<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X42n0736">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 736 四分律行事鈔批</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 736 四分律行事鈔批</title>
			<author>唐 大覺撰</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp7"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp8"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>14卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">42</idno>.<idno type="no">736</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">四分律行事鈔批</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00036">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00036</charName>
				<mapping cb:dec="983076" type="PUA">U+F0024</mapping>
			<mapping type="unicode">U+27090</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[卄/積]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00626">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00626</charName>
				<mapping cb:dec="983666" type="PUA">U+F0272</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3CB2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[疊*毛]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00712">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00712</charName>
				<mapping cb:dec="983752" type="PUA">U+F02C8</mapping>
			<mapping type="unicode">U+258B6</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[禾*會]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00830">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00830</charName>
				<mapping cb:dec="983870" type="PUA">U+F033E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28DC2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>闕</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[門@報]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00985">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00985</charName>
				<mapping cb:dec="984025" type="PUA">U+F03D9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2039D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>愆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[億-音+(夫*夫)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01340">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01340</charName>
				<mapping cb:dec="984380" type="PUA">U+F053C</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7B27</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+册]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01862">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01862</charName>
				<mapping cb:dec="984902" type="PUA">U+F0746</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4065</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[目*匿]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01919">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01919</charName>
				<mapping cb:dec="984959" type="PUA">U+F077F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+7CD3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>穀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穀-(一/禾)+釆]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02308">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02308</charName>
				<mapping cb:dec="985348" type="PUA">U+F0904</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3FC8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>癰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[病-丙+(雍-〦)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05033">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05033</charName>
				<mapping cb:dec="988073" type="PUA">U+F13A9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+496B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鐵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[金*截]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05424">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05424</charName>
				<mapping cb:dec="988464" type="PUA">U+F1530</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4225</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>筋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[筋-月+角]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB13389">
				<charName>CBETA CHARACTER CB13389</charName>
				<mapping cb:dec="996429" type="PUA">U+F344D</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E332</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[月*堅]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15148">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName>
				<mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>畫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[書-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15179">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName>
				<mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15845">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15845</charName>
				<mapping cb:dec="998885" type="PUA">U+F3DE5</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+4F07</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>役</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[仁-二+(儿/又)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16014">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName>
				<mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16801">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16801</charName>
				<mapping cb:dec="999841" type="PUA">U+F41A1</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+2054B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>册</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[用-丨+║]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18213">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18213</charName>
				<mapping cb:dec="1001253" type="PUA">U+F4725</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[ㄇ@昔]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18238">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18238</charName>
				<mapping cb:dec="1001278" type="PUA">U+F473E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4926</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鉞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[金*伐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18259">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18259</charName>
				<mapping cb:dec="1001299" type="PUA">U+F4753</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[券-刀+王]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18280">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18280</charName>
				<mapping cb:dec="1001320" type="PUA">U+F4768</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[譥-言+貝]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18306">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18306</charName>
				<mapping cb:dec="1001346" type="PUA">U+F4782</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[(尸-(厂-一)+丨)/(司-口)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18767">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18767</charName>
				<mapping cb:dec="1001807" type="PUA">U+F494F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+29C8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[□@□]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-10-16T08:27:18">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<cb:mulu type="其他" level="1">六門分別</cb:mulu><cb:mulu type="其他" level="2">重釋六隨文判釋</cb:mulu><cb:mulu type="其他" level="3">第四廣釋三十篇之義</cb:mulu><cb:mulu type="其他" level="4">訃請設則篇第二十三</cb:mulu><cb:div type="other"><cb:div type="other"><cb:div type="other">
<milestone unit="juan" n="14"/>
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1030a" n="1030a"/>
<lb ed="X" n="1030a01"/>
<lb ed="X" n="1030a02"/>
<lb ed="X" n="1030a03"/>
<lb ed="X" n="1030a04"/><lb ed="R068" n="0038a09"/><cb:juan fun="open" n="14a"><cb:mulu type="卷" n="14a">第十四本</cb:mulu><cb:jhead>四分律鈔批卷第十四本</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="1030a05"/><lb ed="R068" n="0038a10"/><byline cb:type="author">江東杭州<name role="" type="person">華嚴寺</name>沙門　大覺　撰</byline>
<lb ed="X" n="1030a06"/><lb ed="R068" n="0038a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">導俗化方篇第二十四</cb:mulu><head>○<anchor xml:id="nkr_note_orig_1030001" n="1030001"/>導俗化方篇第二十四</head>
<lb ed="X" n="1030a07"/><lb ed="R068" n="0038a12"/><p xml:id="pX42p1030a0701">上篇訃請設則。對食立儀。旣荷以事資理。須報其法
<lb ed="X" n="1030a08"/><lb ed="R068" n="0038a13"/>藥。故俯提弱喪。引悟迷方。使獲益資神。相須義立。則
<lb ed="X" n="1030a09"/><lb ed="R068" n="0038a14"/>彼此齊利。得無孤負。茲篇來意厥旨若斯。言導者引
<lb ed="X" n="1030a10"/><lb ed="R068" n="0038a15"/>也。謂是化導俗人之方法。故曰也。有本作道字者。謂
<lb ed="X" n="1030a11"/><lb ed="R068" n="0038a16"/>以道俗相須。故云道也。謂是道人<anchor xml:id="nkr_note_orig_1030002" n="1030002"/>凡俗之法也。濟云。
<lb ed="X" n="1030a12"/><lb ed="R068" n="0038a17"/>導是能化。俗是所化。能所通擧。故曰導俗化方篇也
<lb ed="X" n="1030a13"/><lb ed="R068" n="0038a18"/>夫道俗相資者。此謂俗人求福。故以四事供養。則是
<lb ed="X" n="1030a14"/><lb ed="R068" n="0038b01"/>財施。道以化之歸戒令生信樂。卽是法施也。有逾影
<lb ed="X" n="1030a15"/><lb ed="R068" n="0038b02"/>響等者。逾由過也。道俗相假。過於影響。影假其形。響
<lb ed="X" n="1030a16"/><lb ed="R068" n="0038b03"/>假其聲也。影必應形。響必應聲。道必假俗。俗必藉道。
<lb ed="X" n="1030a17"/><lb ed="R068" n="0038b04"/>互相資成。義不孤立。道則待俗食以資身。俗則資道
<lb ed="X" n="1030a18"/><lb ed="R068" n="0038b05"/>法以練神。以僧非貯畜之家。非俗何由活命。俗慕三
<lb ed="X" n="1030a19"/><lb ed="R068" n="0038b06"/>歸五戒。以作人天之因。則非道無以能。故曰也。雖形
<lb ed="X" n="1030a20"/><lb ed="R068" n="0038b07"/>法兩別者。立謂。俗形則靴衫冠帶。道形則剃髮染衣。
<lb ed="X" n="1030a21"/><lb ed="R068" n="0038b08"/>俗法則是仁義禮智信。或五八之戒等。道法則戒定
<lb ed="X" n="1030a22"/><lb ed="R068" n="0038b09"/>慧品。故言形法兩別。以形與法曰兩。各不相同稱別。
<lb ed="X" n="1030a23"/><lb ed="R068" n="0038b10"/>而所趣攸同者。攸是所也。此明道俗形儀雖異。若能
<lb ed="X" n="1030a24"/><lb ed="R068" n="0038b11"/>勤行不<anchor xml:id="nkr_note_add_1030a2401" n="1030a2401"/><anchor xml:id="beg1030a2401" n="1030a2401"/>已<anchor xml:id="end1030a2401"/>。取其終至趣極。皆到涅槃常樂。故言趣同。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1030b" n="1030b"/>
<lb ed="X" n="1030b01"/><lb ed="R068" n="0038b12"/>趣者至也。卽肇論云。服像雖殊。妙期不二是也。沙門
<lb ed="X" n="1030b02"/><lb ed="R068" n="0038b13"/>者。此云息心。亦稱寂志。道緣須立者。明比丘旣在世
<lb ed="X" n="1030b03"/><lb ed="R068" n="0038b14"/>間欲修道者。要須其資緣。方能進道。故曰道緣須立
<lb ed="X" n="1030b04"/><lb ed="R068" n="0038b15"/>也。若不假彼外護無附法心者。謂俗能四事供給於
<lb ed="X" n="1030b05"/><lb ed="R068" n="0038b16"/>僧。賴此以得進道。此是假義也。若闕衣服湯藥。則不
<lb ed="X" n="1030b06"/><lb ed="R068" n="0038b17"/>能修道。故言則無附法心也。</p>
<lb ed="X" n="1030b07"/><lb ed="R068" n="0038b18"/><p xml:id="pX42p1030b0701">凡厥施化止在喉心者。欲明末代比丘不閑敎網。雖
<lb ed="X" n="1030b08"/><lb ed="R068" n="0039a01"/>復當人<anchor xml:id="nkr_note_orig_1030003" n="1030003"/>犯物。然情暗律儀。說自胸臆。曾無典據。故曰
<lb ed="X" n="1030b09"/><lb ed="R068" n="0039a02"/>出喉心也。乃是肚傳<note place="inline">去聲</note>。濟云。如落華師。及古來謂諸
<lb ed="X" n="1030b10"/><lb ed="R068" n="0039a03"/>愚僧。爲他受五八之戒。元不解受翻邪三歸。或非指
<lb ed="X" n="1030b11"/><lb ed="R068" n="0039a04"/>說五八之相。爲得戒時節如此。施化皆是出喉心也。
<lb ed="X" n="1030b12"/><lb ed="R068" n="0039a05"/>皆是事起非法言成訛濫也。都無詮述者。詮是敎也。
<lb ed="X" n="1030b13"/><lb ed="R068" n="0039a06"/>旣<anchor xml:id="nkr_note_orig_1030004" n="1030004"/>說典據則闕能詮之敎。能詮之敎旣闕。所詮之行
<lb ed="X" n="1030b14"/><lb ed="R068" n="0039a07"/>何從也。</p>
<lb ed="X" n="1030b15"/><lb ed="R068" n="0039a08"/><p xml:id="pX42p1030b1501">箴誨未聞者。箴由誡也。亦是治也。世醫之箴。以治人
<lb ed="X" n="1030b16"/><lb ed="R068" n="0039a09"/>病。今立此敎。喩其箴。以治愚病也。誨者示也。謂昔來
<lb ed="X" n="1030b17"/><lb ed="R068" n="0039a10"/>與他受五八戒。不閑成否。是出家人病也。</p>
<lb ed="X" n="1030b18"/><lb ed="R068" n="0039a11"/><p xml:id="pX42p1030b1801">諸大檀越者。檀越梵音。此翻爲施主。聲論云。他那波
<lb ed="X" n="1030b19"/><lb ed="R068" n="0039a12"/>底<note place="inline">都私反</note>。他那翻爲施主。謂施主也。醉栴陀羅者。汎爾
<lb ed="X" n="1030b20"/><lb ed="R068" n="0039a13"/>旃陀。尙稱殺者。更加醉亂。義不待言。案經音云。旃陀
<lb ed="X" n="1030b21"/><lb ed="R068" n="0039a14"/>羅。或云旃荼羅。此云嚴熾。謂屠殺者。種類之名也。一
<lb ed="X" n="1030b22"/><lb ed="R068" n="0039a15"/>云主殺人獄卒也。案西域記云。其人若行時。則搖鈴
<lb ed="X" n="1030b23"/><lb ed="R068" n="0039a16"/>自標。或拄破頭竹。若不然者。王卽與其罪也。</p>
<lb ed="X" n="1030b24"/><lb ed="R068" n="0039a17"/><p xml:id="pX42p1030b2401">謂五分十二因緣者。私云。五分法身也。戒定慧解脫
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1030c" n="1030c"/>
<lb ed="X" n="1030c01"/><lb ed="R068" n="0039a18"/>解脫知見。此是深法也。男女之音者。謂隨方立忌。諱
<lb ed="X" n="1030c02"/><lb ed="R068" n="0039b01"/>男女隱惡事之言也。然出言對俗士。須知輕重。如晉
<lb ed="X" n="1030c03"/><lb ed="R068" n="0039b02"/>有僧與一沙彌。往鄭玄家乞食。打門喚鄭玄。遙問是
<lb ed="X" n="1030c04"/><lb ed="R068" n="0039b03"/>誰。乃答言阿師耳。鄭玄曰。汝自稱師。他誰師汝。卽出
<lb ed="X" n="1030c05"/><lb ed="R068" n="0039b04"/>看之。乃是闍梨。問言闍梨背後乃是何小僧。答云。是
<lb ed="X" n="1030c06"/><lb ed="R068" n="0039b05"/>我弟子。鄭玄曰。汝弟之子耶。頭盧邈賴<note place="inline">於卓反</note>一似阿
<lb ed="X" n="1030c07"/><lb ed="R068" n="0039b06"/>伯。又應爲衆說猒患法遠離法觀身苦空無常不淨
<lb ed="X" n="1030c08"/><lb ed="R068" n="0039b07"/>等者。案毗尼母論文中。明其法師說法之時。應當次
<lb ed="X" n="1030c09"/><lb ed="R068" n="0039b08"/>第隨順說法。爲猒患法遠離法。令前人心生歡喜。求
<lb ed="X" n="1030c10"/><lb ed="R068" n="0039b09"/>於解脫。速得涅槃。若說法比丘。復應常念觀身苦空
<lb ed="X" n="1030c11"/><lb ed="R068" n="0039b10"/>無常無我不淨。莫使有絕也。私云。言猒患輪回二十
<lb ed="X" n="1030c12"/><lb ed="R068" n="0039b11"/>五有生老病死恩愛別離等八苦也。又猒患此身三
<lb ed="X" n="1030c13"/><lb ed="R068" n="0039b12"/>十六物不淨臭穢難調難養等也。言遠離法者。謂遠
<lb ed="X" n="1030c14"/><lb ed="R068" n="0039b13"/>離愛染及喧雜之境界。及遠離惡覺也。按成實論惡
<lb ed="X" n="1030c15"/><lb ed="R068" n="0039b14"/>覺品云。何謂欲覺者。謂依欲生覺。於五欲中。見有利
<lb ed="X" n="1030c16"/><lb ed="R068" n="0039b15"/>樂。是名欲覺。親里覺者。由親里故。起諸憶念。欲令親
<lb ed="X" n="1030c17"/><lb ed="R068" n="0039b16"/>得安隱樂。若念衰惱則生愁憂。若念與親里種同事
<lb ed="X" n="1030c18"/><lb ed="R068" n="0039b17"/>名親里覺。行者不應憶念此覺。以本出家時。<anchor xml:id="nkr_note_add_1030c1801" n="1030c1801"/><anchor xml:id="beg1030c1801" n="1030c1801"/>已<anchor xml:id="end1030c1801"/>捨親
<lb ed="X" n="1030c19"/><lb ed="R068" n="0039b18"/>里。今依此覺。則非所宜。若念親里。則唐捨家。家屬空
<lb ed="X" n="1030c20"/><lb ed="R068" n="0040a01"/>無所成。又與親里和合。則不能增長善法。當念一切
<lb ed="X" n="1030c21"/><lb ed="R068" n="0040a02"/>衆生生死輪轉。無非親里。何故偏著。又生死中爲親
<lb ed="X" n="1030c22"/><lb ed="R068" n="0040a03"/>里故。憂悲啼哭。淚成大海。今復貪著。則苦無窮<anchor xml:id="nkr_note_add_1030c2201" n="1030c2201"/><anchor xml:id="beg1030c2201" n="1030c2201"/>已<anchor xml:id="end1030c2201"/>。不
<lb ed="X" n="1030c23"/><lb ed="R068" n="0040a04"/>死覺者。作如是念。我徐當修道。先當讀誦修多羅毗
<lb ed="X" n="1030c24"/><lb ed="R068" n="0040a05"/>尼毗曇雜藏。廣誦外典。多畜弟子。牽引善人。供養四
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1031a" n="1031a"/>
<lb ed="X" n="1031a01"/><lb ed="R068" n="0040a06"/>塔。勸化衆生。令大布施。後當修道。名不死覺。行者不
<lb ed="X" n="1031a02"/><lb ed="R068" n="0040a07"/>應起如是念。以<anchor xml:id="nkr_note_orig_1031001" n="1031001"/>無死時不定。不可預知。若營餘事中
<lb ed="X" n="1031a03"/><lb ed="R068" n="0040a08"/>則命盡不得修道。後將死時。心悔憂惱。更何逮及等。
<lb ed="X" n="1031a04"/><lb ed="R068" n="0040a09"/>又覺觀皆須遠離也。</p>
<lb ed="X" n="1031a05"/><lb ed="R068" n="0040a10"/><p xml:id="pX42p1031a0501">善解一字者。卽是律字也。此之一字攝一切行得盡。
<lb ed="X" n="1031a06"/><lb ed="R068" n="0040a11"/>謂能詮量輕重開遮如非之相。故曰善解也。若爲利
<lb ed="X" n="1031a07"/><lb ed="R068" n="0040a12"/>益衆生至非法處聲聞不應爲者。此謂大乘菩薩。內
<lb ed="X" n="1031a08"/><lb ed="R068" n="0040a13"/>無染濁。行逆化。示同衆生。具行十惡。若聲聞人。力所
<lb ed="X" n="1031a09"/><lb ed="R068" n="0040a14"/>未堪。則不可行也。且如蓮花在水水不能汚。以紙投
<lb ed="X" n="1031a10"/><lb ed="R068" n="0040a15"/>水水不染良難。案如意三昧經云。有三人得反常行
<lb ed="X" n="1031a11"/><lb ed="R068" n="0040a16"/>婬欲。謂佛菩薩羅漢。以此三乘人不染世間故。如佛
<lb ed="X" n="1031a12"/><lb ed="R068" n="0040a17"/>入波斯匿王母宮中行欲。何以然者。佛觀見此母有
<lb ed="X" n="1031a13"/><lb ed="R068" n="0040a18"/>緣。又以王自請佛化其母多欲故。王爲覓種種男與
<lb ed="X" n="1031a14"/><lb ed="R068" n="0040b01"/>母。王恐母當來墮地獄。故以佛示行內心無染。不同
<lb ed="X" n="1031a15"/><lb ed="R068" n="0040b02"/>凡夫等人。其餘地前菩薩。皆不得作。要須離境。不得
<lb ed="X" n="1031a16"/><lb ed="R068" n="0040b03"/>附近。何況凡夫。如經中爲凡夫爲喩。謂身口如金。業
<lb ed="X" n="1031a17"/><lb ed="R068" n="0040b04"/>思如水也。境如薪。內有煩惱火。與境薪相應。不能不
<lb ed="X" n="1031a18"/><lb ed="R068" n="0040b05"/>沸。卽<name role="" type="person">須提那</name>子者是也。今人行欲云我無染。飮酒食
<lb ed="X" n="1031a19"/><lb ed="R068" n="0040b06"/>肉云無貪心。何乃太妄也。</p>
<lb ed="X" n="1031a20"/><lb ed="R068" n="0040b07"/><p xml:id="pX42p1031a2001">有問命終徒勞耳者。案長含第三云。爾時阿難閑靜
<lb ed="X" n="1031a21"/><lb ed="R068" n="0040b08"/>處思惟。此那陀村有十二居士。今者命終。爲生何處。
<lb ed="X" n="1031a22"/><lb ed="R068" n="0040b09"/>復有五十人命終。復有五百人命終。斯生何處。作是
<lb ed="X" n="1031a23"/><lb ed="R068" n="0040b10"/>念<anchor xml:id="nkr_note_add_1031a2301" n="1031a2301"/><anchor xml:id="beg1031a2301" n="1031a2301"/>已<anchor xml:id="end1031a2301"/>。往問世尊。唯願解說。佛吿阿難。其十二居士。斷
<lb ed="X" n="1031a24"/><lb ed="R068" n="0040b11"/>五下分結。命終生天。於彼卽涅槃。不復還此。其五十
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1031b" n="1031b"/>
<lb ed="X" n="1031b01"/><lb ed="R068" n="0040b12"/>人命終者。斷除三結。婬怒痴薄。得斯陀含。還來此世。
<lb ed="X" n="1031b02"/><lb ed="R068" n="0040b13"/>盡於苦本。其五百人命終。斷除三結。得須陀洹。不墮
<lb ed="X" n="1031b03"/><lb ed="R068" n="0040b14"/>惡趣。必定成道。往來七生。盡於苦際。復吿阿難。夫生
<lb ed="X" n="1031b04"/><lb ed="R068" n="0040b15"/>有死。自世之常。此何足恠。若一一人死。亦問我者。豈
<lb ed="X" n="1031b05"/><lb ed="R068" n="0040b16"/>非擾乱耶。阿難答言。實爾世尊。實是擾乱。</p>
<lb ed="X" n="1031b06"/><lb ed="R068" n="0040b17"/><p xml:id="pX42p1031b0601">三千云入他房一於外彈指等者。案三千威儀云。有
<lb ed="X" n="1031b07"/><lb ed="R068" n="0040b18"/>五事應相入室。一問訊。二病瘦往瞻視。三問經。四有
<lb ed="X" n="1031b08"/><lb ed="R068" n="0041a01"/>所借。五衆人使往呼。往有五事。一者當於外彈指。二
<lb ed="X" n="1031b09"/><lb ed="R068" n="0041a02"/>入當脫帽。三當作禮。四當正住人敎坐乃坐。五不得
<lb ed="X" n="1031b10"/><lb ed="R068" n="0041a03"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_1031002" n="1031002"/>妄持經入。問經有五事。一當如法下床問。二不得共
<lb ed="X" n="1031b11"/><lb ed="R068" n="0041a04"/>坐。三不解直當問。四不得持意念外因緣。五設解當
<lb ed="X" n="1031b12"/><lb ed="R068" n="0041a05"/>頭面著地作禮反向出戶<note place="inline">上言問經是一箇段文首不得連連</note>。</p>
<lb ed="X" n="1031b13"/><lb ed="R068" n="0041a06"/><p xml:id="pX42p1031b1301">聽說十二部經者。新譯經論名十二分敎也。一契經。
<lb ed="X" n="1031b14"/><lb ed="R068" n="0041a07"/>二應頌。三記別。四諷誦。五自說。六因緣<note place="inline">亦名緣起</note>。七譬喩。
<lb ed="X" n="1031b15"/><lb ed="R068" n="0041a08"/>八本事。九本生。十方廣。十一希法。十二論議。立章門。
<lb ed="X" n="1031b16"/><lb ed="R068" n="0041a09"/>廣解如賓抄第三云。一修多羅。此曰契經。二祇夜。謂
<lb ed="X" n="1031b17"/><lb ed="R068" n="0041a10"/>重頌經也。前有長行後更偈。三和伽羅那。此名授記。
<lb ed="X" n="1031b18"/><lb ed="R068" n="0041a11"/>四伽陀。此名孤起偈經。五優陀那。此云無問自說。謂
<lb ed="X" n="1031b19"/><lb ed="R068" n="0041a12"/>不由諮請。如來自說律名句經。六尼陀那。此名因緣
<lb ed="X" n="1031b20"/><lb ed="R068" n="0041a13"/>經。七阿波那。此言譬喩經。八伊帝目多伽。此云本事
<lb ed="X" n="1031b21"/><lb ed="R068" n="0041a14"/>經。謂說古事。如云<name role="" type="person">拘留孫佛</name>法名甘露皷等。律名善
<lb ed="X" n="1031b22"/><lb ed="R068" n="0041a15"/>道經。言甘露皷者。以其說法滋人。義如甘露。以應機
<lb ed="X" n="1031b23"/><lb ed="R068" n="0041a16"/>故。故言如皷。九闍陀伽。此云本生經。謂自陳<anchor xml:id="nkr_note_add_1031b2301" n="1031b2301"/><anchor xml:id="beg1031b2301" n="1031b2301"/>己<anchor xml:id="end1031b2301"/>報。十
<lb ed="X" n="1031b24"/><lb ed="R068" n="0041a17"/>毗佛略。此云方廣。卽大乘也。十一阿浮陀達磨。此云
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1031c" n="1031c"/>
<lb ed="X" n="1031c01"/><lb ed="R068" n="0041a18"/>未曾有。十二憂波提舍。此云論議經。然大小隱顯。故
<lb ed="X" n="1031c02"/><lb ed="R068" n="0041b01"/>說十二。謂方廣部是菩薩藏。餘十一部是聲聞藏。若
<lb ed="X" n="1031c03"/><lb ed="R068" n="0041b02"/>大小有無互顯。各有九部。謂大乘中。除因緣譬喩論
<lb ed="X" n="1031c04"/><lb ed="R068" n="0041b03"/>義也。小乘除方廣授記無問自說。故各九部。大小具
<lb ed="X" n="1031c05"/><lb ed="R068" n="0041b04"/>義論之。各有十二部也。然何故大乘有時說九。以根
<lb ed="X" n="1031c06"/><lb ed="R068" n="0041b05"/>利故。何故小乘有時說九。以敎淺故。</p>
<lb ed="X" n="1031c07"/><lb ed="R068" n="0041b06"/><p xml:id="pX42p1031c0701">莫非時說者。謂不是合說之時也。案涅槃第六云。莫
<lb ed="X" n="1031c08"/><lb ed="R068" n="0041b07"/>非時說者。疏云。悟時未至名非時說。佛昔一時有一
<lb ed="X" n="1031c09"/><lb ed="R068" n="0041b08"/>俗人。極愽學多聞明識相。我說法爲說四念處。則云
<lb ed="X" n="1031c10"/><lb ed="R068" n="0041b09"/>我先解此法。不須更述。卽爲說四正勤。亦云先解。卽
<lb ed="X" n="1031c11"/><lb ed="R068" n="0041b10"/>爲說六波羅蜜。復言先解。如是欲說一切法。皆言先
<lb ed="X" n="1031c12"/><lb ed="R068" n="0041b11"/>解。佛止而不復有說。其人白佛。我欲請佛及僧於舍
<lb ed="X" n="1031c13"/><lb ed="R068" n="0041b12"/>設食。佛與比丘往訃。然彼亦有信心。手自下食。初下
<lb ed="X" n="1031c14"/><lb ed="R068" n="0041b13"/>餠時。佛言我常得此食。今不復須。次下果子飯食等。
<lb ed="X" n="1031c15"/><lb ed="R068" n="0041b14"/>皆言我常得此食。今不須之。其人卽言。食雖常得。不
<lb ed="X" n="1031c16"/><lb ed="R068" n="0041b15"/>應生猒。令我何計求於異味。今所設者。世人常食。佛
<lb ed="X" n="1031c17"/><lb ed="R068" n="0041b16"/>及大衆。應日日食。卽報言。若汝說食不許猒須日日
<lb ed="X" n="1031c18"/><lb ed="R068" n="0041b17"/>食。法亦如是。不應生厭。我向說法。何爲不用。豈以解
<lb ed="X" n="1031c19"/><lb ed="R068" n="0041b18"/>竟卽不願聞。應數聞<anchor xml:id="nkr_note_add_1031c1901" n="1031c1901"/><anchor xml:id="beg1031c1901" n="1031c1901"/>已<anchor xml:id="end1031c1901"/>思惟取證<note place="inline">云云</note>。莫非國說者。
<lb ed="X" n="1031c20"/><lb ed="R068" n="0042a01"/>疏云。處不堪聞名非處說。莫不請說者。傳法須人。莫
<lb ed="X" n="1031c21"/><lb ed="R068" n="0042a02"/>不請說。此三待時待法待人說也。莫輕心說莫隨處
<lb ed="X" n="1031c22"/><lb ed="R068" n="0042a03"/>說者。輕心則<anchor xml:id="nkr_note_add_1031c2201" n="1031c2201"/><anchor xml:id="beg1031c2201" n="1031c2201"/>己<anchor xml:id="end1031c2201"/>之主生慢。處處令物不慕。莫自嘆說
<lb ed="X" n="1031c23"/><lb ed="R068" n="0042a04"/>莫輕他說。自嘆謂美<anchor xml:id="nkr_note_add_1031c2301" n="1031c2301"/><anchor xml:id="beg1031c2301" n="1031c2301"/>己<anchor xml:id="end1031c2301"/>。輕他惡人。莫滅佛法莫熾然
<lb ed="X" n="1031c24"/><lb ed="R068" n="0042a05"/>世法說。互相非毀。名滅佛法說。佛法滅則世法熾然。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1032a" n="1032a"/>
<lb ed="X" n="1032a01"/><lb ed="R068" n="0042a06"/>此上依經及疏釋。鈔家引文不盡<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="1032a02"/><lb ed="R068" n="0042a07"/><p xml:id="pX42p1032a0201">七施不損財一眼施等者。案雜寶藏經云。一名眼施
<lb ed="X" n="1032a03"/><lb ed="R068" n="0042a08"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_1032001" n="1032001"/>者常以好眼。視父母師長沙門婆羅門。不以惡眼。名
<lb ed="X" n="1032a04"/><lb ed="R068" n="0042a09"/>爲眼施。捨身受身。得淸淨眼。未來成佛。得天眼佛眼。
<lb ed="X" n="1032a05"/><lb ed="R068" n="0042a10"/>是名第一果報。二<anchor xml:id="nkr_note_orig_1032002" n="1032002"/>者和顏悅色施。於父母師長沙門
<lb ed="X" n="1032a06"/><lb ed="R068" n="0042a11"/>婆羅門。不顰蹙惡色。捨身受身。得端正色。未來成佛。
<lb ed="X" n="1032a07"/><lb ed="R068" n="0042a12"/>得眞金色。是名第二果報。三名言辭施。於父母師長
<lb ed="X" n="1032a08"/><lb ed="R068" n="0042a13"/>等。出於輭語。非麤惡言。捨身受身。得言語辨了。所可
<lb ed="X" n="1032a09"/><lb ed="R068" n="0042a14"/>言說爲人信受。未來成佛得四辨才。四名身施。於父
<lb ed="X" n="1032a10"/><lb ed="R068" n="0042a15"/>母師長等。起迎禮拜。是名身施。捨身受身。得端正身。
<lb ed="X" n="1032a11"/><lb ed="R068" n="0042a16"/>長大之身。人所敬身。未來成佛。身如<name role="" type="person">尼拘陀</name>樹。無見
<lb ed="X" n="1032a12"/><lb ed="R068" n="0042a17"/>頂者。五名心施。雖以上事供養。心不和善。不名爲施。
<lb ed="X" n="1032a13"/><lb ed="R068" n="0042a18"/>若心和善。深生供養。是名心施。捨身受身。得明了心
<lb ed="X" n="1032a14"/><lb ed="R068" n="0042b01"/>不癡狂心。未來成佛得一切種智心。六名床座施。若
<lb ed="X" n="1032a15"/><lb ed="R068" n="0042b02"/>見父母師長等。爲敷床座令坐。捨身受身常得尊貴
<lb ed="X" n="1032a16"/><lb ed="R068" n="0042b03"/>七寶床座。未來成佛得師子法座。七名房舍施。前父
<lb ed="X" n="1032a17"/><lb ed="R068" n="0042b04"/>母師長等。使屋舍之中。得行來坐臥。卽名房舍施。捨
<lb ed="X" n="1032a18"/><lb ed="R068" n="0042b05"/>身受身得自然宮殿舍宅。未來成佛。得諸禪屋宅。如
<lb ed="X" n="1032a19"/><lb ed="R068" n="0042b06"/>是七施。雖不損財物。獲大果報。</p>
<lb ed="X" n="1032a20"/><lb ed="R068" n="0042b07"/><p xml:id="pX42p1032a2001">動手於空四方無著者。謂喩如凡人擧手向空無有
<lb ed="X" n="1032a21"/><lb ed="R068" n="0042b08"/>礙著。案母論云。佛吿諸比丘。入聚落時。不得放逸散
<lb ed="X" n="1032a22"/><lb ed="R068" n="0042b09"/>亂。常應攝心。譬如人足蹈高山懸嚴絕檢方寸之處。
<lb ed="X" n="1032a23"/><lb ed="R068" n="0042b10"/>念念生怖。更無餘念。於六塵境。不取其昧。如峰採華。
<lb ed="X" n="1032a24"/><lb ed="R068" n="0042b11"/>佛卽動手於空。吿諸比丘。此手今空中迴轉。無礙無
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1032b" n="1032b"/>
<lb ed="X" n="1032b01"/><lb ed="R068" n="0042b12"/>繫縛。汝入聚落時。心無礙無繫縛。亦應如是。</p>
<lb ed="X" n="1032b02"/><lb ed="R068" n="0042b13"/><p xml:id="pX42p1032b0201">佛受老母臭澱汁者。如大智度論抄<note place="inline">云云</note>。佛受憶耳
<lb ed="X" n="1032b03"/><lb ed="R068" n="0042b14"/>殘羮等者。案十誦文中。其人生出。耳有金環。其貌端
<lb ed="X" n="1032b04"/><lb ed="R068" n="0042b15"/>正。相師占之云。兒實有福德。其耳環價直幾計。諸人
<lb ed="X" n="1032b05"/><lb ed="R068" n="0042b16"/>平價。可直純金一億。因名億耳。撿智論緣中。但云沙
<lb ed="X" n="1032b06"/><lb ed="R068" n="0042b17"/>門億耳。以好羮上佛。以殘羮與頻婆羅王。今鈔佛受
<lb ed="X" n="1032b07"/><lb ed="R068" n="0042b18"/>億耳殘羮錯也。但以佛殘將與王耳。餘部中亦名二
<lb ed="X" n="1032b08"/><lb ed="R068" n="0043a01"/>十億耳。四分名爲守籠那。過去世時。以一<anchor xml:id="nkr_note_orig_1032003" n="1032003"/>疊敷地。使
<lb ed="X" n="1032b09"/><lb ed="R068" n="0043a02"/>僧蹈過。從此九十一劫。脚未拄地。今生<anchor xml:id="nkr_note_add_1032b0901" n="1032b0901"/><anchor xml:id="beg1032b0901" n="1032b0901"/>已<anchor xml:id="end1032b0901"/>來。脚下生
<lb ed="X" n="1032b10"/><lb ed="R068" n="0043a03"/>毛。以長數寸。投佛出家。苦行無比。所經行處。血流于
<lb ed="X" n="1032b11"/><lb ed="R068" n="0043a04"/>地。佛開革履。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1032004" n="1032004"/>持爲其人精苦過分。不證無漏。佛說彈
<lb ed="X" n="1032b12"/><lb ed="R068" n="0043a05"/>琴之喩。後方得道<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="1032b13"/><lb ed="R068" n="0043a06"/><p xml:id="pX42p1032b1301">見功德者歎施戒等者。濟云。見造功德之人。須爲贊
<lb ed="X" n="1032b14"/><lb ed="R068" n="0043a07"/>歎布施持戒之福。令彼心悅不退敗也。</p>
<lb ed="X" n="1032b15"/><lb ed="R068" n="0043a08"/><p xml:id="pX42p1032b1501">常在二家生者。立明。迦葉佛及本師釋迦。刹利家生。
<lb ed="X" n="1032b16"/><lb ed="R068" n="0043a09"/>當來彌勒佛。大婆羅門家生等。是曰二家也。法力二
<lb ed="X" n="1032b17"/><lb ed="R068" n="0043a10"/>輪等者。私云。國王有威勢。是爲力輪。道門多軌則。名
<lb ed="X" n="1032b18"/><lb ed="R068" n="0043a11"/>爲法輪。若不得力輪將護。法輪則無由得轉。此是稱
<lb ed="X" n="1032b19"/><lb ed="R068" n="0043a12"/>歎王之辭也。應譽實事者。謂見外道應隨時歎譽。汝
<lb ed="X" n="1032b20"/><lb ed="R068" n="0043a13"/>能捨兄弟父母繫縛恩愛等也。過德而談。名之曰譽。</p>
<lb ed="X" n="1032b21"/><lb ed="R068" n="0043a14"/><p xml:id="pX42p1032b2101">二明受戒法就中分三者。私云。卽三皈五戒八戒爲
<lb ed="X" n="1032b22"/><lb ed="R068" n="0043a15"/>三也。案辨正論云。因尸利而說三皈。因末伽而說五
<lb ed="X" n="1032b23"/><lb ed="R068" n="0043a16"/>戒。爲伽王而說十戒善。爲長者。而說六齋三皈。勸令
<lb ed="X" n="1032b24"/><lb ed="R068" n="0043a17"/>捨邪五戒。防其行惡。十善使其招貴。六齋令其得樂。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1032c" n="1032c"/>
<lb ed="X" n="1032c01"/><lb ed="R068" n="0043a18"/>注云。皈者向也。戒由止也。善者嘉也。齊云肅也。敎其
<lb ed="X" n="1032c02"/><lb ed="R068" n="0043b01"/>皈向三尊。防止五欲。備延嘉晚<note place="inline">未詳</note>。肅敬容儀
<lb ed="X" n="1032c03"/><lb ed="R068" n="0043b02"/>一切衆生怖畏生死四魔故受三皈等者。對此因說
<lb ed="X" n="1032c04"/><lb ed="R068" n="0043b03"/>散脂鬼神事。如觀佛三昧經抄<note place="inline">云云</note>。名一義異者。立
<lb ed="X" n="1032c05"/><lb ed="R068" n="0043b04"/>謂。如涅槃云。佛常法常僧常。此是名一。又云。佛名爲
<lb ed="X" n="1032c06"/><lb ed="R068" n="0043b05"/>覺。法名不覺。僧名和合。此是義異。又云。至覺名佛。至
<lb ed="X" n="1032c07"/><lb ed="R068" n="0043b06"/>軌名法。至和名僧。此是義異。濟云。直言皈依是名一。
<lb ed="X" n="1032c08"/><lb ed="R068" n="0043b07"/>以皈依之名是一也。然皈依通於三寶。佛僧故言義
<lb ed="X" n="1032c09"/><lb ed="R068" n="0043b08"/>異也。或時說三爲一者。立謂。一體三寶與別三寶。而
<lb ed="X" n="1032c10"/><lb ed="R068" n="0043b09"/>名是同。其義各異。若一體中流出三種。此則是一中
<lb ed="X" n="1032c11"/><lb ed="R068" n="0043b10"/>說三也。若合三從一體。卽是說三爲是一也。如言佛
<lb ed="X" n="1032c12"/><lb ed="R068" n="0043b11"/>名爲覺。法名不覺。僧名和合。此是說一爲三。如言佛
<lb ed="X" n="1032c13"/><lb ed="R068" n="0043b12"/>常法常僧常。此是說三爲一也。濟云。說三爲一。是一
<lb ed="X" n="1032c14"/><lb ed="R068" n="0043b13"/>體三寶。說一爲三。是別相三寶也。言說三爲一者。古
<lb ed="X" n="1032c15"/><lb ed="R068" n="0043b14"/>師解云。佛卽是法。法卽是僧。玄弉法師不許此說。若
<lb ed="X" n="1032c16"/><lb ed="R068" n="0043b15"/>言三寶之名。皆從眞如上起。眞如是一。故於一上說
<lb ed="X" n="1032c17"/><lb ed="R068" n="0043b16"/>三。三依一起。故曰說三爲一。豈得言佛卽是法。法卽
<lb ed="X" n="1032c18"/><lb ed="R068" n="0043b17"/>是僧。猶如依地造舍塔。豈得言舍卽是塔。塔卽是舍。
<lb ed="X" n="1032c19"/><lb ed="R068" n="0043b18"/>但是所依是一。然能依不得是同。</p>
<lb ed="X" n="1032c20"/><lb ed="R068" n="0044a01"/><p xml:id="pX42p1032c2001">二懺悔法者。立明。懺謂<anchor xml:id="nkr_note_add_1032c2001" n="1032c2001"/><anchor xml:id="beg1032c2001" n="1032c2001"/>已<anchor xml:id="end1032c2001"/>作者令滅也。悔謂斷相續
<lb ed="X" n="1032c21"/><lb ed="R068" n="0044a02"/>心。不復更作也。至無至處者。此是涅槃第九云。從生
<lb ed="X" n="1032c22"/><lb ed="R068" n="0044a03"/>死際。所作諸惡。悉皆發露至無至處者。疏問曰。何者
<lb ed="X" n="1032c23"/><lb ed="R068" n="0044a04"/>是至無至處。答云涅槃無方。名無至處。又解云。無至
<lb ed="X" n="1032c24"/><lb ed="R068" n="0044a05"/>名無始。從無始<anchor xml:id="nkr_note_add_1032c2401" n="1032c2401"/><anchor xml:id="beg1032c2401" n="1032c2401"/>已<anchor xml:id="end1032c2401"/>來皆盡發露。故曰無至處也。次結
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1033a" n="1033a"/>
<lb ed="X" n="1033a01"/><lb ed="R068" n="0044a06"/>云者。私云上來三受<anchor xml:id="nkr_note_orig_1033001" n="1033001"/>早得戒法。復更三結示勸持也。
<lb ed="X" n="1033a02"/><lb ed="R068" n="0044a07"/>下亦例然。唐三藏云。類於白四羯磨。唯作一結。今文
<lb ed="X" n="1033a03"/><lb ed="R068" n="0044a08"/>三結。古德翻經迷敎耳。南山闍梨。行事之時。或時一
<lb ed="X" n="1033a04"/><lb ed="R068" n="0044a09"/>結。或時三結。二明五戒者。辨正論云。同於外書有五
<lb ed="X" n="1033a05"/><lb ed="R068" n="0044a10"/>常之敎。謂仁義禮智信也。愍傷不殺曰仁。防害不婬
<lb ed="X" n="1033a06"/><lb ed="R068" n="0044a11"/>曰義。故心禁酒曰禮。淸察不盜曰智。非法不言曰信。
<lb ed="X" n="1033a07"/><lb ed="R068" n="0044a12"/>此爲五德。不可造次而<anchor xml:id="nkr_note_orig_1033002" n="1033002"/>戲不可須臾而癈。王者履之
<lb ed="X" n="1033a08"/><lb ed="R068" n="0044a13"/>以治國。君子奉之以立身。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1033003" n="1033003"/>用無暫替。故曰五常。在天
<lb ed="X" n="1033a09"/><lb ed="R068" n="0044a14"/>爲五<anchor xml:id="nkr_note_orig_1033004" n="1033004"/>縛。在地曰五岳。在處曰五方。在人爲五藏。在物
<lb ed="X" n="1033a10"/><lb ed="R068" n="0044a15"/>爲五行。持之爲五戒。又案天地本起經云。劫初之時。
<lb ed="X" n="1033a11"/><lb ed="R068" n="0044a16"/>人食地肥。有一衆生。傾取五日之食。因制盜戒。以食
<lb ed="X" n="1033a12"/><lb ed="R068" n="0044a17"/>地肥而生食欲。因制婬戒。以婬欲故共相欺奪。因制
<lb ed="X" n="1033a13"/><lb ed="R068" n="0044a18"/>殺戒。以未欲故。妄語諂曲。因制不妄語戒。以飮酒故。
<lb ed="X" n="1033a14"/><lb ed="R068" n="0044b01"/>昏乱行非。因制酒戒。討尋五戒之興來久矣。萠於天
<lb ed="X" n="1033a15"/><lb ed="R068" n="0044b02"/>地之始。形於萬物之先故也。</p>
<lb ed="X" n="1033a16"/><lb ed="R068" n="0044b03"/><p xml:id="pX42p1033a1601">有世間戒何咎者。立明。如上作五逆罪人汚尼等者。
<lb ed="X" n="1033a17"/><lb ed="R068" n="0044b04"/>不得與出家。不發無作之戒體。若欲受五戒。應得善
<lb ed="X" n="1033a18"/><lb ed="R068" n="0044b05"/>律儀。是世間善行也。不得出家無作戒體。礪問。五八
<lb ed="X" n="1033a19"/><lb ed="R068" n="0044b06"/>等受是何時發。諸說不同。或云三皈竟時發。有云說
<lb ed="X" n="1033a20"/><lb ed="R068" n="0044b07"/>相竟時發。今定判之。謂三皈竟時則發戒也。多論云。
<lb ed="X" n="1033a21"/><lb ed="R068" n="0044b08"/>欲受五戒。先受三歸。三歸竟爾時<anchor xml:id="nkr_note_add_1033a2101" n="1033a2101"/><anchor xml:id="beg1033a2101" n="1033a2101"/>已<anchor xml:id="end1033a2101"/>得五戒。所以
<lb ed="X" n="1033a22"/><lb ed="R068" n="0044b09"/>說五戒名者。欲使前人識五戒名字。如受具白四竟
<lb ed="X" n="1033a23"/><lb ed="R068" n="0044b10"/>爲說四重等例也。勿輕五戒。大有功能。婆沙論云。三
<lb ed="X" n="1033a24"/><lb ed="R068" n="0044b11"/>災起時。謂中劫之中。有三小災。一刀兵。二疫病。三飢
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1033b" n="1033b"/>
<lb ed="X" n="1033b01"/><lb ed="R068" n="0044b12"/>饉。初刀兵劫將欲起時。謂衆生壽命漸減。乃至十歲。
<lb ed="X" n="1033b02"/><lb ed="R068" n="0044b13"/>其身極至一搩一握人。爲非法嗔毒增上。相見便起
<lb ed="X" n="1033b03"/><lb ed="R068" n="0044b14"/>猛利害心。如今獦師。見野禽獸隨□所執皆成刀杖。
<lb ed="X" n="1033b04"/><lb ed="R068" n="0044b15"/>各逆凶狂互相殘害。七日七夜死亡略盡。瞻部州內。
<lb ed="X" n="1033b05"/><lb ed="R068" n="0044b16"/>纔餘萬人。各起慈心。漸增壽量。爾時名爲刀兵中劫。
<lb ed="X" n="1033b06"/><lb ed="R068" n="0044b17"/>次疾疫劫。人壽十歲爲非法。非人吐毒。疾疫流行。
<lb ed="X" n="1033b07"/><lb ed="R068" n="0044b18"/>遇輙命終。難可救療。都不有醫藥之名。時經七年七
<lb ed="X" n="1033b08"/><lb ed="R068" n="0045a01"/>月七日七夜。疾疫流行。死亡略盡。瞻部州內。纔餘萬
<lb ed="X" n="1033b09"/><lb ed="R068" n="0045a02"/>人。各起慈心。漸增壽量。爾時名爲疾疫中劫。飢饉劫
<lb ed="X" n="1033b10"/><lb ed="R068" n="0045a03"/>人極十歲爲非法。天龍忿責不降甘雨。由是世間久
<lb ed="X" n="1033b11"/><lb ed="R068" n="0045a04"/>遭飢饉。或一家中傳籌而食。籌到之日。得少麤飡。或
<lb ed="X" n="1033b12"/><lb ed="R068" n="0045a05"/>排故場得少糓粒。多用水煎。分共飮之。或取白骨煎
<lb ed="X" n="1033b13"/><lb ed="R068" n="0045a06"/>汁而飮。然彼時人爲益後人。輟其所食。置於小筐。擬
<lb ed="X" n="1033b14"/><lb ed="R068" n="0045a07"/>爲種子。卽瑜伽論云。遇得一粒稻麥粟稗。藏置箱筐。
<lb ed="X" n="1033b15"/><lb ed="R068" n="0045a08"/>而守護之。如是飢饉經七年七日七夜。飢饉所逼。死
<lb ed="X" n="1033b16"/><lb ed="R068" n="0045a09"/>亡略盡。瞻部州內。纔餘萬人。各起慈心。漸增壽量爾
<lb ed="X" n="1033b17"/><lb ed="R068" n="0045a10"/>時名爲飢饉中劫。若欲治此三災者。若能一晝一夜
<lb ed="X" n="1033b18"/><lb ed="R068" n="0045a11"/>持不殺戒。於未來生。決定不逢刀兵劫起。若有能以
<lb ed="X" n="1033b19"/><lb ed="R068" n="0045a12"/>一呵梨勒果。起殷淨心。奉施衆僧。於當來世。決定不
<lb ed="X" n="1033b20"/><lb ed="R068" n="0045a13"/>逢疾疫劫起。若有能以一摶之食。起殷淨心。奉施衆
<lb ed="X" n="1033b21"/><lb ed="R068" n="0045a14"/>僧。於當來世。決定不逢飢饉劫起。上言殷淨心者。殷
<lb ed="X" n="1033b22"/><lb ed="R068" n="0045a15"/>勤淸淨之心。又須淨物。夫以布施將不淨衣食施者。
<lb ed="X" n="1033b23"/><lb ed="R068" n="0045a16"/>後獲果報。悉不淸淨。薩婆多若先犯五戒八戒等者。
<lb ed="X" n="1033b24"/><lb ed="R068" n="0045a17"/>立明。此文前三兩行。上文引成論。文有相違。上成實
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1033c" n="1033c"/>
<lb ed="X" n="1033c01"/><lb ed="R068" n="0045a18"/>中賊住汙尼人得受五戒。今此多論欲似不許<note place="inline">云云</note>
<lb ed="X" n="1033c02"/><lb ed="R068" n="0045b01"/>年三月六者。有人云。正月五月九月。此三个月。爲業
<lb ed="X" n="1033c03"/><lb ed="R068" n="0045b02"/>鏡照南州之時也。如正月照南州。二月照西州。三月
<lb ed="X" n="1033c04"/><lb ed="R068" n="0045b03"/>照北<g ref="#CB15106">鬱</g>單。四月照東州。五月還照南<anchor xml:id="nkr_note_orig_1033005" n="1033005"/>閻。故一年三匝
<lb ed="X" n="1033c05"/><lb ed="R068" n="0045b04"/>也。月六者。準律中。但言月八日十四日十五日。據白
<lb ed="X" n="1033c06"/><lb ed="R068" n="0045b05"/>月論之。黑月亦二十三。卽二十三<anchor xml:id="nkr_note_orig_1033006" n="1033006"/>卽二十三日。當白
<lb ed="X" n="1033c07"/><lb ed="R068" n="0045b06"/>月八日也。十四十五日。卽二十九日三十日也。頌云。
<lb ed="X" n="1033c08"/><lb ed="R068" n="0045b07"/>月八<anchor xml:id="nkr_note_orig_1033007" n="1033007"/>日十四五。黑白月皆然。又譬喩經云。帝釋勑四
<lb ed="X" n="1033c09"/><lb ed="R068" n="0045b08"/>天王。以六齋日。案行天下。伺求人所造善惡。故於此
<lb ed="X" n="1033c10"/><lb ed="R068" n="0045b09"/>日節身而齋也。</p>
<lb ed="X" n="1033c11"/><lb ed="R068" n="0045b10"/><p xml:id="pX42p1033c1101">智論以六齋日是惡鬼奪人命日。劫初聖人。敎一日
<lb ed="X" n="1033c12"/><lb ed="R068" n="0045b11"/>不食者。如智論抄<note place="inline">云云</note>。又言劫初聖人等者。私云。劫
<lb ed="X" n="1033c13"/><lb ed="R068" n="0045b12"/>初時此六齋日死病者多。時有一智人。令其此日中
<lb ed="X" n="1033c14"/><lb ed="R068" n="0045b13"/>後不食。食則鬼得其便。不食鬼無奈何。到後時佛出
<lb ed="X" n="1033c15"/><lb ed="R068" n="0045b14"/>世<anchor xml:id="nkr_note_orig_1033008" n="1033008"/>果。令此日持齋。更加八戒。又復今時一切暴病人。
<lb ed="X" n="1033c16"/><lb ed="R068" n="0045b15"/>唯須斷食。故目連弟子病。目連上天問耆婆。當如何
<lb ed="X" n="1033c17"/><lb ed="R068" n="0045b16"/>治。耆婆敎言。斷食爲本。出多論及報恩經。今時人病。
<lb ed="X" n="1033c18"/><lb ed="R068" n="0045b17"/>不解此法。強勸其食。故病難差。前見日照三藏。若病
<lb ed="X" n="1033c19"/><lb ed="R068" n="0045b18"/>則不食米粒。人問其故。云吾國法爾。待差當食。</p>
<lb ed="X" n="1033c20"/><lb ed="R068" n="0046a01"/><p xml:id="pX42p1033c2001">中含第三十卷善生長者經明俗人行法及禮事六
<lb ed="X" n="1033c21"/><lb ed="R068" n="0046a02"/>方者。如中含經抄<note place="inline">云云</note>。又案善生經云。有長者子名
<lb ed="X" n="1033c22"/><lb ed="R068" n="0046a03"/>善生。白佛言。外道六師。常說法敎化衆生言。若能晨
<lb ed="X" n="1033c23"/><lb ed="R068" n="0046a04"/>朝敬禮六方。則得增長命之與財。何以故。東方之土
<lb ed="X" n="1033c24"/><lb ed="R068" n="0046a05"/>屬于帝釋。有供養者。則爲帝釋之所護助。南方屬閻
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1034a" n="1034a"/>
<lb ed="X" n="1034a01"/><lb ed="R068" n="0046a06"/>羅王。西方屬婆婁那天。北方屬拘毗羅天。下方屬火
<lb ed="X" n="1034a02"/><lb ed="R068" n="0046a07"/>天。上方屬風天。有供養者。彼皆護助。世尊頗有如是
<lb ed="X" n="1034a03"/><lb ed="R068" n="0046a08"/>六方不耶。佛言。我佛法中。亦有六方。所謂六波羅蜜。
<lb ed="X" n="1034a04"/><lb ed="R068" n="0046a09"/>東方卽是檀波羅蜜。何以故。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1034001" n="1034001"/>日始初出者。爲出智慧
<lb ed="X" n="1034a05"/><lb ed="R068" n="0046a10"/>光明因緣故。彼東方者屬衆生心。若有衆生。能供養
<lb ed="X" n="1034a06"/><lb ed="R068" n="0046a11"/>彼檀波羅蜜。則爲增長壽命與財。南方卽是尸波羅
<lb ed="X" n="1034a07"/><lb ed="R068" n="0046a12"/>蜜。西方卽羼提波羅蜜。北方卽毗梨耶波羅蜜。下方
<lb ed="X" n="1034a08"/><lb ed="R068" n="0046a13"/>卽禪波羅蜜。上方卽般若波羅蜜。有供養如是六方。
<lb ed="X" n="1034a09"/><lb ed="R068" n="0046a14"/>皆得增長命之與財。六方者屬衆生心。非如外道六
<lb ed="X" n="1034a10"/><lb ed="R068" n="0046a15"/>師所說。如是六方誰能供養。唯有菩薩乃能供養耳
<lb ed="X" n="1034a11"/><lb ed="R068" n="0046a16"/>多云五戒之中酒戒最重者。故涅槃云。酒爲不善。諸
<lb ed="X" n="1034a12"/><lb ed="R068" n="0046a17"/>惡根本。若能除斷。則遠衆罪。又能作四逆等。案多論。
<lb ed="X" n="1034a13"/><lb ed="R068" n="0046a18"/>問曰五戒中幾是實戒。幾是遮戒。答四是實戒。一是
<lb ed="X" n="1034a14"/><lb ed="R068" n="0046b01"/>遮戒。所以同結爲戒者。以酒是放逸本。能犯四戒。如
<lb ed="X" n="1034a15"/><lb ed="R068" n="0046b02"/>迦葉佛時優婆塞。飮酒故婬他婦。盜鷄。殺他人。問時
<lb ed="X" n="1034a16"/><lb ed="R068" n="0046b03"/>答言不作。以因酒故。一時犯四戒。又能造四逆。唯不
<lb ed="X" n="1034a17"/><lb ed="R068" n="0046b04"/>能破僧。又得狂亂報。失一切善業。以此多緣。與性戒
<lb ed="X" n="1034a18"/><lb ed="R068" n="0046b05"/>罪同。三明戒者。所以前五戒能具持者。名滿分優婆
<lb ed="X" n="1034a19"/><lb ed="R068" n="0046b06"/>塞。此以八戒中直言淨行優婆塞者。爲八戒是隨佛
<lb ed="X" n="1034a20"/><lb ed="R068" n="0046b07"/>出家。自妻亦不犯。故得淨行之名。五戒唯制邪婬。自
<lb ed="X" n="1034a21"/><lb ed="R068" n="0046b08"/>妻作時無犯。故不得淨行名也。成論云。八戒優婆塞。
<lb ed="X" n="1034a22"/><lb ed="R068" n="0046b09"/>此是梵音。若正從本音。鄔婆塞迦。唐翻善宿。是人善
<lb ed="X" n="1034a23"/><lb ed="R068" n="0046b10"/>心離破戒。故云然也。古錄以爲淸信士者。淸是離過
<lb ed="X" n="1034a24"/><lb ed="R068" n="0046b11"/>之名。信爲入道之本。士卽男子之通稱也。有師解云。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1034b" n="1034b"/>
<lb ed="X" n="1034b01"/><lb ed="R068" n="0046b12"/>優婆塞者。言近住。以持五八等戒。漸近聖住故曰也
<lb ed="X" n="1034b02"/><lb ed="R068" n="0046b13"/>隨學諸佛法名爲布薩者。立謂。布薩卽淨住也。五戒
<lb ed="X" n="1034b03"/><lb ed="R068" n="0046b14"/>自妻不斷。不名布薩。八戒淨行故。得名淨住也。逮得
<lb ed="X" n="1034b04"/><lb ed="R068" n="0046b15"/>薩云若者。私云。逮及也。薩云若者。此外國語。亦名薩
<lb ed="X" n="1034b05"/><lb ed="R068" n="0046b16"/>婆若。翻爲一切智也。濟云。翻爲到彼岸智也。佛地論
<lb ed="X" n="1034b06"/><lb ed="R068" n="0046b17"/>釋佛義云。佛者具一切智<note place="inline">謂根本智也</note>。一切種智<note place="inline">後得智也</note>。能
<lb ed="X" n="1034b07"/><lb ed="R068" n="0046b18"/>自開<anchor xml:id="nkr_note_orig_1034002" n="1034002"/>覺一切有情。如睡夢覺<note place="inline">喩根本智</note>。如蓮花開<note place="inline">喩後得智。從此
<lb ed="X" n="1034b08"/><lb ed="R068" n="0047a01"/>流出戒定慧香。以熏機感心之鼻</note>。增一阿含八關齋法廣發大願如
<lb ed="X" n="1034b09"/><lb ed="R068" n="0047a02"/>三十八卷者。如增一阿含抄<note place="inline">云云</note>。言八關齋者。羯磨
<lb ed="X" n="1034b10"/><lb ed="R068" n="0047a03"/>疏云。禁閇非逸。靜定身心也。</p>
<lb ed="X" n="1034b11"/><lb ed="R068" n="0047a04"/><p xml:id="pX42p1034b1101">廣如齋經中者。謂阿含經。段段當自稱一經。彼有齋
<lb ed="X" n="1034b12"/><lb ed="R068" n="0047a05"/>經。是一段經也。善生云受八戒者除五逆罪餘一切
<lb ed="X" n="1034b13"/><lb ed="R068" n="0047a06"/>罪皆滅者。案善生經云。除五逆罪。餘罪皆滅。或前敎
<lb ed="X" n="1034b14"/><lb ed="R068" n="0047a07"/>於後受齊。正受便殺。以戒力故。雖<anchor xml:id="nkr_note_orig_1034003" n="1034003"/>復一切不得殺罪。
<lb ed="X" n="1034b15"/><lb ed="R068" n="0047a08"/>據此以論。成大懺也。由於一期誓心淸淨。行同無著。
<lb ed="X" n="1034b16"/><lb ed="R068" n="0047a09"/>故能割斷業罪也。功德與無漏人等者。案成論云。受
<lb ed="X" n="1034b17"/><lb ed="R068" n="0047a10"/>八戒人。天王福報亦所不及。如帝釋說偈。佛呵之言。
<lb ed="X" n="1034b18"/><lb ed="R068" n="0047a11"/>若漏盡人應說此偈。偈言六齋神<anchor xml:id="nkr_note_orig_1034004" n="1034004"/>之月。奉行於八戒。
<lb ed="X" n="1034b19"/><lb ed="R068" n="0047a12"/>此人獲福利。則爲與我等。受齋法應泥洹果。故漏盡
<lb ed="X" n="1034b20"/><lb ed="R068" n="0047a13"/>人。應說此偈。私云。帝釋漏未盡。未出三界。受八戒人。
<lb ed="X" n="1034b21"/><lb ed="R068" n="0047a14"/>非三界業。故非其等。若無漏人。應言與我等也。除非
<lb ed="X" n="1034b22"/><lb ed="R068" n="0047a15"/>舊莊嚴等者。首疏云。離莊嚴者。離非舊莊嚴。何以故。
<lb ed="X" n="1034b23"/><lb ed="R068" n="0047a16"/>若常所用莊嚴不生極醉愛心。此意云。若先<anchor xml:id="nkr_note_orig_1034005" n="1034005"/>暗粉莊
<lb ed="X" n="1034b24"/><lb ed="R068" n="0047a17"/>嚴。來受不洗除無犯。受後若著是犯。由若先莊嚴無
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1034c" n="1034c"/>
<lb ed="X" n="1034c01"/><lb ed="R068" n="0047a18"/>極醉婬欲心也。男相成就者。立謂。非黃門二根也。以
<lb ed="X" n="1034c02"/><lb ed="R068" n="0047b01"/>有大志操故也。</p>
<lb ed="X" n="1034c03"/><lb ed="R068" n="0047b02"/><p xml:id="pX42p1034c0301">聽比丘盡心供養父母不者得重罪者。謂其罪業重
<lb ed="X" n="1034c04"/><lb ed="R068" n="0047b03"/>是逆例也。今時僧尼。深心供養父母。如弟子事師法。</p>
<lb ed="X" n="1034c05"/><lb ed="R068" n="0047b04"/><p xml:id="pX42p1034c0501">啓悟父母者。啓由開也。謂開導說法利益於二親也。
<lb ed="X" n="1034c06"/><lb ed="R068" n="0047b05"/>阿難請授愛道戒中等者。明姨母求佛出家。如來不
<lb ed="X" n="1034c07"/><lb ed="R068" n="0047b06"/>許。在祇洹門外。啼哭流淚。阿難爲請。佛言度之。以擧
<lb ed="X" n="1034c08"/><lb ed="R068" n="0047b07"/>恩養。謂佛生七日。母命終<anchor xml:id="nkr_note_add_1034c0801" n="1034c0801"/><anchor xml:id="beg1034c0801" n="1034c0801"/>已<anchor xml:id="end1034c0801"/>。姨母乳養。今可度之。以
<lb ed="X" n="1034c09"/><lb ed="R068" n="0047b08"/>報其恩。佛言。我<anchor xml:id="nkr_note_add_1034c0901" n="1034c0901"/><anchor xml:id="beg1034c0901" n="1034c0901"/>已<anchor xml:id="end1034c0901"/>報恩竟。若我不出世。彼尙不聞三
<lb ed="X" n="1034c10"/><lb ed="R068" n="0047b09"/>寶之名。由我出世。今識三寶。復獲初果。是大報恩。言
<lb ed="X" n="1034c11"/><lb ed="R068" n="0047b10"/>何況得淨信者。卽是須陀洹人。得淨信也。</p>
<lb ed="X" n="1034c12"/><lb ed="R068" n="0047b11"/><p xml:id="pX42p1034c1201">慈童女長者。如雜寶藏抄<note place="inline">云云</note>。鸚鵡供養父母者。如
<lb ed="X" n="1034c13"/><lb ed="R068" n="0047b12"/>雜寶藏抄<note place="inline">云云</note>。一生補處功德等者。濟云。盡人天一
<lb ed="X" n="1034c14"/><lb ed="R068" n="0047b13"/>生。當得成佛。補先佛之處也。如彌勒。盡此人壽。卽生
<lb ed="X" n="1034c15"/><lb ed="R068" n="0047b14"/>天。天中壽盡。生人中。卽成其佛。望受記時之生。人中
<lb ed="X" n="1034c16"/><lb ed="R068" n="0047b15"/>及生兜率。合稱一生也。此一生補處菩薩。與最後身
<lb ed="X" n="1034c17"/><lb ed="R068" n="0047b16"/>菩薩。若爲差別。解言。大別如彌勒。今時正得稱補處
<lb ed="X" n="1034c18"/><lb ed="R068" n="0047b17"/>菩薩。後下生大婆羅門家。方名最後身菩薩也。思之。
<lb ed="X" n="1034c19"/><lb ed="R068" n="0047b18"/>敎二人作善不可得報恩者。案增一阿含云。佛在舍
<lb ed="X" n="1034c20"/><lb ed="R068" n="0048a01"/>衛國。吿諸比丘。敎二人作善。不可得報恩。云何爲二。
<lb ed="X" n="1034c21"/><lb ed="R068" n="0048a02"/>所謂父母也。若復有人。以父著右肩上。以母著左肩
<lb ed="X" n="1034c22"/><lb ed="R068" n="0048a03"/>上。至千萬歲。衣被飮食。四事供養。卽於肩上放屎尿。
<lb ed="X" n="1034c23"/><lb ed="R068" n="0048a04"/>猶不能得報恩。比丘當知。父母恩重。抱之育之。隨時
<lb ed="X" n="1034c24"/><lb ed="R068" n="0048a05"/>將護。不失時節。得見日月。以此方便。知此恩難報。汝
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1035a" n="1035a"/>
<lb ed="X" n="1035a01"/><lb ed="R068" n="0048a06"/>等比丘。當供養父母。常當孝順。不失時節。當如是學。
<lb ed="X" n="1035a02"/><lb ed="R068" n="0048a07"/>私云。只道雖復肩擔。報恩猶少。若敎其作善。卽名報
<lb ed="X" n="1035a03"/><lb ed="R068" n="0048a08"/>恩。作此報難。故曰不可得也。</p>
<lb ed="X" n="1035a04"/><lb ed="R068" n="0048a09"/><p xml:id="pX42p1035a0401">不得喚俗名者。以南吳地多無信敬。皆喚俗名。北人
<lb ed="X" n="1035a05"/><lb ed="R068" n="0048a10"/>男女出家<anchor xml:id="nkr_note_add_1035a0501" n="1035a0501"/><anchor xml:id="beg1035a0501" n="1035a0501"/>已<anchor xml:id="end1035a0501"/>。不問有行無行。父母兄弟。終無召其名
<lb ed="X" n="1035a06"/><lb ed="R068" n="0048a11"/>者。皆言和上阿闍梨等。或言師叔師弟師兄師舅等。
<lb ed="X" n="1035a07"/><lb ed="R068" n="0048a12"/>同名爲釋種者。五分昔<name role="" type="person">王舍城</name>中有王。名<g ref="#CB15106">鬱</g>摩。第一
<lb ed="X" n="1035a08"/><lb ed="R068" n="0048a13"/>夫人唯生一子。名曰長生。頑薄醜陋。衆人所賤。第二
<lb ed="X" n="1035a09"/><lb ed="R068" n="0048a14"/>夫人有四子。一名照目。二名聰目。三名調伏象。四名
<lb ed="X" n="1035a10"/><lb ed="R068" n="0048a15"/>尼樓。聰明神武。有大威德。第一夫人念言。我子雖長。
<lb ed="X" n="1035a11"/><lb ed="R068" n="0048a16"/>才不及物。而彼四子。並有威德。當設何方固子基<anchor xml:id="nkr_note_orig_1035001" n="1035001"/>案
<lb ed="X" n="1035a12"/><lb ed="R068" n="0048a17"/>業。卽便白王。王之四子。並有威德。我子雖長。才不及
<lb ed="X" n="1035a13"/><lb ed="R068" n="0048a18"/>物。承係大業。必爲陵奪。若王擯斥。我情乃安。王卽呼
<lb ed="X" n="1035a14"/><lb ed="R068" n="0048b01"/>子。勑令出國。時四子母。及同生姉妹。咸共同去。一切
<lb ed="X" n="1035a15"/><lb ed="R068" n="0048b02"/>人民。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1035002" n="1035002"/>良多樂隨從。王悉聽之。四子奉命而去。到雪山
<lb ed="X" n="1035a16"/><lb ed="R068" n="0048b03"/>北。營建城邑。數年之中。父<anchor xml:id="nkr_note_orig_1035003" n="1035003"/>母王思之。問子何許。答言
<lb ed="X" n="1035a17"/><lb ed="R068" n="0048b04"/>在雪山北。近舍夷林。築城營邑。人民熾盛。地沃野濃。
<lb ed="X" n="1035a18"/><lb ed="R068" n="0048b05"/>衣食無乏。王聞三歎。我子有能。從此遂號爲釋迦種
<lb ed="X" n="1035a19"/><lb ed="R068" n="0048b06"/><note place="inline">釋迦此翻爲能</note>。或言姓俱曇者。西方相傳云。刹帝利種。昔被
<lb ed="X" n="1035a20"/><lb ed="R068" n="0048b07"/>怨王篡位。子逃於外。有一仙人。收養漸長。令刹利嗣
<lb ed="X" n="1035a21"/><lb ed="R068" n="0048b08"/>續不斷。有瞻星者。白彼怨王。刹利星現。怨王令人捕
<lb ed="X" n="1035a22"/><lb ed="R068" n="0048b09"/>捉將送。於是貫尖標之上。仙人來至。勸喩小兒。令情
<lb ed="X" n="1035a23"/><lb ed="R068" n="0048b10"/>起欲。欲令刹利後胤不絕。小兒受苦。情欲不發。仙人爲
<lb ed="X" n="1035a24"/><lb ed="R068" n="0048b11"/>密雲掩障。細雨霑潤。令苦暫息。復化一女。與小兒合。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1035b" n="1035b"/>
<lb ed="X" n="1035b01"/><lb ed="R068" n="0048b12"/>泄精在地。仙人遂以牛糞褁精將歸。置在甘蔗園中。
<lb ed="X" n="1035b02"/><lb ed="R068" n="0048b13"/>日炙糞團。生一男兒。形貌端正。其後長大。還嗣王位。
<lb ed="X" n="1035b03"/><lb ed="R068" n="0048b14"/>因此相傳。其有讚者。卽名日炙種。其有毀者。名牛糞
<lb ed="X" n="1035b04"/><lb ed="R068" n="0048b15"/>種。故諸外道。呼佛爲瞿曇者毀也。瞿曇此翻爲牛糞。
<lb ed="X" n="1035b05"/><lb ed="R068" n="0048b16"/>此日炙種。是上代姓。言釋迦種。是後代姓也。不得依
<lb ed="X" n="1035b06"/><lb ed="R068" n="0048b17"/>俗始等者。此土僧尼。先來依俗姓。或有從師姓者。道
<lb ed="X" n="1035b07"/><lb ed="R068" n="0048b18"/>安法師。義惟將爲不合。人未伏從。後時阿含經至。果
<lb ed="X" n="1035b08"/><lb ed="R068" n="0049a01"/>云四河歸海無復本名。四姓出家同稱釋種。四姓者。
<lb ed="X" n="1035b09"/><lb ed="R068" n="0049a02"/>刹帝利。婆羅門。薜舍。戍達羅也。知安非凡類。西國記
<lb ed="X" n="1035b10"/><lb ed="R068" n="0049a03"/>云。是寶印手菩薩。羅什在龜兹遙作禮。及未到此。安
<lb ed="X" n="1035b11"/><lb ed="R068" n="0049a04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_1035b1101" n="1035b1101"/><anchor xml:id="beg1035b1101" n="1035b1101"/>已<anchor xml:id="end1035b1101"/>滅度。什<anchor xml:id="nkr_note_orig_1035004" n="1035004"/>云追慨。事在高僧傳中明也。</p>
<lb ed="X" n="1035b12"/><lb ed="R068" n="0049a05"/><p xml:id="pX42p1035b1201">增一愛道無常佛自共羅云扶床一角者。如增一阿
<lb ed="X" n="1035b13"/><lb ed="R068" n="0049a06"/>含經抄<note place="inline">云云</note>。<name role="" type="person">摩訶波闍波提</name>。唐言<name role="" type="person">大愛道</name>。亦名瞿曇
<lb ed="X" n="1035b14"/><lb ed="R068" n="0049a07"/>彌。是姨母也。<name role="" type="person">淨飯王</name>泥洹佛亦自轝之等者。梵言閱
<lb ed="X" n="1035b15"/><lb ed="R068" n="0049a08"/>頭檀。此翻淨飯也。是佛父王。撿增一中。無此緣事。出
<lb ed="X" n="1035b16"/><lb ed="R068" n="0049a09"/><name role="" type="person">淨飯王</name>般涅槃經。至時可撿抄<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="1035b17"/><lb ed="R068" n="0049a10"/><p xml:id="pX42p1035b1701">上釋第二生緣奉敬義竟。從此<anchor xml:id="nkr_note_add_1035b1701" n="1035b1701"/><anchor xml:id="beg1035b1701" n="1035b1701"/>已<anchor xml:id="end1035b1701"/>下第三正明士女
<lb ed="X" n="1035b18"/><lb ed="R068" n="0049a11"/>入寺方法也。豈漏慢所踐者。立謂。俗人男女。體是穢
<lb ed="X" n="1035b19"/><lb ed="R068" n="0049a12"/>漏。多著我慢。懷斯染欲有漏之心。又無恭敬。唯事侮
<lb ed="X" n="1035b20"/><lb ed="R068" n="0049a13"/>慢。何須入寺也。</p>
<lb ed="X" n="1035b21"/><lb ed="R068" n="0049a14"/><p xml:id="pX42p1035b2101">祇洹舊法出中國士民者。私云。祇洹圖中出中國士
<lb ed="X" n="1035b22"/><lb ed="R068" n="0049a15"/>民入寺法式。注云事似俗闕撿意則殊者。深云。僧見
<lb ed="X" n="1035b23"/><lb ed="R068" n="0049a16"/>俗人。端坐不動。不與迎逆。事似闕於俗禮。若以理審
<lb ed="X" n="1035b24"/><lb ed="R068" n="0049a17"/>詳。而意在護法。故曰撿意則殊。立云。事似俗闕者。此
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1035c" n="1035c"/>
<lb ed="X" n="1035c01"/><lb ed="R068" n="0049a18"/>明俗人至寺。見僧平論法相之道理。似俗之鬪諍。然
<lb ed="X" n="1035c02"/><lb ed="R068" n="0049b01"/>其實意本論於道。故曰則殊也。慈云。若見出家人之
<lb ed="X" n="1035c03"/><lb ed="R068" n="0049b02"/>非。以俗情撿之。似有少闕失。撿其內心懷道。故曰撿
<lb ed="X" n="1035c04"/><lb ed="R068" n="0049b03"/>意則殊。所以然者。中間自有形乖而洹存道。亦有形
<lb ed="X" n="1035c05"/><lb ed="R068" n="0049b04"/>雖整頓。不妨心緣俗務。不可以事驗。意則殊也。背僧
<lb ed="X" n="1035c06"/><lb ed="R068" n="0049b05"/>取異者。私云。不順僧敎。曰背僧。撿其過惡。名爲取異
<lb ed="X" n="1035c07"/><lb ed="R068" n="0049b06"/>也。謂不敬之人。却求其過也。然三寶但可恭敬供養。
<lb ed="X" n="1035c08"/><lb ed="R068" n="0049b07"/>不可惡心相擬。案辨意長者子經一卷云。辨意長者
<lb ed="X" n="1035c09"/><lb ed="R068" n="0049b08"/>請佛及僧。就家設供。大衆儼然。下食未訖。有一乞兒。
<lb ed="X" n="1035c10"/><lb ed="R068" n="0049b09"/>前歷座乞。佛未呪願。無敢與者。遍無所得。便生惡念。
<lb ed="X" n="1035c11"/><lb ed="R068" n="0049b10"/>長者迷惑。用爲飯此無慈愍<anchor xml:id="nkr_note_orig_1035005" n="1035005"/>意。吾爲王者。以鐵輞車。
<lb ed="X" n="1035c12"/><lb ed="R068" n="0049b11"/>轢斷其頭。言<anchor xml:id="nkr_note_add_1035c1201" n="1035c1201"/><anchor xml:id="beg1035c1201" n="1035c1201"/>已<anchor xml:id="end1035c1201"/>便去。佛達嚫訖。有一乞兒。來入乞匃。
<lb ed="X" n="1035c13"/><lb ed="R068" n="0049b12"/>會座衆人。各各與之。大得飯食。卽生善念。善哉長者。
<lb ed="X" n="1035c14"/><lb ed="R068" n="0049b13"/>乃能供事此等大士。其福無量。吾爲王者。當供養佛
<lb ed="X" n="1035c15"/><lb ed="R068" n="0049b14"/>及弟子。乃至七日。言<anchor xml:id="nkr_note_add_1035c1501" n="1035c1501"/><anchor xml:id="beg1035c1501" n="1035c1501"/>已<anchor xml:id="end1035c1501"/>便去。佛食<anchor xml:id="nkr_note_add_1035c1502" n="1035c1502"/><anchor xml:id="beg1035c1502" n="1035c1502"/>已<anchor xml:id="end1035c1502"/>訖。還精舍中。佛
<lb ed="X" n="1035c16"/><lb ed="R068" n="0049b15"/>吿阿難。從今<anchor xml:id="nkr_note_add_1035c1601" n="1035c1601"/><anchor xml:id="beg1035c1601" n="1035c1601"/>已<anchor xml:id="end1035c1601"/>後。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1035006" n="1035006"/>噠嚫訖下食。以此爲常。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1035007" n="1035007"/>西塔每言。
<lb ed="X" n="1035c17"/><lb ed="R068" n="0049b16"/>准此經文。先呪願訖。方下佛僧二盤。時二乞兒。展轉
<lb ed="X" n="1035c18"/><lb ed="R068" n="0049b17"/>他國。臥於道邊深艸之中。彼國王崩。無有後繼。相師
<lb ed="X" n="1035c19"/><lb ed="R068" n="0049b18"/>讖記。當有賤人應爲王者。諸臣百官。案行國界。顧見
<lb ed="X" n="1035c20"/><lb ed="R068" n="0050a01"/>草中。上有雲蓋。諸臣拜謁。各各稱臣。沐浴香湯。著王
<lb ed="X" n="1035c21"/><lb ed="R068" n="0050a02"/>之服。光相儼然。導從前後。迴事入國。時惡念者。在深
<lb ed="X" n="1035c22"/><lb ed="R068" n="0050a03"/>草中臥寐不覺。車轢頭斷。王到國中。人民安樂。卽遣
<lb ed="X" n="1035c23"/><lb ed="R068" n="0050a04"/>使者。往請世尊。飯食<anchor xml:id="nkr_note_add_1035c2301" n="1035c2301"/><anchor xml:id="beg1035c2301" n="1035c2301"/>已<anchor xml:id="end1035c2301"/>訖。佛吿王曰。乃至惡念者。王
<lb ed="X" n="1035c24"/><lb ed="R068" n="0050a05"/>受正位。迴車入國。轢斷其頭。死入地獄。爲火車所轢。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1036a" n="1036a"/>
<lb ed="X" n="1036a01"/><lb ed="R068" n="0050a06"/>億劫乃出。當知心有好惡不同。受報以之不等。</p>
<lb ed="X" n="1036a02"/><lb ed="R068" n="0050a07"/><p xml:id="pX42p1036a0201">低頭看地者。注中內合卽自觀身。名爲觀地也。云我
<lb ed="X" n="1036a03"/><lb ed="R068" n="0050a08"/>此身是佛之地。當來有成佛之義也。不唾僧地者。此
<lb ed="X" n="1036a04"/><lb ed="R068" n="0050a09"/>下子注亦是內帖也。立明。今時誦經童子。雖未剃染。
<lb ed="X" n="1036a05"/><lb ed="R068" n="0050a10"/>以是欲出家者。卽名僧地。今若可毀此童子。卽是唾
<lb ed="X" n="1036a06"/><lb ed="R068" n="0050a11"/>於僧地。若呵僧者。卽成悖逆。注云。作愛敬樂重因緣
<lb ed="X" n="1036a07"/><lb ed="R068" n="0050a12"/>者。謂歌讚等表心愛敬。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1036001" n="1036001"/>反願樂尊重也。注云法則與
<lb ed="X" n="1036a08"/><lb ed="R068" n="0050a13"/>僧淸過者。立明。僧旣能依敎護持戒行。是淸過也<note place="inline">未詳</note>。
<lb ed="X" n="1036a09"/><lb ed="R068" n="0050a14"/>私云。謂俗人入寺。莫見僧過。不事呵毀之法。常以敬
<lb ed="X" n="1036a10"/><lb ed="R068" n="0050a15"/>僧。不見其過惡。故曰淸過也。</p>
<lb ed="X" n="1036a11"/><lb ed="R068" n="0050a16"/><p xml:id="pX42p1036a1101">幷調戲言笑說非法事者。明今俗士無知。多喜調挵。
<lb ed="X" n="1036a12"/><lb ed="R068" n="0050a17"/>於尼說染汚之言。若憂婆夷。則喜調挵比丘。准經敎
<lb ed="X" n="1036a13"/><lb ed="R068" n="0050a18"/>中。愛染之心。向出家人。罪業極重。不能具說。經中共
<lb ed="X" n="1036a14"/><lb ed="R068" n="0050b01"/>僧同床坐半身枮者。寶印手經云。俗人與僧同床坐
<lb ed="X" n="1036a15"/><lb ed="R068" n="0050b02"/>者。半身枯病。又因果經云。死作曲蟮。文殊經云。死坐
<lb ed="X" n="1036a16"/><lb ed="R068" n="0050b03"/><g ref="#CB05033">䥫</g>床。卽其義也。</p><p xml:id="pX42p1036a1607" cb:place="inline">多有人情來往非法聚會等者。對
<lb ed="X" n="1036a17"/><lb ed="R068" n="0050b04"/>此廣引大集濟龍品中。示之彌善<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="1036a18"/><lb ed="R068" n="0050b05"/><p xml:id="pX42p1036a1801"><g ref="#CB15148">𦘕</g>眉假飾等者。躭染行廁。戀著<g ref="#CB15148">𦘕</g>甁。入寺則是歸依
<lb ed="X" n="1036a19"/><lb ed="R068" n="0050b06"/>之處。理宜懲革。若見比丘。無以染愛之言相涉。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1036002" n="1036002"/>抑案
<lb ed="X" n="1036a20"/><lb ed="R068" n="0050b07"/>雜含中。目連乞食。路逢一大身衆生。擧體膿壞。臭穢
<lb ed="X" n="1036a21"/><lb ed="R068" n="0050b08"/>不淨。乘雲而行。鳥獸隨逐。獲而食之。啼哭號呼。不可
<lb ed="X" n="1036a22"/><lb ed="R068" n="0050b09"/>稱說。目連覩見。迦葉佛時。女人以不淨染心。請一比
<lb ed="X" n="1036a23"/><lb ed="R068" n="0050b10"/>丘設食。比丘心正不順。女人嗔心。以水洒比丘身。以
<lb ed="X" n="1036a24"/><lb ed="R068" n="0050b11"/>此緣故。入地獄中。受無量苦。餘罪未畢。今得此身。由
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1036b" n="1036b"/>
<lb ed="X" n="1036b01"/><lb ed="R068" n="0050b12"/>他而辦者。謂一切女人勢不自在。皆是屬他。凡所作
<lb ed="X" n="1036b02"/><lb ed="R068" n="0050b13"/>事。由他聽許。方得作之。故云由他辦也。以在室時由
<lb ed="X" n="1036b03"/><lb ed="R068" n="0050b14"/>於父母。出嫁<anchor xml:id="nkr_note_add_1036b0301" n="1036b0301"/><anchor xml:id="beg1036b0301" n="1036b0301"/>已<anchor xml:id="end1036b0301"/>由夫。老時及夫死後。則屬兒子。義亦
<lb ed="X" n="1036b04"/><lb ed="R068" n="0050b15"/>可知。若見沙彌禮如大僧勿以位小而不加敬者。對
<lb ed="X" n="1036b05"/><lb ed="R068" n="0050b16"/>此引智論有富貴長者。請僧不取沙彌。事如智論抄
<lb ed="X" n="1036b06"/><lb ed="R068" n="0050b17"/><note place="inline">云云</note>。幷引賢愚經。沙彌持戒自殺身事。如賢愚經抄
<lb ed="X" n="1036b07"/><lb ed="R068" n="0050b18"/><note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="1036b08"/><lb ed="R068" n="0051a01"/><p xml:id="pX42p1036b0801">注云下至掃糞等者。近有朝官崔知。悌作中書侍郞。
<lb ed="X" n="1036b09"/><lb ed="R068" n="0051a02"/>身是三品。兄作中書令。其父兄弟敬信三寶。悌每入
<lb ed="X" n="1036b10"/><lb ed="R068" n="0051a03"/>寺禮拜。臨去時。皆爲僧衆掃地。及取水洗廁。皆脫紫
<lb ed="X" n="1036b11"/><lb ed="R068" n="0051a04"/>衫自手爲之。貴勝躬自如此。何況庸夫。而無有敬乎
<lb ed="X" n="1036b12"/><lb ed="R068" n="0051a05"/>假使畜妻挾子乃至莫生見過等者。此時明世。唯有
<lb ed="X" n="1036b13"/><lb ed="R068" n="0051a06"/>此之福田。亦是今日衆生業惡唯盛。此福田僧也。案
<lb ed="X" n="1036b14"/><lb ed="R068" n="0051a07"/>大集月藏分云。佛吿月藏菩薩。若我住世。諸聲聞衆。
<lb ed="X" n="1036b15"/><lb ed="R068" n="0051a08"/>持戒具足。慧具足。定具足。解脫具足。解脫知見具足。
<lb ed="X" n="1036b16"/><lb ed="R068" n="0051a09"/>乃至多聞具足。我之正法熾然在世。滅後五百年中。
<lb ed="X" n="1036b17"/><lb ed="R068" n="0051a10"/>諸比丘衆。猶於我法。解脫堅固。後五百年。我之正法
<lb ed="X" n="1036b18"/><lb ed="R068" n="0051a11"/>禪定三昧堅固。後五百年。讀誦多聞得住堅固。後五
<lb ed="X" n="1036b19"/><lb ed="R068" n="0051a12"/>百年。於我法中多造寺塔得住堅固。後五百年。於我
<lb ed="X" n="1036b20"/><lb ed="R068" n="0051a13"/>法中。鬪諍言訟。白法隱沒。損減堅固。了知淸信上。從
<lb ed="X" n="1036b21"/><lb ed="R068" n="0051a14"/>是以後。於我法中。雖復剃除鬚髮。身著袈裟。毀破禁
<lb ed="X" n="1036b22"/><lb ed="R068" n="0051a15"/>戒。行不如法。假名比丘。如是破戒名字比丘。若有施
<lb ed="X" n="1036b23"/><lb ed="R068" n="0051a16"/>主。供養及護持。我說是人。猶得無量阿僧祇大福德
<lb ed="X" n="1036b24"/><lb ed="R068" n="0051a17"/>聚。何以故。猶能饒益多衆生故。譬如眞金爲無價寶。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1036c" n="1036c"/>
<lb ed="X" n="1036c01"/><lb ed="R068" n="0051a18"/>若無眞金。金銀爲無價寶。乃至若無銅<g ref="#CB05033">䥫</g>。鈆錫爲無
<lb ed="X" n="1036c02"/><lb ed="R068" n="0051b01"/>價寶。如是一切世中佛寶無價。若無佛寶。緣覺爲無
<lb ed="X" n="1036c03"/><lb ed="R068" n="0051b02"/>價。乃至無羅漢聖衆。凡夫淨戒爲無上。若無淨戒。汚
<lb ed="X" n="1036c04"/><lb ed="R068" n="0051b03"/>戒爲無上寶。比餘九十五種異道。最爲第一。應受世
<lb ed="X" n="1036c05"/><lb ed="R068" n="0051b04"/>供。以爲福田。</p>
<lb ed="X" n="1036c06"/><lb ed="R068" n="0051b05"/><p xml:id="pX42p1036c0601">必有出要之期者。且如彌勒成佛。先度釋迦末法中
<lb ed="X" n="1036c07"/><lb ed="R068" n="0051b06"/>遺法弟子。故曰可期。</p><p xml:id="pX42p1036c0709" cb:place="inline">同法之儔者。應師云。王逸曰。
<lb ed="X" n="1036c08"/><lb ed="R068" n="0051b07"/>二人爲匹。四人爲儔。儔亦類也。傳吿者。謂宣吿俗人
<lb ed="X" n="1036c09"/><lb ed="R068" n="0051b08"/>之意也。上來釋二十四篇竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="1036c10"/><lb ed="R068" n="0051b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">主客相待篇第二十五</cb:mulu><head>○主客相待篇第二十五</head>
<lb ed="X" n="1036c11"/><lb ed="R068" n="0051b10"/><p xml:id="pX42p1036c1101">前篇旣因福供。故有比丘之方。法食相須。遞相利益。
<lb ed="X" n="1036c12"/><lb ed="R068" n="0051b11"/>使一方儀則千載不墜。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1036003" n="1036003"/>殺不可安情局處。又須觀化
<lb ed="X" n="1036c13"/><lb ed="R068" n="0051b12"/>外方。舊住新遊。非無主客。事須相待接遇瞻衣。然釋
<lb ed="X" n="1036c14"/><lb ed="R068" n="0051b13"/>門雖復虗通理無遮礙。並由人懷俗見。多闕軌模。故
<lb ed="X" n="1036c15"/><lb ed="R068" n="0051b14"/>此一篇備明楷則。使舊居新至待遇有方。情無怯懦
<lb ed="X" n="1036c16"/><lb ed="R068" n="0051b15"/>也。言主客者。舊住新遊稱爲主客。遞施接故曰相待
<lb ed="X" n="1036c17"/><lb ed="R068" n="0051b16"/>也。注云四儀法附也。沙門釋侶者。羯磨疏云。舊翻爲
<lb ed="X" n="1036c18"/><lb ed="R068" n="0051b17"/>桑門。音之訛也。涅槃云。沙門那者。是本音也。或云乏
<lb ed="X" n="1036c19"/><lb ed="R068" n="0051b18"/>道。或云貧道也。此皆謙虗自収也。今譯爲息惡者。取
<lb ed="X" n="1036c20"/><lb ed="R068" n="0052a01"/>其意也。唐三藏翻爲勤勞也。榮云。沙門此云寂志。亦
<lb ed="X" n="1036c21"/><lb ed="R068" n="0052a02"/>云沙門。謙敬之辭也。亦云。謙虗之稱也。如經明乏道
<lb ed="X" n="1036c22"/><lb ed="R068" n="0052a03"/>卽其義也。經云。沙門那者。沙門名乏。那名爲道。故名
<lb ed="X" n="1036c23"/><lb ed="R068" n="0052a04"/>乏道。世言貧道。卽斯義也。又云。息心達本原。故號爲
<lb ed="X" n="1036c24"/><lb ed="R068" n="0052a05"/>沙門也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1037a" n="1037a"/>
<lb ed="X" n="1037a01"/><lb ed="R068" n="0052a06"/><p xml:id="pX42p1037a0101">三界之賓者。立明。貴客曰賓。謂僧是三界貴賓也。以
<lb ed="X" n="1037a02"/><lb ed="R068" n="0052a07"/>出家人擬超出三有。非久居三界。暫處其中。事同賓
<lb ed="X" n="1037a03"/><lb ed="R068" n="0052a08"/>客也。故律云。破壞窠窟也。解云。人天淸虗在上。喩之
<lb ed="X" n="1037a04"/><lb ed="R068" n="0052a09"/>如窠。三塗沈滯於下。喩之如窟。今出家五衆。齊修出
<lb ed="X" n="1037a05"/><lb ed="R068" n="0052a10"/>離。上須人天下。除三惡。故曰破壞窠窟也。逆旅之況
<lb ed="X" n="1037a06"/><lb ed="R068" n="0052a11"/>頗存於此者。左傳曰。保於逆旅。杜預曰。逆旅客舍也。
<lb ed="X" n="1037a07"/><lb ed="R068" n="0052a12"/>以迎逆行旅之人也。擬其信宿之間。非久居住處也。
<lb ed="X" n="1037a08"/><lb ed="R068" n="0052a13"/>明今釋子情存出雖。雖居三界之中。同如客舍之旅。
<lb ed="X" n="1037a09"/><lb ed="R068" n="0052a14"/>又復身卽是逆旅也。以身非久固。心暫居之。氣絕魂
<lb ed="X" n="1037a10"/><lb ed="R068" n="0052a15"/>逝。弃之空野。故身是客舍也。如王楚志詩云。身爲客
<lb ed="X" n="1037a11"/><lb ed="R068" n="0052a16"/>舘舍。神是寄宿客。客去舘中空。知是誰家宅。濟云。南
<lb ed="X" n="1037a12"/><lb ed="R068" n="0052a17"/>山闍梨在日。常誦一偈云。如鳥在甁中。羅縠覆其口。
<lb ed="X" n="1037a13"/><lb ed="R068" n="0052a18"/>羅穿鳥飛去。空甁何所有。解云。鳥者識也。甁者身也。
<lb ed="X" n="1037a14"/><lb ed="R068" n="0052b01"/>羅者命也。人命一斷。神識旣去。身何所能。</p>
<lb ed="X" n="1037a15"/><lb ed="R068" n="0052b02"/><p xml:id="pX42p1037a1501">不相識同坐不得眠者。立明。旣不相識。恐是賊詐作
<lb ed="X" n="1037a16"/><lb ed="R068" n="0052b03"/>比丘。未可同眠。恐遭劫害也。必處迮同床者。須坐至
<lb ed="X" n="1037a17"/><lb ed="R068" n="0052b04"/>曉。</p>
<lb ed="X" n="1037a18"/><lb ed="R068" n="0052b05"/><p xml:id="pX42p1037a1801">若客伴<anchor xml:id="nkr_note_add_1037a1801" n="1037a1801"/><anchor xml:id="beg1037a1801" n="1037a1801"/>已<anchor xml:id="end1037a1801"/>去不得語令知者。語謂將護客心意留且
<lb ed="X" n="1037a19"/><lb ed="R068" n="0052b06"/>住。後會有伴。若卽見伴<anchor xml:id="nkr_note_add_1037a1901" n="1037a1901"/><anchor xml:id="beg1037a1901" n="1037a1901"/>已<anchor xml:id="end1037a1901"/>去。速報令知。似若欲相發
<lb ed="X" n="1037a20"/><lb ed="R068" n="0052b07"/>遣也。囑累行伴者。應囑主人。於向某處。有伴來須知
<lb ed="X" n="1037a21"/><lb ed="R068" n="0052b08"/><note place="inline">未詳</note>。四語以習俗者。謂隨方世俗<anchor xml:id="nkr_note_orig_1037001" n="1037001"/>中所忌婬欲之語也。</p>
<lb ed="X" n="1037a22"/><lb ed="R068" n="0052b09"/><p xml:id="pX42p1037a2201">八當語某事可食者。語云初行麤食。後行細食。或語
<lb ed="X" n="1037a23"/><lb ed="R068" n="0052b10"/>令知未來果。當看現在因。又解。約檀越施。是冥因。
<lb ed="X" n="1037a24"/><lb ed="R068" n="0052b11"/>感人天之報。是顯果。以何得知。生善之境。堪爲受
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1037b" n="1037b"/>
<lb ed="X" n="1037b01"/><lb ed="R068" n="0052b12"/>施。謂觀儀而起信。故下引五分云。若四儀不如法
<lb ed="X" n="1037b02"/><lb ed="R068" n="0052b13"/>者。非爲於世而作大明。明知是約儀立宗也。言藉
<lb ed="X" n="1037b03"/><lb ed="R068" n="0052b14"/>儀形而立宗者。謂藉見儀形。得識其因也。阿說身子
<lb ed="X" n="1037b04"/><lb ed="R068" n="0052b15"/>者。礪云。阿說四分名阿濕卑。外部亦云阿<g ref="#CB16014">鞞</g>比丘。語
<lb ed="X" n="1037b05"/><lb ed="R068" n="0052b16"/>云遏<g ref="#CB16014">鞞</g>比丘威儀度物是也。宣云。威謂容貌可觀。儀
<lb ed="X" n="1037b06"/><lb ed="R068" n="0052b17"/>謂軌度格物。並由內懷正法。故使器宇超倫。以佛初
<lb ed="X" n="1037b07"/><lb ed="R068" n="0052b18"/>成道度五人。此爲一人也。爾時阿濕卑到時著衣持
<lb ed="X" n="1037b08"/><lb ed="R068" n="0053a01"/>鉢入城乞食。顏色和悅。諸根寂定。衣服齊整。行步庠
<lb ed="X" n="1037b09"/><lb ed="R068" n="0053a02"/>序。不左右顧視。不失威儀。時身子是外道梵志。聰明
<lb ed="X" n="1037b10"/><lb ed="R068" n="0053a03"/>利智而爲上首。旣覩濕卑威儀如是。卽便往問。汝爲
<lb ed="X" n="1037b11"/><lb ed="R068" n="0053a04"/>誰師。復事誰。修<anchor xml:id="nkr_note_orig_1037002" n="1037002"/>覺何法。卽報言。我師大沙門。是我所
<lb ed="X" n="1037b12"/><lb ed="R068" n="0053a05"/>尊。我從彼<anchor xml:id="note_star_17" n="1037002" type="star"/>覺。又普耀經答言。吾師天中天。三界無極
<lb ed="X" n="1037b13"/><lb ed="R068" n="0053a06"/>尊。相好身丈六。神通遊虗空。化訛去五陰。拔斷十二
<lb ed="X" n="1037b14"/><lb ed="R068" n="0053a07"/>根。不貪天世位。心淨開法門。<note place="inline">述曰</note>去五陰者。顯無餘涅
<lb ed="X" n="1037b15"/><lb ed="R068" n="0053a08"/>槃。謂十二因緣無明爲根故。顯斷集智也。又問汝師
<lb ed="X" n="1037b16"/><lb ed="R068" n="0053a09"/>說何法。今可爲我說。阿濕卑報曰。我今年幼小。<anchor xml:id="note_star_18" n="1037002" type="star"/>覺日
<lb ed="X" n="1037b17"/><lb ed="R068" n="0053a10"/>又淺近。何能宣正眞如來廣大義。身子言。不問廣略。
<lb ed="X" n="1037b18"/><lb ed="R068" n="0053a11"/>我唯樂聞爲要。阿濕卑卽說偈言。一切諸法本。<note place="inline">述曰集諦</note>
<lb ed="X" n="1037b19"/><lb ed="R068" n="0053a12"/>因緣空無主<note place="inline">以從緣生故空無我。此顯苦諦</note>。息心<note place="inline">謂修道智也</note>達本原<note place="inline">證滅
<lb ed="X" n="1037b20"/><lb ed="R068" n="0053a13"/>智也</note>。故號曰沙門<note place="inline">身子聞此偈。應時得道。上二偈出普耀經</note>。便卽問佛所在。
<lb ed="X" n="1037b21"/><lb ed="R068" n="0053a14"/>與先舊知識名拘律陀。今名目連。幷<anchor xml:id="nkr_note_add_1037b2101" n="1037b2101"/><anchor xml:id="beg1037b2101" n="1037b2101"/>已<anchor xml:id="end1037b2101"/>二百五十弟
<lb ed="X" n="1037b22"/><lb ed="R068" n="0053a15"/>子。一時請佛出家修道。佛卽記言。此二人。於我弟子
<lb ed="X" n="1037b23"/><lb ed="R068" n="0053a16"/>中。最爲上首。智慧無量。神通第一。案智度論云。大目
<lb ed="X" n="1037b24"/><lb ed="R068" n="0053a17"/>連舍利弗。此二人才智相比。行則俱遊。住則同止。後
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1037c" n="1037c"/>
<lb ed="X" n="1037c01"/><lb ed="R068" n="0053a18"/>作梵志。其師名刪闍耶。他日其師寑病。舍利弗在頭
<lb ed="X" n="1037c02"/><lb ed="R068" n="0053b01"/>側立。目連在足後立。其命將終。愍爾而笑。二人同心。
<lb ed="X" n="1037c03"/><lb ed="R068" n="0053b02"/>俱問笑意。師言世俗無眼。爲愚痴所侵。我見金地國
<lb ed="X" n="1037c04"/><lb ed="R068" n="0053b03"/>王死。其大夫人。自投火<g ref="#CB00036">𧂐</g>。求同一處。二人受語。欲以
<lb ed="X" n="1037c05"/><lb ed="R068" n="0053b04"/>驗之。後有金地商人遠來。二人驗之。果如師語。二人
<lb ed="X" n="1037c06"/><lb ed="R068" n="0053b05"/>撫然歎曰。我等非其人耶<note place="inline">謂非受法之器耶</note>。爲是師隱我耶
<lb ed="X" n="1037c07"/><lb ed="R068" n="0053b06"/><note place="inline">謂師悋法</note>。二人相與誓曰。若先得甘露。要必同味<note place="inline">餘文同律</note>。案
<lb ed="X" n="1037c08"/><lb ed="R068" n="0053b07"/>大集經云。身子本名憂波提舍。遇見阿濕卑。便發喜
<lb ed="X" n="1037c09"/><lb ed="R068" n="0053b08"/>心。問言。汝師說何法。答法從緣生憂。通達是因。因緣
<lb ed="X" n="1037c10"/><lb ed="R068" n="0053b09"/>滅故。卽是寂靜。世間卽苦。苦因名集。若修八正。世間
<lb ed="X" n="1037c11"/><lb ed="R068" n="0053b10"/>集滅。若無苦集。我師說言名爲涅槃。我師唯說如是
<lb ed="X" n="1037c12"/><lb ed="R068" n="0053b11"/>等法。憂波提舍聞<anchor xml:id="nkr_note_add_1037c1201" n="1037c1201"/><anchor xml:id="beg1037c1201" n="1037c1201"/>已<anchor xml:id="end1037c1201"/>。得法眼淨。還見拘律陀具爲宣
<lb ed="X" n="1037c13"/><lb ed="R068" n="0053b12"/>說。卽得初果<note place="inline">云云</note>。案五分云。佛在<name role="" type="person">羅閱祇</name>竹園精舍。
<lb ed="X" n="1037c14"/><lb ed="R068" n="0053b13"/>彼邑有一梵志。名曰沙然。受學弟子。二百五十。門徒
<lb ed="X" n="1037c15"/><lb ed="R068" n="0053b14"/>之中。有二高足。一名優波提舍。二名拘律陀。時頞<g ref="#CB16014">鞞</g>
<lb ed="X" n="1037c16"/><lb ed="R068" n="0053b15"/>著衣持鉢。入城乞食。顏色和悅。諸根寂定。衣服齊整。
<lb ed="X" n="1037c17"/><lb ed="R068" n="0053b16"/>視地而行。時憂波提舍<note place="inline">今身子是也</note>出遊。遙見頞<g ref="#CB16014">鞞</g>比丘
<lb ed="X" n="1037c18"/><lb ed="R068" n="0053b17"/>威儀庠序。歎未曾有。待至<anchor xml:id="nkr_note_orig_1037003" n="1037003"/>使問。何所法像。衣服反常。
<lb ed="X" n="1037c19"/><lb ed="R068" n="0053b18"/>寧有師宗。可得聞乎。頞<g ref="#CB16014">鞞</g>對曰。瞿曇沙門。是我大師。
<lb ed="X" n="1037c20"/><lb ed="R068" n="0054a01"/>我等所尊。從其受<anchor xml:id="note_star_19" n="1037002" type="star"/>覺。問言。汝等大師。說何等法。頞<g ref="#CB16014">鞞</g>
<lb ed="X" n="1037c21"/><lb ed="R068" n="0054a02"/>報言。我年幼稚。<anchor xml:id="note_star_1a" n="1037002" type="star"/>覺日初淺。豈能宣師廣大之義。今當
<lb ed="X" n="1037c22"/><lb ed="R068" n="0054a03"/>爲汝略說其要。我師所說。法從緣生。亦從緣滅。一切
<lb ed="X" n="1037c23"/><lb ed="R068" n="0054a04"/>諸法。空無有主。憂波提舍聞<anchor xml:id="nkr_note_add_1037c2301" n="1037c2301"/><anchor xml:id="beg1037c2301" n="1037c2301"/>已<anchor xml:id="end1037c2301"/>。心意悟解。得法眼淨。
<lb ed="X" n="1037c24"/><lb ed="R068" n="0054a05"/>便共二百五十弟子。與詣竹園精舍求欲出家。佛遙
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1038a" n="1038a"/>
<lb ed="X" n="1038a01"/><lb ed="R068" n="0054a06"/>見來。吿諸比丘。此二人者。於我弟子中。爲最上首。智
<lb ed="X" n="1038a02"/><lb ed="R068" n="0054a07"/>慧無量。神通第一。彼旣與二百五十門徒<note place="inline">謂先是同學。以師亡
<lb ed="X" n="1038a03"/><lb ed="R068" n="0054a08"/>時囑我</note>。前到佛所爲說法。布施持戒生天之論。呵欲不
<lb ed="X" n="1038a04"/><lb ed="R068" n="0054a09"/>淨。讚歎出離。卽於座上。漏盡意解。白佛言。我欲出家。
<lb ed="X" n="1038a05"/><lb ed="R068" n="0054a10"/>淨修梵行。佛言善來比丘。於我法中。淨修梵行。得盡
<lb ed="X" n="1038a06"/><lb ed="R068" n="0054a11"/>苦際。卽名出家受具足戒。今所以引此事來者。正明
<lb ed="X" n="1038a07"/><lb ed="R068" n="0054a12"/>威儀度物。經文具說。故曰具列昔經。言方<g ref="#CB16801">𠕋</g>者。後人
<lb ed="X" n="1038a08"/><lb ed="R068" n="0054a13"/>傳記以爲軌則。又具題在方<g ref="#CB16801">𠕋</g>也。謂古來未有紙。用
<lb ed="X" n="1038a09"/><lb ed="R068" n="0054a14"/>方木及竹。用爲書也。今言筆者是也。以用竹簡爲書
<lb ed="X" n="1038a10"/><lb ed="R068" n="0054a15"/>曰<g ref="#CB16801">𠕋</g>。以木爲書曰□。以帛爲書曰素。故梁武會三敎
<lb ed="X" n="1038a11"/><lb ed="R068" n="0054a16"/>詩云。孝義連方<g ref="#CB16801">𠕋</g>。仁恕滿丹靑。是其義也。慈云。亦題
<lb ed="X" n="1038a12"/><lb ed="R068" n="0054a17"/>方<g ref="#CB16801">𠕋</g>者。祇洹圖經也。亦云僧法寺誥也<note place="inline">未詳</note>。應師云。<g ref="#CB01340">笧</g>
<lb ed="X" n="1038a13"/><lb ed="R068" n="0054a18"/><g ref="#CB18213">𰃩</g><g ref="#CB15081">䇿</g>同<note place="inline">楚麥反</note>符命也。見左傳以竹書符命也。國史記
<lb ed="X" n="1038a14"/><lb ed="R068" n="0054b01"/>於大事。亦書其<g ref="#CB15081">䇿</g>。又周禮云。凡今諸侯則<g ref="#CB16801">𠕋</g>命之<note place="inline">擲玄
<lb ed="X" n="1038a15"/><lb ed="R068" n="0054b02"/>曰。謂簡<g ref="#CB15081">䇿</g>書王命也</note>。</p>
<lb ed="X" n="1038a16"/><lb ed="R068" n="0054b03"/><p xml:id="pX42p1038a1601">依於狩王法者。有人云。如師子獸王臥。旦取食食竟
<lb ed="X" n="1038a17"/><lb ed="R068" n="0054b04"/>歸穴也。濟云。師子臥者。必右脇而臥。又<anchor xml:id="nkr_note_orig_1038001" n="1038001"/>背平旦求於
<lb ed="X" n="1038a18"/><lb ed="R068" n="0054b05"/>食也。</p>
<lb ed="X" n="1038a19"/><lb ed="R068" n="0054b06"/><p xml:id="pX42p1038a1901">祇文云不得作駱駝坐者。謂今時人小坐是也。應跏
<lb ed="X" n="1038a20"/><lb ed="R068" n="0054b07"/>趺而坐若寄坐。久寄極者。當互舒一脚。不得類舒兩
<lb ed="X" n="1038a21"/><lb ed="R068" n="0054b08"/>脚也。私云。寄坐卽半跏坐也。極謂疲倦也。跏趺坐者。
<lb ed="X" n="1038a22"/><lb ed="R068" n="0054b09"/>婆沙三十九中。多復次釋也。今略叙之。彼問云。諸威
<lb ed="X" n="1038a23"/><lb ed="R068" n="0054b10"/>儀中。得修善。何故但說結跏趺坐。有解云。如是威儀。
<lb ed="X" n="1038a24"/><lb ed="R068" n="0054b11"/>生人天等敬信心故。謂餘威儀不能發起人天龍鬼
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1038b" n="1038b"/>
<lb ed="X" n="1038b01"/><lb ed="R068" n="0054b12"/>阿素洛等敬信之心。如跏趺坐威儀者。故設威儀。生
<lb ed="X" n="1038b02"/><lb ed="R068" n="0054b13"/>惡尋伺。爲生他善。尙應住之。況自順生殊勝善品<note place="inline">謂若
<lb ed="X" n="1038b03"/><lb ed="R068" n="0054b14"/>行住身遠疲勞。若倍臥時使增昏睡。唯結加趺坐無斯過失。名順善也</note>。復次住此威儀。
<lb ed="X" n="1038b04"/><lb ed="R068" n="0054b15"/>怖魔軍故。謂佛昔於菩提樹下。結跏趺坐。破二魔軍。
<lb ed="X" n="1038b05"/><lb ed="R068" n="0054b16"/>謂自在天。及諸煩惱。故今魔衆見此威儀。卽便驚恐
<lb ed="X" n="1038b06"/><lb ed="R068" n="0054b17"/>多分退散。復次此是不共外道法故。謂餘威儀。外道
<lb ed="X" n="1038b07"/><lb ed="R068" n="0054b18"/>亦有。唯跏趺坐者。外道無故。問結跏趺坐義何謂耶。
<lb ed="X" n="1038b08"/><lb ed="R068" n="0055a01"/>答是相周圓而坐義。聲論者曰。以兩足趺跏致兩<g ref="#CB13389">𮌲</g>
<lb ed="X" n="1038b09"/><lb ed="R068" n="0055a02"/>如龍盤結。端坐思惟。是故名結跏趺坐。<name role="" type="person">脇尊者</name>言。重
<lb ed="X" n="1038b10"/><lb ed="R068" n="0055a03"/>疊兩足左右<anchor xml:id="nkr_note_orig_1038002" n="1038002"/>文盤。正觀境界。名結跏坐。四分下文大
<lb ed="X" n="1038b11"/><lb ed="R068" n="0055a04"/>小持戒犍度。亦云結跏趺坐。端身正意。繫念在前。又
<lb ed="X" n="1038b12"/><lb ed="R068" n="0055a05"/>言寄極者。謂坐久轉筋爲寄極也。今時京中俗之言。
<lb ed="X" n="1038b13"/><lb ed="R068" n="0055a06"/>若久立脚勝疲極。皆言寄極也。又非脚痺知之。注云
<lb ed="X" n="1038b14"/><lb ed="R068" n="0055a07"/>各有所立者。此謂尼唯得半跏坐。不得結跏坐也。僧
<lb ed="X" n="1038b15"/><lb ed="R068" n="0055a08"/>通兩坐。又尼不得互跪。唯得長跪。由緣起中。互跪形
<lb ed="X" n="1038b16"/><lb ed="R068" n="0055a09"/>露羞耻。故佛不許。僧須互跪。尼僧不用。故言各有所
<lb ed="X" n="1038b17"/><lb ed="R068" n="0055a10"/>立。又解云。長跪以應白佛事。互跪卽爲請法受法事。
<lb ed="X" n="1038b18"/><lb ed="R068" n="0055a11"/>故曰各有所立。濟云。若聽法須互跪。若懺悔等須長
<lb ed="X" n="1038b19"/><lb ed="R068" n="0055a12"/>跪。故曰各有所立也。</p>
<lb ed="X" n="1038b20"/><lb ed="R068" n="0055a13"/><p xml:id="pX42p1038b2001">若和上闍梨恭敬故自起吉羅者。立謂。和上等爲別
<lb ed="X" n="1038b21"/><lb ed="R068" n="0055a14"/>事自生恭敬故。弟子須坐。若隨和上等起。得吉也。</p>
<lb ed="X" n="1038b22"/><lb ed="R068" n="0055a15"/><p xml:id="pX42p1038b2201">不狗羣臥者。濟云。謂屈手屈頭聚一處如狗臥也。當
<lb ed="X" n="1038b23"/><lb ed="R068" n="0055a16"/>自責本起者。濟云。責心起妄之由。本從何處而起。故
<lb ed="X" n="1038b24"/><lb ed="R068" n="0055a17"/>曰本起。</p>
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1038c" n="1038c"/>
<lb ed="X" n="1038c01"/><lb ed="R068" n="0055a18"/><p xml:id="pX42p1038c0101">髮燥者。立謂。睡時當起洗浴。若更睡卽睡眠。心念言。
<lb ed="X" n="1038c02"/><lb ed="R068" n="0055b01"/>頭髮燥我當起。看星月光影爲分齊者。立謂。若睡時
<lb ed="X" n="1038c03"/><lb ed="R068" n="0055b02"/>欲眠。當望星月。念月若至某處。我當起等也。食人信
<lb ed="X" n="1038c04"/><lb ed="R068" n="0055b03"/>施不應懈怠等者。對此因說<name role="" type="person">薄拘羅</name>事。案十誦中阿
<lb ed="X" n="1038c05"/><lb ed="R068" n="0055b04"/>含云。<name role="" type="person">薄拘羅</name>比丘言。我於正法律中出家。八十年來。
<lb ed="X" n="1038c06"/><lb ed="R068" n="0055b05"/>未曾起欲想。又我持糞掃衣來八十年。未曾憶受居
<lb ed="X" n="1038c07"/><lb ed="R068" n="0055b06"/>士請。又我乞食八十年中。未曾憶入比丘尼寺。未曾
<lb ed="X" n="1038c08"/><lb ed="R068" n="0055b07"/>憶與比丘尼。共相問訊。乃至道路亦不共語。又我八
<lb ed="X" n="1038c09"/><lb ed="R068" n="0055b08"/>十年來。未曾憶與比丘尼。共相問畜沙彌。又八十年。
<lb ed="X" n="1038c10"/><lb ed="R068" n="0055b09"/>未曾有病。乃至彈指頃頭痛。亦未曾憶服藥下至如
<lb ed="X" n="1038c11"/><lb ed="R068" n="0055b10"/>訶梨勒。又我八十年結跏趺坐。不曾倚壁樹。乃至臨
<lb ed="X" n="1038c12"/><lb ed="R068" n="0055b11"/>終時。跏趺入滅。是名<name role="" type="person">薄拘羅</name>未曾有法。上來釋第二
<lb ed="X" n="1038c13"/><lb ed="R068" n="0055b12"/>十五主客相待篇義竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="1038c14"/><lb ed="R068" n="0055b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">瞻病送終篇第二十六</cb:mulu><head>○<anchor xml:id="nkr_note_orig_1038003" n="1038003"/>瞻病送終篇第二十六</head>
<lb ed="X" n="1038c15"/><lb ed="R068" n="0055b14"/><p xml:id="pX42p1038c1501">上篇道俗之儀旣立。賓主之禮復明。但爲漏質凡形。
<lb ed="X" n="1038c16"/><lb ed="R068" n="0055b15"/>類同泡幻。而被名色之所纏縛。四大合故。假名爲身。
<lb ed="X" n="1038c17"/><lb ed="R068" n="0055b16"/>若攝護乖方。四大違反。堅動煗濕。一大失所。衆苦相
<lb ed="X" n="1038c18"/><lb ed="R068" n="0055b17"/>侵。力仰於他。得延朝夕。然出家之士。親里成他。道服
<lb ed="X" n="1038c19"/><lb ed="R068" n="0055b18"/>之流。皆率同侶。理宜瞻養得濟形神。必若業謝緣離。
<lb ed="X" n="1038c20"/><lb ed="R068" n="0056a01"/>弊骸須瘞。道朋若不營理。又卽壞法傷風。故此一篇。
<lb ed="X" n="1038c21"/><lb ed="R068" n="0056a02"/>軌訓來葉。在患供看。故言瞻病。死後遷窆。稱爲送終。
<lb ed="X" n="1038c22"/><lb ed="R068" n="0056a03"/>能所通擧。故曰瞻病送終。故云然也。濟云。瞻是能瞻。
<lb ed="X" n="1038c23"/><lb ed="R068" n="0056a04"/>病是所瞻。送是能送。終是所送。能所通擧。故曰瞻病
<lb ed="X" n="1038c24"/><lb ed="R068" n="0056a05"/>送終也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1039a" n="1039a"/>
<lb ed="X" n="1039a01"/><lb ed="R068" n="0056a06"/><p xml:id="pX42p1039a0101">多諸嬰累者。嬰是嬰纏。累是擔累。如淨名經云。仁者
<lb ed="X" n="1039a02"/><lb ed="R068" n="0056a07"/>是身無常無力。爲苦爲惱。衆病所集。如聚沫等。卽其
<lb ed="X" n="1039a03"/><lb ed="R068" n="0056a08"/>義也。六府成病者。白虎通曰。人有六府。一謂大膓。二
<lb ed="X" n="1039a04"/><lb ed="R068" n="0056a09"/>小膓。三膀胱。四胃。五三膲。六膽也。又云。六府有三膲。
<lb ed="X" n="1039a05"/><lb ed="R068" n="0056a10"/>腎之府也。從心<anchor xml:id="nkr_note_add_1039a0501" n="1039a0501"/><anchor xml:id="beg1039a0501" n="1039a0501"/>已<anchor xml:id="end1039a0501"/>上名上膲。齊心<anchor xml:id="nkr_note_add_1039a0502" n="1039a0502"/><anchor xml:id="beg1039a0502" n="1039a0502"/>已<anchor xml:id="end1039a0502"/>下名中膲。從腰
<lb ed="X" n="1039a06"/><lb ed="R068" n="0056a11"/><anchor xml:id="nkr_note_add_1039a0601" n="1039a0601"/><anchor xml:id="beg1039a0601" n="1039a0601"/>已<anchor xml:id="end1039a0601"/>下爲下膲也。欲明四大若不調。致使六府卽成其
<lb ed="X" n="1039a07"/><lb ed="R068" n="0056a12"/>病也。始終難一者。謂凡情薄淡。去取不恒。健則取爲
<lb ed="X" n="1039a08"/><lb ed="R068" n="0056a13"/>親友。病則捨同瓦礫。故言難一。私云。健壯爲始。病後
<lb ed="X" n="1039a09"/><lb ed="R068" n="0056a14"/>爲終。據前後難得一種心相看。故言難一。有始有卒
<lb ed="X" n="1039a10"/><lb ed="R068" n="0056a15"/>者。其唯聖人乎。夫靡不有始。鮮克必終。親眤者眤又
<lb ed="X" n="1039a11"/><lb ed="R068" n="0056a16"/>作<g ref="#CB01862">䁥</g>同<note place="inline">女栗反</note>。爾𤴓云。眤親近也。又眤者丞也。丞由數
<lb ed="X" n="1039a12"/><lb ed="R068" n="0056a17"/>也。親眤者數相近也。鄙俗恒情等者。俗亦言。有錢朝
<lb ed="X" n="1039a13"/><lb ed="R068" n="0056a18"/>卽迋。無錢定不朝。是也。濟云。出家人相看須存。病時
<lb ed="X" n="1039a14"/><lb ed="R068" n="0056b01"/>則知心之厚薄。然人命爲重。此時相捨。心亦可知。所
<lb ed="X" n="1039a15"/><lb ed="R068" n="0056b02"/>以說命爲重者。此振旦國雪山<anchor xml:id="nkr_note_add_1039a1501" n="1039a1501"/><anchor xml:id="beg1039a1501" n="1039a1501"/>已<anchor xml:id="end1039a1501"/>東是人主地。以人
<lb ed="X" n="1039a16"/><lb ed="R068" n="0056b03"/>爲貴。千<anchor xml:id="nkr_note_orig_1039001" n="1039001"/>余不易。雪山<anchor xml:id="nkr_note_add_1039a1601" n="1039a1601"/><anchor xml:id="beg1039a1601" n="1039a1601"/>已<anchor xml:id="end1039a1601"/>西是金主地。多重金寶也。雪
<lb ed="X" n="1039a17"/><lb ed="R068" n="0056b04"/>山<anchor xml:id="nkr_note_add_1039a1701" n="1039a1701"/><anchor xml:id="beg1039a1701" n="1039a1701"/>已<anchor xml:id="end1039a1701"/>南是象主地。如崑崙等。多調於象。以貴重故。雪
<lb ed="X" n="1039a18"/><lb ed="R068" n="0056b05"/>山<anchor xml:id="nkr_note_add_1039a1801" n="1039a1801"/><anchor xml:id="beg1039a1801" n="1039a1801"/>已<anchor xml:id="end1039a1801"/>北是馬主地。如突厥等。唯貴於馬。此旣人爲貴。
<lb ed="X" n="1039a19"/><lb ed="R068" n="0056b06"/>病時好須看也。知善未<anchor xml:id="nkr_note_add_1039a1901" n="1039a1901"/><anchor xml:id="beg1039a1901" n="1039a1901"/>崇<anchor xml:id="end1039a1901"/>惡必相遵者。慈云。善者看
<lb ed="X" n="1039a20"/><lb ed="R068" n="0056b07"/>病是其善法。而不崇重。惡謂不看病是。而相遵此惡
<lb ed="X" n="1039a21"/><lb ed="R068" n="0056b08"/>法。故曰也。謂見善而不擧學。見惡卽相學也。應須見
<lb ed="X" n="1039a22"/><lb ed="R068" n="0056b09"/>善如不及。見惡如探湯。如何反之。亦可崇者高也。明
<lb ed="X" n="1039a23"/><lb ed="R068" n="0056b10"/>世人善旣未高。則樂遵惡法。謂無道心故。多不看病
<lb ed="X" n="1039a24"/><lb ed="R068" n="0056b11"/>也。又言惡必相遵者。濟云。若相喚作惡。飮酒非時食
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1039b" n="1039b"/>
<lb ed="X" n="1039b01"/><lb ed="R068" n="0056b12"/>等。則相共而作。故曰惡必相遵也。汝曹者。應師云。曹
<lb ed="X" n="1039b02"/><lb ed="R068" n="0056b13"/>者輩也。亦云群也。</p>
<lb ed="X" n="1039b03"/><lb ed="R068" n="0056b14"/><p xml:id="pX42p1039b0301">親自下接者。此是擧上况下。激動時衆也。案僧祇云。
<lb ed="X" n="1039b04"/><lb ed="R068" n="0056b15"/>諸佛常法。五日一按行。諸比丘房。爲五事利益故。一
<lb ed="X" n="1039b05"/><lb ed="R068" n="0056b16"/>我聲聞弟子。不著有爲不。二者不著世俗戲論不。三
<lb ed="X" n="1039b06"/><lb ed="R068" n="0056b17"/>者不着睡眠妨行道不。四者爲看病比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_1039002" n="1039002"/>不。五者爲
<lb ed="X" n="1039b07"/><lb ed="R068" n="0056b18"/>年少比丘新出家。見如來威儀。起歡喜心故。又於一
<lb ed="X" n="1039b08"/><lb ed="R068" n="0057a01"/>時佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。與阿難。按行僧坊內。到一破房中。見一
<lb ed="X" n="1039b09"/><lb ed="R068" n="0057a02"/>病比丘臥糞穢中。不能自起。佛問言病耶。今日得食
<lb ed="X" n="1039b10"/><lb ed="R068" n="0057a03"/>不。答不得。又問昨日得不。答不得。乃至答云。不得食
<lb ed="X" n="1039b11"/><lb ed="R068" n="0057a04"/>來<anchor xml:id="nkr_note_add_1039b1101" n="1039b1101"/><anchor xml:id="beg1039b1101" n="1039b1101"/>已<anchor xml:id="end1039b1101"/>經七日。佛問汝有和上闍梨同學不。答無。又問
<lb ed="X" n="1039b12"/><lb ed="R068" n="0057a05"/>有比房比丘不。答有。以我臭穢。比房餘處去。佛與阿
<lb ed="X" n="1039b13"/><lb ed="R068" n="0057a06"/>難浣洗<anchor xml:id="nkr_note_add_1039b1301" n="1039b1301"/><anchor xml:id="beg1039b1301" n="1039b1301"/>已<anchor xml:id="end1039b1301"/>。更爲浣衣。阿難卽浣。佛自灌水。乃至爲除
<lb ed="X" n="1039b14"/><lb ed="R068" n="0057a07"/>糞穢<anchor xml:id="nkr_note_add_1039b1401" n="1039b1401"/><anchor xml:id="beg1039b1401" n="1039b1401"/>已<anchor xml:id="end1039b1401"/>。以金色柔輭手。摩比丘額上。衆苦悉除。隨順
<lb ed="X" n="1039b15"/><lb ed="R068" n="0057a08"/>而爲說法。得法眼淨。昔有國王。受財立五百長使。一
<lb ed="X" n="1039b16"/><lb ed="R068" n="0057a09"/>切國內有人犯罪者。多得錢者卽放。無錢如法治之。
<lb ed="X" n="1039b17"/><lb ed="R068" n="0057a10"/>其時有五戒賢者。犯於小事。將付五百長。以律斷之。
<lb ed="X" n="1039b18"/><lb ed="R068" n="0057a11"/>笞四十。其行杖者。見是五戒。便卽打地作聲。其昔日
<lb ed="X" n="1039b19"/><lb ed="R068" n="0057a12"/>打撲人故。今得此痛報。我爲報恩故。以手摩頂。便得
<lb ed="X" n="1039b20"/><lb ed="R068" n="0057a13"/>法眼淨也。爾時五戒賢者。卽我身是也。爾時行杖者。
<lb ed="X" n="1039b21"/><lb ed="R068" n="0057a14"/>此病比丘是也。我爲是故。當知應須看病。佛復吿諸
<lb ed="X" n="1039b22"/><lb ed="R068" n="0057a15"/>比丘。汝等同梵行人病痛。不相看視。誰當看者。汝等
<lb ed="X" n="1039b23"/><lb ed="R068" n="0057a16"/>各各異姓。信家非家。捨家出家。皆同一姓沙門釋子。
<lb ed="X" n="1039b24"/><lb ed="R068" n="0057a17"/>如衆流歸海。皆同一味。因制看病法也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1039003" n="1039003"/>唯餘文中。佛
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1039c" n="1039c"/>
<lb ed="X" n="1039c01"/><lb ed="R068" n="0057a18"/>問病比丘。汝曾看他病不。答言由我健時。不看病法
<lb ed="X" n="1039c02"/><lb ed="R068" n="0057b01"/>也。唯他病而今病苦。故無人看。佛贊言。汝能發此眞
<lb ed="X" n="1039c03"/><lb ed="R068" n="0057b02"/>實之言。佛問諸比丘。若有過無過。無不實答。如五分
<lb ed="X" n="1039c04"/><lb ed="R068" n="0057b03"/>五百金剛。常以隨佛侍衛。若佛三問不如實答者。便
<lb ed="X" n="1039c05"/><lb ed="R068" n="0057b04"/>杵破頭以爲七分。情怖故實答也。</p>
<lb ed="X" n="1039c06"/><lb ed="R068" n="0057b05"/><p xml:id="pX42p1039c0601">又論云隨順我語等者。如下成實論是也。以佛姨母
<lb ed="X" n="1039c07"/><lb ed="R068" n="0057b06"/>手自織疊。作一金縷袈裟。思佛還宮。用以上佛。佛語
<lb ed="X" n="1039c08"/><lb ed="R068" n="0057b07"/>之曰。恩愛心施。無多功德。令僧中施。則具三歸。隨順
<lb ed="X" n="1039c09"/><lb ed="R068" n="0057b08"/>我語。名供養佛。爲解脫故名供養法。衆僧受用名供
<lb ed="X" n="1039c10"/><lb ed="R068" n="0057b09"/>養僧。故八福田中看病第一者。謂三寶爲三。師四。僧
<lb ed="X" n="1039c11"/><lb ed="R068" n="0057b10"/>五。父六。母七。病人八也。二人爲伴看佛一伴過病便捨
<lb ed="X" n="1039c12"/><lb ed="R068" n="0057b11"/>來者。案僧祇云。爾時有二比丘共作伴來。問訊世尊。
<lb ed="X" n="1039c13"/><lb ed="R068" n="0057b12"/>道中一人遇病。一人待經二三日。語病者言。我欲前
<lb ed="X" n="1039c14"/><lb ed="R068" n="0057b13"/>去問訊世尊。汝差<anchor xml:id="nkr_note_add_1039c1401" n="1039c1401"/><anchor xml:id="beg1039c1401" n="1039c1401"/>已<anchor xml:id="end1039c1401"/>後來。病者報言。長老待我。答言。
<lb ed="X" n="1039c15"/><lb ed="R068" n="0057b14"/>我以不見世尊來久。思慕如渴。不容相待。便捨來詣
<lb ed="X" n="1039c16"/><lb ed="R068" n="0057b15"/>佛所。佛知而故問。汝從何來。具<anchor xml:id="nkr_note_add_1039c1601" n="1039c1601"/><anchor xml:id="beg1039c1601" n="1039c1601"/>已<anchor xml:id="end1039c1601"/>上事答。佛種種呵
<lb ed="X" n="1039c17"/><lb ed="R068" n="0057b16"/>責<anchor xml:id="nkr_note_add_1039c1701" n="1039c1701"/><anchor xml:id="beg1039c1701" n="1039c1701"/>已<anchor xml:id="end1039c1701"/>。語言。汝等比丘。同共出家。修於梵行。汝等不相
<lb ed="X" n="1039c18"/><lb ed="R068" n="0057b17"/>看。誰當看者。汝還看病比丘去。又祇二十八云。行至
<lb ed="X" n="1039c19"/><lb ed="R068" n="0057b18"/>矌野。看同伴比丘。不得相捨。應當將去。代擔衣鉢。若
<lb ed="X" n="1039c20"/><lb ed="R068" n="0058a01"/>不能行。買借乘<g ref="#CB00501">䭾</g>。不得載牸牛車。乘草馬等。當載特
<lb ed="X" n="1039c21"/><lb ed="R068" n="0058a02"/>牛<anchor xml:id="nkr_note_orig_1039004" n="1039004"/>文馬等。若病篤無所分別者。趣乘無罪。若乘不可
<lb ed="X" n="1039c22"/><lb ed="R068" n="0058a03"/>得者。應留看病人。汝看病人。我到聚落。當求乘來迎。
<lb ed="X" n="1039c23"/><lb ed="R068" n="0058a04"/>到聚落中。不得遶塔問訊和上阿闍梨。應語聚落中
<lb ed="X" n="1039c24"/><lb ed="R068" n="0058a05"/>諸比丘言。矌野中有病比丘。共迎去來。若言在何處。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1040a" n="1040a"/>
<lb ed="X" n="1040a01"/><lb ed="R068" n="0058a06"/>答言<anchor xml:id="nkr_note_orig_1040001" n="1040001"/>其處。若言彼處多有虎狼。恐當食盡。萬無一在。
<lb ed="X" n="1040a02"/><lb ed="R068" n="0058a07"/>雖聞此語。亦不得住。要當往看。若遙見烏鳥。不得便
<lb ed="X" n="1040a03"/><lb ed="R068" n="0058a08"/>還。要到其所。若<anchor xml:id="nkr_note_add_1040a0301" n="1040a0301"/><anchor xml:id="beg1040a0301" n="1040a0301"/>已<anchor xml:id="end1040a0301"/>死者。應供養尸。若活應當將至聚
<lb ed="X" n="1040a04"/><lb ed="R068" n="0058a09"/>落。語舊比丘言。長老此是某處病人。我於矌野供養
<lb ed="X" n="1040a05"/><lb ed="R068" n="0058a10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_1040a0501" n="1040a0501"/><anchor xml:id="beg1040a0501" n="1040a0501"/>已<anchor xml:id="end1040a0501"/>。今來聚落。語囑比丘言。長老此是某處病人。我於
<lb ed="X" n="1040a06"/><lb ed="R068" n="0058a11"/>曠野供養<anchor xml:id="nkr_note_add_1040a0601" n="1040a0601"/><anchor xml:id="beg1040a0601" n="1040a0601"/>已<anchor xml:id="end1040a0601"/>。今來至此。次長老看。若不看者。越毗尼。
<lb ed="X" n="1040a07"/><lb ed="R068" n="0058a12"/>若無比丘。語憂婆塞云。矌野有病比丘。借乘往迎。至
<lb ed="X" n="1040a08"/><lb ed="R068" n="0058a13"/>檀越家。安別障處。共勸化衣藥食等。若客比丘來。不
<lb ed="X" n="1040a09"/><lb ed="R068" n="0058a14"/>得便語汝看病。應言。善來。代擔衣鉢。種種供養<anchor xml:id="nkr_note_add_1040a0901" n="1040a0901"/><anchor xml:id="beg1040a0901" n="1040a0901"/>已<anchor xml:id="end1040a0901"/>。應
<lb ed="X" n="1040a10"/><lb ed="R068" n="0058a15"/>語。此病人。我<anchor xml:id="nkr_note_add_1040a1001" n="1040a1001"/><anchor xml:id="beg1040a1001" n="1040a1001"/>已<anchor xml:id="end1040a1001"/>看久。汝須看也。得大功德諸佛讚歎
<lb ed="X" n="1040a11"/><lb ed="R068" n="0058a16"/>者。案賢愚經云。佛說五施得福無量。所謂施遠來者。
<lb ed="X" n="1040a12"/><lb ed="R068" n="0058a17"/>施遠去者。施病瘦者。於飢餓時施於食飮。施知法人。
<lb ed="X" n="1040a13"/><lb ed="R068" n="0058a18"/>如是五施。現世獲福。又雜寶藏經云。佛吿比丘。有八
<lb ed="X" n="1040a14"/><lb ed="R068" n="0058b01"/>種人。應决定施。不須生疑。父母以佛。及佛弟子。遠行
<lb ed="X" n="1040a15"/><lb ed="R068" n="0058b02"/>來人。遠去之人。病人。看病者。施此等人獲福無量。</p>
<lb ed="X" n="1040a16"/><lb ed="R068" n="0058b03"/><p xml:id="pX42p1040a1601">上釋制看病意竟。下明簡人是非供養法也。寶梁經
<lb ed="X" n="1040a17"/><lb ed="R068" n="0058b04"/>蘭若習禪經廣明獨住患比丘法者。案寶梁經云。乞
<lb ed="X" n="1040a18"/><lb ed="R068" n="0058b05"/>食比丘。或時有病。無有使人。不能乞食。應當如是調
<lb ed="X" n="1040a19"/><lb ed="R068" n="0058b06"/>伏其心。我獨無侶。一身出家。法是我伴。我應念法。今
<lb ed="X" n="1040a20"/><lb ed="R068" n="0058b07"/>我病苦。如世尊說。諸比丘應念於法。我所聞法。應善
<lb ed="X" n="1040a21"/><lb ed="R068" n="0058b08"/>思惟<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="1040a22"/><lb ed="R068" n="0058b09"/><p xml:id="pX42p1040a2201"><anchor xml:id="nkr_note_add_1040a2201" n="1040a2201"/><anchor xml:id="beg1040a2201" n="1040a2201"/>己<anchor xml:id="end1040a2201"/>身於善法不減如衣法中者。立謂。二衣總別篇中。
<lb ed="X" n="1040a23"/><lb ed="R068" n="0058b10"/>明亡人物法。具出此義。私云。衣法中者。指四分衣犍
<lb ed="X" n="1040a24"/><lb ed="R068" n="0058b11"/>度中明也。善見花菓餉人不犯者。慈云。不犯汚家之
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1040b" n="1040b"/>
<lb ed="X" n="1040b01"/><lb ed="R068" n="0058b12"/>罪也。</p>
<lb ed="X" n="1040b02"/><lb ed="R068" n="0058b13"/><p xml:id="pX42p1040b0201">應從善好名聞福德比丘索者。立謂。不許從邪見惡
<lb ed="X" n="1040b03"/><lb ed="R068" n="0058b14"/>人求。又福德之人多有物故。日光所沒處爲無常院
<lb ed="X" n="1040b04"/><lb ed="R068" n="0058b15"/>者。此謂日光沒是無常相。今以像此故。安置其中也。
<lb ed="X" n="1040b05"/><lb ed="R068" n="0058b16"/>還反一二等者。謂得差少也。今人多無道分。頓不思
<lb ed="X" n="1040b06"/><lb ed="R068" n="0058b17"/>無常。出家之人。出息不保入息也。案智論。佛爲諸比
<lb ed="X" n="1040b07"/><lb ed="R068" n="0058b18"/>丘。說死想義。有一比丘。白佛。我能修死想。佛言汝云
<lb ed="X" n="1040b08"/><lb ed="R068" n="0059a01"/>何修。答曰我不望過七歲活。佛言汝爲放逸。復有比
<lb ed="X" n="1040b09"/><lb ed="R068" n="0059a02"/>丘言。我不望過七月活。復有言七日。有言六日。五日
<lb ed="X" n="1040b10"/><lb ed="R068" n="0059a03"/>四日三日二日一日。又言從旦至中。有言一食頃。佛
<lb ed="X" n="1040b11"/><lb ed="R068" n="0059a04"/>言亦是放逸。有一比丘言。我於出氣不望入。於入氣
<lb ed="X" n="1040b12"/><lb ed="R068" n="0059a05"/>不望出。佛言是眞修死想。爲不放逸。天台云。今出家
<lb ed="X" n="1040b13"/><lb ed="R068" n="0059a06"/>之人。或知解溢胸。或精進滅火。而不悟無常。俗諺云。
<lb ed="X" n="1040b14"/><lb ed="R068" n="0059a07"/>可恰無五媚。精進無道心。此之謂也。</p>
<lb ed="X" n="1040b15"/><lb ed="R068" n="0059a08"/><p xml:id="pX42p1040b1501">卽事而求專心念法者。立謂。旣覩日光屢沒。又見來
<lb ed="X" n="1040b16"/><lb ed="R068" n="0059a09"/>者雖多。還反一二覩此事。求其<anchor xml:id="nkr_note_add_1040b1601" n="1040b1601"/><anchor xml:id="beg1040b1601" n="1040b1601"/>己<anchor xml:id="end1040b1601"/>身。活路焉在。爲此
<lb ed="X" n="1040b17"/><lb ed="R068" n="0059a10"/>義故。念法心則專。故須送彼無常院中也。</p>
<lb ed="X" n="1040b18"/><lb ed="R068" n="0059a11"/><p xml:id="pX42p1040b1801">十誦應隨時到病者所爲說深法是道非道者。案十
<lb ed="X" n="1040b19"/><lb ed="R068" n="0059a12"/>誦文云。爲病比丘說法。應隨病比丘如是意說。若蘭
<lb ed="X" n="1040b20"/><lb ed="R068" n="0059a13"/>若病。應贊蘭若法。學修多羅學毗尼。若佐助衆事。皆
<lb ed="X" n="1040b21"/><lb ed="R068" n="0059a14"/>隨此案行稱贊之。其鈔主。約此文中加作語言耳。就
<lb ed="X" n="1040b22"/><lb ed="R068" n="0059a15"/>此文中。更分爲六。六門不同。今卽是初。</p>
<lb ed="X" n="1040b23"/><lb ed="R068" n="0059a16"/><p xml:id="pX42p1040b2301">鸚鵡聞四諦者。山海經云。鸚鵡者。旣言鳥也。梵舛迦。
<lb ed="X" n="1040b24"/><lb ed="R068" n="0059a17"/>案賢愚經第十二云。須達長者。敬信佛法。爲僧檀越。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1040c" n="1040c"/>
<lb ed="X" n="1040c01"/><lb ed="R068" n="0059a18"/>一切所須悉皆供給。時諸比丘。隨其所須。日日往來。
<lb ed="X" n="1040c02"/><lb ed="R068" n="0059b01"/>說法敎誨。須達家內。有二鸚鵡。一名律提。二名賖律
<lb ed="X" n="1040c03"/><lb ed="R068" n="0059b02"/>提。稟性黠慧。能知人語。諸比丘往來。每先吿語家內
<lb ed="X" n="1040c04"/><lb ed="R068" n="0059b03"/>聞知。拂整<g ref="#CB18280">󴝨</g>。歡喜迎逆。是時阿難。往到其家。見鳥聰
<lb ed="X" n="1040c05"/><lb ed="R068" n="0059b04"/>慧。愛之在心。而語之言。欲敎汝法。二鳥歡喜。授四諦
<lb ed="X" n="1040c06"/><lb ed="R068" n="0059b05"/>法。令誦習之。而說偈言。豆佉<note place="inline">一</note>三牟提邪<note place="inline">二</note>尼樓陀
<lb ed="X" n="1040c07"/><lb ed="R068" n="0059b06"/><note place="inline">三</note>末伽<note place="inline">此四晉言苦集滅道也</note>其家門前有樹。二鳥聞法。喜悅
<lb ed="X" n="1040c08"/><lb ed="R068" n="0059b07"/>誦習。飛向樹上。次第上下。經由七返。誦讀所受四諦
<lb ed="X" n="1040c09"/><lb ed="R068" n="0059b08"/>妙法。其暮宿樹。野狸所食。緣此善心。卽生四天。尊者
<lb ed="X" n="1040c10"/><lb ed="R068" n="0059b09"/>阿難。明日時到。著衣持鉢。入城乞食。聞二鸚鵡爲狸
<lb ed="X" n="1040c11"/><lb ed="R068" n="0059b10"/>所殺。生矜念心。還白佛言。須達家內。有二鸚鵡。弟子
<lb ed="X" n="1040c12"/><lb ed="R068" n="0059b11"/>昨日。敎誦四諦。其夜命終。不審識神生處何所。唯願
<lb ed="X" n="1040c13"/><lb ed="R068" n="0059b12"/>如來。垂愍見示。佛吿阿難。緣汝授法。喜心受持。命終
<lb ed="X" n="1040c14"/><lb ed="R068" n="0059b13"/>之後。生四天王天。盡其天壽。從彼命終。生第二忉利
<lb ed="X" n="1040c15"/><lb ed="R068" n="0059b14"/>天。盡其天壽命終之後。生第三炎摩天上。乃至第四
<lb ed="X" n="1040c16"/><lb ed="R068" n="0059b15"/><name role="" type="person">兜率天</name>。第五不憍樂天。第六化應聲天。從彼捨命。更
<lb ed="X" n="1040c17"/><lb ed="R068" n="0059b16"/>生第六化應聲天。如是次第至七反。生天之壽無有
<lb ed="X" n="1040c18"/><lb ed="R068" n="0059b17"/>中夭。阿難又問。六天壽盡。當生何處。佛言。下<name role="" type="person">閻浮提</name>
<lb ed="X" n="1040c19"/><lb ed="R068" n="0059b18"/>生於人中。出家學道。成辟支佛。一名曇摩。二名修曇
<lb ed="X" n="1040c20"/><lb ed="R068" n="0060a01"/>摩也。有經耳品者。私云。大集經中有此品名也。謂一
<lb ed="X" n="1040c21"/><lb ed="R068" n="0060a02"/>經耳聞。不墮惡道。涅槃經亦云。若有衆生。聞大涅槃。
<lb ed="X" n="1040c22"/><lb ed="R068" n="0060a03"/>一經於耳。却後命終不墮惡趣也。</p>
<lb ed="X" n="1040c23"/><lb ed="R068" n="0060a04"/><p xml:id="pX42p1040c2301">與<anchor xml:id="nkr_note_orig_1040002" n="1040002"/>諸同儔者。卽下所列<anchor xml:id="nkr_note_orig_1040003" n="1040003"/>達婆等諸人。皆是聖人。故曰
<lb ed="X" n="1040c24"/><lb ed="R068" n="0060a05"/>也。迦葉蹋泥造五精舍者。案多論第四云。迦葉凡經
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1041a" n="1041a"/>
<lb ed="X" n="1041a01"/><lb ed="R068" n="0060a06"/>營五大精舍。一者<name role="" type="person">耆闍崛山</name>精舍。二者<name role="" type="person">竹林精舍</name>。餘
<lb ed="X" n="1041a02"/><lb ed="R068" n="0060a07"/>有三精舍。時復治理<note place="inline">論文不出三个之名</note>。迦葉自治僧坊。自手
<lb ed="X" n="1041a03"/><lb ed="R068" n="0060a08"/>執作。泥塗垣壁。自手平治地。問此大羅漢。結漏<anchor xml:id="nkr_note_add_1041a0301" n="1041a0301"/><anchor xml:id="beg1041a0301" n="1041a0301"/>已<anchor xml:id="end1041a0301"/>盡。
<lb ed="X" n="1041a04"/><lb ed="R068" n="0060a09"/>所作<anchor xml:id="nkr_note_add_1041a0401" n="1041a0401"/><anchor xml:id="beg1041a0401" n="1041a0401"/>已<anchor xml:id="end1041a0401"/>辦。何故方復。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1041001" n="1041001"/>栖栖有所經營。作諸福業。答有
<lb ed="X" n="1041a05"/><lb ed="R068" n="0060a10"/>多義故。一爲報佛恩故。二爲長養佛法故。三爲滅凡
<lb ed="X" n="1041a06"/><lb ed="R068" n="0060a11"/>劣衆生作小福業自貢高故。四爲將來弟子折憍慢
<lb ed="X" n="1041a07"/><lb ed="R068" n="0060a12"/>心故。五爲發起將來衆生福業故。然其福業。佛亦修
<lb ed="X" n="1041a08"/><lb ed="R068" n="0060a13"/>之。非但羅漢。所以知者。如阿那律是釋種也。初出家
<lb ed="X" n="1041a09"/><lb ed="R068" n="0060a14"/>時佛邊聽法。因<anchor xml:id="nkr_note_orig_1041002" n="1041002"/>法暫眼睡。佛說偈言。咄咄胡何寐。蚌
<lb ed="X" n="1041a10"/><lb ed="R068" n="0060a15"/>螺螉<note place="inline">屋貢反噎虫也</note>蝎<note place="inline">音曷木虫也</note>類。一經八萬劫。不聞佛名字。
<lb ed="X" n="1041a11"/><lb ed="R068" n="0060a16"/>謂此等虫。性多睡眠。一墮此趣。動經八萬劫也。今汝多
<lb ed="X" n="1041a12"/><lb ed="R068" n="0060a17"/>睡。恐將來亦墮其中。那律聞佛此偈。誓盡此形。無問
<lb ed="X" n="1041a13"/><lb ed="R068" n="0060a18"/>晝夜。更不睡眠。精勤修道。遂便失明。後修天眼。於五
<lb ed="X" n="1041a14"/><lb ed="R068" n="0060b01"/>百弟子中。天眼第一。後時覓醫治其肉眼。佛言此眼
<lb ed="X" n="1041a15"/><lb ed="R068" n="0060b02"/>決定更不可治。然眼以眠爲食。汝旣不眠。餓殺此眼。
<lb ed="X" n="1041a16"/><lb ed="R068" n="0060b03"/>故不可治。後於異時。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1041003" n="1041003"/>歎自補衣服。旣失明穿針不<anchor xml:id="nkr_note_orig_1041004" n="1041004"/>過。
<lb ed="X" n="1041a17"/><lb ed="R068" n="0060b04"/>雖有天眼。以聲聞人入定則有。出定則無。穿針旣不
<lb ed="X" n="1041a18"/><lb ed="R068" n="0060b05"/>過。念言誰樂福德。可來與我穿針。佛知彼意。忽現其
<lb ed="X" n="1041a19"/><lb ed="R068" n="0060b06"/>前。語言我樂福德。當與汝穿針。據此文證。佛亦修行
<lb ed="X" n="1041a20"/><lb ed="R068" n="0060b07"/>福業。今人等閑時。亦須作一分心修行福德業。其福
<lb ed="X" n="1041a21"/><lb ed="R068" n="0060b08"/>德亦是解脫萌芽故。祇夜破薪者。其緣如僧網篇末
<lb ed="X" n="1041a22"/><lb ed="R068" n="0060b09"/>記中。引雜寶藏。至時就尋。</p>
<lb ed="X" n="1041a23"/><lb ed="R068" n="0060b10"/><p xml:id="pX42p1041a2301">智論經中云從生作善臨終惡念等者。按智論第二
<lb ed="X" n="1041a24"/><lb ed="R068" n="0060b11"/>十四云。如分別業經中。佛吿阿難。行惡人好處生。行
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1041b" n="1041b"/>
<lb ed="X" n="1041b01"/><lb ed="R068" n="0060b12"/>善人惡處生。阿難言。是事云何。佛言。惡人今世罪業
<lb ed="X" n="1041b02"/><lb ed="R068" n="0060b13"/>未熟。宿世善業<anchor xml:id="nkr_note_add_1041b0201" n="1041b0201"/><anchor xml:id="beg1041b0201" n="1041b0201"/>已<anchor xml:id="end1041b0201"/>熟。以是因緣。今雖爲惡。而生好處。
<lb ed="X" n="1041b03"/><lb ed="R068" n="0060b14"/>或臨死時。善心心數法生。是因緣故。亦生好處也。行
<lb ed="X" n="1041b04"/><lb ed="R068" n="0060b15"/>善人生惡處者。今世善業未熟。過去惡業<anchor xml:id="nkr_note_add_1041b0401" n="1041b0401"/><anchor xml:id="beg1041b0401" n="1041b0401"/>已<anchor xml:id="end1041b0401"/>熟。以是
<lb ed="X" n="1041b05"/><lb ed="R068" n="0060b16"/>因緣。今雖爲善。爲生惡處。或臨死時。不善心心數法
<lb ed="X" n="1041b06"/><lb ed="R068" n="0060b17"/>生。是因緣故。亦生惡處。問曰。熟不熟義可爾。臨死時
<lb ed="X" n="1041b07"/><lb ed="R068" n="0060b18"/>少許時心。云何能勝終身行力。答曰。是心雖時頃少。
<lb ed="X" n="1041b08"/><lb ed="R068" n="0061a01"/>而心力猛利。如火如毒。雖少能成大事。是垂死時。心
<lb ed="X" n="1041b09"/><lb ed="R068" n="0061a02"/>決定勇健故。勝百歲行力。是後心。名爲大心。以捨身
<lb ed="X" n="1041b10"/><lb ed="R068" n="0061a03"/>及諸根事急故。如人入陣不惜身命。名爲健也。實自
<lb ed="X" n="1041b11"/><lb ed="R068" n="0061a04"/>空無者。私云望俗諦中似有。望眞諦而空無實。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1041005" n="1041005"/>雖有
<lb ed="X" n="1041b12"/><lb ed="R068" n="0061a05"/>一淸淨識心。更無外境。並是妄見也。應爲說如此之
<lb ed="X" n="1041b13"/><lb ed="R068" n="0061a06"/>法。若心至眞諦處。則不取其俗諦。故云至<g ref="#CB08504">𦦨</g>處無水
<lb ed="X" n="1041b14"/><lb ed="R068" n="0061a07"/>相也。濟云。野澤之中遠望有於陽<g ref="#CB08504">𦦨</g>。狀似池水。若至
<lb ed="X" n="1041b15"/><lb ed="R068" n="0061a08"/>邊近看則不見水也。</p>
<lb ed="X" n="1041b16"/><lb ed="R068" n="0061a09"/><p xml:id="pX42p1041b1601">唯識無境唯情妄見者。立謂。世間萬境及衆生身。皆
<lb ed="X" n="1041b17"/><lb ed="R068" n="0061a10"/>是妄有。其實是空。但衆生顚倒。妄執爲有。但唯有一
<lb ed="X" n="1041b18"/><lb ed="R068" n="0061a11"/>識。隨生隨死不可滅壞。畢至成佛。旣言無境。今此大
<lb ed="X" n="1041b19"/><lb ed="R068" n="0061a12"/>地世界是何。解云亦是衆生識心變現而作。有所感
<lb ed="X" n="1041b20"/><lb ed="R068" n="0061a13"/>對。據體唯妄。若言境是實者。具如水境。何以人見是
<lb ed="X" n="1041b21"/><lb ed="R068" n="0061a14"/>水。餓鬼見水是火。天見是一道瑠璃。魚見是屋宅。故
<lb ed="X" n="1041b22"/><lb ed="R068" n="0061a15"/>知境一見則不同。明知境唯是空。隨情妄取橫言有
<lb ed="X" n="1041b23"/><lb ed="R068" n="0061a16"/>境。橫言水火等也。故無性論云。於一婬女端嚴身。出
<lb ed="X" n="1041b24"/><lb ed="R068" n="0061a17"/>家躭欲及餓虎。臭屍倡艶美飮食。三種分別各不同。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1041c" n="1041c"/>
<lb ed="X" n="1041c01"/><lb ed="R068" n="0061a18"/>又案智論中。明喩。如惡狗臨井。自吠其影。水中無狗。
<lb ed="X" n="1041c02"/><lb ed="R068" n="0061b01"/>但有其相。而生惡心。投井而死。衆生亦爾。四大和合。
<lb ed="X" n="1041c03"/><lb ed="R068" n="0061b02"/>名爲身。因緣生識和合故。動作諸言語。凡夫於中。妄
<lb ed="X" n="1041c04"/><lb ed="R068" n="0061b03"/>起人相。生愛生嗔。起諸惡業。墮三惡道。故云唯情妄
<lb ed="X" n="1041c05"/><lb ed="R068" n="0061b04"/>見。如面王比丘者。立明。過去施僧一白<g ref="#CB00626">㲲</g>。五百生中。
<lb ed="X" n="1041c06"/><lb ed="R068" n="0061b05"/>常披白氎。出胎今身從胎中出。有衣隨身。後投佛出
<lb ed="X" n="1041c07"/><lb ed="R068" n="0061b06"/>家。聖命善來。其衣變爲法衣。卽袈裟也。其人生生。額
<lb ed="X" n="1041c08"/><lb ed="R068" n="0061b07"/>上有王字。因名面王等也。</p>
<lb ed="X" n="1041c09"/><lb ed="R068" n="0061b08"/><p xml:id="pX42p1041c0901">經云往昔國王爲寶所誑等者。尋經文不著。事出大
<lb ed="X" n="1041c10"/><lb ed="R068" n="0061b09"/>莊嚴論<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX42p1041c1006" cb:place="inline">隨命長短而作者。謂隨病人未死前
<lb ed="X" n="1041c11"/><lb ed="R068" n="0061b10"/>時節延促。於中而示導之。故曰而作也。打無常磬者。
<lb ed="X" n="1041c12"/><lb ed="R068" n="0061b11"/>立謂。爲臨終前打之。欲令病人尋聲起念。今時死竟。
<lb ed="X" n="1041c13"/><lb ed="R068" n="0061b12"/>方復打鐘者謬也。</p>
<lb ed="X" n="1041c14"/><lb ed="R068" n="0061b13"/><p xml:id="pX42p1041c1401">厚葬者。葬由藏也。以埋歲其屍曰葬也。厚謂華厚也。
<lb ed="X" n="1041c15"/><lb ed="R068" n="0061b14"/>如成和上唐三藏萬逈師。送葬雖厚。乃是國家處分
<lb ed="X" n="1041c16"/><lb ed="R068" n="0061b15"/>儀仗故耳。萬逈乃是公主供給。非此所論。非哭亡人。
<lb ed="X" n="1041c17"/><lb ed="R068" n="0061b16"/>故制須知。</p>
<lb ed="X" n="1041c18"/><lb ed="R068" n="0061b17"/><p xml:id="pX42p1041c1801">若火燒不得在生艸上安者。謂恐壞生故也。其西國
<lb ed="X" n="1041c19"/><lb ed="R068" n="0061b18"/>風法不問道俗。盡以火燒。唯五日內作孝。亦不變服。
<lb ed="X" n="1041c20"/><lb ed="R068" n="0062a01"/>亦不安靈座。此方變服等法盖是周公夫子制儀也。
<lb ed="X" n="1041c21"/><lb ed="R068" n="0062a02"/>闍維者。出要律儀音義聲論者云。正外國音。應言遏
<lb ed="X" n="1041c22"/><lb ed="R068" n="0062a03"/>維陀。此翻爲燒也。腹破出錢者。立明。有一比丘。慳貪
<lb ed="X" n="1041c23"/><lb ed="R068" n="0062a04"/>積聚。故有金錢。恐死後僧分。以愛惜故。卽便吞之。旣
<lb ed="X" n="1041c24"/><lb ed="R068" n="0062a05"/>死<anchor xml:id="nkr_note_add_1041c2401" n="1041c2401"/><anchor xml:id="beg1041c2401" n="1041c2401"/>已<anchor xml:id="end1041c2401"/>後。棄其屍於空野尸陀林中。爲鳥啄其腹破錢
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1042a" n="1042a"/>
<lb ed="X" n="1042a01"/><lb ed="R068" n="0062a06"/>出。有一比丘。林村入滅。諸天空中散花香。供養其屍。
<lb ed="X" n="1042a02"/><lb ed="R068" n="0062a07"/>爾時復有衆多諸比丘。亦以種種花散其尸上<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="1042a03"/><lb ed="R068" n="0062a08"/><p xml:id="pX42p1042a0301">如來自轝母床等者。如前引增一阿含中事。前<anchor xml:id="nkr_note_add_1042a0301" n="1042a0301"/><anchor xml:id="beg1042a0301" n="1042a0301"/>已<anchor xml:id="end1042a0301"/>
<lb ed="X" n="1042a04"/><lb ed="R068" n="0062a09"/>明竟。今不須引。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="1042a05"/><lb ed="R068" n="0062a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">諸雜要行篇第二十七</cb:mulu><head>○諸雜要行篇第二十七</head>
<lb ed="X" n="1042a06"/><lb ed="R068" n="0062a11"/><p xml:id="pX42p1042a0601">上來諸篇。雖約事科分。或約衣藥以立儀。或就僧別
<lb ed="X" n="1042a07"/><lb ed="R068" n="0062a12"/>而開法。猶恐<anchor xml:id="nkr_note_orig_1042001" n="1042001"/>波羅未盡。故別<anchor xml:id="nkr_note_orig_1042002" n="1042002"/>生一位。總明諸雜緣務。
<lb ed="X" n="1042a08"/><lb ed="R068" n="0062a13"/>但爲資道之緣。乃有無量。不可別彰。統名爲雜。卽如
<lb ed="X" n="1042a09"/><lb ed="R068" n="0062a14"/>律中有雜犍度經中。亦有雜阿含。以像斯義。故立今
<lb ed="X" n="1042a10"/><lb ed="R068" n="0062a15"/>文也。</p>
<lb ed="X" n="1042a11"/><lb ed="R068" n="0062a16"/><p xml:id="pX42p1042a1101">森然萬境等者。立明。受戒時。發得無作戒體者。並經
<lb ed="X" n="1042a12"/><lb ed="R068" n="0062a17"/>法界之上情非情境。森羅萬像並是發戒之境。今則
<lb ed="X" n="1042a13"/><lb ed="R068" n="0062a18"/>須一一境上各各護持。若脫漏不依則逢深禍也。奄
<lb ed="X" n="1042a14"/><lb ed="R068" n="0062b01"/>是忽也。幽者深也。謂忽遭彼深責耳。</p>
<lb ed="X" n="1042a15"/><lb ed="R068" n="0062b02"/><p xml:id="pX42p1042a1501">若由途相攝等者。立謂。始自標宗終于瞻病。有二十
<lb ed="X" n="1042a16"/><lb ed="R068" n="0062b03"/>六篇。但明大家由來途轍法用也。別類統収羅下三
<lb ed="X" n="1042a17"/><lb ed="R068" n="0062b04"/>部者。私謂。下三衆及諸同異等事。如下三篇所明也。
<lb ed="X" n="1042a18"/><lb ed="R068" n="0062b05"/>立謂。一往而言謂下三个篇也。卽沙彌篇尼衆別行
<lb ed="X" n="1042a19"/><lb ed="R068" n="0062b06"/>篇諸部別行篇也。此三篇是別類。又解云。三部者。一
<lb ed="X" n="1042a20"/><lb ed="R068" n="0062b07"/>是沙彌。二是尼家沙彌。三是式叉也。瑣者小玉屑曰
<lb ed="X" n="1042a21"/><lb ed="R068" n="0062b08"/>瑣也。玉碎爲屑。不堪爲器。名爲瑣也。今言瑣人亦小
<lb ed="X" n="1042a22"/><lb ed="R068" n="0062b09"/>人也。</p>
<lb ed="X" n="1042a23"/><lb ed="R068" n="0062b10"/><p xml:id="pX42p1042a2301">菩薩晝三夜三等者。此擧聖以勸凡。晝三謂晨朝<anchor xml:id="nkr_note_orig_1042003" n="1042003"/>後
<lb ed="X" n="1042a24"/><lb ed="R068" n="0062b11"/>晡時。夜三謂初夜中夜後夜也。佛臈食者。立謂。七月
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1042b" n="1042b"/>
<lb ed="X" n="1042b01"/><lb ed="R068" n="0062b12"/>十六日供也。以夏滿時。佛與比丘。同受歲得夏臈也。
<lb ed="X" n="1042b02"/><lb ed="R068" n="0062b13"/>其日有人。供養佛食。名佛臈食。比丘雖先捉持無<anchor xml:id="nkr_note_orig_1042004" n="1042004"/>心。
<lb ed="X" n="1042b03"/><lb ed="R068" n="0062b14"/>自受之後。將施僧。乃至將此食。置易與僧得食。皆無
<lb ed="X" n="1042b04"/><lb ed="R068" n="0062b15"/>惡觸過也。</p><p xml:id="pX42p1042b0405" cb:place="inline">敎沙彌使人亦爾者。立謂。令其料理房
<lb ed="X" n="1042b05"/><lb ed="R068" n="0062b16"/>舍。作念同之也。</p>
<lb ed="X" n="1042b06"/><lb ed="R068" n="0062b17"/><p xml:id="pX42p1042b0601">在惡逆衆生分中。上品治之者。立謂。是偷蘭罪治也。
<lb ed="X" n="1042b07"/><lb ed="R068" n="0062b18"/>智論一人以佛塔惡故壞得福一人惡心得罪者。案
<lb ed="X" n="1042b08"/><lb ed="R068" n="0063a01"/>智度論第六十三云。如<g ref="#CB15148">𦘕</g>作佛像。一人以像不好故
<lb ed="X" n="1042b09"/><lb ed="R068" n="0063a02"/>壞。一人以惡心故破。以心不同故。一人得福。一人得
<lb ed="X" n="1042b10"/><lb ed="R068" n="0063a03"/>罪。亦如調達出佛身血。祇域亦出佛身血。雖同一名
<lb ed="X" n="1042b11"/><lb ed="R068" n="0063a04"/>出血。由心異故。一人得罪。入阿鼻一劫。一人得福生
<lb ed="X" n="1042b12"/><lb ed="R068" n="0063a05"/>天一劫。</p>
<lb ed="X" n="1042b13"/><lb ed="R068" n="0063a06"/><p xml:id="pX42p1042b1301">若種菓與一翦者。立謂。約割竟最生者故得。剪竟不
<lb ed="X" n="1042b14"/><lb ed="R068" n="0063a07"/>生則不得也。私云。應是喚一握爲一剪也。祇律三十
<lb ed="X" n="1042b15"/><lb ed="R068" n="0063a08"/>三云。有比丘僧地中種菴羅果。長養成樹。自取不令
<lb ed="X" n="1042b16"/><lb ed="R068" n="0063a09"/>他取。諸比丘白佛。佛言。此種植有功。聽一年與。若樹
<lb ed="X" n="1042b17"/><lb ed="R068" n="0063a10"/>大不欲一年倂取者。取者聽年年取一枝。枝遍則止。
<lb ed="X" n="1042b18"/><lb ed="R068" n="0063a11"/>若種一園樹。應與年若年年取一樹亦聽。若種蕪菁。
<lb ed="X" n="1042b19"/><lb ed="R068" n="0063a12"/>如是比菜應與一剪瓜。瓠應與一番。<note place="inline">述曰</note>剪<anchor xml:id="nkr_note_add_1042b1901" n="1042b1901"/><anchor xml:id="beg1042b1901" n="1042b1901"/>已<anchor xml:id="end1042b1901"/>再生者。
<lb ed="X" n="1042b20"/><lb ed="R068" n="0063a13"/>可取一剪。其不再生者。若開一剪。衆僧豈有得日。四
<lb ed="X" n="1042b21"/><lb ed="R068" n="0063a14"/>分僧物不應賣分入<anchor xml:id="nkr_note_add_1042b2101" n="1042b2101"/><anchor xml:id="beg1042b2101" n="1042b2101"/>己<anchor xml:id="end1042b2101"/>得偷蘭者。立謂。暫礙僧用故
<lb ed="X" n="1042b22"/><lb ed="R068" n="0063a15"/>蘭。若永分永賣得重也。</p>
<lb ed="X" n="1042b23"/><lb ed="R068" n="0063a16"/><p xml:id="pX42p1042b2301">注云。僧通凡聖行涉麤細者。此言相況也。細行是聖。
<lb ed="X" n="1042b24"/><lb ed="R068" n="0063a17"/>麤行是凡。僧欲明僧集時中有聖人不可侮也。就凡
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1042c" n="1042c"/>
<lb ed="X" n="1042c01"/><lb ed="R068" n="0063a18"/>僧中。行亦有麤細。此入衆五法卽律增分五中明也。
<lb ed="X" n="1042c02"/><lb ed="R068" n="0063b01"/>一先以慈心者。礪云。謂須以愍物與樂故曰也。解與
<lb ed="X" n="1042c03"/><lb ed="R068" n="0063b02"/>鈔解別。宣云。謂重法尊人可知。如拭塵巾者。礪云。然
<lb ed="X" n="1042c04"/><lb ed="R068" n="0063b03"/>拭塵巾體。攬穢歸<anchor xml:id="nkr_note_add_1042c0401" n="1042c0401"/><anchor xml:id="beg1042c0401" n="1042c0401"/>己<anchor xml:id="end1042c0401"/>。顯物令淨。入衆之人亦冥收過
<lb ed="X" n="1042c05"/><lb ed="R068" n="0063b04"/>向<anchor xml:id="nkr_note_add_1042c0501" n="1042c0501"/><anchor xml:id="beg1042c0501" n="1042c0501"/>己<anchor xml:id="end1042c0501"/>。推直於人故曰也。首疏亦同此釋。若見上座不
<lb ed="X" n="1042c06"/><lb ed="R068" n="0063b05"/>應安坐者。礪云。謂離憍慢也。若見下座不應起立者。
<lb ed="X" n="1042c07"/><lb ed="R068" n="0063b06"/>離諂曲也。憂波離上高座等者。案善見論中。結集三
<lb ed="X" n="1042c08"/><lb ed="R068" n="0063b07"/>藏。時迦葉作白問憂波離。憂波離又單白和僧已頭
<lb ed="X" n="1042c09"/><lb ed="R068" n="0063b08"/>面禮僧上高座取象牙裝扇一一問毗尼。波離一一
<lb ed="X" n="1042c10"/><lb ed="R068" n="0063b09"/>答。結集<anchor xml:id="nkr_note_add_1042c1001" n="1042c1001"/><anchor xml:id="beg1042c1001" n="1042c1001"/>已<anchor xml:id="end1042c1001"/>放扇從高座。下向諸僧作禮。禮已復本座
<lb ed="X" n="1042c11"/><lb ed="R068" n="0063b10"/>處。次阿難上座結集修多羅藏。亦如前禮已。手捉象
<lb ed="X" n="1042c12"/><lb ed="R068" n="0063b11"/>牙裝扇。與迦葉一一問答諸經<note place="inline">云云</note>。私云。今引此文。
<lb ed="X" n="1042c13"/><lb ed="R068" n="0063b12"/>意明今比丘亦須如禮也。捉<anchor xml:id="nkr_note_add_1042c1301" n="1042c1301"/><anchor xml:id="beg1042c1301" n="1042c1301"/>麈<anchor xml:id="end1042c1301"/>尾者。爲牛王比丘。過
<lb ed="X" n="1042c14"/><lb ed="R068" n="0063b13"/>去劫曾於他田邊行。損稻一莖。經五百世爲牛償他。
<lb ed="X" n="1042c15"/><lb ed="R068" n="0063b14"/>今生雖過聖足猶是牛。每於食後常作牛呞。以五百
<lb ed="X" n="1042c16"/><lb ed="R068" n="0063b15"/>生從牛中來。餘習故爾。其人善能說法。恐人見口中
<lb ed="X" n="1042c17"/><lb ed="R068" n="0063b16"/>嚼食。不生物善。佛開說法時將<anchor xml:id="nkr_note_add_1042c1701" n="1042c1701"/><anchor xml:id="beg1042c1701" n="1042c1701"/>麈<anchor xml:id="end1042c1701"/>尾掩口。經中憍梵
<lb ed="X" n="1042c18"/><lb ed="R068" n="0063b17"/>波提是其人也。</p>
<lb ed="X" n="1042c19"/><lb ed="R068" n="0063b18"/><p xml:id="pX42p1042c1901">打揵椎不得重響者。有云重響者。使衆不和合。</p><p xml:id="pX42p1042c1919" cb:place="inline">論
<lb ed="X" n="1042c20"/><lb ed="R068" n="0064a01"/>家四種次第者。案母論第三云。迦葉惟說曰。夫剃髮
<lb ed="X" n="1042c21"/><lb ed="R068" n="0064a02"/>法上座應先剃。復有一說髮長者先剃。復有一義先
<lb ed="X" n="1042c22"/><lb ed="R068" n="0064a03"/>洗頭者先剃。復有一義。有事因緣欲行者先剃。是名
<lb ed="X" n="1042c23"/><lb ed="R068" n="0064a04"/>如法剃髮。</p>
<lb ed="X" n="1042c24"/><lb ed="R068" n="0064a05"/><p xml:id="pX42p1042c2401">出家人捨五慳者。成論云五慳者。謂住處慳。家慳。施
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1043a" n="1043a"/>
<lb ed="X" n="1043a01"/><lb ed="R068" n="0064a06"/>慳。稱讚慳。法慳也。言住處慳者。獨我住此不用餘人。
<lb ed="X" n="1043a02"/><lb ed="R068" n="0064a07"/>二曰家慳者。獨我出入此處不用餘人。設有餘人我
<lb ed="X" n="1043a03"/><lb ed="R068" n="0064a08"/>於中勝。三施慳者。我於此中獨得布施。勿與餘人。設
<lb ed="X" n="1043a04"/><lb ed="R068" n="0064a09"/>有餘人勿令過我。四稱讚怪者。獨稱讚我。勿讚餘人。
<lb ed="X" n="1043a05"/><lb ed="R068" n="0064a10"/>設讚餘人。亦勿令勝。五法慳者。獨我知十二部經義。
<lb ed="X" n="1043a06"/><lb ed="R068" n="0064a11"/>又知深義秘不說也。問此五慳有何過。答是初住處
<lb ed="X" n="1043a07"/><lb ed="R068" n="0064a12"/>等。多人共有。是人旣捨自家。於共有中更生慳恡。是
<lb ed="X" n="1043a08"/><lb ed="R068" n="0064a13"/>弊煩惱死墮餓鬼。生諸惡處。若慳恡法後生得盲報。
<lb ed="X" n="1043a09"/><lb ed="R068" n="0064a14"/>常爲愚痴。善人遠離。又滅佛法道。若於家慳者。以斷
<lb ed="X" n="1043a10"/><lb ed="R068" n="0064a15"/>白衣爲福。又斷受者得施。由此故後生此家爲廁中
<lb ed="X" n="1043a11"/><lb ed="R068" n="0064a16"/>鬼。若施慳者常乏資生。若稱讚慳者。聞讚餘人。心常
<lb ed="X" n="1043a12"/><lb ed="R068" n="0064a17"/>擾濁。於百千世。常無淨心。常<anchor xml:id="nkr_note_orig_1043001" n="1043001"/>彼惡名。</p><p xml:id="pX42p1043a1215" cb:place="inline">不得賣卜誦
<lb ed="X" n="1043a13"/><lb ed="R068" n="0064a18"/>呪等者。案五分云尼自卜成就他卜者。皆犯波逸提
<lb ed="X" n="1043a14"/><lb ed="R068" n="0064b01"/>羅漢射事不中者。案十誦云。時目連入村乞食。時有
<lb ed="X" n="1043a15"/><lb ed="R068" n="0064b02"/>居士婦妊身。問目連爲男爲女。目連云。男復有梵志。
<lb ed="X" n="1043a16"/><lb ed="R068" n="0064b03"/>來入其舍。居士如前問。答言是女。後果生女諸比丘。
<lb ed="X" n="1043a17"/><lb ed="R068" n="0064b04"/>謂目連虗稱得過人法。應擯駈遣。以事白佛。佛言目
<lb ed="X" n="1043a18"/><lb ed="R068" n="0064b05"/>連見前不見後。時兒實是男。後轉爲女。目連隨心所
<lb ed="X" n="1043a19"/><lb ed="R068" n="0064b06"/>說無犯。又復一時。時天大旱。目連入定見。却後七日
<lb ed="X" n="1043a20"/><lb ed="R068" n="0064b07"/>天當大雨。滿坑滿溢城邑。人聞之歡喜。背捨衆務。覆
<lb ed="X" n="1043a21"/><lb ed="R068" n="0064b08"/>屛盖藏。各各屈指捉籌數日。到第七日。尙無雨氣。何
<lb ed="X" n="1043a22"/><lb ed="R068" n="0064b09"/>况大雨。諸比丘語目連。汝犯過人法。故作妄語。應擯
<lb ed="X" n="1043a23"/><lb ed="R068" n="0064b10"/>駈遣。乃至佛言。目連見前不見後是七日時。實有大
<lb ed="X" n="1043a24"/><lb ed="R068" n="0064b11"/>雨。阿修羅王。以手接去。置大海中。目連隨心相不犯。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1043b" n="1043b"/>
<lb ed="X" n="1043b01"/><lb ed="R068" n="0064b12"/>又有一比丘問目連。言多浮陀河。水從何處來。答言
<lb ed="X" n="1043b02"/><lb ed="R068" n="0064b13"/>從<name role="" type="person">阿耨達池</name>中來。比丘問言。<name role="" type="person">阿耨達池</name>。其水甘美有
<lb ed="X" n="1043b03"/><lb ed="R068" n="0064b14"/>八功德。今此水沸熱醎苦。何有此事。汝故妄語佛言
<lb ed="X" n="1043b04"/><lb ed="R068" n="0064b15"/>目連非妄語。以<name role="" type="person">阿耨達池</name>去此極遠是水本有八功
<lb ed="X" n="1043b05"/><lb ed="R068" n="0064b16"/>德。甘美逕歷五十小地獄上來。是故醎熱因說。則天
<lb ed="X" n="1043b06"/><lb ed="R068" n="0064b17"/>懷神龍時。天帝問唐三藏男耶女耶。又問道士男耶
<lb ed="X" n="1043b07"/><lb ed="R068" n="0064b18"/>女耶。解卜先答云。卦中是女。然實是女三藏不可學
<lb ed="X" n="1043b08"/><lb ed="R068" n="0065a01"/>道士。答云是女乃反答言是男。三藏雖作此答。乃知
<lb ed="X" n="1043b09"/><lb ed="R068" n="0065a02"/>不中。雖然三寶力大可爲作福。乃出外集京城僧尼
<lb ed="X" n="1043b10"/><lb ed="R068" n="0065a03"/>令念誦。使皇后生男。脫弉言不中。將恐佛法無力。其
<lb ed="X" n="1043b11"/><lb ed="R068" n="0065a04"/>京城僧尼卽與念誦後。乃轉胎爲男。故英王言語猶
<lb ed="X" n="1043b12"/><lb ed="R068" n="0065a05"/>作女聲。致登極後。三藏久壬乃勑於<name role="" type="person">慈恩寺</name>。立三歲
<lb ed="X" n="1043b13"/><lb ed="R068" n="0065a06"/>影。<anchor xml:id="nkr_note_add_1043b1301" n="1043b1301"/><anchor xml:id="beg1043b1301" n="1043b1301"/>諡<anchor xml:id="end1043b1301"/>曰大遍覺法師也。</p>
<lb ed="X" n="1043b14"/><lb ed="R068" n="0065a07"/><p xml:id="pX42p1043b1401">十誦若經行乃至應<g ref="#CB15148">𦘕</g>地作相者。案十誦文云。經行
<lb ed="X" n="1043b15"/><lb ed="R068" n="0065a08"/>法者。比丘應直經行。不遲不疾。若不能直。當<g ref="#CB15148">𦘕</g>地作
<lb ed="X" n="1043b16"/><lb ed="R068" n="0065a09"/>相隨相直行。是名經行法。言亦有經行堂閣者。立明。
<lb ed="X" n="1043b17"/><lb ed="R068" n="0065a10"/>西國有堂閣。常用經行也。佛無明闇中。以本無言念
<lb ed="X" n="1043b18"/><lb ed="R068" n="0065a11"/>齊限者。立謂。佛無有明闇。從減劫佛亦不闇□。但違
<lb ed="X" n="1043b19"/><lb ed="R068" n="0065a12"/>施主之心。此明俗人施燈時。旣不云晝夜明時闇時
<lb ed="X" n="1043b20"/><lb ed="R068" n="0065a13"/>之齊限者。應須常明此燈滅。則卽得罪也。案五百問
<lb ed="X" n="1043b21"/><lb ed="R068" n="0065a14"/>云問有人續佛光明。晝得滅不。答不得。若滅犯墮。雖
<lb ed="X" n="1043b22"/><lb ed="R068" n="0065a15"/>云佛無明闇。施者得福。故滅有罪耳。<note place="inline">述曰</note>據此得罪。諸
<lb ed="X" n="1043b23"/><lb ed="R068" n="0065a16"/>師義釋。是長明燈。故不許滅。據下目連次知日直等。
<lb ed="X" n="1043b24"/><lb ed="R068" n="0065a17"/>似得滅佛燈者。是續明燈。故得滅之。</p>
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1043c" n="1043c"/>
<lb ed="X" n="1043c01"/><lb ed="R068" n="0065a18"/><p xml:id="pX42p1043c0101">目連次日直滅燈者。案賢愚經云。佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。國中
<lb ed="X" n="1043c02"/><lb ed="R068" n="0065b01"/>有一女人。名曰難陀。貧窮孤獨。乞匃自活。見諸人民
<lb ed="X" n="1043c03"/><lb ed="R068" n="0065b02"/>供佛及僧。自惟貧賤。雖遇福田。無有種子。感傷自責。
<lb ed="X" n="1043c04"/><lb ed="R068" n="0065b03"/>便行乞匂以希微供。竟日不休。唯得一錢。持詣油家。
<lb ed="X" n="1043c05"/><lb ed="R068" n="0065b04"/>買油作燈。擔向精舍。奉上世尊。置於佛前。自立誓願。
<lb ed="X" n="1043c06"/><lb ed="R068" n="0065b05"/>我今貧窮。用此小燈供養於佛。以此功德。令我來世
<lb ed="X" n="1043c07"/><lb ed="R068" n="0065b06"/>得智慧燈。除滅一切衆生垢闇。作是誓<anchor xml:id="nkr_note_add_1043c0701" n="1043c0701"/><anchor xml:id="beg1043c0701" n="1043c0701"/>已<anchor xml:id="end1043c0701"/>。禮佛而去。
<lb ed="X" n="1043c08"/><lb ed="R068" n="0065b07"/>乃至竟夜。諸燈盡滅。唯此獨燃。是時目連次當直日。
<lb ed="X" n="1043c09"/><lb ed="R068" n="0065b08"/>察天<anchor xml:id="nkr_note_add_1043c0901" n="1043c0901"/><anchor xml:id="beg1043c0901" n="1043c0901"/>已<anchor xml:id="end1043c0901"/>曉。收燈倂當見此一燈獨燃明好。高目油無
<lb ed="X" n="1043c10"/><lb ed="R068" n="0065b09"/>損。如新然燈。心便生念。白曰然燈無益。時用欲取滅
<lb ed="X" n="1043c11"/><lb ed="R068" n="0065b10"/>之。卽時擧手扇滅其焰如故。復以衣扇。亦復不損。佛
<lb ed="X" n="1043c12"/><lb ed="R068" n="0065b11"/>見目連欲滅此燈。語目連曰。今此燈者。非汝聲聞所
<lb ed="X" n="1043c13"/><lb ed="R068" n="0065b12"/>能傾動。正使汝往注四大海水。以用灌之。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1043002" n="1043002"/>遊嵐風吹
<lb ed="X" n="1043c14"/><lb ed="R068" n="0065b13"/>之亦不能滅。所以爾者。此是曠濟發大心人。所施之
<lb ed="X" n="1043c15"/><lb ed="R068" n="0065b14"/>物。佛說是<anchor xml:id="nkr_note_add_1043c1501" n="1043c1501"/><anchor xml:id="beg1043c1501" n="1043c1501"/>已<anchor xml:id="end1043c1501"/>。難陀女人復來詣佛所頭面作禮。佛卽
<lb ed="X" n="1043c16"/><lb ed="R068" n="0065b15"/>授記。汝於來世。二阿僧祇百劫之中。當得作佛。名曰
<lb ed="X" n="1043c17"/><lb ed="R068" n="0065b16"/>燈光。十號具足<note place="inline">云云</note>。案目連問經及闍王受決經云
<lb ed="X" n="1043c18"/><lb ed="R068" n="0065b17"/>闍王問耆婆言。作何供養。得功德多。耆婆敎燈燃供
<lb ed="X" n="1043c19"/><lb ed="R068" n="0065b18"/>養。闍王遂用一百斛油。然燈供養。隨燈之時卽有滅
<lb ed="X" n="1043c20"/><lb ed="R068" n="0066a01"/>者。有一貧女。容作得兩錢。卽便沽油。油主傷愍。遂與
<lb ed="X" n="1043c21"/><lb ed="R068" n="0066a02"/>五錢價油。然燈供養。竟夜不滅。目連次當滅燈。滅貪
<lb ed="X" n="1043c22"/><lb ed="R068" n="0066a03"/>女燈滅之不得。乃作神通。引遊嵐猛風。滅亦不得。其
<lb ed="X" n="1043c23"/><lb ed="R068" n="0066a04"/>明轉盛。上徹梵天傍照三千。佛言。此是菩薩燈。非汝
<lb ed="X" n="1043c24"/><lb ed="R068" n="0066a05"/>聲聞力所能滅。准此卽似得滅佛燈。諸德義釋。是續
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1044a" n="1044a"/>
<lb ed="X" n="1044a01"/><lb ed="R068" n="0066a06"/>明燈故。異五百問中長明燈也。</p>
<lb ed="X" n="1044a02"/><lb ed="R068" n="0066a07"/><p xml:id="pX42p1044a0201">掃地五功德者一自除心垢者。外穢旣遣內迹方淸。
<lb ed="X" n="1044a03"/><lb ed="R068" n="0066a08"/>執拂卑躬。故曰<anchor xml:id="nkr_note_orig_1044001" n="1044001"/>除憍慢。降情下意。故曰調伏心。具上
<lb ed="X" n="1044a04"/><lb ed="R068" n="0066a09"/>諸緣。故長功德。道<anchor xml:id="nkr_note_orig_1044002" n="1044002"/>同旣積。故生善處。</p>
<lb ed="X" n="1044a05"/><lb ed="R068" n="0066a10"/><p xml:id="pX42p1044a0501">而神用莫准者。下云有人聞誦極多於義不了有人
<lb ed="X" n="1044a06"/><lb ed="R068" n="0066a11"/>少聞而多解義味是也。佛法貴如說行不貴多讀多
<lb ed="X" n="1044a07"/><lb ed="R068" n="0066a12"/>誦者。故增一阿含云。朱利槃特比丘鈍根第一。世尊
<lb ed="X" n="1044a08"/><lb ed="R068" n="0066a13"/>敎使執掃篲。汝誦此字爲字何等。其人誦得掃字。復
<lb ed="X" n="1044a09"/><lb ed="R068" n="0066a14"/>忘篲字。若誦得篲字復忘掃。乃經數日誦之乃得。然
<lb ed="X" n="1044a10"/><lb ed="R068" n="0066a15"/>此掃篲。復名除垢。朱利槃特復作是念。何者是除。何
<lb ed="X" n="1044a11"/><lb ed="R068" n="0066a16"/>者是垢。垢者<g ref="#CB01926">灰</g>土瓦石。除者淸淨。復作是念。世尊何
<lb ed="X" n="1044a12"/><lb ed="R068" n="0066a17"/>故。以此敎我。我當思惟此義。復念言。我身上亦有塵
<lb ed="X" n="1044a13"/><lb ed="R068" n="0066a18"/>垢。我自作喩。何者是除垢。結縛是垢。智慧是除。我今
<lb ed="X" n="1044a14"/><lb ed="R068" n="0066b01"/>可以智慧之掃篲此結縛。思惟五盛陰成敗之色習
<lb ed="X" n="1044a15"/><lb ed="R068" n="0066b02"/>色滅等。卽得羅漢。往詣佛所。白言我<anchor xml:id="nkr_note_add_1044a1501" n="1044a1501"/><anchor xml:id="beg1044a1501" n="1044a1501"/>已<anchor xml:id="end1044a1501"/>解掃篲。佛問
<lb ed="X" n="1044a16"/><lb ed="R068" n="0066b03"/>云何解之。答言除者謂之慧。垢者謂之結。佛言善哉。
<lb ed="X" n="1044a17"/><lb ed="R068" n="0066b04"/>如汝所說。</p>
<lb ed="X" n="1044a18"/><lb ed="R068" n="0066b05"/><p xml:id="pX42p1044a1801">由道有根本行別止作者。立明。上勝鬘一卷是道根
<lb ed="X" n="1044a19"/><lb ed="R068" n="0066b06"/>本也。止作二持是行也。戒本是止持。羯磨是作持。此
<lb ed="X" n="1044a20"/><lb ed="R068" n="0066b07"/>上三者則攝根本及行皆盡也。得無罷散者。立謂。若
<lb ed="X" n="1044a21"/><lb ed="R068" n="0066b08"/>識上來佛法根本及止作二行廣解。理根則不罷道
<lb ed="X" n="1044a22"/><lb ed="R068" n="0066b09"/>休廢也。雖不依文生見而以俗方道者。立謂。俗中要
<lb ed="X" n="1044a23"/><lb ed="R068" n="0066b10"/>覽雖非僧行之法。以見俗士仁義禮智信。僧須准之。
<lb ed="X" n="1044a24"/><lb ed="R068" n="0066b11"/>以同是離惡故也。言俗五德者。仁義禮智信。愍傷不
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1044b" n="1044b"/>
<lb ed="X" n="1044b01"/><lb ed="R068" n="0066b12"/>殺曰仁。防害不婬曰義。故心禁酒曰禮。淸察不盜曰
<lb ed="X" n="1044b02"/><lb ed="R068" n="0066b13"/>智。非法不言曰信。生而知之者上矣者。此明天然自
<lb ed="X" n="1044b03"/><lb ed="R068" n="0066b14"/>悟智解者。是上根人。若學而知之者次也。</p>
<lb ed="X" n="1044b04"/><lb ed="R068" n="0066b15"/><p xml:id="pX42p1044b0401">若師猶在者。立明。和上旣在須年年常學律藏。佛藏
<lb ed="X" n="1044b05"/><lb ed="R068" n="0066b16"/>五夏<anchor xml:id="nkr_note_add_1044b0501" n="1044b0501"/><anchor xml:id="beg1044b0501" n="1044b0501"/>已<anchor xml:id="end1044b0501"/>前等者。今引此文證知非但律中制五夏學
<lb ed="X" n="1044b06"/><lb ed="R068" n="0066b17"/>律。佛藏經中亦制。令知此也。</p>
<lb ed="X" n="1044b07"/><lb ed="R068" n="0066b18"/><p xml:id="pX42p1044b0701">多論顯德有二等者。此是多論問曰沓婆放光顯德。
<lb ed="X" n="1044b08"/><lb ed="R068" n="0067a01"/>答中有此言也。至時就尋附口。除疑故得現通聖者。
<lb ed="X" n="1044b09"/><lb ed="R068" n="0067a02"/>立明。爲俗人除疑。得現神通也。</p>
<lb ed="X" n="1044b10"/><lb ed="R068" n="0067a03"/><p xml:id="pX42p1044b1001">非謂福智兩異道俗別行者。立明。非是俗但得修福。
<lb ed="X" n="1044b11"/><lb ed="R068" n="0067a04"/>不得修慧。道唯修慧。不得修福。若能雙修盡美盡善。
<lb ed="X" n="1044b12"/><lb ed="R068" n="0067a05"/><anchor xml:id="nkr_note_add_1044b1201" n="1044b1201"/><anchor xml:id="beg1044b1201" n="1044b1201"/>但<anchor xml:id="end1044b1201"/>恐力所未周。義難兼濟。故且分途。故善生經說在
<lb ed="X" n="1044b13"/><lb ed="R068" n="0067a06"/>家菩薩修道難。如陸路牽舟。出家菩薩修道易。如水
<lb ed="X" n="1044b14"/><lb ed="R068" n="0067a07"/>路乘舟也。必准兩通者。謂俗但修福業也。然出家之
<lb ed="X" n="1044b15"/><lb ed="R068" n="0067a08"/>人。慧業正修。亦須分修福業。若無福業。來報至聖乞
<lb ed="X" n="1044b16"/><lb ed="R068" n="0067a09"/>難得。卽智論中。舍利弗有弟子。名羅頻周比丘。持戒
<lb ed="X" n="1044b17"/><lb ed="R068" n="0067a10"/>精進。乞食六日而不能得。乃至七日。命在不久。有同
<lb ed="X" n="1044b18"/><lb ed="R068" n="0067a11"/>學者。乞食持與。鳥至持去。時舍利弗白目連言。汝大
<lb ed="X" n="1044b19"/><lb ed="R068" n="0067a12"/>神力守護此食。令彼得之。目連持食往與。始欲向口。
<lb ed="X" n="1044b20"/><lb ed="R068" n="0067a13"/>變成爲泥。又舍利弗持食與之。而口卽合不開。佛後
<lb ed="X" n="1044b21"/><lb ed="R068" n="0067a14"/>持食與之。佛福德力故。令彼食。又舍利弗問經云。羅
<lb ed="X" n="1044b22"/><lb ed="R068" n="0067a15"/>旬踰比丘。分衛不能得食。其人前世執性多慳。見沙
<lb ed="X" n="1044b23"/><lb ed="R068" n="0067a16"/>門來急閉戶云。大人不在見他布施。歡喜攝念發心
<lb ed="X" n="1044b24"/><lb ed="R068" n="0067a17"/>願作沙門。是故今身雖得出家。純服弊衣。乞食難得。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1044c" n="1044c"/>
<lb ed="X" n="1044c01"/><lb ed="R068" n="0067a18"/>乃至後時飡沙入滅。案遺敎三昧經云。有羅旬踰比
<lb ed="X" n="1044c02"/><lb ed="R068" n="0067b01"/>丘。每行分衛。輙空而還。佛知宿行欲現殃福。佛使衆
<lb ed="X" n="1044c03"/><lb ed="R068" n="0067b02"/>僧分爲五部。著五部色衣。令其日隨一部乞食。所隨
<lb ed="X" n="1044c04"/><lb ed="R068" n="0067b03"/>之衆。皆乞不得。乃至舍利弗。爲其請食。在道遂翻鉢
<lb ed="X" n="1044c05"/><lb ed="R068" n="0067b04"/>中食盡。因不得食。遂云我旣薄福何須久住。遂卽飡
<lb ed="X" n="1044c06"/><lb ed="R068" n="0067b05"/>沙飮水而入涅槃。又如分別功德論。明<name role="" type="person">梵摩達</name>比丘
<lb ed="X" n="1044c07"/><lb ed="R068" n="0067b06"/>事等<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="1044c08"/><lb ed="R068" n="0067b07"/><p xml:id="pX42p1044c0801">終日相由而執據恒別者。立謂俗人以依法。得知修
<lb ed="X" n="1044c09"/><lb ed="R068" n="0067b08"/>福之方。僧從俗利。得資形報。此則以法濟彼。彼以食
<lb ed="X" n="1044c10"/><lb ed="R068" n="0067b09"/>濟此。雖復相由據福慧各別。</p>
<lb ed="X" n="1044c11"/><lb ed="R068" n="0067b10"/><p xml:id="pX42p1044c1101">學三佛行者。立云三世佛也。私云謂報身應身法身
<lb ed="X" n="1044c12"/><lb ed="R068" n="0067b11"/>佛也。以由持三聚淨戒。當來感此三身。故曰學三佛
<lb ed="X" n="1044c13"/><lb ed="R068" n="0067b12"/>行也。聞思修慧者。私云學時是聞。聞<anchor xml:id="nkr_note_add_1044c1301" n="1044c1301"/><anchor xml:id="beg1044c1301" n="1044c1301"/>已<anchor xml:id="end1044c1301"/>則思惟其義。
<lb ed="X" n="1044c14"/><lb ed="R068" n="0067b13"/>則卽解義味。則修其行。修之不<anchor xml:id="nkr_note_add_1044c1401" n="1044c1401"/><anchor xml:id="beg1044c1401" n="1044c1401"/>已<anchor xml:id="end1044c1401"/>。故能生解。名曰修
<lb ed="X" n="1044c15"/><lb ed="R068" n="0067b14"/>慧也。</p>
<lb ed="X" n="1044c16"/><lb ed="R068" n="0067b15"/><p xml:id="pX42p1044c1601">雖形事相交者。形卽俗以造像。道以修其五分法身。
<lb ed="X" n="1044c17"/><lb ed="R068" n="0067b16"/>此曰形也。事者俗以供給四事。僧唯得指授法則曰
<lb ed="X" n="1044c18"/><lb ed="R068" n="0067b17"/>事也。與道相交而所趣懸隔也。</p>
<lb ed="X" n="1044c19"/><lb ed="R068" n="0067b18"/><p xml:id="pX42p1044c1901">十誦賊來常擊鐘乃至石下者。案十誦云。時有賊圍
<lb ed="X" n="1044c20"/><lb ed="R068" n="0068a01"/>繞僧坊。諸比丘先作備防。賊來<anchor xml:id="nkr_note_add_1044c2001" n="1044c2001"/><anchor xml:id="beg1044c2001" n="1044c2001"/>已<anchor xml:id="end1044c2001"/>。卽入房舍。閉門下
<lb ed="X" n="1044c21"/><lb ed="R068" n="0068a02"/>橝上樓閣上。作大音聲。恐怖有二比丘。闇中擲石恐
<lb ed="X" n="1044c22"/><lb ed="R068" n="0068a03"/>怖。石墮殺賊。其兩比丘。自謂言。我與俱放石不知。誰
<lb ed="X" n="1044c23"/><lb ed="R068" n="0068a04"/>不殺賊。卽生疑我將無犯重耶。佛言無罪放石時。應
<lb ed="X" n="1044c24"/><lb ed="R068" n="0068a05"/>唱言石下石下。案大莊嚴論云。昔有一比丘。常被賊
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1045a" n="1045a"/>
<lb ed="X" n="1045a01"/><lb ed="R068" n="0068a06"/>盜。一日之中。堅閉門戶。賊復來至扣門而喚。比丘語
<lb ed="X" n="1045a02"/><lb ed="R068" n="0068a07"/>言我見汝時。極大驚怖。汝可內手於彼嚮中。當與汝
<lb ed="X" n="1045a03"/><lb ed="R068" n="0068a08"/>物。賊卽內手置於嚮中。比丘以繩繫之於柱比丘執
<lb ed="X" n="1045a04"/><lb ed="R068" n="0068a09"/>杖<anchor xml:id="nkr_note_orig_1045001" n="1045001"/>閉門。打之一下<anchor xml:id="nkr_note_add_1045a0401" n="1045a0401"/><anchor xml:id="beg1045a0401" n="1045a0401"/>已<anchor xml:id="end1045a0401"/>語言。歸依佛。賊以畏打卽便隨
<lb ed="X" n="1045a05"/><lb ed="R068" n="0068a10"/>說云歸依佛。復打第二下語言。歸依法。賊畏死故復
<lb ed="X" n="1045a06"/><lb ed="R068" n="0068a11"/>言歸依法。復打第三下時。語言歸依僧。賊言歸依僧。
<lb ed="X" n="1045a07"/><lb ed="R068" n="0068a12"/>卽作思惟。今此道人有幾歸依。若多有者我命必死。
<lb ed="X" n="1045a08"/><lb ed="R068" n="0068a13"/>比丘卽放令去。以被打。身體痛。久而得起。卽求出家。
<lb ed="X" n="1045a09"/><lb ed="R068" n="0068a14"/>有人問言。汝旣作賊。以何事故。出家修道。答彼人言。
<lb ed="X" n="1045a10"/><lb ed="R068" n="0068a15"/>我亦觀察佛法之利。然後出家。我於本日。遇善知識。
<lb ed="X" n="1045a11"/><lb ed="R068" n="0068a16"/>以杵打三下。唯有少許命在不絕。如來世尊實有一
<lb ed="X" n="1045a12"/><lb ed="R068" n="0068a17"/>切智慧。若敎弟子四歸依者。我命卽絕。佛遠見斯事
<lb ed="X" n="1045a13"/><lb ed="R068" n="0068a18"/>故。敎比丘打賊三下。使我不死。是故世尊唯說三歸。
<lb ed="X" n="1045a14"/><lb ed="R068" n="0068b01"/>不說四歸者也。本處還立者。謂本處伽藍壞聽隨近
<lb ed="X" n="1045a15"/><lb ed="R068" n="0068b02"/>安置。後若本處成立。須還本處。道中行有露令年少
<lb ed="X" n="1045a16"/><lb ed="R068" n="0068b03"/>前者。以露濕比丘衣。故年少前受汚。便後來老宿不
<lb ed="X" n="1045a17"/><lb ed="R068" n="0068b04"/>行也。</p>
<lb ed="X" n="1045a18"/><lb ed="R068" n="0068b05"/><p xml:id="pX42p1045a1801">以泥團者。濟云。將淹虫蝎之上。合泥捉出外<anchor xml:id="nkr_note_add_1045a1801" n="1045a1801"/><anchor xml:id="beg1045a1801" n="1045a1801"/>已<anchor xml:id="end1045a1801"/>將杖
<lb ed="X" n="1045a19"/><lb ed="R068" n="0068b06"/>子擺離於泥。以泥捉之。則不得動也。檽子者<note place="inline">力丁反</note>。說
<lb ed="X" n="1045a20"/><lb ed="R068" n="0068b07"/>文云。窓楯間子也。通俗文疏門曰檽。今窓檽車檽皆
<lb ed="X" n="1045a21"/><lb ed="R068" n="0068b08"/>是也。</p><p xml:id="pX42p1045a2103" cb:place="inline">田中泥亦須水和服者。案四分文有比丘。醫
<lb ed="X" n="1045a22"/><lb ed="R068" n="0068b09"/>敎服之。不淨脂鹽得服者。立明。此約病人得服。他過
<lb ed="X" n="1045a23"/><lb ed="R068" n="0068b10"/>限七日藥。犯竟殘藥。惡觸等藥。必知服之得差者。開
<lb ed="X" n="1045a24"/><lb ed="R068" n="0068b11"/>服無罪。若知必差者。亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_1045002" n="1045002"/>不開喫也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1045b" n="1045b"/>
<lb ed="X" n="1045b01"/><lb ed="R068" n="0068b13"/><cb:juan fun="close" n="14a"><cb:jhead>四分律鈔批卷第十四本</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="1045b02"/>
<lb ed="X" n="1045b03"/>
<lb ed="X" n="1045b04"/>
<lb ed="X" n="1045b05"/><lb ed="R068" n="0069a01"/><cb:juan fun="open" n="14b"><cb:mulu type="卷" n="14b">第十四末</cb:mulu><cb:jhead>四分律鈔批卷第十四末</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="1045b06"/><lb ed="R068" n="0069a02"/>
<lb ed="X" n="1045b07"/><lb ed="R068" n="0069a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">沙彌別行篇第二十八</cb:mulu><head>○<anchor xml:id="nkr_note_orig_1045003" n="1045003"/>沙彌別行篇第二十八</head>
<lb ed="X" n="1045b08"/><lb ed="R068" n="0069a04"/><p xml:id="pX42p1045b0801">上來二十八篇。總明大僧之法。然其下衆。淸禁未登。
<lb ed="X" n="1045b09"/><lb ed="R068" n="0069a05"/>觸事猶迷。何能出要理資法訓取則上尊故。此篇備
<lb ed="X" n="1045b10"/><lb ed="R068" n="0069a06"/>論進否故。有此篇來也。言沙彌者。大約有二不同。一
<lb ed="X" n="1045b11"/><lb ed="R068" n="0069a07"/>曰形同。二曰法同。約敎立行不同大僧。故曰別行也。
<lb ed="X" n="1045b12"/><lb ed="R068" n="0069a08"/>注云。慈濟群生此者。此明在俗年小。未<anchor xml:id="nkr_note_orig_1045004" n="1045004"/>門罪福喜多
<lb ed="X" n="1045b13"/><lb ed="R068" n="0069a09"/>殺害。今始出家。先須離殺。約此義邊。故曰慈濟衆生
<lb ed="X" n="1045b14"/><lb ed="R068" n="0069a10"/>也。故十戒之首。先標殺戒。婬妄義希。故列居後。五八
<lb ed="X" n="1045b15"/><lb ed="R068" n="0069a11"/>之戒。義意同斯。等准初緣爲語。如未曾有經羅云出
<lb ed="X" n="1045b16"/><lb ed="R068" n="0069a12"/>家始年九歲。是沙彌之首也。至今西域七月十五日。
<lb ed="X" n="1045b17"/><lb ed="R068" n="0069a13"/>諸沙彌等。採華供養羅云也。要律儀音云。沙彌者。舊
<lb ed="X" n="1045b18"/><lb ed="R068" n="0069a14"/>譯曰息慈。亦云淨養。亦云擬淨命。羯磨疏云。沙彌梵
<lb ed="X" n="1045b19"/><lb ed="R068" n="0069a15"/>音此翻息慈也。有人言。息惡行慈。爲行之始也。有人
<lb ed="X" n="1045b20"/><lb ed="R068" n="0069a16"/>言。初拔世表多緣慈戀。故息小慈。用懷大哀。救拔一
<lb ed="X" n="1045b21"/><lb ed="R068" n="0069a17"/>切也。礪云。沙彌此云息慈。息謂離過。慈謂修善。就行
<lb ed="X" n="1045b22"/><lb ed="R068" n="0069a18"/>彰因。故曰息慈。問比丘亦有離過修善應名沙彌。沙
<lb ed="X" n="1045b23"/><lb ed="R068" n="0069b01"/>彌亦有乞士怖魔之義。應與比丘之稱。答如向所問
<lb ed="X" n="1045b24"/><lb ed="R068" n="0069b02"/>實通彼此。然沙彌是厭俗之始。就初受稱。故曰沙彌。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1045c" n="1045c"/>
<lb ed="X" n="1045c01"/><lb ed="R068" n="0069b03"/>具戒據受目。故曰比丘也。唐三藏云。沙彌者。梵室羅
<lb ed="X" n="1045c02"/><lb ed="R068" n="0069b04"/>摩拏洛迦。翻爲勤<g ref="#CB15081">䇿</g>男。謂苾蒭勤人所<g ref="#CB15081">䇿</g>故曰也。室
<lb ed="X" n="1045c03"/><lb ed="R068" n="0069b05"/>羅摩拏理迦。翻爲勤<g ref="#CB15081">䇿</g>女。釋義同上。有云。勤是比丘。
<lb ed="X" n="1045c04"/><lb ed="R068" n="0069b06"/><g ref="#CB15081">䇿</g>是沙彌。以沙彌被比丘<g ref="#CB15081">䇿</g>使也。此亦同三藏意。又
<lb ed="X" n="1045c05"/><lb ed="R068" n="0069b07"/>云勤<g ref="#CB15081">䇿</g>者。勤求<g ref="#CB15081">䇿</g>使故也。</p>
<lb ed="X" n="1045c06"/><lb ed="R068" n="0069b08"/><p xml:id="pX42p1045c0601">出俗之始者。此謂沙彌初始出俗故也。玄藉者立云。
<lb ed="X" n="1045c07"/><lb ed="R068" n="0069b09"/>薄書曰。籍謂一切三藏。聖敎文字。卷軸皆曰典籍。此
<lb ed="X" n="1045c08"/><lb ed="R068" n="0069b10"/>之籍者。能詮玄理。故曰玄籍。標心處遠者。謂始染玄
<lb ed="X" n="1045c09"/><lb ed="R068" n="0069b11"/>風。出俗未久。然擬修道。近出三界。遠至佛果菩提故
<lb ed="X" n="1045c10"/><lb ed="R068" n="0069b12"/>曰也。亦如松栢初萠<anchor xml:id="nkr_note_add_1045c1001" n="1045c1001"/><anchor xml:id="beg1045c1001" n="1045c1001"/>已<anchor xml:id="end1045c1001"/>。蘊陵雲之氣也。濫迹相濟者。
<lb ed="X" n="1045c11"/><lb ed="R068" n="0069b13"/>立明。末代僧尼自身非法。妄畜沙彌。但爲供給貪其
<lb ed="X" n="1045c12"/><lb ed="R068" n="0069b14"/><g ref="#CB15845">伇</g>無有愍彼生死。提誘訓誨。此是濫義。事亦似同攝
<lb ed="X" n="1045c13"/><lb ed="R068" n="0069b15"/>養而心怖供給濫言濟他故曰也。世涉多有者。立明。
<lb ed="X" n="1045c14"/><lb ed="R068" n="0069b16"/>今時世中多有此人故也。</p>
<lb ed="X" n="1045c15"/><lb ed="R068" n="0069b17"/><p xml:id="pX42p1045c1501">信爲道原功德母者。謂有信佛法之心。知是可歸之
<lb ed="X" n="1045c16"/><lb ed="R068" n="0069b18"/>處。投其出家。修萬行。功德果報從信而生。喩之如母。
<lb ed="X" n="1045c17"/><lb ed="R068" n="0070a01"/>雖復出家。無信心者。不異外道。故疏云。凡入佛法。要
<lb ed="X" n="1045c18"/><lb ed="R068" n="0070a02"/>先有信。信義不同。略有六種。一如手。二如<g ref="#CB05424">䈥</g>。三如乳。
<lb ed="X" n="1045c19"/><lb ed="R068" n="0070a03"/>四如財。五如根。六如力。一如手者。華嚴經云。說信如
<lb ed="X" n="1045c20"/><lb ed="R068" n="0070a04"/>手。如人有手入寶山中自在取寶。有信亦入佛法中。
<lb ed="X" n="1045c21"/><lb ed="R068" n="0070a05"/>自在取於無漏法寶。二如<g ref="#CB05424">䈥</g>者。如人用師子<g ref="#CB05424">䈥</g>。以爲
<lb ed="X" n="1045c22"/><lb ed="R068" n="0070a06"/>琴絃。音聲一奏。一切餘絃。皆悉斷滅。若人發一念信
<lb ed="X" n="1045c23"/><lb ed="R068" n="0070a07"/>心。一切煩惱業障悉皆消滅。三如乳者。有人搆取牛
<lb ed="X" n="1045c24"/><lb ed="R068" n="0070a08"/>馬諸乳。置之一器。若將師子乳一渧投之。一切諸乳。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1046a" n="1046a"/>
<lb ed="X" n="1046a01"/><lb ed="R068" n="0070a09"/>皆悉壞變。爲淸水也。若人發一念信心。一切惡魔及
<lb ed="X" n="1046a02"/><lb ed="R068" n="0070a10"/>諸罪鄣。悉皆變爲淸淨法水。四如財者。譬如世間財
<lb ed="X" n="1046a03"/><lb ed="R068" n="0070a11"/>物皆益衆生色身。信心亦爾。能長信人慧命也。五如
<lb ed="X" n="1046a04"/><lb ed="R068" n="0070a12"/>根者。譬如樹根能生華果。信心亦爾。能生菩提華果
<lb ed="X" n="1046a05"/><lb ed="R068" n="0070a13"/>六如力者。譬如世間壯人。能伏剛強。信心亦爾。能摧
<lb ed="X" n="1046a06"/><lb ed="R068" n="0070a14"/>一切惡不善法也。智是解脫出世因者。謂智慧能破
<lb ed="X" n="1046a07"/><lb ed="R068" n="0070a15"/>煩惱如燈破闇。以智能斷惑故。得出三果。無復生死
<lb ed="X" n="1046a08"/><lb ed="R068" n="0070a16"/>繫縛。是名解脫。故曰智是解脫因。必先此二者。立謂。
<lb ed="X" n="1046a09"/><lb ed="R068" n="0070a17"/>有信<anchor xml:id="nkr_note_orig_1046001" n="1046001"/>無信爲二也。案智論云。佛法大海水中。信爲能
<lb ed="X" n="1046a10"/><lb ed="R068" n="0070a18"/>入。智爲能度。若人有信心。能入佛法也。剃著者。剃髮
<lb ed="X" n="1046a11"/><lb ed="R068" n="0070b01"/>著衣也。先明出家本意者。卽初七門是也。</p>
<lb ed="X" n="1046a12"/><lb ed="R068" n="0070b02"/><p xml:id="pX42p1046a1201">一明出家元緣者。濟云。出家元緣。謂出家元本之緣
<lb ed="X" n="1046a13"/><lb ed="R068" n="0070b03"/>也。有本作無緣者謬也。</p>
<lb ed="X" n="1046a14"/><lb ed="R068" n="0070b04"/><p xml:id="pX42p1046a1401">是故菩薩捨國財者。此明釋迦。若不出家。必爲轉
<lb ed="X" n="1046a15"/><lb ed="R068" n="0070b05"/>輪聖王。七寶千子。王四天下。以見出家功德勝故。捨
<lb ed="X" n="1046a16"/><lb ed="R068" n="0070b06"/>茲榮貴。出家學道也。功由菩薩者。謂佛捨於國財。離
<lb ed="X" n="1046a17"/><lb ed="R068" n="0070b07"/>五欲樂。爲衆生故。出家修道。今時五衆。倣佛成規。忘
<lb ed="X" n="1046a18"/><lb ed="R068" n="0070b08"/>家入道。豈非出家之功德。因由菩薩也。智度論云。佛
<lb ed="X" n="1046a19"/><lb ed="R068" n="0070b09"/>成道<anchor xml:id="nkr_note_add_1046a1901" n="1046a1901"/><anchor xml:id="beg1046a1901" n="1046a1901"/>已<anchor xml:id="end1046a1901"/>度千梵志。以爲弟子。卽<name role="" type="person">優樓頻螺迦葉</name>兄弟
<lb ed="X" n="1046a20"/><lb ed="R068" n="0070b10"/>等千人也。並久修梵行。多在山間。顏容燋悴。又以少
<lb ed="X" n="1046a21"/><lb ed="R068" n="0070b11"/>欲知足。著破衣裳。外相不美。父王因令釋子中有第
<lb ed="X" n="1046a22"/><lb ed="R068" n="0070b12"/>二者。一人出家。增一阿含云。父王遣釋種中兄弟二
<lb ed="X" n="1046a23"/><lb ed="R068" n="0070b13"/>人者。一人出家。今四分破僧違諫戒中。謂諸釋種豪
<lb ed="X" n="1046a24"/><lb ed="R068" n="0070b14"/>族子孫。以信堅固。從世尊求出家。旣是信心出家。何
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1046b" n="1046b"/>
<lb ed="X" n="1046b01"/><lb ed="R068" n="0070b15"/>關父王逼遣。故普耀經云。父王科度五百釋子。據此
<lb ed="X" n="1046b02"/><lb ed="R068" n="0070b16"/>諸文。皆由菩薩也。就釋種出家中。有<g ref="#CB02494">䟦</g>提釋子。案五
<lb ed="X" n="1046b03"/><lb ed="R068" n="0070b17"/>分中。是佛堂弟。出家<anchor xml:id="nkr_note_add_1046b0301" n="1046b0301"/><anchor xml:id="beg1046b0301" n="1046b0301"/>已<anchor xml:id="end1046b0301"/>後。居閑林樹下。夜半唱言樂
<lb ed="X" n="1046b04"/><lb ed="R068" n="0070b18"/>樂。諸人皆疑。<g ref="#CB02494">䟦</g>提思憶舊時宮中色欲。故稱爲樂。佛
<lb ed="X" n="1046b05"/><lb ed="R068" n="0071a01"/>欲拂衆人之疑。故問所由。<g ref="#CB02494">䟦</g>提白佛。我昔在家住於
<lb ed="X" n="1046b06"/><lb ed="R068" n="0071a02"/>七重城壍之裏。七行象。七行馬。七行車。七行出四兵
<lb ed="X" n="1046b07"/><lb ed="R068" n="0071a03"/>圍繞。忽聞異聲。心驚毛竪。今在樹下。空露之地。坦然
<lb ed="X" n="1046b08"/><lb ed="R068" n="0071a04"/>無憂。是故稱樂<note place="inline">故曉禪師釋子賦云。跋提所以高稱快樂卽其義也</note>。涅槃等並
<lb ed="X" n="1046b09"/><lb ed="R068" n="0071a05"/>有出家之法者。涅槃云。在家逼迫。猶如牢獄。出家閑
<lb ed="X" n="1046b10"/><lb ed="R068" n="0071a06"/>曠。猶若虗空等。謂出有爲家入無爲家也。</p>
<lb ed="X" n="1046b11"/><lb ed="R068" n="0071a07"/><p xml:id="pX42p1046b1101">起七寶塔不如出家功德者。案出家功德經云。假使
<lb ed="X" n="1046b12"/><lb ed="R068" n="0071a08"/>有人。起七寶塔。高至<name role="" type="person">三十三天</name>所得功德。不如自出
<lb ed="X" n="1046b13"/><lb ed="R068" n="0071a09"/>家。及放男女奴婢出家。何以故。七寶塔者。貪惡愚人
<lb ed="X" n="1046b14"/><lb ed="R068" n="0071a10"/>能破壞故。出家之法。無有毀壞。又如百人盲人有一
<lb ed="X" n="1046b15"/><lb ed="R068" n="0071a11"/>明醫。能治其目。一時見明。又有百人罪應挑眼。一人
<lb ed="X" n="1046b16"/><lb ed="R068" n="0071a12"/>有力。能救其罪令不失目。此二人福雖復無量。猶亦
<lb ed="X" n="1046b17"/><lb ed="R068" n="0071a13"/>不如令人出家及自出家功德弘大。何以故。施眼之
<lb ed="X" n="1046b18"/><lb ed="R068" n="0071a14"/>人。獲一世利。又宍眼性體有敗壞。故出家之人。展轉
<lb ed="X" n="1046b19"/><lb ed="R068" n="0071a15"/>示導一切衆生。獲無上慧眼。慧眼之性。歷劫無壞。福
<lb ed="X" n="1046b20"/><lb ed="R068" n="0071a16"/>報人天受樂無盡畢成佛道。又由出家之法。滅魔眷
<lb ed="X" n="1046b21"/><lb ed="R068" n="0071a17"/>屬增益佛種。長養善法。摧滅惡法。是故佛說出家功
<lb ed="X" n="1046b22"/><lb ed="R068" n="0071a18"/>德。高於須彌。深於大海。廣於虗空。若有人爲出家人。
<lb ed="X" n="1046b23"/><lb ed="R068" n="0071b01"/>作留難。令不得遂者。其罪深重。必入地獄。現得癩病。
<lb ed="X" n="1046b24"/><lb ed="R068" n="0071b02"/>又出家之人。修多羅爲水。洗結使之垢。能滅生死之
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1046c" n="1046c"/>
<lb ed="X" n="1046c01"/><lb ed="R068" n="0071b03"/>苦。爲涅槃之因。以毗尼爲足。踐淸戒之地。阿毗曇爲
<lb ed="X" n="1046c02"/><lb ed="R068" n="0071b04"/>目。視世善惡。恣意遊於八正之路。至涅槃之妙城。是
<lb ed="X" n="1046c03"/><lb ed="R068" n="0071b05"/>故出家功德廣矣。雖出家破戒後得解脫。</p>
<lb ed="X" n="1046c04"/><lb ed="R068" n="0071b06"/><p xml:id="pX42p1046c0401">如蓮華色尼者。案智論第十三云。於佛法中。出家之
<lb ed="X" n="1046c05"/><lb ed="R068" n="0071b07"/>人。雖破戒墮罪。罪畢得解脫。如優鉢華比丘尼本生
<lb ed="X" n="1046c06"/><lb ed="R068" n="0071b08"/>經中說。佛在世時。此尼得六通羅漢。入貴人舍。常讚
<lb ed="X" n="1046c07"/><lb ed="R068" n="0071b09"/>出家之法。語諸貴人婦女言。姉妹可出家。諸貴婦女
<lb ed="X" n="1046c08"/><lb ed="R068" n="0071b10"/>言。我等少壯容色盛美持戒爲難。或當破戒。比丘尼
<lb ed="X" n="1046c09"/><lb ed="R068" n="0071b11"/>言。但出家破戒便破。問言破戒當墮地獄。云何可破。
<lb ed="X" n="1046c10"/><lb ed="R068" n="0071b12"/>答言墮地獄便墮。諸女笑之言。地獄受罪云何可墮。
<lb ed="X" n="1046c11"/><lb ed="R068" n="0071b13"/>尼言。我自憶念本宿命時。作戲女。著種種衣。而說舊
<lb ed="X" n="1046c12"/><lb ed="R068" n="0071b14"/>語。或時著比丘尼衣。以爲戲笑。以是緣故。迦葉佛時
<lb ed="X" n="1046c13"/><lb ed="R068" n="0071b15"/>作比丘尼。自恃貴姓端正。心生憍慢。而破禁戒。因此
<lb ed="X" n="1046c14"/><lb ed="R068" n="0071b16"/>死墮地獄。受種種罪。受罪畢竟。値釋迦牟尼佛出家。得
<lb ed="X" n="1046c15"/><lb ed="R068" n="0071b17"/>六通羅漢道。以是故知。出家受戒。雖復破戒。由戒因
<lb ed="X" n="1046c16"/><lb ed="R068" n="0071b18"/>緣故。得阿羅漢。若但作惡無戒因緣。不得道也。我乃
<lb ed="X" n="1046c17"/><lb ed="R068" n="0072a01"/>昔時。世世墮地獄。從地獄出。爲惡人。惡人死還入地
<lb ed="X" n="1046c18"/><lb ed="R068" n="0072a02"/>獄。都無所得。今以此證知。出家受戒。雖復破戒。可得
<lb ed="X" n="1046c19"/><lb ed="R068" n="0072a03"/>道果。復次如佛在祇洹。有一醉婆羅門。來到佛所。求
<lb ed="X" n="1046c20"/><lb ed="R068" n="0072a04"/>作比丘。佛勑阿難。與其剃髮。著法衣。醉酒旣醒。驚恠
<lb ed="X" n="1046c21"/><lb ed="R068" n="0072a05"/><anchor xml:id="nkr_note_add_1046c2101" n="1046c2101"/><anchor xml:id="beg1046c2101" n="1046c2101"/>己<anchor xml:id="end1046c2101"/>身忽爲比丘。卽便走去。諸比丘問佛。何以聽此醉
<lb ed="X" n="1046c22"/><lb ed="R068" n="0072a06"/>婆羅門。而作比丘。佛言此人無量劫中初無出家心。
<lb ed="X" n="1046c23"/><lb ed="R068" n="0072a07"/>今因醉故。暫發微心。以此因緣故。後當出家得道。如
<lb ed="X" n="1046c24"/><lb ed="R068" n="0072a08"/>是因緣。故知出家功德無量。白衣雖有五戒。不如出
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1047a" n="1047a"/>
<lb ed="X" n="1047a01"/><lb ed="R068" n="0072a09"/>家快樂等也。因說出家偈者。論偈云。孔<g ref="#CB15179">雀</g>雖有色嚴
<lb ed="X" n="1047a02"/><lb ed="R068" n="0072a10"/>身。不如鴻鴈能遠飛。白衣雖有富貴力。不如出家功
<lb ed="X" n="1047a03"/><lb ed="R068" n="0072a11"/>德勝。</p>
<lb ed="X" n="1047a04"/><lb ed="R068" n="0072a12"/><p xml:id="pX42p1047a0401">一見縛者。案寶積經中。佛吿大迦葉。出家之人。有二
<lb ed="X" n="1047a05"/><lb ed="R068" n="0072a13"/>堅縛。何謂爲二。一者見縛。二者利養縛。一切見中。唯
<lb ed="X" n="1047a06"/><lb ed="R068" n="0072a14"/>有我見。能斷慧命。如人被縛隨所縛處而求解脫。如
<lb ed="X" n="1047a07"/><lb ed="R068" n="0072a15"/>是隨心所著應當除滅。佛吿迦葉。譬如有人。漂沒大
<lb ed="X" n="1047a08"/><lb ed="R068" n="0072a16"/>水。渴乏而死。沙門多讀誦經。而不能止貪恚痴。法水
<lb ed="X" n="1047a09"/><lb ed="R068" n="0072a17"/>所漂。以煩惱渴。死墮諸惡道。譬如死人著金瓔珞。多
<lb ed="X" n="1047a10"/><lb ed="R068" n="0072a18"/>聞破戒披服法衣。受他供養。亦復如是。私云上言見
<lb ed="X" n="1047a11"/><lb ed="R068" n="0072b01"/>縛者。此通五見也。謂我見邪見邊見見取見戒取見。
<lb ed="X" n="1047a12"/><lb ed="R068" n="0072b02"/>此五亦名五利使。亦名五利煩惱。謂利根人所行也。
<lb ed="X" n="1047a13"/><lb ed="R068" n="0072b03"/>若人貪嗔等五鈍使如前上言。一切見中。唯有我見
<lb ed="X" n="1047a14"/><lb ed="R068" n="0072b04"/>者。謂五見之中。我見最惡。謂執身有我。妄起分別。壽
<lb ed="X" n="1047a15"/><lb ed="R068" n="0072b05"/>命士夫。皆由著我也。見身有我。名爲我見。謗無因果。
<lb ed="X" n="1047a16"/><lb ed="R068" n="0072b06"/>曰邪見也。言邊見者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1047001" n="1047001"/>臣云。續爲常見滅爲斷見故曰
<lb ed="X" n="1047a17"/><lb ed="R068" n="0072b07"/>也。言見取者。母論云。取<anchor xml:id="nkr_note_add_1047a1701" n="1047a1701"/><anchor xml:id="beg1047a1701" n="1047a1701"/>己<anchor xml:id="end1047a1701"/>所見爲是。他見爲非。名爲
<lb ed="X" n="1047a18"/><lb ed="R068" n="0072b08"/>見取。言戒取者。執戒爲道。更不進修也。又解如外道
<lb ed="X" n="1047a19"/><lb ed="R068" n="0072b09"/>烏鵲鹿狗之戒。是爲戒取也。</p>
<lb ed="X" n="1047a20"/><lb ed="R068" n="0072b10"/><p xml:id="pX42p1047a2001">此戒取見見取煩惱者。立謂。此是戒取之人。亦是見
<lb ed="X" n="1047a21"/><lb ed="R068" n="0072b11"/>取人。執戒爲道。無肯進趣。名爲戒取。取此之見。以爲
<lb ed="X" n="1047a22"/><lb ed="R068" n="0072b12"/>最勝。名爲見取。濟云。此戒取見者。此是戒取見取煩
<lb ed="X" n="1047a23"/><lb ed="R068" n="0072b13"/>惱者。此是見取也。五見之中此二見也。言戒取見者。
<lb ed="X" n="1047a24"/><lb ed="R068" n="0072b14"/>謂執取戒爲是作此見故。故曰戒取見也。執諸四見
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1047b" n="1047b"/>
<lb ed="X" n="1047b01"/><lb ed="R068" n="0072b15"/>爲是。名爲見取煩惱也。此是欲界繫法。未生色與無
<lb ed="X" n="1047b02"/><lb ed="R068" n="0072b16"/>色。何況涅槃耶。有人云。此戒見者。謂此戒是有爲有
<lb ed="X" n="1047b03"/><lb ed="R068" n="0072b17"/>漏可見之法。持之則取。犯之則是捨。但知取其持之
<lb ed="X" n="1047b04"/><lb ed="R068" n="0072b18"/>相。無定慧力。亦非出世之法。故云人天凡福<anchor xml:id="nkr_note_orig_1047002" n="1047002"/>之也。</p>
<lb ed="X" n="1047b05"/><lb ed="R068" n="0073a01"/><p xml:id="pX42p1047b0501">若修世禪等者。相云。謂四禪及四無色定卽非想非
<lb ed="X" n="1047b06"/><lb ed="R068" n="0073a02"/>非想定等。皆是三界內業。故曰世禪。如外道四禪八
<lb ed="X" n="1047b07"/><lb ed="R068" n="0073a03"/>定皆不能出生死。若別有照用。志求無上道等。卽是
<lb ed="X" n="1047b08"/><lb ed="R068" n="0073a04"/>出世禪也。並是欲有者。多聞講說。持經布施。但是欲
<lb ed="X" n="1047b09"/><lb ed="R068" n="0073a05"/>界業也。若有世間定慧之力。則是上二界業也。言欲
<lb ed="X" n="1047b10"/><lb ed="R068" n="0073a06"/>有者。就三有明此是欲。若細分別。有其二十五有也
<lb ed="X" n="1047b11"/><lb ed="R068" n="0073a07"/>九想者。案名敎云。一死想。二游想。三脹想。四血塗想。
<lb ed="X" n="1047b12"/><lb ed="R068" n="0073a08"/>五爛壞想。六禽獸噉想。七散想。八白骨狼藉想。九火
<lb ed="X" n="1047b13"/><lb ed="R068" n="0073a09"/>燒想。廣如飾宗記第四。可尋其義。對此而說也。貪著
<lb ed="X" n="1047b14"/><lb ed="R068" n="0073a10"/>小利忘失大利者。立謂。貪三界之善受利樂事。名爲
<lb ed="X" n="1047b15"/><lb ed="R068" n="0073a11"/>小利。遠求無上菩提。是名大利。</p>
<lb ed="X" n="1047b16"/><lb ed="R068" n="0073a12"/><p xml:id="pX42p1047b1601">一者小乘觀事生滅者。謂小乘人。觀五陰十八界。求
<lb ed="X" n="1047b17"/><lb ed="R068" n="0073a13"/>人求法。了不可得。分析五陰皆空。故曰觀事生滅。又
<lb ed="X" n="1047b18"/><lb ed="R068" n="0073a14"/>解。小乘但得人空未得法空也。南山羯磨疏中。小乘
<lb ed="X" n="1047b19"/><lb ed="R068" n="0073a15"/>極處。人法二空。對伐觀析。唯見是塵<note place="inline">謂於身中求我不得。唯見髮毛
<lb ed="X" n="1047b20"/><lb ed="R068" n="0073a16"/>爪齒。六塵四大之所成。故此顯無我觀。卽人空也</note>。對陰求之但唯名色也<note place="inline">於五
<lb ed="X" n="1047b21"/><lb ed="R068" n="0073a17"/>陰上求我亦不得。色是我耶。受想行識是我耶。離陰是耶。卽陰是耶。離求了不可得。但唯名色一陰是色。四陰
<lb ed="X" n="1047b22"/><lb ed="R068" n="0073a18"/>是名。此顯法空觀也</note>。求人求法了不可得<note place="inline">約四大是人約五陰是法。今於人上法上
<lb ed="X" n="1047b23"/><lb ed="R068" n="0073b01"/>求我俱空。故曰人法二空也</note>。善惡等性者。相云。上言觀事者。謂是
<lb ed="X" n="1047b24"/><lb ed="R068" n="0073b02"/>情事非情事。謂觀四大五陰山河大地。皆悉是空。故
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1047c" n="1047c"/>
<lb ed="X" n="1047c01"/><lb ed="R068" n="0073b03"/>滅身以歸無。絕智以論。虗滅之事。畢竟是空。將此空
<lb ed="X" n="1047c02"/><lb ed="R068" n="0073b04"/>處爲理。故云無善惡等性也。以躭著空故。故曰小乘
<lb ed="X" n="1047c03"/><lb ed="R068" n="0073b05"/>人也。然此人還緣眞如。但所見處。淺未證圓空。未見
<lb ed="X" n="1047c04"/><lb ed="R068" n="0073b06"/>畢竟之空。但證有漏空。故曰小乘也。問若都不緣眞
<lb ed="X" n="1047c05"/><lb ed="R068" n="0073b07"/>如。何異外道等也。善惡等相者。上來聲聞人觀色爲
<lb ed="X" n="1047c06"/><lb ed="R068" n="0073b08"/>空。與此何異。答此小乘厭無常苦不淨之色。而修其
<lb ed="X" n="1047c07"/><lb ed="R068" n="0073b09"/>空。此小菩薩達色卽是空。不離色外求空。故與前異
<lb ed="X" n="1047c08"/><lb ed="R068" n="0073b10"/>也。相云。依瓔珞經。地前三十心爲小菩薩也。前小乘
<lb ed="X" n="1047c09"/><lb ed="R068" n="0073b11"/>觀事生滅等者。但知五陰四大之性是空。未能遣得
<lb ed="X" n="1047c10"/><lb ed="R068" n="0073b12"/>其相。此小菩薩猶分得理空。非但知性是空。然卽說
<lb ed="X" n="1047c11"/><lb ed="R068" n="0073b13"/>色相中。了知色本自空。不用滅色求空。卽色是空。故
<lb ed="X" n="1047c12"/><lb ed="R068" n="0073b14"/>曰無我人善惡等相也。但知色相空時。用爲至極。用
<lb ed="X" n="1047c13"/><lb ed="R068" n="0073b15"/>此爲理入。未了唯識之觀。故名小菩薩。三大菩薩觀
<lb ed="X" n="1047c14"/><lb ed="R068" n="0073b16"/>事是心意言分別者。相云。初地<anchor xml:id="nkr_note_add_1047c1401" n="1047c1401"/><anchor xml:id="beg1047c1401" n="1047c1401"/>已<anchor xml:id="end1047c1401"/>上菩薩。觀一切情
<lb ed="X" n="1047c15"/><lb ed="R068" n="0073b17"/>非情事。皆是唯一識心變現而而作。本無外境。唯一
<lb ed="X" n="1047c16"/><lb ed="R068" n="0073b18"/>識心。但意中分別爲境。緣照爲別。不取外塵爲境也。
<lb ed="X" n="1047c17"/><lb ed="R068" n="0074a01"/>從願樂位至究竟位者。案攝論云。有四位。一願樂位。
<lb ed="X" n="1047c18"/><lb ed="R068" n="0074a02"/>二見位。三修位。四究竟位。此四位攝十地乃至如來
<lb ed="X" n="1047c19"/><lb ed="R068" n="0074a03"/>俱緣唯識之觀也。謂一切法實唯有識。謂有爲無爲
<lb ed="X" n="1047c20"/><lb ed="R068" n="0074a04"/>有流無流三乘道果。如此等法實唯有識。何以故。一
<lb ed="X" n="1047c21"/><lb ed="R068" n="0074a05"/>切法以識爲相。眞如爲體故也。名觀中緣意言分別
<lb ed="X" n="1047c22"/><lb ed="R068" n="0074a06"/>爲境者。案攝論云。意言分別者。是心覺觀思惟也。謂
<lb ed="X" n="1047c23"/><lb ed="R068" n="0074a07"/>意言分別得如此通達唯識道理。唯有意言分別。無
<lb ed="X" n="1047c24"/><lb ed="R068" n="0074a08"/>別有名也。菩薩若能通達名無所有。則離外塵邪執。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1048a" n="1048a"/>
<lb ed="X" n="1048a01"/><lb ed="R068" n="0074a09"/>若菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_1048a0101" n="1048a0101"/><anchor xml:id="beg1048a0101" n="1048a0101"/>已<anchor xml:id="end1048a0101"/>了別一切法但是意言分別。離此外實無
<lb ed="X" n="1048a02"/><lb ed="R068" n="0074a10"/>所有也。相云。此菩薩唯用識心觀用。故云觀中也。離
<lb ed="X" n="1048a03"/><lb ed="R068" n="0074a11"/>一識外。更無別法。作觀之時。但緣分別處爲境。更不
<lb ed="X" n="1048a04"/><lb ed="R068" n="0074a12"/>執外塵爲境。如山河大地情與非情。本來是我識心
<lb ed="X" n="1048a05"/><lb ed="R068" n="0074a13"/>所變故。不執此爲境。但用觀心分別之處爲境耳。然
<lb ed="X" n="1048a06"/><lb ed="R068" n="0074a14"/>上三行。皆有境智。前小乘將一切外塵爲境。將觀空
<lb ed="X" n="1048a07"/><lb ed="R068" n="0074a15"/>性空空處爲智。小菩薩亦將外色爲境。卽能了色是
<lb ed="X" n="1048a08"/><lb ed="R068" n="0074a16"/>空曰智。大菩薩。但將意言分別處爲境。唯守眞如實
<lb ed="X" n="1048a09"/><lb ed="R068" n="0074a17"/>理爲智也。濟云。名觀中緣。則不得。故言名觀中緣。九
<lb ed="X" n="1048a10"/><lb ed="R068" n="0074a18"/>地<anchor xml:id="nkr_note_add_1048a1001" n="1048a1001"/><anchor xml:id="beg1048a1001" n="1048a1001"/>已<anchor xml:id="end1048a1001"/>上出入。俱將唯識之觀也。又釋云。意言分別爲
<lb ed="X" n="1048a11"/><lb ed="R068" n="0074b01"/>境者。新經論中。名爲遍計所執。謂遍於一切境上。妄
<lb ed="X" n="1048a12"/><lb ed="R068" n="0074b02"/>執爲境。故曰遍計。約凡所執如此也。今此菩薩。作唯
<lb ed="X" n="1048a13"/><lb ed="R068" n="0074b03"/>識觀時。<anchor xml:id="nkr_note_add_1048a1301" n="1048a1301"/><anchor xml:id="beg1048a1301" n="1048a1301"/>但<anchor xml:id="end1048a1301"/>分別內境一識之心。更不分別外境。可同
<lb ed="X" n="1048a14"/><lb ed="R068" n="0074b04"/>但意言分別處境。由意分別則有外境。若不分別。唯
<lb ed="X" n="1048a15"/><lb ed="R068" n="0074b05"/>是我一識心變故而謂有前境。然前境何曾異我識
<lb ed="X" n="1048a16"/><lb ed="R068" n="0074b06"/>心。今若意言分別不生則。更無有外境。以攝外境歸
<lb ed="X" n="1048a17"/><lb ed="R068" n="0074b07"/>自識故。若不了心。則妄取塵境故也。</p>
<lb ed="X" n="1048a18"/><lb ed="R068" n="0074b08"/><p xml:id="pX42p1048a1801">如別行門二十卷中者。卽是凡聖行法第二十卷中
<lb ed="X" n="1048a19"/><lb ed="R068" n="0074b09"/>明也。</p><p xml:id="pX42p1048a1903" cb:place="inline">七明大小乘相決同異者。文中先解小乘三
<lb ed="X" n="1048a20"/><lb ed="R068" n="0074b10"/>學。謂戒定慧。次解大乘戒定慧可知。不出三學者。謂
<lb ed="X" n="1048a21"/><lb ed="R068" n="0074b11"/>戒定慧也。就大乘小乘。旣各有三學。若爲同異。</p>
<lb ed="X" n="1048a22"/><lb ed="R068" n="0074b12"/><p xml:id="pX42p1048a2201">若據二乘。戒緣身口者。立明。聲聞緣覺。此二乘之戒。
<lb ed="X" n="1048a23"/><lb ed="R068" n="0074b13"/>但制防身口。不制單心。若犯戒時。亦問汝以何心。若
<lb ed="X" n="1048a24"/><lb ed="R068" n="0074b14"/>無心不犯。此約期心。非是單心也。執則障道是世善
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1048b" n="1048b"/>
<lb ed="X" n="1048b01"/><lb ed="R068" n="0074b15"/>法者。濟云。此是戒取也。立明。若執戒作是。不肯進修
<lb ed="X" n="1048b02"/><lb ed="R068" n="0074b16"/>定慧。則是障道。但可生人天勝處。故曰是世善。故毗
<lb ed="X" n="1048b03"/><lb ed="R068" n="0074b17"/>婆沙中。五見之中。身見戒學大怨。由見神常苦樂不
<lb ed="X" n="1048b04"/><lb ed="R068" n="0074b18"/>變。不畏業果。縱情作罪。偏從是義。說爲戒怨。戒取是
<lb ed="X" n="1048b05"/><lb ed="R068" n="0075a01"/>定家怨。取戒爲道。妨修禪定故。疑爲慧怨。生於疑惑。
<lb ed="X" n="1048b06"/><lb ed="R068" n="0075a02"/>妨正慧故。違則障道不免三途者。若於受體。有違具
<lb ed="X" n="1048b07"/><lb ed="R068" n="0075a03"/>緣成犯。交墮地獄。亦是障道故。須不取不捨可也。</p>
<lb ed="X" n="1048b08"/><lb ed="R068" n="0075a04"/><p xml:id="pX42p1048b0801">定約名色緣修生滅爲理者。前文明戒。此下明定。謂
<lb ed="X" n="1048b09"/><lb ed="R068" n="0075a05"/>觀五陰以得定也。一陰名色。以可見觸。故四陰曰名。
<lb ed="X" n="1048b10"/><lb ed="R068" n="0075a06"/>謂受想行識。但有名而不可見也。此是心法。故不可
<lb ed="X" n="1048b11"/><lb ed="R068" n="0075a07"/>見。約此名色上。作生滅之觀。以爲眞理。此名爲境。緣
<lb ed="X" n="1048b12"/><lb ed="R068" n="0075a08"/>修生滅爲智。言緣修生滅爲理者。謂於五陰上。作生
<lb ed="X" n="1048b13"/><lb ed="R068" n="0075a09"/>滅觀。緣此生滅以爲理也。理謂彼人所見。名爲理智
<lb ed="X" n="1048b14"/><lb ed="R068" n="0075a10"/>也。二乘同觀亦無諦緣之別者。正明二乘共觀此上
<lb ed="X" n="1048b15"/><lb ed="R068" n="0075a11"/>五陰名色。作生滅之觀。更無二別。故曰同觀。言諦緣
<lb ed="X" n="1048b16"/><lb ed="R068" n="0075a12"/>等者。勝云。明無別四諦十二因緣之別修。皆與名色
<lb ed="X" n="1048b17"/><lb ed="R068" n="0075a13"/>爲緣。謂智起觀也。謂四諦與十二因緣。皆不離名色
<lb ed="X" n="1048b18"/><lb ed="R068" n="0075a14"/>也。相云。言諦緣者。諦是境也。緣是智也。今二乘人同
<lb ed="X" n="1048b19"/><lb ed="R068" n="0075a15"/>緣五陰爲境。皆修生滅爲智。以同觀五陰爲境。故曰
<lb ed="X" n="1048b20"/><lb ed="R068" n="0075a16"/>亦無諦緣之別。只道二乘人修行。境智無別。皆將五
<lb ed="X" n="1048b21"/><lb ed="R068" n="0075a17"/>陰名色等爲境。緣修生滅爲至理是智也。當分名爲
<lb ed="X" n="1048b22"/><lb ed="R068" n="0075a18"/>涅槃。謂卽觀此五陰之相。空無之處。剩爲眞理。故云
<lb ed="X" n="1048b23"/><lb ed="R068" n="0075b01"/>觀無常等相以爲眞如也。濟云。二乘同觀。更無諦緣
<lb ed="X" n="1048b24"/><lb ed="R068" n="0075b02"/>之別者。謂無別有緣覺之定慧也。緣覺雖修十二因
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1048c" n="1048c"/>
<lb ed="X" n="1048c01"/><lb ed="R068" n="0075b03"/>緣。然十二因緣。不出四諦。以離四諦。爲十二因緣。故
<lb ed="X" n="1048c02"/><lb ed="R068" n="0075b04"/>知四諦亦攝十二也。無別四諦所觀。聲聞之四諦。故
<lb ed="X" n="1048c03"/><lb ed="R068" n="0075b05"/>曰更無諦緣之別。聲聞人觀五陰四諦。以修人法二
<lb ed="X" n="1048c04"/><lb ed="R068" n="0075b06"/>空也。</p><p xml:id="pX42p1048c0403" cb:place="inline">故佛性論云。二乘人約虗妄觀無常等以爲
<lb ed="X" n="1048c05"/><lb ed="R068" n="0075b07"/>眞如者。此卽有餘涅槃也。謂二乘旣觀五陰虗妄無
<lb ed="X" n="1048c06"/><lb ed="R068" n="0075b08"/>常等。爲理解脫。從此<g ref="#CB01926">灰</g>身滅智證有餘涅槃。住化城
<lb ed="X" n="1048c07"/><lb ed="R068" n="0075b09"/>不進也。慧取觀照與定義別體同者。此下正解小乘
<lb ed="X" n="1048c08"/><lb ed="R068" n="0075b10"/>慧學也。謂定與慧更無別體。修無我人。寂然無變。稱
<lb ed="X" n="1048c09"/><lb ed="R068" n="0075b11"/>之爲定。從智照約觀用無方智照現前。目之爲慧。擧
<lb ed="X" n="1048c10"/><lb ed="R068" n="0075b12"/>喩如鏡。鏡體是定。能照物像。則名爲慧。慧名雖殊。其
<lb ed="X" n="1048c11"/><lb ed="R068" n="0075b13"/>體無二。故曰義別體同。故法華疏云。照而常寂曰定。
<lb ed="X" n="1048c12"/><lb ed="R068" n="0075b14"/>寂而常照曰慧。又云攝心一境曰定。推求諦理。名之
<lb ed="X" n="1048c13"/><lb ed="R068" n="0075b15"/>爲慧。</p>
<lb ed="X" n="1048c14"/><lb ed="R068" n="0075b16"/><p xml:id="pX42p1048c1401">若據大乘戒分三品者。此下解大乘三學也。按攝論
<lb ed="X" n="1048c15"/><lb ed="R068" n="0075b17"/>中。明六度差別。六中分三品。先明施有三品。一法施。
<lb ed="X" n="1048c16"/><lb ed="R068" n="0075b18"/>二財施。三無畏施。釋曰。法施利益他心。以由法施故。
<lb ed="X" n="1048c17"/><lb ed="R068" n="0076a01"/>令他聞慧等善根得生也。財施利益他身也。無畏施
<lb ed="X" n="1048c18"/><lb ed="R068" n="0076a02"/>通益他身心也。言戒分三品者。一守護戒。二攝善法
<lb ed="X" n="1048c19"/><lb ed="R068" n="0076a03"/>戒。三攝利衆生戒。釋曰守護戒是餘二戒依止。若人
<lb ed="X" n="1048c20"/><lb ed="R068" n="0076a04"/>不離惡。攝善利他。則不得成。若人住守護戒。能攝善
<lb ed="X" n="1048c21"/><lb ed="R068" n="0076a05"/>法戒爲佛法菩提生起依止。若住前二戒。然能引攝
<lb ed="X" n="1048c22"/><lb ed="R068" n="0076a06"/>利衆生。爲成熟衆生依止<note place="inline">餘忍精進等各三不同云云</note>。私云。言守
<lb ed="X" n="1048c23"/><lb ed="R068" n="0076a07"/>護戒者。卽攝律儀戒也。律儀一戒不異聲聞者。案攝
<lb ed="X" n="1048c24"/><lb ed="R068" n="0076a08"/>論云。三聚淨戒是菩薩有也。二乘<anchor xml:id="nkr_note_add_1048c2401" n="1048c2401"/><anchor xml:id="beg1048c2401" n="1048c2401"/>但<anchor xml:id="end1048c2401"/>有攝律儀戒。無
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1049a" n="1049a"/>
<lb ed="X" n="1049a01"/><lb ed="R068" n="0076a09"/>餘二戒。故論文云。二乘但有攝正護戒<note place="inline">卽攝律儀戒別名也</note>。無
<lb ed="X" n="1049a02"/><lb ed="R068" n="0076a10"/>餘二戒。何以故二乘但求滅解脫障。不求滅一切智
<lb ed="X" n="1049a03"/><lb ed="R068" n="0076a11"/>障。<anchor xml:id="nkr_note_add_1049a0301" n="1049a0301"/><anchor xml:id="beg1049a0301" n="1049a0301"/>但<anchor xml:id="end1049a0301"/>求自度。不求度他。不能成熟佛法。及成熟衆生。
<lb ed="X" n="1049a04"/><lb ed="R068" n="0076a12"/>是故無攝善法戒。及無攝衆生利益戒。又論云。攝善
<lb ed="X" n="1049a05"/><lb ed="R068" n="0076a13"/>法戒是得佛法生起依止。攝衆生利益戒是成熟。衆
<lb ed="X" n="1049a06"/><lb ed="R068" n="0076a14"/>生依止者。釋曰。攝善法戒。先攝聞思修三慧。一切佛
<lb ed="X" n="1049a07"/><lb ed="R068" n="0076a15"/>法皆從此生起。何以故。以一切法皆不捨智慧故也。
<lb ed="X" n="1049a08"/><lb ed="R068" n="0076a16"/>攝衆生戒者。所謂四攝法也<note place="inline">四攝之義如常</note>。論云。初明攝正
<lb ed="X" n="1049a09"/><lb ed="R068" n="0076a17"/>護戒。是餘二戒依止者。釋曰。若人不離惡而能生善。
<lb ed="X" n="1049a10"/><lb ed="R068" n="0076a18"/>及能利益衆生。無有是處。故正護戒是餘二戒依止。
<lb ed="X" n="1049a11"/><lb ed="R068" n="0076b01"/>非無二三有異者。勝云。菩薩捉寶壞生不犯。聲聞則
<lb ed="X" n="1049a12"/><lb ed="R068" n="0076b02"/>犯是也。慈云。如菩薩戒。酤酒則重。飮酒則輕。聲聞反
<lb ed="X" n="1049a13"/><lb ed="R068" n="0076b03"/>之。飮重酤輕。故曰異也。羯磨云。非無二三遮戒之別
<lb ed="X" n="1049a14"/><lb ed="R068" n="0076b04"/>是也。護心之戒更過恒式者。立謂。菩薩不擬動身口。
<lb ed="X" n="1049a15"/><lb ed="R068" n="0076b05"/>但單心違理則犯。若二乘但護身口。不制單心。約菩
<lb ed="X" n="1049a16"/><lb ed="R068" n="0076b06"/>薩起心卽犯。過於二乘恒式。故曰更過恒式也。</p><p xml:id="pX42p1049a1619" cb:place="inline">菩
<lb ed="X" n="1049a17"/><lb ed="R068" n="0076b07"/>薩住於實相者。謂菩薩行於中道故曰也。</p>
<lb ed="X" n="1049a18"/><lb ed="R068" n="0076b08"/><p xml:id="pX42p1049a1801">人問地持云者。謂地持勸令取有佛藏勸令取空。爲
<lb ed="X" n="1049a19"/><lb ed="R068" n="0076b09"/>此二文相違古師致問意。欲除疑惑也。答意云。佛亦
<lb ed="X" n="1049a20"/><lb ed="R068" n="0076b10"/>隨機。故說不定。持地勸取有爲破世人著空。佛藏勸
<lb ed="X" n="1049a21"/><lb ed="R068" n="0076b11"/>取意爲破世人著有。皆爲破病。何有相違。言寧起身
<lb ed="X" n="1049a22"/><lb ed="R068" n="0076b12"/>見等者。案持地論云。有二種人。壞滅正法。一者於色
<lb ed="X" n="1049a23"/><lb ed="R068" n="0076b13"/>等不實法中。計爲實有。謂於世間假名法中。妄想計
<lb ed="X" n="1049a24"/><lb ed="R068" n="0076b14"/>著。故壞破正法也。二者於色等諸法<anchor xml:id="nkr_note_orig_1049001" n="1049001"/>內緣分齊。毀滅
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1049b" n="1049b"/>
<lb ed="X" n="1049b01"/><lb ed="R068" n="0076b15"/>都無所有。只是破壞正法也。此後人於假名所依悉
<lb ed="X" n="1049b02"/><lb ed="R068" n="0076b16"/>無所有。假名亦無假名。旣無假名。眞實亦無所有。眞
<lb ed="X" n="1049b03"/><lb ed="R068" n="0076b17"/>實假名是二俱謗者。是名都無。如此說者。是爲自壞。
<lb ed="X" n="1049b04"/><lb ed="R068" n="0076b18"/>亦壞世間。是故世尊。爲此事說言。寧<anchor xml:id="nkr_note_orig_1049002" n="1049002"/>破身見。不惡取
<lb ed="X" n="1049b05"/><lb ed="R068" n="0077a01"/>空。何以故。起身見人。於所知。或不謗一切所知<note place="inline">私云此人
<lb ed="X" n="1049b06"/><lb ed="R068" n="0077a02"/>於理自或不謗於理</note>。不因此見墮於惡道。少壞他信。亦能建立
<lb ed="X" n="1049b07"/><lb ed="R068" n="0077a03"/>眞諦正法。不於戒律而生懈慢也。惡取空者。於所知
<lb ed="X" n="1049b08"/><lb ed="R068" n="0077a04"/>或又復誹謗一切所知。以是緣故。墮於惡道。亦壞他
<lb ed="X" n="1049b09"/><lb ed="R068" n="0077a05"/>信。又於戒律慢緣實法故破壞佛法也。云何名爲惡
<lb ed="X" n="1049b10"/><lb ed="R068" n="0077a06"/>取空。謂於此彼都空。是名惡取空。何等名善取空。若
<lb ed="X" n="1049b11"/><lb ed="R068" n="0077a07"/>實處見有。空處見無。於有無之處。如實知之。是名不
<lb ed="X" n="1049b12"/><lb ed="R068" n="0077a08"/>顚倒空。名爲善取空也。佛藏寧起斷滅見者。案佛藏
<lb ed="X" n="1049b13"/><lb ed="R068" n="0077a09"/>經中。廣斥著我見人見衆生見等。執此見者。當墮惡
<lb ed="X" n="1049b14"/><lb ed="R068" n="0077a10"/>道。如此之人。不聽受一飮之水也<note place="inline">云云</note>。又我見之人
<lb ed="X" n="1049b15"/><lb ed="R068" n="0077a11"/>多墮邪見。若斷滅見者。多疾得道。何以故。是易捨故
<lb ed="X" n="1049b16"/><lb ed="R068" n="0077a12"/>因說過去有佛。名曰莊嚴。滅度之後。五百年中。諸弟
<lb ed="X" n="1049b17"/><lb ed="R068" n="0077a13"/>子衆。分爲五部。一名普事。二名苦岸。三。</p><p xml:id="pX42p1049b1716" cb:place="inline">名薩和多。四
<lb ed="X" n="1049b18"/><lb ed="R068" n="0077a14"/>名將去。五名<g ref="#CB02494">䟦</g>難陀。此五比丘。爲大衆師。其普事比
<lb ed="X" n="1049b19"/><lb ed="R068" n="0077a15"/>丘。知佛所說。眞實空義。無所得法。餘四比丘。多說有
<lb ed="X" n="1049b20"/><lb ed="R068" n="0077a16"/>我。多說有人。皆墮邪道。其普事比丘爲四部所輕。無
<lb ed="X" n="1049b21"/><lb ed="R068" n="0077a17"/>有勢力餘四比丘。皆計有所得。說有我人。衆生壽命。
<lb ed="X" n="1049b22"/><lb ed="R068" n="0077a18"/>徒衆熾盛。住於邪見。捨第一義。無有畢竟空法。滅佛
<lb ed="X" n="1049b23"/><lb ed="R068" n="0077b01"/>正法。死後皆墮<name role="" type="person">阿鼻地獄</name>。經無量歲。幷所化者。凡有
<lb ed="X" n="1049b24"/><lb ed="R068" n="0077b02"/>六百四萬億人。與此四師俱生地獄。盡其一劫。此世
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1049c" n="1049c"/>
<lb ed="X" n="1049c01"/><lb ed="R068" n="0077b03"/>界壞。移向他方地獄。此世界後成。還移生此間地獄。
<lb ed="X" n="1049c02"/><lb ed="R068" n="0077b04"/>經無量世。此四惡師。及所化人。得免地獄。生於人中。
<lb ed="X" n="1049c03"/><lb ed="R068" n="0077b05"/>五百世中。從生而盲。其普事比丘。我說此人於過去
<lb ed="X" n="1049c04"/><lb ed="R068" n="0077b06"/>世諸佛所。種善根。</p>
<lb ed="X" n="1049c05"/><lb ed="R068" n="0077b07"/><p xml:id="pX42p1049c0501">不一念起瞋由瞋違生故者。立謂。嗔是殺家之相。故
<lb ed="X" n="1049c06"/><lb ed="R068" n="0077b08"/>曰違生。若一念起嗔障百法明門。又經云。劫功德賊。
<lb ed="X" n="1049c07"/><lb ed="R068" n="0077b09"/>無過嗔恚。爲此多義故。故菩薩不起嗔。濟云。由嗔違
<lb ed="X" n="1049c08"/><lb ed="R068" n="0077b10"/>生者。謂地前菩薩。要留貪以潤生。以貪愛能潤其生。
<lb ed="X" n="1049c09"/><lb ed="R068" n="0077b11"/>如糓子漬水潤則生。菩薩亦示假貪愛之水潤生。則
<lb ed="X" n="1049c10"/><lb ed="R068" n="0077b12"/>得塵形六道化物。若斷貪愛。則不然故。不斷煩惱也。
<lb ed="X" n="1049c11"/><lb ed="R068" n="0077b13"/>若准大乘及薩婆多等。一切煩惱。皆能潤生。於中貪
<lb ed="X" n="1049c12"/><lb ed="R068" n="0077b14"/>愛增故。說貪愛最能潤生也。若爾貪愛潤生地獄中。
<lb ed="X" n="1049c13"/><lb ed="R068" n="0077b15"/>應是愛故生耶。答成實論云。衆生以痴力故。顚倒心
<lb ed="X" n="1049c14"/><lb ed="R068" n="0077b16"/>生。將命終時遙見地獄。謂是華池。以貪著故。則於中
<lb ed="X" n="1049c15"/><lb ed="R068" n="0077b17"/>生。<note place="inline">述曰</note>知亦是貪故生也。然嗔則不能潤生。故曰由嗔
<lb ed="X" n="1049c16"/><lb ed="R068" n="0077b18"/>違生故。以不與生相應。故曰違生。此約地前菩薩爲
<lb ed="X" n="1049c17"/><lb ed="R068" n="0078a01"/>言耳。若登地<anchor xml:id="nkr_note_add_1049c1701" n="1049c1701"/><anchor xml:id="beg1049c1701" n="1049c1701"/>已<anchor xml:id="end1049c1701"/>上。永本願力自往十方界。變化而生
<lb ed="X" n="1049c18"/><lb ed="R068" n="0078a02"/>死導衆生。煩惱<anchor xml:id="nkr_note_add_1049c1801" n="1049c1801"/><anchor xml:id="beg1049c1801" n="1049c1801"/>已<anchor xml:id="end1049c1801"/>盡則不儗貪愛以潤其生也。以本
<lb ed="X" n="1049c19"/><lb ed="R068" n="0078a03"/>願力強自能生故曰也。若爾得起貪不此下答意可
<lb ed="X" n="1049c20"/><lb ed="R068" n="0078a04"/>見。前言得起貪據俱生煩惱也。此下不許起貪者。據
<lb ed="X" n="1049c21"/><lb ed="R068" n="0078a05"/>分別煩惱。故不得起貪。故生此問。汝旣云寧起貪不
<lb ed="X" n="1049c22"/><lb ed="R068" n="0078a06"/>起嗔。未審得定起貪不。引智論答。如色界諸天若不
<lb ed="X" n="1049c23"/><lb ed="R068" n="0078a07"/>斷欲惡者尙不得生況出聖道而得起貪。上言寧起
<lb ed="X" n="1049c24"/><lb ed="R068" n="0078a08"/>貪者。欲呵起嗔之人故。且云寧起貪也。然實二俱不
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1050a" n="1050a"/>
<lb ed="X" n="1050a01"/><lb ed="R068" n="0078a09"/>可起耳。五蓋者。一貪欲。二嗔恚。三睡眠。四掉戲。五疑
<lb ed="X" n="1050a02"/><lb ed="R068" n="0078a10"/>悔。此五者能覆蓋人心。令善不起。故曰蓋也。以五蓋
<lb ed="X" n="1050a03"/><lb ed="R068" n="0078a11"/>旣有貪。貪尙不得生天。何況菩薩而許起貪也。賓云。
<lb ed="X" n="1050a04"/><lb ed="R068" n="0078a12"/>五蓋者。一貪<note place="inline">應言貪欲也。以貪通三界以欲簡之</note>。二嗔恚。三睡眠<note place="inline">應言惛沈
<lb ed="X" n="1050a05"/><lb ed="R068" n="0078a13"/>睡眠也</note>。四<anchor xml:id="nkr_note_add_1050a0501" n="1050a0501"/><anchor xml:id="beg1050a0501" n="1050a0501"/>掉<anchor xml:id="end1050a0501"/>悔<note place="inline">應名掉擧惡作也。掉卽擧也。悔卽惡作也</note>。五疑。故婆沙四十
<lb ed="X" n="1050a06"/><lb ed="R068" n="0078a14"/>八云。躭求諸欲是貪欲相。憎恚有情是嗔恚。身心沉
<lb ed="X" n="1050a07"/><lb ed="R068" n="0078a15"/>沒是惛沈相。身心躁動是掉擧相。令心昧略是睡眠
<lb ed="X" n="1050a08"/><lb ed="R068" n="0078a16"/>相。令心變悔是惡作相。令心行相猶豫不決是疑相。
<lb ed="X" n="1050a09"/><lb ed="R068" n="0078a17"/><note place="inline">述曰</note>此中貪欲嗔恚局在欲界<note place="inline">若汎言貪。卽通三界</note>。惛沉掉擧。各
<lb ed="X" n="1050a10"/><lb ed="R068" n="0078a18"/>通三界。惡作在欲。疑通三界。此五覆障故名蓋。婆沙
<lb ed="X" n="1050a11"/><lb ed="R068" n="0078b01"/>云。謂障戒定蘊慧蘊也。俱舍云。障五蘊前之四蓋能
<lb ed="X" n="1050a12"/><lb ed="R068" n="0078b02"/>障三蘊。同前婆沙論說復由疑故。能障解脫解脫知
<lb ed="X" n="1050a13"/><lb ed="R068" n="0078b03"/>見二蘊不起<note place="inline">私云五蘊卽五分法身也</note>。</p>
<lb ed="X" n="1050a14"/><lb ed="R068" n="0078b04"/><p xml:id="pX42p1050a1401">菩薩得無分別智一切塵不顯現等。如攝大乘論抄
<lb ed="X" n="1050a15"/><lb ed="R068" n="0078b05"/>云。得無分別智者。相云。初地菩薩得無分別智。濟云。
<lb ed="X" n="1050a16"/><lb ed="R068" n="0078b06"/>智是分別。非無分別。以境是無分別故。故曰無分別
<lb ed="X" n="1050a17"/><lb ed="R068" n="0078b07"/>也。以初地證眞如之理。以眞如是智家所證之境。眞
<lb ed="X" n="1050a18"/><lb ed="R068" n="0078b08"/>如體無分別。由智能證此理故。從境而言名無分別。
<lb ed="X" n="1050a19"/><lb ed="R068" n="0078b09"/>然智是分別也。言一切塵不顯現者。濟云。塵是境也。
<lb ed="X" n="1050a20"/><lb ed="R068" n="0078b10"/>謂菩薩得無分別智時。更不妄執外諸塵境。但唯一
<lb ed="X" n="1050a21"/><lb ed="R068" n="0078b11"/>識之所變用。旣離外塵邪執。故曰一切塵不現。自無
<lb ed="X" n="1050a22"/><lb ed="R068" n="0078b12"/>染濁過失者。謂菩薩爲化衆生示行十惡。殺生婬盜
<lb ed="X" n="1050a23"/><lb ed="R068" n="0078b13"/>等內心無染。故曰無染濁也。縱有利益有過失不行
<lb ed="X" n="1050a24"/><lb ed="R068" n="0078b14"/>者。謂外雖有益。而內有染則不行也。應作四句。一內
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1050b" n="1050b"/>
<lb ed="X" n="1050b01"/><lb ed="R068" n="0078b15"/>無染。外有益應行。二內有染。外無益不應行。三俱有
<lb ed="X" n="1050b02"/><lb ed="R068" n="0078b16"/>不應行。四俱無亦不應行。案如意三昧經。有三人同
<lb ed="X" n="1050b03"/><lb ed="R068" n="0078b17"/>反常行化。謂佛菩薩羅漢。以此三乘人不染世間故。
<lb ed="X" n="1050b04"/><lb ed="R068" n="0078b18"/>其餘地前菩薩三果<anchor xml:id="nkr_note_add_1050b0401" n="1050b0401"/><anchor xml:id="beg1050b0401" n="1050b0401"/>已<anchor xml:id="end1050b0401"/>還。皆不得行也。</p>
<lb ed="X" n="1050b05"/><lb ed="R068" n="0079a01"/><p xml:id="pX42p1050b0501">不動地者。濟云。八地得無功用。故曰不動地。七地<anchor xml:id="nkr_note_add_1050b0501" n="1050b0501"/><anchor xml:id="beg1050b0501" n="1050b0501"/>已<anchor xml:id="end1050b0501"/>
<lb ed="X" n="1050b06"/><lb ed="R068" n="0079a02"/>前。須有行用進修。名爲有功用。八地<anchor xml:id="nkr_note_add_1050b0601" n="1050b0601"/><anchor xml:id="beg1050b0601" n="1050b0601"/>已<anchor xml:id="end1050b0601"/>去。任運勝進。
<lb ed="X" n="1050b07"/><lb ed="R068" n="0079a03"/>不假功行。無有加行。故曰不動地。喩如張帆初張設
<lb ed="X" n="1050b08"/><lb ed="R068" n="0079a04"/>著帆。料理調度。名爲功用。若張了任風吹。進不更藉
<lb ed="X" n="1050b09"/><lb ed="R068" n="0079a05"/>於人功。故曰無功用。八地<anchor xml:id="nkr_note_add_1050b0901" n="1050b0901"/><anchor xml:id="beg1050b0901" n="1050b0901"/>已<anchor xml:id="end1050b0901"/>上。義同此也。或可淨心
<lb ed="X" n="1050b10"/><lb ed="R068" n="0079a06"/>地者。慈云。初地菩薩名爲淨心地。</p>
<lb ed="X" n="1050b11"/><lb ed="R068" n="0079a07"/><p xml:id="pX42p1050b1101">若論定慧者。謂上來明大乘戒竟。<anchor xml:id="nkr_note_add_1050b1101" n="1050b1101"/><anchor xml:id="beg1050b1101" n="1050b1101"/>已<anchor xml:id="end1050b1101"/>下明大乘定慧
<lb ed="X" n="1050b12"/><lb ed="R068" n="0079a08"/>二學也。言小觀相空者。卽小菩薩。觀事生滅。知無我
<lb ed="X" n="1050b13"/><lb ed="R068" n="0079a09"/>人善惡等相。得人法二空。謂了色是空也。如經云色
<lb ed="X" n="1050b14"/><lb ed="R068" n="0079a10"/>卽是空等是也。聲聞人滅色證空。故與此異也。深觀
<lb ed="X" n="1050b15"/><lb ed="R068" n="0079a11"/>唯識者。卽大菩薩。作唯識觀。觀事是心意言分別。但
<lb ed="X" n="1050b16"/><lb ed="R068" n="0079a12"/>作一識心之觀。了知一切塵色本無。更不緣之。但知
<lb ed="X" n="1050b17"/><lb ed="R068" n="0079a13"/>唯是我一識心分別造作也。鈍見空時不分別色者。
<lb ed="X" n="1050b18"/><lb ed="R068" n="0079a14"/>結上小觀。相空之菩薩也。此菩薩雖觀其生滅之色
<lb ed="X" n="1050b19"/><lb ed="R068" n="0079a15"/>是空。然智行猶鈍。但見了外相卽是空。未知唯識之
<lb ed="X" n="1050b20"/><lb ed="R068" n="0079a16"/>照。故云不分別色等也。其人了色是空。更不假分別
<lb ed="X" n="1050b21"/><lb ed="R068" n="0079a17"/>其色若聲聞人則分別其色。利知唯識不分別空者。
<lb ed="X" n="1050b22"/><lb ed="R068" n="0079a18"/>此結上深觀唯識大菩薩也。謂此菩薩。作唯識之觀。
<lb ed="X" n="1050b23"/><lb ed="R068" n="0079b01"/>謂初地<anchor xml:id="nkr_note_add_1050b2301" n="1050b2301"/><anchor xml:id="beg1050b2301" n="1050b2301"/>已<anchor xml:id="end1050b2301"/>上智行明利。但作唯識之觀。知一切相皆
<lb ed="X" n="1050b24"/><lb ed="R068" n="0079b02"/>是意言分別。以了此外塵本無。更不分別此色。旣不
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1050c" n="1050c"/>
<lb ed="X" n="1050c01"/><lb ed="R068" n="0079b03"/>將此外塵爲境。故言不分別空。</p>
<lb ed="X" n="1050c02"/><lb ed="R068" n="0079b04"/><p xml:id="pX42p1050c0201">但相似道相似善者。立明。邪正兩體難明。今時學者。
<lb ed="X" n="1050c03"/><lb ed="R068" n="0079b05"/>多墮邪見。謂聞說有著常。聞說無著斷。難離二邊之
<lb ed="X" n="1050c04"/><lb ed="R068" n="0079b06"/>心。但觀言似解故曰相似善也。理須修學方堪正觀。
<lb ed="X" n="1050c05"/><lb ed="R068" n="0079b07"/>不以誦語而爲道業。如十住婆沙者。案十住婆沙論
<lb ed="X" n="1050c06"/><lb ed="R068" n="0079b08"/>中。廣明菩薩行。行從第一至第十四卷。唯明十地諸
<lb ed="X" n="1050c07"/><lb ed="R068" n="0079b09"/>菩薩修身修心方法。大略而言。謂常樂聞所聞法。聞
<lb ed="X" n="1050c08"/><lb ed="R068" n="0079b10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_1050c0801" n="1050c0801"/><anchor xml:id="beg1050c0801" n="1050c0801"/>已<anchor xml:id="end1050c0801"/>能如說行。依法依義。依如說行。隨順義趣。不惑言
<lb ed="X" n="1050c09"/><lb ed="R068" n="0079b11"/>辭不失戒定。淸淨活命。破憍慢心。求其功德。遠惡知
<lb ed="X" n="1050c10"/><lb ed="R068" n="0079b12"/>識。親近善友。若在家菩薩應遠離諂曲。如木在稠林
<lb ed="X" n="1050c11"/><lb ed="R068" n="0079b13"/>難可得出。如是有佛弟子雖入佛法。不能得出生死
<lb ed="X" n="1050c12"/><lb ed="R068" n="0079b14"/>深煩惱林也。</p>
<lb ed="X" n="1050c13"/><lb ed="R068" n="0079b15"/><p xml:id="pX42p1050c1301">又以三事驗知三道者。立明。將下自爲爲他之事。驗
<lb ed="X" n="1050c14"/><lb ed="R068" n="0079b16"/>其行人。則三乘分齊也。心乖事同者。相云。謂上三人
<lb ed="X" n="1050c15"/><lb ed="R068" n="0079b17"/>若論其所緣外塵之事。更無不同。觀一切四大五陰
<lb ed="X" n="1050c16"/><lb ed="R068" n="0079b18"/>山河大地等。故曰事同。謂境是同。然心則別。二乘人
<lb ed="X" n="1050c17"/><lb ed="R068" n="0080a01"/>作空解爲極。小菩薩知一切是妄有。又不作空解。又
<lb ed="X" n="1050c18"/><lb ed="R068" n="0080a02"/>未了唯識。若大菩薩。但作唯識觀解。故云心乖則是
<lb ed="X" n="1050c19"/><lb ed="R068" n="0080a03"/>知別也。</p><p xml:id="pX42p1050c1904" cb:place="inline">比丘越悔者。立明。若駈出得越毗尼罪。老
<lb ed="X" n="1050c20"/><lb ed="R068" n="0080a04"/>母求佛出家等者。如央掘摩羅經抄<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="1050c21"/><lb ed="R068" n="0080a05"/><p xml:id="pX42p1050c2101">善見欲燒寺聽不白父母者。案見論云。佛制若父母
<lb ed="X" n="1050c22"/><lb ed="R068" n="0080a06"/>不聽。不得與出家。若有人求欲出家。比丘問言。汝之
<lb ed="X" n="1050c23"/><lb ed="R068" n="0080a07"/>母聽不。答言不聽。比丘不肯度。其人便言若不度我
<lb ed="X" n="1050c24"/><lb ed="R068" n="0080a08"/>者。我當焚燒寺舍。若有如是難事度出家者不犯。盜
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1051a" n="1051a"/>
<lb ed="X" n="1051a01"/><lb ed="R068" n="0080a09"/>度犯重者。立云謂令前人故避王課者。犯重若無此
<lb ed="X" n="1051a02"/><lb ed="R068" n="0080a10"/>心。<anchor xml:id="nkr_note_add_1051a0201" n="1051a0201"/><anchor xml:id="beg1051a0201" n="1051a0201"/>但<anchor xml:id="end1051a0201"/>度不勸避課者得。如論中得度者。私云。多論文
<lb ed="X" n="1051a03"/><lb ed="R068" n="0080a11"/>也。經主不得者。立謂。若經主<anchor xml:id="nkr_note_add_1051a0301" n="1051a0301"/><anchor xml:id="beg1051a0301" n="1051a0301"/>已<anchor xml:id="end1051a0301"/>主曾費錢買得。損他
<lb ed="X" n="1051a04"/><lb ed="R068" n="0080a12"/>錢故。若但抄得曾未經主。則未用錢故得度也。經無
<lb ed="X" n="1051a05"/><lb ed="R068" n="0080a13"/>正文者。立謂。此是論文。說許經中無正文。案出家功
<lb ed="X" n="1051a06"/><lb ed="R068" n="0080a14"/>德經。但云放奴婢。出家得功德廣大。然不明許比丘
<lb ed="X" n="1051a07"/><lb ed="R068" n="0080a15"/>度。故云無正文。又律亦無文。</p>
<lb ed="X" n="1051a08"/><lb ed="R068" n="0080a16"/><p xml:id="pX42p1051a0801">僧祇欲新出家者先說苦事者。羯磨疏云。爲說苦事
<lb ed="X" n="1051a09"/><lb ed="R068" n="0080a17"/>者。以世網苦辛。多厭求樂。初雖慈許。終有退敗。故經
<lb ed="X" n="1051a10"/><lb ed="R068" n="0080a18"/>論中有現世苦未來樂者。出家人也。晝夜鞭心。常收
<lb ed="X" n="1051a11"/><lb ed="R068" n="0080b01"/>正念。不覺妄緣。尋悔訶責。三千云。必行坐禪等三。不
<lb ed="X" n="1051a12"/><lb ed="R068" n="0080b02"/>爾徒生徒死。卽遺敎經云。中夜誦經以自消息。餘時
<lb ed="X" n="1051a13"/><lb ed="R068" n="0080b03"/>須依律文常爾一心念除諸蓋也。</p>
<lb ed="X" n="1051a14"/><lb ed="R068" n="0080b04"/><p xml:id="pX42p1051a1401">一食者佛敎之中一食爲本。託緣開二。不是<anchor xml:id="nkr_note_orig_1051001" n="1051001"/>常途。一
<lb ed="X" n="1051a15"/><lb ed="R068" n="0080b05"/>住者。一坐跏趺一周時方起。自非味重。何以致斯。一
<lb ed="X" n="1051a16"/><lb ed="R068" n="0080b06"/>眠者。中夜之時。暫爾倚臥。分星月次尋起緣念。多學
<lb ed="X" n="1051a17"/><lb ed="R068" n="0080b07"/>者。慧心常運。不許浮散也。名駈烏沙彌者。四分律中。
<lb ed="X" n="1051a18"/><lb ed="R068" n="0080b08"/>有比丘將兒出家。入村乞食。若到市肆。見餠飯卽舒
<lb ed="X" n="1051a19"/><lb ed="R068" n="0080b09"/>手。言與我餠飯。人皆譏嫌言。云何出家。<anchor xml:id="nkr_note_add_1051a1901" n="1051a1901"/><anchor xml:id="beg1051a1901" n="1051a1901"/>已<anchor xml:id="end1051a1901"/>故生兒。而
<lb ed="X" n="1051a20"/><lb ed="R068" n="0080b10"/>將自隨。以此白佛。佛言自今<anchor xml:id="nkr_note_add_1051a2001" n="1051a2001"/><anchor xml:id="beg1051a2001" n="1051a2001"/>已<anchor xml:id="end1051a2001"/>去不得度減十二歲
<lb ed="X" n="1051a21"/><lb ed="R068" n="0080b11"/>者。爾時阿難。有檀越家。非人所燒。死盡唯有一小兒。
<lb ed="X" n="1051a22"/><lb ed="R068" n="0080b12"/>在。將至佛所。佛問此何小兒。阿難具說。佛言何不度
<lb ed="X" n="1051a23"/><lb ed="R068" n="0080b13"/>令出家。答世尊先有敎不度年減十二者。是以不度。
<lb ed="X" n="1051a24"/><lb ed="R068" n="0080b14"/>更問此小兒。食時能駈烏未。能如是者。聽出家。阿難
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1051b" n="1051b"/>
<lb ed="X" n="1051b01"/><lb ed="R068" n="0080b15"/>報言能駈烏卽度之。因此名駈烏沙彌。</p>
<lb ed="X" n="1051b02"/><lb ed="R068" n="0080b16"/><p xml:id="pX42p1051b0201">十四至十九。名應法沙彌者。約年未堪受具體。合只
<lb ed="X" n="1051b03"/><lb ed="R068" n="0080b17"/>作沙彌。以其年歲應沙彌之法故曰也。名字沙彌者。
<lb ed="X" n="1051b04"/><lb ed="R068" n="0080b18"/>此旣年長。理合進具。非沙彌位。<anchor xml:id="nkr_note_add_1051b0401" n="1051b0401"/><anchor xml:id="beg1051b0401" n="1051b0401"/>但<anchor xml:id="end1051b0401"/>假名沙彌。故曰名
<lb ed="X" n="1051b05"/><lb ed="R068" n="0081a01"/>字也。</p>
<lb ed="X" n="1051b06"/><lb ed="R068" n="0081a02"/><p xml:id="pX42p1051b0601">本伏藏本債息亦同者。案彼論云。問比丘本俗人時。
<lb ed="X" n="1051b07"/><lb ed="R068" n="0081a03"/>失父母兄弟。藏物出家<anchor xml:id="nkr_note_add_1051b0701" n="1051b0701"/><anchor xml:id="beg1051b0701" n="1051b0701"/>已<anchor xml:id="end1051b0701"/>後。家人死盡。比丘還自來
<lb ed="X" n="1051b08"/><lb ed="R068" n="0081a04"/>取犯棄。若有所親白衣。可語使取作福。應半與官所。
<lb ed="X" n="1051b09"/><lb ed="R068" n="0081a05"/>爾者此物無主。應當屬官。不得全取。</p>
<lb ed="X" n="1051b10"/><lb ed="R068" n="0081a06"/><p xml:id="pX42p1051b1001">度巧師兒等者。律文有巧師兒來寺中觀看。比丘輙
<lb ed="X" n="1051b11"/><lb ed="R068" n="0081a07"/>以度。衆不知。後父母來於寺。問衆僧。咸言不見。後還
<lb ed="X" n="1051b12"/><lb ed="R068" n="0081a08"/>於寺中得。便言。比丘故妄語。因此白佛。佛言。從今欲
<lb ed="X" n="1051b13"/><lb ed="R068" n="0081a09"/>度人。應白二和僧。使衆同知。若僧不和合。可房房報
<lb ed="X" n="1051b14"/><lb ed="R068" n="0081a10"/>和合知。</p>
<lb ed="X" n="1051b15"/><lb ed="R068" n="0081a11"/><p xml:id="pX42p1051b1501">辭父母訖口說偈言流轉三界中者。立謂。出家者。自
<lb ed="X" n="1051b16"/><lb ed="R068" n="0081a12"/>說此偈也。</p>
<lb ed="X" n="1051b17"/><lb ed="R068" n="0081a13"/><p xml:id="pX42p1051b1701">應爲說髮毛爪齒皮者。立謂。恐此沙彌過去曾觀此
<lb ed="X" n="1051b18"/><lb ed="R068" n="0081a14"/>事來。今若聞說或得悟解。故下文引羅云事來證也。
<lb ed="X" n="1051b19"/><lb ed="R068" n="0081a15"/>如羅睺落髮未竟得羅漢者。案善見論云。度沙彌時。
<lb ed="X" n="1051b20"/><lb ed="R068" n="0081a16"/>和上應爲說五法。一者髮。二毛。三爪。四齒。五皮。所以
<lb ed="X" n="1051b21"/><lb ed="R068" n="0081a17"/>說者。有人前身曾觀此五法。今爲剃髮落地。卽發先
<lb ed="X" n="1051b22"/><lb ed="R068" n="0081a18"/>業。便得羅漢。是故先敎五法。然後<anchor xml:id="nkr_note_orig_1051002" n="1051002"/>如剃髮。如羅睺羅
<lb ed="X" n="1051b23"/><lb ed="R068" n="0081b01"/>髮落未竟。便成羅漢。如<g ref="#CB02308">㿈</g>熟須人刺。然後得破。亦如
<lb ed="X" n="1051b24"/><lb ed="R068" n="0081b02"/>蓮華須待日出。而得開敷。此欲出家人亦復如是。因
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1051c" n="1051c"/>
<lb ed="X" n="1051c01"/><lb ed="R068" n="0081b03"/>說五陰。便得悟道也。疏云。羅睺是沙彌之初。如九歲
<lb ed="X" n="1051c02"/><lb ed="R068" n="0081b04"/>出家。西方沙彌。每至夏末。多以香華。於空中奉散羅
<lb ed="X" n="1051c03"/><lb ed="R068" n="0081b05"/>睺。</p>
<lb ed="X" n="1051c04"/><lb ed="R068" n="0081b06"/><p xml:id="pX42p1051c0401">以香湯灌頂讚言者。立謂。此偈是剃髮師說也。</p><p xml:id="pX42p1051c0419" cb:place="inline">行
<lb ed="X" n="1051c05"/><lb ed="R068" n="0081b07"/>者說偈言歸依大世尊者。立謂。此偈是出家者自說。</p>
<lb ed="X" n="1051c06"/><lb ed="R068" n="0081b08"/><p xml:id="pX42p1051c0601">毀形守志節者。此偈是傍人說也。</p><p xml:id="pX42p1051c0614" cb:place="inline">周羅者。立謂
<lb ed="X" n="1051c07"/><lb ed="R068" n="0081b09"/>是周羅要留與和上剃之。</p><p xml:id="pX42p1051c0711" cb:place="inline">大哉解脫服無相福田
<lb ed="X" n="1051c08"/><lb ed="R068" n="0081b10"/>衣者。立謂。此偈和上說也。</p><p xml:id="pX42p1051c0811" cb:place="inline">二人得度沙彌一人不
<lb ed="X" n="1051c09"/><lb ed="R068" n="0081b11"/>合者。立謂。須一和上一闍梨。不得單有。羯磨師。仍遙
<lb ed="X" n="1051c10"/><lb ed="R068" n="0081b12"/>揲和上名。爲一人也。</p><p xml:id="pX42p1051c1009" cb:place="inline">捉師衣角出<anchor xml:id="nkr_note_orig_1051003" n="1051003"/>在人情者。和上
<lb ed="X" n="1051c11"/><lb ed="R068" n="0081b13"/>云。十誦中明目連將人觀往業。遊騰空中。令此人捉
<lb ed="X" n="1051c12"/><lb ed="R068" n="0081b14"/>袈裟角。今時十誦師。爲人受戒。令捉衣者妄行也。</p>
<lb ed="X" n="1051c13"/><lb ed="R068" n="0081b15"/><p xml:id="pX42p1051c1301">應問遮難一同僧法者。立謂。准與沙彌戒。而問遮難。
<lb ed="X" n="1051c14"/><lb ed="R068" n="0081b16"/>但五逆中不須問破僧之逆。餘盡須問。</p>
<lb ed="X" n="1051c15"/><lb ed="R068" n="0081b17"/><p xml:id="pX42p1051c1501">我某甲歸依佛法僧我今隨佛出家某甲爲和上等
<lb ed="X" n="1051c16"/><lb ed="R068" n="0081b18"/>者。此三歸與五八戒三歸亦別。若翻邪三歸。則直言
<lb ed="X" n="1051c17"/><lb ed="R068" n="0082a01"/>歸依佛法僧。無有立誓。若五戒三歸。則有立誓言。盡
<lb ed="X" n="1051c18"/><lb ed="R068" n="0082a02"/>壽爲五戒優婆塞。如來至眞等正覺是我世尊。若八
<lb ed="X" n="1051c19"/><lb ed="R068" n="0082a03"/>戒立誓。則言歸依佛法僧。爲淨行憂婆塞。今十戒立
<lb ed="X" n="1051c20"/><lb ed="R068" n="0082a04"/>誓言。我今隨佛出家。某甲爲和上。如來至眞等正覺。
<lb ed="X" n="1051c21"/><lb ed="R068" n="0082a05"/>是我世尊。故知各別不同。故多論云。三歸言下。有所
<lb ed="X" n="1051c22"/><lb ed="R068" n="0082a06"/>加得戒。若三歸言下無所加。有歸無戒也。又母論云。
<lb ed="X" n="1051c23"/><lb ed="R068" n="0082a07"/>有五種三歸。一翻邪三歸。二五戒三歸。三八戒三歸。
<lb ed="X" n="1051c24"/><lb ed="R068" n="0082a08"/>四十戒三歸。五具戒三歸。此一。佛在時<anchor xml:id="nkr_note_add_1051c2401" n="1051c2401"/><anchor xml:id="beg1051c2401" n="1051c2401"/>已<anchor xml:id="end1051c2401"/>廢<note place="inline">云云</note>。十
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1052a" n="1052a"/>
<lb ed="X" n="1052a01"/><lb ed="R068" n="0082a09"/>戒頌曰。殺盜婬妄酒。香舞床非錢。</p>
<lb ed="X" n="1052a02"/><lb ed="R068" n="0082a10"/><p xml:id="pX42p1052a0201">高廣大床者。案首疏云。高尺六<anchor xml:id="nkr_note_add_1052a0201" n="1052a0201"/><anchor xml:id="beg1052a0201" n="1052a0201"/>已<anchor xml:id="end1052a0201"/>上。廣謂方三肘者。
<lb ed="X" n="1052a03"/><lb ed="R068" n="0082a11"/>不可俱有。單高亦制。祇云高有二種。一高大名高。卽
<lb ed="X" n="1052a04"/><lb ed="R068" n="0082a12"/>簡尺六<anchor xml:id="nkr_note_add_1052a0401" n="1052a0401"/><anchor xml:id="beg1052a0401" n="1052a0401"/>已<anchor xml:id="end1052a0401"/>下卑者開用。二妙高名高。增一云。大床有
<lb ed="X" n="1052a05"/><lb ed="R068" n="0082a13"/>八。四就寶體說大。一金。二銀。三象牙。四角床。以人情
<lb ed="X" n="1052a06"/><lb ed="R068" n="0082a14"/>寶翫。不問大小。以四種從人說有大。一佛床。二羅漢
<lb ed="X" n="1052a07"/><lb ed="R068" n="0082a15"/>床。三辟支床。四和上闍梨床。此四人大。不問大小。不
<lb ed="X" n="1052a08"/><lb ed="R068" n="0082a16"/>得於此八種床上坐也。</p>
<lb ed="X" n="1052a09"/><lb ed="R068" n="0082a17"/><p xml:id="pX42p1052a0901">胡漢二彰者。謂胡音呼金曰生色。銀曰似色。卽像也。
<lb ed="X" n="1052a10"/><lb ed="R068" n="0082a18"/>故知生像是胡音。金銀是漢語。文中雙牒。故曰二彰。
<lb ed="X" n="1052a11"/><lb ed="R068" n="0082b01"/>羯磨疏引古師云。文列生像者。是世中<g ref="#CB18238">䤦</g>具。似人畜
<lb ed="X" n="1052a12"/><lb ed="R068" n="0082b02"/>形者。不許捉也。如律所制。不持樂器。亦是比擬。今不
<lb ed="X" n="1052a13"/><lb ed="R068" n="0082b03"/>同之。然僧祇中。生色金也。似色銀也。似卽像也。銀之
<lb ed="X" n="1052a14"/><lb ed="R068" n="0082b04"/>異名耳。有人不許胡漢二彰。若金銀旣是可翻。但須
<lb ed="X" n="1052a15"/><lb ed="R068" n="0082b05"/>翻胡爲漢。何須雙彰。經律之中不有此例。若梵音不
<lb ed="X" n="1052a16"/><lb ed="R068" n="0082b06"/>可翻者。如涅槃佛陀薄伽梵等。以名含多義故從本。
<lb ed="X" n="1052a17"/><lb ed="R068" n="0082b07"/>不可就別翻之。故依梵言也。若水火等可翻者。卽依
<lb ed="X" n="1052a18"/><lb ed="R068" n="0082b08"/>此漢語。何處有梵漢兩彰之例也。今詳。亦有兩彰。如
<lb ed="X" n="1052a19"/><lb ed="R068" n="0082b09"/>法華經云。安禪合掌。合掌漢語。安禪梵言也。謂生像
<lb ed="X" n="1052a20"/><lb ed="R068" n="0082b10"/>是未成金銀。如非牒之例。故曰生像。基法師云。生者
<lb ed="X" n="1052a21"/><lb ed="R068" n="0082b11"/>金生於土。故曰也。如金字左右音。俱是土字鈴。賓云。
<lb ed="X" n="1052a22"/><lb ed="R068" n="0082b12"/>生像者應言生色。字有二種。一者生色。二者可染。且
<lb ed="X" n="1052a23"/><lb ed="R068" n="0082b13"/>如黃金不可變色。天生然也。白銀等類。其色可變。名
<lb ed="X" n="1052a24"/><lb ed="R068" n="0082b14"/>爲可染。像卽色義。故云生像。</p>
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1052b" n="1052b"/>
<lb ed="X" n="1052b01"/><lb ed="R068" n="0082b15"/><p xml:id="pX42p1052b0101">無適莫故者。有云。旣捨親出家<anchor xml:id="nkr_note_add_1052b0101" n="1052b0101"/><anchor xml:id="beg1052b0101" n="1052b0101"/>已<anchor xml:id="end1052b0101"/>。心行平等。無有的
<lb ed="X" n="1052b02"/><lb ed="R068" n="0082b16"/>的之親。無落漠之疎也。俗儒云。適莫謂厚薄也。案論
<lb ed="X" n="1052b03"/><lb ed="R068" n="0082b17"/>語第二曰。君子之於天下也。無適也。無莫也。儒生解
<lb ed="X" n="1052b04"/><lb ed="R068" n="0082b18"/>云。適厚莫薄也。言君子之人。心平等。視天下之人。無
<lb ed="X" n="1052b05"/><lb ed="R068" n="0083a01"/>厚薄也。</p>
<lb ed="X" n="1052b06"/><lb ed="R068" n="0083a02"/><p xml:id="pX42p1052b0601">應爲說十數者。疏云。有三意須明也。一者斥邪徒。二
<lb ed="X" n="1052b07"/><lb ed="R068" n="0083a03"/>者顯正義。三撿賊住。若識此三意。則可知也。言十數
<lb ed="X" n="1052b08"/><lb ed="R068" n="0083a04"/>者。卽是十種增數法門。故曰也。祇二十三云。因有賊
<lb ed="X" n="1052b09"/><lb ed="R068" n="0083a05"/>住。便以十數試驗是非。云何爲十<anchor xml:id="nkr_note_orig_1052001" n="1052001"/>也。一者衆生依仰
<lb ed="X" n="1052b10"/><lb ed="R068" n="0083a06"/>食者爲破自餓外道者。羯磨疏云。或以飡風服氣。餌
<lb ed="X" n="1052b11"/><lb ed="R068" n="0083a07"/>藥存生。是邪道也。佛法不爾。身假食資。欲界段食。根
<lb ed="X" n="1052b12"/><lb ed="R068" n="0083a08"/>塵觸食。卵生多思食。上界識食。或有兼者。如別所陳。
<lb ed="X" n="1052b13"/><lb ed="R068" n="0083a09"/>食取濟形。道取濟神。故假形食緣修道行。至論道也。
<lb ed="X" n="1052b14"/><lb ed="R068" n="0083a10"/>要修離著爲本。不識道元。乃以斷食爲道何也。二者
<lb ed="X" n="1052b15"/><lb ed="R068" n="0083a11"/>名色爲破自然外道者。羯磨疏云。外道計一切皆無
<lb ed="X" n="1052b16"/><lb ed="R068" n="0083a12"/>其因。佛法不爾。內報外報。皆有本因。諸衆生有。皆因
<lb ed="X" n="1052b17"/><lb ed="R068" n="0083a13"/>名色。心不可見。止可名談。初始識支。故轉爲名。假染
<lb ed="X" n="1052b18"/><lb ed="R068" n="0083a14"/>持識。卽染爲色。故哥羅邏時。凝滑不淨中含心故。展
<lb ed="X" n="1052b19"/><lb ed="R068" n="0083a15"/>轉增長。三十八轉。九月便生。託彼胎藏。何得自然也。
<lb ed="X" n="1052b20"/><lb ed="R068" n="0083a16"/>有人云。於過去無明緣行。以由行故。隨行感業。得今
<lb ed="X" n="1052b21"/><lb ed="R068" n="0083a17"/>此身。又假父母和合。生此名色之身。何得自然。有云。
<lb ed="X" n="1052b22"/><lb ed="R068" n="0083a18"/>名色者。業識種子爲因曰名。父母精血體分爲緣曰
<lb ed="X" n="1052b23"/><lb ed="R068" n="0083b01"/>色。此相假藉故有此身也。何得自然。如犢子生求乳。
<lb ed="X" n="1052b24"/><lb ed="R068" n="0083b02"/>風輕地重。烏黑刺尖。亦因衆生業報相感。由其內報
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1052c" n="1052c"/>
<lb ed="X" n="1052c01"/><lb ed="R068" n="0083b03"/>善惡不同。故感外事淨穢差別。三痛痒想爲破梵天
<lb ed="X" n="1052c02"/><lb ed="R068" n="0083b04"/>等者。古人翻譯未巧。曰痛痒想。今名爲三受也。濟云。
<lb ed="X" n="1052c03"/><lb ed="R068" n="0083b05"/>古人譯經。中邊未相領解。欲翻樂受苦受捨受。而漢
<lb ed="X" n="1052c04"/><lb ed="R068" n="0083b06"/>不解三藏之意。將手打漢背令痛。意顯其苦受。而漢
<lb ed="X" n="1052c05"/><lb ed="R068" n="0083b07"/>不會。遂翻爲痛也。又以手搔痒。以示其漢。欲表樂受。
<lb ed="X" n="1052c06"/><lb ed="R068" n="0083b08"/>而不相領解。翻爲痒也。言想者。卽捨受也。彼計衆生
<lb ed="X" n="1052c07"/><lb ed="R068" n="0083b09"/>嗔恚。由彼梵天。梵天是色界初天也。羯磨疏云。言痛
<lb ed="X" n="1052c08"/><lb ed="R068" n="0083b10"/>痒想者。卽是受之異名。亦云三受。痛者苦受。痒者樂
<lb ed="X" n="1052c09"/><lb ed="R068" n="0083b11"/>受。想者捨受。此破爲計梵天因者。以劫初成梵天創
<lb ed="X" n="1052c10"/><lb ed="R068" n="0083b12"/>下。因有人物諸衆生等。便計彼天以爲父母。以三災
<lb ed="X" n="1052c11"/><lb ed="R068" n="0083b13"/>起時。梵天敎人修羅得生上界。梵天後方生彼。乃至
<lb ed="X" n="1052c12"/><lb ed="R068" n="0083b14"/>世界成立。梵天前下生。四三二禪。乃至前下生人間。
<lb ed="X" n="1052c13"/><lb ed="R068" n="0083b15"/>以衆生前去。去時見梵天猶在。至今日。下來復見梵
<lb ed="X" n="1052c14"/><lb ed="R068" n="0083b16"/>天在。謂言是常。呼爲父母<note place="inline">云云</note>。如僧網六十二見義
<lb ed="X" n="1052c15"/><lb ed="R068" n="0083b17"/>中說也。此生嗔恚。還由彼天。佛法不爾。廣如下明也。
<lb ed="X" n="1052c16"/><lb ed="R068" n="0083b18"/>復有一分外道。計大自在天。爲父母。卽是色界頂。亦
<lb ed="X" n="1052c17"/><lb ed="R068" n="0084a01"/>名色究竟天。事此天王用爲至極。故今西域多立天
<lb ed="X" n="1052c18"/><lb ed="R068" n="0084a02"/>廟。中安天像。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1052002" n="1052002"/>上俗所歸。號大自在天。是我父母也。梵
<lb ed="X" n="1052c19"/><lb ed="R068" n="0084a03"/>言<name role="" type="person">摩醯首羅</name>。此翻爲大自在。若男聲呼。應言摩訶首
<lb ed="X" n="1052c20"/><lb ed="R068" n="0084a04"/>羅<note place="inline">摩訶大也。首羅自在</note>。今以女聲呼故。摩醯醯訶。二聲輕重稍
<lb ed="X" n="1052c21"/><lb ed="R068" n="0084a05"/>別。男女二聲。同一囀也。所以女聲呼者。以外道等計
<lb ed="X" n="1052c22"/><lb ed="R068" n="0084a06"/>此天爲父母。母卽是女。女有能生之義。故女聲呼之。
<lb ed="X" n="1052c23"/><lb ed="R068" n="0084a07"/>故曰摩醘首羅。故西域廟中。置茲天像。白銀爲體。面
<lb ed="X" n="1052c24"/><lb ed="R068" n="0084a08"/>上三目。目精內轉。其光外<anchor xml:id="nkr_note_orig_1052003" n="1052003"/>體。見者失魂。有<name role="" type="person">提婆菩薩</name>。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1053a" n="1053a"/>
<lb ed="X" n="1053a01"/><lb ed="R068" n="0084a09"/>能降外道。故登梯像面鑿其眼精<note place="inline">云云</note>。佛法不爾。生
<lb ed="X" n="1053a02"/><lb ed="R068" n="0084a10"/>憎愛者。實由本陰。何干天也。以初一念緣色之心。名
<lb ed="X" n="1053a03"/><lb ed="R068" n="0084a11"/>之爲識。了達染淨名之爲想。領納違順名之爲受。由
<lb ed="X" n="1053a04"/><lb ed="R068" n="0084a12"/>三想故便生三受。由三受故便生三行。故長淪歷。無
<lb ed="X" n="1053a05"/><lb ed="R068" n="0084a13"/>有解脫也。四四諦破無因外道者。彼計一切萬物不
<lb ed="X" n="1053a06"/><lb ed="R068" n="0084a14"/>從因生。如草木等自生自死。人亦同之。佛法不爾。有
<lb ed="X" n="1053a07"/><lb ed="R068" n="0084a15"/>因有果。出世亦有因果。世間亦有因果。且擧四諦。如
<lb ed="X" n="1053a08"/><lb ed="R068" n="0084a16"/>集諦是世間之因。苦諦是世<anchor xml:id="nkr_note_orig_1053001" n="1053001"/>間。道諦是出世之因。滅
<lb ed="X" n="1053a09"/><lb ed="R068" n="0084a17"/>諦是出世之果。故首疏云。諦雖四位。分爲二種。苦集
<lb ed="X" n="1053a10"/><lb ed="R068" n="0084a18"/>二諦世間因果。滅道二諦出世間因果。羯磨疏云。諸
<lb ed="X" n="1053a11"/><lb ed="R068" n="0084b01"/>衆生等。知苦無諦。不思惟故。終不厭離。諸出聖人。解
<lb ed="X" n="1053a12"/><lb ed="R068" n="0084b02"/>苦有諦。廣如涅槃盛開釋。私云。問此無因果外道。與
<lb ed="X" n="1053a13"/><lb ed="R068" n="0084b03"/>自然外道。有何異。答聲云。前第二計自然。與此無因
<lb ed="X" n="1053a14"/><lb ed="R068" n="0084b04"/>外道有異。自然外道不執無因。還將自然爲因則異。
<lb ed="X" n="1053a15"/><lb ed="R068" n="0084b05"/>此方莊老之執。此方計自然。亦不從因緣生也。有人
<lb ed="X" n="1053a16"/><lb ed="R068" n="0084b06"/>云。前自然者。計一切法不爲物造。天然自有也。言無
<lb ed="X" n="1053a17"/><lb ed="R068" n="0084b07"/>因者。直是撥無因果義有別相也。五五陰。破彼神我
<lb ed="X" n="1053a18"/><lb ed="R068" n="0084b08"/>以爲宰主者。陰者古人翻譯未達其義。故言陰。此亦
<lb ed="X" n="1053a19"/><lb ed="R068" n="0084b09"/>令無義理。若取陰陽之義。須平聲呼。若言覆陰之義。
<lb ed="X" n="1053a20"/><lb ed="R068" n="0084b10"/>又須加草。今旣去聲。未詳何理。故今新譯名爲五蘊。
<lb ed="X" n="1053a21"/><lb ed="R068" n="0084b11"/>蘊是藏積爲義。積集五種。以成其人。故曰蘊也。昔言
<lb ed="X" n="1053a22"/><lb ed="R068" n="0084b12"/>中陰等。今不同之。乃言中有本有後有等<note place="inline">云云</note>。羯磨
<lb ed="X" n="1053a23"/><lb ed="R068" n="0084b13"/>疏云。彼計身中別有宰主。謂是神我。如麻米等。統御
<lb ed="X" n="1053a24"/><lb ed="R068" n="0084b14"/>心識。佛法不然。直有五陰。名色和合名身。初陰是色。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1053b" n="1053b"/>
<lb ed="X" n="1053b01"/><lb ed="R068" n="0084b15"/>下四是名。皆是無我。虗妄爲本。無別神我。卽涅槃云。
<lb ed="X" n="1053b02"/><lb ed="R068" n="0084b16"/>色亦非我。受想行識。亦復如是。我在何處。爲在色中。
<lb ed="X" n="1053b03"/><lb ed="R068" n="0084b17"/>爲在識中。但有五陰。隨陰計我。則有五種。如是離合。
<lb ed="X" n="1053b04"/><lb ed="R068" n="0084b18"/>次第求之。覓我無從。便悟妄執。得無我理。分成無漏
<lb ed="X" n="1053b05"/><lb ed="R068" n="0085a01"/>相似聖人。</p>
<lb ed="X" n="1053b06"/><lb ed="R068" n="0085a02"/><p xml:id="pX42p1053b0601">於身中別有神我者。濟云。此是異陰求我。謂五陰之
<lb ed="X" n="1053b07"/><lb ed="R068" n="0085a03"/>外。別有神我。通用五陰爲窟宅。是我所依之處也。或
<lb ed="X" n="1053b08"/><lb ed="R068" n="0085a04"/>有外道卽陰求我。謂將色爲我。受想行識爲窟宅。或
<lb ed="X" n="1053b09"/><lb ed="R068" n="0085a05"/>將行陰爲我。餘四陰爲窟宅。妻子奴僕等。如是五陰
<lb ed="X" n="1053b10"/><lb ed="R068" n="0085a06"/>互作等也<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="1053b11"/><lb ed="R068" n="0085a07"/><p xml:id="pX42p1053b1101">六六入破一識外道者。羯磨疏云。彼計一識遍於六
<lb ed="X" n="1053b12"/><lb ed="R068" n="0085a08"/>根。如獼猴窺<anchor xml:id="nkr_note_orig_1053002A" n="1053002A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_1053002A" n="1053002A"/>磨歷六<anchor xml:id="nkr_note_orig_1053002B" n="1053002B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_1053002B" n="1053002B"/>局。無識之人。謂有六猴。其實一
<lb ed="X" n="1053b13"/><lb ed="R068" n="0085a09"/>也。人亦如是。根門乃六。一識通行。佛法不爾。識隨根
<lb ed="X" n="1053b14"/><lb ed="R068" n="0085a10"/>起。內有六識。外有六塵。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1053003" n="1053003"/>識相對。故有六入。若是一識。
<lb ed="X" n="1053b15"/><lb ed="R068" n="0085a11"/>耳應能見。眼應聞聲。私云。然此外道所計。與佛法無
<lb ed="X" n="1053b16"/><lb ed="R068" n="0085a12"/>多異。然實識本唯一。體無有六。而外道計云。識能透
<lb ed="X" n="1053b17"/><lb ed="R068" n="0085a13"/>入耳鼻。約此來去而明。故判方耶。然佛法可識遍一
<lb ed="X" n="1053b18"/><lb ed="R068" n="0085a14"/>切處。且如人身。雖有六根。識遍身內。擧體皆識。<anchor xml:id="nkr_note_add_1053b1801" n="1053b1801"/><anchor xml:id="beg1053b1801" n="1053b1801"/>但<anchor xml:id="end1053b1801"/>凡
<lb ed="X" n="1053b19"/><lb ed="R068" n="0085a15"/>夫無明惑重。六根本有見聞覺知。但約眼門。唯能見
<lb ed="X" n="1053b20"/><lb ed="R068" n="0085a16"/>色。耳聞等例然。若得六遍。互皆能用。今旣識遍於身。
<lb ed="X" n="1053b21"/><lb ed="R068" n="0085a17"/>六根之處俱有於識。但識苟或可翳。不能自見。假眼
<lb ed="X" n="1053b22"/><lb ed="R068" n="0085a18"/>根之處。以通其見。猶亦身在障中。不見外物。若穿障
<lb ed="X" n="1053b23"/><lb ed="R068" n="0085b01"/>作孔。得見於外。卽眼耳根處也。明了識也。眼識旣爾。
<lb ed="X" n="1053b24"/><lb ed="R068" n="0085b02"/>餘五例然。猶識遍體。假根能有六用。識體本遍。何有
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1053c" n="1053c"/>
<lb ed="X" n="1053c01"/><lb ed="R068" n="0085b03"/>去來。透歷之用。故喩獼猴者非也。濟云。然識體是六。
<lb ed="X" n="1053c02"/><lb ed="R068" n="0085b04"/>由當處從用不同。故成六也。外道計唯一識則是邪
<lb ed="X" n="1053c03"/><lb ed="R068" n="0085b05"/>也。外道或計識大如虗空。或計大如人身。則識遍身
<lb ed="X" n="1053c04"/><lb ed="R068" n="0085b06"/>內也。或云指。或云如麻米。或云如極微。可以能通身
<lb ed="X" n="1053c05"/><lb ed="R068" n="0085b07"/>者。如旋火作之似大也。其識在中實小。而來去六根
<lb ed="X" n="1053c06"/><lb ed="R068" n="0085b08"/>中。故言遍身。外道自執不同。相破云爾也。今據佛義。
<lb ed="X" n="1053c07"/><lb ed="R068" n="0085b09"/>識實是六。不得言一。若至佛果。六識互用此是佛地
<lb ed="X" n="1053c08"/><lb ed="R068" n="0085b10"/>不關凡也。</p>
<lb ed="X" n="1053c09"/><lb ed="R068" n="0085b11"/><p xml:id="pX42p1053c0901">七覺分破彼不修外道者。羯磨疏云。以得五通。逆順
<lb ed="X" n="1053c10"/><lb ed="R068" n="0085b12"/>觀中。八萬劫外。冥然不委。卽謂冥漠。以爲冥諦涅槃
<lb ed="X" n="1053c11"/><lb ed="R068" n="0085b13"/>之所。任運至窮。終歸果尅。何須修也。謂一切衆生經
<lb ed="X" n="1053c12"/><lb ed="R068" n="0085b14"/>八萬劫。自然得脫。如轉縷丸山頭放之。縷盡丸止。濟
<lb ed="X" n="1053c13"/><lb ed="R068" n="0085b15"/>云。彼觀唯見八萬劫事。<anchor xml:id="nkr_note_add_1053c1301" n="1053c1301"/><anchor xml:id="beg1053c1301" n="1053c1301"/>已<anchor xml:id="end1053c1301"/>外不了。卽詺冥冥之處。以
<lb ed="X" n="1053c14"/><lb ed="R068" n="0085b16"/>爲涅槃。是爲冥諦。若此處是涅槃任運。當至何須修
<lb ed="X" n="1053c15"/><lb ed="R068" n="0085b17"/>道也。佛法不爾。要須方便增修。乃尅解脫之果如七
<lb ed="X" n="1053c16"/><lb ed="R068" n="0085b18"/>覺支簡擇正理。方能至詣。何有不修而能入於聖也。
<lb ed="X" n="1053c17"/><lb ed="R068" n="0086a01"/>言七覺分者。名敎云。一擇法覺分。二精進覺分。三除
<lb ed="X" n="1053c18"/><lb ed="R068" n="0086a02"/>覺分。四喜覺分。五定覺分。六念覺分。七捨覺分。除惡
<lb ed="X" n="1053c19"/><lb ed="R068" n="0086a03"/>行善名之爲擇覺。心無懈怠名爲精進。身心離惡名
<lb ed="X" n="1053c20"/><lb ed="R068" n="0086a04"/>之爲除。慶他得樂名之爲喜。於緣不亂目之爲定。錄
<lb ed="X" n="1053c21"/><lb ed="R068" n="0086a05"/>心不散名之爲念。施而不惓目之爲捨。明茲七種覺
<lb ed="X" n="1053c22"/><lb ed="R068" n="0086a06"/>爲因。故曰覺分也。亦可能支其覺。故曰覺支。言逆觀
<lb ed="X" n="1053c23"/><lb ed="R068" n="0086a07"/>順觀見八萬劫事者。據極利根者言之。餘鈍根者。或
<lb ed="X" n="1053c24"/><lb ed="R068" n="0086a08"/>六萬劫。四萬劫也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1054a" n="1054a"/>
<lb ed="X" n="1054a01"/><lb ed="R068" n="0086a09"/><p xml:id="pX42p1054a0101">八八正道破邪因外道者。彼以持鷄烏鹿狗等戒。計
<lb ed="X" n="1054a02"/><lb ed="R068" n="0086a10"/>之爲道。故曰邪因。此迷道諦故也。案智論云。外道以
<lb ed="X" n="1054a03"/><lb ed="R068" n="0086a11"/>仄身裸形無耻。以髑髏盛屎而食。據頭髮<anchor xml:id="nkr_note_add_1054a0301" n="1054a0301"/><anchor xml:id="beg1054a0301" n="1054a0301"/>刺<anchor xml:id="end1054a0301"/>上。倒懸
<lb ed="X" n="1054a04"/><lb ed="R068" n="0086a12"/>慟自卑。冬則入水。夏則火炙。羯磨疏云。彼得者。見鷄
<lb ed="X" n="1054a05"/><lb ed="R068" n="0086a13"/>狗牛鹿。今報<anchor xml:id="nkr_note_add_1054a0501" n="1054a0501"/><anchor xml:id="beg1054a0501" n="1054a0501"/>已<anchor xml:id="end1054a0501"/>盡。遠業將起。生彼色天。不思遠因。謂
<lb ed="X" n="1054a06"/><lb ed="R068" n="0086a14"/>卽報是。便効彼畜。噉草爲戒。乃至修世八禪。用爲涅
<lb ed="X" n="1054a07"/><lb ed="R068" n="0086a15"/>槃。邪進邪慧。例皆爾也。佛法不爾。乞食等四。爲聖道
<lb ed="X" n="1054a08"/><lb ed="R068" n="0086a16"/>緣。並濟形也。正語等八爲聖道因。並濟心神。觀用籌
<lb ed="X" n="1054a09"/><lb ed="R068" n="0086a17"/>度。深見倒想。便得出也。私云。畜生噉草。後得生天。謂
<lb ed="X" n="1054a10"/><lb ed="R068" n="0086a18"/>此噉屎艸。是生天因。不起此畜生。過去惡業。承昔行
<lb ed="X" n="1054a11"/><lb ed="R068" n="0086b01"/>善。今得生天。外道學之。故食屎草。濟云。外道證非想
<lb ed="X" n="1054a12"/><lb ed="R068" n="0086b02"/>定。利根根觀見八萬劫事。中根順見六萬劫事。鈍根
<lb ed="X" n="1054a13"/><lb ed="R068" n="0086b03"/>見四萬劫。故見犲狗命終生天。謂言噉艸是因不起。
<lb ed="X" n="1054a14"/><lb ed="R068" n="0086b04"/>此畜八萬劫前有善業也。賓云。此報烏鷄牛狗等戒
<lb ed="X" n="1054a15"/><lb ed="R068" n="0086b05"/>者。此由二因生此妄計。一以由天眼。見有衆生。從烏
<lb ed="X" n="1054a16"/><lb ed="R068" n="0086b06"/>鷄中卽生天上。二由非理尋妄生此計。婆沙百一十
<lb ed="X" n="1054a17"/><lb ed="R068" n="0086b07"/>四云。有二外道。一名布賴拏憍難迦。受持牛戒。二名
<lb ed="X" n="1054a18"/><lb ed="R068" n="0086b08"/>頞制羅栖你迦。受持狗戒。二人異時。俱往佛所。種種
<lb ed="X" n="1054a19"/><lb ed="R068" n="0086b09"/>愛語相慰問<anchor xml:id="nkr_note_add_1054a1901" n="1054a1901"/><anchor xml:id="beg1054a1901" n="1054a1901"/>已<anchor xml:id="end1054a1901"/>。時布剌拏。先爲他問。此栖你迦。受持
<lb ed="X" n="1054a20"/><lb ed="R068" n="0086b10"/>狗戒。修道<anchor xml:id="nkr_note_add_1054a2001" n="1054a2001"/><anchor xml:id="beg1054a2001" n="1054a2001"/>已<anchor xml:id="end1054a2001"/>滿。當生何處。世尊吿曰。汝止莫問。復再
<lb ed="X" n="1054a21"/><lb ed="R068" n="0086b11"/>三請。佛以慈心吿言諦聽。受持狗戒。若無缺犯。當生
<lb ed="X" n="1054a22"/><lb ed="R068" n="0086b12"/>狗中。若有缺犯。當生地獄。聞佛語<anchor xml:id="nkr_note_add_1054a2201" n="1054a2201"/><anchor xml:id="beg1054a2201" n="1054a2201"/>已<anchor xml:id="end1054a2201"/>。悲泣哽咽。不能
<lb ed="X" n="1054a23"/><lb ed="R068" n="0086b13"/>自勝。世尊吿曰。吾先吿言。止不須問。今果懷恨。布剌
<lb ed="X" n="1054a24"/><lb ed="R068" n="0086b14"/>拏白佛言。不以彼人當生狗趣故我悲泣。然我長夜
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1054b" n="1054b"/>
<lb ed="X" n="1054b01"/><lb ed="R068" n="0086b15"/>受持牛戒。恐亦當爾。唯願大慈爲我實說。世尊吿<note place="inline">准前
<lb ed="X" n="1054b02"/><lb ed="R068" n="0086b16"/>應知</note>等。皆由不了眞道。婆沙又問。云何受持牛戒狗戒。
<lb ed="X" n="1054b03"/><lb ed="R068" n="0086b17"/>名無缺犯。答一如牛法。一如狗法。名無缺犯。此等妄
<lb ed="X" n="1054b04"/><lb ed="R068" n="0086b18"/>計。並非道諦。佛法不爾。用八正道以爲因也。言八正
<lb ed="X" n="1054b05"/><lb ed="R068" n="0087a01"/>者。一正見。二正業。三正思惟。四正精進。五正命。六正
<lb ed="X" n="1054b06"/><lb ed="R068" n="0087a02"/>念。七正定八正慧。於理明白名正見。身行動作名業。
<lb ed="X" n="1054b07"/><lb ed="R068" n="0087a03"/>於緣審慮。故曰思惟。<g ref="#CB15081">䇿</g>而不住目命。緣心不散。名爲
<lb ed="X" n="1054b08"/><lb ed="R068" n="0087a04"/>念。安住不動。名之爲定。觀達於緣。名爲慧也。今言正
<lb ed="X" n="1054b09"/><lb ed="R068" n="0087a05"/>者。體絕偏邪。名之爲正。以通於理。名之爲道也。有人
<lb ed="X" n="1054b10"/><lb ed="R068" n="0087a06"/>就因果苦樂作四句。一因樂果苦。如世中五欲是。二
<lb ed="X" n="1054b11"/><lb ed="R068" n="0087a07"/>因苦果樂。如下品人持戒是。三因果俱樂。謂上品人
<lb ed="X" n="1054b12"/><lb ed="R068" n="0087a08"/>持戒是。四因果俱苦。卽此外道是。自餓苦體是因爲
<lb ed="X" n="1054b13"/><lb ed="R068" n="0087a09"/>行旣邪。便招苦果。定入地獄。又有外道。計微塵世性
<lb ed="X" n="1054b14"/><lb ed="R068" n="0087a10"/>以爲身因也。且叙微塵者。如順世外道。計一切色心等
<lb ed="X" n="1054b15"/><lb ed="R068" n="0087a11"/>法。皆用四大極微爲因。能四大中最精靈者。然有緣
<lb ed="X" n="1054b16"/><lb ed="R068" n="0087a12"/>慮。卽爲心法。猶如諸色。雖皆是火。而燈發光。餘則不
<lb ed="X" n="1054b17"/><lb ed="R068" n="0087a13"/>爾。故四大中有能緣慮。其義無失。若論色法。四大爲
<lb ed="X" n="1054b18"/><lb ed="R068" n="0087a14"/>體。其義極成。又如勝論外道。執有常散極微爲因成
<lb ed="X" n="1054b19"/><lb ed="R068" n="0087a15"/>器世間。此外道出在成劫之始。人壽無量歲時也。梵
<lb ed="X" n="1054b20"/><lb ed="R068" n="0087a16"/>名嗢<note place="inline">烏沒反</note>路迦。此云鵂鶹。私云鴟鵅鳥也。其人晝避
<lb ed="X" n="1054b21"/><lb ed="R068" n="0087a17"/>聲色。云妙欲發動人心。故於夜分。人間乞食。時人因
<lb ed="X" n="1054b22"/><lb ed="R068" n="0087a18"/>此。號爲鵂鶹。又名羯拏卜。此云食米齊。此人形貌醜
<lb ed="X" n="1054b23"/><lb ed="R068" n="0087b01"/>陋。頭髮蓬亂。人見怖之。後遂不乞。但於夜分。舂簸之
<lb ed="X" n="1054b24"/><lb ed="R068" n="0087b02"/>處。穅<g ref="#CB00712">𥢶</g>之中。洮取米齊。吳人曰米栖是也。食而存命。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1054c" n="1054c"/>
<lb ed="X" n="1054c01"/><lb ed="R068" n="0087b03"/>因此號爲食米齊仙人也。又名勝論者。梵云吠世色
<lb ed="X" n="1054c02"/><lb ed="R068" n="0087b04"/>迦。此云勝論。舊名衛世師是也。造六句義論。其論勝
<lb ed="X" n="1054c03"/><lb ed="R068" n="0087b05"/>異故所造之論得名。名<anchor xml:id="nkr_note_orig_1054001" n="1054001"/>然論也<note place="inline">六句義者。如飾宗記第七受戒犍度四諦
<lb ed="X" n="1054c04"/><lb ed="R068" n="0087b06"/>章中明也</note>。其外道。執地水火風四大極微有常。其常住者。
<lb ed="X" n="1054c05"/><lb ed="R068" n="0087b07"/>劫壞之時。各各散住。劫欲成時。兩兩和合。生一子微。
<lb ed="X" n="1054c06"/><lb ed="R068" n="0087b08"/>然其子度量等父母。二二子微。復生孫微。乃至展轉。
<lb ed="X" n="1054c07"/><lb ed="R068" n="0087b09"/>生麤也相。成大地等。子微<anchor xml:id="nkr_note_add_1054c0701" n="1054c0701"/><anchor xml:id="beg1054c0701" n="1054c0701"/>已<anchor xml:id="end1054c0701"/>去卽是無常也。上釋微
<lb ed="X" n="1054c08"/><lb ed="R068" n="0087b10"/>塵義竟。次言世性者。經論中。或名勝性。或名最勝。或
<lb ed="X" n="1054c09"/><lb ed="R068" n="0087b11"/>名冥性。或名冥諦。或名自性。其是一也。此謂數論外
<lb ed="X" n="1054c10"/><lb ed="R068" n="0087b12"/>道也。謂所造從慧數生。亦生慧數故名論。梵名迦毗
<lb ed="X" n="1054c11"/><lb ed="R068" n="0087b13"/>羅。此翻黃赤。此人頭面俱黃赤故。因以爲名。所造論
<lb ed="X" n="1054c12"/><lb ed="R068" n="0087b14"/>中。廣辨二十五諦。然彼仙人。恐身滅其法滅。便遂往
<lb ed="X" n="1054c13"/><lb ed="R068" n="0087b15"/>大自在天所。請延壽法。其天報言。頻陀山下有餘甘
<lb ed="X" n="1054c14"/><lb ed="R068" n="0087b16"/>子。初散之時。其味酸苦。食<anchor xml:id="nkr_note_add_1054c1401" n="1054c1401"/><anchor xml:id="beg1054c1401" n="1054c1401"/>已<anchor xml:id="end1054c1401"/>飮水。甘味如蜜。故餘名
<lb ed="X" n="1054c15"/><lb ed="R068" n="0087b17"/>甘子。寬云何阿摩勒也。汝食此果。可得長生。時彼仙
<lb ed="X" n="1054c16"/><lb ed="R068" n="0087b18"/>人卽取食之。心猶不決。更請要術。自在天云。變爲一
<lb ed="X" n="1054c17"/><lb ed="R068" n="0088a01"/>石。可得久住。遂卽變之。其<anchor xml:id="nkr_note_orig_1054002" n="1054002"/>不可如一床許大。在頻陀
<lb ed="X" n="1054c18"/><lb ed="R068" n="0088a02"/>山下餘甘子林中。後至千年之餘。有陳那菩薩。出現
<lb ed="X" n="1054c19"/><lb ed="R068" n="0088a03"/>於世。廣造諸論。破斥彼宗。彼宗門人旣不能救。共往
<lb ed="X" n="1054c20"/><lb ed="R068" n="0088a04"/>石所。以所造論。書其石上創書之。時有經一宿而釋
<lb ed="X" n="1054c21"/><lb ed="R068" n="0088a05"/>通。頻頻更難。有經七日。方始解者。最後更書不復能
<lb ed="X" n="1054c22"/><lb ed="R068" n="0088a06"/>解。其石流汗發聲震吼。自然而破<note place="inline">其二十五諦義如四諦章中述</note>。其
<lb ed="X" n="1054c23"/><lb ed="R068" n="0088a07"/>二十五諦義。亦如金七十論釋之。昔於此外道部中。
<lb ed="X" n="1054c24"/><lb ed="R068" n="0088a08"/>有一衆首。至金地國。頭戴火盆。鐵鍱纏腹<anchor xml:id="nkr_note_orig_1054003" n="1054003"/>聲王論皷。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1055a" n="1055a"/>
<lb ed="X" n="1055a01"/><lb ed="R068" n="0088a09"/>命僧論義。東天竺有僧。與此外道。論義彼立世界是
<lb ed="X" n="1055a02"/><lb ed="R068" n="0088a10"/>常。此僧難云。今必有滅。以劫壞時世界滅故。證知今
<lb ed="X" n="1055a03"/><lb ed="R068" n="0088a11"/>滅。彼反難云。彼必不滅。今山等。彼王于時朋此外道。
<lb ed="X" n="1055a04"/><lb ed="R068" n="0088a12"/>遂令此僧乘驢受辱<note place="inline">彼國之法。騎驢而逝者。將爲極耻。有墮負者。乘驢而出。打破器
<lb ed="X" n="1055a05"/><lb ed="R068" n="0088a13"/>隨後逐之也</note>。王重外道。以七十片眞金遺之。因造金七十
<lb ed="X" n="1055a06"/><lb ed="R068" n="0088a14"/>論。有七十行頌。廣叙彼宗。以金標之。冀揚其德。復有
<lb ed="X" n="1055a07"/><lb ed="R068" n="0088a15"/><name role="" type="person">世親</name>菩薩。出世之時。造勝義七十論。廣破彼宗。救前
<lb ed="X" n="1055a08"/><lb ed="R068" n="0088a16"/>僧義。爾時國王重<name role="" type="person">世親</name>論。復令國人廣斥其論。於是
<lb ed="X" n="1055a09"/><lb ed="R068" n="0088a17"/><name role="" type="person">世親</name>發數論外道屍及證義者。以鞭其骨。故有法師
<lb ed="X" n="1055a10"/><lb ed="R068" n="0088a18"/>云。<name role="" type="person">世親</name>習舊。五支鞭骨彰德。陳那創勒三分吼石麥
<lb ed="X" n="1055a11"/><lb ed="R068" n="0088b01"/>能是某事也。復有外道計自在天以爲因者。西方有
<lb ed="X" n="1055a12"/><lb ed="R068" n="0088b02"/>裸形外道。亦名塗莊外道。幷諸婆羅門共爲此計也。
<lb ed="X" n="1055a13"/><lb ed="R068" n="0088b03"/>彼宗計大自在天。有二住處。一在雪山北。二在南海
<lb ed="X" n="1055a14"/><lb ed="R068" n="0088b04"/>末刺耶山。昔<name role="" type="person">摩竭陀國</name>有兄弟。又事自在天。同住雪
<lb ed="X" n="1055a15"/><lb ed="R068" n="0088b05"/>山。求見彼天。至山忽見一婆羅門。云大自在天。事汝
<lb ed="X" n="1055a16"/><lb ed="R068" n="0088b06"/>國釋迦牟尼佛。何不禮事。兄弟報云。我先承習。但事
<lb ed="X" n="1055a17"/><lb ed="R068" n="0088b07"/>天神。時婆羅門。變爲天形。面上三目。復現四臂。或現
<lb ed="X" n="1055a18"/><lb ed="R068" n="0088b08"/>八臂。吿兄弟曰。汝可還國。菩提樹東。造釋迦降魔之
<lb ed="X" n="1055a19"/><lb ed="R068" n="0088b09"/>像。菩提樹南。復穿池。濟渴乏者。彼宗因此計二住處。
<lb ed="X" n="1055a20"/><lb ed="R068" n="0088b10"/>以爲不謬也。復有三身。一者法身。體常周徧。量同虗
<lb ed="X" n="1055a21"/><lb ed="R068" n="0088b11"/>空。能生萬物。二受用身。在色天之上。三變化身。隨形
<lb ed="X" n="1055a22"/><lb ed="R068" n="0088b12"/>六道。敎化衆生也。又計梵王能生萬物。如<name role="" type="person">提婆菩薩</name>。
<lb ed="X" n="1055a23"/><lb ed="R068" n="0088b13"/>造破外道小乘涅槃論云。從那羅延天齊中。生大蓮
<lb ed="X" n="1055a24"/><lb ed="R068" n="0088b14"/>華。蓮華之上。生梵天祖云<note place="inline">梵天卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_1055001" n="1055001"/>〔愛〕萬物祖公也</note>。彼梵天作一
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1055b" n="1055b"/>
<lb ed="X" n="1055b01"/><lb ed="R068" n="0088b15"/>切命無物<note place="inline">謂造作一切情非情物也</note>。從梵天口生婆羅門。兩臂中
<lb ed="X" n="1055b02"/><lb ed="R068" n="0088b16"/>生刹利。兩髀中生毗舍。兩脚跟生首陀。此等妄計其
<lb ed="X" n="1055b03"/><lb ed="R068" n="0088b17"/>類繁多。不能具叙。此並不了集因。故作計也<note place="inline">謂迷於集諦也
<lb ed="X" n="1055b04"/><lb ed="R068" n="0088b18"/>故佛法將四諦破之</note>。</p>
<lb ed="X" n="1055b05"/><lb ed="R068" n="0089a01"/><p xml:id="pX42p1055b0501">九九衆生居破計色無色天計涅槃外道者。羯磨疏
<lb ed="X" n="1055b06"/><lb ed="R068" n="0089a02"/>云。謂彼計非想。及以有頂。並心沉沒。麤心不覺。謂會
<lb ed="X" n="1055b07"/><lb ed="R068" n="0089a03"/>大理。計彼天。極地窮理涅槃之處。賓云。然此外道。阿
<lb ed="X" n="1055b08"/><lb ed="R068" n="0089a04"/>藍迦等。執不用處。及非想處二空爲涅槃。亦計無想
<lb ed="X" n="1055b09"/><lb ed="R068" n="0089a05"/>天爲涅槃處。佛卽相從總破。故說九居並是衆生所
<lb ed="X" n="1055b10"/><lb ed="R068" n="0089a06"/>止。若取對破。但應言無想天。及不用處。及非想非非
<lb ed="X" n="1055b11"/><lb ed="R068" n="0089a07"/>想處。是衆生而居也。佛總判云。此及三界九居諸天。
<lb ed="X" n="1055b12"/><lb ed="R068" n="0089a08"/>是衆生所止之處。還是無常等。命終還墮二途。賓云。
<lb ed="X" n="1055b13"/><lb ed="R068" n="0089a09"/>理實外道。妄計涅槃。其相衆多。且約妄計。二空定爲
<lb ed="X" n="1055b14"/><lb ed="R068" n="0089a10"/>滅諦。又外道亦計無想天爲涅槃。以無想天多是外
<lb ed="X" n="1055b15"/><lb ed="R068" n="0089a11"/>道。修世禪生其中。由此邪定皆生其中。餘業不生此
<lb ed="X" n="1055b16"/><lb ed="R068" n="0089a12"/>天。故經云。是愚人生處也。言九居者。一者欲界<note place="inline">總有六天</note>。
<lb ed="X" n="1055b17"/><lb ed="R068" n="0089a13"/>二者初禪。三者二禪。四者三禪。五者四禪<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_1055b1701" n="1055b1701"/><anchor xml:id="beg1055b1701" n="1055b1701"/>已<anchor xml:id="end1055b1701"/>上屬色界束爲四
<lb ed="X" n="1055b18"/><lb ed="R068" n="0089a14"/>禪離有十八天</note>。六空處。七識處。八不用處<note place="inline">亦名無所有處</note>。九非想非
<lb ed="X" n="1055b19"/><lb ed="R068" n="0089a15"/>非想處<note place="inline">此四天無色界</note>。羯磨疏云。夫涅槃者。寂寥虗曠。非
<lb ed="X" n="1055b20"/><lb ed="R068" n="0089a16"/>復色心。此乃衆生所居。何名絕有之法也。心沉沒處
<lb ed="X" n="1055b21"/><lb ed="R068" n="0089a17"/>謂是窮理者。濟云。外道得非想定。滅其六識麤心。故
<lb ed="X" n="1055b22"/><lb ed="R068" n="0089a18"/>言心沉沒處也。佛法之中滅其六識之心。但名入滅。
<lb ed="X" n="1055b23"/><lb ed="R068" n="0089b01"/>外道則計爲涅槃。故曰謂是窮理。滅六識麤心。然臨
<lb ed="X" n="1055b24"/><lb ed="R068" n="0089b02"/>命終時。見中陰之形則起。未證眞理。便起念言。無有
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1055c" n="1055c"/>
<lb ed="X" n="1055c01"/><lb ed="R068" n="0089b03"/>涅槃。旣撥無因果。則墮地獄。</p>
<lb ed="X" n="1055c02"/><lb ed="R068" n="0089b04"/><p xml:id="pX42p1055c0201">十十一切入者。一靑。二黃。三赤。四白。五地。六水。七大。
<lb ed="X" n="1055c03"/><lb ed="R068" n="0089b05"/>八風。九空。十識。破色空外道等者。威云。此外道計色
<lb ed="X" n="1055c04"/><lb ed="R068" n="0089b06"/>異空。先來修色有之業。猒於欲界。計色界爲涅槃。故
<lb ed="X" n="1055c05"/><lb ed="R068" n="0089b07"/>言用色破欲有。旣猒欲界修色界法。得生色界。知累
<lb ed="X" n="1055c06"/><lb ed="R068" n="0089b08"/>未盡。還猒色有。想色爲空。然未得理空。云何爲理空。
<lb ed="X" n="1055c07"/><lb ed="R068" n="0089b09"/>如經云色卽是空等。此色空義。名爲理空。外道未得。
<lb ed="X" n="1055c08"/><lb ed="R068" n="0089b10"/>此理解之空。但猒色修空。生無色界。謂是涅槃。卽如
<lb ed="X" n="1055c09"/><lb ed="R068" n="0089b11"/>旣云外道修六行。攀上勝妙出。猒下苦重麤。此爲六
<lb ed="X" n="1055c10"/><lb ed="R068" n="0089b12"/>行。故曰以空破色有也。彼無色界爲至極。佛卽破其
<lb ed="X" n="1055c11"/><lb ed="R068" n="0089b13"/>此計云。一切色靑黃赤白地水火風空識等。但是根
<lb ed="X" n="1055c12"/><lb ed="R068" n="0089b14"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_1055002" n="1055002"/>麤相入識想分別。實非涅槃也。故涅槃下文云。有無
<lb ed="X" n="1055c13"/><lb ed="R068" n="0089b15"/>量想。謂十一切入也。以此證知。此十是相耳。又涅槃
<lb ed="X" n="1055c14"/><lb ed="R068" n="0089b16"/>有十一切處三昧。謂靑色三昧。黃色三昧等。謂於此
<lb ed="X" n="1055c15"/><lb ed="R068" n="0089b17"/>十處而得定心故曰也。以外道亦能學此十種三昧。
<lb ed="X" n="1055c16"/><lb ed="R068" n="0089b18"/>但除麤相。離散色界結猶有細想。不能出無色界。故
<lb ed="X" n="1055c17"/><lb ed="R068" n="0090a01"/>鈔云。外道能持禪定船。度欲界海。無色界深廣不能
<lb ed="X" n="1055c18"/><lb ed="R068" n="0090a02"/>度也。謂外道未盡行此三昧。故不能出三界也。唯除
<lb ed="X" n="1055c19"/><lb ed="R068" n="0090a03"/>麤想不盡。如水魚蟄虫似死猶活之。又外道計非想
<lb ed="X" n="1055c20"/><lb ed="R068" n="0090a04"/>非非想。爲涅槃者。案涅槃經三十六云。須<g ref="#CB02494">䟦</g>陀羅白
<lb ed="X" n="1055c21"/><lb ed="R068" n="0090a05"/>佛言。我先思惟。欲是無常無樂不淨。觀識是常樂淸
<lb ed="X" n="1055c22"/><lb ed="R068" n="0090a06"/>淨。作是觀<anchor xml:id="nkr_note_add_1055c2201" n="1055c2201"/><anchor xml:id="beg1055c2201" n="1055c2201"/>已<anchor xml:id="end1055c2201"/>。欲界結盡。獲得色界。次復觀色。色卽是
<lb ed="X" n="1055c23"/><lb ed="R068" n="0090a07"/>無常。如癕如瘡。如毒如箭。見無色是常淸淨寂靜。如
<lb ed="X" n="1055c24"/><lb ed="R068" n="0090a08"/>是觀<anchor xml:id="nkr_note_add_1055c2401" n="1055c2401"/><anchor xml:id="beg1055c2401" n="1055c2401"/>已<anchor xml:id="end1055c2401"/>。色界結盡。得無色處。次復觀想卽是無常<g ref="#CB02308">㿈</g>
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1056a" n="1056a"/>
<lb ed="X" n="1056a01"/><lb ed="R068" n="0090a09"/>瘡毒箭。如是觀<anchor xml:id="nkr_note_add_1056a0101" n="1056a0101"/><anchor xml:id="beg1056a0101" n="1056a0101"/>已<anchor xml:id="end1056a0101"/>。獲得非想非非想處。是非想非非
<lb ed="X" n="1056a02"/><lb ed="R068" n="0090a10"/>想。卽一切智寂靜淸淨常恒不變。佛卽破言。汝今所
<lb ed="X" n="1056a03"/><lb ed="R068" n="0090a11"/>得。非想非非想定。猶名爲想。涅槃無想。汝云何言獲
<lb ed="X" n="1056a04"/><lb ed="R068" n="0090a12"/>得涅槃。汝<anchor xml:id="nkr_note_add_1056a0401" n="1056a0401"/><anchor xml:id="beg1056a0401" n="1056a0401"/>已<anchor xml:id="end1056a0401"/>先能訶責麤想。今者云何。愛著細想。不
<lb ed="X" n="1056a05"/><lb ed="R068" n="0090a13"/>知訶責。如是非想非非想處。故名爲想。如<g ref="#CB02308">㿈</g>如瘡如
<lb ed="X" n="1056a06"/><lb ed="R068" n="0090a14"/>毒如箭。汝師<g ref="#CB15106">鬱</g>頭藍弗。利根聰明。尙不能斷如是非
<lb ed="X" n="1056a07"/><lb ed="R068" n="0090a15"/>想非非想處。受於惡身。況其餘者。解云此外道猒下
<lb ed="X" n="1056a08"/><lb ed="R068" n="0090a16"/>苦重麤。攀上勝妙出。至其非想定三界之頂。無上可
<lb ed="X" n="1056a09"/><lb ed="R068" n="0090a17"/>攀。故不能出。而於此處。但見八萬劫事。自外冥然寂
<lb ed="X" n="1056a10"/><lb ed="R068" n="0090a18"/>莫。不知始終。呼此冥冥之處。以爲涅槃。號爲冥諦涅
<lb ed="X" n="1056a11"/><lb ed="R068" n="0090b01"/>槃也。佛言。汝所稱涅槃者。猶屬生死。汝雖斷麤想。仍
<lb ed="X" n="1056a12"/><lb ed="R068" n="0090b02"/>是細想。故語言汝此非想。非是非想。故言非非想。汝
<lb ed="X" n="1056a13"/><lb ed="R068" n="0090b03"/>師<g ref="#CB15106">鬱</g>頭藍弗尙不能斷者。謂其人退受飛狸身。所以
<lb ed="X" n="1056a14"/><lb ed="R068" n="0090b04"/>墮此身者。先在林中修定。有鳥在樹鳴噪。不能得定。
<lb ed="X" n="1056a15"/><lb ed="R068" n="0090b05"/>生惡念心。願爲飛狸噉此衆鳥。卽移向水邊習定。復
<lb ed="X" n="1056a16"/><lb ed="R068" n="0090b06"/>聞水中魚動相亂。復起惡願生於狚中。由斯願故。於
<lb ed="X" n="1056a17"/><lb ed="R068" n="0090b07"/>後福盡。生飛狸中。入水食魚。飛噉飛鳥。此是汝師。尙
<lb ed="X" n="1056a18"/><lb ed="R068" n="0090b08"/>其如此。況汝弟子耶。今欲修者。應修八聖道斷愛水
<lb ed="X" n="1056a19"/><lb ed="R068" n="0090b09"/>竭。業種燋。苦報盡。行者淸昇。名爲解脫也。今言非想
<lb ed="X" n="1056a20"/><lb ed="R068" n="0090b10"/>非非想者。上二字是外道立。下三字是佛破之言。云
<lb ed="X" n="1056a21"/><lb ed="R068" n="0090b11"/>此非想。非是非想。故曰非非想。智論同此解也。濟云。
<lb ed="X" n="1056a22"/><lb ed="R068" n="0090b12"/>此意明十个皆是心所計想。運用所成。如得靑色三
<lb ed="X" n="1056a23"/><lb ed="R068" n="0090b13"/>昧。見一切世界盡靑。乃至黃色赤色三昧例然。豈非
<lb ed="X" n="1056a24"/><lb ed="R068" n="0090b14"/>心所成法也。而外道計定計色爲涅槃。將十一切入
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1056b" n="1056b"/>
<lb ed="X" n="1056b01"/><lb ed="R068" n="0090b15"/>處。並是心作。以想破也。故曰但是運用多少也。言運
<lb ed="X" n="1056b02"/><lb ed="R068" n="0090b16"/>用多少者。且如作靑觀時。紙上作靑點。卽想此點。漸
<lb ed="X" n="1056b03"/><lb ed="R068" n="0090b17"/>漸作大想。乃至如疊大屋大以遍世界。如是純熟。漸
<lb ed="X" n="1056b04"/><lb ed="R068" n="0090b18"/>以退縮。還歸一點。若熟<anchor xml:id="nkr_note_add_1056b0401" n="1056b0401"/><anchor xml:id="beg1056b0401" n="1056b0401"/>已<anchor xml:id="end1056b0401"/>去。大小自由。此皆想作故
<lb ed="X" n="1056b05"/><lb ed="R068" n="0091a01"/>曰也。黃赤等觀例然。我見不除還受生死者。私云。問
<lb ed="X" n="1056b06"/><lb ed="R068" n="0091a02"/>涅槃云。唯斷取著。不斷我見。此文何故云我見不除
<lb ed="X" n="1056b07"/><lb ed="R068" n="0091a03"/>還受生死。解云。此文外道計我是常。此計生死之妄
<lb ed="X" n="1056b08"/><lb ed="R068" n="0091a04"/>我。爲常故非也。涅槃云。不斷我見。此我屬眞我。故二
<lb ed="X" n="1056b09"/><lb ed="R068" n="0091a05"/>文不相違。故榮疏云。唯斷取著。不斷我見者。生死非
<lb ed="X" n="1056b10"/><lb ed="R068" n="0091a06"/>得自在故。稱爲我體。是大明。故名爲見。能生一切諸
<lb ed="X" n="1056b11"/><lb ed="R068" n="0091a07"/>佛。目之爲性。性者種者爲義。斯理不增。故曰不斷我
<lb ed="X" n="1056b12"/><lb ed="R068" n="0091a08"/>見也。</p>
<lb ed="X" n="1056b13"/><lb ed="R068" n="0091a09"/><p xml:id="pX42p1056b1301">善見若欲試知是比丘當問何法持三衣者。案見論
<lb ed="X" n="1056b14"/><lb ed="R068" n="0091a10"/>有衆多比丘。路中遇賊劫奪衣物。裸形而行。撿問者
<lb ed="X" n="1056b15"/><lb ed="R068" n="0091a11"/>言。汝是裸形外道耶。答曰。我是釋種沙門。非外道也。
<lb ed="X" n="1056b16"/><lb ed="R068" n="0091a12"/>諸比丘聞<anchor xml:id="nkr_note_add_1056b1601" n="1056b1601"/><anchor xml:id="beg1056b1601" n="1056b1601"/>已<anchor xml:id="end1056b1601"/>。疑往問憂波離。憂波離卽撿問。汝旣是
<lb ed="X" n="1056b17"/><lb ed="R068" n="0091a13"/>沙門幾臈。何時受具。師僧是誰。云何受持三衣。問<anchor xml:id="nkr_note_add_1056b1701" n="1056b1701"/><anchor xml:id="beg1056b1701" n="1056b1701"/>已<anchor xml:id="end1056b1701"/>
<lb ed="X" n="1056b18"/><lb ed="R068" n="0091a14"/>方乃知是比丘也。</p>
<lb ed="X" n="1056b19"/><lb ed="R068" n="0091a15"/><p xml:id="pX42p1056b1901">自然遠近者。立謂。沙彌在六種自然界中作法。還須
<lb ed="X" n="1056b20"/><lb ed="R068" n="0091a16"/>遠近。集沙彌僧等。</p><p xml:id="pX42p1056b2008" cb:place="inline">昔用比丘今解不然者。立謂。古
<lb ed="X" n="1056b21"/><lb ed="R068" n="0091a17"/>師云。其沙彌說淨受衣鉢安居等。皆須對大僧作之。
<lb ed="X" n="1056b22"/><lb ed="R068" n="0091a18"/>今不同之也。</p><p xml:id="pX42p1056b2206" cb:place="inline">若畜長請二施主者。立云。一是眞實
<lb ed="X" n="1056b23"/><lb ed="R068" n="0091b01"/>淨主。二是展轉淨主也。</p>
<lb ed="X" n="1056b24"/><lb ed="R068" n="0091b02"/><p xml:id="pX42p1056b2401">有人言下衆剩結者。立明。古師云。其律未結沙彌吉
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1056c" n="1056c"/>
<lb ed="X" n="1056c01"/><lb ed="R068" n="0091b03"/>羅者。是剩結。結非正結沙彌罪也。由沙彌未有犯戒
<lb ed="X" n="1056c02"/><lb ed="R068" n="0091b04"/>緣起故。但預結以防之。今言不結是佛正結。非剩結
<lb ed="X" n="1056c03"/><lb ed="R068" n="0091b05"/>也。上釋二十八沙彌篇義竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="1056c04"/><lb ed="R068" n="0091b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">尼衆別行篇第二十九</cb:mulu><head>○<anchor xml:id="nkr_note_orig_1056001" n="1056001"/>尼衆別行篇第二十九</head>
<lb ed="X" n="1056c05"/><lb ed="R068" n="0091b07"/><p xml:id="pX42p1056c0501">上來僧法之中。非無二法。若相同者。唯足尼之字。若
<lb ed="X" n="1056c06"/><lb ed="R068" n="0091b08"/>秉對首法。則稱比丘尼。若呼前人。則云大姉一心念。
<lb ed="X" n="1056c07"/><lb ed="R068" n="0091b09"/>若秉衆法。准四分。別云大姉僧聽。五分云阿姨聽。十
<lb ed="X" n="1056c08"/><lb ed="R068" n="0091b10"/>誦云。大德尼僧聽。准義並通。其同戒者。前門<anchor xml:id="nkr_note_add_1056c0801" n="1056c0801"/><anchor xml:id="beg1056c0801" n="1056c0801"/>已<anchor xml:id="end1056c0801"/>具。其
<lb ed="X" n="1056c09"/><lb ed="R068" n="0091b11"/>有別戒及行事條別者。不可統収。故今一位。但爲女
<lb ed="X" n="1056c10"/><lb ed="R068" n="0091b12"/>人暗弱觸事多迷。若不曲示規模。理行<anchor xml:id="nkr_note_orig_1056002" n="1056002"/>可容可識故。
<lb ed="X" n="1056c11"/><lb ed="R068" n="0091b13"/>此一篇明尼別法。羯磨疏云。若論位次。合在沙彌前
<lb ed="X" n="1056c12"/><lb ed="R068" n="0091b14"/>明。但女形別。間雜招譏。故沙彌<anchor xml:id="nkr_note_orig_1056003" n="1056003"/>以大僧後。然始辨尼
<lb ed="X" n="1056c13"/><lb ed="R068" n="0091b15"/>之法也。注云尼者女也者。立謂。尼是梵音。女是唐語。
<lb ed="X" n="1056c14"/><lb ed="R068" n="0091b16"/>以女通道俗。恐濫俗女。故仍本彰名。故曰尼名也。猶
<lb ed="X" n="1056c15"/><lb ed="R068" n="0091b17"/>如羯磨是梵音。此翻爲業。業通善惡。故還依本建名
<lb ed="X" n="1056c16"/><lb ed="R068" n="0091b18"/>也。注云阿摩者母也重尼稱之者。羯磨疏云。摩是天
<lb ed="X" n="1056c17"/><lb ed="R068" n="0092a01"/>音。此云爲母。重尼稱者。以愛道爲尼之先。私云。喚大
<lb ed="X" n="1056c18"/><lb ed="R068" n="0092a02"/>愛道爲阿摩。旣是姨母愛道所養。以貴重故。故稱阿
<lb ed="X" n="1056c19"/><lb ed="R068" n="0092a03"/>摩。乃相從佛。喚稱愛道爲阿摩。愛道是尼之首。旣得
<lb ed="X" n="1056c20"/><lb ed="R068" n="0092a04"/>阿摩名。故今尼者。同受此號。如趙公在日。一切朝宦
<lb ed="X" n="1056c21"/><lb ed="R068" n="0092a05"/>皆學大帝。喚作阿舅。全不呼其號也。趙公卽長孫無
<lb ed="X" n="1056c22"/><lb ed="R068" n="0092a06"/>忌是也。賓云。今尼作法。命云阿姨僧聽者。有人釋云。
<lb ed="X" n="1056c23"/><lb ed="R068" n="0092a07"/>以愛道尼是佛姨母故。還効世尊。喚言阿姨。今詳梵
<lb ed="X" n="1056c24"/><lb ed="R068" n="0092a08"/>音阿梨夷。此云尊者。或翻聖者。今言阿夷者略也。僧
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1057a" n="1057a"/>
<lb ed="X" n="1057a01"/><lb ed="R068" n="0092a09"/>祇律中。阿梨耶僧聽。卽其事也。阿梨夷者。卽女聲呼
<lb ed="X" n="1057a02"/><lb ed="R068" n="0092a10"/>也。阿梨耶者。卽男聲呼也。同翻爲尊者聖者。此是稱
<lb ed="X" n="1057a03"/><lb ed="R068" n="0092a11"/>歎之辭也。或相召爲阿摩者。亦如前釋也。</p>
<lb ed="X" n="1057a04"/><lb ed="R068" n="0092a12"/><p xml:id="pX42p1057a0401">細行衆多者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1057001" n="1057001"/>六明尼法。略則五百。廣說則八<anchor xml:id="nkr_note_add_1057a0401" n="1057a0401"/><anchor xml:id="beg1057a0401" n="1057a0401"/>万<anchor xml:id="end1057a0401"/>四千
<lb ed="X" n="1057a05"/><lb ed="R068" n="0092a13"/>威儀。法式更多於大僧。故曰細行衆多。尼滿十二夏。
<lb ed="X" n="1057a06"/><lb ed="R068" n="0092a14"/>方開度人。違者犯提。僧滿十夏。有智慧開。違者犯於
<lb ed="X" n="1057a07"/><lb ed="R068" n="0092a15"/>吉也。</p>
<lb ed="X" n="1057a08"/><lb ed="R068" n="0092a16"/><p xml:id="pX42p1057a0801">依止式叉沙彌尼吉羅者。立謂。尼夏歲未滿受他依
<lb ed="X" n="1057a09"/><lb ed="R068" n="0092a17"/>止者犯吉。若得羯磨者。立明。尼雖夏滿十二。欲度人
<lb ed="X" n="1057a10"/><lb ed="R068" n="0092a18"/>時。還須從衆僧乞法。尼僧白二。許其度人。方始得也。
<lb ed="X" n="1057a11"/><lb ed="R068" n="0092b01"/>旣得法<anchor xml:id="nkr_note_add_1057a1101" n="1057a1101"/><anchor xml:id="beg1057a1101" n="1057a1101"/>已<anchor xml:id="end1057a1101"/>。開一年中。但得度一大尼。一六法。一沙彌
<lb ed="X" n="1057a12"/><lb ed="R068" n="0092b02"/>尼。受他一人依止。不得多也。若至來年。更得度人。但
<lb ed="X" n="1057a13"/><lb ed="R068" n="0092b03"/>當年中不得多度。故言隔年。又得今時尼家。一時度
<lb ed="X" n="1057a14"/><lb ed="R068" n="0092b04"/>多尼受戒。非法僧得罪。據律緣中。因度賊女故制。不
<lb ed="X" n="1057a15"/><lb ed="R068" n="0092b05"/>得輙度。然賊女要是死罪者。多爲賊女。十誦賊有二
<lb ed="X" n="1057a16"/><lb ed="R068" n="0092b06"/>種。一偷他財物。犯於王法。王欲殺之。二偷身犯夫夫
<lb ed="X" n="1057a17"/><lb ed="R068" n="0092b07"/>欲殺之。祇云。與此人出家越。與學法得蘭。與受具得
<lb ed="X" n="1057a18"/><lb ed="R068" n="0092b08"/>其殘也。</p><p xml:id="pX42p1057a1804" cb:place="inline">義須重與法者。立謂。更從尼僧乞度人法
<lb ed="X" n="1057a19"/><lb ed="R068" n="0092b09"/>也。</p>
<lb ed="X" n="1057a20"/><lb ed="R068" n="0092b10"/><p xml:id="pX42p1057a2001">薩婆多師資傳者。謂師資之傳。文如下引。如端正難
<lb ed="X" n="1057a21"/><lb ed="R068" n="0092b11"/>緣者。案五分中。明此女名半尸迦。先是婬女。於正法
<lb ed="X" n="1057a22"/><lb ed="R068" n="0092b12"/>中。出家往蘭若住處僧中。受戒有賊伺侯<note place="inline">云云</note>。十誦
<lb ed="X" n="1057a23"/><lb ed="R068" n="0092b13"/>云婆羅生女。端正姝好。價直半尸迦國也。今引此文
<lb ed="X" n="1057a24"/><lb ed="R068" n="0092b14"/>證知。僧不得往尼寺爲尼受戒也。彼有此難尙遣使。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1057b" n="1057b"/>
<lb ed="X" n="1057b01"/><lb ed="R068" n="0092b15"/>來僧中代受僧若得往者。何勞遣使。今有往尼寺爲
<lb ed="X" n="1057b02"/><lb ed="R068" n="0092b16"/>受者。迷之遠矣。故薩婆多師資傳中祐律師曰。夫大
<lb ed="X" n="1057b03"/><lb ed="R068" n="0092b17"/>海王百川。自到大師爲近則宜群萠如從。故曲禮云。
<lb ed="X" n="1057b04"/><lb ed="R068" n="0092b18"/>禮聞來學。不聞往敎。曲禮立制。猶尙如茲。況三寶戒
<lb ed="X" n="1057b05"/><lb ed="R068" n="0093a01"/>德。豈可輕忽哉。本以男女異位。高卑殊義。准半尸迦
<lb ed="X" n="1057b06"/><lb ed="R068" n="0093a02"/>女。遇有諸難。不得出寺。故開遣使受戒。夫若戒可往
<lb ed="X" n="1057b07"/><lb ed="R068" n="0093a03"/>授。何不屈師。此卽明文顯證也。自律興帝京。而江北
<lb ed="X" n="1057b08"/><lb ed="R068" n="0093a04"/>未備多在尼寺。而受具足。大僧自輕托難往授也。賓
<lb ed="X" n="1057b09"/><lb ed="R068" n="0093a05"/>云。端正難緣遣使受者。非謂大僧。不得往授。必往何
<lb ed="X" n="1057b10"/><lb ed="R068" n="0093a06"/>失。但由大僧取靜息緣。不肯來<anchor xml:id="nkr_note_orig_1057002" n="1057002"/>計尼寺故。開遣使受
<lb ed="X" n="1057b11"/><lb ed="R068" n="0093a07"/>也。</p>
<lb ed="X" n="1057b12"/><lb ed="R068" n="0093a08"/><p xml:id="pX42p1057b1201">問本法人名作何等者。此問意云。其本法尼。旣異式
<lb ed="X" n="1057b13"/><lb ed="R068" n="0093a09"/>叉。又未具足。其名字何<anchor xml:id="nkr_note_orig_1057003" n="1057003"/>下。答亦得名比丘尼。言本法
<lb ed="X" n="1057b14"/><lb ed="R068" n="0093a10"/>人者。有云。要由尼衆作此法故。故詺此法。爲大僧羯
<lb ed="X" n="1057b15"/><lb ed="R068" n="0093a11"/>磨之本。故曰本法。若尼不作此法。大僧羯磨亦不成
<lb ed="X" n="1057b16"/><lb ed="R068" n="0093a12"/>故也。三明尼僧結界。</p>
<lb ed="X" n="1057b17"/><lb ed="R068" n="0093a13"/><p xml:id="pX42p1057b1701">有人不立此法者。謂古師云。尼來僧中。尼全不秉羯
<lb ed="X" n="1057b18"/><lb ed="R068" n="0093a14"/>磨。又尼不足僧數。何須結界。今不同此義也。然今相
<lb ed="X" n="1057b19"/><lb ed="R068" n="0093a15"/>承結者。亦無文可據。但鈔家立此法耳。</p>
<lb ed="X" n="1057b20"/><lb ed="R068" n="0093a16"/><p xml:id="pX42p1057b2001">本法尼且置自然界外下二衆同住無妨者。立明。尼
<lb ed="X" n="1057b21"/><lb ed="R068" n="0093a17"/>來僧中結界時。其本法尼位。高下二衆。謂式叉及沙
<lb ed="X" n="1057b22"/><lb ed="R068" n="0093a18"/>彌尼。其下二衆。雖在界內。不成別衆。故言無妨。其本
<lb ed="X" n="1057b23"/><lb ed="R068" n="0093b01"/>法尼。出自然界外者。恐同尼共坐不合聞羯磨。若令
<lb ed="X" n="1057b24"/><lb ed="R068" n="0093b02"/>別處。又是別衆由本法尼。亦名比丘尼故。</p>
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1057c" n="1057c"/>
<lb ed="X" n="1057c01"/><lb ed="R068" n="0093b03"/><p xml:id="pX42p1057c0101">叉如尼懺僧殘二衆各結受隨俱同者。立謂。尼懺殘
<lb ed="X" n="1057c02"/><lb ed="R068" n="0093b04"/>時於大僧界上結界。今時受戒。亦須准此結之。以懺
<lb ed="X" n="1057c03"/><lb ed="R068" n="0093b05"/>殘是隨行中事。今受戒者受中事。故曰受隨俱同。
<lb ed="X" n="1057c04"/><lb ed="R068" n="0093b06"/>引此文證。明其此事定須結也。賢聖不共非奪者。立
<lb ed="X" n="1057c05"/><lb ed="R068" n="0093b07"/>明。尼須結界。雖無聖敎。然古來西土傳法之<anchor xml:id="nkr_note_orig_1057004" n="1057004"/>傳。卽覺
<lb ed="X" n="1057c06"/><lb ed="R068" n="0093b08"/>明法時眞諦之例。皆是賢聖。不言須結。皆須結終不
<lb ed="X" n="1057c07"/><lb ed="R068" n="0093b09"/>奪其結之道理。亦不明結以爲非法。故曰不共非奪
<lb ed="X" n="1057c08"/><lb ed="R068" n="0093b10"/>也。</p>
<lb ed="X" n="1057c09"/><lb ed="R068" n="0093b11"/><p xml:id="pX42p1057c0901">二篇一法覆藏全無等者。立謂。尼犯僧殘行懺。縱覆
<lb ed="X" n="1057c10"/><lb ed="R068" n="0093b12"/>藏百日千夜。亦不覆藏。別住法但半月。二衆中行摩
<lb ed="X" n="1057c11"/><lb ed="R068" n="0093b13"/>那埵耳。所以無別住法者。礪云。尼不得獨故。若與別
<lb ed="X" n="1057c12"/><lb ed="R068" n="0093b14"/>住。便成罪績故。六夜改僧制限半月者。勵云。爲其女
<lb ed="X" n="1057c13"/><lb ed="R068" n="0093b15"/>弱因行難成故也。</p>
<lb ed="X" n="1057c14"/><lb ed="R068" n="0093b16"/><p xml:id="pX42p1057c1401">尼入僧寺者。僧祇三十九云。應住門屋下。遣淨人女。
<lb ed="X" n="1057c15"/><lb ed="R068" n="0093b17"/>白言和南。比丘尼。白入願聽比丘當籌量可不聽入
<lb ed="X" n="1057c16"/><lb ed="R068" n="0093b18"/>故也。比丘入尼寺亦爾者。謂反上義卽是也。故五分
<lb ed="X" n="1057c17"/><lb ed="R068" n="0094a01"/>僧無緣入尼寺。隨入多少。步步波逸提。若一脚入門
<lb ed="X" n="1057c18"/><lb ed="R068" n="0094a02"/>吉羅。上言緣者。謂請喚說法設會等。是其緣也。若看
<lb ed="X" n="1057c19"/><lb ed="R068" n="0094a03"/>病作衣豈曰緣也。</p>
<lb ed="X" n="1057c20"/><lb ed="R068" n="0094a04"/><p xml:id="pX42p1057c2001">若尼來與欲應受不得述<anchor xml:id="nkr_note_add_1057c2001" n="1057c2001"/><anchor xml:id="beg1057c2001" n="1057c2001"/>己<anchor xml:id="end1057c2001"/>道德者。謂尼來請爲覓
<lb ed="X" n="1057c21"/><lb ed="R068" n="0094a05"/>敎誡人等。不得不受尼之囑也。礪云。尼來僧中。求敎
<lb ed="X" n="1057c22"/><lb ed="R068" n="0094a06"/>誡尼人。所囑人。謂非病。非遠行。非客比丘。非愚痴等。
<lb ed="X" n="1057c23"/><lb ed="R068" n="0094a07"/>此四種人不得受囑也。僧祇云。尼囑授應受除五人。
<lb ed="X" n="1057c24"/><lb ed="R068" n="0094a08"/>不得受尼囑。一上座。二敎誡尼人。三誦木叉人應各
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1058a" n="1058a"/>
<lb ed="X" n="1058a01"/><lb ed="R068" n="0094a09"/>自說。不應受。謂應言我是僧中上座。或言我是敎誡
<lb ed="X" n="1058a02"/><lb ed="R068" n="0094a10"/>尼人。或言我是半月時誦戒人。四者守房人。五者病
<lb ed="X" n="1058a03"/><lb ed="R068" n="0094a11"/>人。此二應自言我。不至僧中汝可囑餘人。若言我是
<lb ed="X" n="1058a04"/><lb ed="R068" n="0094a12"/>乞食。頭陀多聞大德等人。不受者。得越毗尼罪。</p>
<lb ed="X" n="1058a05"/><lb ed="R068" n="0094a13"/><p xml:id="pX42p1058a0501">若檀越爲請比丘來乃至路有難事等者。立明。尼在
<lb ed="X" n="1058a06"/><lb ed="R068" n="0094a14"/>檀越處安居。要須請僧來。依此僧住。方得結夏。其檀
<lb ed="X" n="1058a07"/><lb ed="R068" n="0094a15"/>越請僧竟。比丘有緣不來。其尼<anchor xml:id="nkr_note_add_1058a0701" n="1058a0701"/><anchor xml:id="beg1058a0701" n="1058a0701"/>已<anchor xml:id="end1058a0701"/>結夏竟。其僧緣事
<lb ed="X" n="1058a08"/><lb ed="R068" n="0094a16"/>竟。竟不來者。便更請餘僧來。若不請。尼則不合住。若
<lb ed="X" n="1058a09"/><lb ed="R068" n="0094a17"/>欲去。路中有難不得去。聽住成安居也。若初安居竟
<lb ed="X" n="1058a10"/><lb ed="R068" n="0094a18"/>比丘有緣去尼後方知等者。立明。亦如前在檀越家。
<lb ed="X" n="1058a11"/><lb ed="R068" n="0094b01"/>結夏。其僧有事忽去。尼不知。後方知者。開成得住。不
<lb ed="X" n="1058a12"/><lb ed="R068" n="0094b02"/>須移也。</p>
<lb ed="X" n="1058a13"/><lb ed="R068" n="0094b03"/><p xml:id="pX42p1058a1301">但欲惑色益壽畜弟子者。按<name role="" type="person">大愛道</name>比丘尼經下卷
<lb ed="X" n="1058a14"/><lb ed="R068" n="0094b04"/>云。佛語阿難。比丘尼受具戒。當由比丘僧。若衆許可
<lb ed="X" n="1058a15"/><lb ed="R068" n="0094b05"/>乃得。若一比丘不肯卽不得也。阿難問曰。何故要由
<lb ed="X" n="1058a16"/><lb ed="R068" n="0094b06"/>比丘僧。而乃得成女沙門乎<note place="inline">女沙門者。卽大戒尼也</note>。佛言。阿難
<lb ed="X" n="1058a17"/><lb ed="R068" n="0094b07"/>所以爾者。女人多欲熊。但欲惑色畜弟子。亦不欲學
<lb ed="X" n="1058a18"/><lb ed="R068" n="0094b08"/>問。<anchor xml:id="nkr_note_add_1058a1801" n="1058a1801"/><anchor xml:id="beg1058a1801" n="1058a1801"/>但<anchor xml:id="end1058a1801"/>知須臾之事。是故當須由比丘僧耳。鈔中。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1058001" n="1058001"/>長有
<lb ed="X" n="1058a19"/><lb ed="R068" n="0094b09"/>壽字。經文中無也。言欲熊惑色者。看上下文意。只是
<lb ed="X" n="1058a20"/><lb ed="R068" n="0094b10"/>婬欲之熊。迷其婬欲事也。立云。女人貪欲旣多。樂養
<lb ed="X" n="1058a21"/><lb ed="R068" n="0094b11"/>門徒。貪其給使。貪其送餉衣食。名爲益壽也。尼八重
<lb ed="X" n="1058a22"/><lb ed="R068" n="0094b12"/>四同僧後四者。此文中略不出最後隨順犯罪比丘。
<lb ed="X" n="1058a23"/><lb ed="R068" n="0094b13"/>違尼三諫。夷不出此戒也。尼摩觸戒。制意者。凡女人
<lb ed="X" n="1058a24"/><lb ed="R068" n="0094b14"/>之性。染愛情深。旣受摩觸。適悅處重。又人輕易陵義
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1058b" n="1058b"/>
<lb ed="X" n="1058b01"/><lb ed="R068" n="0094b15"/>無自固成大惡。臨危事險。故方便之內。制以深防。但
<lb ed="X" n="1058b02"/><lb ed="R068" n="0094b16"/>使受樂。卽結夷罪。</p>
<lb ed="X" n="1058b03"/><lb ed="R068" n="0094b17"/><p xml:id="pX42p1058b0301">腋<anchor xml:id="nkr_note_add_1058b0301" n="1058b0301"/><anchor xml:id="beg1058b0301" n="1058b0301"/>已<anchor xml:id="end1058b0301"/>下膝<anchor xml:id="nkr_note_add_1058b0302" n="1058b0302"/><anchor xml:id="beg1058b0302" n="1058b0302"/>已<anchor xml:id="end1058b0302"/>上等者。礪問。此腋<anchor xml:id="nkr_note_add_1058b0303" n="1058b0303"/><anchor xml:id="beg1058b0303" n="1058b0303"/>已<anchor xml:id="end1058b0303"/>下夷。明知腋<anchor xml:id="nkr_note_add_1058b0304" n="1058b0304"/><anchor xml:id="beg1058b0304" n="1058b0304"/>已<anchor xml:id="end1058b0304"/>上
<lb ed="X" n="1058b04"/><lb ed="R068" n="0094b18"/>蘭。何後八事戒中捉手乃至腕蘭。<anchor xml:id="nkr_note_add_1058b0401" n="1058b0401"/><anchor xml:id="beg1058b0401" n="1058b0401"/>已<anchor xml:id="end1058b0401"/>後卽夷者。解云。
<lb ed="X" n="1058b05"/><lb ed="R068" n="0095a01"/>前就身中辨分齊。故言腋<anchor xml:id="nkr_note_add_1058b0501" n="1058b0501"/><anchor xml:id="beg1058b0501" n="1058b0501"/>已<anchor xml:id="end1058b0501"/>下膝<anchor xml:id="nkr_note_add_1058b0502" n="1058b0502"/><anchor xml:id="beg1058b0502" n="1058b0502"/>已<anchor xml:id="end1058b0502"/>上夷。下捉手者。
<lb ed="X" n="1058b06"/><lb ed="R068" n="0095a02"/>就支中以別分齊。故言腋<anchor xml:id="nkr_note_add_1058b0601" n="1058b0601"/><anchor xml:id="beg1058b0601" n="1058b0601"/>已<anchor xml:id="end1058b0601"/>上夷<anchor xml:id="nkr_note_add_1058b0602" n="1058b0602"/><anchor xml:id="beg1058b0602" n="1058b0602"/>已<anchor xml:id="end1058b0602"/>下蘭。五分云。摩
<lb ed="X" n="1058b07"/><lb ed="R068" n="0095a03"/>觸髮際<anchor xml:id="nkr_note_add_1058b0701" n="1058b0701"/><anchor xml:id="beg1058b0701" n="1058b0701"/>已<anchor xml:id="end1058b0701"/>下膝<anchor xml:id="nkr_note_add_1058b0702" n="1058b0702"/><anchor xml:id="beg1058b0702" n="1058b0702"/>已<anchor xml:id="end1058b0702"/>上。肘<anchor xml:id="nkr_note_add_1058b0703" n="1058b0703"/><anchor xml:id="beg1058b0703" n="1058b0703"/>已<anchor xml:id="end1058b0703"/>後夷。</p>
<lb ed="X" n="1058b08"/><lb ed="R068" n="0095a04"/><p xml:id="pX42p1058b0801">僧不問境染淨者。立謂。不問前女有染心無染心也。
<lb ed="X" n="1058b09"/><lb ed="R068" n="0095a05"/>尼身不動隨處得罪者。立謂。隨輕重境被觸。若受樂
<lb ed="X" n="1058b10"/><lb ed="R068" n="0095a06"/>卽犯。若輕境蘭。重境夷。</p>
<lb ed="X" n="1058b11"/><lb ed="R068" n="0095a07"/><p xml:id="pX42p1058b1101">八事成重制意者。礪云。前戒得境處深染情垢重。地
<lb ed="X" n="1058b12"/><lb ed="R068" n="0095a08"/>制深防。一觸成重。此戒亦是染心所爲。觸境處淺。染
<lb ed="X" n="1058b13"/><lb ed="R068" n="0095a09"/>心微薄。要假八事。相資過集。積增垢情。轉著趣重。必
<lb ed="X" n="1058b14"/><lb ed="R068" n="0095a10"/>故須抑制也。乃至腕<anchor xml:id="nkr_note_add_1058b1401" n="1058b1401"/><anchor xml:id="beg1058b1401" n="1058b1401"/>已<anchor xml:id="end1058b1401"/>後是重者。若捉手齊腕是蘭。
<lb ed="X" n="1058b15"/><lb ed="R068" n="0095a11"/>捉腕<anchor xml:id="nkr_note_add_1058b1501" n="1058b1501"/><anchor xml:id="beg1058b1501" n="1058b1501"/>已<anchor xml:id="end1058b1501"/>後夷。非此戒攝。</p>
<lb ed="X" n="1058b16"/><lb ed="R068" n="0095a12"/><p xml:id="pX42p1058b1601">四屛處立語行等三事亦爾者。謂是第四屛處共立。
<lb ed="X" n="1058b17"/><lb ed="R068" n="0095a13"/>屛處共語。六屛處共行也。礪問。下文入闇室入屛障
<lb ed="X" n="1058b18"/><lb ed="R068" n="0095a14"/>處犯提。何意此中得蘭。解云。下對譏過。不待俱染。但
<lb ed="X" n="1058b19"/><lb ed="R068" n="0095a15"/>犯提罪。此謂俱染容成大惡。故悉犯蘭。更問下文入
<lb ed="X" n="1058b20"/><lb ed="R068" n="0095a16"/>闇室犯提。此文開若禮拜。若有所施與。若悔過等不
<lb ed="X" n="1058b21"/><lb ed="R068" n="0095a17"/>犯者何。答下無所爲事涉譏犯提。此有福緣。布施求
<lb ed="X" n="1058b22"/><lb ed="R068" n="0095a18"/>法。懺洗之流。故全無過也。</p>
<lb ed="X" n="1058b23"/><lb ed="R068" n="0095b01"/><p xml:id="pX42p1058b2301">八捉手不成重者。以事是一故。要犯八事。亦無次第。
<lb ed="X" n="1058b24"/><lb ed="R068" n="0095b02"/>但使滿八皆攬成重。</p><p xml:id="pX42p1058b2409" cb:place="inline">下入闇室犯墮由無所爲事
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1058c" n="1058c"/>
<lb ed="X" n="1058c01"/><lb ed="R068" n="0095b03"/>等者。立謂。無受法禮拜悔過等事故墮。今言下者。指
<lb ed="X" n="1058c02"/><lb ed="R068" n="0095b04"/>下篇單墮戒中也。</p>
<lb ed="X" n="1058c03"/><lb ed="R068" n="0095b05"/><p xml:id="pX42p1058c0301">覆藏他重罪戒。制意者。出家尼衆。遞相禁約使離過。
<lb ed="X" n="1058c04"/><lb ed="R068" n="0095b06"/>行成光顯。僧衆今乃知他犯重故。相容匿之。心致犯
<lb ed="X" n="1058c05"/><lb ed="R068" n="0095b07"/>滋劇。淪陷前人。自<anchor xml:id="nkr_note_orig_1058002" n="1058002"/>懷損僧。汚辱不少。故加深防。制重
<lb ed="X" n="1058c06"/><lb ed="R068" n="0095b08"/>夷罪也。作覆藏心者。尼覆藏重罪得蘭。若獨住無人
<lb ed="X" n="1058c07"/><lb ed="R068" n="0095b09"/>處。不成覆。</p><p xml:id="pX42p1058c0705" cb:place="inline">如懺罪中者。立謂。如殘罪中。若犯殘<anchor xml:id="nkr_note_add_1058c0701" n="1058c0701"/><anchor xml:id="beg1058c0701" n="1058c0701"/>已<anchor xml:id="end1058c0701"/>。
<lb ed="X" n="1058c08"/><lb ed="R068" n="0095b10"/>無人可發露。不成覆藏。如懺殘中。有八種不成覆。</p>
<lb ed="X" n="1058c09"/><lb ed="R068" n="0095b11"/><p xml:id="pX42p1058c0901">若對先知不肯發者二俱有過者。立謂。有張家尼犯
<lb ed="X" n="1058c10"/><lb ed="R068" n="0095b12"/>重<anchor xml:id="nkr_note_add_1058c1001" n="1058c1001"/><anchor xml:id="beg1058c1001" n="1058c1001"/>已<anchor xml:id="end1058c1001"/>。有一王家尼。知張家尼犯重。便覆他罪。不向人
<lb ed="X" n="1058c11"/><lb ed="R068" n="0095b13"/>說。其後有李家尼。亦知前張家尼犯重。還卽向其王
<lb ed="X" n="1058c12"/><lb ed="R068" n="0095b14"/>家尼發露者不成。由此尼旣覆他罪。不得受他發露。
<lb ed="X" n="1058c13"/><lb ed="R068" n="0095b15"/>此後二人俱犯重也。下卽引文。如向有犯者懺等。皆
<lb ed="X" n="1058c14"/><lb ed="R068" n="0095b16"/>不成也<note place="inline">云云</note>。又識人名罪種相須發露者。立謂。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1058003" n="1058003"/>懺犯
<lb ed="X" n="1058c15"/><lb ed="R068" n="0095b17"/>重人名姓。又識其所犯罪名罪種。而覆不發者犯重。
<lb ed="X" n="1058c16"/><lb ed="R068" n="0095b18"/>若雖懺。前人而不知所犯定是何罪。而不識罪名種。
<lb ed="X" n="1058c17"/><lb ed="R068" n="0096a01"/>又雖知犯罪名種。尼不識能犯之尼名字。並無覆罪。
<lb ed="X" n="1058c18"/><lb ed="R068" n="0096a02"/>故言反上不合若前人受竟更不須說者。應是對一
<lb ed="X" n="1058c19"/><lb ed="R068" n="0096a03"/>人說卽須休也。根本無過者。立云。如一尼知他犯卽
<lb ed="X" n="1058c20"/><lb ed="R068" n="0096a04"/>作覆心。而所犯者。早自發露竟。能覆之人無罪。由根
<lb ed="X" n="1058c21"/><lb ed="R068" n="0096a05"/>本<anchor xml:id="nkr_note_add_1058c2101" n="1058c2101"/><anchor xml:id="beg1058c2101" n="1058c2101"/>已<anchor xml:id="end1058c2101"/>彰故。</p>
<lb ed="X" n="1058c22"/><lb ed="R068" n="0096a06"/><p xml:id="pX42p1058c2201">言人戒制意者。所以不聽言人者。有三過故。一出家
<lb ed="X" n="1058c23"/><lb ed="R068" n="0096a07"/>之人應懷四等。陳辭擧吿。損<anchor xml:id="nkr_note_orig_1058004" n="1058004"/>物前人。卽非益物。二者
<lb ed="X" n="1058c24"/><lb ed="R068" n="0096a08"/>女人之性。理無外涉。是非種難究。不閑進否。雖理灼
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1059a" n="1059a"/>
<lb ed="X" n="1059a01"/><lb ed="R068" n="0096a09"/>然言不自雪。醜累佛法。譏損處重。三自<anchor xml:id="nkr_note_orig_1059001" n="1059001"/>懷心行鄣道
<lb ed="X" n="1059a02"/><lb ed="R068" n="0096a10"/>根本。具斯諸過。故所以制。五分若詣官言人一往返
<lb ed="X" n="1059a03"/><lb ed="R068" n="0096a11"/>一殘今四緣成犯。如文可知。更無餘開緣。明爲三寶
<lb ed="X" n="1059a04"/><lb ed="R068" n="0096a12"/>亦在犯限。</p><p xml:id="pX42p1059a0405" cb:place="inline">應還直者。旣不與此柴須還他斫柴功
<lb ed="X" n="1059a05"/><lb ed="R068" n="0096a13"/>夫之直也。</p>
<lb ed="X" n="1059a06"/><lb ed="R068" n="0096a14"/><p xml:id="pX42p1059a0601">四獨戒者。四分合爲一戒。祇律分爲四戒。今合明制
<lb ed="X" n="1059a07"/><lb ed="R068" n="0096a15"/>意。凡女人志弱。事無獨立。人輕易陵。容成大惡。假伴
<lb ed="X" n="1059a08"/><lb ed="R068" n="0096a16"/>相援。方能離過。故制不聽獨也。水是難處。夜多姧非
<lb ed="X" n="1059a09"/><lb ed="R068" n="0096a17"/>村是俗男所居。曠野及道。容有惡緣故。並皆制獨。犯
<lb ed="X" n="1059a10"/><lb ed="R068" n="0096a18"/>僧殘。</p>
<lb ed="X" n="1059a11"/><lb ed="R068" n="0096b01"/><p xml:id="pX42p1059a1101">尼獨行詣村者。立謂。今時尼獨入家<anchor xml:id="nkr_note_orig_1059002" n="1059002"/>人院中亦犯殘。
<lb ed="X" n="1059a12"/><lb ed="R068" n="0096b02"/>四越界犯者。立謂。過村界卽犯。猶未過界蘭。獨在後
<lb ed="X" n="1059a13"/><lb ed="R068" n="0096b03"/>行。</p><p xml:id="pX42p1059a1302" cb:place="inline">乃至離伴見聞處卽犯者。若准祇文。獨行者。若
<lb ed="X" n="1059a14"/><lb ed="R068" n="0096b04"/>捨伴下道出界犯殘。若道中恒在申手內若離申手
<lb ed="X" n="1059a15"/><lb ed="R068" n="0096b05"/>外一足過蘭。二足過殘。若餘人中間過者蘭<note place="inline">礪進</note>。</p>
<lb ed="X" n="1059a16"/><lb ed="R068" n="0096b06"/><p xml:id="pX42p1059a1601">當求半許若過半而作法者。立謂。尼受戒時。尼師僧
<lb ed="X" n="1059a17"/><lb ed="R068" n="0096b07"/>少。不可<anchor xml:id="nkr_note_orig_1059003" n="1059003"/>令淸淨者十人之中五人持戒。若過五人等。
<lb ed="X" n="1059a18"/><lb ed="R068" n="0096b08"/>持戒淸淨。自餘不淨。亦得成法也。</p>
<lb ed="X" n="1059a19"/><lb ed="R068" n="0096b09"/><p xml:id="pX42p1059a1901">如<anchor xml:id="fxX42p1059a01"/>此八法尊重乃至盡形不應違者。案五分云。波闍
<lb ed="X" n="1059a20"/><lb ed="R068" n="0096b10"/>波提求佛出家。佛不許之。阿難爲三請佛後令行八
<lb ed="X" n="1059a21"/><lb ed="R068" n="0096b11"/>不可越法乃與出家。阿難奉敎爲說八敬愛道頂受
<lb ed="X" n="1059a22"/><lb ed="R068" n="0096b12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_1059a2201" n="1059a2201"/><anchor xml:id="beg1059a2201" n="1059a2201"/>已<anchor xml:id="end1059a2201"/>。復白阿難。願更爲我入白世尊云。我<anchor xml:id="nkr_note_add_1059a2202" n="1059a2202"/><anchor xml:id="beg1059a2202" n="1059a2202"/>已<anchor xml:id="end1059a2202"/>受八法於
<lb ed="X" n="1059a23"/><lb ed="R068" n="0096b13"/>八法中欲乞一願。願聽比丘尼隨大小禮比丘。如何
<lb ed="X" n="1059a24"/><lb ed="R068" n="0096b14"/>百歲尼。禮新受戒比丘。阿難復爲白佛。佛吿阿難。我
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1059b" n="1059b"/>
<lb ed="X" n="1059b01"/><lb ed="R068" n="0096b15"/>聽比丘尼隨大小禮比丘者。無有是處。賓云。有二義
<lb ed="X" n="1059b02"/><lb ed="R068" n="0096b16"/>故。不許隨次禮。一者女人闇訥。請法。大僧表有師徒。
<lb ed="X" n="1059b03"/><lb ed="R068" n="0096b17"/>僧是極尊之位。尼是極卑之位。則請法情殷。若許隨
<lb ed="X" n="1059b04"/><lb ed="R068" n="0096b18"/>次禮。此義不成。二者男女報殊。喜相愛染。若大小位
<lb ed="X" n="1059b05"/><lb ed="R068" n="0097a01"/>別。狎近難交。若許依次禮。形交事數。恐有婬亂。故<anchor xml:id="nkr_note_orig_1059004" n="1059004"/>迷
<lb ed="X" n="1059b06"/><lb ed="R068" n="0097a02"/>防之。以佛不許<anchor xml:id="nkr_note_orig_1059005" n="1059005"/>以禮今猶交染。呈露如此。向若許依
<lb ed="X" n="1059b07"/><lb ed="R068" n="0097a03"/>次禮。更甚於此女人有五礙。不得作天帝釋六欲天
<lb ed="X" n="1059b08"/><lb ed="R068" n="0097a04"/>中。第二天王也。魔王六欲天中第六天王。梵王色界
<lb ed="X" n="1059b09"/><lb ed="R068" n="0097a05"/>初禪梵王也。轉輪王四天下中人王也。佛三界法王。
<lb ed="X" n="1059b10"/><lb ed="R068" n="0097a06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_1059006" n="1059006"/>說人天三界百億天下法王也。若不聽女人出家受
<lb ed="X" n="1059b11"/><lb ed="R068" n="0097a07"/>具足戒。佛之正法住世千年。今聽出家則減五百年。
<lb ed="X" n="1059b12"/><lb ed="R068" n="0097a08"/>猶如人家多女人少男。當知其家衰不久。又吿阿難。
<lb ed="X" n="1059b13"/><lb ed="R068" n="0097a09"/>若女人。不於我法出家受具足戒。我泥洹後。諸憂婆
<lb ed="X" n="1059b14"/><lb ed="R068" n="0097a10"/>塞。及優婆夷。當持四事供養。隨比丘後。白言大德。怜
<lb ed="X" n="1059b15"/><lb ed="R068" n="0097a11"/>愍我故。受我供養。若出門見便當牽辟言。大德於我
<lb ed="X" n="1059b16"/><lb ed="R068" n="0097a12"/>有恩。乞暫過坐。使我獲安。若道路相逢。皆當解髮。拂
<lb ed="X" n="1059b17"/><lb ed="R068" n="0097a13"/>比丘足。布令蹈上。今聽出家。此事殆盡。阿難聞<anchor xml:id="nkr_note_add_1059b1701" n="1059b1701"/><anchor xml:id="beg1059b1701" n="1059b1701"/>已<anchor xml:id="end1059b1701"/>。悲
<lb ed="X" n="1059b18"/><lb ed="R068" n="0097a14"/>恨流淚。白佛言。世尊我先不聞不知此法。求聽女人
<lb ed="X" n="1059b19"/><lb ed="R068" n="0097a15"/>出家受具足戒。若我先知。豈當三請。佛吿阿難勿復
<lb ed="X" n="1059b20"/><lb ed="R068" n="0097a16"/>啼泣。魔蔽汝心。是故爾。今聽女人出家受具足戒。當
<lb ed="X" n="1059b21"/><lb ed="R068" n="0097a17"/>應隨順我之所制。不得有違。又按毗尼母論云。佛日
<lb ed="X" n="1059b22"/><lb ed="R068" n="0097a18"/>若不度女人出家。有十事利益。一若女不出家者。諸
<lb ed="X" n="1059b23"/><lb ed="R068" n="0097b01"/>檀越。各各以器盛食。在道側。跪授與沙門。二者常與
<lb ed="X" n="1059b24"/><lb ed="R068" n="0097b02"/>衣服臥具。於道中。求沙門受用。三者乘象馬車乘。在
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1059c" n="1059c"/>
<lb ed="X" n="1059c01"/><lb ed="R068" n="0097b03"/>道側。以五體投地。求沙門蹈上而過。四者常應路中
<lb ed="X" n="1059c02"/><lb ed="R068" n="0097b04"/>以髮布地。求沙門。蹈上而過。五者常應恭敬心請沙
<lb ed="X" n="1059c03"/><lb ed="R068" n="0097b05"/>門。致舍供養。六者見諸沙門。常恭敬心。淨掃地。脫身
<lb ed="X" n="1059c04"/><lb ed="R068" n="0097b06"/>上衣布地令坐。七者脫身上衣。拂比丘足上塵。八者
<lb ed="X" n="1059c05"/><lb ed="R068" n="0097b07"/>常舒髮。拂比丘足上塵。九者沙門威德過於日月。況
<lb ed="X" n="1059c06"/><lb ed="R068" n="0097b08"/>諸外道。豈能正視於沙門乎。十者佛之正法。應住千
<lb ed="X" n="1059c07"/><lb ed="R068" n="0097b09"/>年。今減五百年。一百年得堅固解脫。第二百年得堅
<lb ed="X" n="1059c08"/><lb ed="R068" n="0097b10"/>固定。第三百年得堅固持戒。第四百年得堅固多聞。
<lb ed="X" n="1059c09"/><lb ed="R068" n="0097b11"/>第五百年得堅固布施。此上五百年。屬正法時也。</p>
<lb ed="X" n="1059c10"/><lb ed="R068" n="0097b12"/><p xml:id="pX42p1059c1001">中含八尊師法者。案中含經第二十八云。愛道求佛
<lb ed="X" n="1059c11"/><lb ed="R068" n="0097b13"/>出家。三請不許。住立門外塗跣悲泣。阿難見之。爲進
<lb ed="X" n="1059c12"/><lb ed="R068" n="0097b14"/>白佛。再三爲請。請傳八敬。報其愛道。若能行者。許其
<lb ed="X" n="1059c13"/><lb ed="R068" n="0097b15"/>出家。一者從大僧受戒。二半月請敎授。三依大僧處
<lb ed="X" n="1059c14"/><lb ed="R068" n="0097b16"/>安居。四夏竟僧中自恣。五不得輙問比丘經律論之
<lb ed="X" n="1059c15"/><lb ed="R068" n="0097b17"/>義。若聽問乃得問也。六不得說比丘所犯。七尼殘半
<lb ed="X" n="1059c16"/><lb ed="R068" n="0097b18"/>月僧中行不慢等。八百歲尼當禮始受戒比丘等。不
<lb ed="X" n="1059c17"/><lb ed="R068" n="0098a01"/>得云是犯戒是摩呵羅者。案祇中明尼不得罵僧云
<lb ed="X" n="1059c18"/><lb ed="R068" n="0098a02"/>爾也。又云。比丘亦不得罵尼言剃髮老嫗婬易老嫗
<lb ed="X" n="1059c19"/><lb ed="R068" n="0098a03"/>摩呵羅老嫗。尼不得罵僧云此犯戒。此是摩訶羅。此
<lb ed="X" n="1059c20"/><lb ed="R068" n="0098a04"/>無所知等也。若是比丘敎誡尼時。不得低頭而住。應
<lb ed="X" n="1059c21"/><lb ed="R068" n="0098a05"/>觀相威儀。若見油澤塗頭莊服。著上色衣。擣令光澤。
<lb ed="X" n="1059c22"/><lb ed="R068" n="0098a06"/>白帶繫腰。如是者應呵也。比丘敎誡尼時。應如女想。
<lb ed="X" n="1059c23"/><lb ed="R068" n="0098a07"/>敎誡人當如佛想。若對俗人前。不得敎誡。勿令前人
<lb ed="X" n="1059c24"/><lb ed="R068" n="0098a08"/>起不善心。言沙門今敎婦也。十誦見大僧不起墮五
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1060a" n="1060a"/>
<lb ed="X" n="1060a01"/><lb ed="R068" n="0098a09"/>分亦爾者。案五分中。尼見大僧。不起禮。不請坐波逸
<lb ed="X" n="1060a02"/><lb ed="R068" n="0098a10"/>提。輙問大僧義者。波逸提。若有問應先白比丘然後
<lb ed="X" n="1060a03"/><lb ed="R068" n="0098a11"/>問比丘尼照鏡波逸提。照水吉羅。若爲面有瘡者不
<lb ed="X" n="1060a04"/><lb ed="R068" n="0098a12"/>犯。比丘尼沽酒。犯偷蘭遮。尼出息亦犯蘭。押油賣亦
<lb ed="X" n="1060a05"/><lb ed="R068" n="0098a13"/>蘭。</p>
<lb ed="X" n="1060a06"/><lb ed="R068" n="0098a14"/><p xml:id="pX42p1060a0601">注此云學法女者。其此女要二年學戒。方得與受具。
<lb ed="X" n="1060a07"/><lb ed="R068" n="0098a15"/>不滿不得。若中間犯此六。更從初與齊此數爲二年。
<lb ed="X" n="1060a08"/><lb ed="R068" n="0098a16"/>若犯重同沙彌。滅擯不得與具戒。此學法不比臨時。
<lb ed="X" n="1060a09"/><lb ed="R068" n="0098a17"/>本法若本法行不行。俱得受俱是失法之<g ref="#CB00985">𠎝</g>。其學法
<lb ed="X" n="1060a10"/><lb ed="R068" n="0098a18"/>女但是加其交輕法。更無別戒。體重發故。上序中十
<lb ed="X" n="1060a11"/><lb ed="R068" n="0098b01"/>門云。式叉摩那六法。是其學宗。戒體更不重發。卽其
<lb ed="X" n="1060a12"/><lb ed="R068" n="0098b02"/>義也。</p>
<lb ed="X" n="1060a13"/><lb ed="R068" n="0098b03"/><p xml:id="pX42p1060a1301">四分十八童女二歲學戒又云小年曾嫁年十歲與
<lb ed="X" n="1060a14"/><lb ed="R068" n="0098b04"/>六法等者。十八童女。二歲學戒。滿二十得兩年。與受
<lb ed="X" n="1060a15"/><lb ed="R068" n="0098b05"/>具戒。若曾嫁者。十歲與二年學戒。滿十二受具也。問
<lb ed="X" n="1060a16"/><lb ed="R068" n="0098b06"/>據律所談皆須學戒。今尼學缺違敎無疑。據何得戒。
<lb ed="X" n="1060a17"/><lb ed="R068" n="0098b07"/>而相承競授。答據五分。初緣愛道等受。案五分云。波
<lb ed="X" n="1060a18"/><lb ed="R068" n="0098b08"/>闍波提奉佛八敬。名受具戒。歡喜奉行。卽成出家受
<lb ed="X" n="1060a19"/><lb ed="R068" n="0098b09"/>具足戒。後白阿難。此五百釋女。今當云何受具足戒。
<lb ed="X" n="1060a20"/><lb ed="R068" n="0098b10"/>願更爲白。阿難卽以白佛。佛吉卽聽波闍波提比丘
<lb ed="X" n="1060a21"/><lb ed="R068" n="0098b11"/>尼作和上。比丘僧十衆中。白四羯磨受具戒。又案求
<lb ed="X" n="1060a22"/><lb ed="R068" n="0098b12"/>那<g ref="#CB02494">䟦</g>摩爲尼重受。盡判得戒。不爾要須備學也。可知
<lb ed="X" n="1060a23"/><lb ed="R068" n="0098b13"/>有胎無胎廣如彼者。案十誦云。有居士婦名和羅。大
<lb ed="X" n="1060a24"/><lb ed="R068" n="0098b14"/>富多財。田宅種種。後以無常因緣。財物失盡。家人分
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1060b" n="1060b"/>
<lb ed="X" n="1060b01"/><lb ed="R068" n="0098b15"/>散。唯一身在。先因有身以喪親失財緣故。愁憂苦惱。
<lb ed="X" n="1060b02"/><lb ed="R068" n="0098b16"/>身自消疲。又兒胎縮小。便作是念。我胎中兒。若死爛。
<lb ed="X" n="1060b03"/><lb ed="R068" n="0098b17"/>又作是念。諸富樂人。莫過沙門釋子。須往尼精舍。作
<lb ed="X" n="1060b04"/><lb ed="R068" n="0098b18"/>比丘尼。旣出家<anchor xml:id="nkr_note_add_1060b0401" n="1060b0401"/><anchor xml:id="beg1060b0401" n="1060b0401"/>已<anchor xml:id="end1060b0401"/>。身歡樂故。腹漸漸大。諸尼駈出。謂
<lb ed="X" n="1060b05"/><lb ed="R068" n="0099a01"/>犯婬人。答言我出家<anchor xml:id="nkr_note_add_1060b0501" n="1060b0501"/><anchor xml:id="beg1060b0501" n="1060b0501"/>已<anchor xml:id="end1060b0501"/>。不作婬事。先時有身。乃至佛
<lb ed="X" n="1060b06"/><lb ed="R068" n="0099a02"/>言。是尼不犯梵行。先白衣時有身。從今聽沙彌尼二
<lb ed="X" n="1060b07"/><lb ed="R068" n="0099a03"/>歲學六法。可知身無身等。故疏云。二歲以練身六法
<lb ed="X" n="1060b08"/><lb ed="R068" n="0099a04"/>以練神卽其義也。</p>
<lb ed="X" n="1060b09"/><lb ed="R068" n="0099a05"/><p xml:id="pX42p1060b0901">僧祇應學十八法者。今鈔中列不盡。列十二事竟。卽
<lb ed="X" n="1060b10"/><lb ed="R068" n="0099a06"/>云餘如彼說。案僧祇云。佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。有比丘尼。度十
<lb ed="X" n="1060b11"/><lb ed="R068" n="0099a07"/>歲。十二歲童女。與受具足。女人軟弱。不堪苦事。威儀
<lb ed="X" n="1060b12"/><lb ed="R068" n="0099a08"/>多不具足。不知奉事和上阿闍梨。不知入衆著衣持
<lb ed="X" n="1060b13"/><lb ed="R068" n="0099a09"/>鉢之法。諸尼擧過白佛。佛言。從今<anchor xml:id="nkr_note_add_1060b1301" n="1060b1301"/><anchor xml:id="beg1060b1301" n="1060b1301"/>已<anchor xml:id="end1060b1301"/>後。十八童女。欲
<lb ed="X" n="1060b14"/><lb ed="R068" n="0099a10"/>於如來法中受具足者。應從僧乞二年學戒。此女應
<lb ed="X" n="1060b15"/><lb ed="R068" n="0099a11"/>從僧乞法。作是言。阿梨耶僧聽。我某甲。十八歲童
<lb ed="X" n="1060b16"/><lb ed="R068" n="0099a12"/>女。欲於如來法律中。受具足。今從僧乞二年學戒。願
<lb ed="X" n="1060b17"/><lb ed="R068" n="0099a13"/>僧哀愍故。與我二年學戒<note place="inline">三說<anchor xml:id="nkr_note_add_1060b1701" n="1060b1701"/><anchor xml:id="beg1060b1701" n="1060b1701"/>已<anchor xml:id="end1060b1701"/></note>。尼僧應十衆具滿白
<lb ed="X" n="1060b18"/><lb ed="R068" n="0099a14"/>四羯磨<note place="inline">文如律</note>。成就<anchor xml:id="nkr_note_add_1060b1801" n="1060b1801"/><anchor xml:id="beg1060b1801" n="1060b1801"/>已<anchor xml:id="end1060b1801"/>。是名與學戒。二歲中。應隨順十
<lb ed="X" n="1060b19"/><lb ed="R068" n="0099a15"/>八事。何等十八<note place="inline">文中一一列如鈔所引至下文云</note>。第九。第十。第十一。
<lb ed="X" n="1060b20"/><lb ed="R068" n="0099a16"/>第十二。後四波羅夷。若一一犯者。應更受學法。十三
<lb ed="X" n="1060b21"/><lb ed="R068" n="0099a17"/>若十九僧伽婆尸沙<anchor xml:id="nkr_note_add_1060b2101" n="1060b2101"/><anchor xml:id="beg1060b2101" n="1060b2101"/>已<anchor xml:id="end1060b2101"/>下。一切作突吉羅悔<note place="inline">鈔引至此</note>。若
<lb ed="X" n="1060b22"/><lb ed="R068" n="0099a18"/>破五戒。何等爲五。非時食。停食食。受金銀及錢。飮酒。
<lb ed="X" n="1060b23"/><lb ed="R068" n="0099b01"/>若香華。隨其犯日足學滿。私云。此下五若破但足日
<lb ed="X" n="1060b24"/><lb ed="R068" n="0099b02"/>數滿。前之。後四夷若犯壞其學法。應更受學法也。鈔
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1060c" n="1060c"/>
<lb ed="X" n="1060c01"/><lb ed="R068" n="0099b03"/>云餘如彼說者。指此後五也。後四波羅夷者。謂八夷
<lb ed="X" n="1060c02"/><lb ed="R068" n="0099b04"/>之中。後四夷也。前四是根本。非今學數。犯則滅擯。<anchor xml:id="nkr_note_add_1060c0201" n="1060c0201"/><anchor xml:id="beg1060c0201" n="1060c0201"/>但<anchor xml:id="end1060c0201"/>
<lb ed="X" n="1060c03"/><lb ed="R068" n="0099b05"/>學後四。犯則壞學法。從初更學也。言十三十九僧殘
<lb ed="X" n="1060c04"/><lb ed="R068" n="0099b06"/>者。明祇中。尼有十九殘。四分但有十七殘也。上釋尼
<lb ed="X" n="1060c05"/><lb ed="R068" n="0099b07"/>衆別行篇訖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="1060c06"/><lb ed="R068" n="0099b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">諸部別行篇第三十</cb:mulu><head>○諸部別行篇第三十</head>
<lb ed="X" n="1060c07"/><lb ed="R068" n="0099b09"/><p xml:id="pX42p1060c0701">上來二十五篇。並是一家行事。雖復通採諸部。然以
<lb ed="X" n="1060c08"/><lb ed="R068" n="0099b10"/>四分爲宗。但爲文缺不周。則取外部。皆約事義符會
<lb ed="X" n="1060c09"/><lb ed="R068" n="0099b11"/>者。統括相成。若異途別據輕重互立者。前篇未述。故
<lb ed="X" n="1060c10"/><lb ed="R068" n="0099b12"/>更習此一門。廣明異相。欲使陶汰心海。光益見聞。統
<lb ed="X" n="1060c11"/><lb ed="R068" n="0099b13"/>序衆律諸部。曲陳異據。故曰別也。</p>
<lb ed="X" n="1060c12"/><lb ed="R068" n="0099b14"/><p xml:id="pX42p1060c1201">博學爲淸貧者。立謂。博由廣也。若廣學問。則識文義
<lb ed="X" n="1060c13"/><lb ed="R068" n="0099b15"/>通塞。便解會通。良以學寡之人。則見聞生礙。於文善
<lb ed="X" n="1060c14"/><lb ed="R068" n="0099b16"/>識者。只由學富。古人云達者無違諍。旣稱學富。故曰
<lb ed="X" n="1060c15"/><lb ed="R068" n="0099b17"/>濟貧。</p>
<lb ed="X" n="1060c16"/><lb ed="R068" n="0099b18"/><p xml:id="pX42p1060c1601">若四分缺於事法他部自有明文者。立謂。如持衣加
<lb ed="X" n="1060c17"/><lb ed="R068" n="0100a01"/>藥狂顚足數等。四分乃缺持衣等事家之法故。須十
<lb ed="X" n="1060c18"/><lb ed="R068" n="0100a02"/>誦明文是也。濟云。事與法各別。如四分不足數中。唯
<lb ed="X" n="1060c19"/><lb ed="R068" n="0100a03"/>列二十八人。餘者不明。如狂顚等。旣闕不明。是闕於
<lb ed="X" n="1060c20"/><lb ed="R068" n="0100a04"/>事也。若持衣加法及解戒場羯磨。四分無文。是闕於
<lb ed="X" n="1060c21"/><lb ed="R068" n="0100a05"/>法也。不乖二是者。立謂。取他部之文。來入宗者。不乖
<lb ed="X" n="1060c22"/><lb ed="R068" n="0100a06"/>他部文是。亦不乖當部義。是彼此無非故言二是。</p>
<lb ed="X" n="1060c23"/><lb ed="R068" n="0100a07"/><p xml:id="pX42p1060c2301">棄急就緩者。立謂。如僧祇受日事訖羯磨。十誦三十
<lb ed="X" n="1060c24"/><lb ed="R068" n="0100a08"/>九夜是緩。四分約緣限定三法是急。今若捨此從彼。
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1061a" n="1061a"/>
<lb ed="X" n="1061a01"/><lb ed="R068" n="0100a09"/>則成此義也。又如十誦作單白。白二白四得成是緣
<lb ed="X" n="1061a02"/><lb ed="R068" n="0100a10"/>四楷約爲急。又如伽論白衣爲和上等是緩。捨有求
<lb ed="X" n="1061a03"/><lb ed="R068" n="0100a11"/>無者。立謂。四分受戒。須和上現前是有。十誦有須現
<lb ed="X" n="1061a04"/><lb ed="R068" n="0100a12"/>前得戒是無。不可捨此四分之有求十誦之無。又不
<lb ed="X" n="1061a05"/><lb ed="R068" n="0100a13"/>可捨四分結淨地之法求十誦不結之文。指輕重之
<lb ed="X" n="1061a06"/><lb ed="R068" n="0100a14"/>是非者。立謂。如僧祇四錢三角犯重。四分是輕。又如
<lb ed="X" n="1061a07"/><lb ed="R068" n="0100a15"/>尼度賊如四分犯殘。僧祇犯蘭。今不可捨重就輕。指
<lb ed="X" n="1061a08"/><lb ed="R068" n="0100a16"/>輕從重也。不可偏判其是不可言非也。又云是非者。
<lb ed="X" n="1061a09"/><lb ed="R068" n="0100a17"/>如十誦和上不現前爲是。四分爲非也。又十誦借衣
<lb ed="X" n="1061a10"/><lb ed="R068" n="0100a18"/>受戒爲是。四分爲非。此上之義須依本宗。不可指捨
<lb ed="X" n="1061a11"/><lb ed="R068" n="0100b01"/>也。又一解云。指輕重之是非等者。謂敎雖有輕重。不
<lb ed="X" n="1061a12"/><lb ed="R068" n="0100b02"/>可是非。而見卽師心取捨也。貽者也。鈔序具顯者。立
<lb ed="X" n="1061a13"/><lb ed="R068" n="0100b03"/>謂。如四分判文有限。則事不可通行。是其文也。自意
<lb ed="X" n="1061a14"/><lb ed="R068" n="0100b04"/>疑是。今判其持犯。還約其受體。體旣四分而受。豈得
<lb ed="X" n="1061a15"/><lb ed="R068" n="0100b05"/>異部明隨等。應指此文也。</p>
<lb ed="X" n="1061a16"/><lb ed="R068" n="0100b06"/><p xml:id="pX42p1061a1601">若全未預法則隨入一部爲依持者。立謂。欲受戒時
<lb ed="X" n="1061a17"/><lb ed="R068" n="0100b07"/>當任隨一部師僧受也。卽隨用何部羯磨而受。後隨
<lb ed="X" n="1061a18"/><lb ed="R068" n="0100b08"/>行中依此部也。順文謹用行之者。立謂。旣隨四分受
<lb ed="X" n="1061a19"/><lb ed="R068" n="0100b09"/>戒。還須誦四分羯磨行事等也。</p>
<lb ed="X" n="1061a20"/><lb ed="R068" n="0100b10"/><p xml:id="pX42p1061a2001">僧祇和上受戒十人之外者。立謂。羯磨時牒和上名
<lb ed="X" n="1061a21"/><lb ed="R068" n="0100b11"/>入法。不得在十之數。以是所牒不入僧數故也。類同
<lb ed="X" n="1061a22"/><lb ed="R068" n="0100b12"/>五人自恣者。立謂。前<anchor xml:id="nkr_note_orig_1061001" n="1061001"/>後德。當被差時。不入僧數。差竟
<lb ed="X" n="1061a23"/><lb ed="R068" n="0100b13"/>還得在數。還衣之時。得足數也。若唯通敎上解者非
<lb ed="X" n="1061a24"/><lb ed="R068" n="0100b14"/>者。立謂。若准律敎大意用四僧懺捨墮其義非也。故
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1061b" n="1061b"/>
<lb ed="X" n="1061b01"/><lb ed="R068" n="0100b15"/>言上解者非也。五人受懺始終無妨者。立謂。此更通
<lb ed="X" n="1061b02"/><lb ed="R068" n="0100b16"/>上文也。謂依祇五人捨懺者好也。若准四分捨懺唯
<lb ed="X" n="1061b03"/><lb ed="R068" n="0100b17"/>四人僧者。義有過也。豈有懺主單白自和。謂界中四
<lb ed="X" n="1061b04"/><lb ed="R068" n="0100b18"/>人爲他捨懺。懺主和僧之時。身外唯有三人。幷<anchor xml:id="nkr_note_add_1061b0401" n="1061b0401"/><anchor xml:id="beg1061b0401" n="1061b0401"/>已<anchor xml:id="end1061b0401"/>成
<lb ed="X" n="1061b05"/><lb ed="R068" n="0101a01"/>四。今作單白。自通四內。豈非自和。故不可也。准祇五
<lb ed="X" n="1061b06"/><lb ed="R068" n="0101a02"/>人無自和之過。故曰無妨也。故南山羯磨疏云。須世
<lb ed="X" n="1061b07"/><lb ed="R068" n="0101a03"/>濫行。多以所爲。通入四攝。此是商略。古人四僧捨懺
<lb ed="X" n="1061b08"/><lb ed="R068" n="0101a04"/>也。又云。和僧受懺。非是自量。謂懺主和白。令僧量可。
<lb ed="X" n="1061b09"/><lb ed="R068" n="0101a05"/>今身在數。卽是量義不得也。</p>
<lb ed="X" n="1061b10"/><lb ed="R068" n="0101a06"/><p xml:id="pX42p1061b1001">十誦無和上受戒者。立云。和上不現前爲無。非謂全
<lb ed="X" n="1061b11"/><lb ed="R068" n="0101a07"/>無也。及下多論言無亦得者。還約不現前也。黃門爲
<lb ed="X" n="1061b12"/><lb ed="R068" n="0101a08"/>和上者。立謂。本受時是難數也。白衣爲和上者。立謂。
<lb ed="X" n="1061b13"/><lb ed="R068" n="0101a09"/>是本來受戒不得人也。受旣不得仍本作名。故曰白
<lb ed="X" n="1061b14"/><lb ed="R068" n="0101a10"/>衣。非謂今時俗士也。觀今文意。正是長髮僧也。非出
<lb ed="X" n="1061b15"/><lb ed="R068" n="0101a11"/>家人亦爾者。立謂。未剃髮。今時長髮僧也。亦云是賊
<lb ed="X" n="1061b16"/><lb ed="R068" n="0101a12"/>詐比丘。名爲非出家人也。若此人爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_1061002" n="1061002"/>地受戒約能受
<lb ed="X" n="1061b17"/><lb ed="R068" n="0101a13"/>人。不知十僧之中。又復不知故得也。</p>
<lb ed="X" n="1061b18"/><lb ed="R068" n="0101a14"/><p xml:id="pX42p1061b1801">十誦男子作女人威儀如男子受得戒者。案十誦。憂
<lb ed="X" n="1061b19"/><lb ed="R068" n="0101a15"/>波離問佛言。若男子作女人威儀。女人相女人服。作
<lb ed="X" n="1061b20"/><lb ed="R068" n="0101a16"/>女形制。<anchor xml:id="nkr_note_add_1061b2001" n="1061b2001"/><anchor xml:id="beg1061b2001" n="1061b2001"/>已<anchor xml:id="end1061b2001"/>如男子法。受戒得戒。不佛言得戒衆僧得
<lb ed="X" n="1061b21"/><lb ed="R068" n="0101a17"/>罪。又問若女人作男子威儀。男子服作男子形制<anchor xml:id="nkr_note_add_1061b2101" n="1061b2101"/><anchor xml:id="beg1061b2101" n="1061b2101"/>已<anchor xml:id="end1061b2101"/>
<lb ed="X" n="1061b22"/><lb ed="R068" n="0101a18"/>如女人法。受戒得戒不。佛言。得戒衆僧得罪。立云。實
<lb ed="X" n="1061b23"/><lb ed="R068" n="0101b01"/>是男子。作尼威儀而來。云是僧欲受戒也。本犯戒人
<lb ed="X" n="1061b24"/><lb ed="R068" n="0101b02"/>者。立謂。本是犯邊罪人受戒不得者。今不堪爲和上
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1061c" n="1061c"/>
<lb ed="X" n="1061c01"/><lb ed="R068" n="0101b03"/>也。本不和合人者。立謂。受時界內不和合。別衆非法
<lb ed="X" n="1061c02"/><lb ed="R068" n="0101b04"/>羯磨不成。受戒不得。此人亦不堪爲和上也。非出家
<lb ed="X" n="1061c03"/><lb ed="R068" n="0101b05"/>人者。同前解釋。非是剃髮。正是今時白衣和上。謂身
<lb ed="X" n="1061c04"/><lb ed="R068" n="0101b06"/>著俗服也。</p>
<lb ed="X" n="1061c05"/><lb ed="R068" n="0101b07"/><p xml:id="pX42p1061c0501">四處展轉與欲者。案十誦云。憂波離問佛。頗有比丘
<lb ed="X" n="1061c06"/><lb ed="R068" n="0101b08"/>四人界內。一時受具戒。得名受戒耶。答有若四處展
<lb ed="X" n="1061c07"/><lb ed="R068" n="0101b09"/>轉與欲得。又問言頗有界內。一時四處。作羯磨不得
<lb ed="X" n="1061c08"/><lb ed="R068" n="0101b10"/>罪耶。答有謂四處展轉與欲得也。立云。一界內。四處
<lb ed="X" n="1061c09"/><lb ed="R068" n="0101b11"/>受具。一處各有十人。總有四十人。有人持三處三十
<lb ed="X" n="1061c10"/><lb ed="R068" n="0101b12"/>人欲。<anchor xml:id="nkr_note_orig_1061003" n="1061003"/>住一處說。不犯別衆。如是遞互。展轉而說欲也。
<lb ed="X" n="1061c11"/><lb ed="R068" n="0101b13"/>若一比丘一處坐足四處僧數者。案十誦云。憂波離
<lb ed="X" n="1061c12"/><lb ed="R068" n="0101b14"/>問佛言。頗有一比丘。於四住處中間。作羯磨。不得罪
<lb ed="X" n="1061c13"/><lb ed="R068" n="0101b15"/>耶。答有若床榻材木連接四界得。更問頗一足數比
<lb ed="X" n="1061c14"/><lb ed="R068" n="0101b16"/>丘。足四住處。作羯磨不得罪耶。答有若床榻材木連
<lb ed="X" n="1061c15"/><lb ed="R068" n="0101b17"/>接四界。若坐若立得。一處一人作羯磨被四衆者。立
<lb ed="X" n="1061c16"/><lb ed="R068" n="0101b18"/>謂。取木十字安四界中央羯磨人在中央坐秉也。八
<lb ed="X" n="1061c17"/><lb ed="R068" n="0102a01"/>人十二人十五人十八人等者。立謂。八人者卽四界
<lb ed="X" n="1061c18"/><lb ed="R068" n="0102a02"/>也。一界各有二人。四界有八人。將四置四界中間。各
<lb ed="X" n="1061c19"/><lb ed="R068" n="0102a03"/>對四界中人。作衆多人三語得成也。亦云約二界各
<lb ed="X" n="1061c20"/><lb ed="R068" n="0102a04"/>有四人。一人人在中間。各成五人僧用此解當。前解
<lb ed="X" n="1061c21"/><lb ed="R068" n="0102a05"/>不當。濟云。能所合論有八人也。約二界作之。一界有
<lb ed="X" n="1061c22"/><lb ed="R068" n="0102a06"/>三人。欲作說戒。一界有四人。欲作自恣。各次一人。今
<lb ed="X" n="1061c23"/><lb ed="R068" n="0102a07"/>將一人。置二界間。足三人處。成四得說戒足。四人處
<lb ed="X" n="1061c24"/><lb ed="R068" n="0102a08"/>成五得自恣也。言十二人者。立謂。有四界之中。各有
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1062a" n="1062a"/>
<lb ed="X" n="1062a01"/><lb ed="R068" n="0102a09"/>三人。將一人置四界間。足彼處成四。各成僧法事。濟
<lb ed="X" n="1062a02"/><lb ed="R068" n="0102a10"/>云。約三界作一界有三人。欲說戒二界。各有四人。欲
<lb ed="X" n="1062a03"/><lb ed="R068" n="0102a11"/>自恣。各以一人先三處。旣有十一人。今足一人足十
<lb ed="X" n="1062a04"/><lb ed="R068" n="0102a12"/>二人。足四人處成五。足三人處成四也。言十五人者。
<lb ed="X" n="1062a05"/><lb ed="R068" n="0102a13"/>立謂。有五處相接各有三人亦用一人置中間。以足
<lb ed="X" n="1062a06"/><lb ed="R068" n="0102a14"/>五處僧。得成衆法也。濟云。約四界作二界。有三人欲
<lb ed="X" n="1062a07"/><lb ed="R068" n="0102a15"/>說戒。二界各有四人。欲自恣。四處各次一人四處。但
<lb ed="X" n="1062a08"/><lb ed="R068" n="0102a16"/>先十四人竟。今一人足四處。成十五人也。言十八人
<lb ed="X" n="1062a09"/><lb ed="R068" n="0102a17"/>者。立謂。分爲二段。初九人爲一段。謂在一界作受戒
<lb ed="X" n="1062a10"/><lb ed="R068" n="0102a18"/>事。次有一段。有九人分爲二。衆在三界中一界。各有
<lb ed="X" n="1062a11"/><lb ed="R068" n="0102b01"/>三人總是九人。幷彼界受戒處成十八人。四角四界。
<lb ed="X" n="1062a12"/><lb ed="R068" n="0102b02"/>旣有此四衆。各不滿數。未成法事。今將一人。安四界
<lb ed="X" n="1062a13"/><lb ed="R068" n="0102b03"/>中間。得足九人處或數成十人也。又足三處三人。各
<lb ed="X" n="1062a14"/><lb ed="R068" n="0102b04"/>成四人。故成說戒等法。濟云。約五界作。三界各三人
<lb ed="X" n="1062a15"/><lb ed="R068" n="0102b05"/>成九人。欲作說戒事。二界各四人成八人。欲作自恣
<lb ed="X" n="1062a16"/><lb ed="R068" n="0102b06"/>事。各欠一人。總有十七人竟。今一人足五處。各得成
<lb ed="X" n="1062a17"/><lb ed="R068" n="0102b07"/>法。故合成十八人也。若欲作受戒事。則約三界作之。
<lb ed="X" n="1062a18"/><lb ed="R068" n="0102b08"/>一界有九人。欲受戒。二界各四人欲自恣。各欠一人。
<lb ed="X" n="1062a19"/><lb ed="R068" n="0102b09"/>今將一人足三處。則成十八人也。</p>
<lb ed="X" n="1062a20"/><lb ed="R068" n="0102b10"/><p xml:id="pX42p1062a2001">僧祇加一中間羯磨者。立謂。彼宗若欲受日自恣等
<lb ed="X" n="1062a21"/><lb ed="R068" n="0102b11"/>事。先作求聽羯磨。謂在單白白二之中間故曰也。謂
<lb ed="X" n="1062a22"/><lb ed="R068" n="0102b12"/>初則作單白未了。卽變爲羯磨。初便云若僧時到僧
<lb ed="X" n="1062a23"/><lb ed="R068" n="0102b13"/>忍聽。後云是事如是持<note place="inline">今又中自出如文</note>。又加白羯磨者。立
<lb ed="X" n="1062a24"/><lb ed="R068" n="0102b14"/>云。如今僧常唱白欲立制浴僧說戒等事。亦名羯磨
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1062b" n="1062b"/>
<lb ed="X" n="1062b01"/><lb ed="R068" n="0102b15"/>也。不問聽許不遮者。有人云謂上唱白之法。亦名羯
<lb ed="X" n="1062b02"/><lb ed="R068" n="0102b16"/>磨。但中間無有僧忍聽。乃至誰諸長老忍等。故言不
<lb ed="X" n="1062b03"/><lb ed="R068" n="0102b17"/>問僧聽與不聽。故云然也。又解但今時唱白表衆周
<lb ed="X" n="1062b04"/><lb ed="R068" n="0102b18"/>知本非求僧聽與不聽縱僧不聽白竟卽成也。餘三
<lb ed="X" n="1062b05"/><lb ed="R068" n="0103a01"/>羯磨同四分者。謂單白。白二。白四。相同無異。故曰也。
<lb ed="X" n="1062b06"/><lb ed="R068" n="0103a02"/>又云中間直白此二羯磨三人等通作者。立謂。中間
<lb ed="X" n="1062b07"/><lb ed="R068" n="0103a03"/>卽是求聽羯磨也。直白者。卽是加白羯磨。謂唱白者。
<lb ed="X" n="1062b08"/><lb ed="R068" n="0103a04"/>是名四二法。不須四人僧。但二人亦得。明了論如此
<lb ed="X" n="1062b09"/><lb ed="R068" n="0103a05"/>說也。</p>
<lb ed="X" n="1062b10"/><lb ed="R068" n="0103a06"/><p xml:id="pX42p1062b1001">僧祇不聽與欲人多坐僧少者。羯磨云。四分與十誦
<lb ed="X" n="1062b11"/><lb ed="R068" n="0103a07"/>坐上人少說欲者。多開之。如斷詳中。取諸人欲。智者
<lb ed="X" n="1062b12"/><lb ed="R068" n="0103a08"/>屛量等也。十誦中一界四受展轉與欲不同五分少
<lb ed="X" n="1062b13"/><lb ed="R068" n="0103a09"/>現方成也。轉欲卽失者。立謂。受他欲<anchor xml:id="nkr_note_add_1062b1301" n="1062b1301"/><anchor xml:id="beg1062b1301" n="1062b1301"/>已<anchor xml:id="end1062b1301"/>。更轉付人。卽
<lb ed="X" n="1062b14"/><lb ed="R068" n="0103a10"/>不成持欲四分得轉付他也。</p>
<lb ed="X" n="1062b15"/><lb ed="R068" n="0103a11"/><p xml:id="pX42p1062b1501">下篇隨輕重者。立明。其下篇雖輕重不同。皆無重犯
<lb ed="X" n="1062b16"/><lb ed="R068" n="0103a12"/><note place="inline">未詳</note>。初篇後犯吉羅。僧祇亦爾者。立謂。祇同十誦無有
<lb ed="X" n="1062b17"/><lb ed="R068" n="0103a13"/>重犯義也。</p><p xml:id="pX42p1062b1705" cb:place="inline">便用中間別法者。有云應是用中間羯
<lb ed="X" n="1062b18"/><lb ed="R068" n="0103a14"/>磨與四分不同。故云別法也。</p>
<lb ed="X" n="1062b19"/><lb ed="R068" n="0103a15"/><p xml:id="pX42p1062b1901">同四分而兼夜者。私云。文中雖牒七夜入法。然亦不
<lb ed="X" n="1062b20"/><lb ed="R068" n="0103a16"/>得第七夜經明相在外。此與四分同。但牒日夜爲異耳。
<lb ed="X" n="1062b21"/><lb ed="R068" n="0103a17"/>十誦一夏只得此二法。謂要九十日中半在界內也。</p>
<lb ed="X" n="1062b22"/><lb ed="R068" n="0103a18"/><p xml:id="pX42p1062b2201"><anchor xml:id="nkr_note_orig_1062001" n="1062001"/>利昌等者。礪云。卽利車之別名也。案十誦云。佛在毗
<lb ed="X" n="1062b23"/><lb ed="R068" n="0103b01"/>耶離城時。諸利昌爲佛及僧。具種種餚饍。非時雲起。
<lb ed="X" n="1062b24"/><lb ed="R068" n="0103b02"/>諸飮食。在於露地。被天雨等。諸利昌。語阿難言。我諸
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1062c" n="1062c"/>
<lb ed="X" n="1062c01"/><lb ed="R068" n="0103b03"/>利昌。爲佛及僧。設食在於露地。天雨我當云何。阿難
<lb ed="X" n="1062c02"/><lb ed="R068" n="0103b04"/>言我<anchor xml:id="nkr_note_orig_1062002" n="1062002"/>諸白佛。佛吿阿難。於一房舍。應作淨地。白二羯
<lb ed="X" n="1062c03"/><lb ed="R068" n="0103b05"/>磨結<anchor xml:id="nkr_note_add_1062c0301" n="1062c0301"/><anchor xml:id="beg1062c0301" n="1062c0301"/>已<anchor xml:id="end1062c0301"/>。著飮食。其舍內煑飯羮。作餠等。諸外道嫉妬
<lb ed="X" n="1062c04"/><lb ed="R068" n="0103b06"/>譏嫌言。是秀居士。舍內作飯食。有食厨庫藏。與白衣
<lb ed="X" n="1062c05"/><lb ed="R068" n="0103b07"/>何異。諸比丘聞<anchor xml:id="nkr_note_add_1062c0501" n="1062c0501"/><anchor xml:id="beg1062c0501" n="1062c0501"/>已<anchor xml:id="end1062c0501"/>白佛。佛言從今日。於僧房外。作飯
<lb ed="X" n="1062c06"/><lb ed="R068" n="0103b08"/>食。旣僧坊外作飯食烟火起。露地多人見來索飯食。
<lb ed="X" n="1062c07"/><lb ed="R068" n="0103b09"/>比丘各各分。使僧食少。以是白佛。佛言從今不聽作
<lb ed="X" n="1062c08"/><lb ed="R068" n="0103b10"/>淨地。若作犯吉羅。若先作者應捨。言簞者應師云。應
<lb ed="X" n="1062c09"/><lb ed="R068" n="0103b11"/>作篅<note place="inline">視專反</note>。說文云。判竹爲之以盛糓也。蒼頡篇作鬪
<lb ed="X" n="1062c10"/><lb ed="R068" n="0103b12"/><note place="inline">侍緣反</note>。員倉也。經文作簞<note place="inline">音單</note>。是竹器名。非此義也。一曰
<lb ed="X" n="1062c11"/><lb ed="R068" n="0103b13"/>小筐。亦笥也。人便妄用云不須更結者。古人云。十誦
<lb ed="X" n="1062c12"/><lb ed="R068" n="0103b14"/>旣制不許結淨地。明不須結所有食具並皆望本主。
<lb ed="X" n="1062c13"/><lb ed="R068" n="0103b15"/>卽是檀越物淨畜之。故言妄用也。</p>
<lb ed="X" n="1062c14"/><lb ed="R068" n="0103b16"/><p xml:id="pX42p1062c1401">以疑通是非者。立謂。若疑時則半是半非也。故疑同
<lb ed="X" n="1062c15"/><lb ed="R068" n="0103b17"/>想結。結如殺人。前境是人卽疑爲人爲非人。而殺等
<lb ed="X" n="1062c16"/><lb ed="R068" n="0103b18"/>此名是也。若實非人替處。卽起疑爲人爲非人。此名
<lb ed="X" n="1062c17"/><lb ed="R068" n="0104a01"/>非故。言通是非也。四分破僧婬戒受戒不開知疑等
<lb ed="X" n="1062c18"/><lb ed="R068" n="0104a02"/>者。且擧破僧四句。一非法不疑破非法不疑不疑說。
<lb ed="X" n="1062c19"/><lb ed="R068" n="0104a03"/>二非法不疑破法疑說。三法疑破非法疑說。四法疑
<lb ed="X" n="1062c20"/><lb ed="R068" n="0104a04"/>破法疑說。首疏判。前三犯逆。第四句不犯逆也。婬酒
<lb ed="X" n="1062c21"/><lb ed="R068" n="0104a05"/>想疑。皆制心從境可知。言受戒者。爲年未滿受具戒
<lb ed="X" n="1062c22"/><lb ed="R068" n="0104a06"/>和上犯提。衆僧犯吉。其中有四句。一知。二謂。三疑。四
<lb ed="X" n="1062c23"/><lb ed="R068" n="0104a07"/>不知。是四句中。不知滿。及謂不滿。則無犯。若知年未
<lb ed="X" n="1062c24"/><lb ed="R068" n="0104a08"/>滿。疑未滿皆犯提。中交互作句如隨相中辨。此則不
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1063a" n="1063a"/>
<lb ed="X" n="1063a01"/><lb ed="R068" n="0104a09"/>開疑。心疏家。問曰。和上疑心應輕。所以犯提。答前受
<lb ed="X" n="1063a02"/><lb ed="R068" n="0104a10"/>戒有情可撿。何不安詳。細撿取實。然後受戒。今懷疑
<lb ed="X" n="1063a03"/><lb ed="R068" n="0104a11"/>慢法。而與受具。令不得戒。惱他處深。故制與知同罪。</p>
<lb ed="X" n="1063a04"/><lb ed="R068" n="0104a12"/><p xml:id="pX42p1063a0401">性惡罪上無疑想者。立謂。彼宗中性戒不開想疑。如
<lb ed="X" n="1063a05"/><lb ed="R068" n="0104a13"/>實是女作男子黃門想觸同殘。若遮戒則開想疑。生
<lb ed="X" n="1063a06"/><lb ed="R068" n="0104a14"/>地生艸作非生想疑得吉羅也。</p><p xml:id="pX42p1063a0613" cb:place="inline">僧差人永棄山水
<lb ed="X" n="1063a07"/><lb ed="R068" n="0104a15"/>中也。</p>
<lb ed="X" n="1063a08"/><lb ed="R068" n="0104a16"/><p xml:id="pX42p1063a0801">白毛臥具好者如前不好者如後者。謂好者。如上純
<lb ed="X" n="1063a09"/><lb ed="R068" n="0104a17"/>黑憍奢耶。僧不得著。得作地敷。不好者。如六年不揲。
<lb ed="X" n="1063a10"/><lb ed="R068" n="0104a18"/>不得作地敷。僧得者用也。</p>
<lb ed="X" n="1063a11"/><lb ed="R068" n="0104b01"/><p xml:id="pX42p1063a1101">過足三返者。立謂。失三受三。則是過知足戒。名爲過
<lb ed="X" n="1063a12"/><lb ed="R068" n="0104b02"/>足。言三返者。卽是過限忽切索衣價戒也。七日藥二
<lb ed="X" n="1063a13"/><lb ed="R068" n="0104b03"/>用者。立謂。七日藥與諸比丘食。第八日藥與守園人。
<lb ed="X" n="1063a14"/><lb ed="R068" n="0104b04"/>名爲二用。勝云。彼論云。蘇等有二種用者。比丘有病
<lb ed="X" n="1063a15"/><lb ed="R068" n="0104b05"/>欲服蘇得三日。或四日病差。應卽捨而不捨。或七日
<lb ed="X" n="1063a16"/><lb ed="R068" n="0104b06"/>不捨。成尼薩耆。應捨與僧比丘若有病。更欲服僧更
<lb ed="X" n="1063a17"/><lb ed="R068" n="0104b07"/>捨。與比丘得蘇。須捨與白衣。白衣後捨與比丘。比丘
<lb ed="X" n="1063a18"/><lb ed="R068" n="0104b08"/>方得服。比丘若無病。不復用。僧欲用。亦須先捨與白
<lb ed="X" n="1063a19"/><lb ed="R068" n="0104b09"/>衣。白衣捨與僧僧方得。僧與比丘得服。故言二種用
<lb ed="X" n="1063a20"/><lb ed="R068" n="0104b10"/>也。</p>
<lb ed="X" n="1063a21"/><lb ed="R068" n="0104b11"/><p xml:id="pX42p1063a2101">不問受法不受法者。謂受調達五邪法也。若受五邪
<lb ed="X" n="1063a22"/><lb ed="R068" n="0104b12"/>法。及不受五邪法。謂無遮。有一住處。一上座比丘犯
<lb ed="X" n="1063a23"/><lb ed="R068" n="0104b13"/>僧殘。欲行懺。諸人言。上座行波利婆沙六夜。何況中
<lb ed="X" n="1063a24"/><lb ed="R068" n="0104b14"/>下座。生不信心。諸比丘白佛。佛言若一心生念。從今
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1063b" n="1063b"/>
<lb ed="X" n="1063b01"/><lb ed="R068" n="0104b15"/>更不作。卽得淸淨。二有住處一大德。多知識比丘犯
<lb ed="X" n="1063b02"/><lb ed="R068" n="0104b16"/>殘。欲行懺。諸人言。此大德行如是事。何況餘人。生不
<lb ed="X" n="1063b03"/><lb ed="R068" n="0104b17"/>信心乃至佛言同上。三有比丘犯殘。諸人令行懺。此
<lb ed="X" n="1063b04"/><lb ed="R068" n="0104b18"/>人言我寧反戒是事白佛。佛言同上。四有比丘。病犯
<lb ed="X" n="1063b05"/><lb ed="R068" n="0105a01"/>殘。令行懺。答云我不能行。以無力故。不能胡跪。乃至
<lb ed="X" n="1063b06"/><lb ed="R068" n="0105a02"/>佛言同上。五有比丘犯殘。欲行懺。衆不滿二十人。欲
<lb ed="X" n="1063b07"/><lb ed="R068" n="0105a03"/>至他處懺悔。道路遇賊死。諸比丘言。此比丘不淸淨
<lb ed="X" n="1063b08"/><lb ed="R068" n="0105a04"/>死。或墮惡道。是事白佛。佛言一心生念。如法懺悔。是
<lb ed="X" n="1063b09"/><lb ed="R068" n="0105a05"/>人淸淨死。不墮惡道。得生天上。六有比丘犯殘。衆不
<lb ed="X" n="1063b10"/><lb ed="R068" n="0105a06"/>淸淨。便至他處衆中懺悔。遇賊死。乃至同前第五段。
<lb ed="X" n="1063b11"/><lb ed="R068" n="0105a07"/>佛言得生天上<note place="inline">云云</note>。下注云凡此有六種懺法。不可
<lb ed="X" n="1063b12"/><lb ed="R068" n="0105a08"/>妄用。及有僥倖也。唐爲自欺。罪亦不除。要須廣問明
<lb ed="X" n="1063b13"/><lb ed="R068" n="0105a09"/>律匠者。方能斷決故<note place="inline">十誦律文如此明也</note>。上來三十篇不同。總
<lb ed="X" n="1063b14"/><lb ed="R068" n="0105a10"/>釋一部鈔竟。</p></cb:div></cb:div></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="1063b15"/><lb ed="R068" n="0105a11"/>
<lb ed="X" n="1063b16"/><lb ed="R068" n="0105a12"/><cb:juan fun="close" n="14b"><cb:jhead>四分律鈔批卷第十四末<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="1063b17"/>
<lb ed="X" n="1063b18"/>
<lb ed="X" n="1063b19"/>
<lb ed="X" n="1063b20"/>
<lb ed="X" n="1063b21"/>
<lb ed="X" n="1063b22"/>
<lb ed="X" n="1063b23"/>
<lb ed="X" n="1063b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X42.0736.1063c" n="1063c"/>
<lb ed="X" n="1063c01"/>
<lb ed="X" n="1063c02"/>
<lb ed="X" n="1063c03"/>
<lb ed="X" n="1063c04"/>
<lb ed="X" n="1063c05"/>
<lb ed="X" n="1063c06"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 736-A</cb:mulu><head>No. 736-A</head>
<lb ed="X" n="1063c07"/><lb ed="R068" n="0105a14"/><p xml:id="pX42p1063c0701">唐<anchor xml:id="nkr_note_add_1063c0701" n="1063c0701"/><anchor xml:id="beg1063c0701" n="1063c0701"/>太<anchor xml:id="end1063c0701"/>極元年。夏五月十二日。於西京<name role="" type="person">大莊嚴寺</name>。略
<lb ed="X" n="1063c08"/><lb ed="R068" n="0105a15"/>出義批。用臨機。不省虗庸。輙茲抄錄。或尋討經論。
<lb ed="X" n="1063c09"/><lb ed="R068" n="0105a16"/>心緣自閱。或聽習之次。筆記見聞。或執<g ref="#CB18306">󴞂</g>請銷。或
<lb ed="X" n="1063c10"/><lb ed="R068" n="0105a17"/>自生蹊逕。或復詳評羣學。隨遠兄爲指南。並具撰
<lb ed="X" n="1063c11"/><lb ed="R068" n="0105a18"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_1063001" n="1063001"/>習。廣通遐代。自識螢光之竊助龍燭之輝。雖則優
<lb ed="X" n="1063c12"/><lb ed="R068" n="0105b01"/>劣有殊。冀一渧之添。終歸于海者。神龍三載夏日。
<lb ed="X" n="1063c13"/><lb ed="R068" n="0105b02"/>於<name role="" type="person">天竺山</name>門吿啓蒙求。創漬一慮。雖情昏神拙。然
<lb ed="X" n="1063c14"/><lb ed="R068" n="0105b03"/>敢不讓人。濫吹齊竽。情慙用。旦夕貪重睡書<g ref="#CB00830">𨷂</g>豐
<lb ed="X" n="1063c15"/><lb ed="R068" n="0105b04"/>談。一且忘<g ref="#CB18259">𬍢</g>四方故許淘千本寺略復濆之。始五
<lb ed="X" n="1063c16"/><lb ed="R068" n="0105b05"/>月初終六月。書故紀代<anchor xml:id="nkr_note_orig_1063002" n="1063002"/>里之後悔也。</p>
<lb ed="X" n="1063c17"/><lb ed="R068" n="0105b06"/><p xml:id="pX42p1063c1701">新宮山比丘良秀寫之</p>
<lb ed="X" n="1063c18"/>
<lb ed="X" n="1063c19"/>
<lb ed="X" n="1063c20"/>
<lb ed="X" n="1063c21"/><lb ed="R068" n="0105b08"/><p xml:id="pX42p1063c2101">寶曆三壬申春四月<g ref="#CB01919">糓</g>旦</p>
<lb ed="X" n="1063c22"/><lb ed="R068" n="0105b09"/><p xml:id="pX42p1063c2201">河內州交野郡星田邑新宮山愛染律院常住
<lb ed="X" n="1063c23" type="honorific"/><lb ed="R068" n="0105b10"/>比丘瑞龍慧海識之</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg1030a2401" to="#end1030a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1030c1801" to="#end1030c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1030c2201" to="#end1030c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1031a2301" to="#end1031a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1031b2301" to="#end1031b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1031c1901" to="#end1031c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1031c2201" to="#end1031c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1031c2301" to="#end1031c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1032b0901" to="#end1032b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1032c2001" to="#end1032c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1032c2401" to="#end1032c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1033a2101" to="#end1033a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1034c0801" to="#end1034c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1034c0901" to="#end1034c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1035a0501" to="#end1035a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1035b1101" to="#end1035b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1035b1701" to="#end1035b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1035c1201" to="#end1035c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1035c1501" to="#end1035c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1035c1502" to="#end1035c1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1035c1601" to="#end1035c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1035c2301" to="#end1035c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1036b0301" to="#end1036b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1037a1801" to="#end1037a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1037a1901" to="#end1037a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1037b2101" to="#end1037b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1037c1201" to="#end1037c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1037c2301" to="#end1037c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1039a0501" to="#end1039a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1039a0502" to="#end1039a0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1039a0601" to="#end1039a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1039a1501" to="#end1039a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1039a1601" to="#end1039a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1039a1701" to="#end1039a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1039a1801" to="#end1039a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1039a1901" to="#end1039a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">崇</lem><rdg wit="#wit.orig">祟</rdg></app>
<app from="#beg1039b1101" to="#end1039b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1039b1301" to="#end1039b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1039b1401" to="#end1039b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1039c1401" to="#end1039c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1039c1601" to="#end1039c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1039c1701" to="#end1039c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1040a0301" to="#end1040a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1040a0501" to="#end1040a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1040a0601" to="#end1040a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1040a0901" to="#end1040a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1040a1001" to="#end1040a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1040a2201" to="#end1040a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1040b1601" to="#end1040b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1041a0301" to="#end1041a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1041a0401" to="#end1041a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1041b0201" to="#end1041b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1041b0401" to="#end1041b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1041c2401" to="#end1041c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1042a0301" to="#end1042a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1042b1901" to="#end1042b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1042b2101" to="#end1042b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1042c0401" to="#end1042c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1042c0501" to="#end1042c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1042c1001" to="#end1042c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1042c1301" to="#end1042c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">麈</lem><rdg wit="#wit.orig">塵</rdg></app>
<app from="#beg1042c1701" to="#end1042c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">麈</lem><rdg wit="#wit.orig">塵</rdg></app>
<app from="#beg1043b1301" to="#end1043b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg1043c0701" to="#end1043c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1043c0901" to="#end1043c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1043c1501" to="#end1043c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1044a1501" to="#end1044a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1044b0501" to="#end1044b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1044b1201" to="#end1044b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg1044c1301" to="#end1044c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1044c1401" to="#end1044c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1044c2001" to="#end1044c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1045a0401" to="#end1045a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1045a1801" to="#end1045a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1045c1001" to="#end1045c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1046a1901" to="#end1046a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1046b0301" to="#end1046b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1046c2101" to="#end1046c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1047a1701" to="#end1047a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1047c1401" to="#end1047c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1048a0101" to="#end1048a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1048a1001" to="#end1048a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1048a1301" to="#end1048a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg1048c2401" to="#end1048c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg1049a0301" to="#end1049a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg1049c1701" to="#end1049c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1049c1801" to="#end1049c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1050a0501" to="#end1050a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">掉</lem><rdg wit="#wit.orig">悼</rdg></app>
<app from="#beg1050b0401" to="#end1050b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1050b0501" to="#end1050b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1050b0601" to="#end1050b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1050b0901" to="#end1050b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1050b1101" to="#end1050b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1050b2301" to="#end1050b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1050c0801" to="#end1050c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1051a0201" to="#end1051a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg1051a0301" to="#end1051a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1051a1901" to="#end1051a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1051a2001" to="#end1051a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1051b0401" to="#end1051b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg1051b0701" to="#end1051b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1051c2401" to="#end1051c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1052a0201" to="#end1052a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1052a0401" to="#end1052a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1052b0101" to="#end1052b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1053b1801" to="#end1053b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg1053c1301" to="#end1053c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1054a0301" to="#end1054a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg1054a0501" to="#end1054a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1054a1901" to="#end1054a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1054a2001" to="#end1054a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1054a2201" to="#end1054a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1054c0701" to="#end1054c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1054c1401" to="#end1054c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1055b1701" to="#end1055b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1055c2201" to="#end1055c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1055c2401" to="#end1055c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1056a0101" to="#end1056a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1056a0401" to="#end1056a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1056b0401" to="#end1056b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1056b1601" to="#end1056b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1056b1701" to="#end1056b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1056c0801" to="#end1056c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1057a0401" to="#end1057a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">万</lem><rdg wit="#wit.orig">方</rdg></app>
<app from="#beg1057a1101" to="#end1057a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1057c2001" to="#end1057c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1058a0701" to="#end1058a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1058a1801" to="#end1058a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg1058b0301" to="#end1058b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1058b0302" to="#end1058b0302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1058b0303" to="#end1058b0303"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1058b0304" to="#end1058b0304"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1058b0401" to="#end1058b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1058b0501" to="#end1058b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1058b0502" to="#end1058b0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1058b0601" to="#end1058b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1058b0602" to="#end1058b0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1058b0701" to="#end1058b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1058b0702" to="#end1058b0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1058b0703" to="#end1058b0703"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1058b1401" to="#end1058b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1058b1501" to="#end1058b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1058c0701" to="#end1058c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1058c1001" to="#end1058c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1058c2101" to="#end1058c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1059a2201" to="#end1059a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1059a2202" to="#end1059a2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1059b1701" to="#end1059b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1060b0401" to="#end1060b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1060b0501" to="#end1060b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1060b1301" to="#end1060b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1060b1701" to="#end1060b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1060b1801" to="#end1060b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1060b2101" to="#end1060b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1060c0201" to="#end1060c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg1061b0401" to="#end1061b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1061b2001" to="#end1061b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1061b2101" to="#end1061b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1062b1301" to="#end1062b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1062c0301" to="#end1062c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1062c0501" to="#end1062c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg1063c0701" to="#end1063c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">太<note type="cf1">T51n2095_p1033b26</note></lem><rdg wit="#wit.orig">大</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="1053002A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_1053002A">磨疑意</note>
<note n="1053002B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_1053002B">局疑意</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="1030001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1030001">會本疏卷下三之四</note>
<note n="1030002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1030002">凡疑化</note>
<note n="1030003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1030003">犯疑化</note>
<note n="1030004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1030004">說疑无</note>
<note n="1031001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1031001">無字疑衍</note>
<note n="1031002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1031002">妄疑忘</note>
<note n="1032001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1032001">本文無者字</note>
<note n="1032002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1032002">者疑名</note>
<note n="1032003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1032003">疊疑氈</note>
<note n="1032004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1032004">持疑特</note>
<note n="1033001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1033001">早疑是</note>
<note n="1033002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1033002">戱疑虧</note>
<note n="1033003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1033003">用疑由</note>
<note n="1033004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1033004">縛疑纏</note>
<note n="1033005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1033005">閻疑州</note>
<note n="1033006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1033006">卽等四字疑衍</note>
<note n="1033007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1033007">日字疑剩</note>
<note n="1033008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1033008">果疑間</note>
<note n="1034001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1034001">本經無日字</note>
<note n="1034002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1034002">覺下疑脫亦能開覺四字</note>
<note n="1034003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1034003">復疑殺</note>
<note n="1034004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1034004">之疑足</note>
<note n="1034005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1034005">暗疑脂</note>
<note n="1035001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1035001">案字疑剩</note>
<note n="1035002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1035002">良字疑衍</note>
<note n="1035003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1035003">母字疑衍</note>
<note n="1035004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1035004">云疑公</note>
<note n="1035005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1035005">意疑者</note>
<note n="1035006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1035006">本經無噠字</note>
<note n="1035007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1035007">西塔已下十八字應作細注</note>
<note n="1036001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1036001">反疑及</note>
<note n="1036002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1036002">抑字疑剩</note>
<note n="1036003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1036003">殺疑然</note>
<note n="1037001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1037001">中疑五</note>
<note n="1037002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1037002 #note_star_17 #note_star_18 #note_star_19 #note_star_1a">覺通學下同</note>
<note n="1037003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1037003">使疑便</note>
<note n="1038001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1038001">背疑皆</note>
<note n="1038002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1038002">文疑交</note>
<note n="1038003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1038003">會本疏下四之一</note>
<note n="1039001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1039001">余疑歲</note>
<note n="1039002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1039002">不疑故</note>
<note n="1039003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1039003">唯疑准</note>
<note n="1039004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1039004">文疑父</note>
<note n="1040001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1040001">其疑某</note>
<note n="1040002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1040002">諸鈔作聖</note>
<note n="1040003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1040003">達疑沓</note>
<note n="1041001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1041001">栖々本文作<g ref="#CB18767">⧈</g></note>
<note n="1041002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1041002">法字疑剩</note>
<note n="1041003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1041003">歎疑欲</note>
<note n="1041004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1041004">過疑通</note>
<note n="1041005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1041005">雖疑唯</note>
<note n="1042001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1042001">波疑収</note>
<note n="1042002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1042002">生疑立</note>
<note n="1042003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1042003">後疑午時</note>
<note n="1042004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1042004">心疑犯</note>
<note n="1043001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1043001">彼疑被</note>
<note n="1043002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1043002">遊疑毘</note>
<note n="1044001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1044001">除疑去</note>
<note n="1044002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1044002">同疑因</note>
<note n="1045001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1045001">閉疑開</note>
<note n="1045002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1045002">不疑可</note>
<note n="1045003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1045003">會本疏卷下四之二</note>
<note n="1045004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1045004">門疑問</note>
<note n="1046001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1046001">無信疑有智</note>
<note n="1047001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1047001">臣字不明</note>
<note n="1047002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1047002">之疑行</note>
<note n="1049001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1049001">內疑因</note>
<note n="1049002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1049002">破疑起</note>
<note n="1051001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1051001">常本文作長</note>
<note n="1051002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1051002">如疑加</note>
<note n="1051003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1051003">在一作世</note>
<note n="1052001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1052001">也字疑剩</note>
<note n="1052002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1052002">上疑土</note>
<note n="1052003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1052003">體疑射</note>
<note n="1053001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1053001">間下疑脫之果二字</note>
<note n="1053002A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1053002A">磨局疑意</note>
<note n="1053002B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1053002B">磨局疑意</note>
<note n="1053003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1053003">識下疑脫塵字</note>
<note n="1054001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1054001">然疑勝</note>
<note n="1054002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1054002">不疑石</note>
<note n="1054003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1054003">聲疑擊</note>
<note n="1055001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1055001">愛疑是</note>
<note n="1055002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1055002">麁疑塵</note>
<note n="1056001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1056001">會本疏卷下四之三</note>
<note n="1056002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1056002">可疑何</note>
<note n="1056003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1056003">以疑次</note>
<note n="1057001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1057001">六疑大</note>
<note n="1057002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1057002">計疑訃</note>
<note n="1057003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1057003">下疑等</note>
<note n="1057004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1057004">傳疑僧</note>
<note n="1058001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1058001">長有疑有益</note>
<note n="1058002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1058002">懷疑壞</note>
<note n="1058003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1058003">懺疑識</note>
<note n="1058004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1058004">物疑傷</note>
<note n="1059001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1059001">懷疑壞</note>
<note n="1059002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1059002">人疑內</note>
<note n="1059003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1059003">令疑全</note>
<note n="1059004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1059004">迷疑逆</note>
<note n="1059005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1059005">以禮疑依次</note>
<note n="1059006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1059006">說疑統</note>
<note n="1061001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1061001">後疑五</note>
<note n="1061002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1061002">地疑他</note>
<note n="1061003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1061003">住疑往</note>
<note n="1062001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1062001">利鈔作梨</note>
<note n="1062002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1062002">諸疑請</note>
<note n="1063001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1063001">習疑集</note>
<note n="1063002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_1063002">里疑皆</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="1030a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1030a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1030c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1030c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1030c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1030c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1031a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1031a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1031b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1031b2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1031c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1031c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1031c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1031c2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1031c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1031c2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1032b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1032b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1032c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1032c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1032c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1032c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1033a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1033a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1034c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1034c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1034c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1034c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1035a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1035a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1035b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1035b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1035b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1035b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1035c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1035c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1035c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1035c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1035c1502" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1035c1502">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1035c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1035c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1035c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1035c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1036b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1036b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1037a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1037a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1037a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1037a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1037b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1037b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1037c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1037c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1037c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1037c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1039a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1039a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1039a0502" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1039a0502">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1039a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1039a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1039a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1039a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1039a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1039a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1039a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1039a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1039a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1039a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1039a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1039a1901">崇【CB】，祟【卍續】</note>
<note n="1039b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1039b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1039b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1039b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1039b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1039b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1039c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1039c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1039c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1039c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1039c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1039c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1040a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1040a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1040a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1040a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1040a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1040a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1040a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1040a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1040a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1040a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1040a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1040a2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1040b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1040b1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1041a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1041a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1041a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1041a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1041b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1041b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1041b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1041b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1041c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1041c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1042a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1042a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1042b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1042b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1042b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1042b2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1042c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1042c0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1042c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1042c0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1042c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1042c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1042c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1042c1301">麈【CB】，塵【卍續】</note>
<note n="1042c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1042c1701">麈【CB】，塵【卍續】</note>
<note n="1043b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1043b1301">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="1043c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1043c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1043c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1043c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1043c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1043c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1044a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1044a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1044b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1044b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1044b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1044b1201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="1044c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1044c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1044c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1044c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1044c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1044c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1045a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1045a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1045a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1045a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1045c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1045c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1046a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1046a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1046b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1046b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1046c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1046c2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1047a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1047a1701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1047c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1047c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1048a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1048a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1048a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1048a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1048a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1048a1301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="1048c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1048c2401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="1049a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1049a0301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="1049c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1049c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1049c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1049c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1050a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1050a0501">掉【CB】，悼【卍續】</note>
<note n="1050b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1050b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1050b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1050b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1050b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1050b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1050b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1050b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1050b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1050b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1050b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1050b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1050c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1050c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1051a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1051a0201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="1051a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1051a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1051a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1051a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1051a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1051a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1051b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1051b0401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="1051b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1051b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1051c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1051c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1052a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1052a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1052a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1052a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1052b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1052b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1053b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1053b1801">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="1053c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1053c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1054a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1054a0301">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="1054a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1054a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1054a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1054a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1054a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1054a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1054a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1054a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1054c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1054c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1054c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1054c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1055b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1055b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1055c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1055c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1055c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1055c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1056a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1056a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1056a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1056a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1056b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1056b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1056b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1056b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1056b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1056b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1056c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1056c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1057a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1057a0401">万【CB】，方【卍續】</note>
<note n="1057a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1057a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1057c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1057c2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1058a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1058a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1058a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1058a1801">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="1058b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1058b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1058b0302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1058b0302">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1058b0303" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1058b0303">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1058b0304" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1058b0304">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1058b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1058b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1058b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1058b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1058b0502" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1058b0502">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1058b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1058b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1058b0602" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1058b0602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1058b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1058b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1058b0702" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1058b0702">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1058b0703" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1058b0703">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1058b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1058b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1058b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1058b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1058c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1058c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1058c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1058c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1058c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1058c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1059a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1059a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1059a2202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1059a2202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1059b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1059b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1060b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1060b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1060b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1060b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1060b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1060b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1060b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1060b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1060b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1060b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1060b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1060b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1060c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1060c0201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="1061b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1061b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1061b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1061b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1061b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1061b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1062b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1062b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1062c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1062c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1062c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_1062c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="1063c0701" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X42.1063c07.02" target="#nkr_note_add_1063c0701">太【CB】，大【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>