inline">△二作持止
<lb ed="X" n="0155c13"/><lb ed="R095" n="0174b01"/>犯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155c14"/><lb ed="R095" n="0174b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0155c1401">應敎身所著袈裟。皆使壞色。與道相應。皆染使靑黃
<lb ed="X" n="0155c15"/><lb ed="R095" n="0174b03"/>赤黑紫色。一切染衣。乃至臥具。盡以壞色。身所著衣。
<lb ed="X" n="0155c16"/><lb ed="R095" n="0174b04"/>一切染色。若一切國土中。國人所著衣服。比丘皆應
<lb ed="X" n="0155c17"/><lb ed="R095" n="0174b05"/>與其俗服有異。若欲受戒時應問言。現身不作七逆
<lb ed="X" n="0155c18"/><lb ed="R095" n="0174b06"/>罪耶。菩薩法師。不得與七逆人。現身受戒。七逆者。出
<lb ed="X" n="0155c19"/><lb ed="R095" n="0174b07"/>佛身血。弑父。弑母。弑和尙。弑阿闍黎。破羯磨轉法輪
<lb ed="X" n="0155c20"/><lb ed="R095" n="0174b08"/>僧。弑聖人。若具七逆。卽現身不得戒。餘一切人。盡得
<lb ed="X" n="0155c21"/><lb ed="R095" n="0174b09"/>受戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0155c22"/><lb ed="R095" n="0174b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0155c2201">應敎等者。上明不揀。此明應揀。揀有二種。一揀身
<lb ed="X" n="0155c23"/><lb ed="R095" n="0174b11"/>形不如。謂衣不壞色。外貌不如法也。二揀業障不
<lb ed="X" n="0155c24"/><lb ed="R095" n="0174b12"/>如。謂干犯重罪。內心不如法也。袈裟者。此云染衣。
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0156a" n="0156a"/>
<lb ed="X" n="0156a01"/><lb ed="R095" n="0174b13"/>亦云壞色。壞有二種。一壞衣好色。恐生染著故。二
<lb ed="X" n="0156a02"/><lb ed="R095" n="0174b14"/>壞<anchor xml:id="nkr_note_add_0156a0201" n="0156a0201"/><anchor xml:id="beg0156a0201" n="0156a0201"/>己<anchor xml:id="end0156a0201"/>貪心。恐妨道業故。謂世俗所尙者。惟五大色。
<lb ed="X" n="0156a03"/><lb ed="R095" n="0174b15"/>出家修解脫道。不類俗法。故云皆使壞色。與道相
<lb ed="X" n="0156a04"/><lb ed="R095" n="0174b16"/>應也。皆染使靑。黃。赤。黑。紫色者。謂靑非深靑。及純
<lb ed="X" n="0156a05"/><lb ed="R095" n="0174b17"/>靑。廼泥靑也。黃非大黃。及淺黃。廼黃兼赤染。卽木
<lb ed="X" n="0156a06"/><lb ed="R095" n="0174b18"/>蘭色也。黑非全烏。如外道服。廼兼紫染。如熟桑椹。
<lb ed="X" n="0156a07"/><lb ed="R095" n="0175a01"/>名爲緇衣。故就此五種色中。皆使壞色。以別世俗
<lb ed="X" n="0156a08"/><lb ed="R095" n="0175a02"/>靑黃赤黑紫五種艶麗色也。舍利弗問經中。以此
<lb ed="X" n="0156a09"/><lb ed="R095" n="0175a03"/>五色。表五部所能。非實令著。若著。卽同世之五彩。
<lb ed="X" n="0156a10"/><lb ed="R095" n="0175a04"/>何名壞色。與其俗服有異。寧免末法袈裟變爲五
<lb ed="X" n="0156a11"/><lb ed="R095" n="0175a05"/>彩之貴。故云皆染使靑黃赤黑紫色也。一切染衣。
<lb ed="X" n="0156a12"/><lb ed="R095" n="0175a06"/>乃至臥具。盡以壞色者。謂不但三衣壞色。而所有
<lb ed="X" n="0156a13"/><lb ed="R095" n="0175a07"/>一切衣服。下至臥具。皆當盡染作壞色。故云身所
<lb ed="X" n="0156a14"/><lb ed="R095" n="0175a08"/>著衣。一切染色也。又云臥具。卽被。帳。氈。褥等。之總
<lb ed="X" n="0156a15"/><lb ed="R095" n="0175a09"/>名也。若一切國土中。國人所著衣服。比丘皆應與
<lb ed="X" n="0156a16"/><lb ed="R095" n="0175a10"/>其俗服有異者。謂諸國所製衣服。各有不同。然有
<lb ed="X" n="0156a17"/><lb ed="R095" n="0175a11"/>二種。一形不同。二色不同。卽此方所製是袖衣。所
<lb ed="X" n="0156a18"/><lb ed="R095" n="0175a12"/>尙是五大色。天竺所製。同於梵天方服。色同五大。
<lb ed="X" n="0156a19"/><lb ed="R095" n="0175a13"/>而多尙白。出家所著方服。皆悉割截。染使壞色。故
<lb ed="X" n="0156a20"/><lb ed="R095" n="0175a14"/>云比丘皆應與其俗服有異也。然有異者。正顯緇
<lb ed="X" n="0156a21"/><lb ed="R095" n="0175a15"/>素當有分別。曾未言及在家受戒者。著割截衣也。
<lb ed="X" n="0156a22"/><lb ed="R095" n="0175a16"/>又比丘比丘尼。體是僧寶。故制三種田衣。永異凡
<lb ed="X" n="0156a23"/><lb ed="R095" n="0175a17"/>俗。其式叉摩那等五衆。惟須壞色。不得濫同比丘
<lb ed="X" n="0156a24"/><lb ed="R095" n="0175a18"/>比丘尼也。今時不諳經律之意。不分僧俗之制。授
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0156b" n="0156b"/>
<lb ed="X" n="0156b01"/><lb ed="R095" n="0175b01"/>在家男女五戒。令著比丘五條袈裟。授在家菩薩
<lb ed="X" n="0156b02"/><lb ed="R095" n="0175b02"/>戒。使著二十五條僧伽黎。僧俗混亂。違佛正制。宋
<lb ed="X" n="0156b03"/><lb ed="R095" n="0175b03"/>慈雲懺主。三衣辯惑篇。<anchor xml:id="nkr_note_add_0156b0301" n="0156b0301"/><anchor xml:id="beg0156b0301" n="0156b0301"/>已<anchor xml:id="end0156b0301"/>辯詳悉。檢閱自明。然優
<lb ed="X" n="0156b04"/><lb ed="R095" n="0175b04"/>婆塞戒經聽畜三衣者。謂令彼供養。知是福田衣。
<lb ed="X" n="0156b05"/><lb ed="R095" n="0175b05"/>離染服。時念解脫。以求出離故。非謂使披著也。義
<lb ed="X" n="0156b06"/><lb ed="R095" n="0175b06"/>淨三藏。親遊西域。目覩沙彌。曾未見有披著比丘
<lb ed="X" n="0156b07"/><lb ed="R095" n="0175b07"/>五條。七條袈裟。其所著者。惟是鉢吒。以其未入僧
<lb ed="X" n="0156b08"/><lb ed="R095" n="0175b08"/>寶之數。故未堪著福田之衣。著卽得罪。沙彌尙且
<lb ed="X" n="0156b09"/><lb ed="R095" n="0175b09"/>遮止。而其俗士。寧堪爲人天福田耶。又在家菩薩。
<lb ed="X" n="0156b10"/><lb ed="R095" n="0175b10"/>當隨國所製。惟可染使壞色。或可隨宜所著。但不
<lb ed="X" n="0156b11"/><lb ed="R095" n="0175b11"/>得特爲莊嚴愛好。顯異惑衆。不染亦無犯制。如王
<lb ed="X" n="0156b12"/><lb ed="R095" n="0175b12"/>臣之服。各自有製。男女亦別。豈得皂白不分。漫爲
<lb ed="X" n="0156b13"/><lb ed="R095" n="0175b13"/>槩論耶。旣爲佛子。當遵佛制。不可混濫也。前明應
<lb ed="X" n="0156b14"/><lb ed="R095" n="0175b14"/>敎身所著袈裟。此明業障不如須揀擇。若欲受戒
<lb ed="X" n="0156b15"/><lb ed="R095" n="0175b15"/>時應問者。謂染淨不得相參故也。現身不作七逆
<lb ed="X" n="0156b16"/><lb ed="R095" n="0175b16"/>罪者。謂前身所作。非復可知。亦復不爲戒障。若現
<lb ed="X" n="0156b17"/><lb ed="R095" n="0175b17"/>身七逆罪成。定墮無間。正障戒品。雖受亦不得戒。
<lb ed="X" n="0156b18"/><lb ed="R095" n="0175b18"/>故當先問也。出佛身血者。如來行滿果圓。宿障久
<lb ed="X" n="0156b19"/><lb ed="R095" n="0176a01"/>寂。非人天魔王所能得便。今所問者。謂調達破僧。
<lb ed="X" n="0156b20"/><lb ed="R095" n="0176a02"/>將五百比丘去。身子厭令眠熟。目連擎衆將還。調
<lb ed="X" n="0156b21"/><lb ed="R095" n="0176a03"/>達眠起。誓報此怨。佛於靈山經行。調達捧三十肘
<lb ed="X" n="0156b22"/><lb ed="R095" n="0176a04"/>石擲佛。山神手遮。小石逬傷佛足。出佛身血。墮阿
<lb ed="X" n="0156b23"/><lb ed="R095" n="0176a05"/>鼻獄。故曰出佛身血也。今雖無佛。法爾須問。弑父。
<lb ed="X" n="0156b24"/><lb ed="R095" n="0176a06"/>弑母。弑和尙。弑闍黎者。以下殺上曰弑。謂父母有
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0156c" n="0156c"/>
<lb ed="X" n="0156c01"/><lb ed="R095" n="0176a07"/>生育色身之重恩。和尙闍黎有生長戒身之大德。
<lb ed="X" n="0156c02"/><lb ed="R095" n="0176a08"/>此名大逆也。破羯磨轉法輪僧者。梵語羯磨。此云
<lb ed="X" n="0156c03"/><lb ed="R095" n="0176a09"/>作法。亦云辦事。僧是三寶中之一數。謂作如來之
<lb ed="X" n="0156c04"/><lb ed="R095" n="0176a10"/>法。而辦衆僧之事。故名羯磨僧也。破者。謂在一大
<lb ed="X" n="0156c05"/><lb ed="R095" n="0176a11"/>界內。極少下至八比丘共住。此四人。與彼四人。各
<lb ed="X" n="0156c06"/><lb ed="R095" n="0176a12"/>自爲黨。分作二部。界內別作布薩。羯磨。僧事。是名
<lb ed="X" n="0156c07"/><lb ed="R095" n="0176a13"/>破羯磨僧也。比丘尼別作羯磨亦爾。破轉法輪僧
<lb ed="X" n="0156c08"/><lb ed="R095" n="0176a14"/>者。傳說曰轉。輪有摧碾之用。謂傳說如來之法。則
<lb ed="X" n="0156c09"/><lb ed="R095" n="0176a15"/>能摧碾衆生一切惑業。故名轉法輪僧也。破者。下
<lb ed="X" n="0156c10"/><lb ed="R095" n="0176a16"/>至九比丘共住。一人自稱作佛。誘彼四人。別從其
<lb ed="X" n="0156c11"/><lb ed="R095" n="0176a17"/>敎。餘四守正不從。分作二部。倒說經律。不論界內
<lb ed="X" n="0156c12"/><lb ed="R095" n="0176a18"/>界外。<anchor xml:id="nkr_note_add_0156c1201" n="0156c1201"/><anchor xml:id="beg0156c1201" n="0156c1201"/>但<anchor xml:id="end0156c1201"/>令人捨正見。而入邪見者。是名破法輪僧。
<lb ed="X" n="0156c13"/><lb ed="R095" n="0176b01"/>如調達等是也。惟尼不能破。由具五漏之體。無人
<lb ed="X" n="0156c14"/><lb ed="R095" n="0176b02"/>信彼作佛故。今時雖無其事。但有代佛揚化。弘法
<lb ed="X" n="0156c15"/><lb ed="R095" n="0176b03"/>利生者。皆名轉法輪僧也。若有破者。罪亦同科。此
<lb ed="X" n="0156c16"/><lb ed="R095" n="0176b04"/>二皆名破和合僧也。聖人者。小乘四果。大乘發趣
<lb ed="X" n="0156c17"/><lb ed="R095" n="0176b05"/>以上也。若具七逆者。謂此七事之中。現身隨作一
<lb ed="X" n="0156c18"/><lb ed="R095" n="0176b06"/>事。卽不得戒也。然本源心地雖復平等。無凡聖善
<lb ed="X" n="0156c19"/><lb ed="R095" n="0176b07"/>惡之分。而此等人。自逆本源。壞其心地。不發戒體。
<lb ed="X" n="0156c20"/><lb ed="R095" n="0176b08"/>不生戒善。故云不得戒也。餘一切人則不應揀。故
<lb ed="X" n="0156c21"/><lb ed="R095" n="0176b09"/>云盡得受戒也。問。小乘害和尙非逆。今大乘云何
<lb ed="X" n="0156c22"/><lb ed="R095" n="0176b10"/>言逆。答。此經中重。逆。二字有別。有犯重。不犯逆者。
<lb ed="X" n="0156c23"/><lb ed="R095" n="0176b11"/>有兼重與逆者。聲聞害師。<anchor xml:id="nkr_note_add_0156c2301" n="0156c2301"/><anchor xml:id="beg0156c2301" n="0156c2301"/>已<anchor xml:id="end0156c2301"/>犯重罪。特不云逆耳。
<lb ed="X" n="0156c24"/><lb ed="R095" n="0176b12"/>蓋逆是重上復加逆。罪也。又問。下殺上皆逆也。云
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0157a" n="0157a"/>
<lb ed="X" n="0157a01"/><lb ed="R095" n="0176b13"/>何聲聞害師非逆。答。佛法中重。對世法逆。佛法中
<lb ed="X" n="0157a02"/><lb ed="R095" n="0176b14"/>逆。又加世法逆一等。聲聞害重。<anchor xml:id="nkr_note_add_0157a0201" n="0157a0201"/><anchor xml:id="beg0157a0201" n="0157a0201"/>已<anchor xml:id="end0157a0201"/>是世間逆罪。而
<lb ed="X" n="0157a03"/><lb ed="R095" n="0176b15"/>菩薩所謂逆者。則更加重故。故云菩薩重。重於聲
<lb ed="X" n="0157a04"/><lb ed="R095" n="0176b16"/>聞重也。</p><p xml:id="pX39p0157a0404" cb:place="inline">△三違敎結罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157a05"/><lb ed="R095" n="0176b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0157a0501">出家人法。不向國王禮拜。不向父母禮拜。六親不敬。
<lb ed="X" n="0157a06"/><lb ed="R095" n="0176b18"/>鬼神不禮。但解法師語。有百里千里來求法者。而菩
<lb ed="X" n="0157a07"/><lb ed="R095" n="0177a01"/>薩法師。以惡心。瞋心。而不卽與授一切衆生戒者。犯
<lb ed="X" n="0157a08"/><lb ed="R095" n="0177a02"/>輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157a09"/><lb ed="R095" n="0177a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0157a0901">出家人法者。謂君親有莫大之恩。當拜而不拜。六
<lb ed="X" n="0157a10"/><lb ed="R095" n="0177a04"/>親鬼神有護助之德。當敬而不敬。何也。謂未出家
<lb ed="X" n="0157a11"/><lb ed="R095" n="0177a05"/>時。先<anchor xml:id="nkr_note_add_0157a1101" n="0157a1101"/><anchor xml:id="beg0157a1101" n="0157a1101"/>已<anchor xml:id="end0157a1101"/>曾辭禮君親故也。今爲佛弟子。不務世禮。
<lb ed="X" n="0157a12"/><lb ed="R095" n="0177a06"/>當遵佛制。然君親旣不禮拜。則六親鬼神。亦不當
<lb ed="X" n="0157a13"/><lb ed="R095" n="0177a07"/>敬禮。故云不向國王禮拜。六親不敬。鬼神不禮也。
<lb ed="X" n="0157a14"/><lb ed="R095" n="0177a08"/>又出家不存在家之禮。出俗無霑處俗之儀。然出
<lb ed="X" n="0157a15"/><lb ed="R095" n="0177a09"/>家爲佛之子。塵外之賓。雖未得道。<anchor xml:id="nkr_note_add_0157a1501" n="0157a1501"/><anchor xml:id="beg0157a1501" n="0157a1501"/>已<anchor xml:id="end0157a1501"/>是三寶中之
<lb ed="X" n="0157a16"/><lb ed="R095" n="0177a10"/>人。天魔震懾。帝釋歸依。設若反敬。僧寶失尊。三寶
<lb ed="X" n="0157a17"/><lb ed="R095" n="0177a11"/>旣缺。則人天無依故。然出家祇當精勤行道。以
<lb ed="X" n="0157a18"/><lb ed="R095" n="0177a12"/>報君親。代爲敬禮三寶。以祝康寧福壽。是爲出家
<lb ed="X" n="0157a19"/><lb ed="R095" n="0177a13"/>盡忠盡孝。敬君愛親之大禮也。按順正理論云。國
<lb ed="X" n="0157a20"/><lb ed="R095" n="0177a14"/>王君主。於諸比丘。定無希求禮敬事者。懼損其德。
<lb ed="X" n="0157a21"/><lb ed="R095" n="0177a15"/>及壽命故。如昔<name role="" type="person">優陀延王</name>。納<g ref="#CB02439">佞</g>臣讒。謂<name role="" type="person">賓頭盧</name>。王
<lb ed="X" n="0157a22"/><lb ed="R095" n="0177a16"/>每至問訊。而不起迎。遂生惡念。今往不起。當奪其
<lb ed="X" n="0157a23"/><lb ed="R095" n="0177a17"/>命。時<name role="" type="person">賓頭盧</name>。知王惡念而來。卽自思惟。我若起迎。
<lb ed="X" n="0157a24"/><lb ed="R095" n="0177a18"/>彼便失位。若不起迎。彼奪我命。卽墮地獄。寧令失
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0157b" n="0157b"/>
<lb ed="X" n="0157b01"/><lb ed="R095" n="0177b01"/>位。不令彼墮地獄。便起遠迎。其後七日。失於王位。
<lb ed="X" n="0157b02"/><lb ed="R095" n="0177b02"/>被慰禪國王。擒捉鎖足七年。又東晉成帝六年。庾
<lb ed="X" n="0157b03"/><lb ed="R095" n="0177b03"/>冰輔政。帝在幼冲。爲帝出詔。令僧致拜。時尙書令
<lb ed="X" n="0157b04"/><lb ed="R095" n="0177b04"/>何充。謝廣等。建議不合拜。往反三議遂寢。又魏太
<lb ed="X" n="0157b05"/><lb ed="R095" n="0177b05"/>武七年。道士宼謙。司徒崔皓。讒於佛法。帝然之。遂
<lb ed="X" n="0157b06"/><lb ed="R095" n="0177b06"/>滅佛法。逃僧<g ref="#CB18201">󴜙</g>斬。後延曇始沙門。頂禮悔過。帝感
<lb ed="X" n="0157b07"/><lb ed="R095" n="0177b07"/>癘疾。遂誅崔氏。還興佛法。鬼神不禮者。順正理論
<lb ed="X" n="0157b08"/><lb ed="R095" n="0177b08"/>云。諸天神衆。於優婆塞邊。無敢希求禮敬。昔北方
<lb ed="X" n="0157b09"/><lb ed="R095" n="0177b09"/>多聞天王。請舍利弗。目犍連尊者。及五百聖僧。至
<lb ed="X" n="0157b10"/><lb ed="R095" n="0177b10"/>自宮中。設供養<anchor xml:id="nkr_note_add_0157b1001" n="0157b1001"/><anchor xml:id="beg0157b1001" n="0157b1001"/>已<anchor xml:id="end0157b1001"/>。復啓尊者曰。從今<anchor xml:id="nkr_note_add_0157b1002" n="0157b1002"/><anchor xml:id="beg0157b1002" n="0157b1002"/>已<anchor xml:id="end0157b1002"/>後。諸出家
<lb ed="X" n="0157b11"/><lb ed="R095" n="0177b11"/>在家受佛戒者。至我廟中。皆應施我偈頌。使我等
<lb ed="X" n="0157b12"/><lb ed="R095" n="0177b12"/>眷屬。專誠護持正法。令出家在家佛弟子。於一切
<lb ed="X" n="0157b13"/><lb ed="R095" n="0177b13"/>時。恒無惱害。若樂禮敬天神。便與外道等無差別。
<lb ed="X" n="0157b14"/><lb ed="R095" n="0177b14"/>天王尙且不禮。況餘鬼神。故致拜天尊。而像傾倒。
<lb ed="X" n="0157b15"/><lb ed="R095" n="0177b15"/>方等經云。不得祭祀鬼神。亦不得輕於鬼神。優婆
<lb ed="X" n="0157b16"/><lb ed="R095" n="0177b16"/>塞戒經云。若優婆塞爲諸舍宅。及身命。祠祀鬼神
<lb ed="X" n="0157b17"/><lb ed="R095" n="0177b17"/>者。不失戒。若至心禮外道鬼神者失戒。若祠祀時。
<lb ed="X" n="0157b18"/><lb ed="R095" n="0177b18"/>不得殺害生命。但解法師語者。謂信得菩薩大戒。
<lb ed="X" n="0157b19"/><lb ed="R095" n="0178a01"/>是成佛之根本。從師傳授。故以解語爲重也。有百
<lb ed="X" n="0157b20"/><lb ed="R095" n="0178a02"/>里千里來者。正顯求法之心至切也。如是至切。而
<lb ed="X" n="0157b21"/><lb ed="R095" n="0178a03"/>不授者。則辜負當機。退失佛種。不太甚乎。惡心瞋
<lb ed="X" n="0157b22"/><lb ed="R095" n="0178a04"/>心者。明非見機益物之心也。不卽與授者。此結上
<lb ed="X" n="0157b23"/><lb ed="R095" n="0178a05"/>文餘一切人盡得受也。然此大戒。本是一切衆生
<lb ed="X" n="0157b24"/><lb ed="R095" n="0178a06"/>所應同受。不同聲聞戒中。須擇品類。惟恐有逆。故
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0157c" n="0157c"/>
<lb ed="X" n="0157c01"/><lb ed="R095" n="0178a07"/>須問也。有心要受。悉皆應與。若瞋惡棄捨。罪結輕
<lb ed="X" n="0157c02"/><lb ed="R095" n="0178a08"/>垢。良以菩薩利生。平等敎化。不擇冤親。貧富貴賤。
<lb ed="X" n="0157c03"/><lb ed="R095" n="0178a09"/>若涉私懷。便非佛子。大士之心安在耶。此是遮業。
<lb ed="X" n="0157c04"/><lb ed="R095" n="0178a10"/>繇乖於平等故制。四緣成罪。一是受戒器。謂形儀
<lb ed="X" n="0157c05"/><lb ed="R095" n="0178a11"/>如法。非七逆人。二堪受想六句。二重二輕二無犯。
<lb ed="X" n="0157c06"/><lb ed="R095" n="0178a12"/>三有揀擇心。或惡其下賤。瞋其貧乏等。正是業主。
<lb ed="X" n="0157c07"/><lb ed="R095" n="0178a13"/>四令不得受。隨所拒人結罪。又前人本不欲受。強
<lb ed="X" n="0157c08"/><lb ed="R095" n="0178a14"/>令受戒。亦犯輕垢。若以三聚攝歸。行出家法。律儀
<lb ed="X" n="0157c09"/><lb ed="R095" n="0178a15"/>戒。先問七逆。善法戒。不揀擇授。攝生戒也。比丘比
<lb ed="X" n="0157c10"/><lb ed="R095" n="0178a16"/>丘尼全犯。餘五衆無授戒事未制。大小不全共。小
<lb ed="X" n="0157c11"/><lb ed="R095" n="0178a17"/>乘先許。後拒。則犯。不許無犯。大乘接化爲本。不授
<lb ed="X" n="0157c12"/><lb ed="R095" n="0178a18"/>卽犯。不犯者。若知根器不堪受。或非發上求下化
<lb ed="X" n="0157c13"/><lb ed="R095" n="0178b01"/>之心。惟邀名利。自高之念。或其心未誠。志願未堅。
<lb ed="X" n="0157c14"/><lb ed="R095" n="0178b02"/>而不生難遭之想。不授不犯。若如曇無讖之勉道
<lb ed="X" n="0157c15"/><lb ed="R095" n="0178b03"/>進。不卽與授。正大士善權。觀機化導。彼此多生功
<lb ed="X" n="0157c16"/><lb ed="R095" n="0178b04"/>德。豈可與惡心。瞋心。等視耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0157c17"/><lb ed="R095" n="0178b05"/>
<lb ed="X" n="0157c18"/><lb ed="R095" n="0178b06"/><cb:juan fun="close" n="7"><cb:jhead>佛說梵網經初津卷七</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0157c19"/><lb ed="R095" n="0178b07"/>
<lb ed="X" n="0157c20"/><lb ed="R095" n="0178b08"/><cb:div type="w"><head>音釋</head>
<lb ed="X" n="0157c21"/><lb ed="R095" n="0178b09"/><cb:div type="note"><entry><form>四門八路棊</form><cb:def><p xml:id="pX39p0157c2106" cb:place="inline">俗呼別棊。用黑白子百二十以骰子
<lb ed="X" n="0157c22"/><lb ed="R095" n="0178b10"/>擲之。照點數行馬故。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0157c23"/><lb ed="R095" n="0178b11"/><entry><form>脬</form><cb:def><p xml:id="pX39p0157c2302" cb:place="inline">音拋。膀胱也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0157c24"/><lb ed="R095" n="0178b12"/><entry><form>草木有命</form><cb:def><p xml:id="pX39p0157c2405" cb:place="inline">外人以有知爲命。如來以有生爲命。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0158a" n="0158a"/>
<lb ed="X" n="0158a01"/><lb ed="R095" n="0178b13"/><entry><form>激發於座元</form><cb:def><p xml:id="pX39p0158a0106" cb:place="inline">臨濟初參黃蘗。時睦州爲首座。指問
<lb ed="X" n="0158a02"/><lb ed="R095" n="0178b14"/>佛法的的大意。三度被打。後參大愚。於言下大悟。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0158a03"/><lb ed="R095" n="0178b15"/><entry><form>得入於侍者</form><cb:def><p xml:id="pX39p0158a0306" cb:place="inline"><name role="" type="person">韓文公</name>。問大顚佛法省要處。師良久。
<lb ed="X" n="0158a04"/><lb ed="R095" n="0178b16"/>公罔措。三平侍者敲禪床三下。師曰作麼。平曰。先
<lb ed="X" n="0158a05"/><lb ed="R095" n="0178b17"/>以定動。後以智拔。公曰。弟子於侍者邊得箇入處。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0158a06"/><lb ed="R095" n="0178b18"/><entry><form>黐</form><cb:def><p xml:id="pX39p0158a0602" cb:place="inline">音癡。黐膠。以黏鳥獸也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0158a07"/><lb ed="R095" n="0179a01"/><entry><form>猶猴膠五</form><cb:def><p xml:id="pX39p0158a0705" cb:place="inline">昔有獵人。於猨猴行處。以黐塗其草上。
<lb ed="X" n="0158a08"/><lb ed="R095" n="0179a02"/>有智猨猴。遠避而去。愚癡猨猴。以手小觸。卽膠其
<lb ed="X" n="0158a09"/><lb ed="R095" n="0179a03"/>手。以兩手欲解求脫。卽膠兩手。以足求解。復膠兩
<lb ed="X" n="0158a10"/><lb ed="R095" n="0179a04"/>足。以口咬草。輙復膠口。五處同膠臥地。獵人以杖
<lb ed="X" n="0158a11"/><lb ed="R095" n="0179a05"/>貫挑而去。愚癡凡夫。不善護身。五根。染著五欲。亦
<lb ed="X" n="0158a12"/><lb ed="R095" n="0179a06"/>由是也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0158a13"/><lb ed="R095" n="0179a07"/><entry><form>客塵</form><cb:def><p xml:id="pX39p0158a1303" cb:place="inline">不住名客。搖動名塵。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0158a14"/><lb ed="R095" n="0179a08"/><entry><form>五分法身</form><cb:def><p xml:id="pX39p0158a1405" cb:place="inline">戒。定。慧。解脫。解脫知見。爲五。分。卽分齊。
<lb ed="X" n="0158a15"/><lb ed="R095" n="0179a09"/>法者。三學等諸法也。身者。聚也。謂聚集無漏五蘊
<lb ed="X" n="0158a16"/><lb ed="R095" n="0179a10"/>諸法。以成身也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0158a17"/><lb ed="R095" n="0179a11"/><entry><form>九有</form><cb:def><p xml:id="pX39p0158a1703" cb:place="inline">欲界六道爲一地。色界四禪天爲四地。無色
<lb ed="X" n="0158a18"/><lb ed="R095" n="0179a12"/>界四空天爲四地。共爲九地。皆有生死。故云九有。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0158a19"/><lb ed="R095" n="0179a13"/><entry><form>文殊</form><cb:def><p xml:id="pX39p0158a1903" cb:place="inline">具云<name role="" type="person">文殊師利</name>。此云妙德。大經云。了了見佛
<lb ed="X" n="0158a20"/><lb ed="R095" n="0179a14"/>性。猶如妙德等。文殊卽能信之心。佛名經說。一切
<lb ed="X" n="0158a21"/><lb ed="R095" n="0179a15"/>諸佛。皆因<name role="" type="person">文殊師利</name>而發心故。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0158a22"/><lb ed="R095" n="0179a16"/><entry><form>闍王</form><cb:def><p xml:id="pX39p0158a2203" cb:place="inline">具云阿闍世王。此云未生怨。妙樂云。母懷之
<lb ed="X" n="0158a23"/><lb ed="R095" n="0179a17"/>日。<anchor xml:id="nkr_note_add_0158a2301" n="0158a2301"/><anchor xml:id="beg0158a2301" n="0158a2301"/>已<anchor xml:id="end0158a2301"/>有惡心於<name role="" type="person">甁沙王</name>。未生<anchor xml:id="nkr_note_add_0158a2302" n="0158a2302"/><anchor xml:id="beg0158a2302" n="0158a2302"/>已<anchor xml:id="end0158a2302"/>惡。故因爲名。涅槃
<lb ed="X" n="0158a24"/><lb ed="R095" n="0179a18"/>經云。阿闍名不生。世者。名怨。以不生佛性故。則煩
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0158b" n="0158b"/>
<lb ed="X" n="0158b01"/><lb ed="R095" n="0179b01"/>惱怨生也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0158b02"/><lb ed="R095" n="0179b02"/><entry><form>調達</form><cb:def><p xml:id="pX39p0158b0203" cb:place="inline">此云天授。謂父母從天乞子。天授與之。故名
<lb ed="X" n="0158b03"/><lb ed="R095" n="0179b03"/>天授。或翻天熱。以其生時人天等衆。心皆驚熱故。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0158b04"/><lb ed="R095" n="0179b04"/><entry><form>山神請華嚴法師</form><cb:def><p xml:id="pX39p0158b0408" cb:place="inline">隋<name role="" type="person">禪定寺</name>僧慧悟。京兆人。曾與
<lb ed="X" n="0158b05"/><lb ed="R095" n="0179b05"/>一僧同隱終南。悟受持華嚴。彼誦涅槃。木食巖棲。
<lb ed="X" n="0158b06"/><lb ed="R095" n="0179b06"/>各專其業。忽一人來請。就宅赴齋。二僧相推。請者
<lb ed="X" n="0158b07"/><lb ed="R095" n="0179b07"/>云。請華嚴法師。悟因隨往。乃山神也。復請五百羅
<lb ed="X" n="0158b08"/><lb ed="R095" n="0179b08"/>漢。皆推悟于上座。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0158b09"/><lb ed="R095" n="0179b09"/><entry><form>五漏</form><cb:def><p xml:id="pX39p0158b0903" cb:place="inline">一不得作梵天王。二不得作帝釋。三不得作
<lb ed="X" n="0158b10"/><lb ed="R095" n="0179b10"/>魔王。四不得作轉輪聖王。五不得作佛。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0158b11"/><lb ed="R095" n="0179b11"/><entry><form>慧約法師</form><cb:def><p xml:id="pX39p0158b1105" cb:place="inline">梁帝曰。慧師德高人世。道被幽冥。四月
<lb ed="X" n="0158b12"/><lb ed="R095" n="0179b12"/>八日。延師於等覺殿。受菩薩戒。帝自受戒後。食惟
<lb ed="X" n="0158b13"/><lb ed="R095" n="0179b13"/>一食。菜止茹蔬。寢居殿所。淨如沙門。普通四年。帝
<lb ed="X" n="0158b14"/><lb ed="R095" n="0179b14"/>制中外。母斥法師慧約之名。別號智者。沙門別號。
<lb ed="X" n="0158b15"/><lb ed="R095" n="0179b15"/>自法師始。入滅於大同元年。九月六日。壽八十四。
<lb ed="X" n="0158b16"/><lb ed="R095" n="0179b16"/>夏六十三。帝素服臨喪哭之。輟朝七日。詔塟於誌
<lb ed="X" n="0158b17"/><lb ed="R095" n="0179b17"/>公墓左。從師得戒者。四萬八千餘人。皆服緦麻哭
<lb ed="X" n="0158b18"/><lb ed="R095" n="0179b18"/>送至墓。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0158b19"/><lb ed="R095" n="0180a01"/><entry><form>南山宗主</form><cb:def><p xml:id="pX39p0158b1905" cb:place="inline">師諱道宣。字實相。京兆錢氏子。父吏部
<lb ed="X" n="0158b20"/><lb ed="R095" n="0180a02"/>尙書。母夢梵僧語之曰。所孕者。梁之祐律師也。及
<lb ed="X" n="0158b21"/><lb ed="R095" n="0180a03"/>長。投日嚴頵師出家。年二十。依智首律師進具。親
<lb ed="X" n="0158b22"/><lb ed="R095" n="0180a04"/>從學戒。以律自持。居<name role="" type="person">終南山</name>。苧蔴蘭若。撰行事鈔。
<lb ed="X" n="0158b23"/><lb ed="R095" n="0180a05"/>建南山宗。燒戒定香。行般舟行。感天人送供。翊衛
<lb ed="X" n="0158b24"/><lb ed="R095" n="0180a06"/>修行。暮年以戒壇未合佛制。躬自負土。準律新之。
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0158c" n="0158c"/>
<lb ed="X" n="0158c01"/><lb ed="R095" n="0180a07"/><name role="" type="person">唐高宗</name>乾封二年。十月三日。示寂於長安<name role="" type="person">西明寺</name>。
<lb ed="X" n="0158c02"/><lb ed="R095" n="0180a08"/>衆聞天神同聲。請師歸彌勒內院。高宗有詔傷悼。
<lb ed="X" n="0158c03"/><lb ed="R095" n="0180a09"/>勅天下寺院。圖形塑像。以爲標範奉祀。穆宗御製
<lb ed="X" n="0158c04"/><lb ed="R095" n="0180a10"/>讚曰。代有覺人。爲如來使。龍魔歸降。嶽神奉事。聲
<lb ed="X" n="0158c05"/><lb ed="R095" n="0180a11"/>飛五天。辭驚萬古。金烏西沉。佛日東擧。稽首歸依。
<lb ed="X" n="0158c06"/><lb ed="R095" n="0180a12"/>肇律宗主。懿宗<anchor xml:id="nkr_note_add_0158c0601" n="0158c0601"/><anchor xml:id="beg0158c0601" n="0158c0601"/>諡<anchor xml:id="end0158c0601"/>號。澄照聖師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0158c07"/><lb ed="R095" n="0180a13"/><entry><form>允堪律師</form><cb:def><p xml:id="pX39p0158c0705" cb:place="inline">師錢塘人。幼從天台崇敎大師祝髮。學
<lb ed="X" n="0158c08"/><lb ed="R095" n="0180a14"/>無不通。及受具後。專精律部。著會正記。續南山宗。
<lb ed="X" n="0158c09"/><lb ed="R095" n="0180a15"/>住蘇之開元。秀之精嚴。皆依律建壇。歲歲度僧。傳
<lb ed="X" n="0158c10"/><lb ed="R095" n="0180a16"/>弘戒法。福國祐民。後於慶曆皇祐年間。十一月二
<lb ed="X" n="0158c11"/><lb ed="R095" n="0180a17"/>十一日。入寂昭慶。建塔於西湖菩提院。<anchor xml:id="nkr_note_add_0158c1101" n="0158c1101"/><anchor xml:id="beg0158c1101" n="0158c1101"/>諡<anchor xml:id="end0158c1101"/>號眞悟
<lb ed="X" n="0158c12"/><lb ed="R095" n="0180a18"/>智圓大律師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0158c13"/><lb ed="R095" n="0180b01"/><entry><form>慧才律師</form><cb:def><p xml:id="pX39p0158c1305" cb:place="inline">師解行相應。深入四明法智尊者之室。
<lb ed="X" n="0158c14"/><lb ed="R095" n="0180b02"/>日持大悲呪。必百八遍。甞夢觀世音菩薩脫袈裟
<lb ed="X" n="0158c15"/><lb ed="R095" n="0180b03"/>以衣之。淨慈法眞禪師爲之記。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0158c16"/><lb ed="R095" n="0180b04"/><entry><form>元照律師</form><cb:def><p xml:id="pX39p0158c1605" cb:place="inline">字湛然。餘杭唐氏子。厭俗出家。得戒於
<lb ed="X" n="0158c17"/><lb ed="R095" n="0180b05"/>雷峰之慧才法師。住杭州靈芝寺。精練毗尼。作資
<lb ed="X" n="0158c18"/><lb ed="R095" n="0180b06"/>持記。續昭慶允堪律師。宋天慶年間。九月一日。跏
<lb ed="X" n="0158c19"/><lb ed="R095" n="0180b07"/>趺入寂。壽六十九。臘五十一。葬於寺之右隅。<anchor xml:id="nkr_note_add_0158c1901" n="0158c1901"/><anchor xml:id="beg0158c1901" n="0158c1901"/>諡<anchor xml:id="end0158c1901"/>號
<lb ed="X" n="0158c20"/><lb ed="R095" n="0180b08"/>大智律師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0158c21"/><lb ed="R095" n="0180b09"/><entry><form>元琬律師</form><cb:def><p xml:id="pX39p0158c2105" cb:place="inline">師於唐貞觀十年。十二月入滅之先。遺
<lb ed="X" n="0158c22"/><lb ed="R095" n="0180b10"/>表上奏曰。聖帝明王。恭敬三寶。沙門或有犯法。不
<lb ed="X" n="0158c23"/><lb ed="R095" n="0180b11"/>應與民同科。乞付所屬。以僧律治之。幷上安養論。
<lb ed="X" n="0158c24"/><lb ed="R095" n="0180b12"/>帝嘉納之。有詔傷悼。遣太子臨吊。勅有司給葬具。
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0159a" n="0159a"/>
<lb ed="X" n="0159a01"/><lb ed="R095" n="0180b13"/>勅葬沙門。由琬始也。仍於葬所。建塔供養。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0159a02"/><lb ed="R095" n="0180b14"/><entry><form>中興律祖</form><cb:def><p xml:id="pX39p0159a0205" cb:place="inline">中興者。廢而復興也。如周宣王。漢光武。
<lb ed="X" n="0159a03"/><lb ed="R095" n="0180b15"/>中興帝王之業。律祖則中興法王之戒也。祖諱如
<lb ed="X" n="0159a04"/><lb ed="R095" n="0180b16"/>馨。字古心。溧陽楊氏子。生而異香盈閭者七日。父
<lb ed="X" n="0159a05"/><lb ed="R095" n="0180b17"/>早喪。母撫育而成人。至壬午母亦吿祿。見世緣虗
<lb ed="X" n="0159a06"/><lb ed="R095" n="0180b18"/>幻。遂求素安法師出家。聞師誨衆曰。佛法住世。功
<lb ed="X" n="0159a07"/><lb ed="R095" n="0181a01"/>在毗尼。若不精嚴。佛恩難報。由是刻志於心。願見
<lb ed="X" n="0159a08"/><lb ed="R095" n="0181a02"/>文殊。親承受戒。遙望五臺。三步一禮。千有餘日。拜
<lb ed="X" n="0159a09"/><lb ed="R095" n="0181a03"/>到山中。見一老姥。捧僧伽黎。從林而出。問曰。大德
<lb ed="X" n="0159a10"/><lb ed="R095" n="0181a04"/>禮拜殷勤。所求何事。答。求見文殊菩薩。親授大戒。
<lb ed="X" n="0159a11"/><lb ed="R095" n="0181a05"/>姥曰。若然者。我此法服。今贈與汝。祇恐菩薩難見。
<lb ed="X" n="0159a12"/><lb ed="R095" n="0181a06"/>見或不識。祖手接衣。姥標指曰。你要見文殊。那不
<lb ed="X" n="0159a13"/><lb ed="R095" n="0181a07"/>是麼。祖一迴顧。姥卽不見。五峰放光。結成雲葢。菩
<lb ed="X" n="0159a14"/><lb ed="R095" n="0181a08"/>薩於光中垂手摩祖頂曰。古心比丘。文殊爲汝授
<lb ed="X" n="0159a15"/><lb ed="R095" n="0181a09"/>戒竟。祖於言下。頓悟心地法門。毗尼宗旨。自此漸
<lb ed="X" n="0159a16"/><lb ed="R095" n="0181a10"/>還金陵。時雪浪法師。奉　旨修長干寶塔。工將吿
<lb ed="X" n="0159a17"/><lb ed="R095" n="0181a11"/>竣。塔頂艱擧。日夜翹勤。冀佛慈應。夢感韋天而慰
<lb ed="X" n="0159a18"/><lb ed="R095" n="0181a12"/>之曰。優波離尊者預斯。始克汝願。明旦律祖著衣
<lb ed="X" n="0159a19"/><lb ed="R095" n="0181a13"/>持鉢。杖錫繞塔。其頂卽上。法師喜慰。偕諸緇素。案
<lb ed="X" n="0159a20"/><lb ed="R095" n="0181a14"/>香禮拜。信知爲優波離再轉也。遂請於古林開戒。
<lb ed="X" n="0159a21"/><lb ed="R095" n="0181a15"/>後坐靈谷。棲霞。甘露。靈隱。<name role="" type="person">天寧寺</name>等。南北道場。共
<lb ed="X" n="0159a22"/><lb ed="R095" n="0181a16"/>三十餘處。其所到之地。法會殊勝。不能盡述。祖生
<lb ed="X" n="0159a23"/><lb ed="R095" n="0181a17"/>於嘉靖辛丑年。六月初十。示寂於萬曆乙卯年。十
<lb ed="X" n="0159a24"/><lb ed="R095" n="0181a18"/>一月十四。世壽七十有五。僧臘二十有七。染道三
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0159b" n="0159b"/>
<lb ed="X" n="0159b01"/><lb ed="R095" n="0181b01"/>十四年。弘戒二十二載。弟子奉全身塔於天隆之
<lb ed="X" n="0159b02"/><lb ed="R095" n="0181b02"/>後山。<name role="" type="person">神宗皇帝</name>御讚曰。瞻其貌。知其人。入三昧。絕
<lb ed="X" n="0159b03"/><lb ed="R095" n="0181b03"/>六塵。昔波離。今古心。<anchor xml:id="nkr_note_add_0159b0301" n="0159b0301"/><anchor xml:id="beg0159b0301" n="0159b0301"/>諡<anchor xml:id="end0159b0301"/>號慧雲律師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0159b04"/><lb ed="R095" n="0181b04"/><entry><form>三昧律祖</form><cb:def><p xml:id="pX39p0159b0405" cb:place="inline">祖諱寂光。瓜洲錢氏子。初從雪浪法師。
<lb ed="X" n="0159b05"/><lb ed="R095" n="0181b05"/>習賢首敎觀。次求古心律祖。圓具於潤州之甘露
<lb ed="X" n="0159b06"/><lb ed="R095" n="0181b06"/>寺。親炙有年。惟律儀是任。祖嘉其行解。傳授毗尼。
<lb ed="X" n="0159b07"/><lb ed="R095" n="0181b07"/>弘揚戒法。行道豫章。緇素敦請開戒於<name role="" type="person">東林寺</name>。陸
<lb ed="X" n="0159b08"/><lb ed="R095" n="0181b08"/>地忽透千業白蓮。一十八朵。按廬山紀事云。遠公
<lb ed="X" n="0159b09"/><lb ed="R095" n="0181b09"/>臨滅度時。示衆曰。若得白蓮重開。吾當再來敎化
<lb ed="X" n="0159b10"/><lb ed="R095" n="0181b10"/>矣。時衆聞之。皆知昧祖爲遠公祖師再來也。後住
<lb ed="X" n="0159b11"/><lb ed="R095" n="0181b11"/>華山。預合符讖。其餘神異。銘傳備詳。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0159b12"/><lb ed="R095" n="0181b12"/><entry><form>見月律師</form><cb:def><p xml:id="pX39p0159b1205" cb:place="inline">師諱讀體。滇南楚雄之許氏子。父胤昌。世
<lb ed="X" n="0159b13"/><lb ed="R095" n="0181b13"/>襲指揮使。母吳氏。感異而生師。幼而神敬。善繪大
<lb ed="X" n="0159b14"/><lb ed="R095" n="0181b14"/>士像。人爭寶之。皆稱爲小<name role="" type="person">吳道子</name>。年二十七。忽念
<lb ed="X" n="0159b15"/><lb ed="R095" n="0181b15"/>世相無常。棄襲爵而爲黃冠。住劍川赤宕嵓。遇一
<lb ed="X" n="0159b16"/><lb ed="R095" n="0181b16"/>老師。授以華嚴。閱至世主妙嚴品有省。卽詣寶洪
<lb ed="X" n="0159b17"/><lb ed="R095" n="0181b17"/>山。求亮如法師出家。師一見喜爲再來人。遂爲剃
<lb ed="X" n="0159b18"/><lb ed="R095" n="0181b18"/>度。授與禁戒。隨侍有年。聞江南三昧律祖。戒法精
<lb ed="X" n="0159b19"/><lb ed="R095" n="0182a01"/>嚴。偕友成拙。瓢笠東來。遇昧祖於丹徒之海潮菴。
<lb ed="X" n="0159b20"/><lb ed="R095" n="0182a02"/>乞圓具戒。依學不離。祖視不凡。遂差爲首領。輔弼
<lb ed="X" n="0159b21"/><lb ed="R095" n="0182a03"/>法門。師承祖命。統衆精勤。始終不怠。祖常爲衆曰。
<lb ed="X" n="0159b22"/><lb ed="R095" n="0182a04"/>老人三十年戒幢。若非見月。幾被摧<anchor xml:id="nkr_note_add_0159b2201" n="0159b2201"/><anchor xml:id="beg0159b2201" n="0159b2201"/>折<anchor xml:id="end0159b2201"/>矣。及住華
<lb ed="X" n="0159b23"/><lb ed="R095" n="0182a05"/>山。命師兼掌院事。臨終付託。繼席華山。師受囑<anchor xml:id="nkr_note_add_0159b2301" n="0159b2301"/><anchor xml:id="beg0159b2301" n="0159b2301"/>已<anchor xml:id="end0159b2301"/>。
<lb ed="X" n="0159b24"/><lb ed="R095" n="0182a06"/>一切院務。事事躬行。布薩安居。法法如律。有滇中
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0159c" n="0159c"/>
<lb ed="X" n="0159c01"/><lb ed="R095" n="0182a07"/>善信來謁云。弟子禮<name role="" type="person">雞足山</name>三載。求見迦葉尊者。
<lb ed="X" n="0159c02"/><lb ed="R095" n="0182a08"/>夢感韋<anchor xml:id="nkr_note_orig_0159001" n="0159001"/>大示現曰。尊者至江南華山弘律。爾欲親
<lb ed="X" n="0159c03"/><lb ed="R095" n="0182a09"/>覲。當往見之。故來參請。師云。我是凡僧。不可虗說。
<lb ed="X" n="0159c04"/><lb ed="R095" n="0182a10"/>師恐衆惑。秘不容傳。故維摩云。不起滅定。現諸威
<lb ed="X" n="0159c05"/><lb ed="R095" n="0182a11"/>儀。此之謂也。其諸著述。道行。詳如銘傳。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0159c06"/><lb ed="R095" n="0182a12"/><entry><form>山神請戒</form><cb:def><p xml:id="pX39p0159c0605" cb:place="inline">師諱曇邕。初仕符秦爲衛將軍。堅南敗。
<lb ed="X" n="0159c07"/><lb ed="R095" n="0182a13"/>遂從道安法師出家。次事廬山遠公祖師。後於廬
<lb ed="X" n="0159c08"/><lb ed="R095" n="0182a14"/>山之西。營立茅茨。偕弟子曇果。沉思禪門。忽有男
<lb ed="X" n="0159c09"/><lb ed="R095" n="0182a15"/>子。丰姿端雅。從者二十人。來請授五戒。邕知是山
<lb ed="X" n="0159c10"/><lb ed="R095" n="0182a16"/>神。乃爲秉爐授之。三歸五戒。爲說法要。神受戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0159c1001" n="0159c1001"/><anchor xml:id="beg0159c1001" n="0159c1001"/>已<anchor xml:id="end0159c1001"/>。
<lb ed="X" n="0159c11"/><lb ed="R095" n="0182a17"/><g ref="#CB01321">䞋</g>邕外國七筯。禮拜辭別。倏忽不見。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0159c12"/><lb ed="R095" n="0182a18"/><entry><form>水神求戒</form><cb:def><p xml:id="pX39p0159c1205" cb:place="inline">江西九江鱘魚嘴。風波最險。有無風三
<lb ed="X" n="0159c13"/><lb ed="R095" n="0182b01"/>尺浪之謠。商賈至<anchor xml:id="nkr_note_orig_0159002" n="0159002"/>比。必禱祀而行。崇禎年間。湖廣
<lb ed="X" n="0159c14"/><lb ed="R095" n="0182b02"/>江夏賀奉聖。以枚北詣京師。道由鱘江嘴。風浪大
<lb ed="X" n="0159c15"/><lb ed="R095" n="0182b03"/>作。舟<anchor xml:id="nkr_note_orig_0159003" n="0159003"/>頃將覆。賀具公服禮拜。忽見空中絳衣神人。
<lb ed="X" n="0159c16"/><lb ed="R095" n="0182b04"/>手執黑鬼。抑於水中。風浪始息。次日起鐵猫。有一
<lb ed="X" n="0159c17"/><lb ed="R095" n="0182b05"/>老樹根。隨猫而上。賀曳至大王廟中。挂一扁曰。木
<lb ed="X" n="0159c18"/><lb ed="R095" n="0182b06"/>龍徵應。由此威神益振。祭祀益繁。大王廟前。每日
<lb ed="X" n="0159c19"/><lb ed="R095" n="0182b07"/>有倡優十二班供應。宰殺猪羊無數。至崇禎十五
<lb ed="X" n="0159c20"/><lb ed="R095" n="0182b08"/>年。湖廣靳王。欲興潙仰道場。延三昧律祖入楚。將
<lb ed="X" n="0159c21"/><lb ed="R095" n="0182b09"/>過九江。有神人托夢與之曰。我乃九江水神。宋大
<lb ed="X" n="0159c22"/><lb ed="R095" n="0182b10"/>王也。我前生與師。同賀對揚三人。同在山中修行。
<lb ed="X" n="0159c23"/><lb ed="R095" n="0182b11"/>唯師不昧正因。今爲律師。賀以弘福爲宰相。我以
<lb ed="X" n="0159c24"/><lb ed="R095" n="0182b12"/>一念之差。隨爲血食之神。邇因鱘魚嘴樹妖。欲覆
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0160a" n="0160a"/>
<lb ed="X" n="0160a01"/><lb ed="R095" n="0182b13"/>賀舟。我以宿世同修救之。由此宰殺日繁。將來必
<lb ed="X" n="0160a02"/><lb ed="R095" n="0182b14"/>墮<name role="" type="person">無間地獄</name>。師明日過此。必至我廟中。爲我授戒
<lb ed="X" n="0160a03"/><lb ed="R095" n="0182b15"/>更布其事。於四方。使禱祀者不用葷腥也。昧祖果
<lb ed="X" n="0160a04"/><lb ed="R095" n="0182b16"/>如其言。爲之授戒。鱘魚嘴自此風浪不作。行舟坦
<lb ed="X" n="0160a05"/><lb ed="R095" n="0182b17"/>然。往來無恙矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0160a06"/><lb ed="R095" n="0182b18"/><entry><form>嶽帝受戒</form><cb:def><p xml:id="pX39p0160a0605" cb:place="inline">元珪禪師。住嵩嶽。一日有異人稱謁云。
<lb ed="X" n="0160a07"/><lb ed="R095" n="0183a01"/>我嵩嶽神也。願授以正戒。令我度世。師付五戒曰。
<lb ed="X" n="0160a08"/><lb ed="R095" n="0183a02"/>汝能不婬乎。曰我亦娶也。師曰。非謂此也。謂無羅
<lb ed="X" n="0160a09"/><lb ed="R095" n="0183a03"/>欲也。曰能。師曰。汝能不盜乎。曰何乏我也。焉有盜
<lb ed="X" n="0160a10"/><lb ed="R095" n="0183a04"/>取哉。師曰。非謂此也。謂饗而福淫。不供而禍善也。
<lb ed="X" n="0160a11"/><lb ed="R095" n="0183a05"/>曰能。師曰。汝能不殺乎。曰實司其柄。焉云不殺。師
<lb ed="X" n="0160a12"/><lb ed="R095" n="0183a06"/>曰。非謂此也。謂有濫誤疑混也。曰能。師曰。汝能不
<lb ed="X" n="0160a13"/><lb ed="R095" n="0183a07"/>妄乎。曰我正直。焉有妄乎。師曰。非謂此也。謂先後
<lb ed="X" n="0160a14"/><lb ed="R095" n="0183a08"/>不合天心也。曰能。師曰。汝不遭酒敗乎。曰能。師曰。
<lb ed="X" n="0160a15"/><lb ed="R095" n="0183a09"/>如上是爲佛戒。汝當奉持。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0160a16"/><lb ed="R095" n="0183a10"/><entry><form>天尊</form><cb:def><p xml:id="pX39p0160a1603" cb:place="inline">佛是天中天。聖中聖故。舊經譯佛爲天尊。後道
<lb ed="X" n="0160a17"/><lb ed="R095" n="0183a11"/>士偷天尊名目。爲老聃之號。故依經改譯爲世尊。
<lb ed="X" n="0160a18"/><lb ed="R095" n="0183a12"/>謂天上世間。所共尊敬故也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0160a19"/><lb ed="R095" n="0183a13"/><entry><form>致拜天尊</form><cb:def><p xml:id="pX39p0160a1905" cb:place="inline">唐益州福壽寺僧寶瓊。俗姓馬。幼年出
<lb ed="X" n="0160a20"/><lb ed="R095" n="0183a14"/>家。讀誦大品般若。兩日一遍。以爲常業。四遠聞者。
<lb ed="X" n="0160a21"/><lb ed="R095" n="0183a15"/>皆來欽敬。値道士與民作道會。邀瓊赴之。瓊至不
<lb ed="X" n="0160a22"/><lb ed="R095" n="0183a16"/>禮而坐。道衆皆謂不禮天尊。輕我宗法耶。瓊曰。邪
<lb ed="X" n="0160a23"/><lb ed="R095" n="0183a17"/>正道殊。所事各異。天尙不禮。何況老君。衆議紛紜。
<lb ed="X" n="0160a24"/><lb ed="R095" n="0183a18"/>頗相陵侮。瓊曰。吾禮非所禮。恐貽辱先宗。遂禮一
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0160b" n="0160b"/>
<lb ed="X" n="0160b01"/><lb ed="R095" n="0183b01"/>拜。道像幷座一時搖動。又禮一拜。連座反倒。墜落
<lb ed="X" n="0160b02"/><lb ed="R095" n="0183b02"/>在地摧毀。道民羞耻。唱言風鼓。競來扶正。又禮還
<lb ed="X" n="0160b03"/><lb ed="R095" n="0183b03"/>倒。瓊曰。天朗和暢。而言怨風。汝之愚戇。不測吾風。
<lb ed="X" n="0160b04"/><lb ed="R095" n="0183b04"/>合衆驚懼。一心禮瓊。皆捨道歸佛。請瓊受菩薩大戒。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0160b05"/><lb ed="R095" n="0183b05"/><entry><form>象王挂瓔珞。羅漢感空齋</form><cb:def><p xml:id="pX39p0160b0511" cb:place="inline">昔有二僧。同修行業。一
<lb ed="X" n="0160b06"/><lb ed="R095" n="0183b06"/>但修慧業。不修福業。雖得漏盡。後身無供。一專修
<lb ed="X" n="0160b07"/><lb ed="R095" n="0183b07"/>福業。不修慧業。雖得錦福。身爲象王。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0160b08"/><lb ed="R095" n="0183b08"/><entry><form>鉢吒</form><cb:def><p xml:id="pX39p0160b0803" cb:place="inline">此云縵條。卽是大<g ref="#CB00626">㲲</g>。與袈裟量同。總爲一幅。
<lb ed="X" n="0160b09"/><lb ed="R095" n="0183b09"/>出家沙彌。令染使壞色披著。百一羯磨云。求寂之
<lb ed="X" n="0160b10"/><lb ed="R095" n="0183b10"/>徒。縵條是服。而有輙披五條。深爲罪濫。神州之地。
<lb ed="X" n="0160b11"/><lb ed="R095" n="0183b11"/>久扇斯風。此成非法。願勿披著。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0160b12"/><lb ed="R095" n="0183b12"/><entry><form>九十五種外道</form><cb:def><p xml:id="pX39p0160b1207" cb:place="inline">西域記云。九十五種是邪。惟一是
<lb ed="X" n="0160b13"/><lb ed="R095" n="0183b13"/>正。附佛法一種也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0160b14"/><lb ed="R095" n="0183b14"/><entry><form>三十肘石</form><cb:def><p xml:id="pX39p0160b1405" cb:place="inline">肘。臂節也。從臂節至指端。名爲一肘。準
<lb ed="X" n="0160b15"/><lb ed="R095" n="0183b15"/>周尺。二尺八寸。三十肘。約有五丈四尺。調達捧如
<lb ed="X" n="0160b16"/><lb ed="R095" n="0183b16"/>許大之石。遙擲佛也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0160b17"/><lb ed="R095" n="0183b17"/><entry><form><name role="" type="person">優陀延王</name></form><cb:def><p xml:id="pX39p0160b1705" cb:place="inline">或名優塡王。唐言出愛。亦云出光。破僧
<lb ed="X" n="0160b18"/><lb ed="R095" n="0183b18"/>事云。佛初降誕時。大地震動。普放光明。時憍閃毗
<lb ed="X" n="0160b19"/><lb ed="R095" n="0184a01"/>國。百軍大王。初誕一子。見此光明。便作是念。我子
<lb ed="X" n="0160b20"/><lb ed="R095" n="0184a02"/>福力。有大光明。如日初現。普照世間。宜與我子。名
<lb ed="X" n="0160b21"/><lb ed="R095" n="0184a03"/>曰出光。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0160b22"/><lb ed="R095" n="0184a04"/><entry><form>曇始沙門</form><cb:def><p xml:id="pX39p0160b2205" cb:place="inline">一云惠始。佛老志云。惠始沙門。淸河張
<lb ed="X" n="0160b23"/><lb ed="R095" n="0184a05"/>氏子也。始師鳩摩羅什法師。初魏太平眞君六年。
<lb ed="X" n="0160b24"/><lb ed="R095" n="0184a06"/>太武討盍吳之亂。至長安見僧寺院有兵仗。武怒。
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0160c" n="0160c"/>
<lb ed="X" n="0160c01"/><lb ed="R095" n="0184a07"/>司徒崔浩。因而勸武。盡誅沙門。毀諸經像。至十一
<lb ed="X" n="0160c02"/><lb ed="R095" n="0184a08"/>年。崔浩自恃才略。譔國史。書魏之先世事。列於衢
<lb ed="X" n="0160c03"/><lb ed="R095" n="0184a09"/>路。刊石立於郊壇。太武以浩暴揚國惡。大怒。使有
<lb ed="X" n="0160c04"/><lb ed="R095" n="0184a10"/>司按浩夷五族。是時曇始謁太武。武怒。命斬之。不
<lb ed="X" n="0160c05"/><lb ed="R095" n="0184a11"/>能傷。自抽佩刀斬之。又不能傷。投諸虎檻。虎皆弭
<lb ed="X" n="0160c06"/><lb ed="R095" n="0184a12"/>服。武驚。延始上殿。悔謝歸敬。佛法復興焉。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0146b1301" to="#end0146b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0146b1901" to="#end0146b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0146c1601" to="#end0146c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0147a0701" to="#end0147a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0147b0701" to="#end0147b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0147b2101" to="#end0147b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0148a1901" to="#end0148a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0148a2001" to="#end0148a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0148c0101" to="#end0148c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0148c0401" to="#end0148c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0148c0701" to="#end0148c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0148c0901" to="#end0148c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0148c1001" to="#end0148c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0148c1201" to="#end0148c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0148c1301" to="#end0148c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0149a1101" to="#end0149a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0149a2201" to="#end0149a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0149c1001" to="#end0149c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0150a1101" to="#end0150a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0150a1901" to="#end0150a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0150c0601" to="#end0150c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0150c2101" to="#end0150c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0151a1201" to="#end0151a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0151a2301" to="#end0151a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0151b1501" to="#end0151b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0151c1801" to="#end0151c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0152a1101" to="#end0152a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0152c1401" to="#end0152c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0153a1701" to="#end0153a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0154b1101" to="#end0154b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0156a0201" to="#end0156a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0156b0301" to="#end0156b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0156c1201" to="#end0156c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0156c2301" to="#end0156c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0157a0201" to="#end0157a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0157a1101" to="#end0157a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0157a1501" to="#end0157a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0157b1001" to="#end0157b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0157b1002" to="#end0157b1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0158a2301" to="#end0158a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0158a2302" to="#end0158a2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0158c0601" to="#end0158c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0158c1101" to="#end0158c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0158c1901" to="#end0158c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0159b0301" to="#end0159b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0159b2201" to="#end0159b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">折<note type="cf1">X60n1116_p0167a22</note></lem><rdg wit="#wit.orig">拆</rdg></app>
<app from="#beg0159b2301" to="#end0159b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0159c1001" to="#end0159c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0159001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0159001">大疑天</note>
<note n="0159002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0159002">比疑此</note>
<note n="0159003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0159003">頃疑傾</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0146b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0146b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0146b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0146b1901">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0146c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0146c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0147a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0147a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0147b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0147b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0147b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0147b2101">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0148a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0148a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0148a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0148a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0148c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0148c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0148c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0148c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0148c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0148c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0148c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0148c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0148c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0148c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0148c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0148c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0148c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0148c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0149a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0149a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0149a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0149a2201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0149c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0149c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0150a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0150a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0150a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0150a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0150c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0150c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0150c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0150c2101">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0151a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0151a1201">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0151a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0151a2301">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0151b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0151b1501">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0151c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0151c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0152a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0152a1101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0152c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0152c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0153a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0153a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0154b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0154b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0156a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0156a0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0156b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0156b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0156c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0156c1201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0156c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0156c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0157a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0157a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0157a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0157a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0157a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0157a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0157b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0157b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0157b1002" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0157b1002">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0158a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0158a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0158a2302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0158a2302">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0158c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0158c0601">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0158c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0158c1101">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0158c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0158c1901">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0159b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0159b0301">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0159b2201" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X39.0159b22.15" target="#nkr_note_add_0159b2201">折【CB】，拆【卍續】</note>
<note n="0159b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0159b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0159c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0159c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>