<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X39n0709">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 709 毗尼止持會集</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 709 毗尼止持會集</title>
			<author>淸 讀體集</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp7"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>16卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">39</idno>.<idno type="no">709</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">毗尼止持會集</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【嘉興-CB】</witness>
						<witness xml:id="wit2">【麗-CB】</witness>
						<witness xml:id="wit3">【磧-CB】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02009">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02009</charName>
				<mapping cb:dec="985049" type="PUA">U+F07D9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28015</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+匡]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02222">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02222</charName>
				<mapping cb:dec="985262" type="PUA">U+F08AE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+280D3</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+茶]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02406">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02406</charName>
				<mapping cb:dec="985446" type="PUA">U+F0966</mapping>
			<mapping type="unicode">U+236A6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>弶</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[木*(強-ㄙ+口)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB10437">
				<charName>CBETA CHARACTER CB10437</charName>
				<mapping cb:dec="993477" type="PUA">U+F28C5</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>啄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*豕]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15143">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15143</charName>
				<mapping cb:dec="998183" type="PUA">U+F3B27</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>鷂</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鷂-缶+(工/山)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16078">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16078</charName>
				<mapping cb:dec="999118" type="PUA">U+F3ECE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22349</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(白-日+田)/廾]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18203">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18203</charName>
				<mapping cb:dec="1001243" type="PUA">U+F471B</mapping>
			<mapping type="unicode">U+20732</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[利-禾+亞]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18208">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18208</charName>
				<mapping cb:dec="1001248" type="PUA">U+F4720</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+2B279</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[蕈-早+(一/(卑-(白-日)))]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-10-11T16:54:48">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<cb:mulu type="其他" level="1">四尼薩耆波逸提法</cb:mulu><cb:mulu type="其他" level="2">第三十迴僧物入己戒</cb:mulu>
<milestone unit="juan" n="8"/>
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0402c" n="0402c"/>
<lb ed="X" n="0402c01"/>
<lb ed="X" n="0402c02"/>
<lb ed="X" n="0402c03"/><lb ed="R061" n="0810b01"/><cb:juan fun="open" n="8"><cb:mulu type="卷" n="8"/><cb:jhead>毗尼止持會集卷第八</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0402c04"/>
<lb ed="X" n="0402c05"/><lb ed="R061" n="0810b02"/><byline cb:type="collector">金陵<name role="" type="person">寶華山</name>弘律沙門　讀體　集</byline>
<lb ed="X" n="0402c06"/><lb ed="R061" n="0810b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">五波逸提法</cb:mulu><head>五波逸提法</head>
<lb ed="X" n="0402c07"/><lb ed="R061" n="0810b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">前文</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0402c0701">有九十條。然此波逸提究體則總攝前章。列名則
<lb ed="X" n="0402c08"/><lb ed="R061" n="0810b05"/>別居第五。前論物爲重。此以行爲非論物。要先捨
<lb ed="X" n="0402c09"/><lb ed="R061" n="0810b06"/>所貪物。而後求悔行。非必須決心說懺。乃可得除
<lb ed="X" n="0402c10"/><lb ed="R061" n="0810b07"/>故。前明三十尼薩耆波逸提法竟。今復明九十波
<lb ed="X" n="0402c11"/><lb ed="R061" n="0810b08"/>逸提法也。</p>
<lb ed="X" n="0402c12"/><lb ed="R061" n="0810b09"/><p xml:id="pX39p0402c1201">律攝云。波逸底迦者。謂是燒煑墮惡趣義。雖復餘
<lb ed="X" n="0402c13"/><lb ed="R061" n="0810b10"/>罪。皆是其墮。此但目於墮燒煑。指其墮處也。又諸
<lb ed="X" n="0402c14"/><lb ed="R061" n="0810b11"/>學處於方便位。皆悉許有不敬聖敎。波逸底迦。據
<lb ed="X" n="0402c15"/><lb ed="R061" n="0810b12"/>斯少分。墮義皆通。<note place="inline">文</note>准此則深窮犯源。由心不敬
<lb ed="X" n="0402c16"/><lb ed="R061" n="0810b13"/>聖敎。故所多有違犯所犯。若成隨事輕重。結歸本
<lb ed="X" n="0402c17"/><lb ed="R061" n="0810b14"/>罪。然於最初少分墮義。一一俱通。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0402c18"/><lb ed="R061" n="0810b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第一故妄語戒</cb:mulu><head>第一故妄語戒</head>
<lb ed="X" n="0402c19"/><lb ed="R061" n="0810b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0402c1901">若比丘知而故妄語者。波逸提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0402c20"/><lb ed="R061" n="0810b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0402c2001">緣起　佛在釋翅瘦<name role="" type="person">迦維羅衛國</name>尼拘類園中。釋
<lb ed="X" n="0402c21"/><lb ed="R061" n="0810b18"/>子象力比丘善能談論。與外道梵志論議。若不如
<lb ed="X" n="0402c22"/><lb ed="R061" n="0811a01"/>時。便違反前語。若僧中間是語時。卽復違反前語。
<lb ed="X" n="0402c23"/><lb ed="R061" n="0811a02"/>梵志譏嫌。諸比丘白佛世尊。集十句義。爲僧結戒。
<lb ed="X" n="0402c24"/><lb ed="R061" n="0811a03"/>此是性罪。由詐妄事。覆藏煩惱。制斯學處。乃初篇
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0403a" n="0403a"/>
<lb ed="X" n="0403a01"/><lb ed="R061" n="0811a04"/>妄根本種類。</p>
<lb ed="X" n="0403a02"/><lb ed="R061" n="0811a05"/><p xml:id="pX39p0403a0201">釋義　律云。知而妄語者。不見言見。不聞言聞。不
<lb ed="X" n="0403a03"/><lb ed="R061" n="0811a06"/>觸言觸。不知言知。見言不見。聞言不聞。觸言不觸。
<lb ed="X" n="0403a04"/><lb ed="R061" n="0811a07"/>知言不知。見者眼識。聞者耳識。觸者鼻舌身三識。
<lb ed="X" n="0403a05"/><lb ed="R061" n="0811a08"/>知者意識<note place="inline">此以六識。束爲四名。以眼耳意三根性利。力用偏多。又能遠取境界故。各分爲
<lb ed="X" n="0403a06"/><lb ed="R061" n="0811a09"/>名。鼻舌身三根性鈍。力用處少。又唯近取境界故。合名爲觸　律攝云。故者是決定心。表非錯誤。妄語者。
<lb ed="X" n="0403a07"/><lb ed="R061" n="0811a10"/>謂對了知人。違心異說。作詭誑言。名爲妄語善見律云。妄語者。口與心相違。亦名空語也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0403a08"/><lb ed="R061" n="0811a11"/><p xml:id="pX39p0403a0801">結罪　是中犯者。若不見不聞不觸不知。彼如是
<lb ed="X" n="0403a09"/><lb ed="R061" n="0811a12"/>言。我見聞觸知知而妄語者。波逸提。</p>
<lb ed="X" n="0403a10"/><lb ed="R061" n="0811a13"/><p xml:id="pX39p0403a1001">若不見不聞不觸不知。是中見想聞想觸想知想。
<lb ed="X" n="0403a11"/><lb ed="R061" n="0811a14"/>彼便言。我不見不聞不觸不知。知而妄語者。波逸
<lb ed="X" n="0403a12"/><lb ed="R061" n="0811a15"/>提。</p>
<lb ed="X" n="0403a13"/><lb ed="R061" n="0811a16"/><p xml:id="pX39p0403a1301">若不見不聞不觸不知。意中生疑。彼作是言。我無
<lb ed="X" n="0403a14"/><lb ed="R061" n="0811a17"/>有疑。便言。我見我聞我觸我知。知而妄語者。波逸
<lb ed="X" n="0403a15"/><lb ed="R061" n="0811a18"/>提。</p>
<lb ed="X" n="0403a16"/><lb ed="R061" n="0811b01"/><p xml:id="pX39p0403a1601">若不見不聞不觸不知。意中有疑。便言我是中不
<lb ed="X" n="0403a17"/><lb ed="R061" n="0811b02"/>疑。便言我不見不聞不觸不知。知而妄語者。波逸
<lb ed="X" n="0403a18"/><lb ed="R061" n="0811b03"/>提。</p>
<lb ed="X" n="0403a19"/><lb ed="R061" n="0811b04"/><p xml:id="pX39p0403a1901">若不見不聞不觸不知。意中無復疑。便言若有疑。
<lb ed="X" n="0403a20"/><lb ed="R061" n="0811b05"/>我見我聞我觸我知。知而妄語者。波逸提。</p>
<lb ed="X" n="0403a21"/><lb ed="R061" n="0811b06"/><p xml:id="pX39p0403a2101">我不見我不聞我不觸我不知。意中無疑。便言我
<lb ed="X" n="0403a22"/><lb ed="R061" n="0811b07"/>有疑。我不見不聞不觸不知。知而妄語者。波逸提
<lb ed="X" n="0403a23"/><lb ed="R061" n="0811b08"/>本作是念。我當妄語。妄語時自知是妄語。妄語<anchor xml:id="nkr_note_add_0403a2301" n="0403a2301"/><anchor xml:id="beg0403a2301" n="0403a2301"/>已<anchor xml:id="end0403a2301"/>。
<lb ed="X" n="0403a24"/><lb ed="R061" n="0811b09"/>知是妄語。故妄語波逸提。</p>
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0403b" n="0403b"/>
<lb ed="X" n="0403b01"/><lb ed="R061" n="0811b10"/><p xml:id="pX39p0403b0101">本作是念。我當妄語。妄語時知是妄語。妄語竟。不
<lb ed="X" n="0403b02"/><lb ed="R061" n="0811b11"/>自憶作妄語。故妄語波逸提。</p>
<lb ed="X" n="0403b03"/><lb ed="R061" n="0811b12"/><p xml:id="pX39p0403b0301">本不作是念。我當妄語。妄語時。知是妄語。妄語竟。
<lb ed="X" n="0403b04"/><lb ed="R061" n="0811b13"/>知是妄語。故妄語波逸提。</p>
<lb ed="X" n="0403b05"/><lb ed="R061" n="0811b14"/><p xml:id="pX39p0403b0501">本不作妄語。意妄語時。知是妄語。妄語<anchor xml:id="nkr_note_add_0403b0501" n="0403b0501"/><anchor xml:id="beg0403b0501" n="0403b0501"/>已<anchor xml:id="end0403b0501"/>。不憶是
<lb ed="X" n="0403b06"/><lb ed="R061" n="0811b15"/>妄語。故妄語波逸提。</p>
<lb ed="X" n="0403b07"/><lb ed="R061" n="0811b16"/><p xml:id="pX39p0403b0701">所見異。所忍異。所欲異。所觸異。所想異。所心異。如
<lb ed="X" n="0403b08"/><lb ed="R061" n="0811b17"/>此諸事皆是妄語。一一說而了了者。波逸提　說
<lb ed="X" n="0403b09"/><lb ed="R061" n="0811b18"/>而不了了者。突吉羅　若說戒時。乃至三問憶念
<lb ed="X" n="0403b10"/><lb ed="R061" n="0812a01"/>有罪。而不說突吉羅。</p>
<lb ed="X" n="0403b11"/><lb ed="R061" n="0812a02"/><p xml:id="pX39p0403b1101">此九十波逸提懺悔法。總於作持中詳明。自斯以
<lb ed="X" n="0403b12"/><lb ed="R061" n="0812a03"/>降。不再繁贅。</p>
<lb ed="X" n="0403b13"/><lb ed="R061" n="0812a04"/><p xml:id="pX39p0403b1301">此戒具四緣。方成本罪。一有妄語心。二說事不實。
<lb ed="X" n="0403b14"/><lb ed="R061" n="0812a05"/>三言說了了。四前人領解。</p>
<lb ed="X" n="0403b15"/><lb ed="R061" n="0812a06"/><p xml:id="pX39p0403b1501">兼制　比丘尼波逸提<note place="inline">同制同學</note>式叉摩那沙彌沙彌
<lb ed="X" n="0403b16"/><lb ed="R061" n="0812a07"/>尼突吉羅。是爲犯。</p>
<lb ed="X" n="0403b17"/><lb ed="R061" n="0812a08"/><p xml:id="pX39p0403b1701">隨開　不犯者。據實說意。有見聞觸知想。依想而
<lb ed="X" n="0403b18"/><lb ed="R061" n="0812a09"/>說。及最初未制戒等。是爲不犯。</p>
<lb ed="X" n="0403b19"/><lb ed="R061" n="0812a10"/><p xml:id="pX39p0403b1901">會採　根本一切有部云。若苾芻凡有所語。違心
<lb ed="X" n="0403b20"/><lb ed="R061" n="0812a11"/>而說。皆得波逸底迦罪。　若不違心而說者。皆無
<lb ed="X" n="0403b21"/><lb ed="R061" n="0812a12"/>犯。</p>
<lb ed="X" n="0403b22"/><lb ed="R061" n="0812a13"/><p xml:id="pX39p0403b2201">薩婆多論云。或有妄語入波羅夷。實無過人法說。
<lb ed="X" n="0403b23"/><lb ed="R061" n="0812a14"/>有過人法故。或有妄語入僧伽婆尸沙。以無根法
<lb ed="X" n="0403b24"/><lb ed="R061" n="0812a15"/>謗他比丘故。或有妄語入偷蘭遮。如說過人法不
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0403c" n="0403c"/>
<lb ed="X" n="0403c01"/><lb ed="R061" n="0812a16"/>滿。以無根法謗他不滿<note place="inline">不滿者謂說不具足</note>。或有妄語入波
<lb ed="X" n="0403c02"/><lb ed="R061" n="0812a17"/>逸提。如無根僧殘謗他故。及此戒中所犯。或有妄
<lb ed="X" n="0403c03"/><lb ed="R061" n="0812a18"/>語。入突吉羅。如三衆妄語。或有妄語無罪。如先作
<lb ed="X" n="0403c04"/><lb ed="R061" n="0812b01"/>如在家無師僧本破戒。還作比丘<note place="inline">旣無師僧。未曾受戒。若破戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0403c0401" n="0403c0401"/><anchor xml:id="beg0403c0401" n="0403c0401"/>已<anchor xml:id="end0403c0401"/>。
<lb ed="X" n="0403c05"/><lb ed="R061" n="0812b02"/>更無戒體可護。是以二皆無犯戒罪。然作惡業。難免苦報</note>。若遣使妄語。若書信
<lb ed="X" n="0403c06"/><lb ed="R061" n="0812b03"/>妄語。盡突吉羅　若先無心妄語。誤亂失口妄語
<lb ed="X" n="0403c07"/><lb ed="R061" n="0812b04"/>者。盡突吉羅　若說法義論。若傳人語。若凡說一
<lb ed="X" n="0403c08"/><lb ed="R061" n="0812b05"/>切是非。莫自攝爲是。常令推寄。有本則無過也。</p>
<lb ed="X" n="0403c09"/><lb ed="R061" n="0812b06"/><p xml:id="pX39p0403c0901">此戒大乘同制。爲救濟衆生故得開。謂之方便語
<lb ed="X" n="0403c10"/><lb ed="R061" n="0812b07"/>利益語。若非濟救利益者。仍犯。</p>
<lb ed="X" n="0403c11"/><lb ed="R061" n="0812b08"/><p xml:id="pX39p0403c1101">附考　律攝云。佛弟子言。常說實不應爲盟。自雪
<lb ed="X" n="0403c12"/><lb ed="R061" n="0812b09"/>表他不信故。設被誣謗。亦不應作誓<note place="inline">雪者洗也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0403c13"/><lb ed="R061" n="0812b10"/><p xml:id="pX39p0403c1301">十誦律云。不得自呪。呪他不得。以物自誓。誓他不
<lb ed="X" n="0403c14"/><lb ed="R061" n="0812b11"/>得。自投竄。令他投竄。呪與投竄一種故。</p>
<lb ed="X" n="0403c15"/><lb ed="R061" n="0812b12"/><p xml:id="pX39p0403c1501">第三分云。時六羣比丘有小事至。便作呪詛<note place="inline">作呪詛者
<lb ed="X" n="0403c16"/><lb ed="R061" n="0812b13"/>卽今投狀訴神等事</note>。言我若作如是事。當墮三惡道。不生佛
<lb ed="X" n="0403c17"/><lb ed="R061" n="0812b14"/>法中。若汝作如是事。亦當墮三惡道。不生佛法中。
<lb ed="X" n="0403c18"/><lb ed="R061" n="0812b15"/>佛言不應爾聽。作如是語。若我作如是事。南無佛。
<lb ed="X" n="0403c19"/><lb ed="R061" n="0812b16"/>若汝作如是事。亦南無佛　若居士嚏及來禮足。
<lb ed="X" n="0403c20"/><lb ed="R061" n="0812b17"/>應呪願言長壽。若下座嚏時。應呪願言無病。若上
<lb ed="X" n="0403c21"/><lb ed="R061" n="0812b18"/>座嚏時。應言南無。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0403c22"/><lb ed="R061" n="0813a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第二毀呰戒</cb:mulu><head>第二毀呰戒</head>
<lb ed="X" n="0403c23"/><lb ed="R061" n="0813a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0403c2301">若比丘種類毀呰語者。波逸提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0403c24"/><lb ed="R061" n="0813a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0403c2401">緣起　佛在<name role="" type="person">舍衛國</name><name role="" type="person">給孤獨園</name>。時六羣比丘斷諍
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0404a" n="0404a"/>
<lb ed="X" n="0404a01"/><lb ed="R061" n="0813a04"/>事。種種罵比丘。比丘慚愧。忘失前後。不得語。諸比
<lb ed="X" n="0404a02"/><lb ed="R061" n="0813a05"/>丘聞知白佛世尊。爲僧結戒。此是性罪。由出家人
<lb ed="X" n="0404a03"/><lb ed="R061" n="0813a06"/>事不忍煩惱。制斯學處。乃初篇妄根本種類。</p>
<lb ed="X" n="0404a04"/><lb ed="R061" n="0813a07"/><p xml:id="pX39p0404a0401">釋義　律云。種類毀呰人者。卑姓家生。卑行業。卑
<lb ed="X" n="0404a05"/><lb ed="R061" n="0813a08"/>伎術工巧。卑者旃陀羅種。除糞種。竹師種。車師種。
<lb ed="X" n="0404a06"/><lb ed="R061" n="0813a09"/>卑姓者拘湊<note place="inline">此是天竺<g ref="#CB16078">𢍉</g>小之姓</note>。拘尸婆蘇晝<note place="inline">此是天竺卑下種族</note>。婆
<lb ed="X" n="0404a07"/><lb ed="R061" n="0813a10"/>羅墮<note place="inline">此是婆羅門十八姓中之一姓。元居<g ref="#CB16078">𢍉</g>末者</note>。若本非卑姓。習卑伎
<lb ed="X" n="0404a08"/><lb ed="R061" n="0813a11"/>術。卽是卑姓　卑業者。販賣猪羊殺牛。放鷹<g ref="#CB15143">鷂</g>獵
<lb ed="X" n="0404a09"/><lb ed="R061" n="0813a12"/>人。網魚作賊捕賊者。守城知刑獄　卑伎者。鍛作。
<lb ed="X" n="0404a10"/><lb ed="R061" n="0813a13"/>木作。瓦陶作。皮韋作。剃髮作。竹作。或言是犯過人
<lb ed="X" n="0404a11"/><lb ed="R061" n="0813a14"/><note place="inline">謂犯七聚罪</note>。多結使人。禿盲人。禿瞎人。躄跛聾瘂。及餘
<lb ed="X" n="0404a12"/><lb ed="R061" n="0813a15"/>衆患所加。若面罵言。汝是旃陀羅家生。乃至衆患
<lb ed="X" n="0404a13"/><lb ed="R061" n="0813a16"/>所加人等　若喩罵言。汝似旃陀羅家生。乃至衆
<lb ed="X" n="0404a14"/><lb ed="R061" n="0813a17"/>患所加人等。若自比罵言。我非旃陀羅家生。乃至
<lb ed="X" n="0404a15"/><lb ed="R061" n="0813a18"/>衆患所加人等　若以善法面罵。汝是阿蘭若乞
<lb ed="X" n="0404a16"/><lb ed="R061" n="0813b01"/>食補納衣。乃至坐禪人。若喩罵汝似阿蘭若。乃至
<lb ed="X" n="0404a17"/><lb ed="R061" n="0813b02"/>坐禪人。若自比罵我。非阿蘭若。乃至坐禪人<note place="inline">根本律云。
<lb ed="X" n="0404a18"/><lb ed="R061" n="0813b03"/>毀呰語者。謂於他人爲毀事。出言彰表也。所以意和則悅。口和不諍。此皆違和。非律語也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0404a19"/><lb ed="R061" n="0813b04"/><p xml:id="pX39p0404a1901">結罪　是中犯者。若比丘種類毀呰語。若面罵。若
<lb ed="X" n="0404a20"/><lb ed="R061" n="0813b05"/>喩罵。若自比罵。說而了了者。盡波逸提　說而不
<lb ed="X" n="0404a21"/><lb ed="R061" n="0813b06"/>了了者。盡突吉羅。</p>
<lb ed="X" n="0404a22"/><lb ed="R061" n="0813b07"/><p xml:id="pX39p0404a2201">若比丘說善法面罵。人喩罵。自比罵。說而了了不
<lb ed="X" n="0404a23"/><lb ed="R061" n="0813b08"/>了了者。盡突吉羅。</p>
<lb ed="X" n="0404a24"/><lb ed="R061" n="0813b09"/><p xml:id="pX39p0404a2401">此戒具四緣。方成本罪。一要有毀呰心。二所毀者
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0404b" n="0404b"/>
<lb ed="X" n="0404b01"/><lb ed="R061" n="0813b10"/>須是比丘及他父母。三必以下賤言毀。四說聽了
<lb ed="X" n="0404b02"/><lb ed="R061" n="0813b11"/>了。</p>
<lb ed="X" n="0404b03"/><lb ed="R061" n="0813b12"/><p xml:id="pX39p0404b0301">兼制　比丘尼波逸提<note place="inline">同制同學</note>式叉摩那沙彌沙彌
<lb ed="X" n="0404b04"/><lb ed="R061" n="0813b13"/>尼突吉羅。是爲犯。</p>
<lb ed="X" n="0404b05"/><lb ed="R061" n="0813b14"/><p xml:id="pX39p0404b0501">隨開　不犯者。相利故說。爲法故說。爲律故說。爲
<lb ed="X" n="0404b06"/><lb ed="R061" n="0813b15"/>敎授故說。爲親厚故說。或戲笑故說。或因語次失
<lb ed="X" n="0404b07"/><lb ed="R061" n="0813b16"/>口說。或獨說。或夢中說。或欲說此而誤說彼。及最
<lb ed="X" n="0404b08"/><lb ed="R061" n="0813b17"/>初未制戒等是爲不犯。</p>
<lb ed="X" n="0404b09"/><lb ed="R061" n="0813b18"/><p xml:id="pX39p0404b0901">會採　僧祗律云。種類毀呰有七事。種姓業相貌
<lb ed="X" n="0404b10"/><lb ed="R061" n="0814a01"/>病罪罵結使<note place="inline">今因時當末運。人多鬬諍。是故廣引僧祗。詳明犯相。莫厭其繁。此中凡云
<lb ed="X" n="0404b11"/><lb ed="R061" n="0814a02"/>偷蘭遮罪。皆是獨頭下品。與罵僧同科。非初二篇從生也</note>。種姓有上中下。下者
<lb ed="X" n="0404b12"/><lb ed="R061" n="0814a03"/>汝是旃陀羅毛師。織師。瓦師。皮師。若作此語。使彼
<lb ed="X" n="0404b13"/><lb ed="R061" n="0814a04"/>慚羞者。得波夜提　若言汝父母如是。波夜提。</p>
<lb ed="X" n="0404b14"/><lb ed="R061" n="0814a05"/><p xml:id="pX39p0404b1401">若言汝和尙阿闍黎如是。得偷蘭遮　若言汝同
<lb ed="X" n="0404b15"/><lb ed="R061" n="0814a06"/>友知識如是。越毗尼罪　中者汝等是中間種姓
<lb ed="X" n="0404b16"/><lb ed="R061" n="0814a07"/><note place="inline">謂非貴姓所生。亦非下流之子</note>。作是語欲使彼慚羞者。得偷蘭遮
<lb ed="X" n="0404b17"/><lb ed="R061" n="0814a08"/>　汝父母如是。得偷蘭遮　汝二師如是。越毗尼
<lb ed="X" n="0404b18"/><lb ed="R061" n="0814a09"/>罪　汝同友知識如是。越毗尼心悔　上者語其
<lb ed="X" n="0404b19"/><lb ed="R061" n="0814a10"/>人言。汝是刹利婆羅門種。作是語欲使彼慚羞者。
<lb ed="X" n="0404b20"/><lb ed="R061" n="0814a11"/>越毗尼罪　汝父母二師如是種。皆越毗尼罪
<lb ed="X" n="0404b21"/><lb ed="R061" n="0814a12"/>　汝同友知識如是種。越毗尼心悔。</p>
<lb ed="X" n="0404b22"/><lb ed="R061" n="0814a13"/><p xml:id="pX39p0404b2201">業者有下中上。下者汝是屠兒。賣猪人。魚獵人。捕
<lb ed="X" n="0404b23"/><lb ed="R061" n="0814a14"/>鳥人。張<g ref="#CB02406">𣚦</g>人。守城人。魁膾人。作是語欲使彼慚羞
<lb ed="X" n="0404b24"/><lb ed="R061" n="0814a15"/>者。波夜提　汝父母如是。波夜提　汝二師如是。
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0404c" n="0404c"/>
<lb ed="X" n="0404c01"/><lb ed="R061" n="0814a16"/>偷蘭遮　汝同友知識如是。越毗尼罪　中者汝
<lb ed="X" n="0404c02"/><lb ed="R061" n="0814a17"/>是賣香人。坐店肆人。田作人。種菜人。通使人。作是
<lb ed="X" n="0404c03"/><lb ed="R061" n="0814a18"/>語欲使彼慚羞者。偷蘭遮　汝父母如是。偷蘭遮
<lb ed="X" n="0404c04"/><lb ed="R061" n="0814b01"/>　汝二師如是。越毗尼罪　汝同友知識如是。越
<lb ed="X" n="0404c05"/><lb ed="R061" n="0814b02"/>毗尼心悔　上者汝是金銀摩尼銅店肆人。作是
<lb ed="X" n="0404c06"/><lb ed="R061" n="0814b03"/>語欲使彼慚羞者。越毗尼罪　汝父母二師如是。
<lb ed="X" n="0404c07"/><lb ed="R061" n="0814b04"/>越毗尼罪　汝同友知識如是。越毗尼心悔。</p>
<lb ed="X" n="0404c08"/><lb ed="R061" n="0814b05"/><p xml:id="pX39p0404c0801">相貌者有下中上。下者汝是瞎眼曲脊。<g ref="#CB02009">𨀕</g>脚鋸齒
<lb ed="X" n="0404c09"/><lb ed="R061" n="0814b06"/>等。作是語使彼慚羞者。波夜提　汝父母如是。波
<lb ed="X" n="0404c10"/><lb ed="R061" n="0814b07"/>夜提　汝二師如是。偷蘭遮　汝同友知識如是。
<lb ed="X" n="0404c11"/><lb ed="R061" n="0814b08"/>越毗尼罪　中者汝是大黑大白大黃大赤。作是
<lb ed="X" n="0404c12"/><lb ed="R061" n="0814b09"/>語使彼慚羞者。偷蘭遮　汝父母如是。偷蘭遮
<lb ed="X" n="0404c13"/><lb ed="R061" n="0814b10"/>　汝二師如是。越毗尼罪　汝同友知識如是。越毗
<lb ed="X" n="0404c14"/><lb ed="R061" n="0814b11"/>尼心悔　上者汝有三十二相圓光金光。若作是
<lb ed="X" n="0404c15"/><lb ed="R061" n="0814b12"/>語欲使彼慚羞者。越毗尼罪　汝父母二師如是。
<lb ed="X" n="0404c16"/><lb ed="R061" n="0814b13"/>皆得越毗尼罪　同友知識如是。越毗尼心悔
<lb ed="X" n="0404c17"/><lb ed="R061" n="0814b14"/>病者。無有下中上一切病。盡名下。汝等癬疥癩病
<lb ed="X" n="0404c18"/><lb ed="R061" n="0814b15"/>癰疽痔病黃病瘧病痟瘦顚狂。如是等種種病。作
<lb ed="X" n="0404c19"/><lb ed="R061" n="0814b16"/>是語欲使彼慚羞者。波夜提　汝父母如是。波夜
<lb ed="X" n="0404c20"/><lb ed="R061" n="0814b17"/>提　汝二師如是。偷蘭遮　汝同友知識如是。越
<lb ed="X" n="0404c21"/><lb ed="R061" n="0814b18"/>毗尼罪。</p>
<lb ed="X" n="0404c22"/><lb ed="R061" n="0815a01"/><p xml:id="pX39p0404c2201">罪者無下中上一切罪。盡名下汝。犯波羅夷。乃至
<lb ed="X" n="0404c23"/><lb ed="R061" n="0815a02"/>越毗尼罪。若作是語使彼慚羞者。波夜提<note place="inline">此中言犯棄罪
<lb ed="X" n="0404c24"/><lb ed="R061" n="0815a03"/>者。是以輕心毀訾。非同無根謗毀。故不結重</note>。汝父母如是。波夜提　汝
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0405a" n="0405a"/>
<lb ed="X" n="0405a01"/><lb ed="R061" n="0815a04"/>二師如是。得偷蘭遮　同友知識如是。越毗尼罪。</p>
<lb ed="X" n="0405a02"/><lb ed="R061" n="0815a05"/><p xml:id="pX39p0405a0201">罵者無上中下。一切罵盡名下。作世間罵婬逸汚
<lb ed="X" n="0405a03"/><lb ed="R061" n="0815a06"/>穢一切惡罵。作是語欲使彼慚羞者。波夜提　若
<lb ed="X" n="0405a04"/><lb ed="R061" n="0815a07"/>言汝父母如是。波夜提　汝二師如是。偷蘭遮
<lb ed="X" n="0405a05"/><lb ed="R061" n="0815a08"/>　汝同友知識如是。皆得越毗尼罪。</p>
<lb ed="X" n="0405a06"/><lb ed="R061" n="0815a09"/><p xml:id="pX39p0405a0601">結使者無上中下。一切結使盡名下。汝是愚癡闇
<lb ed="X" n="0405a07"/><lb ed="R061" n="0815a10"/>鈍無知等。作如是種種語使彼慚羞者。波夜提
<lb ed="X" n="0405a08"/><lb ed="R061" n="0815a11"/>　汝父母如是。波夜提　汝二師如是。偷蘭遮　汝
<lb ed="X" n="0405a09"/><lb ed="R061" n="0815a12"/>同友知識如是。越毗尼罪。</p>
<lb ed="X" n="0405a10"/><lb ed="R061" n="0815a13"/><p xml:id="pX39p0405a1001">五分律云。比丘毀呰比丘尼式叉摩那沙彌沙彌
<lb ed="X" n="0405a11"/><lb ed="R061" n="0815a14"/>尼。突吉羅　比丘尼毀呰比丘。波逸提。毀呰餘三
<lb ed="X" n="0405a12"/><lb ed="R061" n="0815a15"/>衆。突吉羅。</p>
<lb ed="X" n="0405a13"/><lb ed="R061" n="0815a16"/><p xml:id="pX39p0405a1301">此戒大乘同制。若但毀呰無事謗他。良人卽攝謗
<lb ed="X" n="0405a14"/><lb ed="R061" n="0815a17"/>毀戒結輕。若兼自讚卽攝自讚毀他戒結重。若增
<lb ed="X" n="0405a15"/><lb ed="R061" n="0815a18"/>上煩惱犯者。失菩薩戒。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0405a16"/><lb ed="R061" n="0815b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第三兩舌戒</cb:mulu><head>第三兩舌戒</head>
<lb ed="X" n="0405a17"/><lb ed="R061" n="0815b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0405a1701">若比丘兩舌語者。波逸提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0405a18"/><lb ed="R061" n="0815b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0405a1801">緣起　佛在<name role="" type="person">舍衛國</name><name role="" type="person">給孤獨園</name>。爾時六羣比丘傳
<lb ed="X" n="0405a19"/><lb ed="R061" n="0815b04"/>此屛語。向彼說。傳彼屛語。向此說。如是不息。遂至
<lb ed="X" n="0405a20"/><lb ed="R061" n="0815b05"/>衆中。未有鬬事。而生鬬<anchor xml:id="nkr_note_add_0405a2001" n="0405a2001"/><anchor xml:id="beg0405a2001" n="0405a2001"/>已<anchor xml:id="end0405a2001"/>。有鬬事而不滅。諸比丘
<lb ed="X" n="0405a21"/><lb ed="R061" n="0815b06"/>知<anchor xml:id="nkr_note_add_0405a2101" n="0405a2101"/><anchor xml:id="beg0405a2101" n="0405a2101"/>已<anchor xml:id="end0405a2101"/>。白佛結戒。此是性罪。由畜衆煩惱。制斯學處。
<lb ed="X" n="0405a22"/><lb ed="R061" n="0815b07"/>乃初篇妄根本種類。</p>
<lb ed="X" n="0405a23"/><lb ed="R061" n="0815b08"/><p xml:id="pX39p0405a2301">釋義　律云。兩舌者比丘鬬亂比丘比丘尼式叉
<lb ed="X" n="0405a24"/><lb ed="R061" n="0815b09"/>摩那沙彌沙彌尼優婆塞優婆夷國王及大臣外
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0405b" n="0405b"/>
<lb ed="X" n="0405b01"/><lb ed="R061" n="0815b10"/>道異學沙門婆羅門。如是乃至外道異學沙門婆
<lb ed="X" n="0405b02"/><lb ed="R061" n="0815b11"/>羅門還鬬亂種種外道婆羅門比丘比丘尼等。亂
<lb ed="X" n="0405b03"/><lb ed="R061" n="0815b12"/>者某甲說是言。汝是旃陀羅乃至婆羅墮種。販賣
<lb ed="X" n="0405b04"/><lb ed="R061" n="0815b13"/>猪羊。乃至剃髮師。汝犯七聚戒結。使人禿盲瞎等
<lb ed="X" n="0405b05"/><lb ed="R061" n="0815b14"/>衆病人。若有比丘破。皆是比丘鬬亂<note place="inline">准薩婆多論。此戒亦名離
<lb ed="X" n="0405b06"/><lb ed="R061" n="0815b15"/>間語。所謂離間恩義。挑唆鬬諍。令衆不和。妨修道業</note>。</p>
<lb ed="X" n="0405b07"/><lb ed="R061" n="0815b16"/><p xml:id="pX39p0405b0701">結罪　是中犯者。兩舌語說而了了者。波逸提
<lb ed="X" n="0405b08"/><lb ed="R061" n="0815b17"/>　說不了了者。突吉羅。</p>
<lb ed="X" n="0405b09"/><lb ed="R061" n="0815b18"/><p xml:id="pX39p0405b0901">此戒具四緣。方成本罪。一有起事心。二往來傳語。
<lb ed="X" n="0405b10"/><lb ed="R061" n="0816a01"/>三人是比丘。四說聽了了。</p>
<lb ed="X" n="0405b11"/><lb ed="R061" n="0816a02"/><p xml:id="pX39p0405b1101">兼制　比丘尼波逸提<note place="inline">同制同學</note>。式叉摩那沙彌沙彌
<lb ed="X" n="0405b12"/><lb ed="R061" n="0816a03"/>尼突吉羅。是爲犯。</p>
<lb ed="X" n="0405b13"/><lb ed="R061" n="0816a04"/><p xml:id="pX39p0405b1301">隨開　不犯者。破惡知識惡伴黨。二人三人非法
<lb ed="X" n="0405b14"/><lb ed="R061" n="0816a05"/>非律羯磨破。與僧與塔與和尙阿闍黎知識親友
<lb ed="X" n="0405b15"/><lb ed="R061" n="0816a06"/>數數語。作無義無利者。及最初未制戒等。是爲不
<lb ed="X" n="0405b16"/><lb ed="R061" n="0816a07"/>犯。</p>
<lb ed="X" n="0405b17"/><lb ed="R061" n="0816a08"/><p xml:id="pX39p0405b1701">會採　僧祗律云。若作是念。欲別離彼令向<anchor xml:id="nkr_note_add_0405b1701" n="0405b1701"/><anchor xml:id="beg0405b1701" n="0405b1701"/>己<anchor xml:id="end0405b1701"/>。若
<lb ed="X" n="0405b18"/><lb ed="R061" n="0816a09"/>彼離不離。波夜提。</p>
<lb ed="X" n="0405b19"/><lb ed="R061" n="0816a10"/><p xml:id="pX39p0405b1901">薩婆多論云。是中犯者有八種。一種。二伎。三作。四
<lb ed="X" n="0405b20"/><lb ed="R061" n="0816a11"/>犯。五病。六相。七煩惱。八罵。此八事中。種伎作三事。
<lb ed="X" n="0405b21"/><lb ed="R061" n="0816a12"/>傳向刹利婆羅門估客子。突吉羅　若以八事。傳
<lb ed="X" n="0405b22"/><lb ed="R061" n="0816a13"/>向四衆。突吉羅<note place="inline">四衆者。謂尼及小三衆</note>。傳向在家無師僧。若
<lb ed="X" n="0405b23"/><lb ed="R061" n="0816a14"/>遣使書信。盡突吉羅。</p>
<lb ed="X" n="0405b24"/><lb ed="R061" n="0816a15"/><p xml:id="pX39p0405b2401">根本律云。若苾芻先無讎隙。偶爾聞之。或復聽<anchor xml:id="nkr_note_add_0405b2401" n="0405b2401"/><anchor xml:id="beg0405b2401" n="0405b2401"/>已<anchor xml:id="end0405b2401"/>。
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0405c" n="0405c"/>
<lb ed="X" n="0405c01"/><lb ed="R061" n="0816a16"/>欲令鬬諍。方便殄息者。無犯。</p>
<lb ed="X" n="0405c02"/><lb ed="R061" n="0816a17"/><p xml:id="pX39p0405c0201">十誦律云。若白衣於寺中欲作惡事。侵惱比丘。應
<lb ed="X" n="0405c03"/><lb ed="R061" n="0816a18"/>苦切語。令其折伏。若不折伏。不應直向王言。先與
<lb ed="X" n="0405c04"/><lb ed="R061" n="0816b01"/>是惡人。知識次語王夫人及王子大臣等。若是人
<lb ed="X" n="0405c05"/><lb ed="R061" n="0816b02"/>捨便止。莫令得事。</p>
<lb ed="X" n="0405c06"/><lb ed="R061" n="0816b03"/><p xml:id="pX39p0405c0601">此戒大乘同制。梵網經云。鬬遘兩頭。謗欺賢人。罪
<lb ed="X" n="0405c07"/><lb ed="R061" n="0816b04"/>結輕垢。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0405c08"/><lb ed="R061" n="0816b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第四與婦女同室宿戒</cb:mulu><head>第四與婦女同室宿戒</head>
<lb ed="X" n="0405c09"/><lb ed="R061" n="0816b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0405c0901">若比丘與婦女同室宿者。波逸提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0405c10"/><lb ed="R061" n="0816b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0405c1001">緣起　佛在<name role="" type="person">舍衛國</name><name role="" type="person">給孤獨園</name>。阿那律從<name role="" type="person">舍衛國</name>
<lb ed="X" n="0405c11"/><lb ed="R061" n="0816b08"/>向拘薩羅國中路至。無比丘住處村。聞知有一婬
<lb ed="X" n="0405c12"/><lb ed="R061" n="0816b09"/>女。家常安止。賓客卽往。寄宿門下。時諸長者有行
<lb ed="X" n="0405c13"/><lb ed="R061" n="0816b10"/>緣之。便亦來投宿。坐相逼近。婬女愍念。尊者令入
<lb ed="X" n="0405c14"/><lb ed="R061" n="0816b11"/>舍內。尊者結加趺坐。繫念在前。婬女於初夜來求
<lb ed="X" n="0405c15"/><lb ed="R061" n="0816b12"/>作。夫默然不答。亦不觀視。到後夜婬女復脫衣。來
<lb ed="X" n="0405c16"/><lb ed="R061" n="0816b13"/>前捉之。尊者湧身空中。婬女慚愧著衣合掌。懺悔
<lb ed="X" n="0405c17"/><lb ed="R061" n="0816b14"/>至三尊者下在本處。爲說微妙法。婬女得法眼淨。
<lb ed="X" n="0405c18"/><lb ed="R061" n="0816b15"/>受三皈五戒。爲優婆夷。次日尊者受其供養。說法
<lb ed="X" n="0405c19"/><lb ed="R061" n="0816b16"/>而去。到僧伽藍。以此因緣。向衆僧說。衆中有少欲
<lb ed="X" n="0405c20"/><lb ed="R061" n="0816b17"/>比丘譏嫌。白佛結戒。由女人事婬染煩惱。制斯學
<lb ed="X" n="0405c21"/><lb ed="R061" n="0816b18"/>處。乃初篇婬根本種類。</p>
<lb ed="X" n="0405c22"/><lb ed="R061" n="0817a01"/><p xml:id="pX39p0405c2201">釋義　律云。女者人女有知命根不斷。室者四周
<lb ed="X" n="0405c23"/><lb ed="R061" n="0817a02"/>牆壁。障上有覆葢。或前厰而無壁。或雖覆而不徧。
<lb ed="X" n="0405c24"/><lb ed="R061" n="0817a03"/>或覆徧而有開處。</p>
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0406a" n="0406a"/>
<lb ed="X" n="0406a01"/><lb ed="R061" n="0817a04"/><p xml:id="pX39p0406a0101">結罪　是中犯者。若比丘先宿。婦女後至。或婦女
<lb ed="X" n="0406a02"/><lb ed="R061" n="0817a05"/>先至。比丘後到。或二人俱至。若攲臥隨脇著地。波
<lb ed="X" n="0406a03"/><lb ed="R061" n="0817a06"/>逸提<note place="inline">攲音溪不正也</note>。隨轉側。波逸提。</p>
<lb ed="X" n="0406a04"/><lb ed="R061" n="0817a07"/><p xml:id="pX39p0406a0401">若天龍夜叉鬼神女同室宿者。突吉羅　與畜生
<lb ed="X" n="0406a05"/><lb ed="R061" n="0817a08"/>中女能變化不能變化者同室宿。突吉羅　晝日
<lb ed="X" n="0406a06"/><lb ed="R061" n="0817a09"/>婦女立比丘臥者。突吉羅。</p>
<lb ed="X" n="0406a07"/><lb ed="R061" n="0817a10"/><p xml:id="pX39p0406a0701">此戒具三緣。方成本罪。一是人女。二同室無隔。三
<lb ed="X" n="0406a08"/><lb ed="R061" n="0817a11"/>脇臥地。</p>
<lb ed="X" n="0406a09"/><lb ed="R061" n="0817a12"/><p xml:id="pX39p0406a0901">兼制　比丘尼波逸提<note place="inline">同制同學</note>。式叉摩那沙彌沙彌
<lb ed="X" n="0406a10"/><lb ed="R061" n="0817a13"/>尼突吉羅。是爲犯。</p>
<lb ed="X" n="0406a11"/><lb ed="R061" n="0817a14"/><p xml:id="pX39p0406a1101">隨開　不犯者。若比丘不知彼室內有婦女而宿
<lb ed="X" n="0406a12"/><lb ed="R061" n="0817a15"/>若比丘先至。而婦女後至。比丘不知。若屋有覆。而
<lb ed="X" n="0406a13"/><lb ed="R061" n="0817a16"/>無四邊障。或半障少障。若盡障而無覆。或少覆半
<lb ed="X" n="0406a14"/><lb ed="R061" n="0817a17"/>覆。或露地。此室中若行若坐。若頭眩倒地。若爲強
<lb ed="X" n="0406a15"/><lb ed="R061" n="0817a18"/>力所捉。若爲人所縛。若命難。淨行難。及最初未制
<lb ed="X" n="0406a16"/><lb ed="R061" n="0817b01"/>戒等。是爲不犯。</p>
<lb ed="X" n="0406a17"/><lb ed="R061" n="0817b02"/><p xml:id="pX39p0406a1701">會採　僧祗律云。一房有隔別戶。無罪。異房無隔。
<lb ed="X" n="0406a18"/><lb ed="R061" n="0817b03"/>波夜提　共房共隔。波夜提。別房異戶。無罪　比
<lb ed="X" n="0406a19"/><lb ed="R061" n="0817b04"/>丘室內女人半身在屋內。越毗尼罪　女人屋內
<lb ed="X" n="0406a20"/><lb ed="R061" n="0817b05"/>比丘半身在屋內。越毗尼罪。</p>
<lb ed="X" n="0406a21"/><lb ed="R061" n="0817b06"/><p xml:id="pX39p0406a2101">律攝云。若女在閣上。苾芻在下。或復翻此。若有梯
<lb ed="X" n="0406a22"/><lb ed="R061" n="0817b07"/>除去。有戶牢閉。若不去梯。應安關鑰。或雖同室。以
<lb ed="X" n="0406a23"/><lb ed="R061" n="0817b08"/>物遮障。使絕行路。若不爾者。明相出時。咸得墮罪
<lb ed="X" n="0406a24"/><lb ed="R061" n="0817b09"/>　小旁生女不堪行婬者。無犯　若有父母夫主
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0406b" n="0406b"/>
<lb ed="X" n="0406b01"/><lb ed="R061" n="0817b10"/>等守護者同宿。無犯。</p>
<lb ed="X" n="0406b02"/><lb ed="R061" n="0817b11"/><p xml:id="pX39p0406b0201">五分律云。若同覆異隔。若大會說法。若母姊妹。近
<lb ed="X" n="0406b03"/><lb ed="R061" n="0817b12"/>親病患。有知男子。自伴不臥。皆不犯。</p>
<lb ed="X" n="0406b04"/><lb ed="R061" n="0817b13"/><p xml:id="pX39p0406b0401">十誦律云。通夜坐不臥。不犯。</p>
<lb ed="X" n="0406b05"/><lb ed="R061" n="0817b14"/><p xml:id="pX39p0406b0501">此戒大乘同學。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0406b06"/><lb ed="R061" n="0817b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第五與未受大戒三宿戒</cb:mulu><head>第五與未受大戒三宿戒</head>
<lb ed="X" n="0406b07"/><lb ed="R061" n="0817b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0406b0701">若比丘與未受大戒人共宿。過二宿至三宿。波逸提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0406b08"/><lb ed="R061" n="0817b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0406b0801">緣起　此戒有二制。佛在曠野城。六羣比丘與諸
<lb ed="X" n="0406b09"/><lb ed="R061" n="0817b18"/>長者共在講堂止宿。時六羣中有一人散心睡眠。
<lb ed="X" n="0406b10"/><lb ed="R061" n="0818a01"/>無所覺知。轉側露形。有比丘以衣覆之。復更轉側
<lb ed="X" n="0406b11"/><lb ed="R061" n="0818a02"/>露形。如是至三。長者譏嫌調弄。知足比丘慚愧白
<lb ed="X" n="0406b12"/><lb ed="R061" n="0818a03"/>佛。此初結戒也。爾時佛在拘睒毗國。諸比丘言。佛
<lb ed="X" n="0406b13"/><lb ed="R061" n="0818a04"/>不聽我曹與未受大戒共宿。當遣羅云出時。羅云
<lb ed="X" n="0406b14"/><lb ed="R061" n="0818a05"/>無屋住。往廁止宿。世尊知之。詣廁引入自房。共止
<lb ed="X" n="0406b15"/><lb ed="R061" n="0818a06"/>一宿。明日淸旦。集僧吿諸比丘言。汝等無慈心。乃
<lb ed="X" n="0406b16"/><lb ed="R061" n="0818a07"/>驅出小兒。是佛子不護我意耶。故開其二宿。此第
<lb ed="X" n="0406b17"/><lb ed="R061" n="0818a08"/>二結戒也。由眠宿事不寂靜煩惱。制斯學處。</p>
<lb ed="X" n="0406b18"/><lb ed="R061" n="0818a09"/><p xml:id="pX39p0406b1801">釋義　文分二節。與未受大戒共宿明其正制。過
<lb ed="X" n="0406b19"/><lb ed="R061" n="0818a10"/>二宿下結成所犯。律云。未受大戒人者。除比丘比
<lb ed="X" n="0406b20"/><lb ed="R061" n="0818a11"/>丘尼。餘末受大戒人是<note place="inline">此攝小三衆及白衣等</note>。同室宿者。如
<lb ed="X" n="0406b21"/><lb ed="R061" n="0818a12"/>上<note place="inline">薩婆多論云。若不聽二宿。必有種種惱事。及失命因緣。以憐愍心故。得共二宿。以護佛法故。不
<lb ed="X" n="0406b22"/><lb ed="R061" n="0818a13"/>聽三宿</note>。</p>
<lb ed="X" n="0406b23"/><lb ed="R061" n="0818a14"/><p xml:id="pX39p0406b2301">結罪　是中犯不犯悉同上。</p>
<lb ed="X" n="0406b24"/><lb ed="R061" n="0818a15"/><p xml:id="pX39p0406b2401">此戒具四緣。方成本罪。一彼是未受具人。二自身
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0406c" n="0406c"/>
<lb ed="X" n="0406c01"/><lb ed="R061" n="0818a16"/>無病。更無難緣。三共房至三宿。四明相未出不離。</p>
<lb ed="X" n="0406c02"/><lb ed="R061" n="0818a17"/><p xml:id="pX39p0406c0201">兼制　比丘尼波逸提<note place="inline">同制同學</note>。式叉摩那沙彌沙彌
<lb ed="X" n="0406c03"/><lb ed="R061" n="0818a18"/>尼突吉羅。是爲犯。</p>
<lb ed="X" n="0406c04"/><lb ed="R061" n="0818b01"/><p xml:id="pX39p0406c0401">會採　僧祗律云。若與未受具人同屋宿。第三宿
<lb ed="X" n="0406c05"/><lb ed="R061" n="0818b02"/>時當異房。若露地。露地風雨雪寒時。當還入房坐。
<lb ed="X" n="0406c06"/><lb ed="R061" n="0818b03"/>至地了<note place="inline">地了卽明相也</note>。若老病不堪坐者。當以縵障。若齊
<lb ed="X" n="0406c07"/><lb ed="R061" n="0818b04"/>項。若濟掖。縵下至地。當用緻物作。不得容猫子過
<lb ed="X" n="0406c08"/><lb ed="R061" n="0818b05"/>　若道行時無帳縵者。若未受具人可信。應語言。
<lb ed="X" n="0406c09"/><lb ed="R061" n="0818b06"/>汝眠我當坐。比丘欲眠時。當喚使覺。我眠汝坐。若
<lb ed="X" n="0406c10"/><lb ed="R061" n="0818b07"/>眠汝無福德　此同室宿戒罪未悔過。後共宿者。
<lb ed="X" n="0406c11"/><lb ed="R061" n="0818b08"/>罪轉增長。悔過<anchor xml:id="nkr_note_add_0406c1101" n="0406c1101"/><anchor xml:id="beg0406c1101" n="0406c1101"/>已<anchor xml:id="end0406c1101"/>當別房宿。更得共宿。</p>
<lb ed="X" n="0406c12"/><lb ed="R061" n="0818b09"/><p xml:id="pX39p0406c1201">薩婆多論云。若共宿過二夜<anchor xml:id="nkr_note_add_0406c1201" n="0406c1201"/><anchor xml:id="beg0406c1201" n="0406c1201"/>已<anchor xml:id="end0406c1201"/>。第三夜更共餘人
<lb ed="X" n="0406c13"/><lb ed="R061" n="0818b10"/>宿。波逸提。以前人相續故　若共宿二夜<anchor xml:id="nkr_note_add_0406c1301" n="0406c1301"/><anchor xml:id="beg0406c1301" n="0406c1301"/>已<anchor xml:id="end0406c1301"/>。移在
<lb ed="X" n="0406c14"/><lb ed="R061" n="0818b11"/>餘處。過一宿<anchor xml:id="nkr_note_add_0406c1401" n="0406c1401"/><anchor xml:id="beg0406c1401" n="0406c1401"/>已<anchor xml:id="end0406c1401"/>。還共同宿。無過　若通夜坐無犯。</p>
<lb ed="X" n="0406c15"/><lb ed="R061" n="0818b12"/><p xml:id="pX39p0406c1501">律攝云。至第三夜。令出宿時。不應遣出寺外及離
<lb ed="X" n="0406c16"/><lb ed="R061" n="0818b13"/>簷前。但可離自房勢分。若恐惡苾芻爲破戒緣者。
<lb ed="X" n="0406c17"/><lb ed="R061" n="0818b14"/>至第三夜。應令求寂向善友房。此若無者。應共擯
<lb ed="X" n="0406c18"/><lb ed="R061" n="0818b15"/>出罪惡。苾芻或自將求寂。餘處而臥。若自安居<anchor xml:id="nkr_note_add_0406c1801" n="0406c1801"/><anchor xml:id="beg0406c1801" n="0406c1801"/>已<anchor xml:id="end0406c1801"/>。
<lb ed="X" n="0406c19"/><lb ed="R061" n="0818b16"/>不得往者。應生心念爲防護故。於三月中。與求寂
<lb ed="X" n="0406c20"/><lb ed="R061" n="0818b17"/>同宿者。無犯。</p>
<lb ed="X" n="0406c21"/><lb ed="R061" n="0818b18"/><p xml:id="pX39p0406c2101">根本律云。若安居後有惡苾芻。來入寺中。師主應
<lb ed="X" n="0406c22"/><lb ed="R061" n="0819a01"/>與求寂同房。宿至夏終。勿致疑惑。或夏罷<anchor xml:id="nkr_note_add_0406c2201" n="0406c2201"/><anchor xml:id="beg0406c2201" n="0406c2201"/>已<anchor xml:id="end0406c2201"/>。能驅
<lb ed="X" n="0406c23"/><lb ed="R061" n="0819a02"/>者可擯斥之。不可擯者。應將求寂別詣餘寺　如
<lb ed="X" n="0406c24"/><lb ed="R061" n="0819a03"/>在行路。雖過二宿。通夜應眠。勿生疑惑。</p>
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0407a" n="0407a"/>
<lb ed="X" n="0407a01"/><lb ed="R061" n="0819a04"/><p xml:id="pX39p0407a0101">十誦律云。有病比丘使沙彌供給雖臥。無犯。是中
<lb ed="X" n="0407a02"/><lb ed="R061" n="0819a05"/>有不病比丘。不應臥。</p>
<lb ed="X" n="0407a03"/><lb ed="R061" n="0819a06"/><p xml:id="pX39p0407a0301">根本目得迦云。不合與俗人求寂。授學人別住人
<lb ed="X" n="0407a04"/><lb ed="R061" n="0819a07"/>等同坐。必有難緣。無犯。</p>
<lb ed="X" n="0407a05"/><lb ed="R061" n="0819a08"/><p xml:id="pX39p0407a0501">此戒大乘同學。</p>
<lb ed="X" n="0407a06"/><lb ed="R061" n="0819a09"/><p xml:id="pX39p0407a0601">附考　律攝云。若有難緣。無餘牀席。應疊七衣爲
<lb ed="X" n="0407a07"/><lb ed="R061" n="0819a10"/>四重而臥其上。以大衣疊安頭下。或用覆身。五衣
<lb ed="X" n="0407a08"/><lb ed="R061" n="0819a11"/>以充內服。凡臥息時。右脇著牀。兩足重累。身不動
<lb ed="X" n="0407a09"/><lb ed="R061" n="0819a12"/>搖。作光明想。安住正念。情無嬈惱。衣服不亂。於睡
<lb ed="X" n="0407a10"/><lb ed="R061" n="0819a13"/>知量。念當早起。初夜後夜恒修善品。此是沙門睡
<lb ed="X" n="0407a11"/><lb ed="R061" n="0819a14"/>息之法。若無病苦。晝不應臥。若眠息時。有人相惱。
<lb ed="X" n="0407a12"/><lb ed="R061" n="0819a15"/>應向餘處。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0407a13"/><lb ed="R061" n="0819a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第六與未受戒人共誦戒</cb:mulu><head>第六與未受戒人共誦戒</head>
<lb ed="X" n="0407a14"/><lb ed="R061" n="0819a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0407a1401">若比丘與未受戒人共誦者。波逸提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0407a15"/><lb ed="R061" n="0819a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0407a1501">緣起　佛在曠野城。六羣比丘與諸長者共在講
<lb ed="X" n="0407a16"/><lb ed="R061" n="0819b01"/>堂。誦佛經。語聲高大。如婆羅門誦書。聲亂諸坐禪
<lb ed="X" n="0407a17"/><lb ed="R061" n="0819b02"/>者。有知足比丘。白佛結戒。由敎授事。制斯學處。乃
<lb ed="X" n="0407a18"/><lb ed="R061" n="0819b03"/>初篇妄根本種類。</p>
<lb ed="X" n="0407a19"/><lb ed="R061" n="0819b04"/><p xml:id="pX39p0407a1901">釋義　律云。未受戒人者。除比丘比丘尼。餘者是。
<lb ed="X" n="0407a20"/><lb ed="R061" n="0819b05"/>誦者句義。非句義字義。非字義句義者。與人同誦。
<lb ed="X" n="0407a21"/><lb ed="R061" n="0819b06"/>不前不後。諸惡莫作。衆善奉行。自淨其意。是諸佛
<lb ed="X" n="0407a22"/><lb ed="R061" n="0819b07"/>敎　非句義者。如一人說諸惡莫作未竟。第二人
<lb ed="X" n="0407a23"/><lb ed="R061" n="0819b08"/>抄前言諸惡莫作　字義者。二人共誦。不前不後。
<lb ed="X" n="0407a24"/><lb ed="R061" n="0819b09"/>諸惡莫作　非字義者。如一人未稱諸。第二人抄
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0407b" n="0407b"/>
<lb ed="X" n="0407b01"/><lb ed="R061" n="0819b10"/>前言諸<note place="inline">僧祗律云。雖比丘尼受具戒。亦不得敎。若授弟子經。應敎言。待我誦斷。汝當誦。若不
<lb ed="X" n="0407b02"/><lb ed="R061" n="0819b11"/>受語者。不復得敎</note>。法者。佛所說。聲聞所說。仙人諸天所說。
<lb ed="X" n="0407b03"/><lb ed="R061" n="0819b12"/>佛印可之。皆名爲法<note place="inline">薩婆多論云。爲諸比丘結戒者。爲異外道故。爲與弟子差
<lb ed="X" n="0407b04"/><lb ed="R061" n="0819b13"/>別故。爲分別言語令分了故。爲實義不貴音聲故</note>。</p>
<lb ed="X" n="0407b05"/><lb ed="R061" n="0819b14"/><p xml:id="pX39p0407b0501">結罪　是中犯者。與未受戒人共誦。若口授。若書
<lb ed="X" n="0407b06"/><lb ed="R061" n="0819b15"/>授了了。波逸提　不了了。突吉羅。</p>
<lb ed="X" n="0407b07"/><lb ed="R061" n="0819b16"/><p xml:id="pX39p0407b0701">共天龍鬼子及畜生。能變化者。說而了了不了了
<lb ed="X" n="0407b08"/><lb ed="R061" n="0819b17"/>者。盡突吉羅　若師不敎言我說竟。汝可說者。師。
<lb ed="X" n="0407b09"/><lb ed="R061" n="0819b18"/>突吉羅。</p>
<lb ed="X" n="0407b10"/><lb ed="R061" n="0820a01"/><p xml:id="pX39p0407b1001">此戒具三緣。方成本罪。一前人未近圓。二先不敎
<lb ed="X" n="0407b11"/><lb ed="R061" n="0820a02"/>誨。三同誦高聲。</p>
<lb ed="X" n="0407b12"/><lb ed="R061" n="0820a03"/><p xml:id="pX39p0407b1201">兼制　比丘尼波逸提<note place="inline">同制同學</note>。式叉摩那沙彌沙彌
<lb ed="X" n="0407b13"/><lb ed="R061" n="0820a04"/>尼突吉羅。是爲犯。</p>
<lb ed="X" n="0407b14"/><lb ed="R061" n="0820a05"/><p xml:id="pX39p0407b1401">隨開　不犯者。我說竟汝說。一人誦竟一人書。若
<lb ed="X" n="0407b15"/><lb ed="R061" n="0820a06"/>二人同業同誦。或疾疾說。乃至錯說。及最初未制
<lb ed="X" n="0407b16"/><lb ed="R061" n="0820a07"/>戒等。是爲不犯。</p>
<lb ed="X" n="0407b17"/><lb ed="R061" n="0820a08"/><p xml:id="pX39p0407b1701">會採　五分律云。若敎未受具戒人經並誦。波逸
<lb ed="X" n="0407b18"/><lb ed="R061" n="0820a09"/>提。並誦者。俱時誦。或授聲未絕。彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0407b1801" n="0407b1801"/><anchor xml:id="beg0407b1801" n="0407b1801"/>已<anchor xml:id="end0407b1801"/>誦。或彼誦未
<lb ed="X" n="0407b19"/><lb ed="R061" n="0820a10"/>竟。此復授。句句波逸提。</p>
<lb ed="X" n="0407b20"/><lb ed="R061" n="0820a11"/><p xml:id="pX39p0407b2001">十誦律云。若以不足句法。敎未受具戒人。若偈說。
<lb ed="X" n="0407b21"/><lb ed="R061" n="0820a12"/>偈偈波逸提<note place="inline">以四句爲一偈</note>。若經說事事。波逸提<note place="inline">謂法喩中一段
<lb ed="X" n="0407b22"/><lb ed="R061" n="0820a13"/>之事</note>。若別句說。句句波逸提<note place="inline">別句謂四句偈中但說一句</note>。不足味
<lb ed="X" n="0407b23"/><lb ed="R061" n="0820a14"/>不足句。亦如是<note place="inline">昧句不足。謂一句亦未全</note>。</p>
<lb ed="X" n="0407b24"/><lb ed="R061" n="0820a15"/><p xml:id="pX39p0407b2401">律攝云。若語喫。若性急言。若同誦爲正文句。若敎
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0407c" n="0407c"/>
<lb ed="X" n="0407c01"/><lb ed="R061" n="0820a16"/>授時。先吿彼言。汝勿與我同時而說。雖同無犯
<lb ed="X" n="0407c02"/><lb ed="R061" n="0820a17"/>　此戒大乘同學。</p>
<lb ed="X" n="0407c03"/><lb ed="R061" n="0820a18"/><p xml:id="pX39p0407c0301">引證　戒因緣經云。若比丘向未受戒者。說一句
<lb ed="X" n="0407c04"/><lb ed="R061" n="0820b01"/>戒法。波逸提<note place="inline">由六群比丘向沙彌說毗尼語。佛知故制</note>。</p>
<lb ed="X" n="0407c05"/><lb ed="R061" n="0820b02"/><p xml:id="pX39p0407c0501">律攝云。若有俗人爲求過失。或偷法心。或無信敬。
<lb ed="X" n="0407c06"/><lb ed="R061" n="0820b03"/>或是外道以與律相應之說。令彼聽者。彼若聞時。
<lb ed="X" n="0407c07"/><lb ed="R061" n="0820b04"/>皆得墮罪。</p>
<lb ed="X" n="0407c08"/><lb ed="R061" n="0820b05"/><p xml:id="pX39p0407c0801">善見律云。若法師所撰文字。共同誦者。不犯<note place="inline">准斯三律
<lb ed="X" n="0407c09"/><lb ed="R061" n="0820b06"/>制意。惟重毗尼。葢五篇之名。是大僧法具沙彌等。必不可令聞也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0407c10"/><lb ed="R061" n="0820b07"/><p xml:id="pX39p0407c1001">附考　律攝云。有五種人。不應爲說毗奈耶藏。謂
<lb ed="X" n="0407c11"/><lb ed="R061" n="0820b08"/>性無所知。強生異問。或不爲除疑。而發於問。或試
<lb ed="X" n="0407c12"/><lb ed="R061" n="0820b09"/>弄故問。或惱他故問。或求過失故問。返上五人爲
<lb ed="X" n="0407c13"/><lb ed="R061" n="0820b10"/>說非犯　其受法者。具三威儀爲敬。故不應眠。授
<lb ed="X" n="0407c14"/><lb ed="R061" n="0820b11"/>弟子之法。若老若少。到彼師所。合掌鞠躬。方申請
<lb ed="X" n="0407c15"/><lb ed="R061" n="0820b12"/>問。四大安不。應生敬仰。直心無諂。請決所疑。一心
<lb ed="X" n="0407c16"/><lb ed="R061" n="0820b13"/>善領。不令忘失。若無疑者。如常受法。禮足而退
<lb ed="X" n="0407c17"/><lb ed="R061" n="0820b14"/>　若師出行。隨後而去。若師坐者。自應蹲踞。或處卑
<lb ed="X" n="0407c18"/><lb ed="R061" n="0820b15"/>坐。其師亦應敬彼學徒。勿生輕懱虗心。授與於法
<lb ed="X" n="0407c19"/><lb ed="R061" n="0820b16"/>無悋。善領善答。有忍有悲。無懷恚恨。令受業者情
<lb ed="X" n="0407c20"/><lb ed="R061" n="0820b17"/>無疲惱。常給侍者。應數敎授。性愚鈍者。亦應偏敎。
<lb ed="X" n="0407c21"/><lb ed="R061" n="0820b18"/>若作吟詠之聲。而授法者。得惡作罪。若說法時。或
<lb ed="X" n="0407c22"/><lb ed="R061" n="0821a01"/>爲讚歎。於隱屛處。作吟諷聲誦經。非犯　不應讚
<lb ed="X" n="0407c23"/><lb ed="R061" n="0821a02"/>誦外書典籍。若爲降伏異道。自知有力。日作三時。
<lb ed="X" n="0407c24"/><lb ed="R061" n="0821a03"/>兩分勝時。應學佛法。一分下時應習外典。不應記
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0408a" n="0408a"/>
<lb ed="X" n="0408a01"/><lb ed="R061" n="0821a04"/>年月以爲三分。夜亦三時。初後習禪誦經。中間繫
<lb ed="X" n="0408a02"/><lb ed="R061" n="0821a05"/>心寢息。若作婆羅門誦書。節段音韻而讀誦者。得
<lb ed="X" n="0408a03"/><lb ed="R061" n="0821a06"/>越法罪。若方言。若國法隨時吟詠。爲唱導者。斯亦
<lb ed="X" n="0408a04"/><lb ed="R061" n="0821a07"/>無犯　苾芻尼律亦應習學。尼來請學。如法敎示。
<lb ed="X" n="0408a05"/><lb ed="R061" n="0821a08"/>若有疑問。善爲開釋　若講誦時。忘其所在方處
<lb ed="X" n="0408a06"/><lb ed="R061" n="0821a09"/>者。於六大城。隨一應說。若忘國王並大地主反鄔
<lb ed="X" n="0408a07"/><lb ed="R061" n="0821a10"/>波斯迦名者。應隨意稱勝光大王<name role="" type="person">給孤獨</name>長者毗
<lb ed="X" n="0408a08"/><lb ed="R061" n="0821a11"/>舍佉鄔波斯迦　又苾芻住處。常月八日及十四
<lb ed="X" n="0408a09"/><lb ed="R061" n="0821a12"/>日至小食時。鳴犍椎集大衆。設香華。聽經法。有外
<lb ed="X" n="0408a10"/><lb ed="R061" n="0821a13"/>道來。應設方便。令彼出去。應請耆宿。情存虔敬。善
<lb ed="X" n="0408a11"/><lb ed="R061" n="0821a14"/>威儀者。宣說聖言。不應求利。以爲活命。得惡作罪。
<lb ed="X" n="0408a12"/><lb ed="R061" n="0821a15"/>若說非法上座。應遮　又說法人不應多領門徒。
<lb ed="X" n="0408a13"/><lb ed="R061" n="0821a16"/>以爲侍從。彼自遮行者。無犯<note place="inline">遮者要也</note>。旣至彼處。說法
<lb ed="X" n="0408a14"/><lb ed="R061" n="0821a17"/>之師踞師子座。前置高案。用承經典。嚴設香華。若
<lb ed="X" n="0408a15"/><lb ed="R061" n="0821a18"/>不請輙爲人說。得越法罪。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0408a16"/><lb ed="R061" n="0821b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第七說他麤罪戒</cb:mulu><head>第七說他麤罪戒</head>
<lb ed="X" n="0408a17"/><lb ed="R061" n="0821b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0408a1701">若比丘知他有麤惡罪。向未受大戒人說。除僧羯磨。
<lb ed="X" n="0408a18"/><lb ed="R061" n="0821b03"/>波逸提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0408a19"/><lb ed="R061" n="0821b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0408a1901">緣起　此戒有三制。佛在羅閱城<name role="" type="person">耆闍崛山</name>中。時
<lb ed="X" n="0408a20"/><lb ed="R061" n="0821b05"/>有行波利婆沙摩那埵比丘。在下行坐。六羣語諸
<lb ed="X" n="0408a21"/><lb ed="R061" n="0821b06"/>白衣言。此等犯如是事。故僧罰使在下。行坐有過。
<lb ed="X" n="0408a22"/><lb ed="R061" n="0821b07"/>比丘聞之慚愧。彼樂學戒者譏嫌。六羣往白世尊。
<lb ed="X" n="0408a23"/><lb ed="R061" n="0821b08"/>此初結戒也。與結戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0408a2301" n="0408a2301"/><anchor xml:id="beg0408a2301" n="0408a2301"/>已<anchor xml:id="end0408a2301"/>。時諸比丘或不知麤惡。不
<lb ed="X" n="0408a24"/><lb ed="R061" n="0821b09"/>知不麤惡。或有作波逸提懺悔者。或有畏愼者。佛
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0408b" n="0408b"/>
<lb ed="X" n="0408b01"/><lb ed="R061" n="0821b10"/>言不知不犯。此第二結戒也。爾時舍利弗爲衆所
<lb ed="X" n="0408b02"/><lb ed="R061" n="0821b11"/>差。在王衆中及諸人民中。說調達過。調達所作者。
<lb ed="X" n="0408b03"/><lb ed="R061" n="0821b12"/>莫言是佛法僧。當知是調達所作。舍利弗聞制戒
<lb ed="X" n="0408b04"/><lb ed="R061" n="0821b13"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0408b0401" n="0408b0401"/><anchor xml:id="beg0408b0401" n="0408b0401"/>已<anchor xml:id="end0408b0401"/>。便生畏愼心。諸比丘白佛。佛言衆僧。所差無犯。
<lb ed="X" n="0408b05"/><lb ed="R061" n="0821b14"/>故有除僧羯磨之語。此第三結戒也。由未近圓事
<lb ed="X" n="0408b06"/><lb ed="R061" n="0821b15"/>不忍煩惱。制斯學處。乃初篇妄根本種類。</p>
<lb ed="X" n="0408b07"/><lb ed="R061" n="0821b16"/><p xml:id="pX39p0408b0701">釋義　文分二節。知他有下明其所犯。除僧下以
<lb ed="X" n="0408b08"/><lb ed="R061" n="0821b17"/>顯開聽。律云。未受戒者。如前。麤惡罪者。波羅夷。僧
<lb ed="X" n="0408b09"/><lb ed="R061" n="0821b18"/>伽婆尸沙。向未受大戒人說者<note place="inline">謂對彼陳說。彰露前人所犯過也</note>。
<lb ed="X" n="0408b10"/><lb ed="R061" n="0822a01"/>除僧羯磨者。僧謂同一羯磨。同一說戒<note place="inline">除僧和集。公差說罪。
<lb ed="X" n="0408b11"/><lb ed="R061" n="0822a02"/>不犯此法。於作持中明</note>。</p>
<lb ed="X" n="0408b12"/><lb ed="R061" n="0822a03"/><p xml:id="pX39p0408b1201">結罪　是中犯者。若說了了者。波逸提　不了了
<lb ed="X" n="0408b13"/><lb ed="R061" n="0822a04"/>者。突吉羅　除麤惡罪。更以餘罪向未受大戒人
<lb ed="X" n="0408b14"/><lb ed="R061" n="0822a05"/>說者。突吉羅　自犯麤惡罪。向未受大戒人說。突
<lb ed="X" n="0408b15"/><lb ed="R061" n="0822a06"/>吉羅　除比丘比丘尼。以餘人麤惡罪。向未受大
<lb ed="X" n="0408b16"/><lb ed="R061" n="0822a07"/>戒人說。突吉羅<note place="inline">餘人謂三小衆及在家受戒二衆也</note>。麤惡罪。麤惡
<lb ed="X" n="0408b17"/><lb ed="R061" n="0822a08"/>想。波逸提　麤惡罪疑　非麤惡麤惡罪想　非
<lb ed="X" n="0408b18"/><lb ed="R061" n="0822a09"/>麤惡疑。皆突吉羅。</p>
<lb ed="X" n="0408b19"/><lb ed="R061" n="0822a10"/><p xml:id="pX39p0408b1901">此戒具七緣。方成本罪。一要有故說心。二是麤罪
<lb ed="X" n="0408b20"/><lb ed="R061" n="0822a11"/>作麤罪想。三他人先本不知作不知想。四非奉僧
<lb ed="X" n="0408b21"/><lb ed="R061" n="0822a12"/>差。五犯者是受大戒人。六向未受戒者說。七說聽
<lb ed="X" n="0408b22"/><lb ed="R061" n="0822a13"/>了了。</p>
<lb ed="X" n="0408b23"/><lb ed="R061" n="0822a14"/><p xml:id="pX39p0408b2301">兼制　比丘尼波逸提<note place="inline">同制同學</note>。式叉摩那沙彌沙彌
<lb ed="X" n="0408b24"/><lb ed="R061" n="0822a15"/>尼突吉羅。是爲犯。</p>
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0408c" n="0408c"/>
<lb ed="X" n="0408c01"/><lb ed="R061" n="0822a16"/><p xml:id="pX39p0408c0101">隨開　不犯者。若不知。若衆僧差麤惡非麤惡想。
<lb ed="X" n="0408c02"/><lb ed="R061" n="0822a17"/>若白衣先以聞此麤惡罪。及最初未制戒等。是爲
<lb ed="X" n="0408c03"/><lb ed="R061" n="0822a18"/>不犯。</p>
<lb ed="X" n="0408c04"/><lb ed="R061" n="0822b01"/><p xml:id="pX39p0408c0401">會採　僧祗律云。比丘尼雖受具戒。亦不得向說
<lb ed="X" n="0408c05"/><lb ed="R061" n="0822b02"/><note place="inline">以比丘尊勝恐尼輕慢之。佛慈護僧。故遮不向彼說</note>。</p>
<lb ed="X" n="0408c06"/><lb ed="R061" n="0822b03"/><p xml:id="pX39p0408c0601">根本律云。若於不知俗家。作不知想疑。向彼說他
<lb ed="X" n="0408c07"/><lb ed="R061" n="0822b04"/>麤罪。得墮罪　若於知俗家。作不知想疑。向彼說
<lb ed="X" n="0408c08"/><lb ed="R061" n="0822b05"/>者。得惡作　無犯者。於不知俗家。作先知想。若大
<lb ed="X" n="0408c09"/><lb ed="R061" n="0822b06"/>衆詳說其事。或時人衆普悉聞知。猶如壁畵人所
<lb ed="X" n="0408c10"/><lb ed="R061" n="0822b07"/>共觀。非我獨知說。皆無過<note place="inline">人衆普悉聞知。謂所集僧衆。非指世俗未近圓
<lb ed="X" n="0408c11"/><lb ed="R061" n="0822b08"/>人也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0408c12"/><lb ed="R061" n="0822b09"/><p xml:id="pX39p0408c1201">五分律云。敎向甲說。而向乙說。敎說此罪。而說彼
<lb ed="X" n="0408c13"/><lb ed="R061" n="0822b10"/>罪。皆波逸提。</p>
<lb ed="X" n="0408c14"/><lb ed="R061" n="0822b11"/><p xml:id="pX39p0408c1401">十誦律云。若羯磨此比丘作說罪人。餘比丘說者。
<lb ed="X" n="0408c15"/><lb ed="R061" n="0822b12"/>突吉羅<note place="inline">此由未被僧差。而受差者轉請彼說。旣越毗尼。難免無過</note>若令向此
<lb ed="X" n="0408c16"/><lb ed="R061" n="0822b13"/>人說此處說。向餘人餘處說者。突吉羅　若僧作
<lb ed="X" n="0408c17"/><lb ed="R061" n="0822b14"/>隨意隨時隨處說。罪。羯磨者無犯<note place="inline">五分敎向甲而向乙說。以其心
<lb ed="X" n="0408c18"/><lb ed="R061" n="0822b15"/>存損陷念無利益。是故結重十誦。令向此而向彼說。皆由誤聽羯磨。錯其趨向。所以結輕</note>。</p>
<lb ed="X" n="0408c19"/><lb ed="R061" n="0822b16"/><p xml:id="pX39p0408c1901">薩婆多論云。與諸比丘結戒者爲大護佛法故。若
<lb ed="X" n="0408c20"/><lb ed="R061" n="0822b17"/>向白衣。說比丘罪惡。則前人於佛法中。無敬信心。
<lb ed="X" n="0408c21"/><lb ed="R061" n="0822b18"/>寧破塔壞像。不向未受具戒人說。比丘過惡。若說
<lb ed="X" n="0408c22"/><lb ed="R061" n="0823a01"/>過罪。則破法身故。若說二篇罪。名得波逸提。說罪
<lb ed="X" n="0408c23"/><lb ed="R061" n="0823a02"/>事得惡作<note place="inline">罪事者。卽隨犯婬盜等事</note>。</p>
<lb ed="X" n="0408c24"/><lb ed="R061" n="0823a03"/><p xml:id="pX39p0408c2401">此戒大乘同制。梵網義疏云。說過者有兩。一陷沒
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0409a" n="0409a"/>
<lb ed="X" n="0409a01"/><lb ed="R061" n="0823a04"/>心。欲令前人失名利等。二治罰心。欲令前人被繫
<lb ed="X" n="0409a02"/><lb ed="R061" n="0823a05"/>縛等。此二心皆是業主。必犯重戒。若獎勸心說。及
<lb ed="X" n="0409a03"/><lb ed="R061" n="0823a06"/>被差說。罪皆不犯。又犯七逆十重。前人失戒。失戒
<lb ed="X" n="0409a04"/><lb ed="R061" n="0823a07"/>後說。但犯輕垢。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0409a05"/><lb ed="R061" n="0823a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第八向外人說法戒</cb:mulu><head>第八向外人說法戒</head>
<lb ed="X" n="0409a06"/><lb ed="R061" n="0823a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0409a0601">若比丘向未受戒人說過人法。言我見是。我知是實
<lb ed="X" n="0409a07"/><lb ed="R061" n="0823a10"/>者。波逸提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0409a08"/><lb ed="R061" n="0823a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0409a0801">緣起　此戒起自婆裘園比丘。如初篇中廣說。於
<lb ed="X" n="0409a09"/><lb ed="R061" n="0823a12"/>間異者。在虗實之別。故犯分重輕也。</p>
<lb ed="X" n="0409a10"/><lb ed="R061" n="0823a13"/><p xml:id="pX39p0409a1001">律攝云。先所未得而今得之。以上人法向未近圓
<lb ed="X" n="0409a11"/><lb ed="R061" n="0823a14"/>者說。因未近圓人似求名利。似有貪故。制斯學處。
<lb ed="X" n="0409a12"/><lb ed="R061" n="0823a15"/>乃初篇妄根本種類<note place="inline">按戒因緣經原爲向沙彌說故制</note>。</p>
<lb ed="X" n="0409a13"/><lb ed="R061" n="0823a16"/><p xml:id="pX39p0409a1301">釋義　律云。人法者。人界人陰人入。上人法者。諸
<lb ed="X" n="0409a14"/><lb ed="R061" n="0823a17"/>法出要。自言有念善思惟。有戒有欲。有不放逸。有
<lb ed="X" n="0409a15"/><lb ed="R061" n="0823a18"/>情進。有定有正定。有道有修行。有智慧有見。有得
<lb ed="X" n="0409a16"/><lb ed="R061" n="0823b01"/>有果　<note place="inline">諸言有等。如初篇內廣釋　此中但云。過人法而不言過天法者。謂佛出於人間。於人中
<lb ed="X" n="0409a17"/><lb ed="R061" n="0823b02"/>詰戒。以人中有波羅提木叉戒故。又人勝於天故。以人能修習善法。多證聖道。諸天著樂。不能勤修。是以
<lb ed="X" n="0409a18"/><lb ed="R061" n="0823b03"/>但言。過人則其間<anchor xml:id="nkr_note_add_0409a1801" n="0409a1801"/><anchor xml:id="beg0409a1801" n="0409a1801"/>已<anchor xml:id="end0409a1801"/>攝過天矣</note>。實者。謂自身眞實。證得此法
<lb ed="X" n="0409a19"/><lb ed="R061" n="0823b04"/>結罪　是中犯者。若眞實有此事。向未受大戒人。
<lb ed="X" n="0409a20"/><lb ed="R061" n="0823b05"/>說了了者。波逸提　說不了了者。突吉羅　若手
<lb ed="X" n="0409a21"/><lb ed="R061" n="0823b06"/>印書。若作知相遣人。了了。波逸提　不了了。突吉
<lb ed="X" n="0409a22"/><lb ed="R061" n="0823b07"/>羅　若向天龍鬼子。及畜生能變化者。說了了不
<lb ed="X" n="0409a23"/><lb ed="R061" n="0823b08"/>了了。盡突吉羅　若向受大戒人。非同意者說。突
<lb ed="X" n="0409a24"/><lb ed="R061" n="0823b09"/>吉羅。</p>
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0409b" n="0409b"/>
<lb ed="X" n="0409b01"/><lb ed="R061" n="0823b10"/><p xml:id="pX39p0409b0101">此戒具四緣。方成本罪。一實有過人法。二有貪名
<lb ed="X" n="0409b02"/><lb ed="R061" n="0823b11"/>利心。三向未受戒人說。四前人領解。</p>
<lb ed="X" n="0409b03"/><lb ed="R061" n="0823b12"/><p xml:id="pX39p0409b0301">兼制　比丘尼波逸提<note place="inline">同制同學</note>。式叉摩那沙彌沙彌
<lb ed="X" n="0409b04"/><lb ed="R061" n="0823b13"/>尼突吉羅。是爲犯。</p>
<lb ed="X" n="0409b05"/><lb ed="R061" n="0823b14"/><p xml:id="pX39p0409b0501">隨開　不犯者。若增上慢。若自言是業報。不言是
<lb ed="X" n="0409b06"/><lb ed="R061" n="0823b15"/>修得。若實得向同意比丘說。或戲說獨語。夢中語。
<lb ed="X" n="0409b07"/><lb ed="R061" n="0823b16"/>及最初未制戒等。是爲不犯。</p>
<lb ed="X" n="0409b08"/><lb ed="R061" n="0823b17"/><p xml:id="pX39p0409b0801">會採　薩婆多毗婆沙云。若實得四果。乃至得不
<lb ed="X" n="0409b09"/><lb ed="R061" n="0823b18"/>淨觀。向他說。盡波逸提　若爲名利故言。我淸淨
<lb ed="X" n="0409b10"/><lb ed="R061" n="0824a01"/>持戒。實誦得三藏。及隨所誦經。隨所解義。隨能問
<lb ed="X" n="0409b11"/><lb ed="R061" n="0824a02"/>答。向人說者。盡突吉羅。</p>
<lb ed="X" n="0409b12"/><lb ed="R061" n="0824a03"/><p xml:id="pX39p0409b1201">僧祗律云。現阿羅漢相。越毗尼心悔。</p>
<lb ed="X" n="0409b13"/><lb ed="R061" n="0824a04"/><p xml:id="pX39p0409b1301">五分律云。若受大戒人不問而向說。語語突吉羅
<lb ed="X" n="0409b14"/><lb ed="R061" n="0824a05"/>　不犯者。若泥洹時說。若受具戒人問而後說
<lb ed="X" n="0409b15"/><lb ed="R061" n="0824a06"/>　律攝云。對俗人現神通。得惡作罪　不犯者。爲顯
<lb ed="X" n="0409b16"/><lb ed="R061" n="0824a07"/>聖敎現希有事。或欲令彼所化有情心調伏故。雖
<lb ed="X" n="0409b17"/><lb ed="R061" n="0824a08"/>說無犯。</p>
<lb ed="X" n="0409b18"/><lb ed="R061" n="0824a09"/><p xml:id="pX39p0409b1801">摩得勒伽云。向狂人散亂心人重病人說。突吉羅。</p>
<lb ed="X" n="0409b19"/><lb ed="R061" n="0824a10"/><p xml:id="pX39p0409b1901">此戒大乘同學。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0409b20"/><lb ed="R061" n="0824a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第九與女人過說法戒</cb:mulu><head>第九與女人過說法戒</head>
<lb ed="X" n="0409b21"/><lb ed="R061" n="0824a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0409b2101">若比丘與女人說法。過五六語。除有知男子。波逸提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0409b22"/><lb ed="R061" n="0824a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0409b2201">緣起　此戒有三制。佛在<name role="" type="person">舍衛國</name><name role="" type="person">給孤獨園</name>。迦留
<lb ed="X" n="0409b23"/><lb ed="R061" n="0824a14"/>陀夷乞食詣長者家。在姑前。與兒婦耳語說法。姑
<lb ed="X" n="0409b24"/><lb ed="R061" n="0824a15"/>見生疑云。若說法者。當高聲說。令我等聞。何乃耳
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0409c" n="0409c"/>
<lb ed="X" n="0409c01"/><lb ed="R061" n="0824a16"/>中獨言耶。有乞食比丘。聞知訶責黑光。往白世尊
<lb ed="X" n="0409c02"/><lb ed="R061" n="0824a17"/>此初結戒也。時有諸女人。請比丘說法。因佛制戒。
<lb ed="X" n="0409c03"/><lb ed="R061" n="0824a18"/>不敢爲說。故開聽說。不得過五六語。此第二結戒
<lb ed="X" n="0409c04"/><lb ed="R061" n="0824b01"/>也。諸比丘復有畏愼心。以無有知男子便休。不與
<lb ed="X" n="0409c05"/><lb ed="R061" n="0824b02"/>女人說法。又加除有知男子之語。故有第三結戒
<lb ed="X" n="0409c06"/><lb ed="R061" n="0824b03"/>也。此是遮罪。因說法事譏嫌煩惱。制斯學處。乃初
<lb ed="X" n="0409c07"/><lb ed="R061" n="0824b04"/>篇婬根本種類。</p>
<lb ed="X" n="0409c08"/><lb ed="R061" n="0824b05"/><p xml:id="pX39p0409c0801">釋義　律云。五語者。色無我。乃至識無我。六語者。
<lb ed="X" n="0409c09"/><lb ed="R061" n="0824b06"/>眼無常。乃至意無常<note place="inline">律攝云五六相應所有言語。名五六語。過者謂應五過五
<lb ed="X" n="0409c10"/><lb ed="R061" n="0824b07"/>至六。應六過六至七</note>。有知男子者。解麤惡不麤惡事<note place="inline">僧祗律云。若盲
<lb ed="X" n="0409c11"/><lb ed="R061" n="0824b08"/>若聾若眠。亦名無知男子。有知男子者。若減七歲。若過七歲。不解好惡語義味。不名有知。若七歲若過七
<lb ed="X" n="0409c12"/><lb ed="R061" n="0824b09"/>歲。解好惡義味。是名有知</note>。</p>
<lb ed="X" n="0409c13"/><lb ed="R061" n="0824b10"/><p xml:id="pX39p0409c1301">結罪　是中犯者。若爲女人說法。過五六語。除有
<lb ed="X" n="0409c14"/><lb ed="R061" n="0824b11"/>知男子。說而了了者。波逸提　說不了了。突吉羅
<lb ed="X" n="0409c15"/><lb ed="R061" n="0824b12"/>　若天龍鬼女及畜生女。能變化者。說過五六語。
<lb ed="X" n="0409c16"/><lb ed="R061" n="0824b13"/>了了不了了。盡突吉羅。</p>
<lb ed="X" n="0409c17"/><lb ed="R061" n="0824b14"/><p xml:id="pX39p0409c1701">此戒具四緣。方成本罪。一必是在家。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0409c1701" n="0409c1701"/><anchor xml:id="beg0409c1701" n="0409c1701"/>幼<anchor xml:id="end0409c1701"/>小人婦
<lb ed="X" n="0409c18"/><lb ed="R061" n="0824b15"/>女。二無在家。有知男伴。三說法過五六語。四言辭
<lb ed="X" n="0409c19"/><lb ed="R061" n="0824b16"/>了了。</p>
<lb ed="X" n="0409c20"/><lb ed="R061" n="0824b17"/><p xml:id="pX39p0409c2001">兼制　比丘尼波逸提<note place="inline">同制同學</note>。式叉摩那沙彌沙彌
<lb ed="X" n="0409c21"/><lb ed="R061" n="0824b18"/>尼突吉羅。是爲犯。</p>
<lb ed="X" n="0409c22"/><lb ed="R061" n="0825a01"/><p xml:id="pX39p0409c2201">隨開　不犯者。若五六語說。若有知男子前過五
<lb ed="X" n="0409c23"/><lb ed="R061" n="0825a02"/>六語說。若無有知男子前授優婆夷五戒。及說五
<lb ed="X" n="0409c24"/><lb ed="R061" n="0825a03"/>戒法。授八關齋。及說八關齋法。說八聖道法。說十
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0410a" n="0410a"/>
<lb ed="X" n="0410a01"/><lb ed="R061" n="0825a04"/>善法。若女人問義。無有知男子應答。若不解者得
<lb ed="X" n="0410a02"/><lb ed="R061" n="0825a05"/>廣爲說。並最初未制戒等。是爲不犯。</p>
<lb ed="X" n="0410a03"/><lb ed="R061" n="0825a06"/><p xml:id="pX39p0410a0301">會採　五分律云。爲女人說五六語竟。語言法正
<lb ed="X" n="0410a04"/><lb ed="R061" n="0825a07"/>齊此。從坐起去。更有因緣。還復來坐。爲說不犯
<lb ed="X" n="0410a05"/><lb ed="R061" n="0825a08"/>　若說五六語竟。更有女人。來爲後女人說。如是相
<lb ed="X" n="0410a06"/><lb ed="R061" n="0825a09"/>續爲無量女人說。皆不犯　若自誦經女人來聽。
<lb ed="X" n="0410a07"/><lb ed="R061" n="0825a10"/>若女人問義要。使得解過五六語。皆不犯。</p>
<lb ed="X" n="0410a08"/><lb ed="R061" n="0825a11"/><p xml:id="pX39p0410a0801">薩婆多論云。女謂能受婬欲者。若石女若小女未
<lb ed="X" n="0410a09"/><lb ed="R061" n="0825a12"/>堪任作婬欲者。突吉羅　若說世間常事。突吉羅
<lb ed="X" n="0410a10"/><lb ed="R061" n="0825a13"/>　若說布施福報呪願。不犯　得爲尼說法。一切
<lb ed="X" n="0410a11"/><lb ed="R061" n="0825a14"/>尼衆以敎誡。故無過。</p>
<lb ed="X" n="0410a12"/><lb ed="R061" n="0825a15"/><p xml:id="pX39p0410a1201">律攝云。或男無欲意。女有染心。或時翻此。皆得惡
<lb ed="X" n="0410a13"/><lb ed="R061" n="0825a16"/>作。縱是聰敏。亦不應說　雖曰女人。智同男子。由
<lb ed="X" n="0410a14"/><lb ed="R061" n="0825a17"/>對此女無邪說故。亦不犯。</p>
<lb ed="X" n="0410a15"/><lb ed="R061" n="0825a18"/><p xml:id="pX39p0410a1501">此戒大乘同學。護譏嫌故。必若不起譏嫌。方可隨
<lb ed="X" n="0410a16"/><lb ed="R061" n="0825b01"/>機。廣略無犯。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0410a17"/><lb ed="R061" n="0825b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第十掘地戒</cb:mulu><head>第十掘地戒</head>
<lb ed="X" n="0410a18"/><lb ed="R061" n="0825b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0410a1801">若比丘自手掘地。若敎人掘者。波逸提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0410a19"/><lb ed="R061" n="0825b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0410a1901">緣起　此戒有二制。佛在曠野城。六羣比丘與佛
<lb ed="X" n="0410a20"/><lb ed="R061" n="0825b05"/>修治講堂周匝。自掘地。諸長者見皆譏嫌。斷他命
<lb ed="X" n="0410a21"/><lb ed="R061" n="0825b06"/>根。此初結戒也。六羣更敎人掘地言。掘是置是。長
<lb ed="X" n="0410a22"/><lb ed="R061" n="0825b07"/>者復譏嫌。此第二結戒也。此是遮罪。由作鄙業妨
<lb ed="X" n="0410a23"/><lb ed="R061" n="0825b08"/>廢正修。制斯學處。</p>
<lb ed="X" n="0410a24"/><lb ed="R061" n="0825b09"/><p xml:id="pX39p0410a2401">釋義　律云。地者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0410a2401" n="0410a2401"/><anchor xml:id="beg0410a2401" n="0410a2401"/>已<anchor xml:id="end0410a2401"/>掘地。未掘地。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0410a2402" n="0410a2402"/><anchor xml:id="beg0410a2402" n="0410a2402"/>已<anchor xml:id="end0410a2402"/>掘地。經四
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0410b" n="0410b"/>
<lb ed="X" n="0410b01"/><lb ed="R061" n="0825b10"/>月被雨漬。還如本<note place="inline">十誦律云。地有二種。生地不生地。多雨國土八月地生。此謂驚
<lb ed="X" n="0410b02"/><lb ed="R061" n="0825b11"/>螯後立冬前也。少雨國土四月地生。此夏四月也。除是名不生地　律攝云。生地者。謂未曾掘。若曾經掘。
<lb ed="X" n="0410b03"/><lb ed="R061" n="0825b12"/>被天雨濕。或餘水霑時經三月。是名生地。若無雨濕及水霑潤時經六月。亦名生地。異此非生　善見律
<lb ed="X" n="0410b04"/><lb ed="R061" n="0825b13"/>云。若地四分。石一分。土及被燒。皆非生地</note>。</p>
<lb ed="X" n="0410b05"/><lb ed="R061" n="0825b14"/><p xml:id="pX39p0410b0501">結罪　是中犯者。若用鋤。或以钁<g ref="#CB18203">𠜲</g>。或以椎打。或
<lb ed="X" n="0410b06"/><lb ed="R061" n="0825b15"/>鎌刀<anchor xml:id="nkr_note_add_0410b0601" n="0410b0601"/><anchor xml:id="beg0410b0601" n="0410b0601"/>刺<anchor xml:id="end0410b0601"/>。乃至指爪<anchor xml:id="nkr_note_add_0410b0602" n="0410b0602"/><anchor xml:id="beg0410b0602" n="0410b0602"/>掐<anchor xml:id="end0410b0602"/>傷地。打橛入地。地上然火。一
<lb ed="X" n="0410b07"/><lb ed="R061" n="0825b16"/>切波逸提　若不敎言看是知是。突吉羅<note place="inline">比丘法不得直
<lb ed="X" n="0410b08"/><lb ed="R061" n="0825b17"/>言掘是置是。此是淨語。令淨人自知看所應掘所應置也　五分律云。一一所須。語淨人言。汝知是。若不
<lb ed="X" n="0410b09"/><lb ed="R061" n="0825b18"/>解。復語言。汝看是。若不解。復語言。我須是。若不解。復語言。與我是</note>。</p>
<lb ed="X" n="0410b10"/><lb ed="R061" n="0826a01"/><p xml:id="pX39p0410b1001">此戒具三緣。方成本罪。一是生地。二無敬敎心。三
<lb ed="X" n="0410b11"/><lb ed="R061" n="0826a02"/>自掘敎他。</p>
<lb ed="X" n="0410b12"/><lb ed="R061" n="0826a03"/><p xml:id="pX39p0410b1201">兼制　比丘尼波逸提<note place="inline">同制同學</note>。式叉摩那沙彌沙彌
<lb ed="X" n="0410b13"/><lb ed="R061" n="0826a04"/>尼突吉羅是爲犯。</p>
<lb ed="X" n="0410b14"/><lb ed="R061" n="0826a05"/><p xml:id="pX39p0410b1401">隨開　不犯者。若語言知是看是。若曳材木曳竹。
<lb ed="X" n="0410b15"/><lb ed="R061" n="0826a06"/>若籬倒地扶正。若反塼石取牛屎<note place="inline">西域建壇及燒多取用故</note>。取
<lb ed="X" n="0410b16"/><lb ed="R061" n="0826a07"/>崩岸土。若取鼠<anchor xml:id="nkr_note_add_0410b1601" n="0410b1601"/><anchor xml:id="beg0410b1601" n="0410b1601"/>壤<anchor xml:id="end0410b1601"/>土。若除經行處土。若除屋內土。
<lb ed="X" n="0410b17"/><lb ed="R061" n="0826a08"/>若往來經行。若掃地。若杖築地。若不故掘。及最初
<lb ed="X" n="0410b18"/><lb ed="R061" n="0826a09"/>未制戒等。是爲不犯。</p>
<lb ed="X" n="0410b19"/><lb ed="R061" n="0826a10"/><p xml:id="pX39p0410b1901">會採　僧祗律云。若河邊坎上以脚蹋墮。蹋蹋波
<lb ed="X" n="0410b20"/><lb ed="R061" n="0826a11"/>逸提。坎岸邊行土崩。無罪　若營事比丘多有塔
<lb ed="X" n="0410b21"/><lb ed="R061" n="0826a12"/>物僧物。欲藏地中。若在露處生地。不得自掘。當使
<lb ed="X" n="0410b22"/><lb ed="R061" n="0826a13"/>淨人知。若在覆處死地。得自掘藏　若地打栓<note place="inline">古橛
<lb ed="X" n="0410b23"/><lb ed="R061" n="0826a14"/>字</note>。越毗尼罪。傷如蚊脚。波逸提。拔栓亦爾　若死
<lb ed="X" n="0410b24"/><lb ed="R061" n="0826a15"/>土被雨<anchor xml:id="nkr_note_add_0410b2401" n="0410b2401"/><anchor xml:id="beg0410b2401" n="0410b2401"/>已<anchor xml:id="end0410b2401"/>。比丘不得取。使淨人取。盡雨所洽際。然
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0410c" n="0410c"/>
<lb ed="X" n="0410c01"/><lb ed="R061" n="0826a16"/>後自取。無罪　掘地波逸提。半沙越毗尼罪。純沙
<lb ed="X" n="0410c02"/><lb ed="R061" n="0826a17"/>無罪　若土塊一人不勝破者。波逸提。破減一人
<lb ed="X" n="0410c03"/><lb ed="R061" n="0826a18"/>重者。無罪　石薑石糞<g ref="#CB01926">灰</g>。准此應知。</p>
<lb ed="X" n="0410c04"/><lb ed="R061" n="0826b01"/><p xml:id="pX39p0410c0401">十誦律云。若掘不生地隨。一一掘突吉羅　若掘
<lb ed="X" n="0410c05"/><lb ed="R061" n="0826b02"/>生地隨。一一掘波逸提　若掘泥處。乃至沒膝處
<lb ed="X" n="0410c06"/><lb ed="R061" n="0826b03"/>隨。一一掘突吉羅　若手畫地。乃至沒芥子。一一
<lb ed="X" n="0410c07"/><lb ed="R061" n="0826b04"/>畫突吉羅　若生金銀等鑛處。若雌黃赭土白墡
<lb ed="X" n="0410c08"/><lb ed="R061" n="0826b05"/>處。生石處。黑石處。沙處。鹽處。掘者不犯。</p>
<lb ed="X" n="0410c09"/><lb ed="R061" n="0826b06"/><p xml:id="pX39p0410c0901">根本律云。若營作。苾芻欲定基時。得好星。候吉辰。
<lb ed="X" n="0410c10"/><lb ed="R061" n="0826b07"/>無有淨人。應自以橛釘地。記疆界深四指者。無犯。</p>
<lb ed="X" n="0410c11"/><lb ed="R061" n="0826b08"/><p xml:id="pX39p0410c1101">五分律云。餘三衆無事掘地。突吉羅。若取燥土。不
<lb ed="X" n="0410c12"/><lb ed="R061" n="0826b09"/>犯<note place="inline">准此應知。三衆有事。不禁下斷。草木例斯亦爾</note>。</p>
<lb ed="X" n="0410c13"/><lb ed="R061" n="0826b10"/><p xml:id="pX39p0410c1301">此戒大乘同學。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0410c14"/><lb ed="R061" n="0826b11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第十一壞鬼神村戒</cb:mulu><head>第十一壞鬼神村戒</head>
<lb ed="X" n="0410c15"/><lb ed="R061" n="0826b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0410c1501">若比丘壞鬼神村。波逸提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0410c16"/><lb ed="R061" n="0826b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0410c1601">緣起　佛在曠野城。有一比丘。修治屋舍。自手斫
<lb ed="X" n="0410c17"/><lb ed="R061" n="0826b14"/>樹。佛知訶責。爲僧結戒。此是遮罪。因種子及鬼神
<lb ed="X" n="0410c18"/><lb ed="R061" n="0826b15"/>村事以譏嫌。無悲煩惱。制斯學處。</p>
<lb ed="X" n="0410c19"/><lb ed="R061" n="0826b16"/><p xml:id="pX39p0410c1901">釋義　律云。鬼者。非人是<note place="inline">婆沙論云。鬼者畏也。謂虗怯多畏故。又威也。能
<lb ed="X" n="0410c20"/><lb ed="R061" n="0826b17"/>令人畏其威故。神者能也。大力者能移山塡海。小力者能隱顯變化</note>。村者。一切諸草
<lb ed="X" n="0410c21"/><lb ed="R061" n="0826b18"/>木是。若斫截墮故名壞。村有五種<note place="inline">本律五種梵語未翻。今准根本
<lb ed="X" n="0410c22"/><lb ed="R061" n="0827a01"/>律云</note>。一根種。謂香附子菖蒲薑等<note place="inline">此物皆由根。種乃生故</note>。二莖
<lb ed="X" n="0410c23"/><lb ed="R061" n="0827a02"/>種<note place="inline">卽枝種也</note>。謂石榴楊柳菩提貝多<anchor xml:id="nkr_note_add_0410c2301" n="0410c2301"/><anchor xml:id="beg0410c2301" n="0410c2301"/>葡<anchor xml:id="end0410c2301"/>萄等樹<note place="inline">此等皆由莖生
<lb ed="X" n="0410c24"/><lb ed="R061" n="0827a03"/>故</note>。三節種。謂苷蔗竹葦等<note place="inline">此等皆由節生故</note>。四開種。謂蘭
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0411a" n="0411a"/>
<lb ed="X" n="0411a01"/><lb ed="R061" n="0827a04"/>香橘柚等<note place="inline">此等諸子皆由開裂乃得生故</note>。五子種。謂稻麥豆芥等
<lb ed="X" n="0411a02"/><lb ed="R061" n="0827a05"/><note place="inline">此等皆由子還生子故。然斯五種鬼神託之棲止。猶若人之依村落也。故名鬼神村　戒因緣經云。有神
<lb ed="X" n="0411a03"/><lb ed="R061" n="0827a06"/>依樹根。有神依樹枝。有依樹皮。裏有依樹皮裂中有依樹蓓蕾。有依樹葉。有依樹華。有依樹果。一切藥草
<lb ed="X" n="0411a04"/><lb ed="R061" n="0827a07"/>樹木盡有神。神所以依住者。食其香故　正法念處經云。樹下住鬼者。由見人種樹。爲施人作蔭。惡心斫
<lb ed="X" n="0411a05"/><lb ed="R061" n="0827a08"/>伐。取材而用。故墮樹中。常被寒熱</note>。</p>
<lb ed="X" n="0411a06"/><lb ed="R061" n="0827a09"/><p xml:id="pX39p0411a0601">結罪　是中犯者。於五生種。若生生想。自斷自炒
<lb ed="X" n="0411a07"/><lb ed="R061" n="0827a10"/>自煑。敎他斷炒煑。盡波逸提　若生疑自斷炒煑
<lb ed="X" n="0411a08"/><lb ed="R061" n="0827a11"/>敎他斷炒煑。突吉羅　生非生想　非生生想
<lb ed="X" n="0411a09"/><lb ed="R061" n="0827a12"/>　非生疑。盡突吉羅。</p>
<lb ed="X" n="0411a10"/><lb ed="R061" n="0827a13"/><p xml:id="pX39p0411a1001">若生草木。生草木想。自斷炒煑。敎他斷炒煑。盡波
<lb ed="X" n="0411a11"/><lb ed="R061" n="0827a14"/>逸提　生草木疑自斷。乃至敎他煑。突吉羅　生
<lb ed="X" n="0411a12"/><lb ed="R061" n="0827a15"/>草木非生草木想　非生草木生草木想　非生
<lb ed="X" n="0411a13"/><lb ed="R061" n="0827a16"/>草木疑。盡突吉羅。</p>
<lb ed="X" n="0411a14"/><lb ed="R061" n="0827a17"/><p xml:id="pX39p0411a1401">若釘橛者樹上。若以火燒著。生草木上。若斷多分
<lb ed="X" n="0411a15"/><lb ed="R061" n="0827a18"/>生草木。盡波逸提　斷半乾半生草木。突吉羅
<lb ed="X" n="0411a16"/><lb ed="R061" n="0827b01"/>　若不言看是知是。突吉羅。</p>
<lb ed="X" n="0411a17"/><lb ed="R061" n="0827b02"/><p xml:id="pX39p0411a1701">此戒具四緣。方成本罪。一知是生草木。二生草木
<lb ed="X" n="0411a18"/><lb ed="R061" n="0827b03"/>作生草木想。三欲自壞或非淨語敎他壞。四必斷
<lb ed="X" n="0411a19"/><lb ed="R061" n="0827b04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0411a1901" n="0411a1901"/><anchor xml:id="beg0411a1901" n="0411a1901"/>已<anchor xml:id="end0411a1901"/>。</p>
<lb ed="X" n="0411a20"/><lb ed="R061" n="0827b05"/><p xml:id="pX39p0411a2001">兼制　比丘尼波逸提<note place="inline">同制同學</note>。式叉摩那沙彌沙彌
<lb ed="X" n="0411a21"/><lb ed="R061" n="0827b06"/>尼突吉羅。是爲犯。</p>
<lb ed="X" n="0411a22"/><lb ed="R061" n="0827b07"/><p xml:id="pX39p0411a2201">隨開　不犯者。言看是知是。若斷枯乾草木。若於
<lb ed="X" n="0411a23"/><lb ed="R061" n="0827b08"/>生草木上。曳材曳竹。正籬障。若撥壍塼石。若取牛
<lb ed="X" n="0411a24"/><lb ed="R061" n="0827b09"/>屎若生草覆道。以杖披遮令開。若以瓦石柱之。而
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0411b" n="0411b"/>
<lb ed="X" n="0411b01"/><lb ed="R061" n="0827b10"/>斷傷草木。若除經行地土。若掃經行來往處地。誤
<lb ed="X" n="0411b02"/><lb ed="R061" n="0827b11"/>撥斷生草木。及最初未制戒等。是爲不犯。</p>
<lb ed="X" n="0411b03"/><lb ed="R061" n="0827b12"/><p xml:id="pX39p0411b0301">會採　第三分云。不應不淨果便食。應作五種淨
<lb ed="X" n="0411b04"/><lb ed="R061" n="0827b13"/>法食。一火淨<note place="inline">乃至以火一觸</note>。二刀淨<note place="inline">以刀損壞</note>。三瘡淨<note place="inline">果上自有壞處</note>。
<lb ed="X" n="0411b05"/><lb ed="R061" n="0827b14"/>四鳥<g ref="#CB10437">啄</g>淨<note place="inline">鳥曾<g ref="#CB10437">啄</g>傷</note>。五不中種淨<note place="inline">不任爲種或未成熟</note>。是中初後
<lb ed="X" n="0411b06"/><lb ed="R061" n="0827b15"/>兩種淨<anchor xml:id="nkr_note_add_0411b0601" n="0411b0601"/><anchor xml:id="beg0411b0601" n="0411b0601"/>已<anchor xml:id="end0411b0601"/>都食。餘三種淨應去子食　復有五種
<lb ed="X" n="0411b07"/><lb ed="R061" n="0827b16"/>淨法。若皮剝<note place="inline">剝去少皮</note>。若剝皮<note place="inline">皮盡剝去</note>。若腐<note place="inline">爛壞</note>。若破<note place="inline">劈裂</note>。若
<lb ed="X" n="0411b08"/><lb ed="R061" n="0827b17"/>瘀燥<note place="inline">自薦乾</note>。不應噉不淨果菜。不應自作淨。不應自
<lb ed="X" n="0411b09"/><lb ed="R061" n="0827b18"/>手捉。令人作淨應置地。使人作淨。作淨<anchor xml:id="nkr_note_add_0411b0901" n="0411b0901"/><anchor xml:id="beg0411b0901" n="0411b0901"/>已<anchor xml:id="end0411b0901"/>不應不
<lb ed="X" n="0411b10"/><lb ed="R061" n="0828a01"/>受而食。</p>
<lb ed="X" n="0411b11"/><lb ed="R061" n="0828a02"/><p xml:id="pX39p0411b1101">律攝云。若葡桃瓜果。總爲一聚。於三四處。以火拄
<lb ed="X" n="0411b12"/><lb ed="R061" n="0828a03"/>之<note place="inline">拄音主<anchor xml:id="nkr_note_add_0411b1201" n="0411b1201"/><anchor xml:id="beg0411b1201" n="0411b1201"/>刺<anchor xml:id="end0411b1201"/>傷也</note>。此便爲淨。若刀爪。一一皆須別淨。若自
<lb ed="X" n="0411b13"/><lb ed="R061" n="0828a04"/>將刀等作淨者。食時無犯　淨時。波逸提。</p>
<lb ed="X" n="0411b14"/><lb ed="R061" n="0828a05"/><p xml:id="pX39p0411b1401">五分律云。若食根種。亦應五種淨。謂剝截破洗火。
<lb ed="X" n="0411b15"/><lb ed="R061" n="0828a06"/>若食莖葉。應三種淨。謂刀火洗。若作淨時。應作總
<lb ed="X" n="0411b16"/><lb ed="R061" n="0828a07"/>淨。於一聚一器中。若淨一名爲總淨　餘三衆無
<lb ed="X" n="0411b17"/><lb ed="R061" n="0828a08"/>故殺生草木。突吉羅　若爲火燒。若折若斫。知必
<lb ed="X" n="0411b18"/><lb ed="R061" n="0828a09"/>不生。不犯　若比丘住處庭中生草聽。使淨人知
<lb ed="X" n="0411b19"/><lb ed="R061" n="0828a10"/><note place="inline">知乃令彼自知除去</note>。</p>
<lb ed="X" n="0411b20"/><lb ed="R061" n="0828a11"/><p xml:id="pX39p0411b2001">僧祗律云。有國土作穀聚。畏非人偷。以<g ref="#CB01926">灰</g>火燒上
<lb ed="X" n="0411b21"/><lb ed="R061" n="0828a12"/>作識。此卽爲淨　若摩摩帝有倉穀未淨。畏年少
<lb ed="X" n="0411b22"/><lb ed="R061" n="0828a13"/>比丘不知法。使淨人火淨。至倉穀盡。比丘恒得語
<lb ed="X" n="0411b23"/><lb ed="R061" n="0828a14"/>言舂去。不犯　若拾乾牛屎合生草者。波逸提
<lb ed="X" n="0411b24"/><lb ed="R061" n="0828a15"/>　摩得勒伽云。以<g ref="#CB01926">灰</g>土沙覆生草。突吉羅　若語餘
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0411c" n="0411c"/>
<lb ed="X" n="0411c01"/><lb ed="R061" n="0828a16"/>人言。取是果。我欲食。突吉羅　生果未淨全咽。突
<lb ed="X" n="0411c02"/><lb ed="R061" n="0828a17"/>吉羅<note place="inline">全咽謂口含也</note>。咬破。波逸提　取木耳。突吉羅　打
<lb ed="X" n="0411c03"/><lb ed="R061" n="0828a18"/>熟果落。突吉羅　打生果落。波逸提。</p>
<lb ed="X" n="0411c04"/><lb ed="R061" n="0828b01"/><p xml:id="pX39p0411c0401">善見律云。若火淨<anchor xml:id="nkr_note_add_0411c0401" n="0411c0401"/><anchor xml:id="beg0411c0401" n="0411c0401"/>已<anchor xml:id="end0411c0401"/>後。生芽生芽處。便淨非生芽
<lb ed="X" n="0411c05"/><lb ed="R061" n="0828b02"/>處。得食　若須華果得攀樹枝。下使淨人取。不犯。
<lb ed="X" n="0411c06"/><lb ed="R061" n="0828b03"/>不得令技折　若樹高淨人不及。比丘得抱。淨人
<lb ed="X" n="0411c07"/><lb ed="R061" n="0828b04"/>取之。不犯　若木倒笮比丘而不死。雖手中有刀
<lb ed="X" n="0411c08"/><lb ed="R061" n="0828b05"/>斧等。寧守死不斫木掘土。以脫自命。何以故。掘土
<lb ed="X" n="0411c09"/><lb ed="R061" n="0828b06"/>斫木得墮罪。智慧人寧守戒而死。不犯戒而生
<lb ed="X" n="0411c10"/><lb ed="R061" n="0828b07"/>　若樹押人。比丘得斫樹掘地。以救其命。不犯<note place="inline">須知爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0411c1001" n="0411c1001"/><anchor xml:id="beg0411c1001" n="0411c1001"/>己<anchor xml:id="end0411c1001"/>
<lb ed="X" n="0411c11"/><lb ed="R061" n="0828b08"/>遵制。勿犯運悲。救生聽開。全同大乘敎意</note>。若人放火燒寺。爲護住處。得
<lb ed="X" n="0411c12"/><lb ed="R061" n="0828b09"/>剗草掘土以斷火。不犯。</p>
<lb ed="X" n="0411c13"/><lb ed="R061" n="0828b10"/><p xml:id="pX39p0411c1301">根本律云。若於生草及靑苔地。經行之時起念。令
<lb ed="X" n="0411c14"/><lb ed="R061" n="0828b11"/>草損壞者。隨所損壞。波逸提　若<anchor xml:id="nkr_note_add_0411c1401" n="0411c1401"/><anchor xml:id="beg0411c1401" n="0411c1401"/>但<anchor xml:id="end0411c1401"/>作經行心者。
<lb ed="X" n="0411c15"/><lb ed="R061" n="0828b12"/>無犯　若拔地菌。突吉羅。</p>
<lb ed="X" n="0411c16"/><lb ed="R061" n="0828b13"/><p xml:id="pX39p0411c1601">薩婆多論云。有三戒大利益佛法。一不得擔。二不
<lb ed="X" n="0411c17"/><lb ed="R061" n="0828b14"/>殺草木。三不掘地。若不制三戒。國王當使比丘種
<lb ed="X" n="0411c18"/><lb ed="R061" n="0828b15"/>種作役。有此三戒。國王息心。三衆是淨人。故不犯
<lb ed="X" n="0411c19"/><lb ed="R061" n="0828b16"/><note place="inline">本律並諸部式叉尼沙彌沙彌尼皆犯惡作者。是制彼等隨律威儀也。今云不犯者。正明別開非類大僧
<lb ed="X" n="0411c20"/><lb ed="R061" n="0828b17"/>也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0411c21"/><lb ed="R061" n="0828b18"/><p xml:id="pX39p0411c2101">此戒大乘同學。</p>
<lb ed="X" n="0411c22"/><lb ed="R061" n="0829a01"/><p xml:id="pX39p0411c2201">引證　根本雜事云。得叉尸羅國有醫羅鉢龍王。
<lb ed="X" n="0411c23"/><lb ed="R061" n="0829a02"/>化身爲摩納婆形。持滿篋金。徧遊諸處。說偈問言。</p>
<lb ed="X" n="0411c24"/><lb ed="R061" n="0829a03"/><lg type="regular" xml:id="lgX39p0411c2401"><l>何處王爲上</l><l>於染而染著</l><l>無染而有染</l>
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0412a" n="0412a"/>
<lb ed="X" n="0412a01"/><lb ed="R061" n="0829a04"/><l>何者是愚夫</l><l>何處愚者憂</l><l>何處智者喜</l>
<lb ed="X" n="0412a02"/><lb ed="R061" n="0829a05"/><l>誰和合別離</l><l>說名爲安樂</l></lg>
<lb ed="X" n="0412a03"/><lb ed="R061" n="0829a06"/><p xml:id="pX39p0412a0301">若有解者。卽以金篋供養。然無有人能解釋者。漸
<lb ed="X" n="0412a04"/><lb ed="R061" n="0829a07"/>行至婆羅尼斯國。復如是唱。有人報言。有上智人。
<lb ed="X" n="0412a05"/><lb ed="R061" n="0829a08"/>住阿蘭若。名那<anchor xml:id="nkr_note_add_0412a0501" n="0412a0501"/><anchor xml:id="beg0412a0501" n="0412a0501"/>剌<anchor xml:id="end0412a0501"/>陀。當解斯義。未幾那剌陀至。龍
<lb ed="X" n="0412a06"/><lb ed="R061" n="0829a09"/>王以偈問。彼聞記憶吿言。十二年後。當爲汝釋。龍
<lb ed="X" n="0412a07"/><lb ed="R061" n="0829a10"/>言太長太久。漸求減至七日。時那<anchor xml:id="nkr_note_add_0412a0701" n="0412a0701"/><anchor xml:id="beg0412a0701" n="0412a0701"/>剌<anchor xml:id="end0412a0701"/>陀卽往吿五
<lb ed="X" n="0412a08"/><lb ed="R061" n="0829a11"/>苾芻。苾芻答言。汝可問佛。卽詣鹿林。禮佛足而坐。
<lb ed="X" n="0412a09"/><lb ed="R061" n="0829a12"/>佛爲說法。證預流果。願求出家。佛言。先爲摩納婆
<lb ed="X" n="0412a10"/><lb ed="R061" n="0829a13"/>解釋頌義。然後出家。應如是答。第六王爲上染處。
<lb ed="X" n="0412a11"/><lb ed="R061" n="0829a14"/>卽生著無染。而起染說。此是愚夫。愚者於此憂。智
<lb ed="X" n="0412a12"/><lb ed="R061" n="0829a15"/>者於此喜。愛處能別離。此則名安樂。彼若不解。更
<lb ed="X" n="0412a13"/><lb ed="R061" n="0829a16"/>爲說頌。若人聞妙語。解<anchor xml:id="nkr_note_add_0412a1301" n="0412a1301"/><anchor xml:id="beg0412a1301" n="0412a1301"/>己<anchor xml:id="end0412a1301"/>勝修定。若聞不了義。彼
<lb ed="X" n="0412a14"/><lb ed="R061" n="0829a17"/>人由放逸。彼若更疑汝。可對彼以爪截葉。若問世
<lb ed="X" n="0412a15"/><lb ed="R061" n="0829a18"/>尊出世。報言<anchor xml:id="nkr_note_add_0412a1501" n="0412a1501"/><anchor xml:id="beg0412a1501" n="0412a1501"/>已<anchor xml:id="end0412a1501"/>出。若問何處。報言在<name role="" type="person">施鹿林</name>。時摩
<lb ed="X" n="0412a16"/><lb ed="R061" n="0829b01"/>剌陀受佛敎<anchor xml:id="nkr_note_add_0412a1601" n="0412a1601"/><anchor xml:id="beg0412a1601" n="0412a1601"/>已<anchor xml:id="end0412a1601"/>。至彼龍所。具答如上。彼龍化作金
<lb ed="X" n="0412a17"/><lb ed="R061" n="0829b02"/>轉輪聖王。往世尊所。佛言。汝愚癡人。於<name role="" type="person">迦攝波</name>佛
<lb ed="X" n="0412a18"/><lb ed="R061" n="0829b03"/>時。受佛禁戒。不能護持。感此下劣長壽龍身。今者
<lb ed="X" n="0412a19"/><lb ed="R061" n="0829b04"/>何故還起詐心。汝今可復本形。龍言。世尊。我是龍
<lb ed="X" n="0412a20"/><lb ed="R061" n="0829b05"/>身。多諸怨惡。恐有衆生共相損害。佛敕金剛手。爲
<lb ed="X" n="0412a21"/><lb ed="R061" n="0829b06"/>之守護。龍王別至一處。遂復本形。身有七頭。頭尾
<lb ed="X" n="0412a22"/><lb ed="R061" n="0829b07"/>相去有二百驛<note place="inline">謂二百由旬也</note>。一一頭上各生一醫羅大
<lb ed="X" n="0412a23"/><lb ed="R061" n="0829b08"/>樹。被風搖動。膿血皆流。霑汚形骸。臭穢可惡。常有
<lb ed="X" n="0412a24"/><lb ed="R061" n="0829b09"/>蠅蛆諸蟲。徧其身上。晝夜唼食。是時龍王卽以本
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0412b" n="0412b"/>
<lb ed="X" n="0412b01"/><lb ed="R061" n="0829b10"/>身。詣世尊所。禮足却住白言。惟願世尊。爲我授記。
<lb ed="X" n="0412b02"/><lb ed="R061" n="0829b11"/>當於何日捨此龍身。佛言。當來人壽八萬歲時。有
<lb ed="X" n="0412b03"/><lb ed="R061" n="0829b12"/>佛出世。號曰慈氏。爲汝授記。當免龍身。龍王悲哭。
<lb ed="X" n="0412b04"/><lb ed="R061" n="0829b13"/>諸頭眼中一時淚出。成十四河。駛流驚注。佛令裁
<lb ed="X" n="0412b05"/><lb ed="R061" n="0829b14"/>止。勿致損國。龍禮佛足。忽然不現。大衆問其往因。
<lb ed="X" n="0412b06"/><lb ed="R061" n="0829b15"/>佛言。迦攝佛時。此龍於佛法中。出家修行。善閒三
<lb ed="X" n="0412b07"/><lb ed="R061" n="0829b16"/>藏。具習定門。經行醫羅樹下。以自<g ref="#CB15081">䇿</g>勵。樹葉打頭。
<lb ed="X" n="0412b08"/><lb ed="R061" n="0829b17"/>卽便忍受。後時繫心疲倦。從定而起。<g ref="#CB15081">䇿</g>念經行。葉
<lb ed="X" n="0412b09"/><lb ed="R061" n="0829b18"/>還打頭極痛。發瞋恚心。以兩手折其樹葉投地。作
<lb ed="X" n="0412b10"/><lb ed="R061" n="0830a01"/>如是語。<name role="" type="person">迦攝波</name>佛無情物上。見何過咎。而制學處。
<lb ed="X" n="0412b11"/><lb ed="R061" n="0830a02"/>令受斯苦。彼猛毒瞋心。毀戒命終。墮此龍中。</p>
<lb ed="X" n="0412b12"/><lb ed="R061" n="0830a03"/><p xml:id="pX39p0412b1201">附考　根本律云。凡授事苾芻爲營作故。將伐樹
<lb ed="X" n="0412b13"/><lb ed="R061" n="0830a04"/>時。於七八日前。在彼樹下。設諸祭食。誦三啓經<note place="inline">謂三
<lb ed="X" n="0412b14"/><lb ed="R061" n="0830a05"/>誦也</note>。耆宿苾芻應爲呪願。說十善道。讚歎善業。復應
<lb ed="X" n="0412b15"/><lb ed="R061" n="0830a06"/>吿言。若於此樹舊住天神。應別求居止。此樹今爲
<lb ed="X" n="0412b16"/><lb ed="R061" n="0830a07"/>三寶。有所營作。過七八日<anchor xml:id="nkr_note_add_0412b1601" n="0412b1601"/><anchor xml:id="beg0412b1601" n="0412b1601"/>已<anchor xml:id="end0412b1601"/>。當使淨人斬伐之。若
<lb ed="X" n="0412b17"/><lb ed="R061" n="0830a08"/>伐樹時。有異相現者。應爲讚歎施捨功德。說慳貪
<lb ed="X" n="0412b18"/><lb ed="R061" n="0830a09"/>過。若仍現異相。則不應伐。若無別相應可伐之<note place="inline">要令
<lb ed="X" n="0412b19"/><lb ed="R061" n="0830a10"/>淨人知非自伐也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0412b20"/><lb ed="R061" n="0830a11"/>
<lb ed="X" n="0412b21"/><lb ed="R061" n="0830a12"/><cb:juan fun="close" n="8"><cb:jhead>毗尼止持會集卷第八</cb:jhead></cb:juan></cb:div>
<lb ed="X" n="0412b22"/><lb ed="R061" n="0830a13"/>
<lb ed="X" n="0412b23"/><lb ed="R061" n="0830a14"/><cb:div type="w"><head>音義</head>
<lb ed="X" n="0412b24"/><lb ed="R061" n="0830a15"/><cb:div type="note"><entry><form>象力比丘</form><cb:def><p xml:id="pX39p0412b2405" cb:place="inline">或名象首。又名法手。舍夷國有象首
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0412c" n="0412c"/>
<lb ed="X" n="0412c01"/><lb ed="R061" n="0830a16"/>聚落。彼因稱名也。是釋種子。雜阿含經佛記云。此
<lb ed="X" n="0412c02"/><lb ed="R061" n="0830a17"/>人犯三種非法。所謂悋貪愚癡瞋恚。當墮於地獄
<lb ed="X" n="0412c03"/><lb ed="R061" n="0830a18"/>中。偈云。若生不善心。成就貪瞋癡。此身自作惡。還
<lb ed="X" n="0412c04"/><lb ed="R061" n="0830b01"/>復害於<anchor xml:id="nkr_note_add_0412c0401" n="0412c0401"/><anchor xml:id="beg0412c0401" n="0412c0401"/>己<anchor xml:id="end0412c0401"/>。如芭蕉生實。自害於其身。若無貪瞋癡。
<lb ed="X" n="0412c05"/><lb ed="R061" n="0830b02"/>是名爲智慧。不害於<anchor xml:id="nkr_note_add_0412c0501" n="0412c0501"/><anchor xml:id="beg0412c0501" n="0412c0501"/>己<anchor xml:id="end0412c0501"/>身。是名勝丈夫。是以應除
<lb ed="X" n="0412c06"/><lb ed="R061" n="0830b03"/>斷貪瞋癡大患。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0412c07"/><lb ed="R061" n="0830b04"/><entry><form>嚏</form><cb:def><p xml:id="pX39p0412c0702" cb:place="inline">音帝。鼻塞噴嚏也。西域凡僧俗禮敬時。若嚏
<lb ed="X" n="0412c08"/><lb ed="R061" n="0830b05"/>皆願言。長壽無病。如此方小兒。若嚏僉願言百歲。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0412c09"/><lb ed="R061" n="0830b06"/><entry><form>毀呰</form><cb:def><p xml:id="pX39p0412c0903" cb:place="inline">口毀曰呰。根本律云。毀訾語者。謂於他人
<lb ed="X" n="0412c10"/><lb ed="R061" n="0830b07"/>爲毀辱事。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0412c11"/><lb ed="R061" n="0830b08"/><entry><form>皮韋作</form><cb:def><p xml:id="pX39p0412c1104" cb:place="inline">柔皮熟曰韋。生皮曰革作。乃卑伎也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0412c12"/><lb ed="R061" n="0830b09"/><entry><form>躄跛</form><cb:def><p xml:id="pX39p0412c1203" cb:place="inline">上音碧。兩足俱廢曰躄。一足偏廢曰跛。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0412c13"/><lb ed="R061" n="0830b10"/><entry><form><g ref="#CB02009">𨀕</g>脚</form><cb:def><p xml:id="pX39p0412c1303" cb:place="inline"><g ref="#CB02222">𨃓</g>音匡。<g ref="#CB02009">𨀕</g>躟行步急卒貌。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0412c14"/><lb ed="R061" n="0830b11"/><entry><form>阿蘭若</form><cb:def><p xml:id="pX39p0412c1404" cb:place="inline">亦名阿練若。翻云遠離處。又云閒靜處。
<lb ed="X" n="0412c15"/><lb ed="R061" n="0830b12"/>又云空寂處。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0412c16"/><lb ed="R061" n="0830b13"/><entry><form>魁膾</form><cb:def><p xml:id="pX39p0412c1603" cb:place="inline">亦云旃陀羅。又云旃荼羅。應法師言。此翻
<lb ed="X" n="0412c17"/><lb ed="R061" n="0830b14"/>云嚴幟。一云主殺人。乃西方屠殺之輩。以惡業自
<lb ed="X" n="0412c18"/><lb ed="R061" n="0830b15"/>嚴行時。搖鈴執竹。以爲標幟。故以爲名。若不爾者。
<lb ed="X" n="0412c19"/><lb ed="R061" n="0830b16"/>王必罪之。或翻可畏。法顯傳云。名爲惡人。與人別
<lb ed="X" n="0412c20"/><lb ed="R061" n="0830b17"/>居。若入城市。則繫竹以自異人。則識而避之。不相
<lb ed="X" n="0412c21"/><lb ed="R061" n="0830b18"/>搪揬。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0412c22"/><lb ed="R061" n="0831a01"/><entry><form>六大城</form><cb:def><p xml:id="pX39p0412c2204" cb:place="inline">佛生迦羅衛。成道<name role="" type="person">摩竭提</name>。說法波羅奈。
<lb ed="X" n="0412c23"/><lb ed="R061" n="0831a02"/>入滅俱尸羅。並<name role="" type="person">王舍城</name>毗耶離城。此六城乃西域
<lb ed="X" n="0412c24"/><lb ed="R061" n="0831a03"/>十六大國之首。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0413a" n="0413a"/>
<lb ed="X" n="0413a01"/><lb ed="R061" n="0831a04"/><entry><form>五戒法</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413a0104" cb:place="inline">佛初爲提謂等在家弟子。受三皈<anchor xml:id="nkr_note_add_0413a0101" n="0413a0101"/><anchor xml:id="beg0413a0101" n="0413a0101"/>已<anchor xml:id="end0413a0101"/>。卽
<lb ed="X" n="0413a02"/><lb ed="R061" n="0831a05"/>授五戒。爲優婆塞優婆夷。若在家弟子破此五戒。
<lb ed="X" n="0413a03"/><lb ed="R061" n="0831a06"/>則非淸淨士女。故經云。五戒者天下大禁忌。若犯
<lb ed="X" n="0413a04"/><lb ed="R061" n="0831a07"/>五戒。在天則違五星。在地則違五嶽。在方則違五
<lb ed="X" n="0413a05"/><lb ed="R061" n="0831a08"/>帝。在身則違五臟。如是等世間違犯無量。若約出
<lb ed="X" n="0413a06"/><lb ed="R061" n="0831a09"/>世犯五戒者。則破五分法身一切佛法。何以故。五
<lb ed="X" n="0413a07"/><lb ed="R061" n="0831a10"/>戒是一切大小乘尸羅根本。若犯五戒。則不得更
<lb ed="X" n="0413a08"/><lb ed="R061" n="0831a11"/>受大小乘戒者。若能堅持。卽是五大施。此五通名
<lb ed="X" n="0413a09"/><lb ed="R061" n="0831a12"/>戒者。以防止爲義。能防惡律儀無作之非。能止三
<lb ed="X" n="0413a10"/><lb ed="R061" n="0831a13"/>業所起之惡。故通名防止。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413a11"/><lb ed="R061" n="0831a14"/><entry><form>八關戒法</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413a1105" cb:place="inline">諸經論中。或名八關齋戒。或名八關
<lb ed="X" n="0413a12"/><lb ed="R061" n="0831a15"/>戒。或名八戒齋。又名八種長養功德法。如是名雖
<lb ed="X" n="0413a13"/><lb ed="R061" n="0831a16"/>不一。而戒則同也。謂以前八法。名爲關戒。關謂閉
<lb ed="X" n="0413a14"/><lb ed="R061" n="0831a17"/>八惡。不起諸過。後一不非時食。名之爲齋。齋以齊
<lb ed="X" n="0413a15"/><lb ed="R061" n="0831a18"/>中爲義。卽是禁止八惡。而令修中道故也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413a16"/><lb ed="R061" n="0831b01"/><entry><form>十善法</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413a1604" cb:place="inline">能反殺盜邪婬妄語兩舌惡口綺語貪
<lb ed="X" n="0413a17"/><lb ed="R061" n="0831b02"/>欲瞋恚邪見十不善法。卽名十善法。或名十善道。</p>
<lb ed="X" n="0413a18"/><lb ed="R061" n="0831b03"/><p xml:id="pX39p0413a1801">天台云。十善有二種。一止。二行。止則<anchor xml:id="nkr_note_add_0413a1801" n="0413a1801"/><anchor xml:id="beg0413a1801" n="0413a1801"/>但<anchor xml:id="end0413a1801"/>止前惡。
<lb ed="X" n="0413a19"/><lb ed="R061" n="0831b04"/>不惱於他行。則修行勝德。利樂一切。此二通稱善
<lb ed="X" n="0413a20"/><lb ed="R061" n="0831b05"/>者。善以順利爲義。息倒歸眞曰順理。止則息於重
<lb ed="X" n="0413a21"/><lb ed="R061" n="0831b06"/>倒之惡行。則漸歸勝道之善故。止作二種。皆名曰
<lb ed="X" n="0413a22"/><lb ed="R061" n="0831b07"/>善。或以加道。名以能通至樂果也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413a23"/><lb ed="R061" n="0831b08"/><entry><form>鋤</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413a2302" cb:place="inline">音徂。與鉏同。去穢助苗也。又誅也。斫也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413a24"/><lb ed="R061" n="0831b09"/><entry><form>钁</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413a2402" cb:place="inline">匡入聲。大鉏也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X39.0709.0413b" n="0413b"/>
<lb ed="X" n="0413b01"/><lb ed="R061" n="0831b10"/><entry><form><g ref="#CB18203">𠜲</g></form><cb:def><p xml:id="pX39p0413b0102" cb:place="inline">音卓削也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413b02"/><lb ed="R061" n="0831b11"/><entry><form>鎌</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413b0202" cb:place="inline">音廉。鉤刀亦名楔子。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413b03"/><lb ed="R061" n="0831b12"/><entry><form><anchor xml:id="nkr_note_add_0413b0301" n="0413b0301"/><anchor xml:id="beg0413b0301" n="0413b0301"/>掐<anchor xml:id="end0413b0301"/></form><cb:def><p xml:id="pX39p0413b0302" cb:place="inline">苦洽切。爪<anchor xml:id="nkr_note_add_0413b0302" n="0413b0302"/><anchor xml:id="beg0413b0302" n="0413b0302"/>刺<anchor xml:id="end0413b0302"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413b04"/><lb ed="R061" n="0831b13"/><entry><form>赭</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413b0402" cb:place="inline">音者。赤土。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413b05"/><lb ed="R061" n="0831b14"/><entry><form>墡</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413b0502" cb:place="inline">音善。白土。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413b06"/><lb ed="R061" n="0831b15"/><entry><form>柚</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413b0602" cb:place="inline">音右。小者爲橘。大者爲柚。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413b07"/><lb ed="R061" n="0831b16"/><entry><form>蓓蕾</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413b0703" cb:place="inline">上音倍。下音壘。謂始花也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413b08"/><lb ed="R061" n="0831b17"/><entry><form>笮</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413b0802" cb:place="inline">音責。壓也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413b09"/><lb ed="R061" n="0831b18"/><entry><form>剗</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413b0902" cb:place="inline">音產。削平也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413b10"/><lb ed="R061" n="0832a01"/><entry><form>菌</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413b1002" cb:place="inline">音郡。<g ref="#CB18208">𫉹</g>之小者。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413b11"/><lb ed="R061" n="0832a02"/><entry><form>得叉尸羅國</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413b1106" cb:place="inline">未見翻譯。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413b12"/><lb ed="R061" n="0832a03"/><entry><form>醫羅鉢龍王</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413b1206" cb:place="inline">亦云醫羅鉢羅。醫羅樹名。此翻云
<lb ed="X" n="0413b13"/><lb ed="R061" n="0832a04"/>臭氣。鉢羅此翻云極。由此龍王往昔損此樹葉故。
<lb ed="X" n="0413b14"/><lb ed="R061" n="0832a05"/>致頭上生此臭極之樹也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413b15"/><lb ed="R061" n="0832a06"/><entry><form>摩納婆</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413b1504" cb:place="inline">此翻儒童。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413b16"/><lb ed="R061" n="0832a07"/><entry><form>篋</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413b1602" cb:place="inline">音怯。箱篋也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413b17"/><lb ed="R061" n="0832a08"/><entry><form>婆羅尼斯國</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413b1706" cb:place="inline">舊云波羅柰。河名也。去河不遠。造
<lb ed="X" n="0413b18"/><lb ed="R061" n="0832a09"/>立王城。或翻爲江遶城。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413b19"/><lb ed="R061" n="0832a10"/><entry><form>那<anchor xml:id="nkr_note_add_0413b1901" n="0413b1901"/><anchor xml:id="beg0413b1901" n="0413b1901"/>剌<anchor xml:id="end0413b1901"/>陀</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413b1904" cb:place="inline">未見翻譯。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413b20"/><lb ed="R061" n="0832a11"/><entry><form>駛</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413b2002" cb:place="inline">音使。又去聲。馬行疾也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0413b21"/><lb ed="R061" n="0832a12"/><entry><form>五苾芻</form><cb:def><p xml:id="pX39p0413b2104" cb:place="inline">卽憍陳如等五人也。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0403a2301" to="#end0403a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0403b0501" to="#end0403b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0403c0401" to="#end0403c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0405a2001" to="#end0405a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0405a2101" to="#end0405a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0405b1701" to="#end0405b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0405b2401" to="#end0405b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0406c1101" to="#end0406c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0406c1201" to="#end0406c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0406c1301" to="#end0406c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0406c1401" to="#end0406c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0406c1801" to="#end0406c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0406c2201" to="#end0406c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0407b1801" to="#end0407b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0408a2301" to="#end0408a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0408b0401" to="#end0408b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0409a1801" to="#end0409a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0409c1701" to="#end0409c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp6">幼</lem><rdg wit="#wit.orig">幻</rdg></app>
<app from="#beg0410a2401" to="#end0410a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0410a2402" to="#end0410a2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0410b0601" to="#end0410b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0410b0602" to="#end0410b0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">掐<note type="cf1">X40n0719_p0395a01</note></lem><rdg wit="#wit.orig">搯</rdg></app>
<app from="#beg0410b1601" to="#end0410b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">壤</lem><rdg wit="#wit.orig">壞</rdg></app>
<app from="#beg0410b2401" to="#end0410b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0410c2301" to="#end0410c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">葡</lem><rdg wit="#wit.orig">蔔</rdg></app>
<app from="#beg0411a1901" to="#end0411a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0411b0601" to="#end0411b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0411b0901" to="#end0411b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0411b1201" to="#end0411b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0411c0401" to="#end0411c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0411c1001" to="#end0411c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0411c1401" to="#end0411c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0412a0501" to="#end0412a0501"><lem wit="#wit.cbeta #wit2 #wit3" resp="#resp3">剌<note type="cf1">K06n0022_p0943c10</note><note type="cf2">Q06_p0197c25</note></lem><rdg wit="#wit.orig">刺</rdg></app>
<app from="#beg0412a0701" to="#end0412a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">剌</lem><rdg wit="#wit.orig">刺</rdg></app>
<app from="#beg0412a1301" to="#end0412a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0412a1501" to="#end0412a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0412a1601" to="#end0412a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0412b1601" to="#end0412b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0412c0401" to="#end0412c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0412c0501" to="#end0412c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0413a0101" to="#end0413a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0413a1801" to="#end0413a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0413b0301" to="#end0413b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">掐<note type="cf1">X40n0719_p0397a20</note></lem><rdg wit="#wit.orig">搯</rdg></app>
<app from="#beg0413b0302" to="#end0413b0302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0413b1901" to="#end0413b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">剌</lem><rdg wit="#wit.orig">刺</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0403a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0403a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0403b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0403b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0403c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0403c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0405a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0405a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0405a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0405a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0405b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0405b1701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0405b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0405b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0406c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0406c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0406c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0406c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0406c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0406c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0406c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0406c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0406c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0406c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0406c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0406c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0407b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0407b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0408a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0408a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0408b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0408b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0409a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0409a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0409c1701" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X39.0409c17.16" target="#nkr_note_add_0409c1701">幼【CB】，幻【卍續】</note>
<note n="0410a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0410a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0410a2402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0410a2402">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0410b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0410b0601">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0410b0602" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X39.0410b06.08" target="#nkr_note_add_0410b0602">掐【CB】，搯【卍續】</note>
<note n="0410b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0410b1601">壤【CB】，壞【卍續】</note>
<note n="0410b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0410b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0410c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0410c2301">葡【CB】，蔔【卍續】</note>
<note n="0411a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0411a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0411b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0411b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0411b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0411b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0411b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0411b1201">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0411c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0411c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0411c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0411c1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0411c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0411c1401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0412a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0412a0501">剌【CB】【麗-CB】【磧-CB】，刺【卍續】</note>
<note n="0412a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0412a0701">剌【CB】，刺【卍續】</note>
<note n="0412a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0412a1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0412a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0412a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0412a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0412a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0412b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0412b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0412c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0412c0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0412c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0412c0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0413a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0413a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0413a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0413a1801">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0413b0301" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X39.0413b03.01" target="#nkr_note_add_0413b0301">掐【CB】，搯【卍續】</note>
<note n="0413b0302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0413b0302">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0413b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0413b1901">剌【CB】，刺【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>