<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X60n1119">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1119 沙彌律儀要略述義</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1119 沙彌律儀要略述義</title>
			<author>淸 書玉科釋</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>2卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">60</idno>.<idno type="no">1119</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">沙彌律儀要略述義</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【嘉興-CB】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00045">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00045</charName>
				<mapping cb:dec="983085" type="PUA">U+F002D</mapping>
			<mapping type="unicode">U+20BD7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>咂</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*(一/巾)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00566">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00566</charName>
				<mapping cb:dec="983606" type="PUA">U+F0236</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4812</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[跍*月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00589">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName>
				<mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>澗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[澗-日+月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00718">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00718</charName>
				<mapping cb:dec="983758" type="PUA">U+F02CE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+27E5E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>赧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[赤*皮]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00746">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00746</charName>
				<mapping cb:dec="983786" type="PUA">U+F02EA</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+262D0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@人)/卓]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00985">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00985</charName>
				<mapping cb:dec="984025" type="PUA">U+F03D9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2039D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>愆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[億-音+(夫*夫)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01240">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01240</charName>
				<mapping cb:dec="984280" type="PUA">U+F04D8</mapping>
			<mapping type="unicode">U+212EF</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[土*孛]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01321">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01321</charName>
				<mapping cb:dec="984361" type="PUA">U+F0529</mapping>
			<mapping type="unicode">U+478B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>嚫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[貝*親]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01493">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01493</charName>
				<mapping cb:dec="984533" type="PUA">U+F05D5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+35D6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>啗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*舀]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02549">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02549</charName>
				<mapping cb:dec="985589" type="PUA">U+F09F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+445B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>舐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舌*氐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04394">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04394</charName>
				<mapping cb:dec="987434" type="PUA">U+F112A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+20EF3</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[口*敕]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB06078">
				<charName>CBETA CHARACTER CB06078</charName>
				<mapping cb:dec="989118" type="PUA">U+F17BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22E42</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>攜</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+嶲]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB06873">
				<charName>CBETA CHARACTER CB06873</charName>
				<mapping cb:dec="989913" type="PUA">U+F1AD9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2231E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>迴</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[廷-壬+(同-(一/口)+巳)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB12528">
				<charName>CBETA CHARACTER CB12528</charName>
				<mapping cb:dec="995568" type="PUA">U+F30F0</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28F7B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>隸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[隸-木+匕]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15097">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15097</charName>
				<mapping cb:dec="998137" type="PUA">U+F3AF9</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9EAB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>麵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[麩-夫+丐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15179">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName>
				<mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16014">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName>
				<mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17361">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17361</charName>
				<mapping cb:dec="1000401" type="PUA">U+F43D1</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9F45</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>嗅</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(鼻-丌+廾)*臭]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-06-28T10:04:37">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<cb:mulu type="附文" level="1">事義</cb:mulu>
<milestone unit="juan" n="2"/>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0298c" n="0298c"/>
<lb ed="X" n="0298c01"/>
<lb ed="X" n="0298c02"/>
<lb ed="X" n="0298c03"/><lb ed="R106" n="0410a10"/><cb:juan fun="open" n="2"><cb:mulu type="卷" n="2"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0298001" n="0298001"/>沙彌律儀要略述義卷下</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0298c04"/>
<lb ed="X" n="0298c05"/><lb ed="R106" n="0410a11"/><byline cb:type="author">淸　古杭昭慶萬壽戒壇傳律沙門書玉科釋</byline>
<lb ed="X" n="0298c06"/><lb ed="R106" n="0410a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">卷下</cb:mulu><p xml:id="pX60p0298c0601">二威儀分二。初標名。二釋義。今初</p>
<lb ed="X" n="0298c07"/><lb ed="R106" n="0410a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0298c0701">威儀門。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0298c08"/><lb ed="R106" n="0410a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0298c0801">威儀者。威以德顯。非勢力之威也。儀以行表。非詐
<lb ed="X" n="0298c09"/><lb ed="R106" n="0410a15"/>現之儀也。故如來處世。深達物機。凡所施行。必以
<lb ed="X" n="0298c10"/><lb ed="R106" n="0410a16"/>威儀爲主。內懷獅子之德。外現象王之威。人天敬
<lb ed="X" n="0298c11"/><lb ed="R106" n="0410a17"/>仰。神龍欽伏。實攝物利生之要務也。又威者。謂有
<lb ed="X" n="0298c12"/><lb ed="R106" n="0410a18"/>威可畏。折伏衆生。此由嚴持戒行。衆德威嚴。故令
<lb ed="X" n="0298c13"/><lb ed="R106" n="0410b01"/>人可畏也。儀者。謂有儀可敬。攝受衆生。此由動靜
<lb ed="X" n="0298c14"/><lb ed="R106" n="0410b02"/>合轍。進退安詳。故令人可敬也。所謂淨行成于道
<lb ed="X" n="0298c15"/><lb ed="R106" n="0410b03"/>儀。淸白圓于戒品。如馬勝雍容行道。感菜菽以信
<lb ed="X" n="0298c16"/><lb ed="R106" n="0410b04"/>樂出家。鶖子安詳乞食。攝外道而反邪歸正。故曰。
<lb ed="X" n="0298c17"/><lb ed="R106" n="0410b05"/>威儀乃無言之敎。堪發有情之信也。又威儀。名爲
<lb ed="X" n="0298c18"/><lb ed="R106" n="0410b06"/>調御。謂調身不妄動。口不妄言。心不妄想。如是三
<lb ed="X" n="0298c19"/><lb ed="R106" n="0410b07"/>業調善。則六根自攝矣。葢一身威儀。卽是出家相
<lb ed="X" n="0298c20"/><lb ed="R106" n="0410b08"/>狀。內軌範僧徒。外利益檀護。表後進前修之方法
<lb ed="X" n="0298c21"/><lb ed="R106" n="0410b09"/>也。不惟受戒時習學。要終身行持。方稱爲善。故律
<lb ed="X" n="0298c22"/><lb ed="R106" n="0410b10"/>云。云何名爲威儀。隨順行者。是名威儀。不隨順者。
<lb ed="X" n="0298c23"/><lb ed="R106" n="0410b11"/>犯非威儀。白雲端禪師曰。夫一切佛法。操之則存。
<lb ed="X" n="0298c24"/><lb ed="R106" n="0410b12"/>捨之則亡。然非道去人。乃人去道也。雪嶠大師曰。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0299a" n="0299a"/>
<lb ed="X" n="0299a01"/><lb ed="R106" n="0410b13"/>學道如登山。一步不可住。換得草鞋繩。前人過嶺
<lb ed="X" n="0299a02"/><lb ed="R106" n="0410b14"/>去。華嚴經云。具足守持威儀敎法。能令三寶不斷
<lb ed="X" n="0299a03"/><lb ed="R106" n="0410b15"/>是也。門者。乃一切凡聖所共出入之門也。大師仍
<lb ed="X" n="0299a04"/><lb ed="R106" n="0410b16"/>恐初受戒人。有志于毗尼者。不知云何習學。故於
<lb ed="X" n="0299a05"/><lb ed="R106" n="0410b17"/>經律諸書。採取要文。列爲二十四門。始從敬大沙
<lb ed="X" n="0299a06"/><lb ed="R106" n="0410b18"/>門。終於衣鉢等事。令各門各事。皆不離威儀軌則。
<lb ed="X" n="0299a07"/><lb ed="R106" n="0411a01"/>庶使熟讀行持。臨事調善。不負披緇受戒也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0299a08"/><lb ed="R106" n="0411a02"/><p xml:id="pX60p0299a0801">二釋義<note place="inline">分二</note>初總序緣起。二別列條章。初中<note place="inline">分五</note>初
<lb ed="X" n="0299a09"/><lb ed="R106" n="0411a03"/>遵制問揀<note place="inline">分三</note>初不應</p>
<lb ed="X" n="0299a10"/><lb ed="R106" n="0411a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0299a1001">佛制沙彌年滿二十。欲受具足戒時。若問不能具
<lb ed="X" n="0299a11"/><lb ed="R106" n="0411a05"/>對沙彌事者。不應與具足戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0299a12"/><lb ed="R106" n="0411a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0299a1201"><note place="interlinear">本</note>佛制如上。沙彌年滿二十者。謂年限旣滿。是丈夫
<lb ed="X" n="0299a13"/><lb ed="R106" n="0411a07"/>位。則堪忍寒苦。辦比丘事。猶若世間男子。二十加
<lb ed="X" n="0299a14"/><lb ed="R106" n="0411a08"/>冠。成人立業之時也。欲者。將也。領納曰受。具足戒
<lb ed="X" n="0299a15"/><lb ed="R106" n="0411a09"/>者。謂五戒。八戒。十戒。未是具足。惟是比丘。比丘尼
<lb ed="X" n="0299a16"/><lb ed="R106" n="0411a10"/>戒。乃名具足。此謂進受之人。以圓滿心。希求善法。
<lb ed="X" n="0299a17"/><lb ed="R106" n="0411a11"/>於羯磨言下。得比丘性故。准汝定論中。有四分義
<lb ed="X" n="0299a18"/><lb ed="R106" n="0411a12"/>攝。一。受具足。謂受戒之人。乞詞無錯。名號不忘。心
<lb ed="X" n="0299a19"/><lb ed="R106" n="0411a13"/>境相應。運想週徧。先受十戒。今求具戒。耳聽羯磨
<lb ed="X" n="0299a20"/><lb ed="R106" n="0411a14"/>念不餘覺故。二。隨具足。謂隨受二百五十戒。相中
<lb ed="X" n="0299a21"/><lb ed="R106" n="0411a15"/>皆無毀失故。三。護他心具足。謂具足四義中有一。
<lb ed="X" n="0299a22"/><lb ed="R106" n="0411a16"/>分威儀具足。能長他人之信樂故。四。具足守持。謂
<lb ed="X" n="0299a23"/><lb ed="R106" n="0411a17"/>得戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0299a2301" n="0299a2301"/><anchor xml:id="beg0299a2301" n="0299a2301"/>已<anchor xml:id="end0299a2301"/>後。盡形壽持。始終無犯故。有此四義。故言
<lb ed="X" n="0299a24"/><lb ed="R106" n="0411a18"/>具足戒也。凡爲師者。應當詳問。沙彌本所受持十
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0299b" n="0299b"/>
<lb ed="X" n="0299b01"/><lb ed="R106" n="0411b01"/>支戒相。及二十四門威儀。可曾熟讀行持否。如茫
<lb ed="X" n="0299b02"/><lb ed="R106" n="0411b02"/>乎不知。忽而不學。不能應對者。則不應爲授。何也。
<lb ed="X" n="0299b03"/><lb ed="R106" n="0411b03"/>謂比丘僧寶。最尊最重。非僥倖可得也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0299b04"/><lb ed="R106" n="0411b04"/><p xml:id="pX60p0299b0401">二勉學</p>
<lb ed="X" n="0299b05"/><lb ed="R106" n="0411b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0299b0501"><note place="interlinear">本</note>當云。卿作沙彌。乃不知沙彌所施行。沙門事大難
<lb ed="X" n="0299b06"/><lb ed="R106" n="0411b06"/>作。卿且去熟學。當悉聞知。乃應具足戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0299b07"/><lb ed="R106" n="0411b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0299b0701">卿者。以上慰下而言。乃貴重之稱也。謂沙彌雖是
<lb ed="X" n="0299b08"/><lb ed="R106" n="0411b08"/>小衆。皆能紹隆三寶。利益羣生故。又如父呼其子。
<lb ed="X" n="0299b09"/><lb ed="R106" n="0411b09"/>謂沙彌是比丘之後裔也。不知沙彌所施行者。當
<lb ed="X" n="0299b10"/><lb ed="R106" n="0411b10"/>云。子作沙彌。尙不諳沙彌所應施爲之事。安望行
<lb ed="X" n="0299b11"/><lb ed="R106" n="0411b11"/>持比丘律耶。沙門事大難作者。謂比丘戒法。律制
<lb ed="X" n="0299b12"/><lb ed="R106" n="0411b12"/>森嚴。最難行持。故法華云。又見具戒。威儀無缺。淨
<lb ed="X" n="0299b13"/><lb ed="R106" n="0411b13"/>如寶珠。以求佛道。莫看容易。卿且去熟學者。謂汝
<lb ed="X" n="0299b14"/><lb ed="R106" n="0411b14"/>且去精研戒相。熟練威儀。將沙彌所應爲事。盡情
<lb ed="X" n="0299b15"/><lb ed="R106" n="0411b15"/>習學著實留心。果然純熟。方可與汝受具。故曰當
<lb ed="X" n="0299b16"/><lb ed="R106" n="0411b16"/>悉聞知。乃應受具足戒也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0299b17"/><lb ed="R106" n="0411b17"/><p xml:id="pX60p0299b1701">三珍重</p>
<lb ed="X" n="0299b18"/><lb ed="R106" n="0411b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0299b1801"><note place="interlinear">本</note>今授卿具足戒。人謂佛法易行。沙門易作。故當先
<lb ed="X" n="0299b19"/><lb ed="R106" n="0412a01"/>問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0299b20"/><lb ed="R106" n="0412a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0299b2001">今授卿具足戒者。乃反結遮止之語也。謂比丘是
<lb ed="X" n="0299b21"/><lb ed="R106" n="0412a03"/>七衆綱領。三乘正因。非是等閒。汝今沙彌之事。尙
<lb ed="X" n="0299b22"/><lb ed="R106" n="0412a04"/>不曉得行持。如何進具。若先不詰問。便儱侗爲汝
<lb ed="X" n="0299b23"/><lb ed="R106" n="0412a05"/>授具足戒者。則顢頇後學。過在師承。抑顯律法不
<lb ed="X" n="0299b24"/><lb ed="R106" n="0412a06"/>尊重矣。而世人不知佛道至妙。罪福運行。便謂佛
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0299c" n="0299c"/>
<lb ed="X" n="0299c01"/><lb ed="R106" n="0412a07"/>法不難。比丘易作。反令人不信矣。故當先問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0299c02"/><lb ed="R106" n="0412a08"/><p xml:id="pX60p0299c0201">二採集來源</p>
<lb ed="X" n="0299c03"/><lb ed="R106" n="0412a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0299c0301"><note place="interlinear">本</note>以下條則。於沙彌威儀諸經。及古淸規。今沙彌成
<lb ed="X" n="0299c04"/><lb ed="R106" n="0412a10"/>範中節出。又宣律師。行護律儀。雖誡新學比丘。有
<lb ed="X" n="0299c05"/><lb ed="R106" n="0412a11"/>可通用者。亦節出。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0299c06"/><lb ed="R106" n="0412a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0299c0601">以下條則者。乃大師序述要略之來源。顯非臆說
<lb ed="X" n="0299c07"/><lb ed="R106" n="0412a13"/>也。條。是條章。則。乃法則。威儀諸經者。謂沙彌威儀。
<lb ed="X" n="0299c08"/><lb ed="R106" n="0412a14"/>幷十戒經。儀則經等。淸規者。乃叢林之綱紀。攝僧
<lb ed="X" n="0299c09"/><lb ed="R106" n="0412a15"/>之法度也。以此法度。淸理叢林。故曰淸規。如世間
<lb ed="X" n="0299c10"/><lb ed="R106" n="0412a16"/>不以規矩。不能成方圓。出世間不以法度。則不能
<lb ed="X" n="0299c11"/><lb ed="R106" n="0412a17"/>攝大衆。故如來說法。不離折攝二門。成範者。謂此
<lb ed="X" n="0299c12"/><lb ed="R106" n="0412a18"/>書。從十戒經等輯出。披閱行持。能成模範。感發後
<lb ed="X" n="0299c13"/><lb ed="R106" n="0412b01"/>昆故。然淸規。乃百丈<name role="" type="person">大智禪師</name>所著。弘法在唐。年
<lb ed="X" n="0299c14"/><lb ed="R106" n="0412b02"/>代經久。故稱爲古。成範。是笑嵓月心禪師所集。同
<lb ed="X" n="0299c15"/><lb ed="R106" n="0412b03"/>在於明。相去不遠。故稱今也。節。略取義。謂此威儀。
<lb ed="X" n="0299c16"/><lb ed="R106" n="0412b04"/>從諸部中略出故。宣律師者。南山律祖也。事蹟如
<lb ed="X" n="0299c17"/><lb ed="R106" n="0412b05"/>香乳記明。葢佛滅度後。百年之中。西土傳法者。皆
<lb ed="X" n="0299c18"/><lb ed="R106" n="0412b06"/>具禪法律三藏。因四祖鄔波毱多尊者。弟子五人。
<lb ed="X" n="0299c19"/><lb ed="R106" n="0412b07"/>各執<anchor xml:id="nkr_note_add_0299c1901" n="0299c1901"/><anchor xml:id="beg0299c1901" n="0299c1901"/>己<anchor xml:id="end0299c1901"/>見。開張毗尼。分爲五部。宗者。殊難。自後傳
<lb ed="X" n="0299c20"/><lb ed="R106" n="0412b08"/>法。惟授禪宗。及與經論也。從是以後。律燈漸晦。慧
<lb ed="X" n="0299c21"/><lb ed="R106" n="0412b09"/>命懸絲。盛唐宣祖。撰行事鈔。建南山宗。中興律法。
<lb ed="X" n="0299c22"/><lb ed="R106" n="0412b10"/>恐新受戒人。不諳行持。又出行護律儀。敎誡初學。
<lb ed="X" n="0299c23"/><lb ed="R106" n="0412b11"/>守護毗尼。其間凡有與沙彌相符者。雲棲大師皆
<lb ed="X" n="0299c24"/><lb ed="R106" n="0412b12"/>採於此。以補不足。故曰。雖誡新學比丘。沙彌有可
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0300a" n="0300a"/>
<lb ed="X" n="0300a01"/><lb ed="R106" n="0412b13"/>通用者。亦節出也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0300a02"/><lb ed="R106" n="0412b14"/><p xml:id="pX60p0300a0201">三隨機取要</p>
<lb ed="X" n="0300a03"/><lb ed="R106" n="0412b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0300a0301"><note place="interlinear">本</note>良以末法人情。多諸懈怠。聞繁則厭。由是刪繁取
<lb ed="X" n="0300a04"/><lb ed="R106" n="0412b16"/>要。仍分類以便讀學。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0300a05"/><lb ed="R106" n="0412b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0300a0501">良以等者。慨歎之辭也。如來滅後。法有三時。所謂
<lb ed="X" n="0300a06"/><lb ed="R106" n="0412b18"/>正法。像法。末法也。正法千年。此時人根湻厚。聞法
<lb ed="X" n="0300a07"/><lb ed="R106" n="0413a01"/>卽證。像法千年。此時雖似正法。而聞法者多。修證
<lb ed="X" n="0300a08"/><lb ed="R106" n="0413a02"/>者少。末法萬年。此時鬪諍堅固。邪見增長。人多於
<lb ed="X" n="0300a09"/><lb ed="R106" n="0413a03"/>此。見上生情因循懈怠。於世間法。厭簡思繁。於出
<lb ed="X" n="0300a10"/><lb ed="R106" n="0413a04"/>世間法。厭繁思簡。由是之故。大師於威儀。經。律。淸
<lb ed="X" n="0300a11"/><lb ed="R106" n="0413a05"/>規。成範中。刪去繁文。撮爲要略。以逗時機。分爲二
<lb ed="X" n="0300a12"/><lb ed="R106" n="0413a06"/>十四類。令其各不相參。何也。若以理論。戒體是一。
<lb ed="X" n="0300a13"/><lb ed="R106" n="0413a07"/>若以事推。相有差殊。故須分類。便於初心習學者。
<lb ed="X" n="0300a14"/><lb ed="R106" n="0413a08"/>得其頭緖。故曰仍分類。以便讀學也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0300a15"/><lb ed="R106" n="0413a09"/><p xml:id="pX60p0300a1501">四義該補入</p>
<lb ed="X" n="0300a16"/><lb ed="R106" n="0413a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0300a1601"><note place="interlinear">本</note>間有未備。從義補入一二。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0300a17"/><lb ed="R106" n="0413a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0300a1701">間。中也。未備等句。正見大師爲人之切也。謂此二
<lb ed="X" n="0300a18"/><lb ed="R106" n="0413a12"/>十四門威儀之中。凡有事不具足。法不周備處。檢
<lb ed="X" n="0300a19"/><lb ed="R106" n="0413a13"/>討琅函。從義補入。則理通決例。事法無差。初學行
<lb ed="X" n="0300a20"/><lb ed="R106" n="0413a14"/>持。盡善盡美。庶使馬勝之威儀復見。而波離之軌
<lb ed="X" n="0300a21"/><lb ed="R106" n="0413a15"/>範猶存。靈山一會。儼然未散也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0300a22"/><lb ed="R106" n="0413a16"/><p xml:id="pX60p0300a2201">五復指全書</p>
<lb ed="X" n="0300a23"/><lb ed="R106" n="0413a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0300a2301"><note place="interlinear">本</note>其有樂廣覽者。自當檢閱全書。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0300a24"/><lb ed="R106" n="0413a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0300a2401">樂者。欲也。廣覽者。謂非以此而止也。葢由律海弘
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0300b" n="0300b"/>
<lb ed="X" n="0300b01"/><lb ed="R106" n="0413b01"/>深。探之莫窮其底。義山高廣。仰之難覩其巓。是以
<lb ed="X" n="0300b02"/><lb ed="R106" n="0413b02"/>取要刪繁。隨情便用。勿使初機望洋而退也。果能
<lb ed="X" n="0300b03"/><lb ed="R106" n="0413b03"/>有殊勝念頭。願弘律學者。當檢閱沙彌威儀。十戒
<lb ed="X" n="0300b04"/><lb ed="R106" n="0413b04"/>諸經。及淸規。成範等全部。自悉其詳。不可得少爲
<lb ed="X" n="0300b05"/><lb ed="R106" n="0413b05"/>足也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0300b06"/><lb ed="R106" n="0413b06"/><p xml:id="pX60p0300b0601">二別列條章<note place="inline">二十四則</note></p>
<lb ed="X" n="0300b07"/><lb ed="R106" n="0413b07"/><p xml:id="pX60p0300b0701">敬大沙門第一<note place="inline">凡五事○分三</note>初敬遮四法</p>
<lb ed="X" n="0300b08"/><lb ed="R106" n="0413b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0300b0801">不得喚大沙門字○不得盜聽大沙門說戒○不得
<lb ed="X" n="0300b09"/><lb ed="R106" n="0413b09"/>轉行說大沙門過○不得坐見大沙門過不起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0300b10"/><lb ed="R106" n="0413b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0300b1001">敬者。敬信。是尊重義。謂有言必信。有敎必從。不敢
<lb ed="X" n="0300b11"/><lb ed="R106" n="0413b11"/>輕侮也。沙門者。肇師云。出家之都名也。此云功勞。
<lb ed="X" n="0300b12"/><lb ed="R106" n="0413b12"/>謂修道有多功勞故。秦言勤行。謂勤修善法。行趣
<lb ed="X" n="0300b13"/><lb ed="R106" n="0413b13"/>涅槃故。辯正論云。行超俗表。心遊塵外。謂之沙門。
<lb ed="X" n="0300b14"/><lb ed="R106" n="0413b14"/>今言大者。對小而言。謂沙彌是小衆。受具足戒者。
<lb ed="X" n="0300b15"/><lb ed="R106" n="0413b15"/>名爲大僧。故曰大沙門也△不得者。遮止之辭。喚。
<lb ed="X" n="0300b16"/><lb ed="R106" n="0413b16"/>是呼喚。字。是名字。謂不得直呼其名而呌之也。應
<lb ed="X" n="0300b17"/><lb ed="R106" n="0413b17"/>云某師。律云。沙彌應以生年爲次第。若生年等者。
<lb ed="X" n="0300b18"/><lb ed="R106" n="0413b18"/>應以出家爲次第。比丘體是僧寶。故論戒臘。沙彌
<lb ed="X" n="0300b19"/><lb ed="R106" n="0414a01"/>未入僧數。<anchor xml:id="nkr_note_add_0300b1901" n="0300b1901"/><anchor xml:id="beg0300b1901" n="0300b1901"/>但<anchor xml:id="end0300b1901"/>論生年。縱是百歲沙彌。亦當禮新戒
<lb ed="X" n="0300b20"/><lb ed="R106" n="0414a02"/>比丘足。應恭敬住。不得我慢貢高。有違佛制。古人
<lb ed="X" n="0300b21"/><lb ed="R106" n="0414a03"/>親近師家。不敢稱其名字。以所住之山稱之。葢謂
<lb ed="X" n="0300b22"/><lb ed="R106" n="0414a04"/>尊重故也。況沙彌小衆者乎△盜聽說戒者。謂黑
<lb ed="X" n="0300b23"/><lb ed="R106" n="0414a05"/>白半月誦戒羯磨。及尋常所作一切僧法。佛制沙
<lb ed="X" n="0300b24"/><lb ed="R106" n="0414a06"/>彌不得預聞。若私往竊聽。則與五逆同科。名爲賊
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0300c" n="0300c"/>
<lb ed="X" n="0300c01"/><lb ed="R106" n="0414a07"/>住之人。不得受具足戒。謂此具足戒。乃是諸大尊
<lb ed="X" n="0300c02"/><lb ed="R106" n="0414a08"/>者。大權示現。請佛爲末世比丘所制。然<name role="" type="person">旃檀林</name>中。
<lb ed="X" n="0300c03"/><lb ed="R106" n="0414a09"/>曾無雜木。靈山會上。豈有凡夫。惟恐未受具戒者
<lb ed="X" n="0300c04"/><lb ed="R106" n="0414a10"/>聞之。不解佛慈。反爲不善。而破內外道也。或畏戒
<lb ed="X" n="0300c05"/><lb ed="R106" n="0414a11"/>法森嚴。或輕緣起等事。因此而退失善心者。如以
<lb ed="X" n="0300c06"/><lb ed="R106" n="0414a12"/>利劒斬截信根。則失將來佛命。故曰。與五逆同科
<lb ed="X" n="0300c07"/><lb ed="R106" n="0414a13"/>也。深宜愼之△轉行說過者。謂展轉相傳而說也。
<lb ed="X" n="0300c08"/><lb ed="R106" n="0414a14"/>以此吿彼曰說。越分之事曰過。謂比丘有過。自有
<lb ed="X" n="0300c09"/><lb ed="R106" n="0414a15"/>大僧擧罰。沙彌不得背後說其長短。亦不得屛處
<lb ed="X" n="0300c10"/><lb ed="R106" n="0414a16"/>罵大沙門。及在前戲笑。傚其言語形相行步等。成
<lb ed="X" n="0300c11"/><lb ed="R106" n="0414a17"/>範云。設有說者。當善遮護。永嘉云。或是或非人不
<lb ed="X" n="0300c12"/><lb ed="R106" n="0414a18"/>識。逆行順行天莫測。如誌公噉鴿。羅什吞針。不可
<lb ed="X" n="0300c13"/><lb ed="R106" n="0414b01"/>以小見而窺大用也。善恭敬經云。謗師毀師。法中
<lb ed="X" n="0300c14"/><lb ed="R106" n="0414b02"/>大魔。大律云。出家之人。所有言說。皆爲利益。不應
<lb ed="X" n="0300c15"/><lb ed="R106" n="0414b03"/>私忿。道說於他。論云。若向白衣說比丘罪惡。則使
<lb ed="X" n="0300c16"/><lb ed="R106" n="0414b04"/>人於佛法中無信敬心。寧破塔壞像。不可向外人
<lb ed="X" n="0300c17"/><lb ed="R106" n="0414b05"/>說比丘過惡也。若說過罪。則壞法身△坐見大沙
<lb ed="X" n="0300c18"/><lb ed="R106" n="0414b06"/>門過不起者。謂大沙門。乃佛祖後裔。輕慢沙門。卽
<lb ed="X" n="0300c19"/><lb ed="R106" n="0414b07"/>輕慢佛祖也。然尋常見尊長過。尙應起立。問訊起
<lb ed="X" n="0300c20"/><lb ed="R106" n="0414b08"/>居。況見大沙門過。豈可肆坐不起也。此句重在見
<lb ed="X" n="0300c21"/><lb ed="R106" n="0414b09"/>字。孝名爲戒。先後當尊。坐視不起。長<anchor xml:id="nkr_note_add_0300c2101" n="0300c2101"/><anchor xml:id="beg0300c2101" n="0300c2101"/>己<anchor xml:id="end0300c2101"/>傲心。動他
<lb ed="X" n="0300c22"/><lb ed="R106" n="0414b10"/>瞋念。大悲經云。如來往昔行菩薩道時。凡見三寶
<lb ed="X" n="0300c23"/><lb ed="R106" n="0414b11"/>舍利塔像。師僧父母。耆年善友。無不側身讓之。故
<lb ed="X" n="0300c24"/><lb ed="R106" n="0414b12"/>感成佛以來。山林人畜。皆共欽仰。皈敬於佛也。禮
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0301a" n="0301a"/>
<lb ed="X" n="0301a01"/><lb ed="R106" n="0414b13"/>云。傲不可長。欲不可縱。志不可滿也。行護云。見須
<lb ed="X" n="0301a02"/><lb ed="R106" n="0414b14"/>起立。坐須讓位。若路相逢。卽當下道。側立於旁。待
<lb ed="X" n="0301a03"/><lb ed="R106" n="0414b15"/>過方行。凡有敎益。當叉手立聽。作禮謝之。若被叱
<lb ed="X" n="0301a04"/><lb ed="R106" n="0414b16"/>責。不得張目怒視。當軟語悔過。莊嚴寶王經云。若
<lb ed="X" n="0301a05"/><lb ed="R106" n="0414b17"/>輕慢衆僧者。是人當墮貧賤家生。隨所生處。根相
<lb ed="X" n="0301a06"/><lb ed="R106" n="0414b18"/>不具。背傴矬陋。捨是身<anchor xml:id="nkr_note_add_0301a0601" n="0301a0601"/><anchor xml:id="beg0301a0601" n="0301a0601"/>已<anchor xml:id="end0301a0601"/>。而復生處。多病痟瘦。手
<lb ed="X" n="0301a07"/><lb ed="R106" n="0415a01"/>足攣躄。而有膿血。盈流其身。零落身肉。經百千萬
<lb ed="X" n="0301a08"/><lb ed="R106" n="0415a02"/>歲。受斯苦報。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0301a09"/><lb ed="R106" n="0415a03"/><p xml:id="pX60p0301a0901">二坐開五緣</p>
<lb ed="X" n="0301a10"/><lb ed="R106" n="0415a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0301a1001">除讀經時。病時。剃髮時。飯時。作衆事時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0301a11"/><lb ed="R106" n="0415a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0301a1101">讀經時者。以法爲重故。謂對經典如對佛。口讀心
<lb ed="X" n="0301a12"/><lb ed="R106" n="0415a06"/>思。深入其義。故不須起也。病時者。謂四大不調。身
<lb ed="X" n="0301a13"/><lb ed="R106" n="0415a07"/>嬰重苦。故不須起也。剃髮時者。謂受持偈呪。利刀
<lb ed="X" n="0301a14"/><lb ed="R106" n="0415a08"/>在首。動則恐防失錯。故不須起也。飯時者。謂三匙
<lb ed="X" n="0301a15"/><lb ed="R106" n="0415a09"/>五觀。如法受食。故不須起也。又佛制一坐食故。作
<lb ed="X" n="0301a16"/><lb ed="R106" n="0415a10"/>衆事時者。謂以常住正務爲重。起則妨廢工夫。故
<lb ed="X" n="0301a17"/><lb ed="R106" n="0415a11"/>不須起也。若非如上諸緣。則不開聽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0301a18"/><lb ed="R106" n="0415a12"/><p xml:id="pX60p0301a1801">三預知師位</p>
<lb ed="X" n="0301a19"/><lb ed="R106" n="0415a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0301a1901">行護云。五夏以上。卽闍黎位。十夏以上。卽和尙位。雖
<lb ed="X" n="0301a20"/><lb ed="R106" n="0415a14"/>比丘事。沙彌當預知之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0301a21"/><lb ed="R106" n="0415a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0301a2101">夏。卽夏臘。謂受具<anchor xml:id="nkr_note_add_0301a2101" n="0301a2101"/><anchor xml:id="beg0301a2101" n="0301a2101"/>已<anchor xml:id="end0301a2101"/>後。專精戒律修持。已經爾所
<lb ed="X" n="0301a22"/><lb ed="R106" n="0415a16"/>夏臘。戒品堅牢。開遮明了。堪任爲師接物利生。非
<lb ed="X" n="0301a23"/><lb ed="R106" n="0415a17"/>謂一槩而言也。若不諳如上法者。尙須依止於人。
<lb ed="X" n="0301a24"/><lb ed="R106" n="0415a18"/>況能爲師者耶。和尙。正名鄔波遮迦。傳至于闐。翻
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0301b" n="0301b"/>
<lb ed="X" n="0301b01"/><lb ed="R106" n="0415b01"/>爲和尙。到此土。什師翻爲力生。舍利弗問經云。夫
<lb ed="X" n="0301b02"/><lb ed="R106" n="0415b02"/>出家者。捨其父母生死之家。入佛門中。受微妙法。
<lb ed="X" n="0301b03"/><lb ed="R106" n="0415b03"/>葢師之力也。生長法身。出功德財。養智慧命。功莫
<lb ed="X" n="0301b04"/><lb ed="R106" n="0415b04"/>大焉。或云鄔波陀耶。義淨律師。譯爲親敎師。由能
<lb ed="X" n="0301b05"/><lb ed="R106" n="0415b05"/>親敎出離世業故。又云。異姓同居曰和。常向佛日
<lb ed="X" n="0301b06"/><lb ed="R106" n="0415b06"/>安住曰尙。謂傳法利生不絕。戒德淸淨普聞也。阿
<lb ed="X" n="0301b07"/><lb ed="R106" n="0415b07"/>闍黎。正名阿遮梨耶。此云傳授。唐言軌範。謂能軌
<lb ed="X" n="0301b08"/><lb ed="R106" n="0415b08"/>範後學故。隋言正行。南山事鈔云。謂能紏正弟子
<lb ed="X" n="0301b09"/><lb ed="R106" n="0415b09"/>行故。大論云。和尙如父。阿闍黎如母。以棄本生父
<lb ed="X" n="0301b10"/><lb ed="R106" n="0415b10"/>母。當求出世父母。若捨和尙阿闍黎。卽名捨戒也。
<lb ed="X" n="0301b11"/><lb ed="R106" n="0415b11"/>卽。就也。尊顯道德曰位。謂受戒學律五載。堪爲軌
<lb ed="X" n="0301b12"/><lb ed="R106" n="0415b12"/>範。故曰。卽闍黎位。十年嚴淨毗尼。律准度人。故曰。
<lb ed="X" n="0301b13"/><lb ed="R106" n="0415b13"/>卽和尙位也。又四分律明。五種阿闍黎。一。剃度。所
<lb ed="X" n="0301b14"/><lb ed="R106" n="0415b14"/>依得出家者。二。受戒。受戒作羯磨者。三。敎授。敎誡
<lb ed="X" n="0301b15"/><lb ed="R106" n="0415b15"/>威儀者。四。受經。所從受經。若說義。乃至四句偈者。
<lb ed="X" n="0301b16"/><lb ed="R106" n="0415b16"/>五。依止。乃至依住一宿者。和尙。及依止。多以十夏
<lb ed="X" n="0301b17"/><lb ed="R106" n="0415b17"/>者爲之。上四師。皆多以五夏者爲之。如上所明之
<lb ed="X" n="0301b18"/><lb ed="R106" n="0415b18"/>法。皆是大僧境界。故曰比丘事。沙彌不久登壇受
<lb ed="X" n="0301b19"/><lb ed="R106" n="0416a01"/>具。漸次行持。亦入其位。故曰當預知之。問。前大僧
<lb ed="X" n="0301b20"/><lb ed="R106" n="0416a02"/>說戒。不許預聞。今反令預知者何。答。半月說戒。是
<lb ed="X" n="0301b21"/><lb ed="R106" n="0416a03"/>宣其罪相。恐生邪見。故不許聞。今言師法。是其名
<lb ed="X" n="0301b22"/><lb ed="R106" n="0416a04"/>位。謂比丘專修五年十載。卽能爲人天師範。沙彌
<lb ed="X" n="0301b23"/><lb ed="R106" n="0416a05"/>尙是小衆。不可輕慢大僧也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0301b24"/><lb ed="R106" n="0416a06"/><p xml:id="pX60p0301b2401">事師第二<note place="inline">二十七事○分二</note>初正儀<note place="inline">分八</note></p>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0301c" n="0301c"/>
<lb ed="X" n="0301c01"/><lb ed="R106" n="0416a07"/><p xml:id="pX60p0301c0101">初省誡敬作法</p>
<lb ed="X" n="0301c02"/><lb ed="R106" n="0416a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0301c0201">當早起○欲入戶。當先三彈指○若有過。和尙阿闍
<lb ed="X" n="0301c03"/><lb ed="R106" n="0416a09"/>黎敎誡之。不得還逆語○視和尙。阿闍黎。當如視佛
<lb ed="X" n="0301c04"/><lb ed="R106" n="0416a10"/>○若使出不淨器。不得唾。不得怒恚。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0301c05"/><lb ed="R106" n="0416a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0301c0501">言事師者。謂承奉無怠曰事。誨人不倦曰師。太平
<lb ed="X" n="0301c06"/><lb ed="R106" n="0416a12"/>御覽云。師者。發蒙之基。學者有師。亦如樹之有根
<lb ed="X" n="0301c07"/><lb ed="R106" n="0416a13"/>也。然大智旣成。復能成就小智。猶樹根生子。子復
<lb ed="X" n="0301c08"/><lb ed="R106" n="0416a14"/>生根。展轉相生。種類不絕。故作持云。師以開導。友
<lb ed="X" n="0301c09"/><lb ed="R106" n="0416a15"/>以切磋。世出世間法器。全賴師友。所當敬重。倘存
<lb ed="X" n="0301c10"/><lb ed="R106" n="0416a16"/>憍慢。一生福慧消滅。是故誡之。如常啼。賣心肝而
<lb ed="X" n="0301c11"/><lb ed="R106" n="0416a17"/>學般若。世尊。爲求半偈而捨全身。華嚴云。凡夫無
<lb ed="X" n="0301c12"/><lb ed="R106" n="0416a18"/>智。執著於我。幷執我見。憍慢貢高。不愧無智。妄自
<lb ed="X" n="0301c13"/><lb ed="R106" n="0416b01"/>尊大。見善不從。罔受敎誨。於賢不親。故去道甚遠。
<lb ed="X" n="0301c14"/><lb ed="R106" n="0416b02"/>律云。弟子看和尙。當具四心。一。親愛。二。敬順。三。畏
<lb ed="X" n="0301c15"/><lb ed="R106" n="0416b03"/>難。四。尊重。侍養承接。如臣子之事君父。如是展轉
<lb ed="X" n="0301c16"/><lb ed="R106" n="0416b04"/>互相敬重瞻視。能令正法久住。增益廣大也△當
<lb ed="X" n="0301c17"/><lb ed="R106" n="0416b05"/>早起者。凡事早起。事事次第。不至慌忙卒暴也。古
<lb ed="X" n="0301c18"/><lb ed="R106" n="0416b06"/>云。一朝纔起晏。百事盡皆違。穿著衣裳亂。開門恨
<lb ed="X" n="0301c19"/><lb ed="R106" n="0416b07"/>手遲。供佛茶湯冷。燒香火似<g ref="#CB01926">灰</g>。低頭忙禮拜。廚下
<lb ed="X" n="0301c20"/><lb ed="R106" n="0416b08"/>板聲催。爲僧若起早。事事得便宜。律中夜分。分三。
<lb ed="X" n="0301c21"/><lb ed="R106" n="0416b09"/>初夜。後夜。精勤佛道。中夜。聽其歇息。若過中夜。卽
<lb ed="X" n="0301c22"/><lb ed="R106" n="0416b10"/>當起身。自盥漱<anchor xml:id="nkr_note_add_0301c2201" n="0301c2201"/><anchor xml:id="beg0301c2201" n="0301c2201"/>已<anchor xml:id="end0301c2201"/>。然後具楊枝澡水等。候師所須。
<lb ed="X" n="0301c23"/><lb ed="R106" n="0416b11"/>又早者。先也。爲弟子者。理宜先起也△欲入戶。當
<lb ed="X" n="0301c24"/><lb ed="R106" n="0416b12"/>先三彈指者。謂弟子凡入師門。應在門外。聽其動
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0302a" n="0302a"/>
<lb ed="X" n="0302a01"/><lb ed="R106" n="0416b13"/>靜。恐驚禪觀。先彈指三聲。令師覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0302a0101" n="0302a0101"/><anchor xml:id="beg0302a0101" n="0302a0101"/>已<anchor xml:id="end0302a0101"/>。然後方入。不
<lb ed="X" n="0302a02"/><lb ed="R106" n="0416b14"/>可造次也△若有過等句者。失於中道謂之過。若
<lb ed="X" n="0302a03"/><lb ed="R106" n="0416b15"/>自有過。師長呵責敎誡之時。當低頭納受。若還逆
<lb ed="X" n="0302a04"/><lb ed="R106" n="0416b16"/>語者。過而又過。不可敎也。去後猶當思念。常懷慚
<lb ed="X" n="0302a05"/><lb ed="R106" n="0416b17"/>愧。念報四恩。傍資三有。若不順師言。卽同逆論。故
<lb ed="X" n="0302a06"/><lb ed="R106" n="0416b18"/>曰。不得還逆語也。經云。謗師。毀師。憎師。嫉師。法中
<lb ed="X" n="0302a07"/><lb ed="R106" n="0417a01"/>大魔。地獄種子△視和尙。阿闍黎。當如視佛者。謂
<lb ed="X" n="0302a08"/><lb ed="R106" n="0417a02"/>諸佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0302a0801" n="0302a0801"/><anchor xml:id="beg0302a0801" n="0302a0801"/>已<anchor xml:id="end0302a0801"/>過去。未來尙未來。現在說法。代佛宣化者。
<lb ed="X" n="0302a09"/><lb ed="R106" n="0417a03"/>惟和尙。阿闍黎。故曰。當如視佛也。成範云。若弟子
<lb ed="X" n="0302a10"/><lb ed="R106" n="0417a04"/>衆多。當各盡其職。次第奉事。不可有失△若使出
<lb ed="X" n="0302a11"/><lb ed="R106" n="0417a05"/>不淨器者。謂大小便器。及痰唾壺等。怒者。心恨也。
<lb ed="X" n="0302a12"/><lb ed="R106" n="0417a06"/>恚者。氣憤也。謂心中有恨。而氣不憤。故唾之。然此
<lb ed="X" n="0302a13"/><lb ed="R106" n="0417a07"/>穢氣人皆畏避。事師孝行。義無此理。旣爲師除。不
<lb ed="X" n="0302a14"/><lb ed="R106" n="0417a08"/>得起厭惡心。現嗔恚相。而吐痰涎。當念此身。衆苦
<lb ed="X" n="0302a15"/><lb ed="R106" n="0417a09"/>所集。一切皆是不淨。師長如是。弟子亦然。除此不
<lb ed="X" n="0302a16"/><lb ed="R106" n="0417a10"/>淨。卽除我三毒煩惱。若能如是諦思。則自他皆淨。
<lb ed="X" n="0302a17"/><lb ed="R106" n="0417a11"/>是爲眞正出不淨器也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0302a18"/><lb ed="R106" n="0417a12"/><p xml:id="pX60p0302a1801">二依時禮拜法</p>
<lb ed="X" n="0302a19"/><lb ed="R106" n="0417a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0302a1901">若禮拜。師坐禪。不應作禮。師經行。不應作禮。師食。師
<lb ed="X" n="0302a20"/><lb ed="R106" n="0417a14"/>說經。師梳齒。師澡浴。師眠息等。俱不應作禮。師閉戶。
<lb ed="X" n="0302a21"/><lb ed="R106" n="0417a15"/>不應戶外作禮。欲入戶作禮。應彈指三遍。師不應。應
<lb ed="X" n="0302a22"/><lb ed="R106" n="0417a16"/>去。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0302a23"/><lb ed="R106" n="0417a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0302a2301">禮拜者。天台云。四儀法則名禮。身業恭敬名拜。白
<lb ed="X" n="0302a24"/><lb ed="R106" n="0417a18"/>虎通曰。人之相拜者何。所以表情見意。屈節卑禮
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0302b" n="0302b"/>
<lb ed="X" n="0302b01"/><lb ed="R106" n="0417b01"/>尊事者也。師坐禪者。恐亂定功。故不應禮。師經行
<lb ed="X" n="0302b02"/><lb ed="R106" n="0417b02"/>者。恐妨正念。故不應禮。師受食者。恐雜於觀。故不
<lb ed="X" n="0302b03"/><lb ed="R106" n="0417b03"/>應禮。師說經者。恐斷法義。故不應禮。師梳齒者。恐
<lb ed="X" n="0302b04"/><lb ed="R106" n="0417b04"/>廢偈呪。故不應禮。師澡浴者。形儀不整。故不應禮。
<lb ed="X" n="0302b05"/><lb ed="R106" n="0417b05"/>師眠息者。恐驚覺故。不應禮也。等者。師剃髮。洗足。
<lb ed="X" n="0302b06"/><lb ed="R106" n="0417b06"/>或有事不暇。及對賓客等。師閉戶。不應戶外作禮
<lb ed="X" n="0302b07"/><lb ed="R106" n="0417b07"/>者。謂閉戶作禮。不成恭敬也。欲入戶者。先當彈指
<lb ed="X" n="0302b08"/><lb ed="R106" n="0417b08"/>三遍。不可急遽擅入。如不應者。當默然而回。不可
<lb ed="X" n="0302b09"/><lb ed="R106" n="0417b09"/>勉強。故知禮拜。不如從命也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0302b10"/><lb ed="R106" n="0417b10"/><p xml:id="pX60p0302b1001">三奉食侍立法</p>
<lb ed="X" n="0302b11"/><lb ed="R106" n="0417b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0302b1101">持師飮食。皆當兩手捧。食畢斂器。當徐徐○侍師不
<lb ed="X" n="0302b12"/><lb ed="R106" n="0417b12"/>得對面立。不得高處立。不得太遠立。當令師小語得
<lb ed="X" n="0302b13"/><lb ed="R106" n="0417b13"/>聞。不費尊力。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0302b14"/><lb ed="R106" n="0417b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0302b1401">兩手捧食。恭敬之至也。奉師飮食。如同供佛。當過
<lb ed="X" n="0302b15"/><lb ed="R106" n="0417b15"/>其眉。不得以粗氣觸其淨食。斂。收也。徐徐。從容貌。
<lb ed="X" n="0302b16"/><lb ed="R106" n="0417b16"/>謂收盌之時。當從容細行。不得麤糙。今盌鉢作聲
<lb ed="X" n="0302b17"/><lb ed="R106" n="0417b17"/>也。律云。凡通飮食。當適寒溫。成範云。爲師作食。無
<lb ed="X" n="0302b18"/><lb ed="R106" n="0417b18"/>論麤細。俱要精潔。適師性格。凡奉茶湯。不得將指
<lb ed="X" n="0302b19"/><lb ed="R106" n="0418a01"/>插入盞內。當兩手平擧授師。茶畢。接盞如前。行護
<lb ed="X" n="0302b20"/><lb ed="R106" n="0418a02"/>云。若進鹽茶幷藥。及一切食物。量當食盡。逐時授
<lb ed="X" n="0302b21"/><lb ed="R106" n="0418a03"/>之。若授鮮果。先須作淨。或以火觸。或以刀剖。或用
<lb ed="X" n="0302b22"/><lb ed="R106" n="0418a04"/>指剝。若不堪爲種者。則不須淨也△侍師者。近承
<lb ed="X" n="0302b23"/><lb ed="R106" n="0418a05"/>曰侍。對面立。則尊卑不別。長其傲慢。高處立。則法
<lb ed="X" n="0302b24"/><lb ed="R106" n="0418a06"/>度全無。失其敬意。太遠立。則意不相接。語不投機。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0302c" n="0302c"/>
<lb ed="X" n="0302c01"/><lb ed="R106" n="0418a07"/>行護云。亦不得上風立。亦不得太近立。須離師額
<lb ed="X" n="0302c02"/><lb ed="R106" n="0418a08"/>角七尺許。則小語得聞。不費尊力也。成範云。不得
<lb ed="X" n="0302c03"/><lb ed="R106" n="0418a09"/>轉身低頭。小語輕笑。當身心肅敬。不得現疲倦相。
<lb ed="X" n="0302c04"/><lb ed="R106" n="0418a10"/>亦不得如俗人垂手而立。在師前。不得說無益之
<lb ed="X" n="0302c05"/><lb ed="R106" n="0418a11"/>語。不得抓癢。爪頭捋面。不得對師著韈。及洗足等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0302c06"/><lb ed="R106" n="0418a12"/><p xml:id="pX60p0302c0601">四請益白事法</p>
<lb ed="X" n="0302c07"/><lb ed="R106" n="0418a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0302c0701">若請問佛法因緣。當整衣禮拜。合掌。<g ref="#CB00566">䠒</g>跪。師有語。澄
<lb ed="X" n="0302c08"/><lb ed="R106" n="0418a14"/>心諦聽。思惟深入○若問家常事。不須拜跪。但端立
<lb ed="X" n="0302c09"/><lb ed="R106" n="0418a15"/>師側。據實申白○師若身心倦敎去應去。不得心情
<lb ed="X" n="0302c10"/><lb ed="R106" n="0418a16"/>不喜。見於顏色。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0302c11"/><lb ed="R106" n="0418a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0302c1101">請問者。請。求也。夫欲求法。當折我心。思惟聖道。屈
<lb ed="X" n="0302c12"/><lb ed="R106" n="0418a18"/>節卑禮。敬事師長。所謂尊師重道也。永嘉云。正道
<lb ed="X" n="0302c13"/><lb ed="R106" n="0418b01"/>寂寥。雖有修而難會。邪途喧雜。乃無習而易親。屈
<lb ed="X" n="0302c14"/><lb ed="R106" n="0418b02"/>膝博問先知。曉夜凝神方寸。纔能解會也。佛法因
<lb ed="X" n="0302c15"/><lb ed="R106" n="0418b03"/>緣者。是經律中所說發起之事。或古德公案機緣
<lb ed="X" n="0302c16"/><lb ed="R106" n="0418b04"/>等。善恭敬經云。若有所疑。先應諮白。若見師許。然
<lb ed="X" n="0302c17"/><lb ed="R106" n="0418b05"/>後請問。整衣禮拜。合掌<g ref="#CB00566">䠒</g>跪者。謂手本左右。合而
<lb ed="X" n="0302c18"/><lb ed="R106" n="0418b06"/>爲一。表其專致一心也。右膝著地。名曰<g ref="#CB00566">䠒</g>跪。涅槃
<lb ed="X" n="0302c19"/><lb ed="R106" n="0418b07"/>疏明。右膝著地。有其三義。一。右膝有力。跪能安久。
<lb ed="X" n="0302c20"/><lb ed="R106" n="0418b08"/>二。右膝有力。起止便易。三。右膝躁動。著地令安。若
<lb ed="X" n="0302c21"/><lb ed="R106" n="0418b09"/>兩膝著地。則名長跪也。然弟子諮決于師。未有坐
<lb ed="X" n="0302c22"/><lb ed="R106" n="0418b10"/>而問者。故須菩提。舍利弗等。凡有請問。必從座起。
<lb ed="X" n="0302c23"/><lb ed="R106" n="0418b11"/>褊袒右肩。頂禮佛足。長跪合掌。諦聽所說也。妄念
<lb ed="X" n="0302c24"/><lb ed="R106" n="0418b12"/>不起。故曰澄心。諦聽。是聞慧。思惟。是思慧。深入。是
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0303a" n="0303a"/>
<lb ed="X" n="0303a01"/><lb ed="R106" n="0418b13"/>修慧。所謂因聞會理。執理會心也。若師獨坐時。適
<lb ed="X" n="0303a02"/><lb ed="R106" n="0418b14"/>行時。顏色悅時。卽應問。須立在一面。舒容平氣。至
<lb ed="X" n="0303a03"/><lb ed="R106" n="0418b15"/>誠伸問。字字明朗。虗心聽受。自能深入也△家常
<lb ed="X" n="0303a04"/><lb ed="R106" n="0418b16"/>事者。卽僧家尋常日用之事。不須拜跪者。家無常
<lb ed="X" n="0303a05"/><lb ed="R106" n="0418b17"/>禮也。端立師側者。典型不失也。按其事而直言。故
<lb ed="X" n="0303a06"/><lb ed="R106" n="0418b18"/>曰據實申白。若不據實。恐誤大衆之事。有失常住
<lb ed="X" n="0303a07"/><lb ed="R106" n="0419a01"/>之規也△身心倦者。謂禪思過則心疲。起止繁則
<lb ed="X" n="0303a08"/><lb ed="R106" n="0419a02"/>身倦。凡問經問話。當候師意。不應自取其便。師若
<lb ed="X" n="0303a09"/><lb ed="R106" n="0419a03"/>身心疲勞。無神應答者。敎去且出。若卽便內心不
<lb ed="X" n="0303a10"/><lb ed="R106" n="0419a04"/>悅。形于外貌者。一則招愆。二則諸事不成。古云。讀
<lb ed="X" n="0303a11"/><lb ed="R106" n="0419a05"/>書。以變化氣質爲先。學道。以承順師命爲上。五十
<lb ed="X" n="0303a12"/><lb ed="R106" n="0419a06"/>頌云。常慕于師德。不應窺小過。隨順獲成就。求過
<lb ed="X" n="0303a13"/><lb ed="R106" n="0419a07"/>還自損。止觀云。求師必在于盡善。事師必忘于師
<lb ed="X" n="0303a14"/><lb ed="R106" n="0419a08"/>過。善恭敬經云。佛言。弟子于師所。不得麤言。師所
<lb ed="X" n="0303a15"/><lb ed="R106" n="0419a09"/>訶責。不應反報。師不發問。不得輒言。凡有所使。勿
<lb ed="X" n="0303a16"/><lb ed="R106" n="0419a10"/>得違命。若於師所不起恭敬。說於師僧長短者。彼
<lb ed="X" n="0303a17"/><lb ed="R106" n="0419a11"/>愚癡人。應如法治。師實有過。尙不得說。況當無也。
<lb ed="X" n="0303a18"/><lb ed="R106" n="0419a12"/>若於師邊不恭敬者。別有一小地獄。名爲椎撲。當
<lb ed="X" n="0303a19"/><lb ed="R106" n="0419a13"/>墮是中。一身四頭。身體俱然。狀如火聚。出大猛炎
<lb ed="X" n="0303a20"/><lb ed="R106" n="0419a14"/>熾然不息。於彼獄處。復有鉤觜毒蟲。常<g ref="#CB00045">𠯗</g>舌根。從
<lb ed="X" n="0303a21"/><lb ed="R106" n="0419a15"/>地獄出。生畜生中。恒食尿屎。捨彼身<anchor xml:id="nkr_note_add_0303a2101" n="0303a2101"/><anchor xml:id="beg0303a2101" n="0303a2101"/>已<anchor xml:id="end0303a2101"/>。雖生人間。
<lb ed="X" n="0303a22"/><lb ed="R106" n="0419a16"/>常生邊地。皮不似人。不能具足人之形色。常被輕
<lb ed="X" n="0303a23"/><lb ed="R106" n="0419a17"/>賤。誹謗陵辱。離佛世尊。恒無智慧。從彼死<anchor xml:id="nkr_note_add_0303a2301" n="0303a2301"/><anchor xml:id="beg0303a2301" n="0303a2301"/>已<anchor xml:id="end0303a2301"/>。還墮
<lb ed="X" n="0303a24"/><lb ed="R106" n="0419a18"/>地獄。更得無量無邊苦患之法。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0303b" n="0303b"/>
<lb ed="X" n="0303b01"/><lb ed="R106" n="0419b01"/><p xml:id="pX60p0303b0101">五詣師求懺法</p>
<lb ed="X" n="0303b02"/><lb ed="R106" n="0419b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0303b0201">凡有犯戒等事。不得覆藏。速詣師前。哀乞懺悔。師許
<lb ed="X" n="0303b03"/><lb ed="R106" n="0419b03"/>則盡情發露。精誠悔改。還得淸淨○師語未了。不得
<lb ed="X" n="0303b04"/><lb ed="R106" n="0419b04"/>語。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0303b05"/><lb ed="R106" n="0419b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0303b0501">覆藏者。覆。是隱覆。藏。謂包藏。經云。包藏瑕玭。佛不
<lb ed="X" n="0303b06"/><lb ed="R106" n="0419b06"/>許可。說悔先罪。淨名所尙。故知有犯戒事。不得包
<lb ed="X" n="0303b07"/><lb ed="R106" n="0419b07"/>藏隱覆也。速詣。急往義。謂急往師前乞吿。哀求懺
<lb ed="X" n="0303b08"/><lb ed="R106" n="0419b08"/>悔。免得覆藏展轉罪也。懺名披陳衆失。發露過咎。
<lb ed="X" n="0303b09"/><lb ed="R106" n="0419b09"/>不敢隱諱。悔名斷相續心。厭悔捨離。能作所作合
<lb ed="X" n="0303b10"/><lb ed="R106" n="0419b10"/>棄。故名懺悔也。師許。則盡情發露者。謂師長旣然
<lb ed="X" n="0303b11"/><lb ed="R106" n="0419b11"/>慈允。當徹底掀翻。如雲開月現。日照霜消。不得絲
<lb ed="X" n="0303b12"/><lb ed="R106" n="0419b12"/>毫黏滯也。精誠悔改者。精。是專精純一。誠。乃至誠
<lb ed="X" n="0303b13"/><lb ed="R106" n="0419b13"/>無欺。悔。謂悔其所犯。改是改革前非。更不再作。故
<lb ed="X" n="0303b14"/><lb ed="R106" n="0419b14"/>曰。還得淸淨也。行護云。若被呵罵。當須自責。軟語
<lb ed="X" n="0303b15"/><lb ed="R106" n="0419b15"/>懺謝。念修戒定。以報師恩。成範云。凡有誤失過咎。
<lb ed="X" n="0303b16"/><lb ed="R106" n="0419b16"/>師或示怒。種種呵責。不得巧辭飾非。纔見師怒。卽
<lb ed="X" n="0303b17"/><lb ed="R106" n="0419b17"/>當畏懼。斂容<g ref="#CB00566">䠒</g>跪師前。心懷愧耻受責。有過則改。
<lb ed="X" n="0303b18"/><lb ed="R106" n="0419b18"/>無過默然△師語未了。不得語者。謂尋常與人說
<lb ed="X" n="0303b19"/><lb ed="R106" n="0420a01"/>話。必待彼說竟方進。何況師家訓誨。若師語未了。
<lb ed="X" n="0303b20"/><lb ed="R106" n="0420a02"/>卽自述<anchor xml:id="nkr_note_add_0303b2001" n="0303b2001"/><anchor xml:id="beg0303b2001" n="0303b2001"/>己<anchor xml:id="end0303b2001"/>言。夾雜師誨者。則自失利益。復失尊敬。
<lb ed="X" n="0303b21"/><lb ed="R106" n="0420a03"/>倫次旣失。典型何在。律云。亦不得以理爭勝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0303b22"/><lb ed="R106" n="0420a04"/><p xml:id="pX60p0303b2201">六敬座馳書法</p>
<lb ed="X" n="0303b23"/><lb ed="R106" n="0420a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0303b2301">不得戲坐師坐。及臥師床。著師衣帽等○爲師馳達
<lb ed="X" n="0303b24"/><lb ed="R106" n="0420a06"/>書信。不得私自拆看。亦不得與人看。到彼有問。應答
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0303c" n="0303c"/>
<lb ed="X" n="0303c01"/><lb ed="R106" n="0420a07"/>則實對。不應答則善辭却之。彼留不得便住。當一心
<lb ed="X" n="0303c02"/><lb ed="R106" n="0420a08"/>思師望歸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0303c03"/><lb ed="R106" n="0420a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0303c0301">師座者。乃受學弟子所尊之位也。若以戲心而坐。
<lb ed="X" n="0303c04"/><lb ed="R106" n="0420a10"/>則罪過不少。敬師之位。卽敬其師。毋輕忽也。其床
<lb ed="X" n="0303c05"/><lb ed="R106" n="0420a11"/>榻衣帽。亦不可也。凡親近師家。要常懷尊敬。背面
<lb ed="X" n="0303c06"/><lb ed="R106" n="0420a12"/>一如。適涉輕心。終無實際。又何益於事耶△馳達
<lb ed="X" n="0303c07"/><lb ed="R106" n="0420a13"/>書信者。馳達。送往義。傳事吿彼曰書。以表信也。故
<lb ed="X" n="0303c08"/><lb ed="R106" n="0420a14"/>馳書於千里之外。讀之恍如覿面也。大都道人家
<lb ed="X" n="0303c09"/><lb ed="R106" n="0420a15"/>所作書札。不過應酬常住。問答往來。無不可與人
<lb ed="X" n="0303c10"/><lb ed="R106" n="0420a16"/>看者。然專使馳達。必有要事。私自開函。及與人看。
<lb ed="X" n="0303c11"/><lb ed="R106" n="0420a17"/>僧俗所忌。大非所宜。然旣奉師命。必須任重其事。
<lb ed="X" n="0303c12"/><lb ed="R106" n="0420a18"/>至誠送到彼處。若中途拆看。及與人觀。一則稽遲
<lb ed="X" n="0303c13"/><lb ed="R106" n="0420b01"/>時日。二則恐有浮沉。故須愼密也。然他人所附書
<lb ed="X" n="0303c14"/><lb ed="R106" n="0420b02"/>信。亦要交代分明。終人之事。不可負其所託。若私
<lb ed="X" n="0303c15"/><lb ed="R106" n="0420b03"/>拆。及與人看。破露他事。損德招愆。行護云。卽外來
<lb ed="X" n="0303c16"/><lb ed="R106" n="0420b04"/>書信。亦不得與師同閱。余丁未春。在華山侍寮。和
<lb ed="X" n="0303c17"/><lb ed="R106" n="0420b05"/>尙看書。余傍遠盼。本師回顧斥。曰。去跪香。今日之
<lb ed="X" n="0303c18"/><lb ed="R106" n="0420b06"/>規訓。他日之模範也。至今膝痛未止。遠盼尙且不
<lb ed="X" n="0303c19"/><lb ed="R106" n="0420b07"/>許。況私看者耶。昔富弼使契丹。得家書不發。而焚
<lb ed="X" n="0303c20"/><lb ed="R106" n="0420b08"/>之曰。徒亂人意耳。家書尙且不發。況他書乎△到
<lb ed="X" n="0303c21"/><lb ed="R106" n="0420b09"/>彼有問者。大凡弟子受差出門。師長必有言敎。應
<lb ed="X" n="0303c22"/><lb ed="R106" n="0420b10"/>答。不應答者。要在臨時轉變。若不應答而答之。則
<lb ed="X" n="0303c23"/><lb ed="R106" n="0420b11"/>與書相違。徒勞往返矣。然在彼處。亦不可看人文
<lb ed="X" n="0303c24"/><lb ed="R106" n="0420b12"/>字簿籍。擅動器皿筆硯。及翻看衣帽等。犯人苗稼。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0304a" n="0304a"/>
<lb ed="X" n="0304a01"/><lb ed="R106" n="0420b13"/>彼留。不得便住者。有三義。一。量事。二量時。三。量路。
<lb ed="X" n="0304a02"/><lb ed="R106" n="0420b14"/>思師望歸者。如孝子之念慈母。須臾不可忘膝下
<lb ed="X" n="0304a03"/><lb ed="R106" n="0420b15"/>也。經云。當直往直還。當識師所語。亦當識人報語。
<lb ed="X" n="0304a04"/><lb ed="R106" n="0420b16"/>不可忽也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0304a05"/><lb ed="R106" n="0420b17"/><p xml:id="pX60p0304a0501">七客來侍立法</p>
<lb ed="X" n="0304a06"/><lb ed="R106" n="0420b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0304a0601">師對賓。或立常處。或於師側。或於師後必。使耳目相
<lb ed="X" n="0304a07"/><lb ed="R106" n="0421a01"/>接。候師所須。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0304a08"/><lb ed="R106" n="0421a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0304a0801">尋常侍師。當至恭至敬。以盡孝道。賓客在座猶宜
<lb ed="X" n="0304a09"/><lb ed="R106" n="0421a03"/>恭敬也。慈受深禪師曰。廊下逢僧須問訊。門前遇
<lb ed="X" n="0304a10"/><lb ed="R106" n="0421a04"/>客要相呼。出家體態宜謙讓。莫學愚人禮數無。常
<lb ed="X" n="0304a11"/><lb ed="R106" n="0421a05"/>處者。非遠非近。立得恰好。故得耳目相接。身心照
<lb ed="X" n="0304a12"/><lb ed="R106" n="0421a06"/>應。無失其時。皆爲候師所須也。如問仙陀婆。卽應
<lb ed="X" n="0304a13"/><lb ed="R106" n="0421a07"/>之耳。成範云。凡見客至。當生恭敬。勿起厭慢。須滌
<lb ed="X" n="0304a14"/><lb ed="R106" n="0421a08"/>盞煎茶。以候應點。若師以尊客前。高聲呼喚者。則
<lb ed="X" n="0304a15"/><lb ed="R106" n="0421a09"/>有費神氣。抑見家敎不嚴。事師之道安在哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0304a16"/><lb ed="R106" n="0421a10"/><p xml:id="pX60p0304a1601">八師疾給侍法</p>
<lb ed="X" n="0304a17"/><lb ed="R106" n="0421a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0304a1701">師疾病。一一用心調治。房室。被褥。藥餌。粥食等○持
<lb ed="X" n="0304a18"/><lb ed="R106" n="0421a12"/>衣。授履。洗浣烘晒等。具於律中。茲不繁錄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0304a19"/><lb ed="R106" n="0421a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0304a1901">師者。乃法身之父母也。世間稚子。不可一日無父
<lb ed="X" n="0304a20"/><lb ed="R106" n="0421a14"/>母。而出世釋子。不可一日無師法也。故敬順師法。
<lb ed="X" n="0304a21"/><lb ed="R106" n="0421a15"/>如事父母。若有疾病。當用心調治。或師病中瞋罵
<lb ed="X" n="0304a22"/><lb ed="R106" n="0421a16"/>亦當恬忍。始終奉事。勿生厭倦。當念身爲苦本有
<lb ed="X" n="0304a23"/><lb ed="R106" n="0421a17"/>形難免也。房室。被褥。調其外。藥餌。粥食。治其內等
<lb ed="X" n="0304a24"/><lb ed="R106" n="0421a18"/>者。謂所有應病藥食。及所宜器具。一一當備辦也
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0304b" n="0304b"/>
<lb ed="X" n="0304b01"/><lb ed="R106" n="0421b01"/>月堂昌禪師曰。黃龍居積翠。因病三月不出。眞淨
<lb ed="X" n="0304b02"/><lb ed="R106" n="0421b02"/>文爲監院。宵夜懇禱。以至燃頂煉臂。仰祈陰相。黃
<lb ed="X" n="0304b03"/><lb ed="R106" n="0421b03"/>龍聞之責曰。生死固我分也。爾參禪不達理若是
<lb ed="X" n="0304b04"/><lb ed="R106" n="0421b04"/>眞淨從容對曰。叢林可無克文。不可無和尙也。識
<lb ed="X" n="0304b05"/><lb ed="R106" n="0421b05"/>者謂眞淨敬師重法。其誠至此。他日必成大器。成
<lb ed="X" n="0304b06"/><lb ed="R106" n="0421b06"/>範云。安設嚴室。忌風陰處。須床褥厚軟。察師顏色
<lb ed="X" n="0304b07"/><lb ed="R106" n="0421b07"/>出入扶<g ref="#CB15081">䇿</g>。如法調煑羮湯藥餌。少瘥卽生歡喜。常
<lb ed="X" n="0304b08"/><lb ed="R106" n="0421b08"/>當以孝心。和容奉事。客來瞻問。善代師語。不應譁
<lb ed="X" n="0304b09"/><lb ed="R106" n="0421b09"/>聚。當肅然晏靜。病若重。不得哭泣。師圓寂。不得違
<lb ed="X" n="0304b10"/><lb ed="R106" n="0421b10"/>師誠囑。應一一如敎遵行。八福田中。看病第一。師
<lb ed="X" n="0304b11"/><lb ed="R106" n="0421b11"/>乃敬田。更宜加意△持師衣者。當徐徐一手排上。
<lb ed="X" n="0304b12"/><lb ed="R106" n="0421b12"/>一手捉。下正立著師左肩上。師著<anchor xml:id="nkr_note_add_0304b1201" n="0304b1201"/><anchor xml:id="beg0304b1201" n="0304b1201"/>已<anchor xml:id="end0304b1201"/>。復視上下文
<lb ed="X" n="0304b13"/><lb ed="R106" n="0421b13"/>理如法否。襵時。不得以口銜。當視上下。不使著地
<lb ed="X" n="0304b14"/><lb ed="R106" n="0421b14"/>還安常處。以淨物覆上。不得以餘衣物覆上。授履
<lb ed="X" n="0304b15"/><lb ed="R106" n="0421b15"/>當先抖擻。刷垢。不得大聲。視次比之。澡手<anchor xml:id="nkr_note_add_0304b1501" n="0304b1501"/><anchor xml:id="beg0304b1501" n="0304b1501"/>已<anchor xml:id="end0304b1501"/>。方持
<lb ed="X" n="0304b16"/><lb ed="R106" n="0421b16"/>衣物。凡洗浣務令淨。用水亦不得太費。烘晒法衣。
<lb ed="X" n="0304b17"/><lb ed="R106" n="0421b17"/>當待乾燥。有急事行。不得忘去。當付餘人。事畢。卽
<lb ed="X" n="0304b18"/><lb ed="R106" n="0421b18"/>宜復。餘洗鉢器等。備載戒經。文多故不繁錄。然律
<lb ed="X" n="0304b19"/><lb ed="R106" n="0422a01"/>中。事師名相雖廣。約言惟誠惟孝。若事師時時以
<lb ed="X" n="0304b20"/><lb ed="R106" n="0422a02"/>誠孝存心。則一切奉事。自然如法。師資之間。水乳
<lb ed="X" n="0304b21"/><lb ed="R106" n="0422a03"/>相合。而道在其中矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0304b22"/><lb ed="R106" n="0422a04"/><p xml:id="pX60p0304b2201">二補儀<note place="inline">分二</note>初三業恭敬法</p>
<lb ed="X" n="0304b23"/><lb ed="R106" n="0422a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0304b2301">附　凡侍師。不命之坐。不敢坐。不問。不敢對。除自有
<lb ed="X" n="0304b24"/><lb ed="R106" n="0422a06"/>事欲問○凡侍立。不得倚壁靠桌。宜端身齊足側立
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0304c" n="0304c"/>
<lb ed="X" n="0304c01"/><lb ed="R106" n="0422a07"/>○欲禮拜。若師止之。宜順師命勿拜○凡師與客談
<lb ed="X" n="0304c02"/><lb ed="R106" n="0422a08"/>論涉道話。有益身心者。皆當記取○師有所使令。宜
<lb ed="X" n="0304c03"/><lb ed="R106" n="0422a09"/>及時作辦。不得違慢○凡睡眠。不得先師○凡人問
<lb ed="X" n="0304c04"/><lb ed="R106" n="0422a10"/>師諱。當云上某下某。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0304c05"/><lb ed="R106" n="0422a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0304c0501">附。託也。謂託事以足文也。此大師婆心切處。故凡
<lb ed="X" n="0304c06"/><lb ed="R106" n="0422a12"/>經律中。有益於沙彌事者。皆擇取而補足之。以律
<lb ed="X" n="0304c07"/><lb ed="R106" n="0422a13"/>文不敢參雜。故提淸也。不命之坐。不敢坐者謂弟
<lb ed="X" n="0304c08"/><lb ed="R106" n="0422a14"/>子侍立師前。周旋左右。固其分也。而師或愍其久
<lb ed="X" n="0304c09"/><lb ed="R106" n="0422a15"/>立勤勞。乃命坐者。慈也。弟子敬順師命卽坐。禮也
<lb ed="X" n="0304c10"/><lb ed="R106" n="0422a16"/>若不命而坐。慢也△不問不敢對者。謂師資問答。
<lb ed="X" n="0304c11"/><lb ed="R106" n="0422a17"/>不知語脉。則言世無根。無根之談。則如亂蔴無緖。
<lb ed="X" n="0304c12"/><lb ed="R106" n="0422a18"/>除<anchor xml:id="nkr_note_add_0304c1201" n="0304c1201"/><anchor xml:id="beg0304c1201" n="0304c1201"/>己<anchor xml:id="end0304c1201"/>事外。不可擅問也。然古人悟後問答。如電影
<lb ed="X" n="0304c13"/><lb ed="R106" n="0422b01"/>穿針。絲來線去。亦如水面回紋。飛花點綴。雖是家
<lb ed="X" n="0304c14"/><lb ed="R106" n="0422b02"/>常語言。須知泥裏有<anchor xml:id="nkr_note_add_0304c1401" n="0304c1401"/><anchor xml:id="beg0304c1401" n="0304c1401"/>刺<anchor xml:id="end0304c1401"/>也△倚壁靠桌者。謂偏側
<lb ed="X" n="0304c15"/><lb ed="R106" n="0422b03"/>曰倚。邪凭曰靠。側立者。不對面也。五十頌云。又不
<lb ed="X" n="0304c16"/><lb ed="R106" n="0422b04"/>應師前。身現疲倦相。屈指節作聲。倚柱及牆壁。亦
<lb ed="X" n="0304c17"/><lb ed="R106" n="0422b05"/>不踏門限。所謂恭而無禮則勞。肇法師云。恭<anchor xml:id="nkr_note_add_0304c1701" n="0304c1701"/><anchor xml:id="beg0304c1701" n="0304c1701"/>己<anchor xml:id="end0304c1701"/>順
<lb ed="X" n="0304c18"/><lb ed="R106" n="0422b06"/>命。給侍之者。名曰侍者。菩薩下生經云。侍者具八
<lb ed="X" n="0304c19"/><lb ed="R106" n="0422b07"/>法。一。信心堅固。二。其心覓進。三。身無諸病。四精進
<lb ed="X" n="0304c20"/><lb ed="R106" n="0422b08"/>五。具念心。六。心不憍慢。七。能成定慧。八。具足聞智
<lb ed="X" n="0304c21"/><lb ed="R106" n="0422b09"/>△欲禮拜。若師止之者。卽當從命也。若逆師命強
<lb ed="X" n="0304c22"/><lb ed="R106" n="0422b10"/>拜。雖拜猶勿拜也。若順師命。不拜勝於拜也△凡
<lb ed="X" n="0304c23"/><lb ed="R106" n="0422b11"/>師與客談論。無非佛法機緣。欲知其中深妙。當觀
<lb ed="X" n="0304c24"/><lb ed="R106" n="0422b12"/>尋常日用。道話者。是有道之話。卽法語也。然執勞
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0305a" n="0305a"/>
<lb ed="X" n="0305a01"/><lb ed="R106" n="0422b13"/>服役。是長自福基。聞法記取。乃潤澤心地。故曰有
<lb ed="X" n="0305a02"/><lb ed="R106" n="0422b14"/>益身心也。侍師之義。誠在斯矣。成範云。或師詢客
<lb ed="X" n="0305a03"/><lb ed="R106" n="0422b15"/>答。或彼問師酬。不得聞異驚恠。不得見笑隨笑。當
<lb ed="X" n="0305a04"/><lb ed="R106" n="0422b16"/>識語意宗猷。切心研味。倘有見處。當復呈師。昔雲
<lb ed="X" n="0305a05"/><lb ed="R106" n="0422b17"/>門偃。說法如雲如雨。不許記錄。見錄之者。必罵逐
<lb ed="X" n="0305a06"/><lb ed="R106" n="0422b18"/>曰。汝口不用。反記吾語。他時必然販吾去也。今室
<lb ed="X" n="0305a07"/><lb ed="R106" n="0423a01"/>中語。皆香林以紙爲衣。隨所聞書之。古人如是留
<lb ed="X" n="0305a08"/><lb ed="R106" n="0423a02"/>心。後來掀天揭地。以此觀之。凡事未有不學而能
<lb ed="X" n="0305a09"/><lb ed="R106" n="0423a03"/>成也△師有所使令。宜及時作辦者。謂聞師所命
<lb ed="X" n="0305a10"/><lb ed="R106" n="0423a04"/>事。當乘時作爲。惟恐更有命聞。辦。是備辦。不順曰
<lb ed="X" n="0305a11"/><lb ed="R106" n="0423a05"/>違。不敬曰慢。又卽怠也。成範云。凡聞師喚。當隨應
<lb ed="X" n="0305a12"/><lb ed="R106" n="0423a06"/>而至。若有所需。卽依法授之。少有所懈。得違慢罪
<lb ed="X" n="0305a13"/><lb ed="R106" n="0423a07"/>△凡睡眠。不得先師者。謂坐寐曰睡。翕目曰眠。五
<lb ed="X" n="0305a14"/><lb ed="R106" n="0423a08"/>葢煩惱。此爲第一。由此覆蔽身心。故令善法不生。
<lb ed="X" n="0305a15"/><lb ed="R106" n="0423a09"/>長淪三界。當漸制之。旣爲弟子。宜起在師前。臥在
<lb ed="X" n="0305a16"/><lb ed="R106" n="0423a10"/>師後。先字。當讀去聲。本來在前曰先。不當在前而
<lb ed="X" n="0305a17"/><lb ed="R106" n="0423a11"/>在前者。故曰先也。律云。多睡有五種過。一。多惡夢。
<lb ed="X" n="0305a18"/><lb ed="R106" n="0423a12"/>二。諸天不喜。三。心不入法。四。不思惟明相。五。夢失
<lb ed="X" n="0305a19"/><lb ed="R106" n="0423a13"/>不淨△凡人問師諱者。諱。避忌也。隱也。生曰名。死
<lb ed="X" n="0305a20"/><lb ed="R106" n="0423a14"/>曰諱。今俗問人諱者。是隱法名二字。謂不敢問名。
<lb ed="X" n="0305a21"/><lb ed="R106" n="0423a15"/>而云諱也。雖是謬稱。是尊重義。故大師補文于此。
<lb ed="X" n="0305a22"/><lb ed="R106" n="0423a16"/>因弟子不得直呼師名。故加上下二字。若問師號
<lb ed="X" n="0305a23"/><lb ed="R106" n="0423a17"/>當答某甲和尙或云某甲本師。不須上下二字。今
<lb ed="X" n="0305a24"/><lb ed="R106" n="0423a18"/>授戒時。宣上下者。爲弟子之稱也。若問師長號。應
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0305b" n="0305b"/>
<lb ed="X" n="0305b01"/><lb ed="R106" n="0423b01"/>云。某甲師傅。五十頌云。又復於師名。不應輒稱擧。
<lb ed="X" n="0305b02"/><lb ed="R106" n="0423b02"/>設有固問者。當示之一字。若問師年臘。及與州縣
<lb ed="X" n="0305b03"/><lb ed="R106" n="0423b03"/>名。一一皆須答。鶴林玉露云。古人稱字最不輕。孔
<lb ed="X" n="0305b04"/><lb ed="R106" n="0423b04"/>門諸子。稱夫子爲仲尼。今世平交稱字。稍尊貴者。
<lb ed="X" n="0305b05"/><lb ed="R106" n="0423b05"/>便不敢稱字。與古異也。法苑云。諸佛名號。稱揚敬
<lb ed="X" n="0305b06"/><lb ed="R106" n="0423b06"/>禮。而獲福利。大都出於口意耳。若出於尊敬之口。
<lb ed="X" n="0305b07"/><lb ed="R106" n="0423b07"/>則爲福。若出於輕薄之口。則爲禍矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0305b08"/><lb ed="R106" n="0423b08"/><p xml:id="pX60p0305b0801">二求師擇處法</p>
<lb ed="X" n="0305b09"/><lb ed="R106" n="0423b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0305b0901">凡弟子。當擇明師。久久親近。不得離師太早。如師實
<lb ed="X" n="0305b10"/><lb ed="R106" n="0423b10"/>不明。當別求良導○設離師當憶師誨。不得縱情自
<lb ed="X" n="0305b11"/><lb ed="R106" n="0423b11"/>用。隨世俗流行不正事。亦不得住市井閙處。不得住
<lb ed="X" n="0305b12"/><lb ed="R106" n="0423b12"/>神廟。不得住民房。不得住近尼寺處。不得以與師各
<lb ed="X" n="0305b13"/><lb ed="R106" n="0423b13"/>住。而行世法中一切惡事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0305b14"/><lb ed="R106" n="0423b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0305b1401">當擇明師者。謂道眼開明之師也。如是之師。當久
<lb ed="X" n="0305b15"/><lb ed="R106" n="0423b15"/>久親近。不得擅離。以佛法無多子。久長難得故。昔
<lb ed="X" n="0305b16"/><lb ed="R106" n="0423b16"/>斷崖禪師示衆云。我親近高峯三二十年。常常打
<lb ed="X" n="0305b17"/><lb ed="R106" n="0423b17"/>徹骨髓。未曾起一念遠離心。古人心。行如是。律中
<lb ed="X" n="0305b18"/><lb ed="R106" n="0423b18"/>親近師家有四種。一。有法有食。名爲樂住。二。有法
<lb ed="X" n="0305b19"/><lb ed="R106" n="0424a01"/>無食。名爲苦住。三。有食無法。懺謝而去。四。無法無
<lb ed="X" n="0305b20"/><lb ed="R106" n="0424a02"/>食。不辭而去。古云。鳥之將息。必擇其林。人之求道。
<lb ed="X" n="0305b21"/><lb ed="R106" n="0424a03"/>必選其師。以師是人之模範也。模範端正。必出良
<lb ed="X" n="0305b22"/><lb ed="R106" n="0424a04"/>器。故須擇也。如或不然。則宜別參。謂吞舟之魚。不
<lb ed="X" n="0305b23"/><lb ed="R106" n="0424a05"/>隱卑流。合抱之木。不生丹丘。大鵬展翅九萬里。豈
<lb ed="X" n="0305b24"/><lb ed="R106" n="0424a06"/>若鷦鷯息一枝。然沙彌本無離師之法。爲實不明
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0305c" n="0305c"/>
<lb ed="X" n="0305c01"/><lb ed="R106" n="0424a07"/>故也。良導者。謂善能引人。達於至道故。如法華云
<lb ed="X" n="0305c02"/><lb ed="R106" n="0424a08"/>隨順是師學。得見恒沙佛。是也。若不別求。恐敬獼
<lb ed="X" n="0305c03"/><lb ed="R106" n="0424a09"/>猴爲帝釋。宗瓦礫爲明珠。宗瓦礫是不識法。敬獼
<lb ed="X" n="0305c04"/><lb ed="R106" n="0424a10"/>猴是不識人。不識法則慧眼失。不識人則墮邪途。
<lb ed="X" n="0305c05"/><lb ed="R106" n="0424a11"/>故云。汝師旣墮。汝亦隨墮。此之謂歟△設離師。當
<lb ed="X" n="0305c06"/><lb ed="R106" n="0424a12"/>憶師誨者。謂雖然離師。常當憶師平日敎誡之語。
<lb ed="X" n="0305c07"/><lb ed="R106" n="0424a13"/>如耳提面命。終身不敢違也。中心經云。佛言知師
<lb ed="X" n="0305c08"/><lb ed="R106" n="0424a14"/>恩者。見師則當承事供養。不見則當思惟敎誡。是
<lb ed="X" n="0305c09"/><lb ed="R106" n="0424a15"/>也。若縱情自用。是不憶師誨故。行不正事。是隨世
<lb ed="X" n="0305c10"/><lb ed="R106" n="0424a16"/>俗流也△不得住市井閙處者。謂積貨交易。人煙
<lb ed="X" n="0305c11"/><lb ed="R106" n="0424a17"/>輳聚之所。名之爲市。古來多於汲水之處爲市。故
<lb ed="X" n="0305c12"/><lb ed="R106" n="0424a18"/>曰市井。市中喧雜。故曰閙處。若非大力量人。入廛
<lb ed="X" n="0305c13"/><lb ed="R106" n="0424b01"/>垂手。和而不流。則不得住。恐境亂則身心亂也△
<lb ed="X" n="0305c14"/><lb ed="R106" n="0424b02"/>不得住神廟者。神以酒肉爲禋祀。則僧儀偃蹇。人
<lb ed="X" n="0305c15"/><lb ed="R106" n="0424b03"/>所輕忽。故出家者。佛在世時。依佛而住。佛滅度後。
<lb ed="X" n="0305c16"/><lb ed="R106" n="0424b04"/>則依佛像而住。是故持戒者。不禮鬼神。且爲鬼神
<lb ed="X" n="0305c17"/><lb ed="R106" n="0424b05"/>欽敬。若住神廟。則爲鬼神所輕也。古云。僧住城隍
<lb ed="X" n="0305c18"/><lb ed="R106" n="0424b06"/>佛祖呵。先賢都是隱嵓阿。山泉流出人閒去。淸水
<lb ed="X" n="0305c19"/><lb ed="R106" n="0424b07"/>依然成濁波△不得住民房者。緇素有分也。謂多
<lb ed="X" n="0305c20"/><lb ed="R106" n="0424b08"/>近閙處。恐累道故。阿蘭若頌云。欲精進一乘。先當
<lb ed="X" n="0305c21"/><lb ed="R106" n="0424b09"/>擇其處。闤闠不遠離。煩惱如刀鋸。未到無學門。於
<lb ed="X" n="0305c22"/><lb ed="R106" n="0424b10"/>學有所慮。林下及水邊。自然絕滓濾。依結茅三閒。
<lb ed="X" n="0305c23"/><lb ed="R106" n="0424b11"/>蒲團敷一具。呆呆着眼看。觸處皆道地。我今多懊
<lb ed="X" n="0305c24"/><lb ed="R106" n="0424b12"/>悔。未曾依此句△不得住近尼寺處者。謂男女有
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0306a" n="0306a"/>
<lb ed="X" n="0306a01"/><lb ed="R106" n="0424b13"/>別也。瓜田李下。須避嫌疑△不得以與師各住者。
<lb ed="X" n="0306a02"/><lb ed="R106" n="0424b14"/>謂師資聚散。理所常然。但依佛敎行持。莫隨世諦
<lb ed="X" n="0306a03"/><lb ed="R106" n="0424b15"/>流布。則不礙也△惡事者。謂脅肩諂笑邀譽紳衿。
<lb ed="X" n="0306a04"/><lb ed="R106" n="0424b16"/>交結往來。豪強勢族。學習奇藝。受雇俳優。通使四
<lb ed="X" n="0306a05"/><lb ed="R106" n="0424b17"/>方。爲利販賣。及近尼寺。住神廟民房等。皆非佛子
<lb ed="X" n="0306a06"/><lb ed="R106" n="0424b18"/>所爲。故曰。世法中一切惡事也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0306a07"/><lb ed="R106" n="0425a01"/><p xml:id="pX60p0306a0701">隨師出行第三<note place="inline">凡九事○分二</note>初正儀<note place="inline">分四</note></p>
<lb ed="X" n="0306a08"/><lb ed="R106" n="0425a02"/><p xml:id="pX60p0306a0801">初在路</p>
<lb ed="X" n="0306a09"/><lb ed="R106" n="0425a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0306a0901">不得過歷人家○不得止住道邊共人語○不得左
<lb ed="X" n="0306a10"/><lb ed="R106" n="0425a04"/>右顧視。當低頭隨師後。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0306a11"/><lb ed="R106" n="0425a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0306a1101">隨師者。隨。是追隨。謂師長出行。弟子當追隨杖履
<lb ed="X" n="0306a12"/><lb ed="R106" n="0425a06"/>也。不得過歷人家者。歷。行也。謂不得師在一家。弟
<lb ed="X" n="0306a13"/><lb ed="R106" n="0425a07"/>子又行一家。有失相隨之道也。縱過父母。檀護家。
<lb ed="X" n="0306a14"/><lb ed="R106" n="0425a08"/>若師不聽。亦不得入。律云。不得去遠。使不相見。當
<lb ed="X" n="0306a15"/><lb ed="R106" n="0425a09"/>相去一舒手。若前有惡象。牛。馬。當向師言。先避一
<lb ed="X" n="0306a16"/><lb ed="R106" n="0425a10"/>處。不得言遲悞事△不得止住道邊。共人語者。道。
<lb ed="X" n="0306a17"/><lb ed="R106" n="0425a11"/>路也。若路逢親朋知識。當善辭卻。若共談論。便失
<lb ed="X" n="0306a18"/><lb ed="R106" n="0425a12"/>隨侍之儀。則置師于何地耶△不得左右顧視者
<lb ed="X" n="0306a19"/><lb ed="R106" n="0425a13"/>顧。回看也。謂尋常出入。當平視直前。威儀如法。無
<lb ed="X" n="0306a20"/><lb ed="R106" n="0425a14"/>失僧規。隨師後行。尤宜整肅。聽其動靜。若東望西
<lb ed="X" n="0306a21"/><lb ed="R106" n="0425a15"/>張。則爲俗所譏。未免論師。無有家法。然弟子不能
<lb ed="X" n="0306a22"/><lb ed="R106" n="0425a16"/>以道行慰師。而反以俗譏。累師者。則于心何安。行
<lb ed="X" n="0306a23"/><lb ed="R106" n="0425a17"/>護云。三千威儀。行爲第一。左右觀看。爲俗所訕。便
<lb ed="X" n="0306a24"/><lb ed="R106" n="0425a18"/>非正器。書云。意誠而後。心正。心正則無所不正也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0306b" n="0306b"/>
<lb ed="X" n="0306b01"/><lb ed="R106" n="0425b01"/><p xml:id="pX60p0306b0101">二到家</p>
<lb ed="X" n="0306b02"/><lb ed="R106" n="0425b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0306b0201">到檀越家。當住一面。師敎坐應坐○到他寺院。師禮
<lb ed="X" n="0306b03"/><lb ed="R106" n="0425b03"/>佛。或自禮。不得擅自鳴磬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0306b04"/><lb ed="R106" n="0425b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0306b0401">名義云。檀。是梵度。貧翻云。施。謂彼能行布施。供養
<lb ed="X" n="0306b05"/><lb ed="R106" n="0425b05"/>三寶。則當來越語此窮苦海故。亦名檀那。此云施
<lb ed="X" n="0306b06"/><lb ed="R106" n="0425b06"/>主。大乘論云。謂能引福德資糧故。當住一面者。謂
<lb ed="X" n="0306b07"/><lb ed="R106" n="0425b07"/>當不離左右也。敎坐應坐者。尊法尊師也。成範云。
<lb ed="X" n="0306b08"/><lb ed="R106" n="0425b08"/>或事緣令坐。勿舒於雙足。常具諸威儀。師起速當
<lb ed="X" n="0306b09"/><lb ed="R106" n="0425b09"/>起。禮記云。長者賜坐應吿坐而坐△師禮佛者。佛
<lb ed="X" n="0306b10"/><lb ed="R106" n="0425b10"/>是先覺之人。師乃後覺之者。因先覺而覺後覺。故
<lb ed="X" n="0306b11"/><lb ed="R106" n="0425b11"/>見佛卽當禮也。或自禮者。近朱則赤故。不得擅自
<lb ed="X" n="0306b12"/><lb ed="R106" n="0425b12"/>鳴磬者。擅。自專也。鐘磬乃人天之耳目。叢林之號
<lb ed="X" n="0306b13"/><lb ed="R106" n="0425b13"/>令。各有執事所司。入寺須當遵其法度。客儀莫失。
<lb ed="X" n="0306b14"/><lb ed="R106" n="0425b14"/>方見賓主之規。輒便擧動者。則起大衆。致師<g ref="#CB00718">𧹞</g>顏。
<lb ed="X" n="0306b15"/><lb ed="R106" n="0425b15"/>隨之何益耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0306b16"/><lb ed="R106" n="0425b16"/><p xml:id="pX60p0306b1601">三登山</p>
<lb ed="X" n="0306b17"/><lb ed="R106" n="0425b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0306b1701">若山行。當持坐具隨之若遠行。不得相離太遠。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0306b18"/><lb ed="R106" n="0425b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0306b1801">若山行。當持坐具者。謂山步艱難。恐師行疲倦。欲
<lb ed="X" n="0306b19"/><lb ed="R106" n="0426a01"/>暫歇息故。當持坐具。或蒲團。及所坐之物。而備辦
<lb ed="X" n="0306b20"/><lb ed="R106" n="0426a02"/>鋪設師坐也△不得相離太遠者。謂太近則踏師
<lb ed="X" n="0306b21"/><lb ed="R106" n="0426a03"/>影。或步揚塵。太遠則不聞師喚。一失所在。兩不相
<lb ed="X" n="0306b22"/><lb ed="R106" n="0426a04"/>照。恐誤其事。是故凡所作爲。必須顧盼不致兩處
<lb ed="X" n="0306b23"/><lb ed="R106" n="0426a05"/>懸念也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0306b24"/><lb ed="R106" n="0426a06"/><p xml:id="pX60p0306b2401">四渡水</p>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0306c" n="0306c"/>
<lb ed="X" n="0306c01"/><lb ed="R106" n="0426a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0306c0101">若過渡。當持杖徐試淺深○持甁<g ref="#CB06078">𢹂</g>錫等。具如律中。
<lb ed="X" n="0306c02"/><lb ed="R106" n="0426a08"/>文繁不錄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0306c03"/><lb ed="R106" n="0426a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0306c0301">律云。有二因緣。佛聽畜杖。一。爲老瘦無力故。二。爲
<lb ed="X" n="0306c04"/><lb ed="R106" n="0426a10"/>打路探水故。徐試。則無驚險之怖也。若淺。則扶師
<lb ed="X" n="0306c05"/><lb ed="R106" n="0426a11"/>過渡若深。則倩人肩輿。事師頌云。若於險路中。自
<lb ed="X" n="0306c06"/><lb ed="R106" n="0426a12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0306c0601" n="0306c0601"/><anchor xml:id="beg0306c0601" n="0306c0601"/>已<anchor xml:id="end0306c0601"/>作前導。若過溪<g ref="#CB00589">㵎</g>水。以杖試淺深。所謂深則厲。
<lb ed="X" n="0306c07"/><lb ed="R106" n="0426a13"/>淺則揭也△持甁擕錫等者。梵語軍持。此云甁。有
<lb ed="X" n="0306c08"/><lb ed="R106" n="0426a14"/>其二種。一。淨甁。二。澡甁。此乃澡甁也。謂貯水隨身。
<lb ed="X" n="0306c09"/><lb ed="R106" n="0426a15"/>以淨手故。磁瓦作者。名淨用。銅鐵作者。名觸用。錫。
<lb ed="X" n="0306c10"/><lb ed="R106" n="0426a16"/>是錫杖。爲師持行。必宜聲響俱寂。具如律中者。十
<lb ed="X" n="0306c11"/><lb ed="R106" n="0426a17"/>戒經中。持師澡甁。有十五事。<g ref="#CB06078">𢹂</g>錫有七事。文多所
<lb ed="X" n="0306c12"/><lb ed="R106" n="0426a18"/>以不錄。欲廣學者。當自檢閱經文。則盡知也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0306c13"/><lb ed="R106" n="0426b01"/><p xml:id="pX60p0306c1301">二補義<note place="inline">分二</note>初約期</p>
<lb ed="X" n="0306c14"/><lb ed="R106" n="0426b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0306c1401">附　若偶分行約於某處會。不得後時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0306c15"/><lb ed="R106" n="0426b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0306c1501">偶分行者。偶。適或也。謂適或有緣。而欲暫往者。必
<lb ed="X" n="0306c16"/><lb ed="R106" n="0426b04"/>須請示。約於某處等候。縱有他緣覊阻。必來復命
<lb ed="X" n="0306c17"/><lb ed="R106" n="0426b05"/>再去。不得後時者。謂當先到約處候師。不得縱情
<lb ed="X" n="0306c18"/><lb ed="R106" n="0426b06"/>逞意。故爾延挨。令師先到懸望也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0306c19"/><lb ed="R106" n="0426b07"/><p xml:id="pX60p0306c1901">二齋法</p>
<lb ed="X" n="0306c20"/><lb ed="R106" n="0426b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0306c2001">師受齋。當侍立出生。齋畢。復侍立收<g ref="#CB01321">䞋</g>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0306c21"/><lb ed="R106" n="0426b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0306c2101">出生者。謂念供養畢。奉如來敎。先出食一分。施諸
<lb ed="X" n="0306c22"/><lb ed="R106" n="0426b10"/>鬼神衆生也。義如香乳記明。侍者送食。須著淨器。
<lb ed="X" n="0306c23"/><lb ed="R106" n="0426b11"/>安於淨處。持呪觀想。皆要至誠。<g ref="#CB01321">䞋</g>者。乃檀越所施
<lb ed="X" n="0306c24"/><lb ed="R106" n="0426b12"/>之物也。成範云。候師齋畢。收師檀<g ref="#CB01321">䞋</g>。若十戒沙彌
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0307a" n="0307a"/>
<lb ed="X" n="0307a01"/><lb ed="R106" n="0426b13"/>侍師。當令餘人收<g ref="#CB01321">䞋</g>。梵語達<g ref="#CB01321">䞋</g>那。此云施。在法則
<lb ed="X" n="0307a02"/><lb ed="R106" n="0426b14"/>曰法施。在財則曰財施。在家人應行財施。出家人
<lb ed="X" n="0307a03"/><lb ed="R106" n="0426b15"/>應行法施也。一覽云。財法二施始成功。福慧兩全
<lb ed="X" n="0307a04"/><lb ed="R106" n="0426b16"/>方作佛。成範云。師飯<anchor xml:id="nkr_note_add_0307a0401" n="0307a0401"/><anchor xml:id="beg0307a0401" n="0307a0401"/>已<anchor xml:id="end0307a0401"/>畢。請鉢収<g ref="#CB01321">䞋</g>。弟子之禮盡
<lb ed="X" n="0307a05"/><lb ed="R106" n="0426b17"/>矣。行護云。聞師外歸。當出迎接。捧其衣鉢。具茶湯。
<lb ed="X" n="0307a06"/><lb ed="R106" n="0426b18"/>幷洗足水等。一一盡心。勿令動念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0307a07"/><lb ed="R106" n="0427a01"/><p xml:id="pX60p0307a0701">入衆第四<note place="inline">三十二事○分二</note>初正儀<note place="inline">分七</note>初謙德</p>
<lb ed="X" n="0307a08"/><lb ed="R106" n="0427a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0307a0801">不得爭坐處○不得於座上遙相呼語笑○衆中有
<lb ed="X" n="0307a09"/><lb ed="R106" n="0427a03"/>失儀。當隱惡揚善○不得伐勞顯<anchor xml:id="nkr_note_add_0307a0901" n="0307a0901"/><anchor xml:id="beg0307a0901" n="0307a0901"/>己<anchor xml:id="end0307a0901"/>之功。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0307a10"/><lb ed="R106" n="0427a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0307a1001">律云。凡欲入衆。當具五法。一。應以慈心。二。應自卑
<lb ed="X" n="0307a11"/><lb ed="R106" n="0427a05"/>下。如拭塵巾。謂巾能攬垢歸<anchor xml:id="nkr_note_add_0307a1101" n="0307a1101"/><anchor xml:id="beg0307a1101" n="0307a1101"/>己<anchor xml:id="end0307a1101"/>。令物潔淨故。三。應
<lb ed="X" n="0307a12"/><lb ed="R106" n="0427a06"/>知坐起法。謂若見上座。不應安坐。若見下座。不應
<lb ed="X" n="0307a13"/><lb ed="R106" n="0427a07"/>起立。沙彌小衆。見受具者。盡應起立。四。在彼僧中。
<lb ed="X" n="0307a14"/><lb ed="R106" n="0427a08"/>不爲彼雜。謂在僧中。不隨人談說世事故。五。若見
<lb ed="X" n="0307a15"/><lb ed="R106" n="0427a09"/>僧中有不可忍事。應作默然。智度論云。佛聖弟子。
<lb ed="X" n="0307a16"/><lb ed="R106" n="0427a10"/>住和合故。有二種法。一。賢聖語。二。賢聖默。然依止
<lb ed="X" n="0307a17"/><lb ed="R106" n="0427a11"/>陶鎔。固須給侍。鑪韛<anchor xml:id="nkr_note_add_0307a1701" n="0307a1701"/><anchor xml:id="beg0307a1701" n="0307a1701"/>煅<anchor xml:id="end0307a1701"/>煉。宜先入衆。同塵之用一
<lb ed="X" n="0307a18"/><lb ed="R106" n="0427a12"/>如。濟物之功自普也。沙彌雖未到此田地。因佛制
<lb ed="X" n="0307a19"/><lb ed="R106" n="0427a13"/>食隨僧分。法從僧得。故列此儀△不得爭坐處者。
<lb ed="X" n="0307a20"/><lb ed="R106" n="0427a14"/>謂不遜而坐。尙且不宜。何況爭耶。然叢林坐位。各
<lb ed="X" n="0307a21"/><lb ed="R106" n="0427a15"/>有次序。沙彌以戒次而坐。若有爭者。則失叢林之
<lb ed="X" n="0307a22"/><lb ed="R106" n="0427a16"/>法度也△遙相呼語笑者。遙呼。是遠呌。語笑。乃帶
<lb ed="X" n="0307a23"/><lb ed="R106" n="0427a17"/>說帶笑也。此如婆羅門聚會無殊。不成僧體。若有
<lb ed="X" n="0307a24"/><lb ed="R106" n="0427a18"/>要事。當彈指使覺。輕語令知。若笑語遙呼。傍若無
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0307b" n="0307b"/>
<lb ed="X" n="0307b01"/><lb ed="R106" n="0427b01"/>人。失儀動衆者。過非小矣△衆中有失儀者。卽如
<lb ed="X" n="0307b02"/><lb ed="R106" n="0427b02"/>上遙相呼語笑等事也。當隱惡揚善者。謂宜隱人
<lb ed="X" n="0307b03"/><lb ed="R106" n="0427b03"/>之惡。揚人之善也。隱惡。則自長其德。揚善。則令衆
<lb ed="X" n="0307b04"/><lb ed="R106" n="0427b04"/>增輝。演祖云。古人樂聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0307b0401" n="0307b0401"/><anchor xml:id="beg0307b0401" n="0307b0401"/>己<anchor xml:id="end0307b0401"/>過。喜於爲善。長於包荒。
<lb ed="X" n="0307b05"/><lb ed="R106" n="0427b05"/>厚於隱惡。謙以交友。勤以濟衆。不以得喪二其心。
<lb ed="X" n="0307b06"/><lb ed="R106" n="0427b06"/>所以光明碩大。照映今昔矣。靈源曰。聖人有言。當
<lb ed="X" n="0307b07"/><lb ed="R106" n="0427b07"/>世聰明深察。而近於死者。好議人之過也。博辨宏
<lb ed="X" n="0307b08"/><lb ed="R106" n="0427b08"/>大。而危其身者。好發人之惡也。出家人。莫強知他
<lb ed="X" n="0307b09"/><lb ed="R106" n="0427b09"/>事。莫空腹高心。莫以強陵弱。莫利<anchor xml:id="nkr_note_add_0307b0901" n="0307b0901"/><anchor xml:id="beg0307b0901" n="0307b0901"/>己<anchor xml:id="end0307b0901"/>損人。毋以長
<lb ed="X" n="0307b10"/><lb ed="R106" n="0427b10"/>而慢後生。毋以少而輕老宿。毋以片能。而稱我是。
<lb ed="X" n="0307b11"/><lb ed="R106" n="0427b11"/>毋以少解。卽道他非。好向佛法中用意。多於塵境
<lb ed="X" n="0307b12"/><lb ed="R106" n="0427b12"/>上除情。袈裟下失卻人身。實爲苦也。故當隱惡揚
<lb ed="X" n="0307b13"/><lb ed="R106" n="0427b13"/>善△不得伐勞顯<anchor xml:id="nkr_note_add_0307b1301" n="0307b1301"/><anchor xml:id="beg0307b1301" n="0307b1301"/>己<anchor xml:id="end0307b1301"/>之功者。伐。誇也。作事有功曰
<lb ed="X" n="0307b14"/><lb ed="R106" n="0427b14"/>勞。自稱<anchor xml:id="nkr_note_add_0307b1401" n="0307b1401"/><anchor xml:id="beg0307b1401" n="0307b1401"/>己<anchor xml:id="end0307b1401"/>功曰伐。謂不得矜誇自能。以顯<anchor xml:id="nkr_note_add_0307b1402" n="0307b1402"/><anchor xml:id="beg0307b1402" n="0307b1402"/>己<anchor xml:id="end0307b1402"/>功也。
<lb ed="X" n="0307b15"/><lb ed="R106" n="0427b15"/>然有功者。衆口自推。何伐之有。惟其不伐。而功愈
<lb ed="X" n="0307b16"/><lb ed="R106" n="0427b16"/>顯矣。古德云。自是者不彰。自矜者不長。自伐者無
<lb ed="X" n="0307b17"/><lb ed="R106" n="0427b17"/>功也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0307b18"/><lb ed="R106" n="0427b18"/><p xml:id="pX60p0307b1801">二<g ref="#CB15081">䇿</g><anchor xml:id="nkr_note_add_0307b1801" n="0307b1801"/><anchor xml:id="beg0307b1801" n="0307b1801"/>己<anchor xml:id="end0307b1801"/></p>
<lb ed="X" n="0307b19"/><lb ed="R106" n="0428a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0307b1901">凡在處。睡不在人前。起不在人後。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0307b20"/><lb ed="R106" n="0428a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0307b2001">睡不在人前。起不在人後者。謂行道精進也。然惺
<lb ed="X" n="0307b21"/><lb ed="R106" n="0428a03"/>寂相照。則事事行在人前。著著不落他後。一則自
<lb ed="X" n="0307b22"/><lb ed="R106" n="0428a04"/>離懈怠。二則無動他念。故本師見月老和尙示衆
<lb ed="X" n="0307b23"/><lb ed="R106" n="0428a05"/>曰。精進爲修道之寶。佛祖由此而成。煩惱因茲而
<lb ed="X" n="0307b24"/><lb ed="R106" n="0428a06"/>斷。爲釋子者。豈可怠惰耶。淸規云。五更鐘將鳴。輕
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0307c" n="0307c"/>
<lb ed="X" n="0307c01"/><lb ed="R106" n="0428a07"/>輕先起端坐。不得扇風令人動念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0307c02"/><lb ed="R106" n="0428a08"/><p xml:id="pX60p0307c0201">三惜福</p>
<lb ed="X" n="0307c03"/><lb ed="R106" n="0428a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0307c0301">凡洗面。不得多使水○擦牙吐水。須低頭引水下。不
<lb ed="X" n="0307c04"/><lb ed="R106" n="0428a10"/>得噴水濺人○不得高聲鼻洟嘔吐○不得於殿塔
<lb ed="X" n="0307c05"/><lb ed="R106" n="0428a11"/>及淨室。淨地。淨水中洟唾。當於僻處○喫茶湯時。不
<lb ed="X" n="0307c06"/><lb ed="R106" n="0428a12"/>得隻手揖人○不得向塔洗齒。及向和尙。阿闍黎等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0307c07"/><lb ed="R106" n="0428a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0307c0701">洗面不得多使水者。一。防後人。二。當惜福。古云。在
<lb ed="X" n="0307c08"/><lb ed="R106" n="0428a14"/>山不可多燒柴。近河不可多使水。學道修行如不
<lb ed="X" n="0307c09"/><lb ed="R106" n="0428a15"/>解。當來受用終不美。又云。冷水要人挑。熱水要人
<lb ed="X" n="0307c10"/><lb ed="R106" n="0428a16"/>燒。雖是俚言當爲龜鑑。律云。有慚愧者。可名爲人。
<lb ed="X" n="0307c11"/><lb ed="R106" n="0428a17"/>淸規云。不得洗頭。有四件事。自他不利。一。汚盆。二。
<lb ed="X" n="0307c12"/><lb ed="R106" n="0428a18"/>膩中。三。枯髮。四。損眼。昔湛堂和尙。平生律身以約。
<lb ed="X" n="0307c13"/><lb ed="R106" n="0428b01"/>雖領衆弘法。不異在衆。晨興後架。秪取小杓湯洗
<lb ed="X" n="0307c14"/><lb ed="R106" n="0428b02"/>面。復濯足。後受水漑灌蔬果。惜福如此。不肯虗廢
<lb ed="X" n="0307c15"/><lb ed="R106" n="0428b03"/>△不得噴水濺人者。由低頭引水下。故不濺人也。
<lb ed="X" n="0307c16"/><lb ed="R106" n="0428b04"/>若噴水濺人。令彼生瞋。縱使牙齒漱淨。不能滌彼
<lb ed="X" n="0307c17"/><lb ed="R106" n="0428b05"/>口業。故須細。行也。淸規云。右手蘸牙藥。揩左邊。左
<lb ed="X" n="0307c18"/><lb ed="R106" n="0428b06"/>手蘸藥。揩右邊。不可再蘸。恐牙宣。口氣過人△不
<lb ed="X" n="0307c19"/><lb ed="R106" n="0428b07"/>得高聲鼻洟嘔吐者。謂從鼻而出曰洟。從口而出
<lb ed="X" n="0307c20"/><lb ed="R106" n="0428b08"/>曰嘔唾。若不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0307c2001" n="0307c2001"/><anchor xml:id="beg0307c2001" n="0307c2001"/>已<anchor xml:id="end0307c2001"/>而嘔之。亦不可逞意高聲。動衆
<lb ed="X" n="0307c21"/><lb ed="R106" n="0428b09"/>人念△不得于殿塔等處洟唾者。殿塔。供佛像舍
<lb ed="X" n="0307c22"/><lb ed="R106" n="0428b10"/>利之處。若唾則護法神瞋。淨室淨地。坐禪經行之
<lb ed="X" n="0307c23"/><lb ed="R106" n="0428b11"/>處。若唾則<anchor xml:id="nkr_note_add_0307c2301" n="0307c2301"/><anchor xml:id="beg0307c2301" n="0307c2301"/>刺<anchor xml:id="end0307c2301"/>人眼。動他心念。淨水。供佛供僧之用。
<lb ed="X" n="0307c24"/><lb ed="R106" n="0428b12"/>洟唾汚穢。折福招愆。僻處。非當道淨所。唾則不犯。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0308a" n="0308a"/>
<lb ed="X" n="0308a01"/><lb ed="R106" n="0428b13"/>昔有僧夜坐佛塔。偶爾洟唾。燈下見護法神舒手
<lb ed="X" n="0308a02"/><lb ed="R106" n="0428b14"/>承接。其僧悚懼。終身斂戢△喫茶湯時。不得隻手
<lb ed="X" n="0308a03"/><lb ed="R106" n="0428b15"/>揖人者。說文云。謂手著胸曰揖。喫茶湯揖人。非時。
<lb ed="X" n="0308a04"/><lb ed="R106" n="0428b16"/>隻手。非禮。難逃不恭之咎也△不得向塔洗齒等
<lb ed="X" n="0308a05"/><lb ed="R106" n="0428b17"/>者。謂塔則兼聖像矣。等者。謂和尙。闍黎。長老上座
<lb ed="X" n="0308a06"/><lb ed="R106" n="0428b18"/>及尊客也。然口齒之閒有穢氣。且不可對於常人。
<lb ed="X" n="0308a07"/><lb ed="R106" n="0429a01"/>況對佛塔。及和尙。阿闍黎耶。若有向者。褻慢聖賢。
<lb ed="X" n="0308a08"/><lb ed="R106" n="0429a02"/>不可不愼。三千威儀云。不得向佛。亦莫背佛。不得
<lb ed="X" n="0308a09"/><lb ed="R106" n="0429a03"/>向和尙。阿闍黎諸師。亦莫有背。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0308a10"/><lb ed="R106" n="0429a04"/><p xml:id="pX60p0308a1001">四弘願</p>
<lb ed="X" n="0308a11"/><lb ed="R106" n="0429a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0308a1101">凡聞鐘聲。合掌默念云。聞鐘聲。煩惱輕。智慧長菩提
<lb ed="X" n="0308a12"/><lb ed="R106" n="0429a06"/>生。離地獄。出火坑。願成佛。度衆生。</p>
<lb ed="X" n="0308a13"/><lb ed="R106" n="0429a07"/><p xml:id="pX60p0308a1301">唵。伽囉帝耶。娑訶<note place="inline">三遍</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0308a14"/><lb ed="R106" n="0429a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0308a1401">合掌。表其誠敬。謂內。心旣誠。外儀必敬也。默念者。
<lb ed="X" n="0308a15"/><lb ed="R106" n="0429a09"/>不必高聲也。凡聞鐘聲。卽當至誠誦此偈呪。阿含
<lb ed="X" n="0308a16"/><lb ed="R106" n="0429a10"/>經云。若聞鐘聲。誦此偈呪。得除五百億劫生死重
<lb ed="X" n="0308a17"/><lb ed="R106" n="0429a11"/>罪。言聞鐘聲者。託事以明理也。華嚴疏云。菩薩大
<lb ed="X" n="0308a18"/><lb ed="R106" n="0429a12"/>義。要於事上見理。事理雙彰。方得入事事無礙也。
<lb ed="X" n="0308a19"/><lb ed="R106" n="0429a13"/>煩惱輕者。止觀云。昏煩之法。惱亂心神。不能顯發
<lb ed="X" n="0308a20"/><lb ed="R106" n="0429a14"/>無上菩提。今得聞鐘誦偈。善法增勝。故得輕也。智
<lb ed="X" n="0308a21"/><lb ed="R106" n="0429a15"/>慧長。菩提生者。審理曰智。分。別曰慧。菩提。覺體也。
<lb ed="X" n="0308a22"/><lb ed="R106" n="0429a16"/>向因無明。覆蔽。而成不覺。今由煩惱輕淸智慧增
<lb ed="X" n="0308a23"/><lb ed="R106" n="0429a17"/>長。而菩提生也。離地獄者。涅槃經云。居家逼迫。猶
<lb ed="X" n="0308a24"/><lb ed="R106" n="0429a18"/>如牢獄。一切煩惱。因之生長故。出火坑者。法華云
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0308b" n="0308b"/>
<lb ed="X" n="0308b01"/><lb ed="R106" n="0429b01"/>三界無安。猶如火宅。衆生薄福。受此煎燒。然覺體
<lb ed="X" n="0308b02"/><lb ed="R106" n="0429b02"/>旣現。故當出離也。上爲自利。向下利他。阿含經云。
<lb ed="X" n="0308b03"/><lb ed="R106" n="0429b03"/>衆生若不發願。終不能成佛道。故曰願成佛。旣得
<lb ed="X" n="0308b04"/><lb ed="R106" n="0429b04"/>成佛。決要度生。故曰度衆生也。呪。是破地獄眞言。
<lb ed="X" n="0308b05"/><lb ed="R106" n="0429b05"/>秘密故不翻。至誠誦之。自得如願。廣如香乳記明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0308b06"/><lb ed="R106" n="0429b06"/><p xml:id="pX60p0308b0601">五愼儀</p>
<lb ed="X" n="0308b07"/><lb ed="R106" n="0429b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0308b0701">不得多笑若大笑。及呵欠。當以衣袖掩口○不得急
<lb ed="X" n="0308b08"/><lb ed="R106" n="0429b08"/>行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0308b09"/><lb ed="R106" n="0429b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0308b0901">多笑。大笑。非癡卽狂。失其正念。犯非威儀也。呵欠
<lb ed="X" n="0308b10"/><lb ed="R106" n="0429b10"/>者。亦曰欠法。是懈怠之貌。謂神氣散漫。沒意致也。
<lb ed="X" n="0308b11"/><lb ed="R106" n="0429b11"/>衣袖掩口。謂遮其濁氣醜形。以護念故。昔法雲禪
<lb ed="X" n="0308b12"/><lb ed="R106" n="0429b12"/>師。平居作止。直視不瞬。三十年來。未嘗輕發一笑。
<lb ed="X" n="0308b13"/><lb ed="R106" n="0429b13"/>凡所在處。見有聖像。卽立不坐。毗尼母經云。氣有
<lb ed="X" n="0308b14"/><lb ed="R106" n="0429b14"/>兩種。一上。二下。若上氣欲出時。莫當人張口令出。
<lb ed="X" n="0308b15"/><lb ed="R106" n="0429b15"/>要迴面向無人處出。若下氣欲出時。不聽衆中出。
<lb ed="X" n="0308b16"/><lb ed="R106" n="0429b16"/>要作方便出外。至無人處出。然後入內。莫使衆人
<lb ed="X" n="0308b17"/><lb ed="R106" n="0429b17"/>譏嫌惡賤。入佛殿塔中。不應放下氣。和尙。闍黎。上
<lb ed="X" n="0308b18"/><lb ed="R106" n="0429b18"/>座前。亦不得放下風出聲。若腹中有病急者。應出
<lb ed="X" n="0308b19"/><lb ed="R106" n="0430a01"/>外放。大律云。若在禪房中嚏者。不得放恣大嚏。若
<lb ed="X" n="0308b20"/><lb ed="R106" n="0430a02"/>嚏來時當忍。以手拖鼻而嚏。勿令洟唾噴出△不
<lb ed="X" n="0308b21"/><lb ed="R106" n="0430a03"/>得急行者。凡所動靜。當護威儀。擧步卽應視地。勿
<lb ed="X" n="0308b22"/><lb ed="R106" n="0430a04"/>傷蟲蟻。古云。急行無好步。威儀全不顧。識者在傍
<lb ed="X" n="0308b23"/><lb ed="R106" n="0430a05"/>觀。爲之生恐怖。萬一失跌。毀體裂膚。抱恨終身所
<lb ed="X" n="0308b24"/><lb ed="R106" n="0430a06"/>關非輕。故當徐行也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0308c" n="0308c"/>
<lb ed="X" n="0308c01"/><lb ed="R106" n="0430a07"/><p xml:id="pX60p0308c0101">六敬慈</p>
<lb ed="X" n="0308c02"/><lb ed="R106" n="0430a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0308c0201">不得將佛燈私就<anchor xml:id="nkr_note_add_0308c0201" n="0308c0201"/><anchor xml:id="beg0308c0201" n="0308c0201"/>己<anchor xml:id="end0308c0201"/>用。若燃燈。當好以<g ref="#CB00746">𦋐</g>密覆。勿令
<lb ed="X" n="0308c03"/><lb ed="R106" n="0430a09"/>飛蟲投入○供佛花取開圓者。不得先齅。除萎者。方
<lb ed="X" n="0308c04"/><lb ed="R106" n="0430a10"/>供新者。萎者。不得棄地踐踏。宜置屛處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0308c05"/><lb ed="R106" n="0430a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0308c0501">佛燈。卽第二戒中佛物也。旣是佛物。不得私用。若
<lb ed="X" n="0308c06"/><lb ed="R106" n="0430a12"/>離佛前。卽成盜業。智度論云。盜佛前燈油者。當墮
<lb ed="X" n="0308c07"/><lb ed="R106" n="0430a13"/>黑闇地獄。後爲人盲。阿那律陀。往昔盜佛前供器。
<lb ed="X" n="0308c08"/><lb ed="R106" n="0430a14"/>因燈黑闇。前揚光耀。覩佛威嚴相好。偷心卽歇。懺
<lb ed="X" n="0308c09"/><lb ed="R106" n="0430a15"/>謝而去。以此功德。感報天眼第一。燃燈。當以<g ref="#CB00746">𦋐</g>密
<lb ed="X" n="0308c10"/><lb ed="R106" n="0430a16"/>覆者。卽第一戒中護生之法。以繼慈悲之道也。覆
<lb ed="X" n="0308c11"/><lb ed="R106" n="0430a17"/>如前釋。若點燈時。驀拈一莖草。默念偈云。波離瑟
<lb ed="X" n="0308c12"/><lb ed="R106" n="0430a18"/>叱護生草。救度衆生除煩惱。七遍。放於燈下。一切
<lb ed="X" n="0308c13"/><lb ed="R106" n="0430b01"/>飛蟲。不投燈上也△供佛花取開圓者。謂花正開
<lb ed="X" n="0308c14"/><lb ed="R106" n="0430b02"/>時。精神飽足。顏色鮮明也。不先齅者。表誠敬之至
<lb ed="X" n="0308c15"/><lb ed="R106" n="0430b03"/>也。萎者。是隔宿殘敗之花。供則無有敬心也。方供
<lb ed="X" n="0308c16"/><lb ed="R106" n="0430b04"/>新者。如法華云。香風吹萎花。更用新好者。以表道
<lb ed="X" n="0308c17"/><lb ed="R106" n="0430b05"/>念日新。故當及時採供。若未開者。花瓣未舒。顏色
<lb ed="X" n="0308c18"/><lb ed="R106" n="0430b06"/>尙淺。造化之工未全。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0308c1801" n="0308c1801"/><anchor xml:id="beg0308c1801" n="0308c1801"/>已<anchor xml:id="end0308c1801"/>開者。香氣稍減。色力淡
<lb ed="X" n="0308c19"/><lb ed="R106" n="0430b07"/>薄。葉將飄零。芬馥之神<anchor xml:id="nkr_note_add_0308c1901" n="0308c1901"/><anchor xml:id="beg0308c1901" n="0308c1901"/>已<anchor xml:id="end0308c1901"/>去。皆非時也。要用最勝。
<lb ed="X" n="0308c20"/><lb ed="R106" n="0430b08"/>經云。鼻齅香者。由減香氣。無其福德。正報墮波頭
<lb ed="X" n="0308c21"/><lb ed="R106" n="0430b09"/>摩地獄。世世鼻無有香氣。屛處者。是無人行處。非
<lb ed="X" n="0308c22"/><lb ed="R106" n="0430b10"/>汚穢處也若撒道中。往來踐踏。是失恭敬心。日雲
<lb ed="X" n="0308c23"/><lb ed="R106" n="0430b11"/>經云。香煙未盡放地。得越棄罪。墮糞尿地獄。盡五
<lb ed="X" n="0308c24"/><lb ed="R106" n="0430b12"/>百歲。諸經集要云。散供之花。不得踐踏。佛吿文殊。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0309a" n="0309a"/>
<lb ed="X" n="0309a01"/><lb ed="R106" n="0430b13"/>此花者。若四衆能信修行。應當早起。淸淨澡潄口
<lb ed="X" n="0309a02"/><lb ed="R106" n="0430b14"/>齒。念佛功德。恭敬此花。不以足踏。不跨花上。如法
<lb ed="X" n="0309a03"/><lb ed="R106" n="0430b15"/>執取。安置淨器。治種種病。宗鏡錄云。菩薩親近燃
<lb ed="X" n="0309a04"/><lb ed="R106" n="0430b16"/>燈佛時。因獻五莖蓮花。乃得授釋迦之號。是故佛
<lb ed="X" n="0309a05"/><lb ed="R106" n="0430b17"/>佛說法。十方如來。菩薩天神。散花供養。今時懺壇。
<lb ed="X" n="0309a06"/><lb ed="R106" n="0430b18"/>亦散花供佛也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0309a07"/><lb ed="R106" n="0431a01"/><p xml:id="pX60p0309a0701">七誠潔</p>
<lb ed="X" n="0309a08"/><lb ed="R106" n="0431a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0309a0801">不得聞呼不應。凡呼。俱宜以念佛應之○凡拾遺物。
<lb ed="X" n="0309a09"/><lb ed="R106" n="0431a03"/>卽當白主事僧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0309a10"/><lb ed="R106" n="0431a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0309a1001">應。答辭。若聞呼不應。推啞裝聾。非弟子之禮也。惡
<lb ed="X" n="0309a11"/><lb ed="R106" n="0431a05"/>性難調。參學何益。然道人家心量。如同空谷。有呼
<lb ed="X" n="0309a12"/><lb ed="R106" n="0431a06"/>卽應。何胸中煩悶之若是耶。當念佛應之者。乃不
<lb ed="X" n="0309a13"/><lb ed="R106" n="0431a07"/>忘本也。又異於俗人故。謂父母生身。不能令我出
<lb ed="X" n="0309a14"/><lb ed="R106" n="0431a08"/>於苦海。惟如來大慈。度我出家。得成僧相。是故時
<lb ed="X" n="0309a15"/><lb ed="R106" n="0431a09"/>時刻刻。當念佛恩德也。又念彌陀。而不念釋迦者。
<lb ed="X" n="0309a16"/><lb ed="R106" n="0431a10"/>表無我故。然釋迦是我本師。本師稱讚西方。而弟
<lb ed="X" n="0309a17"/><lb ed="R106" n="0431a11"/>子亦當效也。又佛無我相。念彌陀佛。卽念釋迦佛
<lb ed="X" n="0309a18"/><lb ed="R106" n="0431a12"/>也△凡拾遺物。卽當白主事僧者。謂大凡有拾遺
<lb ed="X" n="0309a19"/><lb ed="R106" n="0431a13"/>物。不可停留。或白知事人。或白本師。或置常住庫
<lb ed="X" n="0309a20"/><lb ed="R106" n="0431a14"/>中。或送知事。標於拾遺牌上。以待失主來問。若與
<lb ed="X" n="0309a21"/><lb ed="R106" n="0431a15"/>物相應者與之。不得自匿。餘人亦不得冐取。取者
<lb ed="X" n="0309a22"/><lb ed="R106" n="0431a16"/>犯盜。過三日後。若無認者。當入常住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0309a23"/><lb ed="R106" n="0431a17"/><p xml:id="pX60p0309a2301">二補儀<note place="inline">分六</note>初自重</p>
<lb ed="X" n="0309a24"/><lb ed="R106" n="0431a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0309a2401">附　不得與年少沙彌結友。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0309b" n="0309b"/>
<lb ed="X" n="0309b01"/><lb ed="R106" n="0431b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0309b0101">年少沙彌者。謂年紀尙幼。不省人事也。若與爲友。
<lb ed="X" n="0309b02"/><lb ed="R106" n="0431b02"/>有損無益。故經云。非賢不友。非聖不宗。不孝之子。
<lb ed="X" n="0309b03"/><lb ed="R106" n="0431b03"/>嗜酒之徒。志趣邪僻。履行兇險。不得交遊。往來之
<lb ed="X" n="0309b04"/><lb ed="R106" n="0431b04"/>藝濁。虧損道行。如玄沙。雪峯之輩。則可也。古云。戒
<lb ed="X" n="0309b05"/><lb ed="R106" n="0431b05"/>品纔登初地。急須學道立身。莫要狎近惡少。戲論
<lb ed="X" n="0309b06"/><lb ed="R106" n="0431b06"/>三五成羣。流蕩放逸無度。向後不得爲人。從上英
<lb ed="X" n="0309b07"/><lb ed="R106" n="0431b07"/>賢知識。皆依尊宿諮詢。機緣啐喙相契。禪律一句
<lb ed="X" n="0309b08"/><lb ed="R106" n="0431b08"/>主賓。十方菩薩作伴。千古賢聖爲親。四恩以此總
<lb ed="X" n="0309b09"/><lb ed="R106" n="0431b09"/>報。不負出家之因。要須守分自重。起倒不得隨人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0309b10"/><lb ed="R106" n="0431b10"/><p xml:id="pX60p0309b1001">二遵制</p>
<lb ed="X" n="0309b11"/><lb ed="R106" n="0431b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0309b1101">不得三衣苟簡○不得多作衣服。若有餘當捨○不
<lb ed="X" n="0309b12"/><lb ed="R106" n="0431b12"/>得辦精緻絛拂玩器等。裝點江湖。取笑識者○不得
<lb ed="X" n="0309b13"/><lb ed="R106" n="0431b13"/>著色服。及類俗人衣飾等○不得不淨手搭衣○凡
<lb ed="X" n="0309b14"/><lb ed="R106" n="0431b14"/>上殿須束縛褲襪。不得放意自便。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0309b15"/><lb ed="R106" n="0431b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0309b1501">不得三衣苟簡者。然沙彌縵條是服。比丘割截三
<lb ed="X" n="0309b16"/><lb ed="R106" n="0431b16"/>依。沙彌應畜者。有其二義。一。令知福田之相。解脫
<lb ed="X" n="0309b17"/><lb ed="R106" n="0431b17"/>之衣。生難遭想。二。以便進具。免使馳求。非謂使其
<lb ed="X" n="0309b18"/><lb ed="R106" n="0431b18"/>披著也。今在戒期。方便許著。亦有二意。一則不久
<lb ed="X" n="0309b19"/><lb ed="R106" n="0432a01"/>登壇。二則臨時難得。若借若無。並名非法。反成戒
<lb ed="X" n="0309b20"/><lb ed="R106" n="0432a02"/>障因緣也△不得多作衣服者。謂令知足修行也
<lb ed="X" n="0309b21"/><lb ed="R106" n="0432a03"/>古云。進道嚴身。三常不足。方名少欲道人。若多作
<lb ed="X" n="0309b22"/><lb ed="R106" n="0432a04"/>衣服。則有多累。縱恣幻軀。妨廢道業。又好衣因緣。
<lb ed="X" n="0309b23"/><lb ed="R106" n="0432a05"/>多招賊難故。佛鑒禪師曰。先師節儉。一鉢囊鞋袋。
<lb ed="X" n="0309b24"/><lb ed="R106" n="0432a06"/>百綴千補。猶不忍棄置。常曰此二物。相隨出關。五
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0309c" n="0309c"/>
<lb ed="X" n="0309c01"/><lb ed="R106" n="0432a07"/>十年矣。詎可中道棄置。有南泉悟上座。送褐布裰。
<lb ed="X" n="0309c02"/><lb ed="R106" n="0432a08"/>自言得之海外。冬服則溫。夏服則涼。先師曰。老僧
<lb ed="X" n="0309c03"/><lb ed="R106" n="0432a09"/>寒則有柴炭紙衾。夏則有松風竹陰。畜此奚爲。終
<lb ed="X" n="0309c04"/><lb ed="R106" n="0432a10"/>却之不受△有餘當捨者。謂惺世相無常。當去我
<lb ed="X" n="0309c05"/><lb ed="R106" n="0432a11"/>之貪癡。念他人之貧乏。有餘卽應捨也△不得辦
<lb ed="X" n="0309c06"/><lb ed="R106" n="0432a12"/>精緻絛拂玩器等者。絛。是束縛身心。拂。爲揮<anchor xml:id="nkr_note_add_0309c0601" n="0309c0601"/><anchor xml:id="beg0309c0601" n="0309c0601"/>麈<anchor xml:id="end0309c0601"/>說
<lb ed="X" n="0309c07"/><lb ed="R106" n="0432a13"/>法。謂不識四大本空。故辦精緻。迷惑正念。故學裝
<lb ed="X" n="0309c08"/><lb ed="R106" n="0432a14"/>點。不法之人。倣其欵制。擺飾玩器。交結羣黨。來往
<lb ed="X" n="0309c09"/><lb ed="R106" n="0432a15"/>四衢。誑惑世俗。無所不至故曰裝點江湖。取笑識
<lb ed="X" n="0309c10"/><lb ed="R106" n="0432a16"/>者。然江湖之流。只有日下之勢。以喩是人不能上
<lb ed="X" n="0309c11"/><lb ed="R106" n="0432a17"/>進也△不得著色服等者色謂紅黃紫綠。及與白
<lb ed="X" n="0309c12"/><lb ed="R106" n="0432a18"/>等。乃至小領鑲鞋。皆是俗飾。非釋子所宜。出家人
<lb ed="X" n="0309c13"/><lb ed="R106" n="0432b01"/>壞色爲衣。以別緇素。故梵網經云。皆使壞色。與道
<lb ed="X" n="0309c14"/><lb ed="R106" n="0432b02"/>相應也△不得不淨手搭衣者。謂衣是如來淨服。
<lb ed="X" n="0309c15"/><lb ed="R106" n="0432b03"/>敬衣卽敬如來也。凡取鞋襪下衣。及一切不淨物
<lb ed="X" n="0309c16"/><lb ed="R106" n="0432b04"/>等。皆當淨手△凡上殿。須束縛褲襪者。謂大殿乃
<lb ed="X" n="0309c17"/><lb ed="R106" n="0432b05"/>聖賢雲集之處。當整肅而登。束縛者。恐下身有垢
<lb ed="X" n="0309c18"/><lb ed="R106" n="0432b06"/>物遺於地故。凡有佛菩薩所。皆應束縛。若放意自
<lb ed="X" n="0309c19"/><lb ed="R106" n="0432b07"/>便。則無敬畏之心也。然西域有裙無褲。故裙翻爲
<lb ed="X" n="0309c20"/><lb ed="R106" n="0432b08"/>內衣。今文出者。乃順此土之儀也。阿含經云。一比
<lb ed="X" n="0309c21"/><lb ed="R106" n="0432b09"/>丘不扎下衣。陰毛落地。護法神捧送四十里外。可
<lb ed="X" n="0309c22"/><lb ed="R106" n="0432b10"/>不愼歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0309c23"/><lb ed="R106" n="0432b11"/><p xml:id="pX60p0309c2301">三思益</p>
<lb ed="X" n="0309c24"/><lb ed="R106" n="0432b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0309c2401">不得閒走○不得多言○不得坐視大衆勞務。避懶
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0310a" n="0310a"/>
<lb ed="X" n="0310a01"/><lb ed="R106" n="0432b13"/>偷安。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0310a02"/><lb ed="R106" n="0432b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0310a0201">不得閒走者。恐妨禪誦故。古人輕尺璧。貴寸陰。出
<lb ed="X" n="0310a03"/><lb ed="R106" n="0432b15"/>家人受了檀越供養。應當努力爲道。時刻不可放
<lb ed="X" n="0310a04"/><lb ed="R106" n="0432b16"/>過。豈可虗延歲月耶。佛法如大海。多學一分。有一
<lb ed="X" n="0310a05"/><lb ed="R106" n="0432b17"/>分受用。況沙彌尙在初機。道業未辦。歲月如流。那
<lb ed="X" n="0310a06"/><lb ed="R106" n="0432b18"/>有工夫閒走也。古德云。閒時不至落空。忙時不至
<lb ed="X" n="0310a07"/><lb ed="R106" n="0433a01"/>逐物。方見作用△不得多言者。恐防失誤故。古云。
<lb ed="X" n="0310a08"/><lb ed="R106" n="0433a02"/>多言數窮。不如守中。古人之辭寡。今人之辭多也
<lb ed="X" n="0310a09"/><lb ed="R106" n="0433a03"/>△不得坐視大衆勞務。避懶偷安者。經云。衆僧事
<lb ed="X" n="0310a10"/><lb ed="R106" n="0433a04"/>務。當盡力爲之。所以諸佛菩薩。從行門中出。然所
<lb ed="X" n="0310a11"/><lb ed="R106" n="0433a05"/>食旣均。而所務亦均。庶不負百丈一日不作。一日
<lb ed="X" n="0310a12"/><lb ed="R106" n="0433a06"/>不食之誡。也。若坐視則無慚。避懶則無福。揚岐云。
<lb ed="X" n="0310a13"/><lb ed="R106" n="0433a07"/>上下偷安。爲法門大患。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0310a14"/><lb ed="R106" n="0433a08"/><p xml:id="pX60p0310a1401">四知因</p>
<lb ed="X" n="0310a15"/><lb ed="R106" n="0433a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0310a1501">不得私取招提竹木。花果蔬菜。一切飮食。及一切器
<lb ed="X" n="0310a16"/><lb ed="R106" n="0433a10"/>物等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0310a17"/><lb ed="R106" n="0433a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0310a1701">招提。此云四方僧物。卽常住物也。一切。顯非一種。
<lb ed="X" n="0310a18"/><lb ed="R106" n="0433a12"/>謂一竹一木。一花一果。及蔬菜飮食器皿等。皆是
<lb ed="X" n="0310a19"/><lb ed="R106" n="0433a13"/>大衆物也。私取。卽犯盜罪。若有所欲取。當白知事
<lb ed="X" n="0310a20"/><lb ed="R106" n="0433a14"/>人。昔僧照禪師。苦行禪定第一。行法華三昧。感觀
<lb ed="X" n="0310a21"/><lb ed="R106" n="0433a15"/>音大士爲說法要。得無礙辯才。又見普賢大士。乘
<lb ed="X" n="0310a22"/><lb ed="R106" n="0433a16"/>白象來。放光證明。曾用衆僧鹽一撮。作齋飮。以用
<lb ed="X" n="0310a23"/><lb ed="R106" n="0433a17"/>無幾。不以爲意。後行方等懺法。忽見相起。計三年
<lb ed="X" n="0310a24"/><lb ed="R106" n="0433a18"/>增長至數十斛乃急賣衣買鹽償衆。其相方滅。又
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0310b" n="0310b"/>
<lb ed="X" n="0310b01"/><lb ed="R106" n="0433b01"/>煬帝二年。僧道明亡。同房僧玄緖。暮行野間。忽見
<lb ed="X" n="0310b02"/><lb ed="R106" n="0433b02"/>寺。往投之。遇道明不異平日見衆僧粥皆作血色。
<lb ed="X" n="0310b03"/><lb ed="R106" n="0433b03"/>擧體火然。緖懼問之。明曰。此是地獄。吾爲取僧柴
<lb ed="X" n="0310b04"/><lb ed="R106" n="0433b04"/>一束煑染色。忘不賠償。當一年然足受罪。褰衣見
<lb ed="X" n="0310b05"/><lb ed="R106" n="0433b05"/>膝下並焦黑。因曰。公幸爲我買柴百束。賠還常住。
<lb ed="X" n="0310b06"/><lb ed="R106" n="0433b06"/>幷寫法華經一部。可得免苦。緖許之。歸寺依言爲
<lb ed="X" n="0310b07"/><lb ed="R106" n="0433b07"/>辦。重往尋寺。寂無所見。智者聞之。孰不毛竪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0310b08"/><lb ed="R106" n="0433b08"/><p xml:id="pX60p0310b0801">五愼禁</p>
<lb ed="X" n="0310b09"/><lb ed="R106" n="0433b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0310b0901">不得談說朝廷公府政事得失。及白衣家長短好惡
<lb ed="X" n="0310b10"/><lb ed="R106" n="0433b10"/>○凡自稱當擧二字法名。不得云我。及小僧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0310b11"/><lb ed="R106" n="0433b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0310b1101">紀綱法度曰政。動作日用曰事。俗人喜著白衣。故
<lb ed="X" n="0310b12"/><lb ed="R106" n="0433b12"/>曰白衣。然王臣政事。是國家之正法。長短好惡。乃
<lb ed="X" n="0310b13"/><lb ed="R106" n="0433b13"/>俗人之是非。言之皆亂道心。亦招禍愆。故不得也。
<lb ed="X" n="0310b14"/><lb ed="R106" n="0433b14"/>然張口如弓。發言如箭。忽然虎口遭傷。始見峯頭
<lb ed="X" n="0310b15"/><lb ed="R106" n="0433b15"/>太露。當知牆壁有耳。法令無親。故經云。不得論說
<lb ed="X" n="0310b16"/><lb ed="R106" n="0433b16"/>國家政事。評量優劣。出軍行師。攻伐勝負也△凡
<lb ed="X" n="0310b17"/><lb ed="R106" n="0433b17"/>自稱等句者。前是聞。呼答應。此乃自稱其名。謂身
<lb ed="X" n="0310b18"/><lb ed="R106" n="0433b18"/>爲法王之子。名續祖家宗派。故曰法名。稱法名者。
<lb ed="X" n="0310b19"/><lb ed="R106" n="0434a01"/>是爲釋子。非俗士也。如稱我者。無乃太慢。若云小
<lb ed="X" n="0310b20"/><lb ed="R106" n="0434a02"/>僧。無乃太卑然僧是佛祖慧命。人天福田。何其小
<lb ed="X" n="0310b21"/><lb ed="R106" n="0434a03"/>耶。縱對王侯。亦稱法名爲是。齊沙門僧鐘。見武帝
<lb ed="X" n="0310b22"/><lb ed="R106" n="0434a04"/>稱貧道。帝曰。稱名亦無嫌。帝問王儉曰。先輩沙門。
<lb ed="X" n="0310b23"/><lb ed="R106" n="0434a05"/>對帝何稱。正殿還坐否。儉對曰。漢魏佛法未興。不
<lb ed="X" n="0310b24"/><lb ed="R106" n="0434a06"/>見紀傳。自後稍盛。皆稱貧道。亦聞預坐。自<name role="" type="person">唐肅宗</name>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0310c" n="0310c"/>
<lb ed="X" n="0310c01"/><lb ed="R106" n="0434a07"/>勅。僧尼朝會。毋得稱臣。故不言臣也。言貧道者。謂
<lb ed="X" n="0310c02"/><lb ed="R106" n="0434a08"/>三乘聖人所證之道。我于此道寡少。故曰貧道也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0310c03"/><lb ed="R106" n="0434a09"/><p xml:id="pX60p0310c0301">六守法</p>
<lb ed="X" n="0310c04"/><lb ed="R106" n="0434a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0310c0401">不得因小事爭執。若大事難忍者。亦須心平氣和。以
<lb ed="X" n="0310c05"/><lb ed="R106" n="0434a11"/>理論辯。不可則辭而去。動氣發麤。卽非好僧也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0310c06"/><lb ed="R106" n="0434a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0310c0601">僧居六和。忍辱第一。設有參差。權且寬耐。日久自
<lb ed="X" n="0310c07"/><lb ed="R106" n="0434a13"/>明。故是非以不辯爲解脫。葢天之道。以不爭爲善
<lb ed="X" n="0310c08"/><lb ed="R106" n="0434a14"/>勝也。永嘉云。從他謗。任他非。把火燒空徒自疲。我
<lb ed="X" n="0310c09"/><lb ed="R106" n="0434a15"/>聞却。似飮甘露。銷鎔頓入不思議。若以小事而便
<lb ed="X" n="0310c10"/><lb ed="R106" n="0434a16"/>執定爭論者。則小事亦成大矣。若大事能忍者。則
<lb ed="X" n="0310c11"/><lb ed="R106" n="0434a17"/>大事便爲小矣。言大事者。不過被人誣謗也。然忍
<lb ed="X" n="0310c12"/><lb ed="R106" n="0434a18"/>之一字。說便容易。行之實難。須是有大力量。方能
<lb ed="X" n="0310c13"/><lb ed="R106" n="0434b01"/>降伏其心。若力量稍弱。則便被他飄入羅刹鬼國
<lb ed="X" n="0310c14"/><lb ed="R106" n="0434b02"/>也。心平氣和者。雪堂曰。氣勝志。名爲小人。志勝氣
<lb ed="X" n="0310c15"/><lb ed="R106" n="0434b03"/>名爲端人。志與氣齊。名爲得道聖賢。凡人剛狠。不
<lb ed="X" n="0310c16"/><lb ed="R106" n="0434b04"/>受規諫。氣使然也。端正之士。雖使爲不善。寧死不
<lb ed="X" n="0310c17"/><lb ed="R106" n="0434b05"/>二。志使然也。故須平和。筆飡云。昔有與人相爭者。
<lb ed="X" n="0310c18"/><lb ed="R106" n="0434b06"/>怒甚。奔訴王陽明先生。王曰。且去。待汝心平氣和。
<lb ed="X" n="0310c19"/><lb ed="R106" n="0434b07"/>有好話與你說。其人卽去。涵養數日。復叩曰。吾心
<lb ed="X" n="0310c20"/><lb ed="R106" n="0434b08"/>平氣和。願聞好話。王曰。心平氣和。便是好話也。其
<lb ed="X" n="0310c21"/><lb ed="R106" n="0434b09"/>人謝去。以理論辨者。謂彼此心平。則可理論也。故
<lb ed="X" n="0310c22"/><lb ed="R106" n="0434b10"/>經云。愼無慍訟。當推直于人。引曲向<anchor xml:id="nkr_note_add_0310c2201" n="0310c2201"/><anchor xml:id="beg0310c2201" n="0310c2201"/>己<anchor xml:id="end0310c2201"/>。見有諍者。
<lb ed="X" n="0310c23"/><lb ed="R106" n="0434b11"/>兩說和合。若不依者。方便避之連城之璧。不與瓦
<lb ed="X" n="0310c24"/><lb ed="R106" n="0434b12"/>礫觸也。若不依僧論。觸惱大衆而去者。故曰。動氣
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0311a" n="0311a"/>
<lb ed="X" n="0311a01"/><lb ed="R106" n="0434b13"/>發麤。卽非好僧也。淸規云。有理無理。並皆出院。何
<lb ed="X" n="0311a02"/><lb ed="R106" n="0434b14"/>也。葢僧當忍辱。若執有理而爭者。卽是無明。故同
<lb ed="X" n="0311a03"/><lb ed="R106" n="0434b15"/>擯之。息諍于未萌也。大律云。不忍辱人。有五種過。
<lb ed="X" n="0311a04"/><lb ed="R106" n="0434b16"/>一。兇惡增長。二。事後悔恨。三。多人不愛。四。惡聲流
<lb ed="X" n="0311a05"/><lb ed="R106" n="0434b17"/>布。五。死墮惡道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0311a06"/><lb ed="R106" n="0434b18"/><p xml:id="pX60p0311a0601">隨衆食第五<note place="inline">二十五事○分二</note>初正儀<note place="inline">分七</note></p>
<lb ed="X" n="0311a07"/><lb ed="R106" n="0435a01"/><p xml:id="pX60p0311a0701">初供施二田</p>
<lb ed="X" n="0311a08"/><lb ed="R106" n="0435a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0311a0801">聞楗槌聲。卽當整衣服○臨食呪願。皆當恭敬○出
<lb ed="X" n="0311a09"/><lb ed="R106" n="0435a03"/>生飯。不過七粒。<g ref="#CB15097">麫</g>。不過一寸。饅頭。不過指甲許。多則
<lb ed="X" n="0311a10"/><lb ed="R106" n="0435a04"/>爲貪。少則爲慳。其餘蔬菜荳腐不出○凡出生。安左
<lb ed="X" n="0311a11"/><lb ed="R106" n="0435a05"/>掌中。念偈云。汝等鬼神衆。我今施汝供。此食遍十方。
<lb ed="X" n="0311a12"/><lb ed="R106" n="0435a06"/>一切鬼神共。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0311a13"/><lb ed="R106" n="0435a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0311a1301">隨衆者。謂出家之人。應當事事隨衆也。古云。隨衆
<lb ed="X" n="0311a14"/><lb ed="R106" n="0435a08"/>得解脫。而有八義。一。聲板卽赴。不懈怠故。二。供養
<lb ed="X" n="0311a15"/><lb ed="R106" n="0435a09"/>現成。得省力故。三。作平等觀。無人我故。四。息諸戲
<lb ed="X" n="0311a16"/><lb ed="R106" n="0435a10"/>論。存正念故。五。如法觀想。深入理故。六。不偏衆食。
<lb ed="X" n="0311a17"/><lb ed="R106" n="0435a11"/>絕疑謗故。七。甘苦同受。無揀擇故。八。起止威儀。不
<lb ed="X" n="0311a18"/><lb ed="R106" n="0435a12"/>放逸故。若不隨衆。則不解脫可知也△聞楗槌聲。
<lb ed="X" n="0311a19"/><lb ed="R106" n="0435a13"/>卽當整衣服者。免得臨時倉忙之失也。楗槌。此云
<lb ed="X" n="0311a20"/><lb ed="R106" n="0435a14"/>聲。五分云。隨有木。瓦。銅。鐵。鳴者。皆號楗槌。此乃集
<lb ed="X" n="0311a21"/><lb ed="R106" n="0435a15"/>衆之方法。不待言而自至也。淸規云。聞楗槌聲。想
<lb ed="X" n="0311a22"/><lb ed="R106" n="0435a16"/>念偈云。佛生<name role="" type="person">迦毗羅</name>。成道<name role="" type="person">摩竭陀</name>。說法波羅奈。入
<lb ed="X" n="0311a23"/><lb ed="R106" n="0435a17"/>滅拘尸那犍度云。聞楗槌聲。卽當著衣持鉢。猶如
<lb ed="X" n="0311a24"/><lb ed="R106" n="0435a18"/>雁行。行至齋堂。隨次而坐。勿令參差。不如法也△
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0311b" n="0311b"/>
<lb ed="X" n="0311b01"/><lb ed="R106" n="0435b01"/>臨食呪願。皆當恭敬者。謂律中比丘受他請食。默
<lb ed="X" n="0311b02"/><lb ed="R106" n="0435b02"/>然進。默然出。諸居士皆譏嫌言。我等食。不知好與
<lb ed="X" n="0311b03"/><lb ed="R106" n="0435b03"/>不好。諸比丘白佛。佛言。從今食時。應表宣施意。故
<lb ed="X" n="0311b04"/><lb ed="R106" n="0435b04"/>食前。念供養。唱僧<g ref="#CB02494">䟦</g>。及食後。誦偈呪願也。其所行
<lb ed="X" n="0311b05"/><lb ed="R106" n="0435b05"/>之法。皆當起恭敬心。不得散心怠慢。損德招愆△
<lb ed="X" n="0311b06"/><lb ed="R106" n="0435b06"/>出生飯。不過七粒者。謂以七粒之飯。不多不少。仗
<lb ed="X" n="0311b07"/><lb ed="R106" n="0435b07"/>呪願力故。能令諸鬼神等。遍皆飽滿也。切<g ref="#CB15097">麫</g>。饅頭。
<lb ed="X" n="0311b08"/><lb ed="R106" n="0435b08"/>西域原無。大師以此土而例出之。漢時諸葛孔明。
<lb ed="X" n="0311b09"/><lb ed="R106" n="0435b09"/>征雲南孟獲。永昌班師。以此回至瀘水。見四野障
<lb ed="X" n="0311b10"/><lb ed="R106" n="0435b10"/>塞。煙霧遍空。冤氣<g ref="#CB15106">鬱</g>結。于是以麥<g ref="#CB15097">麫</g>作人頭。祭河
<lb ed="X" n="0311b11"/><lb ed="R106" n="0435b11"/>爲始。甲許。一寸。是其限也。多則恐令受者起過。少
<lb ed="X" n="0311b12"/><lb ed="R106" n="0435b12"/>則反使施者招嫌。故曰多則爲貪。少則爲慳也。其
<lb ed="X" n="0311b13"/><lb ed="R106" n="0435b13"/>餘蔬菜。荳腐。不出者謂米<g ref="#CB15097">麫</g>等。是噉食當出。蔬菓
<lb ed="X" n="0311b14"/><lb ed="R106" n="0435b14"/>是嚼食。則不必也。智度論云。凡受食時。先供三寶
<lb ed="X" n="0311b15"/><lb ed="R106" n="0435b15"/>次行大衆。後施四生。安左掌中。右手撥著淨物上。
<lb ed="X" n="0311b16"/><lb ed="R106" n="0435b16"/>默念偈呪。汝等鬼神衆。我今施汝供者。謂仗佛呪
<lb ed="X" n="0311b17"/><lb ed="R106" n="0435b17"/>力。直召其名。而施法食也。此食遍十方。一切鬼神
<lb ed="X" n="0311b18"/><lb ed="R106" n="0435b18"/>共者謂諸鬼神等。各散十方。而此呪食。亦徧十方。
<lb ed="X" n="0311b19"/><lb ed="R106" n="0436a01"/>令彼等共飡法味。皆得飽滿。以見佛心平等也。念
<lb ed="X" n="0311b20"/><lb ed="R106" n="0436a02"/>唵。穆力陵。莎訶。三遍。鳴指三下。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0311b21"/><lb ed="R106" n="0436a03"/><p xml:id="pX60p0311b2101">二正念五觀</p>
<lb ed="X" n="0311b22"/><lb ed="R106" n="0436a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0311b2201">凡欲食。作五觀想。一。計功多少。量彼來處。二。忖<anchor xml:id="nkr_note_add_0311b2201" n="0311b2201"/><anchor xml:id="beg0311b2201" n="0311b2201"/>己<anchor xml:id="end0311b2201"/>德
<lb ed="X" n="0311b23"/><lb ed="R106" n="0436a05"/>行。全缺應供。三。防心離過。貪等爲宗。四。正事良藥。爲
<lb ed="X" n="0311b24"/><lb ed="R106" n="0436a06"/>療形枯。五。爲成道故。方受此食。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0311c" n="0311c"/>
<lb ed="X" n="0311c01"/><lb ed="R106" n="0436a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0311c0101">正念思惟曰觀。卽照了之義也。謂一念之心。照了
<lb ed="X" n="0311c02"/><lb ed="R106" n="0436a08"/>五法。令正念受食也。初觀此一鉢之飯。皆是行人
<lb ed="X" n="0311c03"/><lb ed="R106" n="0436a09"/>血汗。檀信脂膏。故曰計功多少。量彼來處。二。自揣
<lb ed="X" n="0311c04"/><lb ed="R106" n="0436a10"/>道行無虧。則當受供。若有所缺。則不宜也。故曰忖
<lb ed="X" n="0311c05"/><lb ed="R106" n="0436a11"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0311c0501" n="0311c0501"/><anchor xml:id="beg0311c0501" n="0311c0501"/>己<anchor xml:id="end0311c0501"/>德行。全缺應供。三。一切煩惱。皆從貪瞋癡起。我
<lb ed="X" n="0311c06"/><lb ed="R106" n="0436a12"/>於是中。不應生著。故曰防心離過。貪等爲宗。四。若
<lb ed="X" n="0311c07"/><lb ed="R106" n="0436a13"/>非此食。則氣力衰微。故曰正事良藥。爲療形枯。五。
<lb ed="X" n="0311c08"/><lb ed="R106" n="0436a14"/>爲修三乘正因。方受此食。故曰爲成道故。方受此
<lb ed="X" n="0311c09"/><lb ed="R106" n="0436a15"/>食也。摩得勒伽論云。若得食時。口口作念。若不如
<lb ed="X" n="0311c10"/><lb ed="R106" n="0436a16"/>是。便名虗消信施也。廣如香乳記明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0311c11"/><lb ed="R106" n="0436a17"/><p xml:id="pX60p0311c1101">三嫌食招過</p>
<lb ed="X" n="0311c12"/><lb ed="R106" n="0436a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0311c1201">無呵食好惡○不得以食私所與。若摘與狗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0311c13"/><lb ed="R106" n="0436b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0311c1301">呵食好惡者。謂受食之時。嫌其麤細也。然呵好則
<lb ed="X" n="0311c14"/><lb ed="R106" n="0436b02"/>生貪。呵惡則生瞋。皆屬癡業。所謂三心未盡水難
<lb ed="X" n="0311c15"/><lb ed="R106" n="0436b03"/>消。故遮止也。古人麤衣遮寒。糲食充饑。爲學道故。
<lb ed="X" n="0311c16"/><lb ed="R106" n="0436b04"/>若當大衆受食之時。呵其美惡則損福不少。或遇
<lb ed="X" n="0311c17"/><lb ed="R106" n="0436b05"/>病緣。不能食其粗糲者。亦當存默△不得以食私
<lb ed="X" n="0311c18"/><lb ed="R106" n="0436b06"/>所與者。謂物屬僧伽。食無偏黨。若順情私與。則與
<lb ed="X" n="0311c19"/><lb ed="R106" n="0436b07"/>盜同科。若摘與狗者。摘音。惕手分與也。謂受食之
<lb ed="X" n="0311c20"/><lb ed="R106" n="0436b08"/>時。正當虔誠作觀令。施者生恭敬心。衆食未竟。卽
<lb ed="X" n="0311c21"/><lb ed="R106" n="0436b09"/>摘與狗。是爲非法。律云。有檀越誠敬設美饌。供佛
<lb ed="X" n="0311c22"/><lb ed="R106" n="0436b10"/>飯僧。時有一犬。擺腹搖尾。作乞憐之狀。比丘愍之
<lb ed="X" n="0311c23"/><lb ed="R106" n="0436b11"/>分食餧狗。檀信不悅。白佛故制。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0311c24"/><lb ed="R106" n="0436b12"/><p xml:id="pX60p0311c2401">四代語防譏</p>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0312a" n="0312a"/>
<lb ed="X" n="0312a01"/><lb ed="R106" n="0436b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0312a0101">來益食。不得言不用。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0312a0101" n="0312a0101"/><anchor xml:id="beg0312a0101" n="0312a0101"/>已<anchor xml:id="end0312a0101"/>飽當以手讓却之○不得
<lb ed="X" n="0312a02"/><lb ed="R106" n="0436b14"/>爪頭。使風屑落鄰鉢中○不得含食語○不得笑談
<lb ed="X" n="0312a03"/><lb ed="R106" n="0436b15"/>雜話○不得嚼食有聲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0312a04"/><lb ed="R106" n="0436b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0312a0401">增添曰益。佛制受食。至飽而後放鉢。若行食者來
<lb ed="X" n="0312a05"/><lb ed="R106" n="0436b17"/>益。須者卽以鉢托出。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0312a0501" n="0312a0501"/><anchor xml:id="beg0312a0501" n="0312a0501"/>已<anchor xml:id="end0312a0501"/>飽。當置鉢几上。或行食
<lb ed="X" n="0312a06"/><lb ed="R106" n="0436b18"/>者更益。當以手讓却。代語止之。則謙讓之儀。正合
<lb ed="X" n="0312a07"/><lb ed="R106" n="0437a01"/>理也。如出聲回者。則檀越信。施。恐生嫌鄙。又覺太
<lb ed="X" n="0312a08"/><lb ed="R106" n="0437a02"/>麤。復動衆念△不得爪頭。使風屑落鄰鉢中者。謂
<lb ed="X" n="0312a09"/><lb ed="R106" n="0437a03"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0312a0901" n="0312a0901"/><anchor xml:id="beg0312a0901" n="0312a0901"/>己<anchor xml:id="end0312a0901"/>受食。尙且不宜。何況同衆受食。使風屑落其
<lb ed="X" n="0312a10"/><lb ed="R106" n="0437a04"/>鉢中耶。准律有三過。一動他念。二。失威儀。三。膩手
<lb ed="X" n="0312a11"/><lb ed="R106" n="0437a05"/>汚鉢。得罪△不得含食語者。一則語不明了。二犯
<lb ed="X" n="0312a12"/><lb ed="R106" n="0437a06"/>非威儀。縱有人問。當咽<anchor xml:id="nkr_note_add_0312a1201" n="0312a1201"/><anchor xml:id="beg0312a1201" n="0312a1201"/>已<anchor xml:id="end0312a1201"/>方答。如含食而語。便是
<lb ed="X" n="0312a13"/><lb ed="R106" n="0437a07"/>散心也。儒家且有寢食之訓。況釋子耶△不得笑
<lb ed="X" n="0312a14"/><lb ed="R106" n="0437a08"/>談雜話者。潙山云。不解忖思來處。謂言法爾合供
<lb ed="X" n="0312a15"/><lb ed="R106" n="0437a09"/>喫了聚頭喧喧。但說人間雜話。如心存五。觀。則無
<lb ed="X" n="0312a16"/><lb ed="R106" n="0437a10"/>此過也△不得嚼食有聲者。行護云。食時不得大
<lb ed="X" n="0312a17"/><lb ed="R106" n="0437a11"/>攪。及啜羮粥作聲。衆中食訖。不得漱口作聲。凡嚼
<lb ed="X" n="0312a18"/><lb ed="R106" n="0437a12"/>食。須合唇吻。餠果。當細擘食之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0312a19"/><lb ed="R106" n="0437a13"/><p xml:id="pX60p0312a1901">五權宜如制</p>
<lb ed="X" n="0312a20"/><lb ed="R106" n="0437a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0312a2001">如挑牙。以袖掩口○食中或有蟲螘。宜密掩藏之。莫
<lb ed="X" n="0312a21"/><lb ed="R106" n="0437a15"/>令隣單見。生疑心○當一坐食。不得食訖離座。更坐
<lb ed="X" n="0312a22"/><lb ed="R106" n="0437a16"/>○不得食訖。以手指刮盌鉢食。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0312a23"/><lb ed="R106" n="0437a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0312a2301">挑者。揚也。謂隨衆受食。不可揚牙。待食畢。至僻處
<lb ed="X" n="0312a24"/><lb ed="R106" n="0437a18"/>揚之。若急欲揚者。宜以衣袖掩口。穢汚之事。不得
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0312b" n="0312b"/>
<lb ed="X" n="0312b01"/><lb ed="R106" n="0437b01"/>向人。如不掩者。一則。自失威儀。二則。令他起厭惡
<lb ed="X" n="0312b02"/><lb ed="R106" n="0437b02"/>心。縱在弟子面前。亦當回護△食中或有蟲螘等
<lb ed="X" n="0312b03"/><lb ed="R106" n="0437b03"/>句者。夫行人造飯食。非不欲以精潔者供奉。其間
<lb ed="X" n="0312b04"/><lb ed="R106" n="0437b04"/>或有蟲螘。誤入飮食之內。見者當密藏之。鄰單。卽
<lb ed="X" n="0312b05"/><lb ed="R106" n="0437b05"/>比座也。若令彼見。或疑忌心生。至於變吐。不能復
<lb ed="X" n="0312b06"/><lb ed="R106" n="0437b06"/>食。則檀越不能得如意福△不得離座。更坐食者。
<lb ed="X" n="0312b07"/><lb ed="R106" n="0437b07"/>謂洗鉢起身。恐食時<anchor xml:id="nkr_note_add_0312b0701" n="0312b0701"/><anchor xml:id="beg0312b0701" n="0312b0701"/>已<anchor xml:id="end0312b0701"/>過也。有正務則開△不得
<lb ed="X" n="0312b08"/><lb ed="R106" n="0437b08"/>以手指刮盌鉢食者。謂手指刮盌鉢。如同餓夫。非
<lb ed="X" n="0312b09"/><lb ed="R106" n="0437b09"/>是出家道品。亦不得以舌<g ref="#CB02549">䑛</g>食。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0312b10"/><lb ed="R106" n="0437b10"/><p xml:id="pX60p0312b1001">六食儀應法</p>
<lb ed="X" n="0312b11"/><lb ed="R106" n="0437b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0312b1101">凡食。不得太速。不得太遲○行食未至。不得生煩惱
<lb ed="X" n="0312b12"/><lb ed="R106" n="0437b12"/>○或有所需默然指授。不得高聲大喚○不得盌鉢
<lb ed="X" n="0312b13"/><lb ed="R106" n="0437b13"/>作聲○不得食畢先起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0312b14"/><lb ed="R106" n="0437b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0312b1401">太速。則粗氣逼人。太遲。則慢延失候。故須不緩不
<lb ed="X" n="0312b15"/><lb ed="R106" n="0437b15"/>急。次第而受。行護云。把鉢不可太高。不得太低。須
<lb ed="X" n="0312b16"/><lb ed="R106" n="0437b16"/>平胸得所。盌鉢要離膝。巾。不得安手置膝上。淸規
<lb ed="X" n="0312b17"/><lb ed="R106" n="0437b17"/>云。不得將口就食。亦不得將食就口。不得鉢中央
<lb ed="X" n="0312b18"/><lb ed="R106" n="0437b18"/>挑飯。不得大撓刮鉢中。亦不得遺粒狼藉而食。不
<lb ed="X" n="0312b19"/><lb ed="R106" n="0438a01"/>得頰食食。及縮鼻食等△行食未至。不得生煩惱
<lb ed="X" n="0312b20"/><lb ed="R106" n="0438a02"/>者。行食。卽益食人也。若五。觀存心。時懷慚愧。煩惱
<lb ed="X" n="0312b21"/><lb ed="R106" n="0438a03"/>自然不生矣。若一人煩惱。四座爲之不安。則齋堂
<lb ed="X" n="0312b22"/><lb ed="R106" n="0438a04"/>便成煩惱窟也。古云。獃獃四顧起貪心。念食吞津
<lb ed="X" n="0312b23"/><lb ed="R106" n="0438a05"/>咳嗽頻。摝粥啜羮包滿口。開單展鉢響諸鄰。△或
<lb ed="X" n="0312b24"/><lb ed="R106" n="0438a06"/>有所需。默然指授者。需。同須。索。也。謂以指授令知
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0312c" n="0312c"/>
<lb ed="X" n="0312c01"/><lb ed="R106" n="0438a07"/>彼爲取也。若高聲大喚。則令大衆動念△不得盌
<lb ed="X" n="0312c02"/><lb ed="R106" n="0438a08"/>鉢作聲者。若具儀受食。盌鉢自然無聲。盌鉢作聲。
<lb ed="X" n="0312c03"/><lb ed="R106" n="0438a09"/>因麤糙故。一人麤糙。<anchor xml:id="nkr_note_add_0312c0301" n="0312c0301"/><anchor xml:id="beg0312c0301" n="0312c0301"/>已<anchor xml:id="end0312c0301"/>不堪聞。多人復然。而齋法
<lb ed="X" n="0312c04"/><lb ed="R106" n="0438a10"/>竟不成矣。又何怪於鄰房僧之不悲嘆耶。不得食
<lb ed="X" n="0312c05"/><lb ed="R106" n="0438a11"/>畢先起者。謂入堂受食。要從始至終。食畢先起。有
<lb ed="X" n="0312c06"/><lb ed="R106" n="0438a12"/>始無終。則違佛制。輕慢大衆。除有正務則開。故潙
<lb ed="X" n="0312c07"/><lb ed="R106" n="0438a13"/>山云。盌鉢作聲。食畢先起去就乖角。僧體全無。起
<lb ed="X" n="0312c08"/><lb ed="R106" n="0438a14"/>坐忪諸。動他心念。律中因比丘食畢。默然而去。諸
<lb ed="X" n="0312c09"/><lb ed="R106" n="0438a15"/>檀越皆譏言。不知彼食足與不足。比丘白佛。佛言
<lb ed="X" n="0312c10"/><lb ed="R106" n="0438a16"/>從今應爲檀越。說一<g ref="#CB01321">䞋</g>偈而去。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0312c11"/><lb ed="R106" n="0438a17"/><p xml:id="pX60p0312c1101">七順從惜福</p>
<lb ed="X" n="0312c12"/><lb ed="R106" n="0438a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0312c1201">若違僧制。聞白槌。不得抗拒不服○飯中有穀。去皮
<lb ed="X" n="0312c13"/><lb ed="R106" n="0438b01"/>食之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0312c14"/><lb ed="R106" n="0438b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0312c1401">白槌。是擧罪之規。律中。凡有事。先於大食小食上
<lb ed="X" n="0312c15"/><lb ed="R106" n="0438b03"/>擧。抗拒。是抵觸不順。旣違僧制。一切憑僧。淸規云。
<lb ed="X" n="0312c16"/><lb ed="R106" n="0438b04"/>犯重焚衣鉢。應當集衆人。山藤聊示恥。驅擯出偏
<lb ed="X" n="0312c17"/><lb ed="R106" n="0438b05"/>門。如其不服。生瞋違和。卽非好僧也。古人。聞善言
<lb ed="X" n="0312c18"/><lb ed="R106" n="0438b06"/>則拜。有吿過則喜。斯等聖賢氣象。何不效之△飯
<lb ed="X" n="0312c19"/><lb ed="R106" n="0438b07"/>中有穀。去皮食之。謂勉其惜福也。然命依食住。道
<lb ed="X" n="0312c20"/><lb ed="R106" n="0438b08"/>由食存。一粟一穀。皆從檀信施來。不可輕視。若有
<lb ed="X" n="0312c21"/><lb ed="R106" n="0438b09"/>穀者。去皮食之。如其多者。當聚在一處。出時將施
<lb ed="X" n="0312c22"/><lb ed="R106" n="0438b10"/>禽鳥。不得賤棄也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0312c23"/><lb ed="R106" n="0438b11"/><p xml:id="pX60p0312c2301">二補儀</p>
<lb ed="X" n="0312c24"/><lb ed="R106" n="0438b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0312c2401">附　不得見美味生貪心。恣口食○不得偏衆食。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0313a" n="0313a"/>
<lb ed="X" n="0313a01"/><lb ed="R106" n="0438b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0313a0101">美味者。甘美之食也。然美味人人所愛。而我不愛
<lb ed="X" n="0313a02"/><lb ed="R106" n="0438b14"/>者。智也。如見之饕餮。貪心恣口食者。害也。而不知
<lb ed="X" n="0313a03"/><lb ed="R106" n="0438b15"/>食之過患極重。故恣貪無厭。如賢愚經云。一沙彌
<lb ed="X" n="0313a04"/><lb ed="R106" n="0438b16"/>貪愛酪味。死卽作酪甁中蟲。一沙彌貪著龍宮香
<lb ed="X" n="0313a05"/><lb ed="R106" n="0438b17"/>飯。死後爲龍。欲奪龍宮。殺諸龍屬。爲害非小。是故
<lb ed="X" n="0313a06"/><lb ed="R106" n="0438b18"/>於食。當生厭離心。不得貪也△偏衆食者。不共衆
<lb ed="X" n="0313a07"/><lb ed="R106" n="0439a01"/>食也。謂十方雲聚。粒米同飡。僧物偏衆。准直成罪
<lb ed="X" n="0313a08"/><lb ed="R106" n="0439a02"/>自物偏衆。是無慚人。僧未食。不得先嘗。除作食者
<lb ed="X" n="0313a09"/><lb ed="R106" n="0439a03"/>無過。昔唐登州文登縣。郭行妻王氏。生一女鶴喙。
<lb ed="X" n="0313a10"/><lb ed="R106" n="0439a04"/>將終自言。酬先世嘗齋之報。以此示人也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0313a11"/><lb ed="R106" n="0439a05"/><p xml:id="pX60p0313a1101">禮拜第六<note place="inline">凡十事○分二</note>初正儀<note place="inline">分三</note></p>
<lb ed="X" n="0313a12"/><lb ed="R106" n="0439a06"/><p xml:id="pX60p0313a1201">初敬主護人</p>
<lb ed="X" n="0313a13"/><lb ed="R106" n="0439a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0313a1301">禮拜。不得占殿中央。是住持位○有人禮佛。不得向
<lb ed="X" n="0313a14"/><lb ed="R106" n="0439a08"/>彼人頭前徑過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0313a15"/><lb ed="R106" n="0439a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0313a1501">凡禮拜。須淸淨盥漱。露頂跣足早起。及三時粥飯
<lb ed="X" n="0313a16"/><lb ed="R106" n="0439a10"/>當嚼楊枝。若不如是潔淨。禮便得罪。中央者。是主
<lb ed="X" n="0313a17"/><lb ed="R106" n="0439a11"/>法之位。雖前戒亦不得占。況沙彌耶。言住持者謂
<lb ed="X" n="0313a18"/><lb ed="R106" n="0439a12"/>動靜不移曰住。古今不失曰持。乃弘揚正法之人。
<lb ed="X" n="0313a19"/><lb ed="R106" n="0439a13"/>卽善知識也。然佛法東漸。四百餘載。而達磨大師
<lb ed="X" n="0313a20"/><lb ed="R106" n="0439a14"/>方至。又八傳而至百丈。在前惟以道相授受巖居
<lb ed="X" n="0313a21"/><lb ed="R106" n="0439a15"/>穴處。未有住持之名。百丈禪師。因緇素問道鱗集
<lb ed="X" n="0313a22"/><lb ed="R106" n="0439a16"/>非崇其位。則師法不尊。而住持之名。自此爲始。又
<lb ed="X" n="0313a23"/><lb ed="R106" n="0439a17"/>住持者。謂修戒定慧。以爲持法之資。秉僧德行。以
<lb ed="X" n="0313a24"/><lb ed="R106" n="0439a18"/>爲持法之具。資具皆善。可以持而住之也。寶訓。密
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0313b" n="0313b"/>
<lb ed="X" n="0313b01"/><lb ed="R106" n="0439b01"/>庵傑曰。住持有三莫事。繁莫懼。無事莫尋。是非莫
<lb ed="X" n="0313b02"/><lb ed="R106" n="0439b02"/>辯。達此三者。方可名爲住持也。中央之位。豈偶然
<lb ed="X" n="0313b03"/><lb ed="R106" n="0439b03"/>哉△不得向彼頭前徑過者。徑過。直往也。其義有
<lb ed="X" n="0313b04"/><lb ed="R106" n="0439b04"/>二。一。恐妨禮佛正觀。二。恐足起塵<g ref="#CB01240">𡋯</g>。觸彼頭面。令
<lb ed="X" n="0313b05"/><lb ed="R106" n="0439b05"/>他煩惱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0313b06"/><lb ed="R106" n="0439b06"/><p xml:id="pX60p0313b0601">二具儀無染</p>
<lb ed="X" n="0313b07"/><lb ed="R106" n="0439b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0313b0701">凡合掌。不得十指參差。不得中虗。不得將指插鼻中。
<lb ed="X" n="0313b08"/><lb ed="R106" n="0439b08"/>須平胸高低得所○不得非時禮拜。如欲非時禮。須
<lb ed="X" n="0313b09"/><lb ed="R106" n="0439b09"/>待人靜時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0313b10"/><lb ed="R106" n="0439b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0313b1001">合掌而不合指。故曰參差。合指而不合掌。故曰中
<lb ed="X" n="0313b11"/><lb ed="R106" n="0439b11"/>虗。指插鼻中。太高落在胸下。太低。合在當胸。故曰
<lb ed="X" n="0313b12"/><lb ed="R106" n="0439b12"/>得所。然參差中虗插鼻高低。皆由心散怠慢。儀不
<lb ed="X" n="0313b13"/><lb ed="R106" n="0439b13"/>中節。有失觀瞻也△非時禮拜者。除朝暮同衆禮
<lb ed="X" n="0313b14"/><lb ed="R106" n="0439b14"/>拜之外。若自禮。則不合衆規。違逆僧制。故不得也
<lb ed="X" n="0313b15"/><lb ed="R106" n="0439b15"/>待人靜時者。則無礙于人不令動他心念也。但私
<lb ed="X" n="0313b16"/><lb ed="R106" n="0439b16"/>自禮佛。雖是好事。亦不得招搖做勢。顯異惑衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0313b17"/><lb ed="R106" n="0439b17"/><p xml:id="pX60p0313b1701">三尊師重法</p>
<lb ed="X" n="0313b18"/><lb ed="R106" n="0439b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0313b1801">師禮佛。不得與師並禮。當隨後遠拜○師拜人。不得
<lb ed="X" n="0313b19"/><lb ed="R106" n="0440a01"/>與師同拜○在師前。不得與同類相禮○在師前。不
<lb ed="X" n="0313b20"/><lb ed="R106" n="0440a02"/>得受人禮○<anchor xml:id="nkr_note_add_0313b2001" n="0313b2001"/><anchor xml:id="beg0313b2001" n="0313b2001"/>己<anchor xml:id="end0313b2001"/>手持經像。不得爲人作禮。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0313b21"/><lb ed="R106" n="0440a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0313b2101">並拜者。謂與師並肩齊拜也。尊卑上下。不可紊亂
<lb ed="X" n="0313b22"/><lb ed="R106" n="0440a04"/>故不得也。隨後。謂在師之身後。亦不宜逼近。故曰
<lb ed="X" n="0313b23"/><lb ed="R106" n="0440a05"/>遠也△師拜人者。謂凡師與人作禮。非是前輩耆
<lb ed="X" n="0313b24"/><lb ed="R106" n="0440a06"/>宿。卽是師長道友。不得與師同拜者。禮別尊卑故
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0313c" n="0313c"/>
<lb ed="X" n="0313c01"/><lb ed="R106" n="0440a07"/>△在師前。不得與同類相禮者。同類禮。則失尊師
<lb ed="X" n="0313c02"/><lb ed="R106" n="0440a08"/>之敬。受人拜。則失自卑之儀。古德云。佛前受人禮
<lb ed="X" n="0313c03"/><lb ed="R106" n="0440a09"/>拜。大不吉祥。況沙彌年少。正在學地。當禮拜於人。
<lb ed="X" n="0313c04"/><lb ed="R106" n="0440a10"/>不得受人禮拜也△<anchor xml:id="nkr_note_add_0313c0401" n="0313c0401"/><anchor xml:id="beg0313c0401" n="0313c0401"/>己<anchor xml:id="end0313c0401"/>手持經像者。經像。乃人天
<lb ed="X" n="0313c05"/><lb ed="R106" n="0440a11"/>所尊。手持經像。卽佛在手。凡遇尊長耆宿。俱不應
<lb ed="X" n="0313c06"/><lb ed="R106" n="0440a12"/>拜。但云經像在手。不敢禮拜。若持之拜。則顚倒也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0313c07"/><lb ed="R106" n="0440a13"/><p xml:id="pX60p0313c0701">二補儀</p>
<lb ed="X" n="0313c08"/><lb ed="R106" n="0440a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0313c0801">附　凡禮拜。須精誠作。觀敎列七種禮。不可不知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0313c09"/><lb ed="R106" n="0440a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0313c0901">須精誠作觀者。謂不雜餘念曰精。眞實致敬曰誠
<lb ed="X" n="0313c10"/><lb ed="R106" n="0440a16"/>作觀者。謂作。能禮所禮性空寂之觀也。西域禮拜。
<lb ed="X" n="0313c11"/><lb ed="R106" n="0440a17"/>褰衣露足。膝先著地。然後以肘按地兩掌承空。以
<lb ed="X" n="0313c12"/><lb ed="R106" n="0440a18"/>現接足之相也。七種禮者。天竺勒那三藏。見此方
<lb ed="X" n="0313c13"/><lb ed="R106" n="0440b01"/>拜佛不習禮儀。故傳此七種之法。雖然通云禮佛
<lb ed="X" n="0313c14"/><lb ed="R106" n="0440b02"/>而有是非淺深之不同。葢欲人知我慢。求名。二種
<lb ed="X" n="0313c15"/><lb ed="R106" n="0440b03"/>之非。而歸身心等。五種之正也。一。我慢禮。謂身雖
<lb ed="X" n="0313c16"/><lb ed="R106" n="0440b04"/>設拜。無有敬心。外覩似恭。內懷我慢也。二。求名禮
<lb ed="X" n="0313c17"/><lb ed="R106" n="0440b05"/>亦名唱和禮。謂但要名譽。詐現威儀。雖云禮拜。實
<lb ed="X" n="0313c18"/><lb ed="R106" n="0440b06"/>無慇重心也。唱和禮者。口雖稱唱佛名。心實馳求
<lb ed="X" n="0313c19"/><lb ed="R106" n="0440b07"/>外境也。三。身心恭敬禮。謂口稱佛號。心存相好。身
<lb ed="X" n="0313c20"/><lb ed="R106" n="0440b08"/>業翹勤。恭敬供養。無異念也。四。發智淸淨禮。謂慧
<lb ed="X" n="0313c21"/><lb ed="R106" n="0440b09"/>心明了。達佛境界。內外淸淨。虗通無礙。禮一佛時
<lb ed="X" n="0313c22"/><lb ed="R106" n="0440b10"/>卽禮一切諸佛。禮一切諸佛。卽禮一佛。以諸佛法
<lb ed="X" n="0313c23"/><lb ed="R106" n="0440b11"/>身。體本融通故禮法。禮僧。亦復如是。五。遍入法界
<lb ed="X" n="0313c24"/><lb ed="R106" n="0440b12"/>禮。謂想自<anchor xml:id="nkr_note_add_0313c2401" n="0313c2401"/><anchor xml:id="beg0313c2401" n="0313c2401"/>己<anchor xml:id="end0313c2401"/>身心等法。從本以來。不離法界。諸佛
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0314a" n="0314a"/>
<lb ed="X" n="0314a01"/><lb ed="R106" n="0440b13"/>不離我心。我心不離諸佛。性。相平等。本無增減。今
<lb ed="X" n="0314a02"/><lb ed="R106" n="0440b14"/>禮一佛。卽遍禮諸佛。如一室中。懸百千鏡。鏡鏡皆
<lb ed="X" n="0314a03"/><lb ed="R106" n="0440b15"/>現。鏡無不照。影無不現。如是正觀。則功歸法界。德
<lb ed="X" n="0314a04"/><lb ed="R106" n="0440b16"/>用無邊。是名遍入法界禮。六。正觀修成禮。謂攝心
<lb ed="X" n="0314a05"/><lb ed="R106" n="0440b17"/>正念。雖對佛身。卽禮自<anchor xml:id="nkr_note_add_0314a0501" n="0314a0501"/><anchor xml:id="beg0314a0501" n="0314a0501"/>己<anchor xml:id="end0314a0501"/>佛身。葢由一切衆生。本
<lb ed="X" n="0314a06"/><lb ed="R106" n="0440b18"/>有覺性。與佛平等。謂隨性緣迷於<anchor xml:id="nkr_note_add_0314a0601" n="0314a0601"/><anchor xml:id="beg0314a0601" n="0314a0601"/>己<anchor xml:id="end0314a0601"/>性。妄造諸惡。
<lb ed="X" n="0314a07"/><lb ed="R106" n="0441a01"/>無始以來。未曾將一燈。一香。一禮。供養<anchor xml:id="nkr_note_add_0314a0701" n="0314a0701"/><anchor xml:id="beg0314a0701" n="0314a0701"/>己<anchor xml:id="end0314a0701"/>身佛性。
<lb ed="X" n="0314a08"/><lb ed="R106" n="0441a02"/>若能返照本覺。則解脫有期。故維摩經云。觀心實
<lb ed="X" n="0314a09"/><lb ed="R106" n="0441a03"/>相。觀佛亦然。是名正觀修誠禮。七。實相平等禮。謂
<lb ed="X" n="0314a10"/><lb ed="R106" n="0441a04"/>前正觀中。體用不二。猶存有禮有觀。自他兩異。今
<lb ed="X" n="0314a11"/><lb ed="R106" n="0441a05"/>此一禮。無自無他。凡聖體用不二。若見佛可尊可
<lb ed="X" n="0314a12"/><lb ed="R106" n="0441a06"/>敬。見凡可卑可慢。此心卽成邪執。故金剛經云。是
<lb ed="X" n="0314a13"/><lb ed="R106" n="0441a07"/>法平等。無有高下。能禮所禮。其性空寂。是名實相
<lb ed="X" n="0314a14"/><lb ed="R106" n="0441a08"/>平等禮。如上七種。是非俱明。禮拜之時。先須深究。
<lb ed="X" n="0314a15"/><lb ed="R106" n="0441a09"/>故曰不可不知也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0314a16"/><lb ed="R106" n="0441a10"/><p xml:id="pX60p0314a1601">聽法第七<note place="inline">凡九事○分二</note>初正儀</p>
<lb ed="X" n="0314a17"/><lb ed="R106" n="0441a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0314a1701">凡遇掛上堂牌。宜早上堂。莫待法皷大攂○整理衣
<lb ed="X" n="0314a18"/><lb ed="R106" n="0441a12"/>服○平視直進○坐必端嚴○不得亂語○不得大
<lb ed="X" n="0314a19"/><lb ed="R106" n="0441a13"/>咳唾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0314a20"/><lb ed="R106" n="0441a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0314a2001">聽者。聆也。謂法有助道之力。故須聽也。葢諸佛心
<lb ed="X" n="0314a21"/><lb ed="R106" n="0441a15"/>宗。載於法藏。雖則自性本通。必要師承稟受。是故
<lb ed="X" n="0314a22"/><lb ed="R106" n="0441a16"/>講法講毗尼時。必須諦聽忖思。方能開心地道。所
<lb ed="X" n="0314a23"/><lb ed="R106" n="0441a17"/>謂此方眞敎體。淸淨在音聞。欲取三摩提。實以聞
<lb ed="X" n="0314a24"/><lb ed="R106" n="0441a18"/>中入。付法藏經云。佛言。一切衆生。欲出生死海。必
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0314b" n="0314b"/>
<lb ed="X" n="0314b01"/><lb ed="R106" n="0441b01"/>假法船。方得度脫。法爲淸涼。除煩惱熱。法是妙藥。
<lb ed="X" n="0314b02"/><lb ed="R106" n="0441b02"/>能愈劇病。法是衆生眞善知識。作大利益。濟諸苦
<lb ed="X" n="0314b03"/><lb ed="R106" n="0441b03"/>惱。所以然者。一切衆生。志性無定。隨所染習。近善
<lb ed="X" n="0314b04"/><lb ed="R106" n="0441b04"/>則善。近惡則惡。若近惡友。便造惡業。流轉生死。無
<lb ed="X" n="0314b05"/><lb ed="R106" n="0441b05"/>有邊際。若近善友。起諸敬心。聽受妙法。必能令離
<lb ed="X" n="0314b06"/><lb ed="R106" n="0441b06"/>三塗苦惱。由此功德。受最勝樂。成範云。凡沙彌學
<lb ed="X" n="0314b07"/><lb ed="R106" n="0441b07"/>心。當如旱地涸池。不厭多聞。不棄寸陰。若遇法師
<lb ed="X" n="0314b08"/><lb ed="R106" n="0441b08"/>上座。講說經論。了義之法。當虗心諦聽。於說法者。
<lb ed="X" n="0314b09"/><lb ed="R106" n="0441b09"/>如父母本師想。於所聞法。如饑受食。渴飮漿想△
<lb ed="X" n="0314b10"/><lb ed="R106" n="0441b10"/>凡遇掛上堂牌者。謂上堂說法。乃法門最尊之事。
<lb ed="X" n="0314b11"/><lb ed="R106" n="0441b11"/>聽法。亦人生極大之緣。掛牌。是預吿大衆之規。學
<lb ed="X" n="0314b12"/><lb ed="R106" n="0441b12"/>者知之。當生歡喜心。作難遭想。法皷者。如來之信
<lb ed="X" n="0314b13"/><lb ed="R106" n="0441b13"/>皷也。唐時武后。信樂佛法。以王禮供養賢首大師。
<lb ed="X" n="0314b14"/><lb ed="R106" n="0441b14"/>上座說法。故曰法皷。若不早往。法皷大攂。臨時倉
<lb ed="X" n="0314b15"/><lb ed="R106" n="0441b15"/>忙。奔走法堂。大衆觀之不雅。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0314b1501" n="0314b1501"/><anchor xml:id="beg0314b1501" n="0314b1501"/>己<anchor xml:id="end0314b1501"/>心中煩躁。不入
<lb ed="X" n="0314b16"/><lb ed="R106" n="0441b16"/>法理。故宜早進也△整理衣服者。時至鳴鐘三下。
<lb ed="X" n="0314b17"/><lb ed="R106" n="0441b17"/>侍者傳爐至法座上。復擊小鐘三下。大衆更換七
<lb ed="X" n="0314b18"/><lb ed="R106" n="0441b18"/>衣△平視直進者。謂衣整則儀肅。平視則心端。直
<lb ed="X" n="0314b19"/><lb ed="R106" n="0442a01"/>進則不左右顧視也△坐必端嚴者。身業致敬△
<lb ed="X" n="0314b20"/><lb ed="R106" n="0442a02"/>不得亂語者。口業無愆。況法堂之中。乃人天聚集。
<lb ed="X" n="0314b21"/><lb ed="R106" n="0442a03"/>凡聖交參。非說話之時也△不得大咳唾者。有其
<lb ed="X" n="0314b22"/><lb ed="R106" n="0442a04"/>三過。一。動衆。二。汚地。三。獲罪非小。詳如經律。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0314b23"/><lb ed="R106" n="0442a05"/><p xml:id="pX60p0314b2301">二補儀</p>
<lb ed="X" n="0314b24"/><lb ed="R106" n="0442a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0314b2401">附　凡聽法。須聞而思。思而修。不得專記名言。以資
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0314c" n="0314c"/>
<lb ed="X" n="0314c01"/><lb ed="R106" n="0442a07"/>談柄○不得未會稱會。入耳出口○年少沙彌。戒力
<lb ed="X" n="0314c02"/><lb ed="R106" n="0442a08"/>未固。宜更學律。不得早赴講筵。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0314c03"/><lb ed="R106" n="0442a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0314c0301">聞思修者。此是三慧。缺一不可也。若聞而不思。如
<lb ed="X" n="0314c04"/><lb ed="R106" n="0442a10"/>人耕田。不下種子。若思而不修。如下種子。不漑灌
<lb ed="X" n="0314c05"/><lb ed="R106" n="0442a11"/>耘除。終無結實。所謂學而不思則罔。思而不學則
<lb ed="X" n="0314c06"/><lb ed="R106" n="0442a12"/>殆也。三慧若立。則三乘聖果。自可獲矣△專記名
<lb ed="X" n="0314c07"/><lb ed="R106" n="0442a13"/>言者。名言。非至道眞實之言也。若言愈浮。而道愈
<lb ed="X" n="0314c08"/><lb ed="R106" n="0442a14"/>喪。如人說食。如數他寶。實無益處。故學道之人。不
<lb ed="X" n="0314c09"/><lb ed="R106" n="0442a15"/>可專記名相。增長慢幢。而失至眞之道也△談柄
<lb ed="X" n="0314c10"/><lb ed="R106" n="0442a16"/>者。謂談論把柄。卽麈尾也。麈。鹿中之王。與虎鬪時。
<lb ed="X" n="0314c11"/><lb ed="R106" n="0442a17"/>羣鹿隨麈而走。麈尾東向。則羣鹿皆東。麈尾西向。
<lb ed="X" n="0314c12"/><lb ed="R106" n="0442a18"/>則羣鹿皆西。所以護羣鹿之命也。上古大儒。與諸
<lb ed="X" n="0314c13"/><lb ed="R106" n="0442b01"/>弟子講論道學。葢取其意。使諸弟子。聽其麈揮也
<lb ed="X" n="0314c14"/><lb ed="R106" n="0442b02"/>△領悟佛法曰會。未會稱會。是自欺不實。入耳出
<lb ed="X" n="0314c15"/><lb ed="R106" n="0442b03"/>口。無契悟機。是欺他人。古云。君子之學。入乎耳。著
<lb ed="X" n="0314c16"/><lb ed="R106" n="0442b04"/>乎心。布於四肢。形乎動靜。小人之學。入乎耳。出乎
<lb ed="X" n="0314c17"/><lb ed="R106" n="0442b05"/>口。耳口之間四寸耳。曷足以美七尺之軀耶△戒
<lb ed="X" n="0314c18"/><lb ed="R106" n="0442b06"/>力未固者。謂纔登戒品。信力未堅。尙不知沙彌之
<lb ed="X" n="0314c19"/><lb ed="R106" n="0442b07"/>事。云何習異學耶。故宜先學戒律威儀。講筵。卽講
<lb ed="X" n="0314c20"/><lb ed="R106" n="0442b08"/>經法席處也。若早赴者。則恐心志無定。脚跟未穩。
<lb ed="X" n="0314c21"/><lb ed="R106" n="0442b09"/>隨風倒柁。以致撥無因果。而招無間之重咎也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0314c22"/><lb ed="R106" n="0442b10"/><p xml:id="pX60p0314c2201">習學經典第八<note place="inline">十九事○分二</note>初正儀<note place="inline">分三</note></p>
<lb ed="X" n="0314c23"/><lb ed="R106" n="0442b11"/><p xml:id="pX60p0314c2301">初學知次第</p>
<lb ed="X" n="0314c24"/><lb ed="R106" n="0442b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0314c2401">宜先學律。後學脩多羅。不得違越○凡學一經。須先
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0315a" n="0315a"/>
<lb ed="X" n="0315a01"/><lb ed="R106" n="0442b13"/>白師。經完更白。別學某經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0315a02"/><lb ed="R106" n="0442b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0315a0201">時不失持云習。受法專精曰學。又覺也。效也。謂後
<lb ed="X" n="0315a03"/><lb ed="R106" n="0442b15"/>覺者。必效先覺之所爲。乃可以明善。如不學。則不
<lb ed="X" n="0315a04"/><lb ed="R106" n="0442b16"/>知佛道也△宜先學律者。戒律。是調伏身心之法
<lb ed="X" n="0315a05"/><lb ed="R106" n="0442b17"/>也。修多羅。此翻云經。經。徑也。是三乘聖人遊履之
<lb ed="X" n="0315a06"/><lb ed="R106" n="0442b18"/>徑路也。宜先學律。如下種子。以培其本。然後學經。
<lb ed="X" n="0315a07"/><lb ed="R106" n="0443a01"/>漑灌其苗。根本深厚。枝葉敷榮。則聖果可期矣。如
<lb ed="X" n="0315a08"/><lb ed="R106" n="0443a02"/>華嚴云。如人學射。先安其足。後習其法。亦如拮据
<lb ed="X" n="0315a09"/><lb ed="R106" n="0443a03"/>之有基。汲水之有源也。若先學經。如無種子。而漑
<lb ed="X" n="0315a10"/><lb ed="R106" n="0443a04"/>灌之。種子旣無。何處求實。是故須當次第。知所先
<lb ed="X" n="0315a11"/><lb ed="R106" n="0443a05"/>後。則近道矣△凡學一經。須先白師者。謂沙彌佛
<lb ed="X" n="0315a12"/><lb ed="R106" n="0443a06"/>法未多。識見未廣。不知法之深淺。學之次第。白師
<lb ed="X" n="0315a13"/><lb ed="R106" n="0443a07"/>後學。則溫故知新。日有進益也。古云。學道之人。兩
<lb ed="X" n="0315a14"/><lb ed="R106" n="0443a08"/>日工齊。則一日虗度。時光易過。道業難成。不可少
<lb ed="X" n="0315a15"/><lb ed="R106" n="0443a09"/>懈也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0315a16"/><lb ed="R106" n="0443a10"/><p xml:id="pX60p0315a1601">二敬法尊人</p>
<lb ed="X" n="0315a17"/><lb ed="R106" n="0443a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0315a1701">不得口吹經上塵○不得經案上包藏茶末雜物○
<lb ed="X" n="0315a18"/><lb ed="R106" n="0443a12"/>人閱經。不得近彼案前經行○凡經籍損壞。宜速修
<lb ed="X" n="0315a19"/><lb ed="R106" n="0443a13"/>補。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0315a20"/><lb ed="R106" n="0443a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0315a2001">經典所在。卽如佛在。經上有塵。應以淨物拂之。若
<lb ed="X" n="0315a21"/><lb ed="R106" n="0443a15"/>口吹者。有其二過。一。穢氣觸經。二。失尊敬心。文殊
<lb ed="X" n="0315a22"/><lb ed="R106" n="0443a16"/>問經云。一切莊嚴供具。以口吹<g ref="#CB01926">灰</g>者。墮優鉢羅地
<lb ed="X" n="0315a23"/><lb ed="R106" n="0443a17"/>獄。傍報作風神王△經案上包藏茶末雜物者。輕
<lb ed="X" n="0315a24"/><lb ed="R106" n="0443a18"/>經汚桌也。凡經桌以潔淨爲主。淸早須當拂去塵
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0315b" n="0315b"/>
<lb ed="X" n="0315b01"/><lb ed="R106" n="0443b01"/><g ref="#CB01926">灰</g>。塵<g ref="#CB01926">灰</g>尙且拂去。何況雜物。淸規云。私藏茶末。取
<lb ed="X" n="0315b02"/><lb ed="R106" n="0443b02"/>笑傍觀。亦不得以世間文字。一切外書。及不淨器
<lb ed="X" n="0315b03"/><lb ed="R106" n="0443b03"/>物。幷頭帽扇巾數珠等。安在佛經律上△人閱經。
<lb ed="X" n="0315b04"/><lb ed="R106" n="0443b04"/>不得近彼案前經行者。謂凡看經。必須澄靜思惟。
<lb ed="X" n="0315b05"/><lb ed="R106" n="0443b05"/>若行繞其前。則分佗心路。動其所思。卽成過咎△
<lb ed="X" n="0315b06"/><lb ed="R106" n="0443b06"/>經籍損壞。宜速脩補者。經籍。卽經典也。乃聖賢之
<lb ed="X" n="0315b07"/><lb ed="R106" n="0443b07"/>血脈。亦吾人之父母。若有損壞。急宜脩補。父母有
<lb ed="X" n="0315b08"/><lb ed="R106" n="0443b08"/>病。豈可怠耶。經云。首軸脫落。部帙失次。紙墨破裂
<lb ed="X" n="0315b09"/><lb ed="R106" n="0443b09"/>等。若不脩理。皆得罪也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0315b10"/><lb ed="R106" n="0443b10"/><p xml:id="pX60p0315b1001">三敎以務本</p>
<lb ed="X" n="0315b11"/><lb ed="R106" n="0443b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0315b1101">沙彌本業未成。不得習學外書子史。治世典章。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0315b12"/><lb ed="R106" n="0443b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0315b1201">本業。卽本分之事也。如世儒之習五經。必先通於
<lb ed="X" n="0315b13"/><lb ed="R106" n="0443b13"/>本經。餘經次第習之。若本經不通。諸經皆成礙塞。
<lb ed="X" n="0315b14"/><lb ed="R106" n="0443b14"/>沙彌亦復如是。十戒未淳。威儀未具。故不得習學
<lb ed="X" n="0315b15"/><lb ed="R106" n="0443b15"/>餘法也。子。謂百家諸子。史。謂歷朝史籍。謂凡有一
<lb ed="X" n="0315b16"/><lb ed="R106" n="0443b16"/>代君臣。必有一代之史。所謂史者。以記當時法不
<lb ed="X" n="0315b17"/><lb ed="R106" n="0443b17"/>法。得失之迹也。錄之以警後世。取信將來。故謂之
<lb ed="X" n="0315b18"/><lb ed="R106" n="0443b18"/>信史也。外書者。如三皇五帝之典。孔子姬旦之籍。
<lb ed="X" n="0315b19"/><lb ed="R106" n="0444a01"/>乃至四書五經。敎以齊家治國。修身養性。輔國利
<lb ed="X" n="0315b20"/><lb ed="R106" n="0444a02"/>民。故云治世典章。由是治世語言。故名爲外。內典
<lb ed="X" n="0315b21"/><lb ed="R106" n="0444a03"/>者。謂三乘聖敎。敎令淨心除惑。見自本性。皆爲出
<lb ed="X" n="0315b22"/><lb ed="R106" n="0444a04"/>世之法。故名內也。佛藏經云。當來比丘。好讀外經。
<lb ed="X" n="0315b23"/><lb ed="R106" n="0444a05"/>於說法時。莊校文辭。令衆歡喜。是諸人等。爲魔所
<lb ed="X" n="0315b24"/><lb ed="R106" n="0444a06"/>惑。覆障慧眼。深貪利養。猶如羣盲。爲誑所欺。輔行
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0315c" n="0315c"/>
<lb ed="X" n="0315c01"/><lb ed="R106" n="0444a07"/>云。若爲降伏外道故。十二時中。許一時習學外典。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0315c02"/><lb ed="R106" n="0444a08"/><p xml:id="pX60p0315c0201">二補儀<note place="inline">分四</note>初遮學僞似</p>
<lb ed="X" n="0315c03"/><lb ed="R106" n="0444a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0315c0301">附　不得揀應赴道場經習學○不得習學僞造經
<lb ed="X" n="0315c04"/><lb ed="R106" n="0444a10"/>典。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0315c05"/><lb ed="R106" n="0444a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0315c0501">不得揀應赴道場經習學者。謂如來所說甚深經
<lb ed="X" n="0315c06"/><lb ed="R106" n="0444a12"/>典。要人受持習學。自利利他。今云不得者。過在揀
<lb ed="X" n="0315c07"/><lb ed="R106" n="0444a13"/>字。謂不得專爲揀選應他赴請道場而習學也。沙
<lb ed="X" n="0315c08"/><lb ed="R106" n="0444a14"/>彌本業未成。恐習氣現前。爲利忘戒△不得習學
<lb ed="X" n="0315c09"/><lb ed="R106" n="0444a15"/>僞造經典者。謂以慌唐之言。謬爲佛說。以誑愚夫
<lb ed="X" n="0315c10"/><lb ed="R106" n="0444a16"/>也。如血盆。妙沙。分珠。救苦等經。皆非佛說。故經云。
<lb ed="X" n="0315c11"/><lb ed="R106" n="0444a17"/>當來世中。多有惡鬼。受生人間。常懷惡心。時起諍
<lb ed="X" n="0315c12"/><lb ed="R106" n="0444a18"/>論。各各求於名譽利養。僞造經書。及諸符呪。自讚
<lb ed="X" n="0315c13"/><lb ed="R106" n="0444b01"/>毀他。令脩學人。不知所向。盲於正眼。失其正見。是
<lb ed="X" n="0315c14"/><lb ed="R106" n="0444b02"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0315c15"/><lb ed="R106" n="0444b03"/><p xml:id="pX60p0315c1501">二禁習外書</p>
<lb ed="X" n="0315c16"/><lb ed="R106" n="0444b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0315c1601">不得習學命書。相書。醫書。兵書。卜筮書。天文書。地理
<lb ed="X" n="0315c17"/><lb ed="R106" n="0444b05"/>書。圖讖書。乃至爐火黃白。神奇鬼怪。符水等書○不
<lb ed="X" n="0315c18"/><lb ed="R106" n="0444b06"/>得習學宣卷打偈○不得習學外道書。除智力有餘。
<lb ed="X" n="0315c19"/><lb ed="R106" n="0444b07"/>爲欲知內外敎深淺者。可以涉躐。然勿生習學想。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0315c20"/><lb ed="R106" n="0444b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0315c2001">命書者。謂子平五星陰陽七政等書。談人壽夭窮
<lb ed="X" n="0315c21"/><lb ed="R106" n="0444b09"/>通。以求利故。然出家人。當培植佛祖慧命。則無所
<lb ed="X" n="0315c22"/><lb ed="R106" n="0444b10"/>不利也。古云。爲善降之百祥。爲惡降之百殃。然從
<lb ed="X" n="0315c23"/><lb ed="R106" n="0444b11"/>何處算耶△相書者。謂麻衣柳庄等書。觀其形貌
<lb ed="X" n="0315c24"/><lb ed="R106" n="0444b12"/>神氣。而談貧富貴賤。以求利故。然相從心轉。福是
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0316a" n="0316a"/>
<lb ed="X" n="0316a01"/><lb ed="R106" n="0444b13"/>修成。又從何處相耶△醫書者。謂大小方脉。內外
<lb ed="X" n="0316a02"/><lb ed="R106" n="0444b14"/>醫書。始自神農。察草木寒溫之性。辨君臣佐使之
<lb ed="X" n="0316a03"/><lb ed="R106" n="0444b15"/>宜。作藥方以療民疾。後來多以求利。故不許習。若
<lb ed="X" n="0316a04"/><lb ed="R106" n="0444b16"/>念病苦。不爲求利。佛有開緣△兵書者。謂姜太公
<lb ed="X" n="0316a05"/><lb ed="R106" n="0444b17"/>之六韜。黃石公之三略。孫武子十三篇等。皆征伐
<lb ed="X" n="0316a06"/><lb ed="R106" n="0444b18"/>作陣之書。非釋子所應學也△卜筮書者。物原云。
<lb ed="X" n="0316a07"/><lb ed="R106" n="0445a01"/>伏羲龜卜。神農蓍筮。蓍草出羲文墓。藂必滿百。莖
<lb ed="X" n="0316a08"/><lb ed="R106" n="0445a02"/>必長丈。上覆靑雲。下守靈龜。白虎通云。天子蓍九
<lb ed="X" n="0316a09"/><lb ed="R106" n="0445a03"/>尺。諸侯七尺。大夫五尺。士三尺。用之以占驗吉凶
<lb ed="X" n="0316a10"/><lb ed="R106" n="0445a04"/>禍福。預知其事。古云。禍福無門。惟人自召。何處筮
<lb ed="X" n="0316a11"/><lb ed="R106" n="0445a05"/>耶。晉臣顏含。<name role="" type="person">郭璞</name>嘗欲與之筮。含曰。年在天。位在
<lb ed="X" n="0316a12"/><lb ed="R106" n="0445a06"/>人。脩<anchor xml:id="nkr_note_add_0316a1201" n="0316a1201"/><anchor xml:id="beg0316a1201" n="0316a1201"/>己<anchor xml:id="end0316a1201"/>而天不與者。命也。守道而人不知者。性也。
<lb ed="X" n="0316a13"/><lb ed="R106" n="0445a07"/>自有性命。無勞蓍龜。世儒尙不肯爲。況釋子者耶
<lb ed="X" n="0316a14"/><lb ed="R106" n="0445a08"/>△天文書者。謂觀天之氣象。預知時之。吉凶變化
<lb ed="X" n="0316a15"/><lb ed="R106" n="0445a09"/>之書。以求利故。非釋子所應爲也△地理書者。謂
<lb ed="X" n="0316a16"/><lb ed="R106" n="0445a10"/><name role="" type="person">郭璞</name>葬經。楊筠松地理大全。黃石公八宅。及周書
<lb ed="X" n="0316a17"/><lb ed="R106" n="0445a11"/>等。皆是堪與風水。擇日之書。以求利故。亦非釋子
<lb ed="X" n="0316a18"/><lb ed="R106" n="0445a12"/>所應習也△圖讖書者。圖。謂河圖。伏義時。龍馬負
<lb ed="X" n="0316a19"/><lb ed="R106" n="0445a13"/>圖而出。讖者。預讖國家來驗。符合無差之書。關係
<lb ed="X" n="0316a20"/><lb ed="R106" n="0445a14"/>匪輕。非出家者所應看也△爐火黃白者。乃神仙
<lb ed="X" n="0316a21"/><lb ed="R106" n="0445a15"/>黃白之術。鍊眞經云。丹砂煉之。初返則成白銀。二
<lb ed="X" n="0316a22"/><lb ed="R106" n="0445a16"/>返而成黃金。昔漢鍾離。傳丹於呂洞賓。丹成指石
<lb ed="X" n="0316a23"/><lb ed="R106" n="0445a17"/>爲金。可以傳世。呂問曰。此丹成後。畢竟如何。鍾曰。
<lb ed="X" n="0316a24"/><lb ed="R106" n="0445a18"/>五百年後原還爲石。呂曰。若使原還爲石。終當害
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0316b" n="0316b"/>
<lb ed="X" n="0316b01"/><lb ed="R106" n="0445b01"/>世。非眞丹也。遂乃廢鼎。然洞賓廢鼎。眞丹成矣。豈
<lb ed="X" n="0316b02"/><lb ed="R106" n="0445b02"/>釋子不如俗土乎△神鬼者。有福而靈曰神。無福
<lb ed="X" n="0316b03"/><lb ed="R106" n="0445b03"/>而魅曰鬼。又鬼者。欺也。謂欺人而取飮食故。奇怪
<lb ed="X" n="0316b04"/><lb ed="R106" n="0445b04"/>者。謂降神拿鬼。畫符噀水以治病。圓光以顯事。作
<lb ed="X" n="0316b05"/><lb ed="R106" n="0445b05"/>如是術。妖言惑衆。人見怪奇而皆信之。故曰神奇
<lb ed="X" n="0316b06"/><lb ed="R106" n="0445b06"/>鬼怪。符水等書。沙彌宜孜孜學佛法。不可傚此以
<lb ed="X" n="0316b07"/><lb ed="R106" n="0445b07"/>求利也△宣卷打偈者。卽無爲敎外道。傳有五部
<lb ed="X" n="0316b08"/><lb ed="R106" n="0445b08"/>六册。一人宣偈。衆皆和之。故曰打偈。沙彌是法王
<lb ed="X" n="0316b09"/><lb ed="R106" n="0445b09"/>之子。不可墮入此中△外道書者。謂心遊理外。知
<lb ed="X" n="0316b10"/><lb ed="R106" n="0445b10"/>見差殊。故云外道。共有九十五種。由道行理外。書
<lb ed="X" n="0316b11"/><lb ed="R106" n="0445b11"/>亦是外。故不得習也。智度論云。習學外典。如以刀
<lb ed="X" n="0316b12"/><lb ed="R106" n="0445b12"/>割泥。泥無所成。而刀自損矣。善戒經云。菩薩不讀
<lb ed="X" n="0316b13"/><lb ed="R106" n="0445b13"/>誦如來正經。讀誦世典文頌書疏者。得罪。除智力
<lb ed="X" n="0316b14"/><lb ed="R106" n="0445b14"/>有餘者。謂宗律一貫。道德雙彰。入佛入魔。無不自
<lb ed="X" n="0316b15"/><lb ed="R106" n="0445b15"/>在。故曰有餘。若有絲毫不了。便無餘力也。內外敎
<lb ed="X" n="0316b16"/><lb ed="R106" n="0445b16"/>如前釋。深淺。辨其優劣。涉躐。乃經過之別名。然欲
<lb ed="X" n="0316b17"/><lb ed="R106" n="0445b17"/>知敎之深淺。只宜暫時過目。不可著在此中。故曰
<lb ed="X" n="0316b18"/><lb ed="R106" n="0445b18"/>勿生習學想也。律中。因舍利弗。目犍連二尊者。爲
<lb ed="X" n="0316b19"/><lb ed="R106" n="0446a01"/>破外道故。處於高座。敎新學比丘。及沙彌。學外道
<lb ed="X" n="0316b20"/><lb ed="R106" n="0446a02"/>書。佛知故制。後來新學比丘。及沙彌。與外道論義。
<lb ed="X" n="0316b21"/><lb ed="R106" n="0446a03"/>皆不能答。外道輕笑。佛問其故。比丘沙彌答言。爲
<lb ed="X" n="0316b22"/><lb ed="R106" n="0446a04"/>專心本業故。如來又開。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0316b23"/><lb ed="R106" n="0446a05"/><p xml:id="pX60p0316b2301">三戒工世法</p>
<lb ed="X" n="0316b24"/><lb ed="R106" n="0446a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0316b2401">不得習學詩詞○不得著心學字求工。但書寫端楷
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0316c" n="0316c"/>
<lb ed="X" n="0316c01"/><lb ed="R106" n="0446a07"/>足矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0316c02"/><lb ed="R106" n="0446a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0316c0201">詩。志之所發於言也。詞。言之所吐於文也。記云。書
<lb ed="X" n="0316c03"/><lb ed="R106" n="0446a09"/>算卜術。俗典文頌。皆是世法。出家人脚跟未穩。眨
<lb ed="X" n="0316c04"/><lb ed="R106" n="0446a10"/>眼之時。<anchor xml:id="nkr_note_add_0316c0401" n="0316c0401"/><anchor xml:id="beg0316c0401" n="0316c0401"/>已<anchor xml:id="end0316c0401"/>過三五十年。大事未明。如喪考妣。那有
<lb ed="X" n="0316c05"/><lb ed="R106" n="0446a11"/>閒工夫。學詩詞耶△端楷者。端。卽端正。揩。卽楷書。
<lb ed="X" n="0316c06"/><lb ed="R106" n="0446a12"/>然端楷二字。不易到手。關係人品邪正。壽命延促
<lb ed="X" n="0316c07"/><lb ed="R106" n="0446a13"/>故。此乃上谷王次仲所作。足以宣文顯義也。不必
<lb ed="X" n="0316c08"/><lb ed="R106" n="0446a14"/>再求精巧<g ref="#CB12528">𨽻</g>篆草書。出家人事事要眞。少有虗浮。
<lb ed="X" n="0316c09"/><lb ed="R106" n="0446a15"/>便是障道因緣也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0316c10"/><lb ed="R106" n="0446a16"/><p xml:id="pX60p0316c1001">四尊崇正敎</p>
<lb ed="X" n="0316c11"/><lb ed="R106" n="0446a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0316c1101">不得汚手執持經○對經典如對佛。不得戲笑○不
<lb ed="X" n="0316c12"/><lb ed="R106" n="0446a18"/>得案上狼藉卷帙○不得高聲動衆○不得借人經
<lb ed="X" n="0316c13"/><lb ed="R106" n="0446b01"/>看不還。及不加愛重。以致損壞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0316c14"/><lb ed="R106" n="0446b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0316c1401">經典。乃如來所說淸淨妙法。必須三業淸淨。方堪
<lb ed="X" n="0316c15"/><lb ed="R106" n="0446b03"/>受持。因果經云。觸手請經。當墮廁中蟲報。阿難請
<lb ed="X" n="0316c16"/><lb ed="R106" n="0446b04"/>戒律論云。僧尼白衣。若讀誦經律論等。行語手執
<lb ed="X" n="0316c17"/><lb ed="R106" n="0446b05"/>翻卷者。依<name role="" type="person">忉利天</name>歲數。受畜生報。墮獐鹿中。恒被
<lb ed="X" n="0316c18"/><lb ed="R106" n="0446b06"/>摺脊。苦痛難忍。若無記戲言。捉經律等。亦招前報
<lb ed="X" n="0316c19"/><lb ed="R106" n="0446b07"/>△對經典。如對佛者。謂經是佛語。故三世如來皆
<lb ed="X" n="0316c20"/><lb ed="R106" n="0446b08"/>供養也。千生罕遇。萬劫難逢。讀之縱不能解義。誦
<lb ed="X" n="0316c21"/><lb ed="R106" n="0446b09"/>之亦當種其善根。故須特加尊敬。何得戲笑耶。律
<lb ed="X" n="0316c22"/><lb ed="R106" n="0446b10"/>云。愼無臥誦經典。若纔覺疲倦。懈怠心生。卽當痛
<lb ed="X" n="0316c23"/><lb ed="R106" n="0446b11"/>念。人命呼吸。發起精進。如救頭然。又豈可懈怠耶
<lb ed="X" n="0316c24"/><lb ed="R106" n="0446b12"/>△不得經案上狼藉卷帙者。謂經卷編次成夾曰
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0317a" n="0317a"/>
<lb ed="X" n="0317a01"/><lb ed="R106" n="0446b13"/>帙。狼藉者。以喩表顯也。謂狼所食物。腹少外多。遍
<lb ed="X" n="0317a02"/><lb ed="R106" n="0446b14"/>地撕開。若經卷亂攤桌上。參差不堪。亦如狼之食
<lb ed="X" n="0317a03"/><lb ed="R106" n="0446b15"/>物也。古儒讀詩書未竟。雖有急速。必待卷束整齊。
<lb ed="X" n="0317a04"/><lb ed="R106" n="0446b16"/>然後起身。恐損壞故。何況佛法。而不整肅耶△不
<lb ed="X" n="0317a05"/><lb ed="R106" n="0446b17"/>得高聲動衆者。謂凡讀經律。要知句逗聲法。華梵
<lb ed="X" n="0317a06"/><lb ed="R106" n="0446b18"/>了然。若隨衆諷誦。聲宜調和。不得自恃。若自習學。
<lb ed="X" n="0317a07"/><lb ed="R106" n="0447a01"/>聲須低小。勿動衆念。馬素禪師云。擧佛音聲漫水
<lb ed="X" n="0317a08"/><lb ed="R106" n="0447a02"/>流。諷經行道鴈行遊。瞻前顧後輕移步。左右迴旋
<lb ed="X" n="0317a09"/><lb ed="R106" n="0447a03"/>半展眸。叉手當胸如捧水。立身頂上似安油。威儀
<lb ed="X" n="0317a10"/><lb ed="R106" n="0447a04"/>動靜常如此。不枉人間作比丘△不得借人經看
<lb ed="X" n="0317a11"/><lb ed="R106" n="0447a05"/>不還等句者。謂經法是三乘聖人之父母。宜同加
<lb ed="X" n="0317a12"/><lb ed="R106" n="0447a06"/>愛惜。不得有彼此之分。如有不敬。及損壞者。損壞
<lb ed="X" n="0317a13"/><lb ed="R106" n="0447a07"/>得慢法罪。借看故意不還。卽得盜罪。經云。借取與
<lb ed="X" n="0317a14"/><lb ed="R106" n="0447a08"/>必分明。無違日期。以失信約。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0317a15"/><lb ed="R106" n="0447a09"/><p xml:id="pX60p0317a1501">入寺院第九<note place="inline">凡七事○分二</note>初入門次第</p>
<lb ed="X" n="0317a16"/><lb ed="R106" n="0447a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0317a1601">凡入寺門。不得行中央。須緣左右邊行。緣左先左足。
<lb ed="X" n="0317a17"/><lb ed="R106" n="0447a11"/>緣右先右足。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0317a18"/><lb ed="R106" n="0447a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0317a1801">寺者。西國呼爲僧伽藍摩。此云衆園。謂是衆僧所
<lb ed="X" n="0317a19"/><lb ed="R106" n="0447a13"/>住之園也。自<name role="" type="person">周昭王</name>甲寅二十四年。四月八日。如
<lb ed="X" n="0317a20"/><lb ed="R106" n="0447a14"/>來生時。此方皆見赤光貫日。江河泛漲。王問羣臣。
<lb ed="X" n="0317a21"/><lb ed="R106" n="0447a15"/>太史蘇由奏曰。西方有聖人生焉。千年之後。法流
<lb ed="X" n="0317a22"/><lb ed="R106" n="0447a16"/>此土。王勅鐫石記之。埋於南郊天祠之前。後于穆
<lb ed="X" n="0317a23"/><lb ed="R106" n="0447a17"/>王壬申五十三年。二月十五日。佛滅度時。暴風忽
<lb ed="X" n="0317a24"/><lb ed="R106" n="0447a18"/>起。地震天陰。白虹十二道直沖天上。太史扈多曰。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0317b" n="0317b"/>
<lb ed="X" n="0317b01"/><lb ed="R106" n="0447b01"/>西方聖人滅矣。故後來<anchor xml:id="nkr_note_orig_0317001" n="0317001"/>孔子嘆曰。我生何以晚。泥
<lb ed="X" n="0317b02"/><lb ed="R106" n="0447b02"/>洹何以早。不見釋迦文。心中常懊惱。至東漢第二
<lb ed="X" n="0317b03"/><lb ed="R106" n="0447b03"/>主。孝明皇帝。永平三年。歲次庚申。帝夢丈六金人。
<lb ed="X" n="0317b04"/><lb ed="R106" n="0447b04"/>項有日光。飛入殿庭。上問羣臣。太史傅毅對曰。臣
<lb ed="X" n="0317b05"/><lb ed="R106" n="0447b05"/>聞西域有神。號之爲佛。陛下所夢。其必是乎。至七
<lb ed="X" n="0317b06"/><lb ed="R106" n="0447b06"/>年甲子。帝敕郞中蔡愔。中郞將秦景。博士王遵等
<lb ed="X" n="0317b07"/><lb ed="R106" n="0447b07"/>一十八人。西尋佛法。至印度國。請<name role="" type="person">迦葉摩騰</name>。竺法
<lb ed="X" n="0317b08"/><lb ed="R106" n="0447b08"/>蘭。用白馬<g ref="#CB00501">䭾</g>經。幷將畫釋迦佛像。以永平十年丁
<lb ed="X" n="0317b09"/><lb ed="R106" n="0447b09"/>卯。至於洛陽。權住<name role="" type="person">鴻臚寺</name>。以此寺本禮四方遠國
<lb ed="X" n="0317b10"/><lb ed="R106" n="0447b10"/>之邸舍也。自後僧旣漸多。別剏堂殿安之。二僧移
<lb ed="X" n="0317b11"/><lb ed="R106" n="0447b11"/>入新居。以不忘其本。故標寺號。又因白馬<g ref="#CB00501">䭾</g>經。故
<lb ed="X" n="0317b12"/><lb ed="R106" n="0447b12"/>名<name role="" type="person">白馬寺</name>也。稽古略云。赤烏四年。<name role="" type="person">康居國</name>三藏康
<lb ed="X" n="0317b13"/><lb ed="R106" n="0447b13"/>僧會。至吳。營立茅茨。設像行道。國人初見沙門驚
<lb ed="X" n="0317b14"/><lb ed="R106" n="0447b14"/>異之。有司以聞。吳主孫權曰。是漢明帝所夢佛道
<lb ed="X" n="0317b15"/><lb ed="R106" n="0447b15"/>之遺風也。權問太傅闞澤曰。漢明何年佛敎入中
<lb ed="X" n="0317b16"/><lb ed="R106" n="0447b16"/>國。何緣不及東方。澤曰。永平年佛法初至。計今赤
<lb ed="X" n="0317b17"/><lb ed="R106" n="0447b17"/>烏四年。則一百七十年矣。永平十四年。五嶽道士
<lb ed="X" n="0317b18"/><lb ed="R106" n="0447b18"/>褚善信等。乞與西僧觕法。于是善信負妄慚而死。
<lb ed="X" n="0317b19"/><lb ed="R106" n="0448a01"/>凡中國人。例不許出家。無人流布。加之罹亂。歲深
<lb ed="X" n="0317b20"/><lb ed="R106" n="0448a02"/>方至本國。權曰。孔子制術典訓。敎化來葉。老莊修
<lb ed="X" n="0317b21"/><lb ed="R106" n="0448a03"/>身自玩。放浪山林。何事佛爲。澤曰。孔老二敎。法天
<lb ed="X" n="0317b22"/><lb ed="R106" n="0448a04"/>制用。不敢違天。佛敎諸天奉行。不敢違佛。以此言
<lb ed="X" n="0317b23"/><lb ed="R106" n="0448a05"/>之。優劣可見也。遂詔至問狀。會進曰。如來大師。化
<lb ed="X" n="0317b24"/><lb ed="R106" n="0448a06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0317b2401" n="0317b2401"/><anchor xml:id="beg0317b2401" n="0317b2401"/>已<anchor xml:id="end0317b2401"/>千年。然靈骨舍利。神應無方。昔<name role="" type="person">阿育王</name>奉之爲
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0317c" n="0317c"/>
<lb ed="X" n="0317c01"/><lb ed="R106" n="0448a07"/>八萬四千塔。此其遺化也。權以爲誇<anchor xml:id="nkr_note_add_0317c0101" n="0317c0101"/><anchor xml:id="beg0317c0101" n="0317c0101"/>己<anchor xml:id="end0317c0101"/>。則曰。舍利
<lb ed="X" n="0317c02"/><lb ed="R106" n="0448a08"/>可得。當爲塔之。苟其無驗。國有常刑。會請期七日
<lb ed="X" n="0317c03"/><lb ed="R106" n="0448a09"/>無驗。乃至二七無驗。權曰。趣烹。會默念佛名。眞慈
<lb ed="X" n="0317c04"/><lb ed="R106" n="0448a10"/>夫豈違我哉。更請七日。至五鼓不見。眼中逬血。忽
<lb ed="X" n="0317c05"/><lb ed="R106" n="0448a11"/>聞鏘然有聲。起視缾中。光明錯發。黎明進之。權與
<lb ed="X" n="0317c06"/><lb ed="R106" n="0448a12"/>公卿聚觀。嘆曰。希世之瑞也。乃爲建塔造寺。奉會
<lb ed="X" n="0317c07"/><lb ed="R106" n="0448a13"/>居焉。此是江南寺塔始也。又僧史略云。至後魏太
<lb ed="X" n="0317c08"/><lb ed="R106" n="0448a14"/>武帝始光元年。剏立伽藍。名爲招提。隋煬帝大業
<lb ed="X" n="0317c09"/><lb ed="R106" n="0448a15"/>年中。改爲道場。至唐復爲寺也。不得行中央者。謂
<lb ed="X" n="0317c10"/><lb ed="R106" n="0448a16"/>不得正中直進也。儒云。入不中門。行不履閾。若行
<lb ed="X" n="0317c11"/><lb ed="R106" n="0448a17"/>中央。則唐突無尊敬矣。是故應須迴護。須緣左右
<lb ed="X" n="0317c12"/><lb ed="R106" n="0448a18"/>邊行者。緣。向也。僧祇云。先下足跟。後下足指。從殿
<lb ed="X" n="0317c13"/><lb ed="R106" n="0448b01"/>門右頰。先擧左足而進。事畢從左頰。原擧左足而
<lb ed="X" n="0317c14"/><lb ed="R106" n="0448b02"/>出。如大衆齊集。分左右序。則不拘也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0317c15"/><lb ed="R106" n="0448b03"/><p xml:id="pX60p0317c1501">二登殿如儀</p>
<lb ed="X" n="0317c16"/><lb ed="R106" n="0448b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0317c1601">不得無故登大殿遊行○不得無故登塔○入殿塔
<lb ed="X" n="0317c17"/><lb ed="R106" n="0448b05"/>當右繞。不得左轉○不得殿塔中洟唾○遶塔或三
<lb ed="X" n="0317c18"/><lb ed="R106" n="0448b06"/>匝七匝。乃至十百。須知徧數○不得以笠杖等倚殿
<lb ed="X" n="0317c19"/><lb ed="R106" n="0448b07"/>壁。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0317c20"/><lb ed="R106" n="0448b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0317c2001">凡欲登殿者。若非燒香。供花。禮佛。持誦。及作法等
<lb ed="X" n="0317c21"/><lb ed="R106" n="0448b09"/>事。餘皆不可。如世帝王登殿論政。文武官僚。必待
<lb ed="X" n="0317c22"/><lb ed="R106" n="0448b10"/>宣召而後敢進也。漢霍光。輔昭帝。出入禁闥。所履
<lb ed="X" n="0317c23"/><lb ed="R106" n="0448b11"/>殿陛不失尺寸。皆敬畏之至也。況法王寶殿。詎可
<lb ed="X" n="0317c24"/><lb ed="R106" n="0448b12"/>無故遊行乎。西國寺圖云。入出之時。悉轉面向佛。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0318a" n="0318a"/>
<lb ed="X" n="0318a01"/><lb ed="R106" n="0448b13"/>若禮三寶。當念體唯是一。所謂覺法滿足名佛。所
<lb ed="X" n="0318a02"/><lb ed="R106" n="0448b14"/>覺之道名法。學佛道者名僧。則如一切凡聖。體皆
<lb ed="X" n="0318a03"/><lb ed="R106" n="0448b15"/>無二也。但無故不得入△不得無故登塔者。謂塔
<lb ed="X" n="0318a04"/><lb ed="R106" n="0448b16"/>是人天幢相。無舍利佛像。尙不宜登。而況有耶。若
<lb ed="X" n="0318a05"/><lb ed="R106" n="0448b17"/>不爲供養花幡香燈。而入殿塔者。皆得慢罪△入
<lb ed="X" n="0318a06"/><lb ed="R106" n="0448b18"/>殿塔當右遶者。僧祗律云。禮佛塔。當右遶。如日月
<lb ed="X" n="0318a07"/><lb ed="R106" n="0449a01"/>星遶<name role="" type="person">須彌山</name>。不得左轉。如來降生。周行七步。亦自
<lb ed="X" n="0318a08"/><lb ed="R106" n="0449a02"/>南而西也。是故入殿塔。當自南而西。自西而東也。
<lb ed="X" n="0318a09"/><lb ed="R106" n="0449a03"/>又右遶者。表承順之至故。凡事承順。則一切事無
<lb ed="X" n="0318a10"/><lb ed="R106" n="0449a04"/>不成也。文句記云。左迴偏僻。是故爲凶。以表惡也。
<lb ed="X" n="0318a11"/><lb ed="R106" n="0449a05"/>右迴便易。是故爲吉。以表善也。佛髮右旋。凡人左
<lb ed="X" n="0318a12"/><lb ed="R106" n="0449a06"/>旋。故當從佛△不得殿塔中洟唾者。謂深明罪福
<lb ed="X" n="0318a13"/><lb ed="R106" n="0449a07"/>故。僧護經云。在佛僧淨地洟唾汚穢。以是因緣入
<lb ed="X" n="0318a14"/><lb ed="R106" n="0449a08"/>地獄中。刀刖<anchor xml:id="nkr_note_add_0318a1401" n="0318a1401"/><anchor xml:id="beg0318a1401" n="0318a1401"/>己<anchor xml:id="end0318a1401"/>鼻。火燒受苦不息。詳如經說△繞
<lb ed="X" n="0318a15"/><lb ed="R106" n="0449a09"/>塔或三匝七匝等者。三匝。表淸淨三業。供養三寶。
<lb ed="X" n="0318a16"/><lb ed="R106" n="0449a10"/>斷除三毒。滅三惡道。七匝。表除七支罪。得七覺支。
<lb ed="X" n="0318a17"/><lb ed="R106" n="0449a11"/>十匝。表除十使。得佛十力。百匝。表除百煩惱。得百
<lb ed="X" n="0318a18"/><lb ed="R106" n="0449a12"/>法門。故曰須知遍數也。旋繞之時。當憶佛念佛。則
<lb ed="X" n="0318a19"/><lb ed="R106" n="0449a13"/>不落無記妄想二邊。卽得一心不亂。一心不亂。是
<lb ed="X" n="0318a20"/><lb ed="R106" n="0449a14"/>爲眞正遶塔也△不得以笠杖等倚殿壁者。沙彌
<lb ed="X" n="0318a21"/><lb ed="R106" n="0449a15"/>本無畜杖法。或遠行及老病持之。若見二師。上座。
<lb ed="X" n="0318a22"/><lb ed="R106" n="0449a16"/>尊宿。皆投杖笠于地。然後問訊。若爲二師持杖。師
<lb ed="X" n="0318a23"/><lb ed="R106" n="0449a17"/>有顧問。必抱杖然後答之。呂氏春秋曰。孔子弟子。
<lb ed="X" n="0318a24"/><lb ed="R106" n="0449a18"/>抱杖而問其父。拄杖而問兄弟。曳杖而問妻子。葢
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0318b" n="0318b"/>
<lb ed="X" n="0318b01"/><lb ed="R106" n="0449b01"/>尊卑有分也。若以杖倚殿壁。卽得輕慢之罪。昔二
<lb ed="X" n="0318b02"/><lb ed="R106" n="0449b02"/>十五祖<name role="" type="person">婆舍斯多</name>尊者。七劫以前。當證二果。由以
<lb ed="X" n="0318b03"/><lb ed="R106" n="0449b03"/>杖倚殿壁。緣斯過慢。遂失二果。寶梁經云。有一賢
<lb ed="X" n="0318b04"/><lb ed="R106" n="0449b04"/>者。面上有國王文。相師見<anchor xml:id="nkr_note_add_0318b0401" n="0318b0401"/><anchor xml:id="beg0318b0401" n="0318b0401"/>已<anchor xml:id="end0318b0401"/>。嫁女與之。後時賢者
<lb ed="X" n="0318b05"/><lb ed="R106" n="0449b05"/>入寺。杖倚寺壁。生憍慢故。失國王文。墮大地獄。可
<lb ed="X" n="0318b06"/><lb ed="R106" n="0449b06"/>不愼哉。行護云。不得釘破牆壁。不得門戶及牆上
<lb ed="X" n="0318b07"/><lb ed="R106" n="0449b07"/>書字。不得廊下吟咏。不得著木屐。及捉木屐靴入
<lb ed="X" n="0318b08"/><lb ed="R106" n="0449b08"/>殿塔中。感生馬蹄國報。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0318b09"/><lb ed="R106" n="0449b09"/><p xml:id="pX60p0318b0901">入禪堂隨衆第十<note place="inline">十七事○分二</note>初正儀<note place="inline">分三</note></p>
<lb ed="X" n="0318b10"/><lb ed="R106" n="0449b10"/><p xml:id="pX60p0318b1001">初護念興慈</p>
<lb ed="X" n="0318b11"/><lb ed="R106" n="0449b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0318b1101">單上不得抖衣被。作聲扇風。使鄰單動念○下牀默
<lb ed="X" n="0318b12"/><lb ed="R106" n="0449b12"/>念偈云。從朝寅旦直至暮。一切衆生自迴護。若於足
<lb ed="X" n="0318b13"/><lb ed="R106" n="0449b13"/>下喪身形。願汝卽時生淨土。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0318b14"/><lb ed="R106" n="0449b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0318b1401">禪堂者。謂攝心而不分散曰禪。鍛鍊英賢之處曰
<lb ed="X" n="0318b15"/><lb ed="R106" n="0449b15"/>堂。不必局於禪敎也。如認眞坐禪。看敎。看律。自然
<lb ed="X" n="0318b16"/><lb ed="R106" n="0449b16"/>心不分散也。惟在各人自重。僧重則法重。僧輕則
<lb ed="X" n="0318b17"/><lb ed="R106" n="0449b17"/>法輕也。笑翁和尙曰。粥了和南飯後茶。放參藥石
<lb ed="X" n="0318b18"/><lb ed="R106" n="0449b18"/>莫喧譁。入堂出戶淸規合。方見叢林有作家△單
<lb ed="X" n="0318b19"/><lb ed="R106" n="0450a01"/>上不得抖衣被。作聲扇風者。具招三過。一。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0318b1901" n="0318b1901"/><anchor xml:id="beg0318b1901" n="0318b1901"/>己<anchor xml:id="end0318b1901"/>麤
<lb ed="X" n="0318b20"/><lb ed="R106" n="0450a02"/>躁。二。扇塵汚人。三。令他動念△下牀者。前在單。此
<lb ed="X" n="0318b21"/><lb ed="R106" n="0450a03"/>下牀也。默念。心轉也。若高聲者。一則不成堂規。二
<lb ed="X" n="0318b22"/><lb ed="R106" n="0450a04"/>則尙未潄口。故令默念也。從朝寅旦直至暮。一切
<lb ed="X" n="0318b23"/><lb ed="R106" n="0450a05"/>衆生自迴護者。謂人與衆生。形雖有異。而性實無
<lb ed="X" n="0318b24"/><lb ed="R106" n="0450a06"/>別。人動生亦動。人息生亦息。然我雖無傷害之心。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0318c" n="0318c"/>
<lb ed="X" n="0318c01"/><lb ed="R106" n="0450a07"/>而亦要自<anchor xml:id="nkr_note_add_0318c0101" n="0318c0101"/><anchor xml:id="beg0318c0101" n="0318c0101"/>己<anchor xml:id="end0318c0101"/>先迴護也。若於足下喪身形。願汝卽
<lb ed="X" n="0318c02"/><lb ed="R106" n="0450a08"/>時生淨土者。謂適有誤傷。仗此偈呪法力。卽時生
<lb ed="X" n="0318c03"/><lb ed="R106" n="0450a09"/>安樂處也。此總表息惡行慈之念。廣如香乳記明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0318c04"/><lb ed="R106" n="0450a10"/><p xml:id="pX60p0318c0401">二防非愼口</p>
<lb ed="X" n="0318c05"/><lb ed="R106" n="0450a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0318c0501">不得大語高聲○輕手揭簾須垂後手○不得拖鞋
<lb ed="X" n="0318c06"/><lb ed="R106" n="0450a12"/>作聲○不得大咳<g ref="#CB04394">𠻳</g>作聲○不得鄰單交頭接耳。講
<lb ed="X" n="0318c07"/><lb ed="R106" n="0450a13"/>說世事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0318c08"/><lb ed="R106" n="0450a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0318c0801">禪堂乃勘驗龍蛇之所。凡入堂中。一切要依規矩。
<lb ed="X" n="0318c09"/><lb ed="R106" n="0450a15"/>若高聲大語。傍若無人。似乎狂態。況一人大語。衆
<lb ed="X" n="0318c10"/><lb ed="R106" n="0450a16"/>人同之。則一堂喧閙。妨彼做工夫人。則罪莫大焉。
<lb ed="X" n="0318c11"/><lb ed="R106" n="0450a17"/>沙門出言。要謙恭柔軟。方合淸規△輕手揭簾。須
<lb ed="X" n="0318c12"/><lb ed="R106" n="0450a18"/>垂後手者。簾者。簾也。謂以障蔽簾恥也。天子外屛。
<lb ed="X" n="0318c13"/><lb ed="R106" n="0450b01"/>諸侯內屛。大夫以簾。士以帷。若重手揭簾。不以手
<lb ed="X" n="0318c14"/><lb ed="R106" n="0450b02"/>垂後襯者。一。恐擲下頓促簾壞故。二。且麤濁之聲
<lb ed="X" n="0318c15"/><lb ed="R106" n="0450b03"/>動衆故。若捲簾時。面須向外。必使兩頭平正。放時
<lb ed="X" n="0318c16"/><lb ed="R106" n="0450b04"/>手送至地△不得拖鞋作聲者。行護云。凡著履屐。
<lb ed="X" n="0318c17"/><lb ed="R106" n="0450b05"/>先令脚跟著地。勿使有聲△不得大咳<g ref="#CB04394">𠻳</g>作聲者。
<lb ed="X" n="0318c18"/><lb ed="R106" n="0450b06"/>謂無痰有聲曰咳。有痰無聲曰<g ref="#CB04394">𠻳</g>。若不能忍。當以
<lb ed="X" n="0318c19"/><lb ed="R106" n="0450b07"/>衣袖掩口△不得隣單交頭接耳。講說世事者。論
<lb ed="X" n="0318c20"/><lb ed="R106" n="0450b08"/>佛法尙不宜交頭接耳。況世事耶。此有三義。一。失
<lb ed="X" n="0318c21"/><lb ed="R106" n="0450b09"/>威儀。二。忌嫌疑。三。忘正念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0318c22"/><lb ed="R106" n="0450b10"/><p xml:id="pX60p0318c2201">三公私遵制</p>
<lb ed="X" n="0318c23"/><lb ed="R106" n="0450b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0318c2301">或有道伴親情相看。堂中不得久話。相邀林下水邊。
<lb ed="X" n="0318c24"/><lb ed="R106" n="0450b12"/>乃可傾心談論○若看經。須端身澄心默翫。不得出
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0319a" n="0319a"/>
<lb ed="X" n="0319a01"/><lb ed="R106" n="0450b13"/>聲○二板鳴。卽宜早進堂○歸位默念偈云。正身端
<lb ed="X" n="0319a02"/><lb ed="R106" n="0450b14"/>坐。當願衆生。坐菩提座。心無所著。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0319a03"/><lb ed="R106" n="0450b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0319a0301">道伴親情相看者。葢天性至厚。無有過於父母者。
<lb ed="X" n="0319a04"/><lb ed="R106" n="0450b16"/>今旣辭親學道。當以道爲親也。傾心談論者。須是
<lb ed="X" n="0319a05"/><lb ed="R106" n="0450b17"/>個人。始可盡心與之較量。若論世諦。不啻汚穢唇
<lb ed="X" n="0319a06"/><lb ed="R106" n="0450b18"/>吻。亦恐汚穢林泉也。古云。高山流水深深意。自有
<lb ed="X" n="0319a07"/><lb ed="R106" n="0451a01"/>知音笑點頭。慈受深禪師云。若是舊時道伴。遠地
<lb ed="X" n="0319a08"/><lb ed="R106" n="0451a02"/>親情。相引林下水邊。方可傾心談論。至於交關買
<lb ed="X" n="0319a09"/><lb ed="R106" n="0451a03"/>賣。引惹雜人。盡非衲子所爲△若看經。須澄心默
<lb ed="X" n="0319a10"/><lb ed="R106" n="0451a04"/>翫者。翫。觀想也。堂中看經。當默識之。心不散亂。若
<lb ed="X" n="0319a11"/><lb ed="R106" n="0451a05"/>形之於聲。經義無從思之。故澄心默會。一則經義
<lb ed="X" n="0319a12"/><lb ed="R106" n="0451a06"/>從此曉了。二則智慧從此發生。故不得高聲也△
<lb ed="X" n="0319a13"/><lb ed="R106" n="0451a07"/>二板鳴。卽宜早進堂者。鐘板是百丈建立。嘗負之
<lb ed="X" n="0319a14"/><lb ed="R106" n="0451a08"/>塗中行持。規矩不怠。故叢林至今遵之。二板者。謂
<lb ed="X" n="0319a15"/><lb ed="R106" n="0451a09"/>停二不停三。二板旣鳴。卽宜抽解進堂。不過一茶
<lb ed="X" n="0319a16"/><lb ed="R106" n="0451a10"/>之傾。三板止靜。禪堂掩門。內不放出。外不放入。少
<lb ed="X" n="0319a17"/><lb ed="R106" n="0451a11"/>遲。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0319001" n="0319001"/>使是門外漢也△正身端坐者。身儀也。菩提座
<lb ed="X" n="0319a18"/><lb ed="R106" n="0451a12"/>者。卽自覺本有空王之座也。此座人人本具。尙未
<lb ed="X" n="0319a19"/><lb ed="R106" n="0451a13"/>曾覺。故曰當願。如蓮花不染。故曰無著。謂四相皆
<lb ed="X" n="0319a20"/><lb ed="R106" n="0451a14"/>空。如夢如幻。如鏡中花。如水中月。若有所著。便非
<lb ed="X" n="0319a21"/><lb ed="R106" n="0451a15"/>菩提矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0319a22"/><lb ed="R106" n="0451a16"/><p xml:id="pX60p0319a2201">二補儀</p>
<lb ed="X" n="0319a23"/><lb ed="R106" n="0451a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0319a2301">附　不得穿堂直過○上單下單。俱當細行。勿令鄰
<lb ed="X" n="0319a24"/><lb ed="R106" n="0451a18"/>單動念○不得單上寫文字。除衆看經敎時○不得
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0319b" n="0319b"/>
<lb ed="X" n="0319b01"/><lb ed="R106" n="0451b01"/>單上相聚擺茶。夜坐雜話○不得單上縫補衣被○
<lb ed="X" n="0319b02"/><lb ed="R106" n="0451b02"/>不得眠臥。共鄰單說話動衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0319b03"/><lb ed="R106" n="0451b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0319b0301">堂中大衆。各有所司。修觀。坐禪。持經。看律。穿堂直
<lb ed="X" n="0319b04"/><lb ed="R106" n="0451b04"/>過。涉于浮躁。不惟自失。且亂他心。縱有事緣。當沿
<lb ed="X" n="0319b05"/><lb ed="R106" n="0451b05"/>前後而行。箴規云。穿堂直過。豈不厚顏。尊殿閒行。
<lb ed="X" n="0319b06"/><lb ed="R106" n="0451b06"/>恐招薄福△上單下單。俱當細行者。謂釋子本具
<lb ed="X" n="0319b07"/><lb ed="R106" n="0451b07"/>三千威儀。八萬細行。凡所擧止。先須愼心。勿得麤
<lb ed="X" n="0319b08"/><lb ed="R106" n="0451b08"/>浮。動他心念△不得單上寫文字者。經典乃如來
<lb ed="X" n="0319b09"/><lb ed="R106" n="0451b09"/>所說。單上抄寫。慢法招愆。若和詩作偈。其過尤甚。
<lb ed="X" n="0319b10"/><lb ed="R106" n="0451b10"/>除衆看經敎時者。謂堂中人多座少。單上可也△
<lb ed="X" n="0319b11"/><lb ed="R106" n="0451b11"/>不得單上相聚擺茶。夜坐雜話者。此有三過。一。動
<lb ed="X" n="0319b12"/><lb ed="R106" n="0451b12"/>他念。二。散<anchor xml:id="nkr_note_add_0319b1201" n="0319b1201"/><anchor xml:id="beg0319b1201" n="0319b1201"/>己<anchor xml:id="end0319b1201"/>心。三。犯非時。縱有非時之藥石。亦不
<lb ed="X" n="0319b13"/><lb ed="R106" n="0451b13"/>應夜坐雜談。況<anchor xml:id="nkr_note_add_0319b1301" n="0319b1301"/><anchor xml:id="beg0319b1301" n="0319b1301"/>己<anchor xml:id="end0319b1301"/>事未辦。何得虗延也△不得縫
<lb ed="X" n="0319b14"/><lb ed="R106" n="0451b14"/>補衣被者。謂大衆禪床。非是縫補之處也。一則招
<lb ed="X" n="0319b15"/><lb ed="R106" n="0451b15"/>人雜話。二則作塌禪床△不得眠臥共鄰單說話
<lb ed="X" n="0319b16"/><lb ed="R106" n="0451b16"/>者。經云。食則無語。臥則無談。坐則禪思。起則諷誦。
<lb ed="X" n="0319b17"/><lb ed="R106" n="0451b17"/>戒行如此。眞佛弟子。如眠臥共鄰單說話。大衆嫌
<lb ed="X" n="0319b18"/><lb ed="R106" n="0451b18"/>疑。師長呵責。如是爲人。終成廢物。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0319b19"/><lb ed="R106" n="0452a01"/><p xml:id="pX60p0319b1901">執作第十一<note place="inline">十二事○分二</note>初正儀<note place="inline">分三</note></p>
<lb ed="X" n="0319b20"/><lb ed="R106" n="0452a02"/><p xml:id="pX60p0319b2001">初遵敬僧物</p>
<lb ed="X" n="0319b21"/><lb ed="R106" n="0452a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0319b2101">當惜衆僧物○當隨知事者敎令。不得違戾○凡洗
<lb ed="X" n="0319b22"/><lb ed="R106" n="0452a04"/>菜。當三易水。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0319b23"/><lb ed="R106" n="0452a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0319b2301">凡有叢林。必有大衆。有大衆者。必有普務。有普務
<lb ed="X" n="0319b24"/><lb ed="R106" n="0452a06"/>者。必須大衆執作也△當惜衆僧物者。大律云。護
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0319c" n="0319c"/>
<lb ed="X" n="0319c01"/><lb ed="R106" n="0452a07"/>常住僧物者。如護自<anchor xml:id="nkr_note_add_0319c0101" n="0319c0101"/><anchor xml:id="beg0319c0101" n="0319c0101"/>己<anchor xml:id="end0319c0101"/>眼睛。行護云。有損費常住
<lb ed="X" n="0319c02"/><lb ed="R106" n="0452a08"/>三寶等物。當賠償之。昔揚州<name role="" type="person">白塔寺</name>沙門道昶。掌
<lb ed="X" n="0319c03"/><lb ed="R106" n="0452a09"/>知僧物。自任侵用。忽有冥官數人。白日入房。曳昶
<lb ed="X" n="0319c04"/><lb ed="R106" n="0452a10"/>下地。欲斷其頭。昶驚呌乞命。官厲聲言。合房資財。
<lb ed="X" n="0319c05"/><lb ed="R106" n="0452a11"/>並送還僧。當放汝活。昶叩頭言。不敢違命。卽鳴鐘
<lb ed="X" n="0319c06"/><lb ed="R106" n="0452a12"/>集衆。盡捨衣物。造像設齋。冥官三日復至。見昶一
<lb ed="X" n="0319c07"/><lb ed="R106" n="0452a13"/>鉢一衲。不言而去昶自是勉勵進修。卒成明行△
<lb ed="X" n="0319c08"/><lb ed="R106" n="0452a14"/>當隨知事敎令。不得違戾者。違。是乖違不順。戾。乃
<lb ed="X" n="0319c09"/><lb ed="R106" n="0452a15"/>很戾不服。叢林執事。量才能取。凡有普務。當善言
<lb ed="X" n="0319c10"/><lb ed="R106" n="0452a16"/>而推大衆聞之。卽當速出。則內外水乳也。若聞似
<lb ed="X" n="0319c11"/><lb ed="R106" n="0452a17"/>不聞違戾敎令。悞大衆事。便爲不法人也△凡洗
<lb ed="X" n="0319c12"/><lb ed="R106" n="0452a18"/>菜。當三易水者。威儀云。先科去蟲蟻。一却根。二齊
<lb ed="X" n="0319c13"/><lb ed="R106" n="0452b01"/>頭。三不得靑黃合。然後水洗。易換也。本律云。一次
<lb ed="X" n="0319c14"/><lb ed="R106" n="0452b02"/>但去麤垢。二次細垢未盡。三次菜得淨也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0319c15"/><lb ed="R106" n="0452b03"/><p xml:id="pX60p0319c1501">二水淸食淨</p>
<lb ed="X" n="0319c16"/><lb ed="R106" n="0452b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0319c1601">凡汲水洗淨手○凡用水。須諦視有蟲無蟲。以密羅
<lb ed="X" n="0319c17"/><lb ed="R106" n="0452b05"/>濾過方用。若嚴冬。不得早濾水。須待日出○凡燒竈。
<lb ed="X" n="0319c18"/><lb ed="R106" n="0452b06"/>不得燃腐薪。凡作食。不得帶爪甲垢。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0319c19"/><lb ed="R106" n="0452b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0319c1901">汲水先淨手者。誠心至切也。以淨手故。方堪以水
<lb ed="X" n="0319c20"/><lb ed="R106" n="0452b08"/>供佛供僧也△凡用水者。用有二種。一。飮食。二。浣
<lb ed="X" n="0319c21"/><lb ed="R106" n="0452b09"/>濯。須諦視者。不論河池井水。悉皆有蟲。形極微細。
<lb ed="X" n="0319c22"/><lb ed="R106" n="0452b10"/>故須諦視觀察。不得就中洗手面。及大小便。以密
<lb ed="X" n="0319c23"/><lb ed="R106" n="0452b11"/>羅濾過方用者。此是聖賢護生行慈之要務。故律
<lb ed="X" n="0319c24"/><lb ed="R106" n="0452b12"/>云。若行五里。無囊不去。濾羅有五種。一。密絹方羅。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0320a" n="0320a"/>
<lb ed="X" n="0320a01"/><lb ed="R106" n="0452b13"/>二。陰陽甁。三。君持甁。此二皆以絹鞔口。細繩繫頸。
<lb ed="X" n="0320a02"/><lb ed="R106" n="0452b14"/>沉放水中。待滿牽出。四。酌水羅。五。角羅。用絹方二
<lb ed="X" n="0320a03"/><lb ed="R106" n="0452b15"/>磔許。或繫甁口。或置盌上。濾而用之。須待日出者。
<lb ed="X" n="0320a04"/><lb ed="R106" n="0452b16"/>謂寒天早濾。恐蟲凍死也△不得燃腐薪者。謂腐
<lb ed="X" n="0320a05"/><lb ed="R106" n="0452b17"/>朽之木。自然有蟲。故不聽也。經云。亦不得燃生薪
<lb ed="X" n="0320a06"/><lb ed="R106" n="0452b18"/>溼薪△作食不得帶爪甲垢者。律制不得畜爪甲。
<lb ed="X" n="0320a07"/><lb ed="R106" n="0453a01"/>長一麥卽翦。帶垢不淨作食。得廁中鬼報。寄歸傳
<lb ed="X" n="0320a08"/><lb ed="R106" n="0453a02"/>云。營供必先洗手。潄口。淨器。不者所作祈請。並無
<lb ed="X" n="0320a09"/><lb ed="R106" n="0453a03"/>効驗。古云。作食不潔餧人。人必瞋之。神亦惡之。穢
<lb ed="X" n="0320a10"/><lb ed="R106" n="0453a04"/>食委棄。均於暴殄。譬喩經云。有沙門作摩波利飯。
<lb ed="X" n="0320a11"/><lb ed="R106" n="0453a05"/>比丘分酪酥著手。以手拭柱。柱卽破裂。不可不愼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0320a12"/><lb ed="R106" n="0453a06"/><p xml:id="pX60p0320a1201">三依敎護生</p>
<lb ed="X" n="0320a13"/><lb ed="R106" n="0453a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0320a1301">凡棄惡水。不得當道。不得高手揚潑。當離地四五寸。
<lb ed="X" n="0320a14"/><lb ed="R106" n="0453a08"/>徐徐棄之○凡掃地。不得迎風掃。不得聚<g ref="#CB01926">灰</g>土安門
<lb ed="X" n="0320a15"/><lb ed="R106" n="0453a09"/>扇後○洗內衣。須拾去蟣虱方洗○夏月用水盆了
<lb ed="X" n="0320a16"/><lb ed="R106" n="0453a10"/>須覆。若仰卽蟲生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0320a17"/><lb ed="R106" n="0453a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0320a1701">惡水。是洗器浣濯之水也。謂不得當人行道處棄
<lb ed="X" n="0320a18"/><lb ed="R106" n="0453a12"/>瀉故。當離地四五寸。不致揚潑也。徐徐棄之。不致
<lb ed="X" n="0320a19"/><lb ed="R106" n="0453a13"/>汚衣也△凡掃地等句者。迎風掃。地塵<g ref="#CB01240">𡋯</g>人面。非
<lb ed="X" n="0320a20"/><lb ed="R106" n="0453a14"/>是有智之人。聚<g ref="#CB01926">灰</g>土安門扇後。其人有始無終。後
<lb ed="X" n="0320a21"/><lb ed="R106" n="0453a15"/>來結果可見。經云。掃地當令淨。不得有迹。有迹卽
<lb ed="X" n="0320a22"/><lb ed="R106" n="0453a16"/>時掃却。百緣經云。掃地得五種功德。一。自除心垢。
<lb ed="X" n="0320a23"/><lb ed="R106" n="0453a17"/>二。除他心垢。三。去憍慢。四。調伏心。五。增長功德。得
<lb ed="X" n="0320a24"/><lb ed="R106" n="0453a18"/>生善處。成實論云。掃一<name role="" type="person">閻浮提</name>僧地。不如掃佛地
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0320b" n="0320b"/>
<lb ed="X" n="0320b01"/><lb ed="R106" n="0453b01"/>一掌△洗內衣須拾去蟣虱者。謂離傷生之過也。
<lb ed="X" n="0320b02"/><lb ed="R106" n="0453b02"/>小者名蟣。大者名虱。拾淨律無呵責△夏月用水
<lb ed="X" n="0320b03"/><lb ed="R106" n="0453b03"/>盆了須覆者。謂盆仰則有餘水。有水則蟲易生也。
<lb ed="X" n="0320b04"/><lb ed="R106" n="0453b04"/>凡洗上衣之盆。不得洗足及下衣。晒時竿上亦不
<lb ed="X" n="0320b05"/><lb ed="R106" n="0453b05"/>得相觸。含水噴法衣。必先潄口。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0320b06"/><lb ed="R106" n="0453b06"/><p xml:id="pX60p0320b0601">二補儀</p>
<lb ed="X" n="0320b07"/><lb ed="R106" n="0453b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0320b0701">附　不得熱湯潑地上○一切米<g ref="#CB15097">麫</g>蔬果等。不得輕
<lb ed="X" n="0320b08"/><lb ed="R106" n="0453b08"/>棄狼藉。須加愛惜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0320b09"/><lb ed="R106" n="0453b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0320b0901">不得熱湯潑地上者。傷生之故也。亦不得以熱湯
<lb ed="X" n="0320b10"/><lb ed="R106" n="0453b10"/>澆火令滅。古云。惡水高揚。熱湯潑地。微細昆蟲。何
<lb ed="X" n="0320b11"/><lb ed="R106" n="0453b11"/>處迴避。水火毒身。如入鼎沸。以此劇刑。橫加無謂。
<lb ed="X" n="0320b12"/><lb ed="R106" n="0453b12"/>我福無增。彼惡永記。故云徐徐。淸涼如意△一切
<lb ed="X" n="0320b13"/><lb ed="R106" n="0453b13"/>米<g ref="#CB15097">麫</g>蔬果等。不得輕棄狼藉者。謂今生不惜物。來
<lb ed="X" n="0320b14"/><lb ed="R106" n="0453b14"/>世無受用。況常住衆僧之物。而不深加愛惜耶。古
<lb ed="X" n="0320b15"/><lb ed="R106" n="0453b15"/>云。天倉五穀。在二十八宿。乃危星主之。人以食爲
<lb ed="X" n="0320b16"/><lb ed="R106" n="0453b16"/>天。故聖人務農重穀。天子親耕勸農。春夏祈穀于
<lb ed="X" n="0320b17"/><lb ed="R106" n="0453b17"/>上帝。而人不知天地養育之恩。豈五穀可撒棄耶。
<lb ed="X" n="0320b18"/><lb ed="R106" n="0453b18"/>況釋子尤當念信施之恩。更宜尊重。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0320b19"/><lb ed="R106" n="0454a01"/><p xml:id="pX60p0320b1901">入浴第十二<note place="inline">凡十事○分二</note>初正儀<note place="inline">分二</note></p>
<lb ed="X" n="0320b20"/><lb ed="R106" n="0454a02"/><p xml:id="pX60p0320b2001">初淨穢須知</p>
<lb ed="X" n="0320b21"/><lb ed="R106" n="0454a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0320b2101">先以湯洗面。從上至下。徐徐洗之○不得麤躁。以湯
<lb ed="X" n="0320b22"/><lb ed="R106" n="0454a04"/>水濺鄰人○不得浴堂小遺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0320b23"/><lb ed="R106" n="0454a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0320b2301">佛制半月洗浴。因耆婆童子所白。謂比丘多食。非
<lb ed="X" n="0320b24"/><lb ed="R106" n="0454a06"/>浴不瘥。故開病時。後爲作務遠行等。又開△先以
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0320c" n="0320c"/>
<lb ed="X" n="0320c01"/><lb ed="R106" n="0454a07"/>湯洗面者。謂面爲一身最尊故。凡入浴時。先將下
<lb ed="X" n="0320c02"/><lb ed="R106" n="0454a08"/>衣掛下竿<anchor xml:id="nkr_note_add_0320c0201" n="0320c0201"/><anchor xml:id="beg0320c0201" n="0320c0201"/>已<anchor xml:id="end0320c0201"/>。以浴巾圍好下身。方脫上衣掛上竿
<lb ed="X" n="0320c03"/><lb ed="R106" n="0454a09"/>上。次以水洗淨。然後入池。默誦偈呪。從上至下。徐
<lb ed="X" n="0320c04"/><lb ed="R106" n="0454a10"/>徐洗之。沐浴之儀不廢也△不得麤躁。以湯水濺
<lb ed="X" n="0320c05"/><lb ed="R106" n="0454a11"/>鄰人者。濺。音箋去聲。激灑也。謂當細行而浴。不得
<lb ed="X" n="0320c06"/><lb ed="R106" n="0454a12"/>麤躁。使湯水激灑鄰人。動他心念也△不得浴堂
<lb ed="X" n="0320c07"/><lb ed="R106" n="0454a13"/>小遺者。小遺。或云小行。或云小解。或云小淨。或云
<lb ed="X" n="0320c08"/><lb ed="R106" n="0454a14"/>小便。然淨地尙不可遺。況浴堂中耶。葢洗浴原爲
<lb ed="X" n="0320c09"/><lb ed="R106" n="0454a15"/>潔身。小遺浴堂。則求潔反汚矣。旣汚自身。復汚大
<lb ed="X" n="0320c10"/><lb ed="R106" n="0454a16"/>衆。則禮佛誦經。一切皆成不淨。莫大之罪也。僧護
<lb ed="X" n="0320c11"/><lb ed="R106" n="0454a17"/>經云。比丘在淨地大小便利。不擇處所。以是因緣。
<lb ed="X" n="0320c12"/><lb ed="R106" n="0454a18"/>入地獄中。作肉廁井。火燒受苦不息。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0320c13"/><lb ed="R106" n="0454b01"/><p xml:id="pX60p0320c1301">二嫌疑當避</p>
<lb ed="X" n="0320c14"/><lb ed="R106" n="0454b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0320c1401">不得共人語笑。人天寶鑑云。一沙彌入浴戲笑。遂感
<lb ed="X" n="0320c15"/><lb ed="R106" n="0454b03"/>沸湯地獄之報○不得洗僻處○凡有瘡癬。宜在後
<lb ed="X" n="0320c16"/><lb ed="R106" n="0454b04"/>浴。或有可畏瘡。尤宜<g ref="#CB06873">𢌞</g>避。免<anchor xml:id="nkr_note_add_0320c1601" n="0320c1601"/><anchor xml:id="beg0320c1601" n="0320c1601"/>刺<anchor xml:id="end0320c1601"/>人眼○不得恣意久
<lb ed="X" n="0320c17"/><lb ed="R106" n="0454b05"/>洗。妨礙後人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0320c18"/><lb ed="R106" n="0454b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0320c1801">語笑。乃放逸之根。殊不知身垢未淨。而心垢先生。
<lb ed="X" n="0320c19"/><lb ed="R106" n="0454b07"/>皆由不知慚愧。故感此報也。浴者。各須自嚴。浴堂
<lb ed="X" n="0320c20"/><lb ed="R106" n="0454b08"/>警語云。不得以水互相澆洗。亦不得用水太費。不
<lb ed="X" n="0320c21"/><lb ed="R106" n="0454b09"/>得在內洗衣。入不先師。亦不得在上座前浴。萬峯
<lb ed="X" n="0320c22"/><lb ed="R106" n="0454b10"/>浴室銘云。山峗路遠。致其柴薪。瀹釜然火。効其勞
<lb ed="X" n="0320c23"/><lb ed="R106" n="0454b11"/>勤。一月數浴。叢林罕聞。沙彌戲笑。沸湯澆淋。洗心
<lb ed="X" n="0320c24"/><lb ed="R106" n="0454b12"/>滌慮。日新又新。何以報德。忽悟水因△僻處者。大
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0321a" n="0321a"/>
<lb ed="X" n="0321a01"/><lb ed="R106" n="0454b13"/>小便處也。謂先當洗淨。入浴時不必再洗僻處。以
<lb ed="X" n="0321a02"/><lb ed="R106" n="0454b14"/>違從上至下之儀也。然下身縱有熱疿。及癢疥者。
<lb ed="X" n="0321a03"/><lb ed="R106" n="0454b15"/>亦不得先湯△凡有瘡癬者。十誦律云。有比丘癩
<lb ed="X" n="0321a04"/><lb ed="R106" n="0454b16"/>病求治。藥師耆域吿言。汝可洗浴得瘥。比丘答言。
<lb ed="X" n="0321a05"/><lb ed="R106" n="0454b17"/>佛未聽許入浴堂。諸比丘白佛。佛聽衆僧洗後浴
<lb ed="X" n="0321a06"/><lb ed="R106" n="0454b18"/>之。故曰宜在後浴也△可畏瘡者。如癰疽及一切
<lb ed="X" n="0321a07"/><lb ed="R106" n="0455a01"/>惡瘡等。自須迴避。或取水別洗。免刺人眼。或在最
<lb ed="X" n="0321a08"/><lb ed="R106" n="0455a02"/>後方浴。不然則損福招愆△不得恣意久洗者。謂
<lb ed="X" n="0321a09"/><lb ed="R106" n="0455a03"/>當愛惜常住。體諒大衆。不得恣情縱意久洗。妨礙
<lb ed="X" n="0321a10"/><lb ed="R106" n="0455a04"/>後人也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0321a11"/><lb ed="R106" n="0455a05"/><p xml:id="pX60p0321a1101">二補儀</p>
<lb ed="X" n="0321a12"/><lb ed="R106" n="0455a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0321a1201">附　脫衣著衣。安詳自在○浴前先洗淨。須細行。不
<lb ed="X" n="0321a13"/><lb ed="R106" n="0455a07"/>得以洗淨水入浴釜○湯泠熱。依例擊梆。不得大喚。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0321a14"/><lb ed="R106" n="0455a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0321a1401">安詳自在者。謂不得輕躁倉卒也△浴前先洗淨
<lb ed="X" n="0321a15"/><lb ed="R106" n="0455a09"/>者。謂未浴之前。先當如法洗淨<anchor xml:id="nkr_note_add_0321a1501" n="0321a1501"/><anchor xml:id="beg0321a1501" n="0321a1501"/>已<anchor xml:id="end0321a1501"/>。方可入池也。前
<lb ed="X" n="0321a16"/><lb ed="R106" n="0455a10"/>缺此法。今故補之。不得以洗淨水入浴釜者。釜。鍋
<lb ed="X" n="0321a17"/><lb ed="R106" n="0455a11"/>也。謂不得以洗淨穢水。入于浴鍋也△湯冷熱。依
<lb ed="X" n="0321a18"/><lb ed="R106" n="0455a12"/>例擊梆者。謂當守常住之規。不得高聲大喚。以類
<lb ed="X" n="0321a19"/><lb ed="R106" n="0455a13"/>俗人也。古來浴堂設小板。或小梆于內。湯泠。鳴兩
<lb ed="X" n="0321a20"/><lb ed="R106" n="0455a14"/>下。卽是湯冷二字。湯熱。鳴三下。卽是不要燒三字。
<lb ed="X" n="0321a21"/><lb ed="R106" n="0455a15"/>如欲添水。鳴一下。圊頭聞之。卽會添減之意。調和
<lb ed="X" n="0321a22"/><lb ed="R106" n="0455a16"/>如法也。其洗浴器具。當安置潔淨。如法而用者。亦
<lb ed="X" n="0321a23"/><lb ed="R106" n="0455a17"/>當如法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0321a24"/><lb ed="R106" n="0455a18"/><p xml:id="pX60p0321a2401">入廁第十三<note place="inline">十六事○分二</note>初正儀<note place="inline">分三</note></p>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0321b" n="0321b"/>
<lb ed="X" n="0321b01"/><lb ed="R106" n="0455b01"/><p xml:id="pX60p0321b0101">初知時卽行</p>
<lb ed="X" n="0321b02"/><lb ed="R106" n="0455b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0321b0201">欲大小便卽當行。莫待內逼倉卒○於竹竿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0321001" n="0321001"/>土掛直
<lb ed="X" n="0321b03"/><lb ed="R106" n="0455b03"/>裰。摺令齊整。以手巾或腰絛繫之。一。作記認。二。恐墮
<lb ed="X" n="0321b04"/><lb ed="R106" n="0455b04"/>地○須脫換鞋脚<note place="inline">應是屩字</note>不可淨鞋入廁。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0321b05"/><lb ed="R106" n="0455b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0321b0501">緇門警訓云。登廁之法。律制委明。葢欲令其嚴潔
<lb ed="X" n="0321b06"/><lb ed="R106" n="0455b06"/>身器。以便親近聖賢也。故洗淨洗手。各有軌度。倘
<lb ed="X" n="0321b07"/><lb ed="R106" n="0455b07"/>未盡諸法。則禮誦燒香。執捉經卷。一切皆爲不淨
<lb ed="X" n="0321b08"/><lb ed="R106" n="0455b08"/>矣△欲大小便卽當行者。謂人之有身。必假飮食
<lb ed="X" n="0321b09"/><lb ed="R106" n="0455b09"/>滋養。有飮食則輕氣上昇。重濁下墜。故有大小便
<lb ed="X" n="0321b10"/><lb ed="R106" n="0455b10"/>利。是所不免者。凡欲行時。卽須打點。若等事急而
<lb ed="X" n="0321b11"/><lb ed="R106" n="0455b11"/>行。卽有失儀之過。故曰。莫待內逼倉卒也。僧祇律
<lb ed="X" n="0321b12"/><lb ed="R106" n="0455b12"/>云。應當知時。欲行便往。不得覆頭大小便。及慌忙
<lb ed="X" n="0321b13"/><lb ed="R106" n="0455b13"/>失錯△竹竿上掛直裰等句者。以見作事細心。不
<lb ed="X" n="0321b14"/><lb ed="R106" n="0455b14"/>致有所失也。直裰。相傳前輩見僧有偏衫而無裙。
<lb ed="X" n="0321b15"/><lb ed="R106" n="0455b15"/>或有裙而無偏衫。故合二衣而爲直裰也△須脫
<lb ed="X" n="0321b16"/><lb ed="R106" n="0455b16"/>換鞋屩者。屩。音覺。草履也。此從淸規較證。謂當脫
<lb ed="X" n="0321b17"/><lb ed="R106" n="0455b17"/>去淨鞋。換草履上廁也。亦不得著觸履踐僧地。及
<lb ed="X" n="0321b18"/><lb ed="R106" n="0455b18"/>入殿堂禮誦。獲罪非輕。古云。衩袒登溷。草履遊山。
<lb ed="X" n="0321b19"/><lb ed="R106" n="0456a01"/>莫踐法堂。回互耆舊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0321b20"/><lb ed="R106" n="0456a02"/><p xml:id="pX60p0321b2001">二預覺存心</p>
<lb ed="X" n="0321b21"/><lb ed="R106" n="0456a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0321b2101">至當三彈指。使內人知○不得迫促內人使出○<anchor xml:id="nkr_note_add_0321b2101" n="0321b2101"/><anchor xml:id="beg0321b2101" n="0321b2101"/>已<anchor xml:id="end0321b2101"/>
<lb ed="X" n="0321b22"/><lb ed="R106" n="0456a04"/>止復當三彈指。默念。大小便時。當願衆生。棄貪瞋癡。
<lb ed="X" n="0321b23"/><lb ed="R106" n="0456a05"/>蠲除罪法○不得低頭視下○不得持草畫地○不
<lb ed="X" n="0321b24"/><lb ed="R106" n="0456a06"/>得努氣作聲○不得隔壁共人說話○不當唾壁。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0321c" n="0321c"/>
<lb ed="X" n="0321c01"/><lb ed="R106" n="0456a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0321c0101">三彈指者。謂驚覺內人也。然內人亦當作聲使知。
<lb ed="X" n="0321c02"/><lb ed="R106" n="0456a08"/>如內人不出。自當避之。或過餘處△不得迫促內
<lb ed="X" n="0321c03"/><lb ed="R106" n="0456a09"/>人者。謂不得在彼嚮動。逼迫內人出也△<anchor xml:id="nkr_note_add_0321c0301" n="0321c0301"/><anchor xml:id="beg0321c0301" n="0321c0301"/>已<anchor xml:id="end0321c0301"/>上。登
<lb ed="X" n="0321c04"/><lb ed="R106" n="0456a10"/>廁也。復當三彈指者。恐傷廁中<g ref="#CB01493">㗖</g>穢之鬼。故當先
<lb ed="X" n="0321c05"/><lb ed="R106" n="0456a11"/>驚覺也。譬喩經云。有一沙門。不彈指來大小便。穢
<lb ed="X" n="0321c06"/><lb ed="R106" n="0456a12"/>濺廁中鬼面。厲鬼大嗔。欲殺沙門。沙門持戒。鬼不
<lb ed="X" n="0321c07"/><lb ed="R106" n="0456a13"/>得便△默念。大小便時。當願衆生者。謂菩薩以利
<lb ed="X" n="0321c08"/><lb ed="R106" n="0456a14"/>生爲念。凡擧一念。卽願度生也。棄貪嗔癡。蠲除罪
<lb ed="X" n="0321c09"/><lb ed="R106" n="0456a15"/>法者。爲此三毒。穢汚身心。如縛罪法。不得自在。故
<lb ed="X" n="0321c10"/><lb ed="R106" n="0456a16"/>喩如穢。言我今棄穢如除罪法。淸淨無垢。亦願衆
<lb ed="X" n="0321c11"/><lb ed="R106" n="0456a17"/>生。淸淨無垢也△不得低頭視下者。謂不得視陰
<lb ed="X" n="0321c12"/><lb ed="R106" n="0456a18"/>處也△不得持草畫地者。西俗以葦爲廁草。故愚
<lb ed="X" n="0321c13"/><lb ed="R106" n="0456b01"/>夫不知。廁上畫字畫壁。遂成大咎。若于廁上板壁
<lb ed="X" n="0321c14"/><lb ed="R106" n="0456b02"/>作字。則爲造物所呵。筆飡云。明湖州潘道士。道法
<lb ed="X" n="0321c15"/><lb ed="R106" n="0456b03"/>高妙。一日於廁上畫符。天將忽至。問所召何事。無
<lb ed="X" n="0321c16"/><lb ed="R106" n="0456b04"/>以應支。曰。門前樹爲我移種屋後。將曰。小事何輕
<lb ed="X" n="0321c17"/><lb ed="R106" n="0456b05"/>意召我。遂以火筆點頭而去。士後頭上膿水不乾。
<lb ed="X" n="0321c18"/><lb ed="R106" n="0456b06"/>凡有患瘡癤者。乞士膿水抹之。無不効驗△不得
<lb ed="X" n="0321c19"/><lb ed="R106" n="0456b07"/>努氣作聲者。努。用力也。然除穢雖粗行。若努力則
<lb ed="X" n="0321c20"/><lb ed="R106" n="0456b08"/>喪氣也△不得隔壁共人說話者。文殊經云。大小
<lb ed="X" n="0321c21"/><lb ed="R106" n="0456b09"/>便時。身口狀如木石。不得有聲。護持淸淨身口故。
<lb ed="X" n="0321c22"/><lb ed="R106" n="0456b10"/>古云。廁上共人語。最下賤相△不得唾壁者。有其
<lb ed="X" n="0321c23"/><lb ed="R106" n="0456b11"/>二過。一。行人打掃。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0321c2301" n="0321c2301"/><anchor xml:id="beg0321c2301" n="0321c2301"/>己<anchor xml:id="end0321c2301"/>折福。二。人見生疑。令鬼驚
<lb ed="X" n="0321c24"/><lb ed="R106" n="0456b12"/>畏。列異傳云。南陽宋經伯。夜行逢鬼。問云。鬼悉何
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0322a" n="0322a"/>
<lb ed="X" n="0322a01"/><lb ed="R106" n="0456b13"/>所忌。答言。惟不喜人唾耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0322a02"/><lb ed="R106" n="0456b14"/><p xml:id="pX60p0322a0201">三事理無差</p>
<lb ed="X" n="0322a03"/><lb ed="R106" n="0456b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0322a0301">逢人不得作禮。宜側身避之○不得沿路行。繫衣帶
<lb ed="X" n="0322a04"/><lb ed="R106" n="0456b16"/>○便畢當淨澡手。未澡不得持物○洗手默念。以水
<lb ed="X" n="0322a05"/><lb ed="R106" n="0456b17"/>盥掌。當願衆生。得淸淨手。受持佛法。</p><p cb:type="dharani" xml:id="pX60p0322a0515" cb:place="inline">唵。主迦囉耶娑
<lb ed="X" n="0322a06"/><lb ed="R106" n="0456b18"/>訶<note place="inline">呪三遍</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0322a07"/><lb ed="R106" n="0457a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0322a0701">褻衣作禮。反成失儀。側身避之。是爲正理△不得
<lb ed="X" n="0322a08"/><lb ed="R106" n="0457a02"/>沿路行繫衣帶者。謂餘時脫衣繫帶。尙不得沿路。
<lb ed="X" n="0322a09"/><lb ed="R106" n="0457a03"/>況入廁出身露體耶。雖穢處回不可久停。然亦必
<lb ed="X" n="0322a10"/><lb ed="R106" n="0457a04"/>須繫就方走。若沿路行繫。則愴惶之狀難觀矣△
<lb ed="X" n="0322a11"/><lb ed="R106" n="0457a05"/>便畢者。謂除穢事竟也。不言洗淨而言澡手者。文
<lb ed="X" n="0322a12"/><lb ed="R106" n="0457a06"/>略也。毗尼日用云。若但小便時。唯用水洗手一次
<lb ed="X" n="0322a13"/><lb ed="R106" n="0457a07"/>卽淨。若是大便者。去穢後洗手。或用<g ref="#CB01926">灰</g>泥皁角。如
<lb ed="X" n="0322a14"/><lb ed="R106" n="0457a08"/>法洗之。佛言。洗淨之法。有大利益。凡以我爲師者。
<lb ed="X" n="0322a15"/><lb ed="R106" n="0457a09"/>咸應洗淨。若不如法洗淨。不應遶塔行道。不合禮
<lb ed="X" n="0322a16"/><lb ed="R106" n="0457a10"/>佛誦經。自不禮他。亦不受他禮。不應啗食。不坐僧
<lb ed="X" n="0322a17"/><lb ed="R106" n="0457a11"/>床。不應入衆。所持呪法。皆無効驗。未澡不得持物
<lb ed="X" n="0322a18"/><lb ed="R106" n="0457a12"/>者。謂手穢物亦穢也△洗手默念。以水盥掌。當願
<lb ed="X" n="0322a19"/><lb ed="R106" n="0457a13"/>衆生者。自利利他也。得淸淨手。受持佛法者。事理
<lb ed="X" n="0322a20"/><lb ed="R106" n="0457a14"/>雙彰也。呪持七遍。淸規云。按大藏瓔珞經等。若登
<lb ed="X" n="0322a21"/><lb ed="R106" n="0457a15"/>溷洗手。不念此呪。假使十恒河水。洗至金剛地際。
<lb ed="X" n="0322a22"/><lb ed="R106" n="0457a16"/>亦不能淨。廣如香乳記明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0322a23"/><lb ed="R106" n="0457a17"/><p xml:id="pX60p0322a2301">二補儀</p>
<lb ed="X" n="0322a24"/><lb ed="R106" n="0457a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0322a2401">附　若小解。亦要收起衣袖。又不可著褊衫小解。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0322b" n="0322b"/>
<lb ed="X" n="0322b01"/><lb ed="R106" n="0457b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0322b0101">解。放也。其義出自禮記。謂手容恭敬。君子起居。常
<lb ed="X" n="0322b02"/><lb ed="R106" n="0457b02"/>自恭敬。不敢散手掉臂。惟至大小便時。不得不暫
<lb ed="X" n="0322b03"/><lb ed="R106" n="0457b03"/>解也。然衣袖不能常洗。凡小解時。先須抄起。宜在
<lb ed="X" n="0322b04"/><lb ed="R106" n="0457b04"/>桶邊解。不得向桶中直沖作聲。使臭氣薰人。亦不
<lb ed="X" n="0322b05"/><lb ed="R106" n="0457b05"/>得共人語笑。褊衫。原非佛制。乃此方所造。竺道祖
<lb ed="X" n="0322b06"/><lb ed="R106" n="0457b06"/>云。魏時請僧入內供養。宮人見僧褊袒右肩。不以
<lb ed="X" n="0322b07"/><lb ed="R106" n="0457b07"/>爲善。遂作褊衫施。綴于左邊。覆肩衣上。而覆右肩。
<lb ed="X" n="0322b08"/><lb ed="R106" n="0457b08"/>因名褊衫。今隱覆肩衣名。通號兩袖者。曰褊衫也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0322b09"/><lb ed="R106" n="0457b09"/><p xml:id="pX60p0322b0901">睡臥第十四<note place="inline">凡七事○分二</note>初正儀<note place="inline">分二</note></p>
<lb ed="X" n="0322b10"/><lb ed="R106" n="0457b10"/><p xml:id="pX60p0322b1001">初身念如儀</p>
<lb ed="X" n="0322b11"/><lb ed="R106" n="0457b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0322b1101">臥須右脇。名吉祥睡。不得仰臥。覆臥。及左脇臥。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0322b12"/><lb ed="R106" n="0457b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0322b1201">右脇臥者。佛之遺式也。謂沙門臥法。應如獅子王
<lb ed="X" n="0322b13"/><lb ed="R106" n="0457b13"/>臥。右脇著席。累足合口。頭枕右手。舒左手順身。不
<lb ed="X" n="0322b14"/><lb ed="R106" n="0457b14"/>捨念慧。思惟三寶。則惡夢不起。心不顚倒。故名吉
<lb ed="X" n="0322b15"/><lb ed="R106" n="0457b15"/>祥睡也。仰臥者。尸寢也。覆臥者。偃臥也。寶梁經云。
<lb ed="X" n="0322b16"/><lb ed="R106" n="0457b16"/>仰臥。是修羅臥。覆臥。是餓鬼臥。左脇。是貪欲人臥。
<lb ed="X" n="0322b17"/><lb ed="R106" n="0457b17"/>右脇。是出家人臥也。然臥須安枕。或曲肱而枕。頭
<lb ed="X" n="0322b18"/><lb ed="R106" n="0457b18"/>不得著席。黃庭經云。上有黃庭。下有關元。前有幽
<lb ed="X" n="0322b19"/><lb ed="R106" n="0458a01"/>關。後有命門。若仰臥覆臥。則命門與丹田之氣不
<lb ed="X" n="0322b20"/><lb ed="R106" n="0458a02"/>伸。故有亂夢顚倒之境也。靈樞經云。天不滿西北。
<lb ed="X" n="0322b21"/><lb ed="R106" n="0458a03"/>故右耳目。不如左耳目聰明。地不滿東南。故左手
<lb ed="X" n="0322b22"/><lb ed="R106" n="0458a04"/>足。不如右手足強健。故吉祥睡者。虗左以實右也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0322b23"/><lb ed="R106" n="0458a05"/><p xml:id="pX60p0322b2301">二尊卑須別</p>
<lb ed="X" n="0322b24"/><lb ed="R106" n="0458a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0322b2401">不得與師同室同榻。或得同室。不得同榻○亦不得
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0322c" n="0322c"/>
<lb ed="X" n="0322c01"/><lb ed="R106" n="0458a07"/>與同事沙彌共榻○凡掛鞋履小衣等。不得過人頭
<lb ed="X" n="0322c02"/><lb ed="R106" n="0458a08"/>面。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0322c03"/><lb ed="R106" n="0458a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0322c0301">不得與師同室同榻者。謂遵佛制故。或同室者。謂
<lb ed="X" n="0322c04"/><lb ed="R106" n="0458a10"/>防梵行難故。非難不得△同事者。謂同沙彌所施
<lb ed="X" n="0322c05"/><lb ed="R106" n="0458a11"/>行事。或同師受學者。如僧護比丘。見地獄中二沙
<lb ed="X" n="0322c06"/><lb ed="R106" n="0458a12"/>彌。眠臥相抱。猛火燒身。苦不休息。比丘白佛。何罪
<lb ed="X" n="0322c07"/><lb ed="R106" n="0458a13"/>所致。佛言。迦葉佛時。是二沙彌。共一被褥中相抱
<lb ed="X" n="0322c08"/><lb ed="R106" n="0458a14"/>眠臥。以是因緣。入地獄中。火燒被褥。相抱受苦。至
<lb ed="X" n="0322c09"/><lb ed="R106" n="0458a15"/>今不絕△鞋履小衣。是下身衣物。過人頭面。損福
<lb ed="X" n="0322c10"/><lb ed="R106" n="0458a16"/>招愆。故不得高掛也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0322c11"/><lb ed="R106" n="0458a17"/><p xml:id="pX60p0322c1101">二補儀</p>
<lb ed="X" n="0322c12"/><lb ed="R106" n="0458a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0322c1201">附　不得脫裏衣臥○不得睡床上笑語高聲○不
<lb ed="X" n="0322c13"/><lb ed="R106" n="0458b01"/>得聖像及法堂前<g ref="#CB06078">𢹂</g>溺器過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0322c14"/><lb ed="R106" n="0458b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0322c1401">志于道者。則睡眠時少。經行時多。或勞倦至極。暫
<lb ed="X" n="0322c15"/><lb ed="R106" n="0458b03"/>臥少頃也。所以古人圓木爲枕。而自警耳。裏衣者。
<lb ed="X" n="0322c16"/><lb ed="R106" n="0458b04"/>不論上下。但以近身所著爲名也。若脫臥者。則放
<lb ed="X" n="0322c17"/><lb ed="R106" n="0458b05"/>逸恣睡。故不得脫也△笑語高聲。與前禪堂臥語
<lb ed="X" n="0322c18"/><lb ed="R106" n="0458b06"/>儀無別。惟異房中耳。睡時語聲。神鬼所瞋。念佛持
<lb ed="X" n="0322c19"/><lb ed="R106" n="0458b07"/>呪。神鬼贊祐△聖像者。諸佛。菩薩。羅漢。祖師等像。
<lb ed="X" n="0322c20"/><lb ed="R106" n="0458b08"/>法堂者。是凡聖交參說法之地。溺器。周禮天宮曰。
<lb ed="X" n="0322c21"/><lb ed="R106" n="0458b09"/>太尉掌王燕服。及褻器。鄭司農曰。褻溺器也。名虎
<lb ed="X" n="0322c22"/><lb ed="R106" n="0458b10"/>子。亦名伏虎。此言便利穢褻。不淨之器。不得在師
<lb ed="X" n="0322c23"/><lb ed="R106" n="0458b11"/>長前<g ref="#CB06078">𢹂</g>過。況聖像者耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0322c24"/><lb ed="R106" n="0458b12"/><p xml:id="pX60p0322c2401">圍爐第十五<note place="inline">凡四事○分二</note>初避嫌</p>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0323a" n="0323a"/>
<lb ed="X" n="0323a01"/><lb ed="R106" n="0458b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0323a0101">不得交頭接耳說話○不得彈垢膩火中○不得烘
<lb ed="X" n="0323a02"/><lb ed="R106" n="0458b14"/>焙鞋襪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0323a03"/><lb ed="R106" n="0458b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0323a0301">嚴冬向火。皆爲禦寒。若交頭接耳。則失威儀。說話。
<lb ed="X" n="0323a04"/><lb ed="R106" n="0458b16"/>則廢正業。亦爲是非之本。再彈垢膩火中。及烘焙
<lb ed="X" n="0323a05"/><lb ed="R106" n="0458b17"/>鞋襪。令臭氣薰人。動他心念者。則損福不淺矣。故
<lb ed="X" n="0323a06"/><lb ed="R106" n="0458b18"/>律云。向火不得以毛髮。爪甲。洟唾。皮。血。餠。果。毒藥。
<lb ed="X" n="0323a07"/><lb ed="R106" n="0459a01"/>而著火中。並皆得罪。淸規云。不得炙鞋焙屩。亦不
<lb ed="X" n="0323a08"/><lb ed="R106" n="0459a02"/>得撥火飛<g ref="#CB01926">灰</g>。塵坌人眼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0323a09"/><lb ed="R106" n="0459a03"/><p xml:id="pX60p0323a0901">二輟<anchor xml:id="nkr_note_add_0323a0901" n="0323a0901"/><anchor xml:id="beg0323a0901" n="0323a0901"/>已<anchor xml:id="end0323a0901"/></p>
<lb ed="X" n="0323a10"/><lb ed="R106" n="0459a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0323a1001">不得向火太久。恐妨後人。稍煖。便宜歸位。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0323a11"/><lb ed="R106" n="0459a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0323a1101">六和同住。泠煖相同。向火太久。是不爲衆。故當知
<lb ed="X" n="0323a12"/><lb ed="R106" n="0459a06"/>足也。箴規云。淨髮圍爐。禮宜謙讓。律中佛言。向火
<lb ed="X" n="0323a13"/><lb ed="R106" n="0459a07"/>有五過失。一。令人無顏色。二。令人無氣力。三。令人
<lb ed="X" n="0323a14"/><lb ed="R106" n="0459a08"/>眼闇。四。令多人閙集。五。多說俗事。有損無益也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0323a15"/><lb ed="R106" n="0459a09"/><p xml:id="pX60p0323a1501">在房中第十六<note place="inline">凡六事○二分</note>初敬人</p>
<lb ed="X" n="0323a16"/><lb ed="R106" n="0459a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0323a1601">更相問訊須知大小○欲持燈火入。預吿房內知。云
<lb ed="X" n="0323a17"/><lb ed="R106" n="0459a11"/>火入。欲滅燈火。預問同房人。更用燈否○滅燈火不
<lb ed="X" n="0323a18"/><lb ed="R106" n="0459a12"/>得口吹。念誦不得高聲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0323a19"/><lb ed="R106" n="0459a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0323a1901">更。互也。問訊者。發言訊問也。謂當先問生年成臘。
<lb ed="X" n="0323a20"/><lb ed="R106" n="0459a14"/>若長于我者。詢其興居安利否。若少于我者。詢其
<lb ed="X" n="0323a21"/><lb ed="R106" n="0459a15"/>學業日進否。故云。須知大小也。行護云。若有得失
<lb ed="X" n="0323a22"/><lb ed="R106" n="0459a16"/>言語。卽須乞彼歡喜。不得經宿結其罪累。應互相
<lb ed="X" n="0323a23"/><lb ed="R106" n="0459a17"/>讚美。不得背相毀說。互相譏誚△持燈預吿者。免
<lb ed="X" n="0323a24"/><lb ed="R106" n="0459a18"/>彼失儀倉卒故。燈滅預問者。取同房人之便。不敢
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0323b" n="0323b"/>
<lb ed="X" n="0323b01"/><lb ed="R106" n="0459b01"/>自便故△滅燈火不得口吹者。有其二義。一。燈上
<lb ed="X" n="0323b02"/><lb ed="R106" n="0459b02"/>有微細蟲。飛聚焰上。以火爲境界。吾人肉眼不見。
<lb ed="X" n="0323b03"/><lb ed="R106" n="0459b03"/>若以口吹。則墮焰中而死。失慈悲心故。二。燈乃火
<lb ed="X" n="0323b04"/><lb ed="R106" n="0459b04"/>神所司。人之生也。莫不仗此破暗開明。成熟活命。
<lb ed="X" n="0323b05"/><lb ed="R106" n="0459b05"/>若以口吹。則有穢氣。不恭敬故。亦不得以手扇風
<lb ed="X" n="0323b06"/><lb ed="R106" n="0459b06"/>令滅。當以燈筯却去殘炷。徐隱水盞中。須檢點火
<lb ed="X" n="0323b07"/><lb ed="R106" n="0459b07"/>燭。弗令失誤。念誦不得高聲。義如前悉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0323b08"/><lb ed="R106" n="0459b08"/><p xml:id="pX60p0323b0801">二存念</p>
<lb ed="X" n="0323b09"/><lb ed="R106" n="0459b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0323b0901">若有病人。當慈始終看之○有人睡。不得打物作響。
<lb ed="X" n="0323b10"/><lb ed="R106" n="0459b10"/>及高聲語笑○不得無故入他房院。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0323b11"/><lb ed="R106" n="0459b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0323b1101">病者。謂四大不調。氣息喘迫。身爲苦本。誰能免之。
<lb ed="X" n="0323b12"/><lb ed="R106" n="0459b12"/>出家五衆。無所親倚。故如來諄諄吿曰。若欲供養
<lb ed="X" n="0323b13"/><lb ed="R106" n="0459b13"/>我者。當供養病人。復吿諸比丘言。看病須具五種
<lb ed="X" n="0323b14"/><lb ed="R106" n="0459b14"/>德。一。知病人可食不可食。二。不惡賤病人便利洟
<lb ed="X" n="0323b15"/><lb ed="R106" n="0459b15"/>唾。三。有慈愍心。不爲名利。四。能經理湯藥。乃至瘥
<lb ed="X" n="0323b16"/><lb ed="R106" n="0459b16"/>或終。五。能爲病者說法。令生歡喜。故有慈心者。能
<lb ed="X" n="0323b17"/><lb ed="R106" n="0459b17"/>看病也。始終者。長遠道心也。善生經佛說偈言。人
<lb ed="X" n="0323b18"/><lb ed="R106" n="0459b18"/>當瞻疾病。問訊諸危厄。善惡有報應。如種果獲實。
<lb ed="X" n="0323b19"/><lb ed="R106" n="0460a01"/>世尊則爲父。經法則爲母。同學者兄弟。因是而得
<lb ed="X" n="0323b20"/><lb ed="R106" n="0460a02"/>度△有人睡。不得打物作響。及高聲語笑者。響物
<lb ed="X" n="0323b21"/><lb ed="R106" n="0460a03"/>應聲也。謂打物作響。高聲語笑。驚亂人寂。失<anchor xml:id="nkr_note_add_0323b2101" n="0323b2101"/><anchor xml:id="beg0323b2101" n="0323b2101"/>己<anchor xml:id="end0323b2101"/>細
<lb ed="X" n="0323b22"/><lb ed="R106" n="0460a04"/>行。古云。彼方睡時。當存愛敬。凡有擧動。心必沉靜。
<lb ed="X" n="0323b23"/><lb ed="R106" n="0460a05"/>笑語高聲。擊物作響。令彼不眠。動彼瞋病。疊障無
<lb ed="X" n="0323b24"/><lb ed="R106" n="0460a06"/>明。遠却眞性△不得無故入他房院者。謂無有過
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0323c" n="0323c"/>
<lb ed="X" n="0323c01"/><lb ed="R106" n="0460a07"/>經請益。問候師承。看病因緣。及常住之事。不可入
<lb ed="X" n="0323c02"/><lb ed="R106" n="0460a08"/>也。古云。無故入他房院。不是講白話。定是喫疲茶。
<lb ed="X" n="0323c03"/><lb ed="R106" n="0460a09"/>愚者近之。智者遠之。學佛道者。決不行也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0323c04"/><lb ed="R106" n="0460a10"/><p xml:id="pX60p0323c0401">到尼寺第十七<note place="inline">凡十事○分二</note>初正儀<note place="inline">分二</note></p>
<lb ed="X" n="0323c05"/><lb ed="R106" n="0460a11"/><p xml:id="pX60p0323c0501">初遠嫌</p>
<lb ed="X" n="0323c06"/><lb ed="R106" n="0460a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0323c0601">有異座方坐。無異座不得坐○不得爲非時之說○
<lb ed="X" n="0323c07"/><lb ed="R106" n="0460a13"/>若還不得說其好醜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0323c08"/><lb ed="R106" n="0460a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0323c0801">尼者。善見云。女也。不稱女而稱尼者。以別世俗故。
<lb ed="X" n="0323c09"/><lb ed="R106" n="0460a15"/>又令世人信敬尊重故。若還同世俗稱女者。則人
<lb ed="X" n="0323c10"/><lb ed="R106" n="0460a16"/>所輕薄。不能生信敬也。會正記云。如來成道十四
<lb ed="X" n="0323c11"/><lb ed="R106" n="0460a17"/>年後。姨母<name role="" type="person">大愛道</name>。與五百釋種女。求度出家。佛不
<lb ed="X" n="0323c12"/><lb ed="R106" n="0460a18"/>聽許。爲滅正法五百年故。<name role="" type="person">大愛道</name>等。步涉足裂。塵
<lb ed="X" n="0323c13"/><lb ed="R106" n="0460b01"/>土坌身。悲泣不去。阿難爲陳三請。如來慈愍。爲彼
<lb ed="X" n="0323c14"/><lb ed="R106" n="0460b02"/>制八敬法。若能行者。當度出家。阿難依敎傳宣。大
<lb ed="X" n="0323c15"/><lb ed="R106" n="0460b03"/>愛道等。三答能持。故聽出家。律云。由尼等能行八
<lb ed="X" n="0323c16"/><lb ed="R106" n="0460b04"/>敬。如來正法還得千年。此比丘尼始也。尼寺者。亦
<lb ed="X" n="0323c17"/><lb ed="R106" n="0460b05"/>是漢明帝焚經時。佛法感應。宮女發心出家。建三
<lb ed="X" n="0323c18"/><lb ed="R106" n="0460b06"/>寺安尼爲始△有異座方坐者。異。特設也。謂非尼
<lb ed="X" n="0323c19"/><lb ed="R106" n="0460b07"/>常坐之座故。無異座不得坐者。以見男女有別也
<lb ed="X" n="0323c20"/><lb ed="R106" n="0460b08"/>△不得爲非時之說者。謂非宜說法之時。則不應
<lb ed="X" n="0323c21"/><lb ed="R106" n="0460b09"/>爲說也。然說法之語。不得非言。日臨午後。不得久
<lb ed="X" n="0323c22"/><lb ed="R106" n="0460b10"/>住△若還不得說其好醜者。謂不得論其是非好
<lb ed="X" n="0323c23"/><lb ed="R106" n="0460b11"/>惡。及彼形貌長短也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0323c24"/><lb ed="R106" n="0460b12"/><p xml:id="pX60p0323c2401">二除疑</p>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0324a" n="0324a"/>
<lb ed="X" n="0324a01"/><lb ed="R106" n="0460b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0324a0101">不得書疏往來。及假借裁割洗浣等○不得手爲淨
<lb ed="X" n="0324a02"/><lb ed="R106" n="0460b14"/>髮○不得屛處共坐。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0324a03"/><lb ed="R106" n="0460b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0324a0301">不得書疏往來等者。謂書。以往來達意。疏。以彼此
<lb ed="X" n="0324a04"/><lb ed="R106" n="0460b16"/>陳情。假。借也。裁割。是縫補。洗浣。卽漿洗衣服。等者。
<lb ed="X" n="0324a05"/><lb ed="R106" n="0460b17"/>未盡之辭。斯皆恐生漸染。招人譏謗。雖戒律冰淸
<lb ed="X" n="0324a06"/><lb ed="R106" n="0460b18"/>心境兩寂。不若杜絕爲美也△不得手爲淨髮者。
<lb ed="X" n="0324a07"/><lb ed="R106" n="0461a01"/>謂離塵脫俗。品格要高。出世法中。僧體須重。若親
<lb ed="X" n="0324a08"/><lb ed="R106" n="0461a02"/>手爲尼剃髮。則尼坐僧立。敗壞法門。終成俗漢矣。
<lb ed="X" n="0324a09"/><lb ed="R106" n="0461a03"/>成範云。亦不得把手敎剃式。不得入厨房敎作飮
<lb ed="X" n="0324a10"/><lb ed="R106" n="0461a04"/>食。非師差使。縱過尼寺門。亦不得擅入△不得屛
<lb ed="X" n="0324a11"/><lb ed="R106" n="0461a05"/>處共坐者。有其二義。一。漸生染心。二。令他疑謗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0324a12"/><lb ed="R106" n="0461a06"/><p xml:id="pX60p0324a1201">二補儀</p>
<lb ed="X" n="0324a13"/><lb ed="R106" n="0461a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0324a1301">附　無二人不得單進○不得彼此送禮○不得囑
<lb ed="X" n="0324a14"/><lb ed="R106" n="0461a08"/>託尼僧。入豪貴家化緣。及求念經懺等○不得與尼
<lb ed="X" n="0324a15"/><lb ed="R106" n="0461a09"/>僧結拜父母。姊妹道友。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0324a16"/><lb ed="R106" n="0461a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0324a1601">不得單進者。謂遠他猜議故△不得彼此送禮者。
<lb ed="X" n="0324a17"/><lb ed="R106" n="0461a11"/>謂絕情平等故△不得囑託尼僧。入豪貴家化緣
<lb ed="X" n="0324a18"/><lb ed="R106" n="0461a12"/>等者。謂叢林興旺。雖賴檀門。但出入往來。要須尊
<lb ed="X" n="0324a19"/><lb ed="R106" n="0461a13"/>重。不得鑽刺謀求。退息施主。如果有道德高隆。行
<lb ed="X" n="0324a20"/><lb ed="R106" n="0461a14"/>業眞實者。則不謀而自至也。如囑託豪強富貴之
<lb ed="X" n="0324a21"/><lb ed="R106" n="0461a15"/>家化緣。則被他看破。若求念經懺。則失自<anchor xml:id="nkr_note_add_0324a2101" n="0324a2101"/><anchor xml:id="beg0324a2101" n="0324a2101"/>己<anchor xml:id="end0324a2101"/>淸高。
<lb ed="X" n="0324a22"/><lb ed="R106" n="0461a16"/>自以爲榮。他則輕視。是可忍也。孰不可忍也。而智
<lb ed="X" n="0324a23"/><lb ed="R106" n="0461a17"/>者耻之。達者未必信也△不得與尼僧結拜父母。
<lb ed="X" n="0324a24"/><lb ed="R106" n="0461a18"/>姊妹道友者。有其二義。一。則爲世俗嫌疑。二。則重
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0324b" n="0324b"/>
<lb ed="X" n="0324b01"/><lb ed="R106" n="0461b01"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0324001" n="0324001"/>僧生死之果。大非出家者所爲也。古云。父母非親
<lb ed="X" n="0324b02"/><lb ed="R106" n="0461b02"/>誰更親。昧却眞心拜婦人。安得吹毛橫宇宙。鄭風
<lb ed="X" n="0324b03"/><lb ed="R106" n="0461b03"/>掃盡見天倫。寒山云。離親爲出家。出家反結拜。世
<lb ed="X" n="0324b04"/><lb ed="R106" n="0461b04"/>上雖有緣。僧中却無賴。一頂如來衣。竟被他販賣。
<lb ed="X" n="0324b05"/><lb ed="R106" n="0461b05"/>出此敗家兒。佛也無可奈。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0324b06"/><lb ed="R106" n="0461b06"/><p xml:id="pX60p0324b0601">至人家第十八<note place="inline">二十一事分二</note>初正儀<note place="inline">分四</note></p>
<lb ed="X" n="0324b07"/><lb ed="R106" n="0461b07"/><p xml:id="pX60p0324b0701">初觀機逗敎</p>
<lb ed="X" n="0324b08"/><lb ed="R106" n="0461b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0324b0801">有異座當坐。不宜雜坐○人問經。當知時。愼勿爲非
<lb ed="X" n="0324b09"/><lb ed="R106" n="0461b09"/>時之說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0324b10"/><lb ed="R106" n="0461b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0324b1001">異座者。上座也。不宜雜坐者。謂不得與俗人共相
<lb ed="X" n="0324b11"/><lb ed="R106" n="0461b11"/>雜坐也。當自別座而坐。不得蹲坐。箕坐。交脛坐。搖
<lb ed="X" n="0324b12"/><lb ed="R106" n="0461b12"/>身坐。搖足坐。及數起數坐等△人問經。當知時者。
<lb ed="X" n="0324b13"/><lb ed="R106" n="0461b13"/>謂當觀前人根器。宜聞何法。或多或少。不得過說
<lb ed="X" n="0324b14"/><lb ed="R106" n="0461b14"/>也△愼勿爲非時之說者。若白衣不信三寶。不向
<lb ed="X" n="0324b15"/><lb ed="R106" n="0461b15"/>禮足。不喜見僧。不願造福。是非其人。勿妄宣說。當
<lb ed="X" n="0324b16"/><lb ed="R106" n="0461b16"/>重法也。儀則經云。說法不當機。他聞心不重。命終
<lb ed="X" n="0324b17"/><lb ed="R106" n="0461b17"/>受大苦。大律云。有五種人問法。皆不應爲說。一。試
<lb ed="X" n="0324b18"/><lb ed="R106" n="0461b18"/>問。二。無疑問。三。不爲悔所犯故問。四。不受語故問。
<lb ed="X" n="0324b19"/><lb ed="R106" n="0462a01"/>五。詰難故問。並不得答。若前人實有好心。不具前
<lb ed="X" n="0324b20"/><lb ed="R106" n="0462a02"/>五。意爲欲生善滅惡者。乃隨機方便。好心爲說。若
<lb ed="X" n="0324b21"/><lb ed="R106" n="0462a03"/>自解未明。若于法有疑者。則不得爲說。恐令前人
<lb ed="X" n="0324b22"/><lb ed="R106" n="0462a04"/>有錯傳之失。彼此得罪。大經云。若有受持讀誦。書
<lb ed="X" n="0324b23"/><lb ed="R106" n="0462a05"/>寫宣說。非時非國。不請而說。輕心輕他自嘆。隨處
<lb ed="X" n="0324b24"/><lb ed="R106" n="0462a06"/>而說。反滅佛法。乃至令無量人。死墮地獄。則是衆
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0324c" n="0324c"/>
<lb ed="X" n="0324c01"/><lb ed="R106" n="0462a07"/>生惡知識也。然具信者。說世間法。卽是佛法。不信
<lb ed="X" n="0324c02"/><lb ed="R106" n="0462a08"/>者說佛法。卽成世間法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0324c03"/><lb ed="R106" n="0462a09"/><p xml:id="pX60p0324c0301">二愼儀嚴制</p>
<lb ed="X" n="0324c04"/><lb ed="R106" n="0462a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0324c0401">不得多笑○主人設食。雖非法會。亦勿失儀軌○無
<lb ed="X" n="0324c05"/><lb ed="R106" n="0462a11"/>犯夜行○不得空室內。或屛處。與女人共坐共語○
<lb ed="X" n="0324c06"/><lb ed="R106" n="0462a12"/>不得書疏往來等。同前。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0324c07"/><lb ed="R106" n="0462a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0324c0701">笑者。皆由散心放逸故。出家人。到檀越處時。須護
<lb ed="X" n="0324c08"/><lb ed="R106" n="0462a14"/>僧體。縱談佛法。到暢快處。發笑亦不得有聲。不得
<lb ed="X" n="0324c09"/><lb ed="R106" n="0462a15"/>多笑。不得癡笑。狂笑。及無緣笑。假事作樂等。宜自
<lb ed="X" n="0324c10"/><lb ed="R106" n="0462a16"/>珍重。勿令他譏。如來熈怡微笑。必有發起因緣。凡
<lb ed="X" n="0324c11"/><lb ed="R106" n="0462a17"/>人秖笑也△主人設食等句者。謂施主誠心供養。
<lb ed="X" n="0324c12"/><lb ed="R106" n="0462a18"/>不論大小。皆是福田。若失儀軌。則損他信施也然。
<lb ed="X" n="0324c13"/><lb ed="R106" n="0462b01"/>道人至處。卽是法會。主人信心。卽是道場。所施旣
<lb ed="X" n="0324c14"/><lb ed="R106" n="0462b02"/>信。故受供宜誠也。行護云。若入俗家。坐起須具威
<lb ed="X" n="0324c15"/><lb ed="R106" n="0462b03"/>儀。發言亦要慈善。不得麤獷。勿說世事。當說法語。
<lb ed="X" n="0324c16"/><lb ed="R106" n="0462b04"/>增其善心。當攝六根。不令放逸△無犯夜行者。謂
<lb ed="X" n="0324c17"/><lb ed="R106" n="0462b05"/>出則不宜太早。入則不宜著夜。如日出而作。日入
<lb ed="X" n="0324c18"/><lb ed="R106" n="0462b06"/>而息。則無患也。然道人家。靑天白日。正大光明而
<lb ed="X" n="0324c19"/><lb ed="R106" n="0462b07"/>行。猶遭人撿點。何況夜行耶△不得空室內。或屛
<lb ed="X" n="0324c20"/><lb ed="R106" n="0462b08"/>處等句者。謂非處非人。則不應語。何況坐耶。坐則
<lb ed="X" n="0324c21"/><lb ed="R106" n="0462b09"/>犯過如尼△不得書疏往來等同前。謂如前入尼
<lb ed="X" n="0324c22"/><lb ed="R106" n="0462b10"/>寺之義無別也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0324c23"/><lb ed="R106" n="0462b11"/><p xml:id="pX60p0324c2301">三具儀生信</p>
<lb ed="X" n="0324c24"/><lb ed="R106" n="0462b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0324c2401">若詣俗省親。當先入中堂禮佛。或家堂聖像。端莊問
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0325a" n="0325a"/>
<lb ed="X" n="0325a01"/><lb ed="R106" n="0462b13"/>訊。次父母眷屬等。一一問訊○不得向父母說師法
<lb ed="X" n="0325a02"/><lb ed="R106" n="0462b14"/>嚴。出家難。寂寥淡薄。艱辛苦屈等事。宜爲說佛法。令
<lb ed="X" n="0325a03"/><lb ed="R106" n="0462b15"/>生信增福。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0325a04"/><lb ed="R106" n="0462b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0325a0401">詣俗省親者。佛言。世間恩重。莫過父母。若人左肩
<lb ed="X" n="0325a05"/><lb ed="R106" n="0462b17"/>擔父。右肩擔母。乃至于肩上大小便洟唾。盡於百
<lb ed="X" n="0325a06"/><lb ed="R106" n="0462b18"/>年。猶不能報須臾之恩。汝等應當孝敬父母。故有
<lb ed="X" n="0325a07"/><lb ed="R106" n="0463a01"/>此儀也。當先入中堂禮佛者。謂白衣信心。中堂多
<lb ed="X" n="0325a08"/><lb ed="R106" n="0463a02"/>有供養佛菩薩像故。問。旣然省親。先禮佛者何義。
<lb ed="X" n="0325a09"/><lb ed="R106" n="0463a03"/>答。辭親割愛出家。父母卽是<anchor xml:id="nkr_note_add_0325a0901" n="0325a0901"/><anchor xml:id="beg0325a0901" n="0325a0901"/>檀<anchor xml:id="end0325a0901"/>越。眷屬卽是施主。
<lb ed="X" n="0325a10"/><lb ed="R106" n="0463a04"/>仗佛法而利親緣。故先禮也。家堂聖像。端莊問訊
<lb ed="X" n="0325a11"/><lb ed="R106" n="0463a05"/>者。此謂香火神像。只宜合掌低頭。父母等。當加訊
<lb ed="X" n="0325a12"/><lb ed="R106" n="0463a06"/>問起居也△不得向父母說師法嚴等句者。謂省
<lb ed="X" n="0325a13"/><lb ed="R106" n="0463a07"/>親之意。當安慰其親。以進道之言。勸誘父母。娛親
<lb ed="X" n="0325a14"/><lb ed="R106" n="0463a08"/>于道。而忘于憂也。若說寂寥苦屈等事。卽令父母。
<lb ed="X" n="0325a15"/><lb ed="R106" n="0463a09"/>生姑息之心。于三寶所。不生敬仰之念。遂長淪苦
<lb ed="X" n="0325a16"/><lb ed="R106" n="0463a10"/>海。非娛親也。若說佛法。則令彼生信重心。增長福
<lb ed="X" n="0325a17"/><lb ed="R106" n="0463a11"/>慧。超越輪迴。是則度父母出于生死苦海也。故禮
<lb ed="X" n="0325a18"/><lb ed="R106" n="0463a12"/>記云。爲人子能引親至于道。孝之至也。故曰宜爲
<lb ed="X" n="0325a19"/><lb ed="R106" n="0463a13"/>說佛法。令生信增福。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0325a20"/><lb ed="R106" n="0463a14"/><p xml:id="pX60p0325a2001">四攝念無違</p>
<lb ed="X" n="0325a21"/><lb ed="R106" n="0463a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0325a2101">不得與親族小兒等。久坐久立。雜話戲笑。亦不得問
<lb ed="X" n="0325a22"/><lb ed="R106" n="0463a16"/>族中是非好惡○若天晚作宿。當獨處一榻。多坐少
<lb ed="X" n="0325a23"/><lb ed="R106" n="0463a17"/>臥。一心念佛。事訖卽還。不得留連。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0325a24"/><lb ed="R106" n="0463a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0325a2401">親族小兒等句者。謂詣俗專爲省親。母論。親黨老
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0325b" n="0325b"/>
<lb ed="X" n="0325b01"/><lb ed="R106" n="0463b01"/>少至親。皆爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0325b0101" n="0325b0101"/><anchor xml:id="beg0325b0101" n="0325b0101"/>檀<anchor xml:id="end0325b0101"/>越。俱當恭敬。若與久坐久立。雜話
<lb ed="X" n="0325b02"/><lb ed="R106" n="0463b02"/>戲笑。則非出家道品。問族是非好惡。便非好心。古
<lb ed="X" n="0325b03"/><lb ed="R106" n="0463b03"/>云。俗塵愛網。無有了期。<anchor xml:id="nkr_note_add_0325b0301" n="0325b0301"/><anchor xml:id="beg0325b0301" n="0325b0301"/>已<anchor xml:id="end0325b0301"/>辭出家。不願再見。況復
<lb ed="X" n="0325b04"/><lb ed="R106" n="0463b04"/>問事耶△獨處一榻。防梵行難故。多坐少臥。令生
<lb ed="X" n="0325b05"/><lb ed="R106" n="0463b05"/>信敬故。一心念佛。離妄想心故。事訖卽還。無留連
<lb ed="X" n="0325b06"/><lb ed="R106" n="0463b06"/>故。若論沙彌。戒力未深。道力未固。不應俗舍住宿。
<lb ed="X" n="0325b07"/><lb ed="R106" n="0463b07"/>因爲省親。不能一言而別。故當作宿也。然亦不得
<lb ed="X" n="0325b08"/><lb ed="R106" n="0463b08"/>與僕婢。同床被席共宿等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0325b09"/><lb ed="R106" n="0463b09"/><p xml:id="pX60p0325b0901">二補儀<note place="inline">分二</note>初驅邪顯正</p>
<lb ed="X" n="0325b10"/><lb ed="R106" n="0463b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0325b1001">附　不得左右邪視○不得雜語○若與女人語。不
<lb ed="X" n="0325b11"/><lb ed="R106" n="0463b11"/>得低聲密語。不得多語○不得詐現威儀。假粧禪相。
<lb ed="X" n="0325b12"/><lb ed="R106" n="0463b12"/>求彼恭敬○不得誑說佛法。亂答他問。自賣多聞。求
<lb ed="X" n="0325b13"/><lb ed="R106" n="0463b13"/>彼恭敬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0325b14"/><lb ed="R106" n="0463b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0325b1401">邪視者。心不正也。古云。欲知其人。觀其眸子。凡眸
<lb ed="X" n="0325b15"/><lb ed="R106" n="0463b15"/>子不正。其心不端也△雜語。剽竊流俗之言。如亂
<lb ed="X" n="0325b16"/><lb ed="R106" n="0463b16"/>絲之絆荆棘。絕無頭緖。若鴞鳥之呌荒丘。且多怪
<lb ed="X" n="0325b17"/><lb ed="R106" n="0463b17"/>响。未有不厭聽者也。有違正敎。故不許也。不低聲
<lb ed="X" n="0325b18"/><lb ed="R106" n="0463b18"/>密語者。言無有私故。不多語者。發言合則故△不
<lb ed="X" n="0325b19"/><lb ed="R106" n="0464a01"/>得詐現威儀。假粧禪相者。謂沙門威儀。本具禪相。
<lb ed="X" n="0325b20"/><lb ed="R106" n="0464a02"/>而詐現假粧。邀名求敬。故不許也。潙山云。平常習
<lb ed="X" n="0325b21"/><lb ed="R106" n="0464a03"/>慣自然。何用粧模作勢。寒山云。威儀貴本分。詐現
<lb ed="X" n="0325b22"/><lb ed="R106" n="0464a04"/>非眞實。禪相本無相。無相豈粧得。縱使粧得成。難
<lb ed="X" n="0325b23"/><lb ed="R106" n="0464a05"/>逃眞鑑識。如猿學打坐。外像內心忒。微微境風生。
<lb ed="X" n="0325b24"/><lb ed="R106" n="0464a06"/>嬉戲偷果食。瞻彼高尙人。澄定久深默。又如在紅
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0325c" n="0325c"/>
<lb ed="X" n="0325c01"/><lb ed="R106" n="0464a07"/>爐。眞金無變色△不得誑說佛法者。由不明故。失
<lb ed="X" n="0325c02"/><lb ed="R106" n="0464a08"/>意亂答。言無宗緖。欲求恭敬故。自賣多聞。然宗緖
<lb ed="X" n="0325c03"/><lb ed="R106" n="0464a09"/>旣無。亂答他問。不但令人輕慢。尤恐果報難酬也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0325c04"/><lb ed="R106" n="0464a10"/><p xml:id="pX60p0325c0401">二惡行遠離</p>
<lb ed="X" n="0325c05"/><lb ed="R106" n="0464a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0325c0501">不得送盒禮。效白衣往還○不得管人家務○不得
<lb ed="X" n="0325c06"/><lb ed="R106" n="0464a12"/>雜坐酒席○不得結拜白衣人。作父母姊妹○不得
<lb ed="X" n="0325c07"/><lb ed="R106" n="0464a13"/>說僧中過失。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0325c08"/><lb ed="R106" n="0464a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0325c0801">不得送盒禮。效白衣往還者。謂送往酬還。乃俗家
<lb ed="X" n="0325c09"/><lb ed="R106" n="0464a15"/>所作。交結世情。非釋子所爲。然在家應供養福田。
<lb ed="X" n="0325c10"/><lb ed="R106" n="0464a16"/>而出家者。反去貢奉白衣。何顚倒之若是耶。況與
<lb ed="X" n="0325c11"/><lb ed="R106" n="0464a17"/>者喜。而不與者怨。遂生誹謗。故不宜也。其受罪果
<lb ed="X" n="0325c12"/><lb ed="R106" n="0464a18"/>報。經從詳明△不得管人家務者。謂天性至親。忍
<lb ed="X" n="0325c13"/><lb ed="R106" n="0464b01"/>心割愛。爲求道故。當屛除一切世緣。猛力參學。庶
<lb ed="X" n="0325c14"/><lb ed="R106" n="0464b02"/>幾報恩有地。若身雖出家。與俗無異。今日到某老
<lb ed="X" n="0325c15"/><lb ed="R106" n="0464b03"/>爺家說事。明日到某相公家攀緣。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0325c1501" n="0325c1501"/><anchor xml:id="beg0325c1501" n="0325c1501"/>己<anchor xml:id="end0325c1501"/>本分事。全
<lb ed="X" n="0325c16"/><lb ed="R106" n="0464b04"/>不提起。一朝老病相纏。臥疾在床。老爺相公多替
<lb ed="X" n="0325c17"/><lb ed="R106" n="0464b05"/>你不得也△不得雜坐酒席者。梵網經中。止酒舍。
<lb ed="X" n="0325c18"/><lb ed="R106" n="0464b06"/>尙且不得。雜坐尤其不宜。謂酒舍之中多猖狂。雖
<lb ed="X" n="0325c19"/><lb ed="R106" n="0464b07"/>不與之共飮。萬一爲彼輕薄。汚辱法門。故不可也
<lb ed="X" n="0325c20"/><lb ed="R106" n="0464b08"/>△不得結拜白衣人。作父母姊妹者。輔行云。捨所
<lb ed="X" n="0325c21"/><lb ed="R106" n="0464b09"/>親。棄恩愛。居蘭若。修三昧。更結異姓。爲兄弟父母。
<lb ed="X" n="0325c22"/><lb ed="R106" n="0464b10"/>倒之甚也。皆由出家初念不眞。而不自省△不得
<lb ed="X" n="0325c23"/><lb ed="R106" n="0464b11"/>說僧中過失者。謂與俗人談論。當以誠諦之語。發
<lb ed="X" n="0325c24"/><lb ed="R106" n="0464b12"/>其信心。若說僧中過失者。如以利刀。斷其信根也。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0326a" n="0326a"/>
<lb ed="X" n="0326a01"/><lb ed="R106" n="0464b13"/>然人非聖哲。孰能無過。迦葉起舞。堯舜病諸。自無
<lb ed="X" n="0326a02"/><lb ed="R106" n="0464b14"/>慧目。豈察他非。僧德如海。佛猶親讚。若生誹謗。自
<lb ed="X" n="0326a03"/><lb ed="R106" n="0464b15"/>招苦報。律云。往白衣家有五過。一。數見女人。二。漸
<lb ed="X" n="0326a04"/><lb ed="R106" n="0464b16"/>相附近。三。轉相親厚。四。漸生欲意。五。多犯重罪。冥
<lb ed="X" n="0326a05"/><lb ed="R106" n="0464b17"/>祥記云。宋僧規。爲京兆張瑜請在家供養。無疴忽
<lb ed="X" n="0326a06"/><lb ed="R106" n="0464b18"/>暴死。二日乃蘇。曰。被五人縛我。去至一城。監官執
<lb ed="X" n="0326a07"/><lb ed="R106" n="0465a01"/>筆觀簿。又一人朱衣玄冠來曰。簿上無此人名。監
<lb ed="X" n="0326a08"/><lb ed="R106" n="0465a02"/>官曰。殺鬼何以濫將人來。乃鞭之。頃有使者。稱天
<lb ed="X" n="0326a09"/><lb ed="R106" n="0465a03"/>帝喚。道人卽至。帝曰。汝是沙門。何不勤業。而爲小
<lb ed="X" n="0326a10"/><lb ed="R106" n="0465a04"/>鬼橫捕耶。但命未盡。今當還生。宜勤精進。勿遊履
<lb ed="X" n="0326a11"/><lb ed="R106" n="0465a05"/>白衣家。殺鬼取人。亦多枉濫。如汝比也。語畢。遂遣
<lb ed="X" n="0326a12"/><lb ed="R106" n="0465a06"/>使送歸。還至瑜家。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0326a13"/><lb ed="R106" n="0465a07"/><p xml:id="pX60p0326a1301">乞食第十九<note place="inline">凡十事○分二</note>初正儀<note place="inline">分二</note></p>
<lb ed="X" n="0326a14"/><lb ed="R106" n="0465a08"/><p xml:id="pX60p0326a1401">初出入知禁</p>
<lb ed="X" n="0326a15"/><lb ed="R106" n="0465a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0326a1501">當與老成人俱。若無人俱。當知所可行處○到人門
<lb ed="X" n="0326a16"/><lb ed="R106" n="0465a10"/>戶。宜審擧措。不得失威儀○家無男子。不可入門。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0326a17"/><lb ed="R106" n="0465a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0326a1701">乞食者。謂衆食有盡。乞則無窮也。佛弟子受此無
<lb ed="X" n="0326a18"/><lb ed="R106" n="0465a12"/>窮之食。以修無盡之法也。又有四義。一。福利羣生。
<lb ed="X" n="0326a19"/><lb ed="R106" n="0465a13"/>二。折伏我慢。三。知身有苦。四。除去執著故佛制也。
<lb ed="X" n="0326a20"/><lb ed="R106" n="0465a14"/>△當與老成人俱者。謂持戒可信人也。與此人行。
<lb ed="X" n="0326a21"/><lb ed="R106" n="0465a15"/>則不生過失矣。所可行處者。聖敎論云。乞食五處
<lb ed="X" n="0326a22"/><lb ed="R106" n="0465a16"/>不可。往。一。唱令家。謂歌唱曲令。但取歡娛。能亂禪
<lb ed="X" n="0326a23"/><lb ed="R106" n="0465a17"/>定故。二。婬女家。謂行止不潔。聲名不正。障道根本
<lb ed="X" n="0326a24"/><lb ed="R106" n="0465a18"/>故。三。<anchor xml:id="nkr_note_add_0326a2401" n="0326a2401"/><anchor xml:id="beg0326a2401" n="0326a2401"/>沽<anchor xml:id="end0326a2401"/>酒家。謂酒是起罪因緣。能壞善法故。四。王
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0326b" n="0326b"/>
<lb ed="X" n="0326b01"/><lb ed="R106" n="0465b01"/>宮。謂內庭嚴禁之所。非可干冒故。五。屠殺家。謂殺
<lb ed="X" n="0326b02"/><lb ed="R106" n="0465b02"/>心甚大。見者傷慈。無有信根故。若無老成人俱。當
<lb ed="X" n="0326b03"/><lb ed="R106" n="0465b03"/>知離此五家。是可行處也△擧措者。猶動靜也。謂
<lb ed="X" n="0326b04"/><lb ed="R106" n="0465b04"/>當觀檀越動靜。若有供養。當如法而受。若無往第
<lb ed="X" n="0326b05"/><lb ed="R106" n="0465b05"/>二家。不得多立。或有或無。而擧置之。儀不可失也
<lb ed="X" n="0326b06"/><lb ed="R106" n="0465b06"/>△家無男子不可入門者。一則令他疑謗。二恐防
<lb ed="X" n="0326b07"/><lb ed="R106" n="0465b07"/>其失節。故不可入也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0326b08"/><lb ed="R106" n="0465b08"/><p xml:id="pX60p0326b0801">二坐說須珍</p>
<lb ed="X" n="0326b09"/><lb ed="R106" n="0465b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0326b0901">若欲坐。先當瞻視座席。有刀兵。不宜坐有寶物。不宜
<lb ed="X" n="0326b10"/><lb ed="R106" n="0465b10"/>坐。有婦人衣被莊嚴等。不宜坐○欲說經。當知所應
<lb ed="X" n="0326b11"/><lb ed="R106" n="0465b11"/>說時。不應說時○不得說與我食。令爾得福。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0326b12"/><lb ed="R106" n="0465b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0326b1201">瞻視。觀察也。上言無男子。不可入門。此言雖有男
<lb ed="X" n="0326b13"/><lb ed="R106" n="0465b13"/>子。亦當觀察座處而坐也。刀兵。凶器也。坐則恐有
<lb ed="X" n="0326b14"/><lb ed="R106" n="0465b14"/>所傷。或令彼生瞋怒故。寶物坐。一則恐生貪著。二
<lb ed="X" n="0326b15"/><lb ed="R106" n="0465b15"/>防失落招愆。婦人衣被莊嚴等。幷宜迴避。免生譏
<lb ed="X" n="0326b16"/><lb ed="R106" n="0465b16"/>議△所應說時者。或有信心男子老人。能分別法
<lb ed="X" n="0326b17"/><lb ed="R106" n="0465b17"/>義。及好惡等語。令增信敬。故應說也。不應說時者。
<lb ed="X" n="0326b18"/><lb ed="R106" n="0465b18"/>謂無如上等人在傍。或戲笑問。故不應說也△說
<lb ed="X" n="0326b19"/><lb ed="R106" n="0466a01"/>與我食。令爾得福者。自忖何德何行。致他得福。自
<lb ed="X" n="0326b20"/><lb ed="R106" n="0466a02"/>讚求食。故不可也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0326b21"/><lb ed="R106" n="0466a03"/><p xml:id="pX60p0326b2101">二補儀</p>
<lb ed="X" n="0326b22"/><lb ed="R106" n="0466a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0326b2201">附　凡乞食。不得哀求苦索○不得廣談因果。望彼
<lb ed="X" n="0326b23"/><lb ed="R106" n="0466a05"/>多施○多得勿生貪著。少得勿生憂惱○不得專向
<lb ed="X" n="0326b24"/><lb ed="R106" n="0466a06"/>熟情。施主家。及熟情庵院處索。食。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0326c" n="0326c"/>
<lb ed="X" n="0326c01"/><lb ed="R106" n="0466a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0326c0101">乞食。乃佛祖行道之法式也。自古相傳。至尊至貴。
<lb ed="X" n="0326c02"/><lb ed="R106" n="0466a08"/>若哀求。則自失僧體。與丐者何殊。苦索則令他生
<lb ed="X" n="0326c03"/><lb ed="R106" n="0466a09"/>厭。與冤家相似。所以化導不行。皆爲此也△不得
<lb ed="X" n="0326c04"/><lb ed="R106" n="0466a10"/>廣談因果。望彼多施者。諸佛常法。爲彼說法。然後
<lb ed="X" n="0326c05"/><lb ed="R106" n="0466a11"/>施者。佛卽不受。況有希望心。而可受耶。行護云。不
<lb ed="X" n="0326c06"/><lb ed="R106" n="0466a12"/>得邪命敎化。激發俗人。令其惠施。佛制乞食。肅恭
<lb ed="X" n="0326c07"/><lb ed="R106" n="0466a13"/>儀表。日限七家。次第行道。離檐三尺。空諸懷抱。隨
<lb ed="X" n="0326c08"/><lb ed="R106" n="0466a14"/>分納些。毋論多少。端默容靜。說卽顚倒。而況廣談。
<lb ed="X" n="0326c09"/><lb ed="R106" n="0466a15"/>起諸貪惱。如彼江湖。說書取討。辱我法門。得罪非
<lb ed="X" n="0326c10"/><lb ed="R106" n="0466a16"/>小。乞士黽勉。毋視輕眇△多得勿生貪著。少得勿
<lb ed="X" n="0326c11"/><lb ed="R106" n="0466a17"/>生憂惱者。謂一粥一飯。粒米文錢。雖曰現世福田。
<lb ed="X" n="0326c12"/><lb ed="R106" n="0466a18"/>實由昔緣種植。多則不可著此生貪。少則不可憂
<lb ed="X" n="0326c13"/><lb ed="R106" n="0466b01"/>此爲惱。隨緣而受。卽爲正命也△熟情處索食者
<lb ed="X" n="0326c14"/><lb ed="R106" n="0466b02"/>謂不知厭足也。以不知厭故。數向熟情。自無慚恥
<lb ed="X" n="0326c15"/><lb ed="R106" n="0466b03"/>故。每索他食。佛言。畜生尙畏人乞。何況人乎。古云。
<lb ed="X" n="0326c16"/><lb ed="R106" n="0466b04"/>饑逢香飯固佳哉。珍重應知內自裁。縱使相邀疎
<lb ed="X" n="0326c17"/><lb ed="R106" n="0466b05"/>禮節。丈夫斷不受嗟來。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0326c18"/><lb ed="R106" n="0466b06"/><p xml:id="pX60p0326c1801">入聚落第二十<note place="inline">十七事○分二</note>初正儀<note place="inline">分三</note></p>
<lb ed="X" n="0326c19"/><lb ed="R106" n="0466b07"/><p xml:id="pX60p0326c1901">初事儀無失</p>
<lb ed="X" n="0326c20"/><lb ed="R106" n="0466b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0326c2001">無切緣不得入○不得馳行○不得搖臂行○不得
<lb ed="X" n="0326c21"/><lb ed="R106" n="0466b09"/>數數傍視人物行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0326c22"/><lb ed="R106" n="0466b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0326c2201">聚落者。衆集曰聚。居處曰落。謂衆人所共居處。名
<lb ed="X" n="0326c23"/><lb ed="R106" n="0466b11"/>聚落也△切緣者。爲三寶。常住。省覲師長。父母。法
<lb ed="X" n="0326c24"/><lb ed="R106" n="0466b12"/>門極大之事。非爲募緣。及自<anchor xml:id="nkr_note_add_0326c2401" n="0326c2401"/><anchor xml:id="beg0326c2401" n="0326c2401"/>己<anchor xml:id="end0326c2401"/>私務也。如無此切
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0327a" n="0327a"/>
<lb ed="X" n="0327a01"/><lb ed="R106" n="0466b13"/>要等事。不得輕入。況聚落聲色雜糅。苟非道力堅
<lb ed="X" n="0327a02"/><lb ed="R106" n="0466b14"/>固。能不爲之眩惑耶。故寒山云。後世出家子。論情
<lb ed="X" n="0327a03"/><lb ed="R106" n="0466b15"/>入骨癡。本來求解脫。<anchor xml:id="nkr_note_add_0327a0301" n="0327a0301"/><anchor xml:id="beg0327a0301" n="0327a0301"/>卻<anchor xml:id="end0327a0301"/>是受驅馳。終朝遊俗舍。禮
<lb ed="X" n="0327a04"/><lb ed="R106" n="0466b16"/>念作威儀。博錢買酒喫。翻成客作兒。佛話經云。比
<lb ed="X" n="0327a05"/><lb ed="R106" n="0466b17"/>丘在聚。身口精進。諸佛咸憂。比丘在山。息事安臥。
<lb ed="X" n="0327a06"/><lb ed="R106" n="0466b18"/>諸佛皆喜△馳行。謂如馬奔走也△搖臂。謂垂手
<lb ed="X" n="0327a07"/><lb ed="R106" n="0467a01"/>掉臂。放縱之態也。法苑云。五葢覆心。禪門<anchor xml:id="nkr_note_add_0327a0701" n="0327a0701"/><anchor xml:id="beg0327a0701" n="0327a0701"/>已<anchor xml:id="end0327a0701"/>閉。六
<lb ed="X" n="0327a08"/><lb ed="R106" n="0467a02"/>塵在念。亂想常馳。類如狂象之無鈎。一似戲猿之
<lb ed="X" n="0327a09"/><lb ed="R106" n="0467a03"/>在樹。未見快行。有好步也。故擧足當不緩不急。不
<lb ed="X" n="0327a10"/><lb ed="R106" n="0467a04"/>輕不重。安庠徐步。如白鶴之在芝田。靑獅之行石
<lb ed="X" n="0327a11"/><lb ed="R106" n="0467a05"/>窟。雲入深林。逐幽鳥而不驚。舟行順水。偕游魚而
<lb ed="X" n="0327a12"/><lb ed="R106" n="0467a06"/>無礙。有志之士。幸深思之△數數傍視者。數數。不
<lb ed="X" n="0327a13"/><lb ed="R106" n="0467a07"/>間貌。旁視。左右觀看也。道人行處。直往直來。左顧
<lb ed="X" n="0327a14"/><lb ed="R106" n="0467a08"/>右盼。使旁人驚訝。行護云。當視地七尺。勿踏傷蟲
<lb ed="X" n="0327a15"/><lb ed="R106" n="0467a09"/>蟻。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0327a16"/><lb ed="R106" n="0467a10"/><p xml:id="pX60p0327a1601">二正念不移</p>
<lb ed="X" n="0327a17"/><lb ed="R106" n="0467a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0327a1701">不得共沙彌小兒談笑行○不得與女人前後互隨
<lb ed="X" n="0327a18"/><lb ed="R106" n="0467a12"/>行○不得與尼僧前後互隨行○不得與醉人狂人
<lb ed="X" n="0327a19"/><lb ed="R106" n="0467a13"/>前後互隨行○不得故視女人。不得眼角旁看女人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0327a20"/><lb ed="R106" n="0467a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0327a2001">若共沙彌小兒談笑行。一。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0327a2001" n="0327a2001"/><anchor xml:id="beg0327a2001" n="0327a2001"/>己<anchor xml:id="end0327a2001"/>身心散亂。二。令見
<lb ed="X" n="0327a21"/><lb ed="R106" n="0467a15"/>者不生信敬。淸規云。不得把手共行。說世諦是非
<lb ed="X" n="0327a22"/><lb ed="R106" n="0467a16"/>△不得與女人。及尼僧前後互隨行者。謂女尼出
<lb ed="X" n="0327a23"/><lb ed="R106" n="0467a17"/>行。易動市囂口業。若僧影並雜。不免疑議。故當遠
<lb ed="X" n="0327a24"/><lb ed="R106" n="0467a18"/>避△不得與醉人狂人前後互隨行者。謂恐有所
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0327b" n="0327b"/>
<lb ed="X" n="0327b01"/><lb ed="R106" n="0467b01"/>損故。若路遇者。卽當遠避。或別道行。其車馬惡獸
<lb ed="X" n="0327b02"/><lb ed="R106" n="0467b02"/>及狂犬等。亦宜迴避△不得故視女人者。謂不得
<lb ed="X" n="0327b03"/><lb ed="R106" n="0467b03"/>故看也。智度論佛說偈云。寧以赤銅宛轉眼中。不
<lb ed="X" n="0327b04"/><lb ed="R106" n="0467b04"/>以散心。邪視女色△眼角旁看者。邪視也。經云。禁
<lb ed="X" n="0327b05"/><lb ed="R106" n="0467b05"/>閉六情。心無念婬。口無言調。跡不相尋。無同船載。
<lb ed="X" n="0327b06"/><lb ed="R106" n="0467b06"/>道逢無談。若持異物。無察視之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0327b07"/><lb ed="R106" n="0467b07"/><p xml:id="pX60p0327b0701">三心誠儀正</p>
<lb ed="X" n="0327b08"/><lb ed="R106" n="0467b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0327b0801">或逢尊宿親識。俱立下傍先意問訊○或逢戲幻奇
<lb ed="X" n="0327b09"/><lb ed="R106" n="0467b09"/>怪等。俱不宜看○惟端身正道而行○凡遇水坑水
<lb ed="X" n="0327b10"/><lb ed="R106" n="0467b10"/>缺。不得跳越。有路當遶行。無路衆皆跳越則得○非
<lb ed="X" n="0327b11"/><lb ed="R106" n="0467b11"/>病緣及急事。不得乘馬。乃至戲心鞭<g ref="#CB15081">䇿</g>馳驟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0327b12"/><lb ed="R106" n="0467b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0327b1201">尊宿親識者。謂出家知識耆舊。在家尊長親情。若
<lb ed="X" n="0327b13"/><lb ed="R106" n="0467b13"/>路遇者。皆當立道下傍。低頭合掌。問訊向往。待彼
<lb ed="X" n="0327b14"/><lb ed="R106" n="0467b14"/>前去。然後乃行。不得直道便過△或逢戲幻奇怪
<lb ed="X" n="0327b15"/><lb ed="R106" n="0467b15"/>等者。或逢言非故往。戲。是調戲。謂唱令歌曲。及一
<lb ed="X" n="0327b16"/><lb ed="R106" n="0467b16"/>切戲弄之事。幻。是幻術。謂種種變現奇怪。惑人心
<lb ed="X" n="0327b17"/><lb ed="R106" n="0467b17"/>目等。事。此如行雲流水。過而不停。若路逢者。不得
<lb ed="X" n="0327b18"/><lb ed="R106" n="0467b18"/>住看△惟端身正道而行者。古賢行不由徑。以見
<lb ed="X" n="0327b19"/><lb ed="R106" n="0468a01"/>動必以正也。邪路險道。豈可行乎△凡遇坑缺。不
<lb ed="X" n="0327b20"/><lb ed="R106" n="0468a02"/>得跳越者。以見釋子之威儀也。如無著比丘。有一
<lb ed="X" n="0327b21"/><lb ed="R106" n="0468a03"/>信心居士請齋。幷欲施一好衣。途中遇一水坑。著
<lb ed="X" n="0327b22"/><lb ed="R106" n="0468a04"/>便躑度。士念爲躑度故。衣減其半。而比丘得他心
<lb ed="X" n="0327b23"/><lb ed="R106" n="0468a05"/>通。知居士意。復見水坑。再三故躑。居士<g ref="#CB01926">灰</g>念。減至
<lb ed="X" n="0327b24"/><lb ed="R106" n="0468a06"/>無衣。但留一食。比丘前行。見水坑不躑。居士問故。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0327c" n="0327c"/>
<lb ed="X" n="0327c01"/><lb ed="R106" n="0468a07"/>著曰。我若再躑。恐失食故。居士驚駭。知得道人。請
<lb ed="X" n="0327c02"/><lb ed="R106" n="0468a08"/>回供養。得道之人。尙且如是。況凡夫耶。有路當遶
<lb ed="X" n="0327c03"/><lb ed="R106" n="0468a09"/>行者。理也。無路衆皆跳越則得者。雖許跳越。亦須
<lb ed="X" n="0327c04"/><lb ed="R106" n="0468a10"/>自量可也△乘馬馳驟者。驟音騶。走馬曰馳。疾速
<lb ed="X" n="0327c05"/><lb ed="R106" n="0468a11"/>曰驟。大律聽老病者騎乘。但不得乘母畜。及女乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0327c06"/><lb ed="R106" n="0468a12"/><p xml:id="pX60p0327c0601">二補儀</p>
<lb ed="X" n="0327c07"/><lb ed="R106" n="0468a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0327c0701">附　凡遇官府。不論大小。俱宜迴避○遇鬬爭者。亦
<lb ed="X" n="0327c08"/><lb ed="R106" n="0468a14"/>遠避之。不得住看○不得回寺誇張所見。城中華美
<lb ed="X" n="0327c09"/><lb ed="R106" n="0468a15"/>之事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0327c10"/><lb ed="R106" n="0468a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0327c1001">官府不論大小。俱宜迴避者。謂遵如來之制也。若
<lb ed="X" n="0327c11"/><lb ed="R106" n="0468a17"/>路逢時。或避入人門首。或端立簷下。或拱立道傍。
<lb ed="X" n="0327c12"/><lb ed="R106" n="0468a18"/>待過方行△鬬爭者。無非揮拳攘臂。往往帶累旁
<lb ed="X" n="0327c13"/><lb ed="R106" n="0468b01"/>觀。看則失儀。或招非禍。大律云。若看象馬牛羊。乃
<lb ed="X" n="0327c14"/><lb ed="R106" n="0468b02"/>至鷄鬬。及人口諍者。得罪△華美。乃壞人心目之
<lb ed="X" n="0327c15"/><lb ed="R106" n="0468b03"/>劫賊。流轉生死之苦因。古人目不接非禮之色。口
<lb ed="X" n="0327c16"/><lb ed="R106" n="0468b04"/>不談市井巷里之言。出世之賓。不染俗塵。何足誇
<lb ed="X" n="0327c17"/><lb ed="R106" n="0468b05"/>張。惟當思念苦空。無常。無我。始是釋子之所宜也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0327c18"/><lb ed="R106" n="0468b06"/><p xml:id="pX60p0327c1801">市物第二十一<note place="inline">凡五事○分二</note>初順直遠嫌</p>
<lb ed="X" n="0327c19"/><lb ed="R106" n="0468b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0327c1901">無爭貴賤○無坐女肆○若爲人所犯。方便避之。勿
<lb ed="X" n="0327c20"/><lb ed="R106" n="0468b08"/>從求直。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0327c21"/><lb ed="R106" n="0468b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0327c2101">起世經云。<name role="" type="person">閻浮提</name>人。所有市物。或以錢寶。或以穀
<lb ed="X" n="0327c22"/><lb ed="R106" n="0468b10"/>帛。或以衆寶。欲界諸天。如四王天。<name role="" type="person">三十三天</name>。皆有
<lb ed="X" n="0327c23"/><lb ed="R106" n="0468b11"/>市易。遊觀悅神。但其物不同世人。像法決疑經云。
<lb ed="X" n="0327c24"/><lb ed="R106" n="0468b12"/>未來世中一切俗人。輕賤三寶。正以比丘。比丘尼
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0328a" n="0328a"/>
<lb ed="X" n="0328a01"/><lb ed="R106" n="0468b13"/>不如法故。身披法服。經理塵緣。或逢市肆。販賣自
<lb ed="X" n="0328a02"/><lb ed="R106" n="0468b14"/>活。或復涉路。商賈求利。忘失正業。古云。好漢勿列
<lb ed="X" n="0328a03"/><lb ed="R106" n="0468b15"/>行市也△無爭貴賤者。謂珠玉少而貴。瓦礫多而
<lb ed="X" n="0328a04"/><lb ed="R106" n="0468b16"/>賤。故物之貴賤。市主自有定價。凡買者不可減與。
<lb ed="X" n="0328a05"/><lb ed="R106" n="0468b17"/>虧損彼利。亦不宜過與。浪費常住信施。須順時價。
<lb ed="X" n="0328a06"/><lb ed="R106" n="0468b18"/>若抑揚。其價。勢必爭之。往往因小失大。故釋子不
<lb ed="X" n="0328a07"/><lb ed="R106" n="0469a01"/>自列市。但憑市價而營辦也△無坐女肆者。謂陳
<lb ed="X" n="0328a08"/><lb ed="R106" n="0469a02"/>貨之店曰肆。謂女人貿易之店。不可坐也。若坐者
<lb ed="X" n="0328a09"/><lb ed="R106" n="0469a03"/>縱然玉潔無瑕。亦難免市囂之口嘵嘵。故不宜坐
<lb ed="X" n="0328a10"/><lb ed="R106" n="0469a04"/>也。古云。防人之口。甚于防川。若爲人所犯者。犯。是
<lb ed="X" n="0328a11"/><lb ed="R106" n="0469a05"/>侵犯。亦卽還義。直。是價直。求。是謀求。謂物在店。貴
<lb ed="X" n="0328a12"/><lb ed="R106" n="0469a06"/>賤未分。經人還價。則有定數。故云侵犯。若前人買
<lb ed="X" n="0328a13"/><lb ed="R106" n="0469a07"/>物未成。我又去索價。卽是謀求爭價。便有是非。縱
<lb ed="X" n="0328a14"/><lb ed="R106" n="0469a08"/>物主所招。我亦不買。當往餘處。故曰方便避之。勿
<lb ed="X" n="0328a15"/><lb ed="R106" n="0469a09"/>從求直。謂迴避前人。及物主也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0328a16"/><lb ed="R106" n="0469a10"/><p xml:id="pX60p0328a1601">二具信愼行</p>
<lb ed="X" n="0328a17"/><lb ed="R106" n="0469a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0328a1701"><anchor xml:id="nkr_note_add_0328a1701" n="0328a1701"/><anchor xml:id="beg0328a1701" n="0328a1701"/>已<anchor xml:id="end0328a1701"/>許甲物雖復更賤。無捨彼取此。令主有恨○愼無
<lb ed="X" n="0328a18"/><lb ed="R106" n="0469a12"/>保任致<g ref="#CB00985">𠎝</g>負。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0328a19"/><lb ed="R106" n="0469a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0328a1901">事畢曰<anchor xml:id="nkr_note_add_0328a1901" n="0328a1901"/><anchor xml:id="beg0328a1901" n="0328a1901"/>已<anchor xml:id="end0328a1901"/>。甲。初也。天下以甲乙等。編爲次第。謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0328a1902" n="0328a1902"/><anchor xml:id="beg0328a1902" n="0328a1902"/>已<anchor xml:id="end0328a1902"/>
<lb ed="X" n="0328a20"/><lb ed="R106" n="0469a14"/>還第一家物價。第二家物雖賤。不得捨前貴。而買
<lb ed="X" n="0328a21"/><lb ed="R106" n="0469a15"/>後賤者。令先物主起瞋恨心也。世說若捨彼取此。
<lb ed="X" n="0328a22"/><lb ed="R106" n="0469a16"/>如殺父母。而出家道念安在耶△保任者。謂見有
<lb ed="X" n="0328a23"/><lb ed="R106" n="0469a17"/>與人借物不得。從中作保也。又任者自任。謂他若
<lb ed="X" n="0328a24"/><lb ed="R106" n="0469a18"/>不還。我代還也。愆者。違背所期。負者。辜負沈沒。自
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0328b" n="0328b"/>
<lb ed="X" n="0328b01"/><lb ed="R106" n="0469b01"/>招殃累。凡與保任。必多<g ref="#CB00985">𠎝</g>負怨謗。寒山云。世上一
<lb ed="X" n="0328b02"/><lb ed="R106" n="0469b02"/>種人。出性常多事。終日傍街坊。不離諸酒肆。爲他
<lb ed="X" n="0328b03"/><lb ed="R106" n="0469b03"/>作保見。替他說道理。一朝有乖張。過咎全歸你。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0328b04"/><lb ed="R106" n="0469b04"/><p xml:id="pX60p0328b0401">凡所施行。不得自用。第二十二<note place="inline">十一事○分二</note></p>
<lb ed="X" n="0328b05"/><lb ed="R106" n="0469b05"/><p xml:id="pX60p0328b0501">初正儀<note place="inline">分二</note>初務不自專</p>
<lb ed="X" n="0328b06"/><lb ed="R106" n="0469b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0328b0601">出入行來。當先白師○作新法衣。當先白師。著新法
<lb ed="X" n="0328b07"/><lb ed="R106" n="0469b07"/>衣。當先白師○剃頭。當先白師○疾病服藥。當先白
<lb ed="X" n="0328b08"/><lb ed="R106" n="0469b08"/>師○作衆僧事。當先白師○欲有私具紙筆之輩。當
<lb ed="X" n="0328b09"/><lb ed="R106" n="0469b09"/>先白師○若諷起經唄。當先白師。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0328b10"/><lb ed="R106" n="0469b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0328b1001">凡所施行。不得自用者。謂此身歸命於師。<anchor xml:id="nkr_note_add_0328b1001" n="0328b1001"/><anchor xml:id="beg0328b1001" n="0328b1001"/>已<anchor xml:id="end0328b1001"/>不爲
<lb ed="X" n="0328b11"/><lb ed="R106" n="0469b11"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0328b1101" n="0328b1101"/><anchor xml:id="beg0328b1101" n="0328b1101"/>己<anchor xml:id="end0328b1101"/>有。凡事皆聽師指揮。不敢專主。故尋常擧動。皆
<lb ed="X" n="0328b12"/><lb ed="R106" n="0469b12"/>當白師。以盡孝行。然自用下十一則。皆略言之耳。
<lb ed="X" n="0328b13"/><lb ed="R106" n="0469b13"/>其間有可白。不可白。要在臨事斟酌。南山事鈔云。
<lb ed="X" n="0328b14"/><lb ed="R106" n="0469b14"/>佛法增益廣大。實由師資相攝。互相敦遇。財法兩
<lb ed="X" n="0328b15"/><lb ed="R106" n="0469b15"/>濟。日益月深。行久得。固。皆賴於此矣△出入白師
<lb ed="X" n="0328b16"/><lb ed="R106" n="0469b16"/>者。有二義。一。安慰義。謂師知所出入故。二。請決義
<lb ed="X" n="0328b17"/><lb ed="R106" n="0469b17"/>謂請命師可行。不可行。不至錯悞故。若逞性自行。
<lb ed="X" n="0328b18"/><lb ed="R106" n="0469b18"/>萬一有悞。而後白師。悔之不及。以是義故。當先白
<lb ed="X" n="0328b19"/><lb ed="R106" n="0470a01"/>師也△作新法衣。著新法衣者。卽縵衣也。謂體。色。
<lb ed="X" n="0328b20"/><lb ed="R106" n="0470a02"/>量。製度應法。故名法衣。縱非法衣。但是新者。皆當
<lb ed="X" n="0328b21"/><lb ed="R106" n="0470a03"/>白師。師當察其來處。及衣造製度。如法不如法。方
<lb ed="X" n="0328b22"/><lb ed="R106" n="0470a04"/>與著也△剃頭當先白師者。惟恐以此爲由。笑談
<lb ed="X" n="0328b23"/><lb ed="R106" n="0470a05"/>雜話。妨廢正業故△疾病服藥。當先白師者。謂藥
<lb ed="X" n="0328b24"/><lb ed="R106" n="0470a06"/>不可亂投。須知病之發起。虗實之根。及藥冷暖之
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0328c" n="0328c"/>
<lb ed="X" n="0328c01"/><lb ed="R106" n="0470a07"/>性。然後服也。若不白師。亂投藥石。反增病故△作
<lb ed="X" n="0328c02"/><lb ed="R106" n="0470a08"/>衆僧事。當先白師者。謂常住大衆之事。若不白師。
<lb ed="X" n="0328c03"/><lb ed="R106" n="0470a09"/>恐有差悞故△欲有私具紙筆。當先白師者。謂恐
<lb ed="X" n="0328c04"/><lb ed="R106" n="0470a10"/>有廢禪誦正務故△諷起經唄。當先白師者。謂唄
<lb ed="X" n="0328c05"/><lb ed="R106" n="0470a11"/>是梵音。沙彌本業未成。初起諷誦。故當先白師也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0328c06"/><lb ed="R106" n="0470a12"/><p xml:id="pX60p0328c0601">二慧借隨師</p>
<lb ed="X" n="0328c07"/><lb ed="R106" n="0470a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0328c0701">若人以物慧。施當先白師<anchor xml:id="nkr_note_add_0328c0701" n="0328c0701"/><anchor xml:id="beg0328c0701" n="0328c0701"/>已<anchor xml:id="end0328c0701"/>。然後受。<anchor xml:id="nkr_note_add_0328c0702" n="0328c0702"/><anchor xml:id="beg0328c0702" n="0328c0702"/>己<anchor xml:id="end0328c0702"/>物慧施人。當
<lb ed="X" n="0328c08"/><lb ed="R106" n="0470a14"/>先白師。師聽然後與○人從<anchor xml:id="nkr_note_add_0328c0801" n="0328c0801"/><anchor xml:id="beg0328c0801" n="0328c0801"/>己<anchor xml:id="end0328c0801"/>假借。當先白師。師聽
<lb ed="X" n="0328c09"/><lb ed="R106" n="0470a15"/>然後與。<anchor xml:id="nkr_note_add_0328c0901" n="0328c0901"/><anchor xml:id="beg0328c0901" n="0328c0901"/>己<anchor xml:id="end0328c0901"/>欲從人借物。當先白師。師聽得去○白師
<lb ed="X" n="0328c10"/><lb ed="R106" n="0470a16"/>聽。不聽。皆當作禮。不聽。不得有恨意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0328c11"/><lb ed="R106" n="0470a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0328c1101">若人以物慧施。當先白師者。謂當知可受。不可受
<lb ed="X" n="0328c12"/><lb ed="R106" n="0470a18"/>也。若可受而不受。則塞其施門。絕其善道。若不可
<lb ed="X" n="0328c13"/><lb ed="R106" n="0470b01"/>受而受者。或致禍患。所關非小。故當白師。以免譏
<lb ed="X" n="0328c14"/><lb ed="R106" n="0470b02"/>議。後患之非也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0328c1401" n="0328c1401"/><anchor xml:id="beg0328c1401" n="0328c1401"/>己<anchor xml:id="end0328c1401"/>物慧施人。當先白師者。謂知可
<lb ed="X" n="0328c15"/><lb ed="R106" n="0470b03"/>與。不可與。而無私誼之非也△人從<anchor xml:id="nkr_note_add_0328c1501" n="0328c1501"/><anchor xml:id="beg0328c1501" n="0328c1501"/>己<anchor xml:id="end0328c1501"/>假借。當先
<lb ed="X" n="0328c16"/><lb ed="R106" n="0470b04"/>白師者。謂常住之物。十方公用。不得擅與。當與。不
<lb ed="X" n="0328c17"/><lb ed="R106" n="0470b05"/>當與。白師無議也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0328c1701" n="0328c1701"/><anchor xml:id="beg0328c1701" n="0328c1701"/>己<anchor xml:id="end0328c1701"/>欲從人借物。皆當白師者。謂
<lb ed="X" n="0328c18"/><lb ed="R106" n="0470b06"/>當請命。可不可也△白師聽不聽。皆當作禮者。謂
<lb ed="X" n="0328c19"/><lb ed="R106" n="0470b07"/>不可造次也。不聽。不得有恨意者。以誡承順之命
<lb ed="X" n="0328c20"/><lb ed="R106" n="0470b08"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0328c21"/><lb ed="R106" n="0470b09"/><p xml:id="pX60p0328c2101">二補儀</p>
<lb ed="X" n="0328c22"/><lb ed="R106" n="0470b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0328c2201">附　乃至大事。或遊方。或聽講。或入衆。或守山。或興
<lb ed="X" n="0328c23"/><lb ed="R106" n="0470b11"/>緣事。皆當白師。不得自用。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0328c24"/><lb ed="R106" n="0470b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0328c2401">大事者。非些小事也。遊方。謂參訪知識。要指實高
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0329a" n="0329a"/>
<lb ed="X" n="0329a01"/><lb ed="R106" n="0470b13"/>明。聽講。謂聽說聖敎。要解行相應。入衆。謂入大僧
<lb ed="X" n="0329a02"/><lb ed="R106" n="0470b14"/>衆中。要知威儀禮節。守山。謂守護山林。竹木花菓
<lb ed="X" n="0329a03"/><lb ed="R106" n="0470b15"/>等。不可擅動也。興緣。謂興建寺院裝塑等。要知因
<lb ed="X" n="0329a04"/><lb ed="R106" n="0470b16"/>果分明。如上所言。施行等事。不得自用己情。故曰
<lb ed="X" n="0329a05"/><lb ed="R106" n="0470b17"/>皆當白師也。然遊方原非沙彌之事。沙彌只宜習
<lb ed="X" n="0329a06"/><lb ed="R106" n="0470b18"/>學律儀。適或逢緣。故例於此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0329a07"/><lb ed="R106" n="0471a01"/><p xml:id="pX60p0329a0701">參方第二十三<note place="inline">凡五事○分二</note>初正儀</p>
<lb ed="X" n="0329a08"/><lb ed="R106" n="0471a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0329a0801">遠行要假良朋○古人心地未通。不遠千里求師。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0329a09"/><lb ed="R106" n="0471a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0329a0901">參方者。謂參禮諸方善知識也。欲爲人上之人。必
<lb ed="X" n="0329a10"/><lb ed="R106" n="0471a04"/>須向大鑪韛中。千磨百煉。淘汰一番。方能出人頭
<lb ed="X" n="0329a11"/><lb ed="R106" n="0471a05"/>地也古云。欲向千人頭上過。先從萬人足下行△
<lb ed="X" n="0329a12"/><lb ed="R106" n="0471a06"/>良朋者。善友也。謂人品端正。言行可法。故稱爲良。
<lb ed="X" n="0329a13"/><lb ed="R106" n="0471a07"/>禮記云。同類曰朋。同志曰友。順正論云。善友者。能
<lb ed="X" n="0329a14"/><lb ed="R106" n="0471a08"/>爲衆行之本。故潙山云。遠行要假良朋。數數淸於
<lb ed="X" n="0329a15"/><lb ed="R106" n="0471a09"/>耳目。所謂生我者父母。成我者朋友也。以友輔仁。
<lb ed="X" n="0329a16"/><lb ed="R106" n="0471a10"/>品藻人物。故良朋有互相切磋之功。琢成法器之
<lb ed="X" n="0329a17"/><lb ed="R106" n="0471a11"/>用。如渡大海。帆柁相須。歡豫經云。賢友者。是萬福
<lb ed="X" n="0329a18"/><lb ed="R106" n="0471a12"/>之基。現世免王之牢獄。死則杜三途之門戶。升天
<lb ed="X" n="0329a19"/><lb ed="R106" n="0471a13"/>得道。皆賢友之助也。故捨緣銘云。邪師惡友。畏若
<lb ed="X" n="0329a20"/><lb ed="R106" n="0471a14"/>狼虎。善導良朋。親如火母。成範云。擇友如雲巖。道
<lb ed="X" n="0329a21"/><lb ed="R106" n="0471a15"/>悟。雪峰。巖頭等。方爲眞正良朋矣。心地觀經云。一
<lb ed="X" n="0329a22"/><lb ed="R106" n="0471a16"/>切菩薩修聖道。四種法要應當知。親近善友爲第
<lb ed="X" n="0329a23"/><lb ed="R106" n="0471a17"/>一。聽聞正法爲第二。如理思惟爲第三。如法修證
<lb ed="X" n="0329a24"/><lb ed="R106" n="0471a18"/>爲第四。十方一切大聖主。修是四法證菩提。因果
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0329b" n="0329b"/>
<lb ed="X" n="0329b01"/><lb ed="R106" n="0471b01"/>經云。朋友有三要法。一。見有失。輒相曉諫。二。見好
<lb ed="X" n="0329b02"/><lb ed="R106" n="0471b02"/>事。深生隨喜。三。在苦厄。不相棄捨。以是義故。遠行
<lb ed="X" n="0329b03"/><lb ed="R106" n="0471b03"/>要假良朋也△古人者。上古有德之人也。謂古德
<lb ed="X" n="0329b04"/><lb ed="R106" n="0471b04"/>心地未明。訪尋知識。不以千里爲遠。柢要求其具
<lb ed="X" n="0329b05"/><lb ed="R106" n="0471b05"/>正眼者。卽便往之。如雪峰禪師。三登投子。九上洞
<lb ed="X" n="0329b06"/><lb ed="R106" n="0471b06"/>山是也。成範云。夫爲法求師。不無審別。若未的見
<lb ed="X" n="0329b07"/><lb ed="R106" n="0471b07"/>深識。愼不可逐人風聲。而輒擬重輕親疎也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0329b08"/><lb ed="R106" n="0471b08"/><p xml:id="pX60p0329b0801">二補儀<note place="inline">分二</note>初爲法忘情</p>
<lb ed="X" n="0329b09"/><lb ed="R106" n="0471b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0329b0901">附　年幼戒淺。未許遠行。如行。不得與不良之輩同
<lb ed="X" n="0329b10"/><lb ed="R106" n="0471b10"/>行○須爲尋師訪道。決擇生死。不宜觀山玩水。惟圖
<lb ed="X" n="0329b11"/><lb ed="R106" n="0471b11"/>遊歷廣遠誇示於人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0329b12"/><lb ed="R106" n="0471b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0329b1201">年幼。謂血氣未定。戒淺。則恐無志力。所以未許遠
<lb ed="X" n="0329b13"/><lb ed="R106" n="0471b13"/>行。然有不得不行之勢。必擇良友爲伴也。不良者。
<lb ed="X" n="0329b14"/><lb ed="R106" n="0471b14"/>不修戒行之輩。卽惡友也。惟恐漸染其氣。故當謝
<lb ed="X" n="0329b15"/><lb ed="R106" n="0471b15"/>絕也。潙山云。狎習惡者。長惡知見。曉夕造惡。卽日
<lb ed="X" n="0329b16"/><lb ed="R106" n="0471b16"/>交報。沒後沉淪。一失人身。萬劫不復。法苑云。華氏
<lb ed="X" n="0329b17"/><lb ed="R106" n="0471b17"/>國王。有白象能滅怨敵。若人犯罪。令象踏殺。時象
<lb ed="X" n="0329b18"/><lb ed="R106" n="0471b18"/>廐火焚。移象近寺。聞僧誦法句經偈云。爲善生天。
<lb ed="X" n="0329b19"/><lb ed="R106" n="0472a01"/>爲惡入淵。心便柔和。起慈悲心。後付罪人。但以鼻
<lb ed="X" n="0329b20"/><lb ed="R106" n="0472a02"/><g ref="#CB17361">齅</g>舌<g ref="#CB02549">䑛</g>而去。王見斯<anchor xml:id="nkr_note_add_0329b2001" n="0329b2001"/><anchor xml:id="beg0329b2001" n="0329b2001"/>已<anchor xml:id="end0329b2001"/>。召諸大臣。臣曰。此象近寺。
<lb ed="X" n="0329b21"/><lb ed="R106" n="0472a03"/>聞法故爾。移近屠肆。則其殘害更增。後果其言。當
<lb ed="X" n="0329b22"/><lb ed="R106" n="0472a04"/>知一切衆生。志性無定。畜生尙爾。何況人乎。是故
<lb ed="X" n="0329b23"/><lb ed="R106" n="0472a05"/>智者宜應覺知。見惡須棄。春秋正義云。譬如薰是
<lb ed="X" n="0329b24"/><lb ed="R106" n="0472a06"/>香草。蕕是臭草。薰蕕等。分。使之相扣。雖積十年尙
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0329c" n="0329c"/>
<lb ed="X" n="0329c01"/><lb ed="R106" n="0472a07"/>猶有臭氣。香氣盡而臭氣存。言善不能止惡。而惡
<lb ed="X" n="0329c02"/><lb ed="R106" n="0472a08"/>能消善也△尋師訪道者。欲求無上菩提。非知識
<lb ed="X" n="0329c03"/><lb ed="R106" n="0472a09"/>莫能開導。故須尋師訪道也。生死長途。迷悟由<anchor xml:id="nkr_note_add_0329c0301" n="0329c0301"/><anchor xml:id="beg0329c0301" n="0329c0301"/>己<anchor xml:id="end0329c0301"/>。
<lb ed="X" n="0329c04"/><lb ed="R106" n="0472a10"/>故自當決擇也。觀山玩水。何益身心。誇示廣遠。奚
<lb ed="X" n="0329c05"/><lb ed="R106" n="0472a11"/>增道味。若爲生死之人。又何暇於斯乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0329c06"/><lb ed="R106" n="0472a12"/><p xml:id="pX60p0329c0601">二入門方法</p>
<lb ed="X" n="0329c07"/><lb ed="R106" n="0472a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0329c0701">所到之處。歇放行李。不得徑入殿堂。一人看行李。一
<lb ed="X" n="0329c08"/><lb ed="R106" n="0472a14"/>人先進問訊。取常住進止方可安頓行李入內。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0329c09"/><lb ed="R106" n="0472a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0329c0901">行李。或作行理。通用。或云裝包。卽行囊也。人若遠
<lb ed="X" n="0329c10"/><lb ed="R106" n="0472a16"/>行。必有之耳。以諸方所制不同。規矩各異。禮無一
<lb ed="X" n="0329c11"/><lb ed="R106" n="0472a17"/>定。事須見機。故云。取其常住進止。方可以頓行李。
<lb ed="X" n="0329c12"/><lb ed="R106" n="0472a18"/>入內。古云。未晚先投宿。入林聽暮鐘。到門須辨主。
<lb ed="X" n="0329c13"/><lb ed="R106" n="0472b01"/>問訊必從容。隨地可敷草。何天非轉蓬屋梁今夜
<lb ed="X" n="0329c14"/><lb ed="R106" n="0472b02"/>月。聊以慰疎慵。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0329c15"/><lb ed="R106" n="0472b03"/><p xml:id="pX60p0329c1501">衣鉢名相第二十四<note place="inline">凡九事○分三</note>初衣名相<note place="inline">分三</note>初五</p>
<lb ed="X" n="0329c16"/><lb ed="R106" n="0472b04"/><p xml:id="pX60p0329c1601">衣<note place="inline">分二</note>初相用</p>
<lb ed="X" n="0329c17"/><lb ed="R106" n="0472b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0329c1701">五條衣。梵語安陀會。此云中宿衣。亦云下衣。亦云雜
<lb ed="X" n="0329c18"/><lb ed="R106" n="0472b06"/>作衣。凡寺中執勞服役。路途出入往還。當著此衣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0329c19"/><lb ed="R106" n="0472b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0329c1901">衣者。依也。謂依此以蔽寒暑也。衣犍度云。佛見諸
<lb ed="X" n="0329c20"/><lb ed="R106" n="0472b08"/>比丘在路行。多擔衣物。作是念言。可爲諸比丘制
<lb ed="X" n="0329c21"/><lb ed="R106" n="0472b09"/>衣多少。不得過畜。時佛初夜在露地坐。著一衣。至
<lb ed="X" n="0329c22"/><lb ed="R106" n="0472b10"/>中夜覺寒。卽著第二衣。至後夜復覺寒。卽著第三
<lb ed="X" n="0329c23"/><lb ed="R106" n="0472b11"/>衣。便安隱住。佛吿諸比丘。聽諸弟子。受持三衣。不
<lb ed="X" n="0329c24"/><lb ed="R106" n="0472b12"/>得過畜。智論釋云。白衣求樂。故畜種種衣。外道苦
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0330a" n="0330a"/>
<lb ed="X" n="0330a01"/><lb ed="R106" n="0472b13"/>行。故裸形無恥。是故佛弟子。捨二邊。處中道。少欲
<lb ed="X" n="0330a02"/><lb ed="R106" n="0472b14"/>知足。但畜三衣也。五條者。衣之相也。僧祇律云。佛
<lb ed="X" n="0330a03"/><lb ed="R106" n="0472b15"/>在<name role="" type="person">王舍城</name>。帝釋石窟前經行。見稻田蛙畔分明。語
<lb ed="X" n="0330a04"/><lb ed="R106" n="0472b16"/>阿難曰。過去諸佛。衣相如是。從今依此。制作三衣。
<lb ed="X" n="0330a05"/><lb ed="R106" n="0472b17"/>過去諸佛弟子。著如是衣。未來諸佛弟子。亦著是
<lb ed="X" n="0330a06"/><lb ed="R106" n="0472b18"/>衣。如我今日。以刀割截。成沙門衣。不爲怨賊所劫。
<lb ed="X" n="0330a07"/><lb ed="R106" n="0473a01"/>此是解脫服。福田之衣。四分律云。三世如來。並著
<lb ed="X" n="0330a08"/><lb ed="R106" n="0473a02"/>此衣。若有衆生。起一惡心。向三世諸佛。辟支。羅漢。
<lb ed="X" n="0330a09"/><lb ed="R106" n="0473a03"/>及著染衣人。獲罪無量。所以者何。壞色之衣。是賢
<lb ed="X" n="0330a10"/><lb ed="R106" n="0473a04"/>聖之標式故。若能發心。敬染衣人。獲福無量△中
<lb ed="X" n="0330a11"/><lb ed="R106" n="0473a05"/>宿者。謂近身住故。下衣者。謂在七衣之下故。雜作
<lb ed="X" n="0330a12"/><lb ed="R106" n="0473a06"/>衣者。謂凡作一切。輕務。皆應著故。執勞服役者。謂
<lb ed="X" n="0330a13"/><lb ed="R106" n="0473a07"/>執大衆之勞故。路途出入當著者。以顯沙門之相
<lb ed="X" n="0330a14"/><lb ed="R106" n="0473a08"/>故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0330a15"/><lb ed="R106" n="0473a09"/><p xml:id="pX60p0330a1501">二偈呪</p>
<lb ed="X" n="0330a16"/><lb ed="R106" n="0473a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0330a1601">善哉解脫服。無上福田衣。我今頂戴受。世世不捨離。</p>
<lb ed="X" n="0330a17"/><lb ed="R106" n="0473a11"/><p cb:type="dharani" xml:id="pX60p0330a1701">唵。悉陀耶。娑婆訶<note place="inline">三遍</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0330a18"/><lb ed="R106" n="0473a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0330a1801">善哉。讚美之辭。謂讚衣之功德。不可思議也。解粘
<lb ed="X" n="0330a19"/><lb ed="R106" n="0473a13"/>去縛。故曰解脫。謂生死煩惱。由斯解脫也。無上者。
<lb ed="X" n="0330a20"/><lb ed="R106" n="0473a14"/>薩婆多論云。此衣。九十五種外道。悉不知名。惟佛
<lb ed="X" n="0330a21"/><lb ed="R106" n="0473a15"/>世尊示此未曾有法。故曰無上也。福田者。謂檀越
<lb ed="X" n="0330a22"/><lb ed="R106" n="0473a16"/>種福佛弟子爲現田文衣相。故曰福田。頂戴者。謂
<lb ed="X" n="0330a23"/><lb ed="R106" n="0473a17"/>知衣有如上功德。故當頂之於首。戴之於肩。表尊
<lb ed="X" n="0330a24"/><lb ed="R106" n="0473a18"/>重之至也。我由信心敬戴之至。故得成佛。世世不
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0330b" n="0330b"/>
<lb ed="X" n="0330b01"/><lb ed="R106" n="0473b01"/>捨離者。謂非但今生如是尊敬守持。願世世生生
<lb ed="X" n="0330b02"/><lb ed="R106" n="0473b02"/>不捨離也。願旣如是。以見衣鉢不可離也。然大小
<lb ed="X" n="0330b03"/><lb ed="R106" n="0473b03"/>乘律。如來無不諄誡。呪。誦三遍。此謂時常著用。偈
<lb ed="X" n="0330b04"/><lb ed="R106" n="0473b04"/>呪如是。若捨故受新。當依律文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0330b05"/><lb ed="R106" n="0473b05"/><p xml:id="pX60p0330b0501">二七衣<note place="inline">分二</note>初相用</p>
<lb ed="X" n="0330b06"/><lb ed="R106" n="0473b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0330b0601">七條衣。梵語<g ref="#CB15106">鬱</g>多羅僧。此云上著衣。亦云入衆衣。凡
<lb ed="X" n="0330b07"/><lb ed="R106" n="0473b07"/>禮佛。修懺。誦經。坐禪。赴齋。聽講。布薩。自恣。當著此衣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0330b08"/><lb ed="R106" n="0473b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0330b0801">上著衣者。謂在五衣之上故。入衆衣者。謂入衆時
<lb ed="X" n="0330b09"/><lb ed="R106" n="0473b09"/>披著故。布薩。此云長淨。自恣。謂自身有過。恣任僧
<lb ed="X" n="0330b10"/><lb ed="R106" n="0473b10"/>擧。如上等事。當著此衣也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0330b11"/><lb ed="R106" n="0473b11"/><p xml:id="pX60p0330b1101">二偈呪</p>
<lb ed="X" n="0330b12"/><lb ed="R106" n="0473b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0330b1201">善哉解脫服。無上福田衣。我今頂戴受。世世常得披。</p>
<lb ed="X" n="0330b13"/><lb ed="R106" n="0473b13"/><p cb:type="dharani" xml:id="pX60p0330b1301">唵。度波度波。娑婆訶<note place="inline">三遍</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0330b14"/><lb ed="R106" n="0473b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0330b1401">常得披者。卽不捨離之意也。餘義如前。高僧傳云。
<lb ed="X" n="0330b15"/><lb ed="R106" n="0473b15"/>唐貞觀五年。安養寺慧光法師弟子。其母貧窶。內
<lb ed="X" n="0330b16"/><lb ed="R106" n="0473b16"/>無小衣。來入子房。取故袈裟作之而著。與諸鄰婦
<lb ed="X" n="0330b17"/><lb ed="R106" n="0473b17"/>同聚言笑。忽覺脚熱漸上至腰。須臾雷震。擲鄰婦
<lb ed="X" n="0330b18"/><lb ed="R106" n="0473b18"/>百步之外。土泥兩耳。悶絕經日。方得甦醒。所用衣
<lb ed="X" n="0330b19"/><lb ed="R106" n="0474a01"/>者。遂被震死。火燒焦踡。題背上曰。由用法衣不如
<lb ed="X" n="0330b20"/><lb ed="R106" n="0474a02"/>法故。其子收殯。受再震出。乃露骸林下。方終消散。
<lb ed="X" n="0330b21"/><lb ed="R106" n="0474a03"/>是知受持法服。慧及三歸之龍。信不虗矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0330b22"/><lb ed="R106" n="0474a04"/><p xml:id="pX60p0330b2201">三大衣<note place="inline">分二</note>初相用</p>
<lb ed="X" n="0330b23"/><lb ed="R106" n="0474a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0330b2301">二十五條衣。梵語僧伽黎。此云合。亦云重。亦云雜碎
<lb ed="X" n="0330b24"/><lb ed="R106" n="0474a06"/>衣。凡入王宮。陞座說法。聚落乞食。當著此衣。又此衣
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0330c" n="0330c"/>
<lb ed="X" n="0330c01"/><lb ed="R106" n="0474a07"/>九品。下品。九條。十一條。十三條。中品。十五條。十七條。
<lb ed="X" n="0330c02"/><lb ed="R106" n="0474a08"/>十九條。上品。二十一條。二十三條。二十五條。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0330c03"/><lb ed="R106" n="0474a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0330c0301">大衣者。衣中之王也。在五七二衣之上。故稱爲大。
<lb ed="X" n="0330c04"/><lb ed="R106" n="0474a10"/>此云合。亦云重者。謂割截而後重合成也。雜碎衣
<lb ed="X" n="0330c05"/><lb ed="R106" n="0474a11"/>者。謂剪碎縫成。條相多故。陞座著者。尊重於法故。
<lb ed="X" n="0330c06"/><lb ed="R106" n="0474a12"/>乞食著者。令生敬仰故。九品者。大衣之相也。長多
<lb ed="X" n="0330c07"/><lb ed="R106" n="0474a13"/>短少者。表聖增凡減也。戒壇經云。五條衣斷貪。身
<lb ed="X" n="0330c08"/><lb ed="R106" n="0474a14"/>業也。七條衣。斷瞋。口業也。大衣。斷癡。意業也。故華
<lb ed="X" n="0330c09"/><lb ed="R106" n="0474a15"/>嚴經云。著袈裟者。捨離三毒。淸淨三業也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0330c10"/><lb ed="R106" n="0474a16"/><p xml:id="pX60p0330c1001">二偈呪</p>
<lb ed="X" n="0330c11"/><lb ed="R106" n="0474a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0330c1101">善哉解脫服。無上福田衣。我今頂戴受。廣度諸羣迷。</p>
<lb ed="X" n="0330c12"/><lb ed="R106" n="0474a18"/><p cb:type="dharani" xml:id="pX60p0330c1201">唵。摩訶迦波波吒悉帝。娑婆訶<note place="inline">三遍</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0330c13"/><lb ed="R106" n="0474b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0330c1301">前二偈。是自利。此一偈。乃是利他也。諸佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0330c1301" n="0330c1301"/><anchor xml:id="beg0330c1301" n="0330c1301"/>已<anchor xml:id="end0330c1301"/>悟。故
<lb ed="X" n="0330c14"/><lb ed="R106" n="0474b02"/>稱大覺。衆生尙迷。故曰羣迷謂披著此衣。直下擔
<lb ed="X" n="0330c15"/><lb ed="R106" n="0474b03"/>荷如來慧命。而化利羣生也故論云。有五義故。披
<lb ed="X" n="0330c16"/><lb ed="R106" n="0474b04"/>著此衣。謂遮障寒暑。除無慚愧。聚落乞食。在道行
<lb ed="X" n="0330c17"/><lb ed="R106" n="0474b05"/>生善。威儀淸淨故。此之三衣。原是比丘法服。今欲
<lb ed="X" n="0330c18"/><lb ed="R106" n="0474b06"/>令沙彌預知名相殊勝。故附於末。百一羯磨云。求
<lb ed="X" n="0330c19"/><lb ed="R106" n="0474b07"/>寂之徒。縵條是服。今時末世。不諳律文。皆令沙彌
<lb ed="X" n="0330c20"/><lb ed="R106" n="0474b08"/>披著五條七條割截之衣。甚至在家男女。亦使披
<lb ed="X" n="0330c21"/><lb ed="R106" n="0474b09"/>著。深爲罪濫神洲之地。久扇斯風。違佛亂法。律有
<lb ed="X" n="0330c22"/><lb ed="R106" n="0474b10"/>大呵。此是唐三藏義淨律師。親遊西域。觀五天竺
<lb ed="X" n="0330c23"/><lb ed="R106" n="0474b11"/>境。及諸部律文。並無沙彌披著比丘割截之衣。特
<lb ed="X" n="0330c24"/><lb ed="R106" n="0474b12"/>此垂示。以發千古之述。旣云此成非法。爲師者。不
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0331a" n="0331a"/>
<lb ed="X" n="0331a01"/><lb ed="R106" n="0474b13"/>可不知。爲弟子者。又不可不愼也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0331a02"/><lb ed="R106" n="0474b14"/><p xml:id="pX60p0331a0201">二鉢名相<note place="inline">分二</note>初標名</p>
<lb ed="X" n="0331a03"/><lb ed="R106" n="0474b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0331a0301">梵語鉢多羅。此云應量器。謂體。色。量。三。俱應法故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0331a04"/><lb ed="R106" n="0474b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0331a0401">鉢者。是半梵語。略去多羅二字。十誦律云。鉢是恒
<lb ed="X" n="0331a05"/><lb ed="R106" n="0474b17"/>沙諸佛之標幟。而非廊廟之器用。不得盛雜物。不
<lb ed="X" n="0331a06"/><lb ed="R106" n="0474b18"/>得。惡用及洗手。當敬之如目。此皆如來諄諄誡訓。
<lb ed="X" n="0331a07"/><lb ed="R106" n="0475a01"/>凡受持者。應當珍惜保重。五分云。鉢是出家人器。
<lb ed="X" n="0331a08"/><lb ed="R106" n="0475a02"/>少欲知足。非俗人所宜。僧祗律云。如來令諸比丘。
<lb ed="X" n="0331a09"/><lb ed="R106" n="0475a03"/>以鉢而受食者。有異外道故。外道縫葉爲器。拱手
<lb ed="X" n="0331a10"/><lb ed="R106" n="0475a04"/>而食。非是僧相福田之狀。故佛制之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0331a11"/><lb ed="R106" n="0475a05"/><p xml:id="pX60p0331a1101">二釋義</p>
<lb ed="X" n="0331a12"/><lb ed="R106" n="0475a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0331a1201">體。用鐵瓦二物。色。以藥煙熏治。量。則分上中下。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0331a13"/><lb ed="R106" n="0475a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0331a1301">體用鐵瓦二物者。四分律云。佛在蘇摩國遊行。見
<lb ed="X" n="0331a14"/><lb ed="R106" n="0475a08"/>彼國中泥土細潤。不惜兜羅緜手。取泥自作鉢坯。
<lb ed="X" n="0331a15"/><lb ed="R106" n="0475a09"/>以爲後式。授與陶師。燒成此鉢。寶色光澤。圓滿美
<lb ed="X" n="0331a16"/><lb ed="R106" n="0475a10"/>好。佛聽受持。當知此鉢。爲佛祖授受之法器。至尊
<lb ed="X" n="0331a17"/><lb ed="R106" n="0475a11"/>至貴也。鐵鉢者。律中因世尊按行諸比丘房舍。見
<lb ed="X" n="0331a18"/><lb ed="R106" n="0475a12"/>有比丘曲肱而臥。愁憂不樂。如來知而故問。汝安
<lb ed="X" n="0331a19"/><lb ed="R106" n="0475a13"/>樂否。比丘答言。世尊。我老邁麤行。振手失鉢墮地
<lb ed="X" n="0331a20"/><lb ed="R106" n="0475a14"/>破之。故所不樂。佛言。從今聽老病比丘。受持鐵鉢。
<lb ed="X" n="0331a21"/><lb ed="R106" n="0475a15"/>當知瓦鉢爲上鉢。鐵鉢是開緣。但不得爲恣情放
<lb ed="X" n="0331a22"/><lb ed="R106" n="0475a16"/>逸。故意受持鐵鉢。安心麤躁也。善見律云。三乘聖
<lb ed="X" n="0331a23"/><lb ed="R106" n="0475a17"/>人。皆執持瓦鉢。乞食資生。其餘雜寶銅鑞木石等
<lb ed="X" n="0331a24"/><lb ed="R106" n="0475a18"/>鉢。皆不聽用△藥煙熏治者。以麻子杏仁搗碎。塗
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0331b" n="0331b"/>
<lb ed="X" n="0331b01"/><lb ed="R106" n="0475b01"/>其內外。以竹煙熏作鳩鴿項色。及孔<g ref="#CB15179">雀</g>色。所熏者
<lb ed="X" n="0331b02"/><lb ed="R106" n="0475b02"/>何。謂盛飯不餿。不染垢膩。若論西土。瓦鉢亦要熏
<lb ed="X" n="0331b03"/><lb ed="R106" n="0475b03"/>之。由其彼國羮飯皆一鉢而食。恐其油膩不淨。多
<lb ed="X" n="0331b04"/><lb ed="R106" n="0475b04"/>引蟲螘。然此方惟盛其飯。則瓦鉢不必熏也。至於
<lb ed="X" n="0331b05"/><lb ed="R106" n="0475b05"/>彩畫。及琉璃等色。是外道式。皆不得用。上中下者。
<lb ed="X" n="0331b06"/><lb ed="R106" n="0475b06"/>若准唐斗。上鉢一斗。中鉢七升半。下鉢五升。雖分
<lb ed="X" n="0331b07"/><lb ed="R106" n="0475b07"/>三種。佛令隨其分量故。</p>
<lb ed="X" n="0331b08"/><lb ed="R106" n="0475b08"/><p xml:id="pX60p0331b0801">三具名相<note place="inline">分二</note>初標名</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0331b09"/><lb ed="R106" n="0475b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0331b0901">梵語尼師擅。此云坐具。亦云隨足衣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0331b10"/><lb ed="R106" n="0475b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0331b1001">坐具者。謂敷之而坐故。隨足衣者。謂敷之襯足故。
<lb ed="X" n="0331b11"/><lb ed="R106" n="0475b11"/>又云同氈席之形。名爲敷具。同衾被之形。名爲臥
<lb ed="X" n="0331b12"/><lb ed="R106" n="0475b12"/>具。事鈔云。佛言。爲身。爲衣。爲臥具。故制畜之。爲身
<lb ed="X" n="0331b13"/><lb ed="R106" n="0475b13"/>者。恐坐地有所損故。爲衣者。恐無籍。三衣易壞故。
<lb ed="X" n="0331b14"/><lb ed="R106" n="0475b14"/>爲臥具者。恐身不淨。汚僧床榻故。長佛二磔手半。
<lb ed="X" n="0331b15"/><lb ed="R106" n="0475b15"/>廣佛二磔手。僧祇律云。如來一磔手。二尺四寸。此
<lb ed="X" n="0331b16"/><lb ed="R106" n="0475b16"/>約小尺。若准大尺。可二尺許。不得作三衣。不得淨。
<lb ed="X" n="0331b17"/><lb ed="R106" n="0475b17"/>施。及取薪草。盛物雜用。唯得敷坐。若道行。至坐處
<lb ed="X" n="0331b18"/><lb ed="R106" n="0475b18"/>取坐之。十誦律云。新者二重。故者四重。不應受單
<lb ed="X" n="0331b19"/><lb ed="R106" n="0476a01"/>者。離宿突吉羅。四分律云。佛在僧伽藍。徧行諸房。
<lb ed="X" n="0331b20"/><lb ed="R106" n="0476a02"/>見故坐具狼藉。因敎諸比丘。當取故者。縱廣一磔
<lb ed="X" n="0331b21"/><lb ed="R106" n="0476a03"/>手。貼新者上。用壞色故。五分云。應貼四角。今云四
<lb ed="X" n="0331b22"/><lb ed="R106" n="0476a04"/>天王者。訛也。毗尼日用云。根本律。幷寄歸傳中。不
<lb ed="X" n="0331b23"/><lb ed="R106" n="0476a05"/>聽禮拜。用以敷展。西域五天竺國。罕其見聞。此方
<lb ed="X" n="0331b24"/><lb ed="R106" n="0476a06"/>禮拜展用。不知傳起何時。如遵聖制。不用爲正。若
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0331c" n="0331c"/>
<lb ed="X" n="0331c01"/><lb ed="R106" n="0476a07"/>論爲衣。展禮無妨。祥明於斯。學者隨便。</p>
<lb ed="X" n="0331c02"/><lb ed="R106" n="0476a08"/><p xml:id="pX60p0331c0201">二偈呪</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0331c03"/><lb ed="R106" n="0476a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0331c0301">臥具尼師壇。長養心苗性。展開登聖地。奉持如來命。</p>
<lb ed="X" n="0331c04"/><lb ed="R106" n="0476a10"/><p cb:type="dharani" xml:id="pX60p0331c0401">唵。檀波檀波。娑婆訶<note place="inline">三遍</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0331c05"/><lb ed="R106" n="0476a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0331c0501">臥具尼師壇者。華梵雙彰也。戒壇經云。尼師壇。如
<lb ed="X" n="0331c06"/><lb ed="R106" n="0476a12"/>塔之基。受戒之身。表五分法身之塔也。良由五分
<lb ed="X" n="0331c07"/><lb ed="R106" n="0476a13"/>法身。從戒長養。正定智慧。由戒滋生。故曰長養心
<lb ed="X" n="0331c08"/><lb ed="R106" n="0476a14"/>苗性也。然正定智慧。旣能長養。展此坐具。而迷雲
<lb ed="X" n="0331c09"/><lb ed="R106" n="0476a15"/>豁開。直見本源心地。故曰展開登聖地。旣見本源
<lb ed="X" n="0331c10"/><lb ed="R106" n="0476a16"/>心地。亦當與一切衆生開心地道。故曰奉持如來
<lb ed="X" n="0331c11"/><lb ed="R106" n="0476a17"/>命也。如香乳記廣明。以上威儀。若故作者。犯應懺
<lb ed="X" n="0331c12"/><lb ed="R106" n="0476a18"/>突吉羅以故作故又犯非威儀突吉羅若不故作
<lb ed="X" n="0331c13"/><lb ed="R106" n="0476b01"/>但犯突吉羅罪。然此條章。雖云二十四門。實則三
<lb ed="X" n="0331c14"/><lb ed="R106" n="0476b02"/>千威儀。八萬細行。皆基於此。能住持正法。建立僧
<lb ed="X" n="0331c15"/><lb ed="R106" n="0476b03"/>倫。願我同志。共相守護。毗尼久住。正法永昌也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0331c16"/><lb ed="R106" n="0476b04"/>
<lb ed="X" n="0331c17"/><lb ed="R106" n="0476b05"/><cb:juan fun="close" n="2"><cb:jhead>沙彌律儀要略述義卷下<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
<lb ed="X" n="0331c18"/>
<lb ed="X" n="0331c19"/>
<lb ed="X" n="0331c20"/>
<lb ed="X" n="0331c21"/>
<lb ed="X" n="0331c22"/>
<lb ed="X" n="0331c23"/>
<lb ed="X" n="0331c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0332a" n="0332a"/>
<lb ed="X" n="0332a01"/>
<lb ed="X" n="0332a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1119-B <g ref="#CB02494">䟦</g></cb:mulu><head>No. 1119-B
<lb ed="X" n="0332a03"/><lb ed="R106" n="0476b07"/> <g ref="#CB02494">䟦</g></head>
<lb ed="X" n="0332a04"/>
<lb ed="X" n="0332a05"/><lb ed="R106" n="0476b08"/><p xml:id="pX60p0332a0501">夫法不自弘必藉人而弘法。人無自立要因法以立
<lb ed="X" n="0332a06"/><lb ed="R106" n="0476b09"/>人。故世出世間咸重於法。然法未有不學而能弘者
<lb ed="X" n="0332a07"/><lb ed="R106" n="0476b10"/>也余於甲辰年上華山求戒。爲病不果。迨丙午春方
<lb ed="X" n="0332a08"/><lb ed="R106" n="0476b11"/>得圓具。因思戒法難聞是以矢志操持。專精律學質
<lb ed="X" n="0332a09"/><lb ed="R106" n="0476b12"/>雖不敏心念無移。溽暑祁寒未嘗有懈。自甲子春住
<lb ed="X" n="0332a10"/><lb ed="R106" n="0476b13"/>持昭慶以來。每懷
<lb ed="X" n="0332a11" type="honorific"/><lb ed="R106" n="0476b14"/>先老和尙。創立法門。洪功碩德。雖人人共知。恐日久
<lb ed="X" n="0332a12"/><lb ed="R106" n="0476b15"/>漸晦故於毗尼切要著香乳以記之菩薩楚網疏解
<lb ed="X" n="0332a13"/><lb ed="R106" n="0476b16"/>繁多學人泣歧。故會初津以指之。比丘羯磨布在律
<lb ed="X" n="0332a14"/><lb ed="R106" n="0476b17"/>文臨事難討。故叙儀式以佐之尼衆求具。二部同授。
<lb ed="X" n="0332a15"/><lb ed="R106" n="0476b18"/>世所少聞。故集軌範以傳之。沙彌要略。文簡義深。初
<lb ed="X" n="0332a16"/><lb ed="R106" n="0477a01"/>心罔諳。故詳義以明之。斯皆繼述
<lb ed="X" n="0332a17" type="honorific"/><lb ed="R106" n="0477a02"/>先老和尙未發之事也。其言雖不支。直顯事相。然義
<lb ed="X" n="0332a18"/><lb ed="R106" n="0477a03"/>理無違開明心。性俚閱者見之因文會意嚴護威儀
<lb ed="X" n="0332a19"/><lb ed="R106" n="0477a04"/>吾願足矣。若云流益將來。未敢望也。</p>
<lb ed="X" n="0332a20"/><lb ed="R106" n="0477a05"/><p xml:id="pX60p0332a2001">時
<lb ed="X" n="0332a21" type="honorific"/><lb ed="R106" n="0477a06"/>康熈四十七年冬分第一白半月布薩書玉閣筆識</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0332a22"/>
<lb ed="X" n="0332a23"/>
<lb ed="X" n="0332a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0332b" n="0332b"/>
<lb ed="X" n="0332b01"/><lb ed="R106" n="0477a08"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="1">事義</cb:mulu><head>事義</head>
<lb ed="X" n="0332b02"/>
<lb ed="X" n="0332b03"/><lb ed="R106" n="0477a10"/><cb:div type="note"><entry><form>內懷師子之德</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332b0307" cb:place="inline">梵語僧伽彼。此云師子。大師子吼
<lb ed="X" n="0332b04"/><lb ed="R106" n="0477a11"/>小師子聞悉皆勇健。百獸潛藏。佛師子吼。諸菩薩
<lb ed="X" n="0332b05"/><lb ed="R106" n="0477a12"/>聞增長神力。羣魔怖散。爲佛弟子。學佛威儀。故云
<lb ed="X" n="0332b06"/><lb ed="R106" n="0477a13"/>內懷師子之德。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0332b07"/><lb ed="R106" n="0477a14"/><entry><form>外現象王之威</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332b0707" cb:place="inline">梵語伽耶。此云象。象王迴顧。擧身
<lb ed="X" n="0332b08"/><lb ed="R106" n="0477a15"/>皆轉。如來大人。若有所觀。身心俱迴。所以人天敬
<lb ed="X" n="0332b09"/><lb ed="R106" n="0477a16"/>仰。羣魔驚惶。故云外現象王之威。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0332b10"/><lb ed="R106" n="0477a17"/><entry><form>馬勝</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332b1003" cb:place="inline">梵名頞<g ref="#CB16014">鞞</g>。如來初度五人之一也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0332b11"/><lb ed="R106" n="0477a18"/><entry><form>菜菽</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332b1103" cb:place="inline">梵名目犍連。姓也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0332b12"/><lb ed="R106" n="0477b01"/><entry><form>白雲</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332b1203" cb:place="inline">諱守端。衡陽葛氏子。得法於楊岐方會禪師。
<lb ed="X" n="0332b13"/><lb ed="R106" n="0477b02"/>南下十二世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0332b14"/><lb ed="R106" n="0477b03"/><entry><form>雪嶠</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332b1403" cb:place="inline">諱圓信。得法於幻有傳禪師。濟下三十世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0332b15"/><lb ed="R106" n="0477b04"/><entry><form>百丈</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332b1503" cb:place="inline"><name role="" type="person">百丈山</name>名。<name role="" type="person">唐憲宗</name><anchor xml:id="nkr_note_add_0332b1501" n="0332b1501"/><anchor xml:id="beg0332b1501" n="0332b1501"/>諡<anchor xml:id="end0332b1501"/><name role="" type="person">大智禪師</name>諱懷海。福州
<lb ed="X" n="0332b16"/><lb ed="R106" n="0477b05"/>長樂王氏子。得法於<name role="" type="person">馬祖</name>道一禪師。南下二世。凡
<lb ed="X" n="0332b17"/><lb ed="R106" n="0477b06"/>作務身先於衆。主事密藏作具。師曰我無德業。一
<lb ed="X" n="0332b18"/><lb ed="R106" n="0477b07"/>日不食。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0332b19"/><lb ed="R106" n="0477b08"/><entry><form>笑嵓</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332b1903" cb:place="inline">金臺世族。弱冠分家。悟後隱京師柳巷。罕接
<lb ed="X" n="0332b20"/><lb ed="R106" n="0477b09"/>見人。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0332b21"/><lb ed="R106" n="0477b10"/><entry><form>鄔波毬多</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332b2105" cb:place="inline">此云大護。吒利國人。姓首陀。十七出家。
<lb ed="X" n="0332b22"/><lb ed="R106" n="0477b11"/>二十證果。化道證果最多。每度一人。以一籌置於
<lb ed="X" n="0332b23"/><lb ed="R106" n="0477b12"/>石室。其室高二十餘尺。廣三十餘尺。四寸細籌。充
<lb ed="X" n="0332b24"/><lb ed="R106" n="0477b13"/>滿其中。跏趺而逝。以室內籌。用焚師軀。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0332c" n="0332c"/>
<lb ed="X" n="0332c01"/><lb ed="R106" n="0477b14"/><entry><form>五部</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332c0103" cb:place="inline">一。曇無德。此云法密。法名四。分。二薩婆多。此
<lb ed="X" n="0332c02"/><lb ed="R106" n="0477b15"/>云一切有。法名十誦。三。迦葉遺。此云重空觀。法名
<lb ed="X" n="0332c03"/><lb ed="R106" n="0477b16"/>解脫。四。彌沙塞。此云不著有無觀。法名五。分。五。婆
<lb ed="X" n="0332c04"/><lb ed="R106" n="0477b17"/>蹉富羅。此云犢子。律本不來。共五部。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0332c05"/><lb ed="R106" n="0477b18"/><entry><form>儱</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332c0502" cb:place="inline">音壟。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>侗</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332c0505" cb:place="inline">音通。儱侗未成器之人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0332c06"/><lb ed="R106" n="0478a01"/><entry><form>顢</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332c0602" cb:place="inline">音瞞。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>頇</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332c0605" cb:place="inline">許干切。音憨。大面貌。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0332c07"/><lb ed="R106" n="0478a02"/><entry><form>因循</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332c0703" cb:place="inline">無所作爲也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0332c08"/><lb ed="R106" n="0478a03"/><entry><form>波離</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332c0803" cb:place="inline">此云上首。以其持律爲衆紀綱故名。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0332c09"/><lb ed="R106" n="0478a04"/><entry><form>永嘉</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332c0903" cb:place="inline">諱玄覺。號眞覺大師。六祖傍出。著證道歌。永
<lb ed="X" n="0332c10"/><lb ed="R106" n="0478a05"/>嘉集溫州人。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0332c11"/><lb ed="R106" n="0478a06"/><entry><form>誌公</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332c1103" cb:place="inline">金陵東陽朱氏之婦。上巳日聞兒啼鷹窠中。
<lb ed="X" n="0332c12"/><lb ed="R106" n="0478a07"/>梯樹得之。擧以爲子。七歲依鍾山僧儉禪師出家。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0332c13"/><lb ed="R106" n="0478a08"/><entry><form>羅什</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332c1303" cb:place="inline">具云鳩摩羅什婆。此云童壽。祖。印度人。七歲
<lb ed="X" n="0332c14"/><lb ed="R106" n="0478a09"/>出家。日誦千偈。義旨亦通七佛以來譯經師也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0332c15"/><lb ed="R106" n="0478a10"/><entry><form>常啼</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332c1503" cb:place="inline">梵名薩陀波崙。爲求法故。憂愁啼哭。七日七
<lb ed="X" n="0332c16"/><lb ed="R106" n="0478a11"/>夜。故號常啼。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0332c17"/><lb ed="R106" n="0478a12"/><entry><form>世尊捨身</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332c1705" cb:place="inline">昔菩薩入山修道時帝釋欲往試之。化
<lb ed="X" n="0332c18"/><lb ed="R106" n="0478a13"/>爲夜叉。口說半偈云。諸行無常。是生滅法。求說後
<lb ed="X" n="0332c19"/><lb ed="R106" n="0478a14"/>之半偈。夜叉曰。我腹饑餓。何暇爲說。問。欲得何食。
<lb ed="X" n="0332c20"/><lb ed="R106" n="0478a15"/>答曰。吾所食者人血肉耳。曰願爲說之。捨身供養。
<lb ed="X" n="0332c21"/><lb ed="R106" n="0478a16"/>卽敷座請說。夜叉曰。生滅滅<anchor xml:id="nkr_note_add_0332c2101" n="0332c2101"/><anchor xml:id="beg0332c2101" n="0332c2101"/>已<anchor xml:id="end0332c2101"/>。寂滅爲樂。菩薩以
<lb ed="X" n="0332c22"/><lb ed="R106" n="0478a17"/>偈遍書於山石之間。登樹捨身。夜叉以手接之。作
<lb ed="X" n="0332c23"/><lb ed="R106" n="0478a18"/>禮而去。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0332c24"/><lb ed="R106" n="0478b01"/><entry><form>慈受</form><cb:def><p xml:id="pX60p0332c2403" cb:place="inline">諱懷深。壽春夏氏子。得法於長蘆崇信禪師。
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0333a" n="0333a"/>
<lb ed="X" n="0333a01"/><lb ed="R106" n="0478b02"/>靑下十三世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0333a02"/><lb ed="R106" n="0478b03"/><entry><form>仙陀婆</form><cb:def><p xml:id="pX60p0333a0204" cb:place="inline">梵語也。具鹽。水。馬器。四義。惟智臣乃能辨
<lb ed="X" n="0333a03"/><lb ed="R106" n="0478b04"/>識。如王食時。呼仙陀婆。卽奉鹽。洗時呼奉水。作時
<lb ed="X" n="0333a04"/><lb ed="R106" n="0478b05"/>呼奉器。出時呼奉馬。弟子侍師。亦如智臣。故云卽
<lb ed="X" n="0333a05"/><lb ed="R106" n="0478b06"/>應之。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0333a06"/><lb ed="R106" n="0478b07"/><entry><form>月堂</form><cb:def><p xml:id="pX60p0333a0603" cb:place="inline">諱<name role="" type="person">道昌</name>。湖州寶溪吳氏子。得法於妙湛思慧
<lb ed="X" n="0333a07"/><lb ed="R106" n="0478b08"/>禪師。靑下十四世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0333a08"/><lb ed="R106" n="0478b09"/><entry><form>黃龍</form><cb:def><p xml:id="pX60p0333a0803" cb:place="inline">諱慧南。信州章氏子。得法於石霜楚圓禪師。
<lb ed="X" n="0333a09"/><lb ed="R106" n="0478b10"/>南下十一世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0333a10"/><lb ed="R106" n="0478b11"/><entry><form>眞淨</form><cb:def><p xml:id="pX60p0333a1003" cb:place="inline">諱克文。<anchor xml:id="nkr_note_add_0333a1001" n="0333a1001"/><anchor xml:id="beg0333a1001" n="0333a1001"/>陝<anchor xml:id="end0333a1001"/>州閿鄕鄭氏子。得法於黃龍慧南
<lb ed="X" n="0333a11"/><lb ed="R106" n="0478b12"/>禪師。南下十二世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0333a12"/><lb ed="R106" n="0478b13"/><entry><form>雲門</form><cb:def><p xml:id="pX60p0333a1203" cb:place="inline">諱文偃。嘉興張氏子。得法於雪峰義存禪師。
<lb ed="X" n="0333a13"/><lb ed="R106" n="0478b14"/>靑下六世。始立雲門宗。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0333a14"/><lb ed="R106" n="0478b15"/><entry><form>香林</form><cb:def><p xml:id="pX60p0333a1403" cb:place="inline">諱澄遠。依雲門十八年爲侍者。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0333a15"/><lb ed="R106" n="0478b16"/><entry><form>仲尼</form><cb:def><p xml:id="pX60p0333a1503" cb:place="inline">姓孔。名丘。父叔梁紇母顏氏。佛滅後四百載。
<lb ed="X" n="0333a16"/><lb ed="R106" n="0478b17"/>魯襄公二十二年。庚戌十一月庚子。生於魯昌平
<lb ed="X" n="0333a17"/><lb ed="R106" n="0478b18"/>鄕陬邑哀公十六年。壬戌四月<anchor xml:id="nkr_note_add_0333a1701" n="0333a1701"/><anchor xml:id="beg0333a1701" n="0333a1701"/>己<anchor xml:id="end0333a1701"/>丑卒。年七十三
<lb ed="X" n="0333a18"/><lb ed="R106" n="0479a01"/>歲。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0333a19"/><lb ed="R106" n="0479a02"/><entry><form>大鵬</form><cb:def><p xml:id="pX60p0333a1903" cb:place="inline">如香乳記明。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0333a20"/><lb ed="R106" n="0479a03"/><entry><form>鷦鷯</form><cb:def><p xml:id="pX60p0333a2003" cb:place="inline">小鳥巢於葦苕。繫之以髮。騰躍不過數仞。翱
<lb ed="X" n="0333a21"/><lb ed="R106" n="0479a04"/>翔蓬蒿之間。此亦飛之至也。以比小人無大志也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0333a22"/><lb ed="R106" n="0479a05"/><entry><form>敬獼猴爲帝釋</form><cb:def><p xml:id="pX60p0333a2207" cb:place="inline">過去世中。有一癡人。不識獼猴。入
<lb ed="X" n="0333a23"/><lb ed="R106" n="0479a06"/>一大林。見獼猴羣。叢聚一處。是人曾聞有<name role="" type="person">忉利天</name>。
<lb ed="X" n="0333a24"/><lb ed="R106" n="0479a07"/>便謂是忉利諸天。卽出樹林。還本聚落。多人中作
<pb ed="X" xml:id="X60.1119.0333b" n="0333b"/>
<lb ed="X" n="0333b01"/><lb ed="R106" n="0479a08"/>如是言。汝等曾見<name role="" type="person">忉利天</name>不。衆人答言未。卽時語
<lb ed="X" n="0333b02"/><lb ed="R106" n="0479a09"/>言。吾先<anchor xml:id="nkr_note_add_0333b0201" n="0333b0201"/><anchor xml:id="beg0333b0201" n="0333b0201"/>已<anchor xml:id="end0333b0201"/>見。汝欲見不。皆言欲見。卽將大衆詣彼
<lb ed="X" n="0333b03"/><lb ed="R106" n="0479a10"/>林中指諸獼猴。汝等觀此忉利諸天。衆人皆言非
<lb ed="X" n="0333b04"/><lb ed="R106" n="0479a11"/><name role="" type="person">忉利天</name>。此是獼猴。汝癡故。不識獼猴。而言忉利諸
<lb ed="X" n="0333b05"/><lb ed="R106" n="0479a12"/>天。妄召我等。以喩不識人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0333b06"/><lb ed="R106" n="0479a13"/><entry><form>宗瓦礫爲明珠</form><cb:def><p xml:id="pX60p0333b0607" cb:place="inline">涅槃經云。是諸人等。春陽之月。乘
<lb ed="X" n="0333b07"/><lb ed="R106" n="0479a14"/>船游戲。失琉璃寶。卽共入水。競捉瓦石。謂琉璃珠。
<lb ed="X" n="0333b08"/><lb ed="R106" n="0479a15"/>都非眞寶。是珠故在水中。猶如仰觀虗空月形。超
<lb ed="X" n="0333b09"/><lb ed="R106" n="0479a16"/>然獨遠。非衆人所執。此喩不識法也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0333b10"/><lb ed="R106" n="0479a17"/><entry><form>深則厲。淺則揭</form><cb:def><p xml:id="pX60p0333b1007" cb:place="inline">音契。褰裳涉水也。由膝以下爲揭。
<lb ed="X" n="0333b11"/><lb ed="R106" n="0479a18"/>由膝以上爲涉。由帶以上爲厲。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0333b12"/><lb ed="R106" n="0479b01"/><entry><form>如玄沙雪峰之輩</form><cb:def><p xml:id="pX60p0333b1208" cb:place="inline">雪峰義存禪師。泉州南安曾氏
<lb ed="X" n="0333b13"/><lb ed="R106" n="0479b02"/>子。玄沙師備禪師。福州閩懸謝氏子。初兄事雪峰。
<lb ed="X" n="0333b14"/><lb ed="R106" n="0479b03"/>旣而師承之。入室咨決。罔替晨昏。因閱楞嚴。發明
<lb ed="X" n="0333b15"/><lb ed="R106" n="0479b04"/>心地。由是應機敏捷。至與雪峰徵詰。亦當仁不讓。
<lb ed="X" n="0333b16"/><lb ed="R106" n="0479b05"/>峰曰。備頭陀。再來人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0333b17"/><lb ed="R106" n="0479b06"/><entry><form>五分法身</form><cb:def><p xml:id="pX60p0333b1705" cb:place="inline">謂戒。定。慧。解脫。解脫知見也。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0299a2301" to="#end0299a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0299c1901" to="#end0299c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0300b1901" to="#end0300b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0300c2101" to="#end0300c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0301a0601" to="#end0301a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0301a2101" to="#end0301a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0301c2201" to="#end0301c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0302a0101" to="#end0302a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0302a0801" to="#end0302a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0303a2101" to="#end0303a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0303a2301" to="#end0303a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0303b2001" to="#end0303b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0304b1201" to="#end0304b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0304b1501" to="#end0304b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0304c1201" to="#end0304c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0304c1401" to="#end0304c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0304c1701" to="#end0304c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0306c0601" to="#end0306c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0307a0401" to="#end0307a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0307a0901" to="#end0307a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0307a1101" to="#end0307a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0307a1701" to="#end0307a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp6" cb:provider="來函：赵文平 (2020-05-26)">煅<note type="cf1">X60n1120_p0377a11</note></lem><rdg wit="#wit.orig">鍜</rdg></app>
<app from="#beg0307b0401" to="#end0307b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0307b0901" to="#end0307b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0307b1301" to="#end0307b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0307b1401" to="#end0307b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0307b1402" to="#end0307b1402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0307b1801" to="#end0307b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0307c2001" to="#end0307c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0307c2301" to="#end0307c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0308c0201" to="#end0308c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0308c1801" to="#end0308c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0308c1901" to="#end0308c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0309c0601" to="#end0309c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">麈</lem><rdg wit="#wit.orig">塵</rdg></app>
<app from="#beg0310c2201" to="#end0310c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0311b2201" to="#end0311b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0311c0501" to="#end0311c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0312a0101" to="#end0312a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0312a0501" to="#end0312a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0312a0901" to="#end0312a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0312a1201" to="#end0312a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0312b0701" to="#end0312b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0312c0301" to="#end0312c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0313b2001" to="#end0313b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0313c0401" to="#end0313c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0313c2401" to="#end0313c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0314a0501" to="#end0314a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0314a0601" to="#end0314a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0314a0701" to="#end0314a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0314b1501" to="#end0314b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0316a1201" to="#end0316a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0316c0401" to="#end0316c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0317b2401" to="#end0317b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0317c0101" to="#end0317c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0318a1401" to="#end0318a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0318b0401" to="#end0318b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0318b1901" to="#end0318b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0318c0101" to="#end0318c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0319b1201" to="#end0319b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0319b1301" to="#end0319b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0319c0101" to="#end0319c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0320c0201" to="#end0320c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0320c1601" to="#end0320c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0321a1501" to="#end0321a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0321b2101" to="#end0321b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0321c0301" to="#end0321c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0321c2301" to="#end0321c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0323a0901" to="#end0323a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0323b2101" to="#end0323b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0324a2101" to="#end0324a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0325a0901" to="#end0325a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">檀</lem><rdg wit="#wit.orig">擅</rdg></app>
<app from="#beg0325b0101" to="#end0325b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">檀</lem><rdg wit="#wit.orig">擅</rdg></app>
<app from="#beg0325b0301" to="#end0325b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0325c1501" to="#end0325c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0326a2401" to="#end0326a2401"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp6">沽<note type="cf1">J30nB258_p0899c20</note></lem><rdg wit="#wit.orig">沾</rdg></app>
<app from="#beg0326c2401" to="#end0326c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0327a0301" to="#end0327a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">卻</lem><rdg wit="#wit.orig">郤</rdg></app>
<app from="#beg0327a0701" to="#end0327a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0327a2001" to="#end0327a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0328a1701" to="#end0328a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">己</rdg></app>
<app from="#beg0328a1901" to="#end0328a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">己</rdg></app>
<app from="#beg0328a1902" to="#end0328a1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0328b1001" to="#end0328b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0328b1101" to="#end0328b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0328c0701" to="#end0328c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0328c0702" to="#end0328c0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0328c0801" to="#end0328c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0328c0901" to="#end0328c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0328c1401" to="#end0328c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0328c1501" to="#end0328c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0328c1701" to="#end0328c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0329b2001" to="#end0329b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0329c0301" to="#end0329c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0330c1301" to="#end0330c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">己</rdg></app>
<app from="#beg0332b1501" to="#end0332b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0332c2101" to="#end0332c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0333a1001" to="#end0333a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">陝</lem><rdg wit="#wit.orig">陜</rdg></app>
<app from="#beg0333a1701" to="#end0333a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0333b0201" to="#end0333b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0298001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0298001">下卷卷初原本大書而低一格者者傍附本字以甄釋文</note>
<note n="0317001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0317001">孔疑老</note>
<note n="0319001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0319001">使疑便</note>
<note n="0321001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0321001">土疑上</note>
<note n="0324001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0324001">僧疑增</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0299a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0299a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0299c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0299c1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0300b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0300b1901">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0300c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0300c2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0301a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0301a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0301a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0301a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0301c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0301c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0302a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0302a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0302a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0302a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0303a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0303a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0303a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0303a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0303b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0303b2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0304b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0304b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0304b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0304b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0304c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0304c1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0304c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0304c1401">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0304c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0304c1701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0306c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0306c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0307a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0307a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0307a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0307a0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0307a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0307a1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0307a1701" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X60.0307a17.09" target="#nkr_note_add_0307a1701">煅【CB】，鍜【卍續】</note>
<note n="0307b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0307b0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0307b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0307b0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0307b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0307b1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0307b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0307b1401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0307b1402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0307b1402">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0307b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0307b1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0307c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0307c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0307c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0307c2301">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0308c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0308c0201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0308c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0308c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0308c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0308c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0309c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0309c0601">麈【CB】，塵【卍續】</note>
<note n="0310c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0310c2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0311b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0311b2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0311c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0311c0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0312a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0312a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0312a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0312a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0312a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0312a0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0312a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0312a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0312b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0312b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0312c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0312c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0313b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0313b2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0313c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0313c0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0313c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0313c2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0314a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0314a0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0314a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0314a0601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0314a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0314a0701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0314b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0314b1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0316a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0316a1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0316c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0316c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0317b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0317b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0317c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0317c0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0318a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0318a1401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0318b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0318b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0318b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0318b1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0318c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0318c0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0319b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0319b1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0319b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0319b1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0319c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0319c0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0320c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0320c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0320c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0320c1601">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0321a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0321a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0321b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0321b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0321c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0321c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0321c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0321c2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0323a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0323a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0323b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0323b2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0324a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0324a2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0325a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0325a0901">檀【CB】，擅【卍續】</note>
<note n="0325b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0325b0101">檀【CB】，擅【卍續】</note>
<note n="0325b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0325b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0325c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0325c1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0326a2401" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X60.0326a24.03" target="#nkr_note_add_0326a2401">沽【CB】【嘉興-CB】，沾【卍續】</note>
<note n="0326c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0326c2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0327a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0327a0301">卻【CB】，郤【卍續】</note>
<note n="0327a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0327a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0327a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0327a2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0328a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0328a1701">已【CB】，己【卍續】</note>
<note n="0328a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0328a1901">已【CB】，己【卍續】</note>
<note n="0328a1902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0328a1902">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0328b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0328b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0328b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0328b1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0328c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0328c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0328c0702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0328c0702">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0328c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0328c0801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0328c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0328c0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0328c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0328c1401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0328c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0328c1501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0328c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0328c1701">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0329b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0329b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0329c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0329c0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0330c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0330c1301">已【CB】，己【卍續】</note>
<note n="0332b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0332b1501">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0332c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0332c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0333a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0333a1001">陝【CB】，陜【卍續】</note>
<note n="0333a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0333a1701">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0333b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0333b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>