<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X73n1456">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1456 憨山老人夢遊集</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1456 憨山老人夢遊集</title>
			<author>(侍者)福善日錄 (門人)通炯編輯</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp7"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp8"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>52卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">73</idno>.<idno type="no">1456</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-04-05 13:16:10 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">憨山老人夢遊集</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【嘉興-CB】</witness>
						<witness xml:id="wit2">【嘉興乙-CB】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB04395">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04395</charName>
				<mapping cb:dec="987435" type="PUA">U+F112B</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2124F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[土*已]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15210">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15210</charName>
				<mapping cb:dec="998250" type="PUA">U+F3B6A</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>恢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[懨-猒+火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15470">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15470</charName>
				<mapping cb:dec="998510" type="PUA">U+F3C6E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+7CA4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>粵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(奧-釆+米)-大+ㄎ]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16251">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16251</charName>
				<mapping cb:dec="999291" type="PUA">U+F3F7B</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[〦/(口*(丞-一))/衣]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2004-06-21T09:23:22">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<cb:mulu type="其他" level="1">憨山緖言</cb:mulu>
<milestone unit="juan" n="46"/>
<lb ed="X" n="0776b14"/>
<lb ed="X" n="0776b15"/>
<lb ed="X" n="0776b16"/><lb ed="R127" n="0838a01"/><cb:juan fun="open" n="046"><cb:mulu type="卷" n="46"/><cb:jhead>憨山老人夢遊集卷第四十六</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0776b17"/>
<lb ed="X" n="0776b18"/><lb ed="R127" n="0838a02"/><byline cb:type="other">侍　者　　福　善　日錄</byline>
<lb ed="X" n="0776b19"/><lb ed="R127" n="0838a03"/><byline cb:type="editor">門　人　　通　炯　編輯</byline>
<lb ed="X" n="0776b20"/><lb ed="R127" n="0838a04"/><byline cb:type="other">嶺南弟子　劉起相　重較</byline>
<lb ed="X" n="0776b21"/><lb ed="R127" n="0838a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">徑山雜言</cb:mulu><head>徑山雜言</head>
<lb ed="X" n="0776b22"/><lb ed="R127" n="0838a06"/><p xml:id="pX73p0776b2201">師在徑山。與諸弟子接見。散口而談日出。皆證後
<lb ed="X" n="0776b23"/><lb ed="R127" n="0838a07"/>利生最親切者。不宜散落。某生平能領旨。不能記
<lb ed="X" n="0776b24"/><lb ed="R127" n="0838a08"/>誦。師言波浪深闊。而某又十日後方起此念。不復
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0776c" n="0776c"/>
<lb ed="X" n="0776c01"/><lb ed="R127" n="0838a09"/>能憶全語。始次標目。記其大略。前話幷續別開示
<lb ed="X" n="0776c02"/><lb ed="R127" n="0838a10"/>者。一一綴入爲徑山法話。以便刻施普及。不枉大
<lb ed="X" n="0776c03"/><lb ed="R127" n="0838a11"/>師唾沫之慈。澹居師。及大衆。同此一心。</p>
<lb ed="X" n="0776c04"/><lb ed="R127" n="0838a12"/><p xml:id="pX73p0776c0401">弟子朱鷺記</p>
<lb ed="X" n="0776c05"/><lb ed="R127" n="0838a13"/><p xml:id="pX73p0776c0501">此一大事。須平實商量。方得受用。第一不得好玄妙。
<lb ed="X" n="0776c06"/><lb ed="R127" n="0838a14"/>唇舌波浪。謂之弄精魂。</p>
<lb ed="X" n="0776c07"/><lb ed="R127" n="0838a15"/><p xml:id="pX73p0776c0701">此事不從參究入者。不得力。不向敎上印證者。不得
<lb ed="X" n="0776c08"/><lb ed="R127" n="0838a16"/>正知見。不從境緣上打鍊者。亦只是光影門頭事。及
<lb ed="X" n="0776c09"/><lb ed="R127" n="0838a17"/>臨逆順八風境界。便被搖奪將去。都透不過。以宗入。
<lb ed="X" n="0776c10"/><lb ed="R127" n="0838a18"/>以敎印。以日用境緣爲驗。但於境上輕脫。無滯著心。
<lb ed="X" n="0776c11"/><lb ed="R127" n="0838b01"/>卽是用心得力處。能以境緣自勘。亦不必全靠善知
<lb ed="X" n="0776c12"/><lb ed="R127" n="0838b02"/>識說話爲實法耳。</p>
<lb ed="X" n="0776c13"/><lb ed="R127" n="0838b03"/><p xml:id="pX73p0776c1301">咬定話頭。不是要明話頭。只借話頭發疑。斬截妄想。
<lb ed="X" n="0776c14"/><lb ed="R127" n="0838b04"/>其參究須離話頭處參究。下得疑。方得力。古德云。離
<lb ed="X" n="0776c15"/><lb ed="R127" n="0838b05"/>鈎三寸。子何不道。前人志之矣。疑至情識不到。語言
<lb ed="X" n="0776c16"/><lb ed="R127" n="0838b06"/>不通時。拶逼極處。逬出些子光影。謂之電光三昧。正
<lb ed="X" n="0776c17"/><lb ed="R127" n="0838b07"/>好進步。不得歡喜。若認此爲是。則得少爲足。貼體都
<lb ed="X" n="0776c18"/><lb ed="R127" n="0838b08"/>被者點光覆住。不復能出。過後發出。都被所使矣。八
<lb ed="X" n="0776c19"/><lb ed="R127" n="0838b09"/>識中含藏。尙有多生習氣。微細種子忽現前。用力不
<lb ed="X" n="0776c20"/><lb ed="R127" n="0838b10"/>得處。須借呪力以消之。</p>
<lb ed="X" n="0776c21"/><lb ed="R127" n="0838b11"/><p xml:id="pX73p0776c2101">問智識不同處。但最初一念現量卽是智。纔轉第二
<lb ed="X" n="0776c22"/><lb ed="R127" n="0838b12"/>頭。便是比量落情想矣。又曰黏帶情來底是識。不黏
<lb ed="X" n="0776c23"/><lb ed="R127" n="0838b13"/>帶情來底是智。咬住話頭。正是把住情識來路。不起
<lb ed="X" n="0776c24"/><lb ed="R127" n="0838b14"/>第二念。</p>
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0777a" n="0777a"/>
<lb ed="X" n="0777a01"/><lb ed="R127" n="0838b15"/><p xml:id="pX73p0777a0101">參悟亦非甚難事。三個月一住氣。定見下落。第一不
<lb ed="X" n="0777a02"/><lb ed="R127" n="0838b16"/>得先存待悟心。纔待悟卽爲等待他悟。卽此便是攔
<lb ed="X" n="0777a03"/><lb ed="R127" n="0838b17"/>頭板。則工夫再不得入矣。又曰。者事須是勇猛漢子
<lb ed="X" n="0777a04"/><lb ed="R127" n="0838b18"/>做。</p>
<lb ed="X" n="0777a05"/><lb ed="R127" n="0839a01"/><p xml:id="pX73p0777a0501">利根人多生得夙慧。今生遇緣。當下便了。有不從參
<lb ed="X" n="0777a06"/><lb ed="R127" n="0839a02"/>入者。但要保任去。透脫去。如六祖便是其人。鈍根人
<lb ed="X" n="0777a07"/><lb ed="R127" n="0839a03"/>如何。只要自肯。鈍根不巧。就從鈍處得力。</p>
<lb ed="X" n="0777a08"/><lb ed="R127" n="0839a04"/><p xml:id="pX73p0777a0801">咬定話頭。一切時中都用得著。便刀山火聚上去。也
<lb ed="X" n="0777a09"/><lb ed="R127" n="0839a05"/>用得著。者便是得定力處。若有絲毫迴避。便全身墮
<lb ed="X" n="0777a10"/><lb ed="R127" n="0839a06"/>落矣。</p>
<lb ed="X" n="0777a11"/><lb ed="R127" n="0839a07"/><p xml:id="pX73p0777a1101">參禪人不得坐在潔白地上。此是千生萬劫陷坑。我
<lb ed="X" n="0777a12"/><lb ed="R127" n="0839a08"/>欲爲衆說破。故作擔板歌。</p>
<lb ed="X" n="0777a13"/><lb ed="R127" n="0839a09"/><p xml:id="pX73p0777a1301">敎眼宗眼。原無二眼。永明師提宗。全摭敎語印入。恐
<lb ed="X" n="0777a14"/><lb ed="R127" n="0839a10"/>人一向無義路邊錯下脚。若不得敎眼。便落邪見。我
<lb ed="X" n="0777a15"/><lb ed="R127" n="0839a11"/>註金剛法華楞伽楞嚴等經書。從情識不到處。沒義
<lb ed="X" n="0777a16"/><lb ed="R127" n="0839a12"/>路邊逬出者拈取。却欲以敎印宗。學者當自得之。</p>
<lb ed="X" n="0777a17"/><lb ed="R127" n="0839a13"/><p xml:id="pX73p0777a1701">在東海時。一夕坐入。身世俱空。海印發光。河山震動
<lb ed="X" n="0777a18"/><lb ed="R127" n="0839a14"/>境界。得相應慧。有頃悟入楞嚴著緊處。恍然在目。急
<lb ed="X" n="0777a19"/><lb ed="R127" n="0839a15"/>點燭書之。手腕不及停。盡五鼓漏。而楞嚴懸鏡<anchor xml:id="nkr_note_add_0777a1901" n="0777a1901"/><anchor xml:id="beg0777a1901" n="0777a1901"/>已<anchor xml:id="end0777a1901"/>竟
<lb ed="X" n="0777a20"/><lb ed="R127" n="0839a16"/>矣。侍者出候。見殘燭在案。訝之。</p>
<lb ed="X" n="0777a21"/><lb ed="R127" n="0839a17"/><p xml:id="pX73p0777a2101">菩薩全以利生爲事。若不透過世閒種種法。則不能
<lb ed="X" n="0777a22"/><lb ed="R127" n="0839a18"/>投機利生。</p>
<lb ed="X" n="0777a23"/><lb ed="R127" n="0839b01"/><p xml:id="pX73p0777a2301">學佛先發大悲心。破我執爲主。</p>
<lb ed="X" n="0777a24"/><lb ed="R127" n="0839b02"/><p xml:id="pX73p0777a2401">舊公案。在今時人以妄想量度。則鍼鋒不對矣。縱會
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0777b" n="0777b"/>
<lb ed="X" n="0777b01"/><lb ed="R127" n="0839b03"/>得說得。亦於<anchor xml:id="nkr_note_add_0777b0101" n="0777b0101"/><anchor xml:id="beg0777b0101" n="0777b0101"/>己<anchor xml:id="end0777b0101"/>分上無力。</p>
<lb ed="X" n="0777b02"/><lb ed="R127" n="0839b04"/><p xml:id="pX73p0777b0201">動中會易入。靜中入無力。</p>
<lb ed="X" n="0777b03"/><lb ed="R127" n="0839b05"/><p xml:id="pX73p0777b0301">從外知見入者無力。自性內會入者得力。</p>
<lb ed="X" n="0777b04"/><lb ed="R127" n="0839b06"/><p xml:id="pX73p0777b0401">問從緣薦得者如何。緣有二。見聞緣有退失。境界緣
<lb ed="X" n="0777b05"/><lb ed="R127" n="0839b07"/>無退失。虗實不同故。</p>
<lb ed="X" n="0777b06"/><lb ed="R127" n="0839b08"/><p xml:id="pX73p0777b0601">衆生欲忍。二乘生忍。菩薩無生忍。佛寂滅忍。</p>
<lb ed="X" n="0777b07"/><lb ed="R127" n="0839b09"/><p xml:id="pX73p0777b0701">只一佛知見是正。却有菩薩知見。二乘知見。衆生知
<lb ed="X" n="0777b08"/><lb ed="R127" n="0839b10"/>見。外道知見。諸皆淆譌。所以世尊種種方便。只要了
<lb ed="X" n="0777b09"/><lb ed="R127" n="0839b11"/>一心。入正知見。名佛知見。</p>
<lb ed="X" n="0777b10"/><lb ed="R127" n="0839b12"/><p xml:id="pX73p0777b1001">了得生滅心寂滅。卽了得生死。</p>
<lb ed="X" n="0777b11"/><lb ed="R127" n="0839b13"/><p xml:id="pX73p0777b1101">如何是向上。祇有箇放下。</p>
<lb ed="X" n="0777b12"/><lb ed="R127" n="0839b14"/><p xml:id="pX73p0777b1201">祖師語。句句活。學人當實法。則句句死。</p>
<lb ed="X" n="0777b13"/><lb ed="R127" n="0839b15"/><p xml:id="pX73p0777b1301">日用工夫。只消看破妄念。不被他使。無別用心處。</p>
<lb ed="X" n="0777b14"/><lb ed="R127" n="0839b16"/><p xml:id="pX73p0777b1401">一切空不下時如何。只了知是假。一切能空。一切能
<lb ed="X" n="0777b15"/><lb ed="R127" n="0839b17"/>輕。</p>
<lb ed="X" n="0777b16"/><lb ed="R127" n="0839b18"/><p xml:id="pX73p0777b1601">菩薩住在極樂。做甚事。我要扯他出來。</p>
<lb ed="X" n="0777b17"/><lb ed="R127" n="0840a01"/><p xml:id="pX73p0777b1701">念阿彌陀佛句。原同一話頭。今人却便會到西方去
<lb ed="X" n="0777b18"/><lb ed="R127" n="0840a02"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0777b19"/><lb ed="R127" n="0840a03"/><p xml:id="pX73p0777b1901">一切是幻。人人曉得。須有主張幻的作用。方不爲幻
<lb ed="X" n="0777b20"/><lb ed="R127" n="0840a04"/>轉。在海印時。偶想六祖夜半人來斫頭公案。便欲學
<lb ed="X" n="0777b21"/><lb ed="R127" n="0840a05"/>其定力。每夜開門習觀想。假若有人來要借頭。便歡
<lb ed="X" n="0777b22"/><lb ed="R127" n="0840a06"/>喜捨之。今夜然。明夜亦然。久之覺有定見力在。忽一
<lb ed="X" n="0777b23"/><lb ed="R127" n="0840a07"/>夜報盜入。予曰。第呼來。明燭正坐。無怖怯心。其人及
<lb ed="X" n="0777b24"/><lb ed="R127" n="0840a08"/>門。乃匍匐不敢入。一長大漢也。予呼謂此閒無所有。
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0777c" n="0777c"/>
<lb ed="X" n="0777c01"/><lb ed="R127" n="0840a09"/>命取庫中二百錢與之。若先無主張。便惶遽了也。</p>
<lb ed="X" n="0777c02"/><lb ed="R127" n="0840a10"/><p xml:id="pX73p0777c0201">住<name role="" type="person">五臺山</name>中。喧聲如百萬鏖戰。無有一息能安者。一
<lb ed="X" n="0777c03"/><lb ed="R127" n="0840a11"/>日聽泉極衝激處。頃之忽然不聞。纔擧念。何故又聞。
<lb ed="X" n="0777c04"/><lb ed="R127" n="0840a12"/>乃向極沸處坐若干日。坐久之。水聲寂然。自此水聲
<lb ed="X" n="0777c05"/><lb ed="R127" n="0840a13"/>不斷。如不聞也。此後安住山中。不復爲喧嚷動矣。</p>
<lb ed="X" n="0777c06"/><lb ed="R127" n="0840a14"/><p xml:id="pX73p0777c0601">在東海時。値　皇太后遣內官齎銀若干至。弗敢拒
<lb ed="X" n="0777c07"/><lb ed="R127" n="0840a15"/>也。度不可濫承當。念地方饑荒。可借以普　太后之
<lb ed="X" n="0777c08"/><lb ed="R127" n="0840a16"/>施。內官不可。予吿以各縣。該地方受施者。造一册還
<lb ed="X" n="0777c09"/><lb ed="R127" n="0840a17"/>報。如之。其後　兩宮聞而大喜。及至被難時。竟得此
<lb ed="X" n="0777c10"/><lb ed="R127" n="0840a18"/>一事力。乃知臨財不可苟也。</p>
<lb ed="X" n="0777c11"/><lb ed="R127" n="0840b01"/><p xml:id="pX73p0777c1101">在嶺南時。人情未熟。崖岸在。不能使人狎。無可親者。
<lb ed="X" n="0777c12"/><lb ed="R127" n="0840b02"/>有小孩兒欲近之。輒畏我去。一日學獅子調兒法。勉
<lb ed="X" n="0777c13"/><lb ed="R127" n="0840b03"/>自倒身眤狎之。與之果蓏。日狎一日。遂不我畏。自此
<lb ed="X" n="0777c14"/><lb ed="R127" n="0840b04"/>人不我避忌。日來親也。</p>
<lb ed="X" n="0777c15"/><lb ed="R127" n="0840b05"/><p xml:id="pX73p0777c1501">初參謁某總府。持揭庭下。移時不命起去。心解得應
<lb ed="X" n="0777c16"/><lb ed="R127" n="0840b06"/>自呼名稟見耶。顧不能出諸口。如千鈞重。無可奈何
<lb ed="X" n="0777c17"/><lb ed="R127" n="0840b07"/>時。奮自稱名。某稟見。乃得起去。明日參謁復然。竟一
<lb ed="X" n="0777c18"/><lb ed="R127" n="0840b08"/>歲不少假借。旁謂武人。何知破常格待善知識也。最
<lb ed="X" n="0777c19"/><lb ed="R127" n="0840b09"/>後約同謁撫院日。總府備一舟。裝齋飯果品。如賓席。
<lb ed="X" n="0777c20"/><lb ed="R127" n="0840b10"/>邀請過舟。作禮。揖上坐曰。非我不能假借公。知公有
<lb ed="X" n="0777c21"/><lb ed="R127" n="0840b11"/>傲骨。聊以相成也。驩談促膝以別。乃歎宰官中大有
<lb ed="X" n="0777c22"/><lb ed="R127" n="0840b12"/>深心人在。何問武耶。</p>
<lb ed="X" n="0777c23"/><lb ed="R127" n="0840b13"/><p xml:id="pX73p0777c2301">讀書不細心體認。不得其用。予註老子。至天之道其
<lb ed="X" n="0777c24"/><lb ed="R127" n="0840b14"/>猶張弓乎。更數日。思其合處不可得。乃從他借一弓
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0778a" n="0778a"/>
<lb ed="X" n="0778a01"/><lb ed="R127" n="0840b15"/>幷弦。張而懸之壁閒。坐臥視之。又二日。忽悟張字對
<lb ed="X" n="0778a02"/><lb ed="R127" n="0840b16"/>弛字說。弓弛時。弣高而有餘。弰下而不足。則無用也。
<lb ed="X" n="0778a03"/><lb ed="R127" n="0840b17"/>及張而用之。則抑高擧下。損弣補弰。上下均停。可以
<lb ed="X" n="0778a04"/><lb ed="R127" n="0840b18"/>命中。天道全以動爲用。主施而不主受。適合之也。重
<lb ed="X" n="0778a05"/><lb ed="R127" n="0841a01"/>爲輕根二句。亦稽數年。不敢草草解。正當南行之日。
<lb ed="X" n="0778a06"/><lb ed="R127" n="0841a02"/>孤坐舟中。情景無聊。輕重靜躁之解。恍然目前。始悟
<lb ed="X" n="0778a07"/><lb ed="R127" n="0841a03"/>太上語旨。葢身試之而後見。未可謂紙上陳言無眞
<lb ed="X" n="0778a08"/><lb ed="R127" n="0841a04"/>味也。故道德一註。歷十三年乃脫稿。非草草也。</p>
<lb ed="X" n="0778a09"/><lb ed="R127" n="0841a05"/><p xml:id="pX73p0778a0901">予著經。必是凝神入觀。體契佛心。機倪忽自逬出者。
<lb ed="X" n="0778a10"/><lb ed="R127" n="0841a06"/>方副之紙。若涉思議。卽不中用。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0778a11"/><lb ed="R127" n="0841a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">化生儀軌</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0778001" n="0778001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0778001" n="0778001"/>化生儀軌</head>
<lb ed="X" n="0778a12"/><lb ed="R127" n="0841a08"/><p xml:id="pX73p0778a1201">語曰。聖人不出世。萬古如長夜。故我
<lb ed="X" n="0778a13" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0841a09"/>本師<name role="" type="person">釋迦文佛</name>。示現王宮。出家雪山。六年苦行。悟道
<lb ed="X" n="0778a14"/><lb ed="R127" n="0841a10"/>成佛。於鹿苑說法度生。當佛未出世時。西天外道有
<lb ed="X" n="0778a15"/><lb ed="R127" n="0841a11"/>九十六種。各立門庭。皆稱師長。及佛成道說法之時。
<lb ed="X" n="0778a16"/><lb ed="R127" n="0841a12"/>諸外道一一歸依出家。爲佛弟子。依敎修行。證阿羅
<lb ed="X" n="0778a17"/><lb ed="R127" n="0841a13"/>漢果。故今靈山一會。一千二百五十餘人。皆是外道
<lb ed="X" n="0778a18"/><lb ed="R127" n="0841a14"/>之儔也。當是時也。有信佛者。則歸依佛法。依敎奉行。
<lb ed="X" n="0778a19"/><lb ed="R127" n="0841a15"/>其不信者。則生驚疑。乃至種種魔害毀謗。墮惡道者。
<lb ed="X" n="0778a20"/><lb ed="R127" n="0841a16"/>不可勝數。是知今之佛法未行之地。皆以佛未出世
<lb ed="X" n="0778a21"/><lb ed="R127" n="0841a17"/>之時。智愚賢不肖。雖有疑信之不一。是皆不知我
<lb ed="X" n="0778a22" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0841a18"/>佛出世之本懷。及度生漸次方便之軌則也。故今略
<lb ed="X" n="0778a23"/><lb ed="R127" n="0841b01"/>述化生方便之次第。使未聞未信佛法者。知我等爲
<lb ed="X" n="0778a24"/><lb ed="R127" n="0841b02"/>僧。化生之法門。非是一事一行一門而可入也。故曰。
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0778b" n="0778b"/>
<lb ed="X" n="0778b01"/><lb ed="R127" n="0841b03"/>方便有多門。歸源性無二。要之四十九年。皆隨機大
<lb ed="X" n="0778b02"/><lb ed="R127" n="0841b04"/>小淺深之序。所謂敎不躐等也。幸宜委悉。勿謂常談
<lb ed="X" n="0778b03"/><lb ed="R127" n="0841b05"/>一佛以一大事因緣出現世閒。所謂開示衆生佛之
<lb ed="X" n="0778b04"/><lb ed="R127" n="0841b06"/>知見。使其悟入。惟此一事。更無餘事。所云。一大事者。
<lb ed="X" n="0778b05"/><lb ed="R127" n="0841b07"/>謂要衆生。知生死爲一大事也。佛知見者。乃衆生各
<lb ed="X" n="0778b06"/><lb ed="R127" n="0841b08"/>各本有之佛性也。由迷此佛性而成生死。今要出生
<lb ed="X" n="0778b07"/><lb ed="R127" n="0841b09"/>死苦。必以悟佛知見爲第一義。如此豈非佛爲直指
<lb ed="X" n="0778b08"/><lb ed="R127" n="0841b10"/>人心。見性成佛。而出世閒。是則禪道悟心一路。不待
<lb ed="X" n="0778b09"/><lb ed="R127" n="0841b11"/>達摩西來。然佛特爲此事而出世也。爭奈衆生歷劫
<lb ed="X" n="0778b10"/><lb ed="R127" n="0841b12"/>以來。貪瞋癡愛。煩惱惡見。迷之<anchor xml:id="nkr_note_add_0778b1001" n="0778b1001"/><anchor xml:id="beg0778b1001" n="0778b1001"/>已<anchor xml:id="end0778b1001"/>深。不堪頓示悟心
<lb ed="X" n="0778b11"/><lb ed="R127" n="0841b13"/>之大法。故將一乘法。分別說三。以此故有三乘漸次
<lb ed="X" n="0778b12"/><lb ed="R127" n="0841b14"/>之設。所謂小乘中乘大乘也。至有不堪小乘之法者。
<lb ed="X" n="0778b13"/><lb ed="R127" n="0841b15"/>則設五戒十善。爲人天善果。且免墮三途地獄餓鬼
<lb ed="X" n="0778b14"/><lb ed="R127" n="0841b16"/>畜生之苦。故曰五戒不持。人天路絕。今爲佛弟子。遵
<lb ed="X" n="0778b15"/><lb ed="R127" n="0841b17"/>奉
<lb ed="X" n="0778b16" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0841b18"/>佛敎。以度生爲事業。若不漸次方便。誘引入道。一旦
<lb ed="X" n="0778b17"/><lb ed="R127" n="0842a01"/>示之以大法。則反使橫生疑謗。自取三途之苦。是以
<lb ed="X" n="0778b18"/><lb ed="R127" n="0842a02"/>醍醐爲毒藥矣。乃不善導之過也。故今遵
<lb ed="X" n="0778b19" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0842a03"/>佛所制。在家善男子名優婆塞。善女人名優婆夷。當
<lb ed="X" n="0778b20"/><lb ed="R127" n="0842a04"/>持五戒以修人天善果。在家五戒者。</p>
<lb ed="X" n="0778b21"/><lb ed="R127" n="0842a05"/><p xml:id="pX73p0778b2101">一不殺生<note place="inline">此戒感將來長壽。及如意眷屬和合。現在子孫昌盛之報</note>。</p>
<lb ed="X" n="0778b22"/><lb ed="R127" n="0842a06"/><p xml:id="pX73p0778b2201">二不偷盜<note place="inline">凡不與而取。皆名爲盜。此戒感來世得大富饒。衣食豐足。所求如意之報</note>。</p>
<lb ed="X" n="0778b23"/><lb ed="R127" n="0842a07"/><p xml:id="pX73p0778b2301">三不邪淫<note place="inline">非己妻妾。妄生淫欲。名爲邪淫。此戒感來世得妻妾貞良。父慈子孝。眷屬六親
<lb ed="X" n="0778b24"/><lb ed="R127" n="0842a08"/>和合之報</note>。</p>
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0778c" n="0778c"/>
<lb ed="X" n="0778c01"/><lb ed="R127" n="0842a09"/><p xml:id="pX73p0778c0101">四不妄語<note place="inline">凡言不實。鬬搆兩家。名爲妄語。此戒感來世智慧過人。言語眞實。聞者皆信。依
<lb ed="X" n="0778c02"/><lb ed="R127" n="0842a10"/>敎而行之報</note>。</p>
<lb ed="X" n="0778c03"/><lb ed="R127" n="0842a11"/><p xml:id="pX73p0778c0301">五不飮酒<note place="inline">酒能昏迷亂性。發狂生禍。爲衆惡之本。此戒感未來智慧明達。識見超越之報</note>。</p>
<lb ed="X" n="0778c04"/><lb ed="R127" n="0842a12"/><p xml:id="pX73p0778c0401">右上五戒。乃我
<lb ed="X" n="0778c05" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0842a13"/>佛出世。初爲世閒在家之人。特設此敎。令人依戒修
<lb ed="X" n="0778c06"/><lb ed="R127" n="0842a14"/>因。則不負此生。免墮惡道。能感來世。不失人身。得長
<lb ed="X" n="0778c07"/><lb ed="R127" n="0842a15"/>壽大富子孫。家道豐盛。文明特達之報。凡今高官尊
<lb ed="X" n="0778c08"/><lb ed="R127" n="0842a16"/>爵。富厚豐盈。聰明利達之人。皆從修持五戒中來。然
<lb ed="X" n="0778c09"/><lb ed="R127" n="0842a17"/>此五戒。卽儒門五常。不殺。仁也。不盜。義也。不邪淫。禮
<lb ed="X" n="0778c10"/><lb ed="R127" n="0842a18"/>也。不飮酒。智也。不妄語。信也。故佛法有裨
<lb ed="X" n="0778c11" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0842b01"/>王道者。以五戒化人。則無詞訟。省刑罰。家治而風湻
<lb ed="X" n="0778c12"/><lb ed="R127" n="0842b02"/>矣。此吾
<lb ed="X" n="0778c13" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0842b03"/>佛最先所設。化生之儀也。今世俗之人。不知
<lb ed="X" n="0778c14" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0842b04"/>佛法。全無好善之心。而返生謗佛謗法謗僧之見。是
<lb ed="X" n="0778c15"/><lb ed="R127" n="0842b05"/>自甘愚迷。自取苦趣耳。又有一等之人。雖能喫蔬。而
<lb ed="X" n="0778c16"/><lb ed="R127" n="0842b06"/>不知
<lb ed="X" n="0778c17" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0842b07"/>佛法正修行路。聽從無爲外道邪人。不敬
<lb ed="X" n="0778c18" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0842b08"/>佛祖天地。不孝父母。不燒香禮拜三寶。專一味邪行
<lb ed="X" n="0778c19"/><lb ed="R127" n="0842b09"/>邪說。盲盲相引。相聚妄談。以爲傳法。全不知有正修
<lb ed="X" n="0778c20"/><lb ed="R127" n="0842b10"/>行路。而返謗佛法僧。堅執不化。此乃最愚癡人。是可
<lb ed="X" n="0778c21"/><lb ed="R127" n="0842b11"/>憐者。卽今奉
<lb ed="X" n="0778c22" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0842b12"/>詔旨。所當禁者是也。唯願當世高明君子。辯白邪正
<lb ed="X" n="0778c23"/><lb ed="R127" n="0842b13"/>是非。凡遇此輩。卽當開示。令其捨邪歸正。不但護佛
<lb ed="X" n="0778c24"/><lb ed="R127" n="0842b14"/>法。是亦有助於
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0779a" n="0779a"/>
<lb ed="X" n="0779a01" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0842b15"/>王化也。然學邪學正。總是一念善心。可惜不知是邪
<lb ed="X" n="0779a02"/><lb ed="R127" n="0842b16"/>而誤墮。今若知非。又何不捨彼邪徒。而爲眞正善人。
<lb ed="X" n="0779a03"/><lb ed="R127" n="0842b17"/>爲
<lb ed="X" n="0779a04" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0842b18"/>聖世之良民乎。</p>
<lb ed="X" n="0779a05"/><lb ed="R127" n="0843a01"/><p xml:id="pX73p0779a0501">右上五戒。乃佛敎修人道之因果。又設十善業道。爲
<lb ed="X" n="0779a06"/><lb ed="R127" n="0843a02"/>人天之因果。所言十善者。</p>
<lb ed="X" n="0779a07"/><lb ed="R127" n="0843a03"/><p xml:id="pX73p0779a0701">一身三惡業。謂殺。盜。淫。若斷此三惡。則名三善道。</p>
<lb ed="X" n="0779a08"/><lb ed="R127" n="0843a04"/><p xml:id="pX73p0779a0801">二口四惡業。謂妄言。綺語。兩舌。惡口。若斷此四。名
<lb ed="X" n="0779a09"/><lb ed="R127" n="0843a05"/>四善道。</p>
<lb ed="X" n="0779a10"/><lb ed="R127" n="0843a06"/><p xml:id="pX73p0779a1001">三意三惡業。謂貪。瞋。癡。若斷此三。名三善道。</p>
<lb ed="X" n="0779a11"/><lb ed="R127" n="0843a07"/><p xml:id="pX73p0779a1101">如上十惡。乃常人日用而不知者。今若能斷此十惡。
<lb ed="X" n="0779a12"/><lb ed="R127" n="0843a08"/>則名十善。爲生天之因。是爲純善之人。此十善法。卽
<lb ed="X" n="0779a13"/><lb ed="R127" n="0843a09"/>儒門正心誠意修身之道也。若果能修此。則現世爲
<lb ed="X" n="0779a14"/><lb ed="R127" n="0843a10"/>聖爲賢。則定感來世生在天宮。受勝妙樂。此萬萬眞
<lb ed="X" n="0779a15"/><lb ed="R127" n="0843a11"/>實之行。世人何故愚迷不知。而專向邪道爲得。豈不
<lb ed="X" n="0779a16"/><lb ed="R127" n="0843a12"/>辜負此心哉。</p>
<lb ed="X" n="0779a17"/><lb ed="R127" n="0843a13"/><p xml:id="pX73p0779a1701">如上五戒十善。乃吾
<lb ed="X" n="0779a18" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0843a14"/>佛特爲世閒在家之人。所設之敎。要人依此修因。不
<lb ed="X" n="0779a19"/><lb ed="R127" n="0843a15"/>失人天之福。此金口所宣。不妄之談。若不遵此修。總
<lb ed="X" n="0779a20"/><lb ed="R127" n="0843a16"/>是邪道。非正行也。總肯苦心修行。都無利益。反增苦
<lb ed="X" n="0779a21"/><lb ed="R127" n="0843a17"/>果。是謂以苦捨苦。吾
<lb ed="X" n="0779a22" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0843a18"/>佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0779a2201" n="0779a2201"/><anchor xml:id="beg0779a2201" n="0779a2201"/>已<anchor xml:id="end0779a2201"/>深痛之矣。今世閒五部六册之說。乃外道邪人。
<lb ed="X" n="0779a23"/><lb ed="R127" n="0843b01"/>妄稱師長。偷竊佛祖言句。雜集世俗鄙俚之言。以惑
<lb ed="X" n="0779a24"/><lb ed="R127" n="0843b02"/>愚民。所謂邪道亂眞者。卽今
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0779b" n="0779b"/>
<lb ed="X" n="0779b01" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0843b03"/>聖旨所禁。皆此輩也。在家之人。旣有好善之心。何不
<lb ed="X" n="0779b02"/><lb ed="R127" n="0843b04"/>歸依
<lb ed="X" n="0779b03" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0843b05"/>三寶。而必墮此邪法。豈智人哉。</p>
<lb ed="X" n="0779b04"/><lb ed="R127" n="0843b06"/><p xml:id="pX73p0779b0401">又觀今世好善男子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0779b0401" n="0779b0401"/><anchor xml:id="beg0779b0401" n="0779b0401"/>已<anchor xml:id="end0779b0401"/>能歸依
<lb ed="X" n="0779b05" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0843b07"/>三寶。以自恃世智聰明伶利之見。便生下劣魔心。薄
<lb ed="X" n="0779b06"/><lb ed="R127" n="0843b08"/>五戒十善而不爲。以好禪爲上乘。三業不修。乃以祖
<lb ed="X" n="0779b07"/><lb ed="R127" n="0843b09"/>師現成公案。看了幾則。記在胸中。便逞利口。動使機
<lb ed="X" n="0779b08"/><lb ed="R127" n="0843b10"/>鋒。當自<anchor xml:id="nkr_note_add_0779b0801" n="0779b0801"/><anchor xml:id="beg0779b0801" n="0779b0801"/>己<anchor xml:id="end0779b0801"/>妙悟。以此爲是。全不知非。又且誹謗大乘
<lb ed="X" n="0779b09"/><lb ed="R127" n="0843b11"/>經典。爲文字不足取。又笑眞修實行之僧爲小乘。妄
<lb ed="X" n="0779b10"/><lb ed="R127" n="0843b12"/>起種種邪見。全不信有因果罪福。甚至慢佛慢法慢
<lb ed="X" n="0779b11"/><lb ed="R127" n="0843b13"/>僧。殊不知自墮愚迷業障坑中。妻子聚首。衆苦熱惱
<lb ed="X" n="0779b12"/><lb ed="R127" n="0843b14"/>交煎。且妄指目前是道。如此愚癡之人。是爲大可憐
<lb ed="X" n="0779b13"/><lb ed="R127" n="0843b15"/>憫者。旣有一念向上之心。何不眞眞實實。做些著落
<lb ed="X" n="0779b14"/><lb ed="R127" n="0843b16"/>工夫。所謂說得十分。不若行得一分。如此妄談。譬如
<lb ed="X" n="0779b15"/><lb ed="R127" n="0843b17"/>貧人。妄稱帝王。自取誅戮。可不哀哉。奉勸世之善士。
<lb ed="X" n="0779b16"/><lb ed="R127" n="0843b18"/>聰明利根。有志出生死者。當自量根器。參禪固是向
<lb ed="X" n="0779b17"/><lb ed="R127" n="0844a01"/>上一著。以此乃佛祖專爲上上根人說。在諸人試自
<lb ed="X" n="0779b18"/><lb ed="R127" n="0844a02"/>點檢。果是上上根人否。果能一一頓悟否。果能當下
<lb ed="X" n="0779b19"/><lb ed="R127" n="0844a03"/>便了百劫生死否。如其根非上上。卽宜量自<anchor xml:id="nkr_note_add_0779b1901" n="0779b1901"/><anchor xml:id="beg0779b1901" n="0779b1901"/>己<anchor xml:id="end0779b1901"/>力。專
<lb ed="X" n="0779b20"/><lb ed="R127" n="0844a04"/>心修淨土門。回向西方。願生極樂。永捨娑婆之苦。此
<lb ed="X" n="0779b21"/><lb ed="R127" n="0844a05"/>一法門。從古修因。僧俗依之出生死者。不可勝數。所
<lb ed="X" n="0779b22"/><lb ed="R127" n="0844a06"/>謂萬修萬人去。最是穩穩當當。一毫不錯之大法門
<lb ed="X" n="0779b23"/><lb ed="R127" n="0844a07"/>也。祖師云。唯有徑路修行。但念阿彌陀佛。以此法門。
<lb ed="X" n="0779b24"/><lb ed="R127" n="0844a08"/>全不誤人。若能放下身心。依此修行。所有應行規則。
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0779c" n="0779c"/>
<lb ed="X" n="0779c01"/><lb ed="R127" n="0844a09"/>略示於後。</p>
<lb ed="X" n="0779c02"/><lb ed="R127" n="0844a10"/><p xml:id="pX73p0779c0201">一淨土一門。往往士大夫談說。專爲中下根設。殊不
<lb ed="X" n="0779c03"/><lb ed="R127" n="0844a11"/>知此門。三根普攝。無機不收。最爲廣大。且又簡而易
<lb ed="X" n="0779c04"/><lb ed="R127" n="0844a12"/>行。卽古之祖師。悟道之後。回心向淨土者不少。如永
<lb ed="X" n="0779c05"/><lb ed="R127" n="0844a13"/>明中峰諸大祖師。非一人也。但修行念佛。有上中下
<lb ed="X" n="0779c06"/><lb ed="R127" n="0844a14"/>三根不同。故淨土九品。亦因根有別也。</p>
<lb ed="X" n="0779c07"/><lb ed="R127" n="0844a15"/><p xml:id="pX73p0779c0701">然淨土有三種者。一<name role="" type="person">常寂光土</name>。二實報莊嚴土。三方
<lb ed="X" n="0779c08"/><lb ed="R127" n="0844a16"/>便有餘土。此卽凡聖同居土。且此三土修因不同。故
<lb ed="X" n="0779c09"/><lb ed="R127" n="0844a17"/>所感各別。試略言之。</p>
<lb ed="X" n="0779c10"/><lb ed="R127" n="0844a18"/><p xml:id="pX73p0779c1001">一<name role="" type="person">常寂光土</name>。卽圓覺經所云大光明藏。此中聖凡平
<lb ed="X" n="0779c11"/><lb ed="R127" n="0844b01"/>等。依正不分。唯佛法身湛然常寂。乃諸佛所證法身
<lb ed="X" n="0779c12"/><lb ed="R127" n="0844b02"/>境界。此唯從上諸祖。一念頓悟法身。妙契同體。入佛
<lb ed="X" n="0779c13"/><lb ed="R127" n="0844b03"/>境界者所居。此正上上根人之淨土。豈可輕視爲中
<lb ed="X" n="0779c14"/><lb ed="R127" n="0844b04"/>下人設也。</p>
<lb ed="X" n="0779c15"/><lb ed="R127" n="0844b05"/><p xml:id="pX73p0779c1501">二實報莊嚴土。此卽二十重<name role="" type="person">華藏世界</name>。乃我
<lb ed="X" n="0779c16" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0844b06"/><name role="" type="person">盧舍那佛</name>。曠劫修行。感稱法界量無盡莊嚴之妙土。
<lb ed="X" n="0779c17"/><lb ed="R127" n="0844b07"/>卽華嚴經所說。重重無盡世界莊嚴者。此乃報身佛
<lb ed="X" n="0779c18"/><lb ed="R127" n="0844b08"/>所居。單爲十地菩薩。轉大法輪之淨土。卽二乘聲聞。
<lb ed="X" n="0779c19"/><lb ed="R127" n="0844b09"/>不見不聞。此卽法華會上諸授記之人。待多劫修因。
<lb ed="X" n="0779c20"/><lb ed="R127" n="0844b10"/>將來所感此中一分之淨土。此殊非尋常易易可到
<lb ed="X" n="0779c21"/><lb ed="R127" n="0844b11"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0779c22"/><lb ed="R127" n="0844b12"/><p xml:id="pX73p0779c2201">三方便有餘土。亦名凡聖同居土。此正九品分別。乃
<lb ed="X" n="0779c23"/><lb ed="R127" n="0844b13"/>阿彌陀佛之化土也。以<name role="" type="person">華藏世界</name>有二十重。從第一
<lb ed="X" n="0779c24"/><lb ed="R127" n="0844b14"/>重有一佛刹微塵數世界圍繞。下小上大。如倒浮屠。
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0780a" n="0780a"/>
<lb ed="X" n="0780a01"/><lb ed="R127" n="0844b15"/>從此以上。倍倍加增。至第十三重。然此<name role="" type="person">娑婆世界</name>。乃
<lb ed="X" n="0780a02"/><lb ed="R127" n="0844b16"/>十三重之中心主刹。其極樂土與娑婆正等。從中至
<lb ed="X" n="0780a03"/><lb ed="R127" n="0844b17"/>西。花葉邊際。故云過十萬億佛土之外。與娑婆並列
<lb ed="X" n="0780a04"/><lb ed="R127" n="0844b18"/>者。以十方佛土。獨有娑婆爲穢惡。土石諸山。雜穢充
<lb ed="X" n="0780a05"/><lb ed="R127" n="0845a01"/>滿。三途八難。衆苦所聚。名爲堪忍。衆生剛強。最難調
<lb ed="X" n="0780a06"/><lb ed="R127" n="0845a02"/>化。故我
<lb ed="X" n="0780a07" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0845a03"/><name role="" type="person">釋迦文佛</name>。縱以十善化導人天。亦在生死之中。未出
<lb ed="X" n="0780a08"/><lb ed="R127" n="0845a04"/>輪迴。若參禪悟心。又難頓悟。故設念佛求生淨土一
<lb ed="X" n="0780a09"/><lb ed="R127" n="0845a05"/>門。名橫超三界。以仗
<lb ed="X" n="0780a10" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0845a06"/>阿彌陀佛因中願力。云十方世界衆生。有能念我名
<lb ed="X" n="0780a11"/><lb ed="R127" n="0845a07"/>號。不生我國者。誓不成佛。以仗此願力。凡念佛者。彌
<lb ed="X" n="0780a12"/><lb ed="R127" n="0845a08"/>陀定來接引。生彼淨土。故易生耳。然此淨土。開有九
<lb ed="X" n="0780a13"/><lb ed="R127" n="0845a09"/>品者。若參禪悟心。未能忘心境者。則生上上品。有念
<lb ed="X" n="0780a14"/><lb ed="R127" n="0845a10"/>佛一心不亂者。則生上中品。有參禪未悟。持名精純。
<lb ed="X" n="0780a15"/><lb ed="R127" n="0845a11"/>萬行莊嚴。則生上下品。若修萬行。持大乘經。專持名
<lb ed="X" n="0780a16"/><lb ed="R127" n="0845a12"/>號。志願往生。則生中三品。有精持五戒十善。專心念
<lb ed="X" n="0780a17"/><lb ed="R127" n="0845a13"/>佛。發願回向。不論僧俗。多生下三品。此雖未斷煩惱。
<lb ed="X" n="0780a18"/><lb ed="R127" n="0845a14"/>以但得生彼國。見佛聞法。居不退地。永不落三界生
<lb ed="X" n="0780a19"/><lb ed="R127" n="0845a15"/>死。從此發願。再來三界度生。則來去自在。不被生死
<lb ed="X" n="0780a20"/><lb ed="R127" n="0845a16"/>苦惱羈留。所以永明禪師說。但得見彌陀。何愁不開
<lb ed="X" n="0780a21"/><lb ed="R127" n="0845a17"/>悟是也。此一法門。一生精誠可辦。一得生彼。頓脫生
<lb ed="X" n="0780a22"/><lb ed="R127" n="0845a18"/>死。永出輪迴。如此直捷法門。又何患而不修。且薄之
<lb ed="X" n="0780a23"/><lb ed="R127" n="0845b01"/>耶。然參禪了生死難。念佛了生死易。只要當人一念
<lb ed="X" n="0780a24"/><lb ed="R127" n="0845b02"/>眞實肯切苦心耳。從古生淨土者。無量無數。皆世人
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0780b" n="0780b"/>
<lb ed="X" n="0780b01"/><lb ed="R127" n="0845b03"/>眼見而不信。又有何法可信耶。今奉勸高明智士。當
<lb ed="X" n="0780b02"/><lb ed="R127" n="0845b04"/>信自心。不可謬信邪說也。卽在法門中。有禪淨兼修
<lb ed="X" n="0780b03"/><lb ed="R127" n="0845b05"/>之士甚多。如永明所說念佛參禪。參禪念佛。所謂有
<lb ed="X" n="0780b04"/><lb ed="R127" n="0845b06"/>禪有淨土。猶如帶角虎。現世爲人師。將來作佛祖。此
<lb ed="X" n="0780b05"/><lb ed="R127" n="0845b07"/>亦最上之行也。與夫妄稱悟道。墮大妄語者。天淵也。</p>
<lb ed="X" n="0780b06"/><lb ed="R127" n="0845b08"/><p xml:id="pX73p0780b0601">惟夫一切衆生。自迷本有之佛性。墮落三界生死。輪
<lb ed="X" n="0780b07"/><lb ed="R127" n="0845b09"/>迴六趣苦難之中。長劫沈淪。不得出離者。皆因貪瞋
<lb ed="X" n="0780b08"/><lb ed="R127" n="0845b10"/>癡愛。以資淫殺盜妄諸惡之業。捨身受身。皆以淫欲
<lb ed="X" n="0780b09"/><lb ed="R127" n="0845b11"/>而正性命。生生世世。父母妻子六親眷屬。恩愛牽纏。
<lb ed="X" n="0780b10"/><lb ed="R127" n="0845b12"/>三界大火所燒。無有一人能免之者。故我
<lb ed="X" n="0780b11" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0845b13"/>本師<name role="" type="person">釋迦文佛</name>。於<name role="" type="person">常寂光土</name>。興起大悲救苦之心。捨
<lb ed="X" n="0780b12"/><lb ed="R127" n="0845b14"/>自性法樂。從兜率。降皇宮。入母胎。捨父母妻子。割斷
<lb ed="X" n="0780b13"/><lb ed="R127" n="0845b15"/>世閒深重恩愛。頓棄金輪王位。走入雪山。剃除須髮。
<lb ed="X" n="0780b14"/><lb ed="R127" n="0845b16"/>六年凍餓。苦行修持。乃至悟道成佛。此乃是第一箇
<lb ed="X" n="0780b15"/><lb ed="R127" n="0845b17"/>爲生死出家之樣子也。及成佛後。又遭魔害。受金鎗
<lb ed="X" n="0780b16"/><lb ed="R127" n="0845b18"/>馬麥之難。種種堪忍。拌捨身命。受盡無量魔怨之難。
<lb ed="X" n="0780b17"/><lb ed="R127" n="0846a01"/>說法四十九年。只是一念慈悲。爲度衆生。救令出苦
<lb ed="X" n="0780b18"/><lb ed="R127" n="0846a02"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0780b1801" n="0780b1801"/><anchor xml:id="beg0780b1801" n="0780b1801"/>已<anchor xml:id="end0780b1801"/>。惟此一事。更無餘事。故靈山會上弟子。一千二
<lb ed="X" n="0780b19"/><lb ed="R127" n="0846a03"/>百五十人。皆一時英靈豪傑之士。學佛所行。各各捨
<lb ed="X" n="0780b20"/><lb ed="R127" n="0846a04"/>離世閒父母妻子恩愛。依佛修行。了悟恩愛。得出生
<lb ed="X" n="0780b21"/><lb ed="R127" n="0846a05"/>死。證阿羅漢果。如阿難爲佛之弟。亦隨出家。隨衆受
<lb ed="X" n="0780b22"/><lb ed="R127" n="0846a06"/>苦。此乃吾
<lb ed="X" n="0780b23" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0846a07"/>佛所度弟子出家之榜樣也。佛在世時。投佛出家之
<lb ed="X" n="0780b24"/><lb ed="R127" n="0846a08"/>弟子。不知修行之法。故佛因事設戒。令其止惡防非。
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0780c" n="0780c"/>
<lb ed="X" n="0780c01"/><lb ed="R127" n="0846a09"/>得正熏修。故初出家者。名爲沙彌。則設有十戒。及至
<lb ed="X" n="0780c02"/><lb ed="R127" n="0846a10"/>比丘。則設有二百五十戒。女人出家。名比丘尼。則設
<lb ed="X" n="0780c03"/><lb ed="R127" n="0846a11"/>有五百大戒。乃至國王大臣宰官居士。與在家出家
<lb ed="X" n="0780c04"/><lb ed="R127" n="0846a12"/>四衆人等。進修菩薩大戒。則有梵網經。說十重四十
<lb ed="X" n="0780c05"/><lb ed="R127" n="0846a13"/>八輕戒。此諸戒律。乃吾
<lb ed="X" n="0780c06" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0846a14"/>佛法門之家法也。故云。若人受佛戒。卽入諸佛位。若
<lb ed="X" n="0780c07"/><lb ed="R127" n="0846a15"/>爲僧不受戒者。名爲禿賊。盜佛袈裟。裨販如來。非佛
<lb ed="X" n="0780c08"/><lb ed="R127" n="0846a16"/>弟子。此爲僧奉法之不易也。然佛在世時人壽百歲。
<lb ed="X" n="0780c09"/><lb ed="R127" n="0846a17"/>佛當壽百年。以念末法弟子無福。止住世八十年。留
<lb ed="X" n="0780c10"/><lb ed="R127" n="0846a18"/>二十年未盡之福。與後世兒孫。故今之弟子。供養四
<lb ed="X" n="0780c11"/><lb ed="R127" n="0846b01"/>事。皆受用吾佛白毫光中一分功德。卽施主粒米莖
<lb ed="X" n="0780c12"/><lb ed="R127" n="0846b02"/>菜。分毫之施利。皆　佛所留之福田。今入在法門爲
<lb ed="X" n="0780c13"/><lb ed="R127" n="0846b03"/>僧者。竟不知　佛是何人。亦不知<anchor xml:id="nkr_note_add_0780c1301" n="0780c1301"/><anchor xml:id="beg0780c1301" n="0780c1301"/>己<anchor xml:id="end0780c1301"/>爲何事。不知爲
<lb ed="X" n="0780c14"/><lb ed="R127" n="0846b04"/>何捨父母。棄妻子。剃除須髮。不在俗家而住寺中。亦
<lb ed="X" n="0780c15"/><lb ed="R127" n="0846b05"/>不知不耕不織。衣食從何而來。只道是自<anchor xml:id="nkr_note_add_0780c1501" n="0780c1501"/><anchor xml:id="beg0780c1501" n="0780c1501"/>己<anchor xml:id="end0780c1501"/>有能。化
<lb ed="X" n="0780c16"/><lb ed="R127" n="0846b06"/>得施主供養。更不知施主信心。膏血難消。將來拖犁
<lb ed="X" n="0780c17"/><lb ed="R127" n="0846b07"/>拽耙。銜鐵負鞍。醻償之苦。此其大家一齊迷悶而不
<lb ed="X" n="0780c18"/><lb ed="R127" n="0846b08"/>知者。若是如此受用。有能麤守戒行。持經念佛。守本
<lb ed="X" n="0780c19"/><lb ed="R127" n="0846b09"/>分者。猶自可也。況又全不知僧體。不受戒行。縱放身
<lb ed="X" n="0780c20"/><lb ed="R127" n="0846b10"/>心。攀緣俗親。出入不忌。不避譏嫌。乃至違法犯禁。全
<lb ed="X" n="0780c21"/><lb ed="R127" n="0846b11"/>不知非者。又非一種矣。竟不知爲何出家。爲何捨俗。
<lb ed="X" n="0780c22"/><lb ed="R127" n="0846b12"/>爲何剃除鬚髮也。不但不知修行之事。卽燒香禮佛。
<lb ed="X" n="0780c23"/><lb ed="R127" n="0846b13"/>敬奉三寶之心。絕然忘之。混混一生。醉生夢死。全不
<lb ed="X" n="0780c24"/><lb ed="R127" n="0846b14"/>知有出家正修行路。卽有見者。返以爲非。此爲最可
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0781a" n="0781a"/>
<lb ed="X" n="0781a01"/><lb ed="R127" n="0846b15"/>憐愍者矣。佛言。三途地獄未是苦。向袈裟下失却人
<lb ed="X" n="0781a02"/><lb ed="R127" n="0846b16"/>身。始爲苦也。總之不知僧爲何物耳。故四十二<anchor xml:id="nkr_note_add_0781a0201" n="0781a0201"/><anchor xml:id="beg0781a0201" n="0781a0201"/>章<anchor xml:id="end0781a0201"/>經
<lb ed="X" n="0781a03"/><lb ed="R127" n="0846b17"/>云。</p>
<lb ed="X" n="0781a04"/><lb ed="R127" n="0846b18"/><p xml:id="pX73p0781a0401">佛言。汝等比丘。每於晨朝。當自摩頭。若肯自摩頭。則
<lb ed="X" n="0781a05"/><lb ed="R127" n="0847a01"/>返省自<anchor xml:id="nkr_note_add_0781a0501" n="0781a0501"/><anchor xml:id="beg0781a0501" n="0781a0501"/>己<anchor xml:id="end0781a0501"/>。爲甚無鬚髮也。以不知佛法出家規矩。故
<lb ed="X" n="0781a06"/><lb ed="R127" n="0847a02"/>師不成師。而弟子亦不成爲弟子。上下絕分。鳥獸同
<lb ed="X" n="0781a07"/><lb ed="R127" n="0847a03"/>羣。但知衣食爲急。全不知有生死之事。不怕將來有
<lb ed="X" n="0781a08"/><lb ed="R127" n="0847a04"/>三途之苦。世閒以此習俗成風。以爲常事。至有離鄕
<lb ed="X" n="0781a09"/><lb ed="R127" n="0847a05"/>行脚操方者。亦止知有叢林粥飯。茫不知有佛法禪
<lb ed="X" n="0781a10"/><lb ed="R127" n="0847a06"/>道。此又大可憐愍者矣。嗟乎。去聖時遙。法門頹獘。一
<lb ed="X" n="0781a11"/><lb ed="R127" n="0847a07"/>至於此。不可救也。雖然。十室之邑。必有忠信。惟今在
<lb ed="X" n="0781a12"/><lb ed="R127" n="0847a08"/>在諸山。豈無英靈豪傑之士哉。每於一方。但有一二
<lb ed="X" n="0781a13"/><lb ed="R127" n="0847a09"/>肯發心興起者。自然有轉化之機矣。故今惟望住刹
<lb ed="X" n="0781a14"/><lb ed="R127" n="0847a10"/>有志之士。各宜思省回頭。當念生死大事。痛改前非。
<lb ed="X" n="0781a15"/><lb ed="R127" n="0847a11"/>發起一念向道之心。發心之初。先要參請善知識。秉
<lb ed="X" n="0781a16"/><lb ed="R127" n="0847a12"/>受沙彌十戒。若持十戒無犯。則進比丘二百五十戒。
<lb ed="X" n="0781a17"/><lb ed="R127" n="0847a13"/>一一戒條。委細檢點。乃至進受梵網菩薩大戒。以
<lb ed="X" n="0781a18" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0847a14"/>佛設敎。以戒定慧三學爲成佛之本。所謂因戒生定。
<lb ed="X" n="0781a19"/><lb ed="R127" n="0847a15"/>因定生慧。是爲三無漏學。其諸戒相。具載戒經。請自
<lb ed="X" n="0781a20"/><lb ed="R127" n="0847a16"/>檢閱。不必細列。旣能受戒之後。不論獨居隨衆。定要
<lb ed="X" n="0781a21"/><lb ed="R127" n="0847a17"/>半月半月。對佛誦念戒品。有毀犯者。對衆懺悔。改過
<lb ed="X" n="0781a22"/><lb ed="R127" n="0847a18"/>自新。則身心淸淨。業障消除。乃爲出苦之要也。旣能
<lb ed="X" n="0781a23"/><lb ed="R127" n="0847b01"/>持戒。爲修行之本。則當親近佛法。縱不能出門。他方
<lb ed="X" n="0781a24"/><lb ed="R127" n="0847b02"/>聽講。亦當自<anchor xml:id="nkr_note_add_0781a2401" n="0781a2401"/><anchor xml:id="beg0781a2401" n="0781a2401"/>己<anchor xml:id="end0781a2401"/>發心。專一持誦大乘經典。或華嚴法
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0781b" n="0781b"/>
<lb ed="X" n="0781b01"/><lb ed="R127" n="0847b03"/>華圓覺楞嚴諸大乘經。以種般若因緣。或有志專修
<lb ed="X" n="0781b02"/><lb ed="R127" n="0847b04"/>西方淨土一門。則以念佛爲正行。誦大乘經爲助行。
<lb ed="X" n="0781b03"/><lb ed="R127" n="0847b05"/>六時發願回向。求出生死苦趣。如此方不負出家之
<lb ed="X" n="0781b04"/><lb ed="R127" n="0847b06"/>莫大因緣。亦不虗度此生矣。若有上上根人。發心脫
<lb ed="X" n="0781b05"/><lb ed="R127" n="0847b07"/>離俗業。操方參請知識。志究<anchor xml:id="nkr_note_add_0781b0501" n="0781b0501"/><anchor xml:id="beg0781b0501" n="0781b0501"/>己<anchor xml:id="end0781b0501"/>躬下生死大事者。只
<lb ed="X" n="0781b06"/><lb ed="R127" n="0847b08"/>須單提一念。更不外求。此又最上一乘之根器。然但
<lb ed="X" n="0781b07"/><lb ed="R127" n="0847b09"/>發肯心。定有發明了悟之時。是在各人根器志向何
<lb ed="X" n="0781b08"/><lb ed="R127" n="0847b10"/>如耳。如上所說持戒修行誦經念佛。雖不能頓悟自
<lb ed="X" n="0781b09"/><lb ed="R127" n="0847b11"/>心。亦不空過時光。亦不負出家之緣耳。若夫悠悠縱
<lb ed="X" n="0781b10"/><lb ed="R127" n="0847b12"/>情。至死無成。可不大哀也哉。空過今生。墮落三途。則
<lb ed="X" n="0781b11"/><lb ed="R127" n="0847b13"/>將來又不知何時出頭也。</p>
<lb ed="X" n="0781b12"/><lb ed="R127" n="0847b14"/><p xml:id="pX73p0781b1201">如上所說在家出家修行之法。雖淺深不同。乃我
<lb ed="X" n="0781b13" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0847b15"/>佛出世。初二十年所說之法也。然佛說法四十九年。
<lb ed="X" n="0781b14"/><lb ed="R127" n="0847b16"/>所說之法有三乘。謂小中大。初二十年。但說有敎。名
<lb ed="X" n="0781b15"/><lb ed="R127" n="0847b17"/>爲小乘。謂有三界生死之苦可出。有二乘涅槃可求。
<lb ed="X" n="0781b16"/><lb ed="R127" n="0847b18"/>有善道人天因果。有惡業三途之因果。一切諸法皆
<lb ed="X" n="0781b17"/><lb ed="R127" n="0848a01"/>是實有。故云四諦之法。諦者。實也。四諦者。乃苦。集。滅。
<lb ed="X" n="0781b18"/><lb ed="R127" n="0848a02"/>道。四法也。謂實實有苦可受。集者。貪瞋癡愛煩惱也。
<lb ed="X" n="0781b19"/><lb ed="R127" n="0848a03"/>言此煩惱。爲諸苦之因。能招苦果。故謂實實有煩惱
<lb ed="X" n="0781b20"/><lb ed="R127" n="0848a04"/>之集可斷也。滅者。出三界外二乘偏空涅槃。以出生
<lb ed="X" n="0781b21"/><lb ed="R127" n="0848a05"/>死證此涅槃樂。故謂實實有涅槃可證也。道者。乃修
<lb ed="X" n="0781b22"/><lb ed="R127" n="0848a06"/>行之方法。乃二乘人所修。厭苦。斷集。慕滅。修道。謂八
<lb ed="X" n="0781b23"/><lb ed="R127" n="0848a07"/>背捨。五停心觀。謂觀身不淨。觀受是苦。觀心無常。觀
<lb ed="X" n="0781b24"/><lb ed="R127" n="0848a08"/>法無我。又有總相念別相念等觀。此名小根所修出
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0781c" n="0781c"/>
<lb ed="X" n="0781c01"/><lb ed="R127" n="0848a09"/>苦之法也。名小乘敎。又有一等根器少利者。名爲中
<lb ed="X" n="0781c02"/><lb ed="R127" n="0848a10"/>乘。卽廣前四諦。說十二因緣之法。謂無明緣行。行緣
<lb ed="X" n="0781c03"/><lb ed="R127" n="0848a11"/>識。識緣名色。名色緣六入。六入緣觸。觸緣受。受緣愛。
<lb ed="X" n="0781c04"/><lb ed="R127" n="0848a12"/>愛緣取。取緣有。有緣生。生緣老死憂悲苦惱。是名十
<lb ed="X" n="0781c05"/><lb ed="R127" n="0848a13"/>二有支。此十二支。該三世因果。謂過去二支因。乃無
<lb ed="X" n="0781c06"/><lb ed="R127" n="0848a14"/>明行。現在五支果。乃識至受。現在三支因。謂愛取有。
<lb ed="X" n="0781c07"/><lb ed="R127" n="0848a15"/>未來二支果。謂生老死憂悲苦惱。緣者。引也。謂三世
<lb ed="X" n="0781c08"/><lb ed="R127" n="0848a16"/>輪迴因果。相緣引而有也。以中根人。觀此十二因緣。
<lb ed="X" n="0781c09"/><lb ed="R127" n="0848a17"/>有流轉還滅二門。謂從無明至老死等。爲流轉門。若
<lb ed="X" n="0781c10"/><lb ed="R127" n="0848a18"/>無明滅。則十二有支齊滅。爲還滅門。逆順觀之。則悟
<lb ed="X" n="0781c11"/><lb ed="R127" n="0848b01"/>無生。證辟支佛獨覺之果。爲中乘之法也。此二乘法。
<lb ed="X" n="0781c12"/><lb ed="R127" n="0848b02"/>說二十年。以根機鈍劣。不堪受大。故爲權耳。從此二
<lb ed="X" n="0781c13"/><lb ed="R127" n="0848b03"/>十年後。機漸通泰。方說大乘菩薩。所修六度之法。所
<lb ed="X" n="0781c14"/><lb ed="R127" n="0848b04"/>謂布施。持戒。忍辱。精進。禪定。智慧。此六乃大乘菩薩
<lb ed="X" n="0781c15"/><lb ed="R127" n="0848b05"/>所修。名爲大乘。若修此六度。單爲下度衆生。上求佛
<lb ed="X" n="0781c16"/><lb ed="R127" n="0848b06"/>果。此六度法。以般若爲主。故佛第二時說般若經。有
<lb ed="X" n="0781c17"/><lb ed="R127" n="0848b07"/>二十二年。其經最多。來此方者。有八部般若。共六百
<lb ed="X" n="0781c18"/><lb ed="R127" n="0848b08"/>卷。此經純談般若眞空智慧。破前二乘生死涅槃之
<lb ed="X" n="0781c19"/><lb ed="R127" n="0848b09"/>有見。廣說六度。乃至四諦十二因緣等法。皆以般若
<lb ed="X" n="0781c20"/><lb ed="R127" n="0848b10"/>眞空爲極則。淘汰前執有之見。卽如金剛心經。皆般
<lb ed="X" n="0781c21"/><lb ed="R127" n="0848b11"/>若之宗極也。以前二乘所執之空。乃偏空。所謂斷滅
<lb ed="X" n="0781c22"/><lb ed="R127" n="0848b12"/>之空。今此般若。乃實相眞空。以佛說空假中三觀。乃
<lb ed="X" n="0781c23"/><lb ed="R127" n="0848b13"/>成佛之妙門。惟此般若經一部。單說一空觀。故爲入
<lb ed="X" n="0781c24"/><lb ed="R127" n="0848b14"/>大乘之初門。爲菩薩修行之妙法。梵語般若。此云智
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0782a" n="0782a"/>
<lb ed="X" n="0782a01"/><lb ed="R127" n="0848b15"/>慧。故菩薩利生。以智慧爲首。所謂無慧方便縛。有慧
<lb ed="X" n="0782a02"/><lb ed="R127" n="0848b16"/>方便解。然此空觀一門。雖載八部般若之中。其實捷
<lb ed="X" n="0782a03"/><lb ed="R127" n="0848b17"/>要。只在心經一十四行。業<anchor xml:id="nkr_note_add_0782a0301" n="0782a0301"/><anchor xml:id="beg0782a0301" n="0782a0301"/>已<anchor xml:id="end0782a0301"/>該盡。心經一卷。又單在
<lb ed="X" n="0782a04"/><lb ed="R127" n="0848b18"/>照見五蘊皆空一句。<anchor xml:id="nkr_note_add_0782a0401" n="0782a0401"/><anchor xml:id="beg0782a0401" n="0782a0401"/>已<anchor xml:id="end0782a0401"/>盡其義。此一句之中。若下手
<lb ed="X" n="0782a05"/><lb ed="R127" n="0849a01"/>做工夫。又只在照之一字而<anchor xml:id="nkr_note_add_0782a0501" n="0782a0501"/><anchor xml:id="beg0782a0501" n="0782a0501"/>已<anchor xml:id="end0782a0501"/>。此最簡最要之法門。
<lb ed="X" n="0782a06"/><lb ed="R127" n="0849a02"/>然禪門修行。最初用心工夫。只一照字。卽此一字法
<lb ed="X" n="0782a07"/><lb ed="R127" n="0849a03"/>門。在吾佛直待三十年方說。以此看來。修心之法。豈
<lb ed="X" n="0782a08"/><lb ed="R127" n="0849a04"/>是尋常凡夫易說易行哉。此一字法門。是謂敎菩薩。
<lb ed="X" n="0782a09"/><lb ed="R127" n="0849a05"/>乃大乘之法也。惟
<lb ed="X" n="0782a10" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0849a06"/>佛出世本懷。直是要令一切衆生成佛。更無別事。卽
<lb ed="X" n="0782a11"/><lb ed="R127" n="0849a07"/>四十九年所說一代時敎。今爲一大藏經。總是學成
<lb ed="X" n="0782a12"/><lb ed="R127" n="0849a08"/>佛之法門。成佛之方便。雖有六度萬行。種種多門。正
<lb ed="X" n="0782a13"/><lb ed="R127" n="0849a09"/>意只是三觀爲成佛之本。三觀者。乃空。假。中道。三觀
<lb ed="X" n="0782a14"/><lb ed="R127" n="0849a10"/>也。一代敎中。總只說箇三觀。若從前來說到般若。方
<lb ed="X" n="0782a15"/><lb ed="R127" n="0849a11"/>纔說了空觀一門。以此故知法不易說。亦不易入也。
<lb ed="X" n="0782a16"/><lb ed="R127" n="0849a12"/>然般若會上。其在會聞法二乘之人。皆以般若非<anchor xml:id="nkr_note_add_0782a1601" n="0782a1601"/><anchor xml:id="beg0782a1601" n="0782a1601"/>己<anchor xml:id="end0782a1601"/>
<lb ed="X" n="0782a17"/><lb ed="R127" n="0849a13"/>智分。全不餐<anchor xml:id="nkr_note_add_0782a1701" n="0782a1701"/><anchor xml:id="beg0782a1701" n="0782a1701"/>采<anchor xml:id="end0782a1701"/>。況親受佛敎。三十年。尙且不信不入。
<lb ed="X" n="0782a18"/><lb ed="R127" n="0849a14"/>如今惡業凡夫。口口談空。妄說空法。無佛無祖。無修
<lb ed="X" n="0782a19"/><lb ed="R127" n="0849a15"/>無證。便自稱爲上上根人。豈非大妄誕人也。惟佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0782a1901" n="0782a1901"/><anchor xml:id="beg0782a1901" n="0782a1901"/>已<anchor xml:id="end0782a1901"/>
<lb ed="X" n="0782a20"/><lb ed="R127" n="0849a16"/>說般若眞空觀。然後纔說假觀。此一觀門。所說之經
<lb ed="X" n="0782a21"/><lb ed="R127" n="0849a17"/>乃解深密經。所說唯識法門。所謂迷如來藏。名阿賴
<lb ed="X" n="0782a22"/><lb ed="R127" n="0849a18"/>耶識。依此賴耶。具有三分。變起根身器界。一切山河
<lb ed="X" n="0782a23"/><lb ed="R127" n="0849b01"/>大地衆生。世界之假法。乃唯識所變之影。如鏡中像。
<lb ed="X" n="0782a24"/><lb ed="R127" n="0849b02"/>如水中月。有而不實。故名爲假。問曰。然佛因何而說
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0782b" n="0782b"/>
<lb ed="X" n="0782b01"/><lb ed="R127" n="0849b03"/>假觀耶。答曰。由前二乘之人。執涅槃以爲實有。是墮
<lb ed="X" n="0782b02"/><lb ed="R127" n="0849b04"/>偏空。故佛說般若眞空。以破執有之見。故令觀般若
<lb ed="X" n="0782b03"/><lb ed="R127" n="0849b05"/>實相眞空。又有一類樂空增勝菩薩。執但空而不能
<lb ed="X" n="0782b04"/><lb ed="R127" n="0849b06"/>涉有。不肯度生。故佛說一切衆生身心世界。皆唯識
<lb ed="X" n="0782b05"/><lb ed="R127" n="0849b07"/>變現。全是假法。以此唯識法門。和會空有。要顯卽空
<lb ed="X" n="0782b06"/><lb ed="R127" n="0849b08"/>之有。卽有之空。直觀唯識以證眞如。此乃敎前菩薩
<lb ed="X" n="0782b07"/><lb ed="R127" n="0849b09"/>出空入假度生之法門也。故此一觀門。在經有深密
<lb ed="X" n="0782b08"/><lb ed="R127" n="0849b10"/>密嚴等經。當說此經時。在菩薩大根。<anchor xml:id="nkr_note_add_0782b0801" n="0782b0801"/><anchor xml:id="beg0782b0801" n="0782b0801"/>已<anchor xml:id="end0782b0801"/>能信受。其小
<lb ed="X" n="0782b09"/><lb ed="R127" n="0849b11"/>根二乘。畢竟不敢入俗利生。故佛說維摩一經。以淨
<lb ed="X" n="0782b10"/><lb ed="R127" n="0849b12"/>名居士示現處俗。有妻子眷屬。假託問疾因緣。與文
<lb ed="X" n="0782b11"/><lb ed="R127" n="0849b13"/>殊對談不二法門。以呵斥二乘。激發入俗度生之心。
<lb ed="X" n="0782b12"/><lb ed="R127" n="0849b14"/>其敎名爲彈偏斥小。歎大<g ref="#CB16251">󳽻</g>圓。爲小不思議法門。以
<lb ed="X" n="0782b13"/><lb ed="R127" n="0849b15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0782b1301" n="0782b1301"/><anchor xml:id="beg0782b1301" n="0782b1301"/>祛<anchor xml:id="end0782b1301"/>二乘狹劣之見。此乃吾
<lb ed="X" n="0782b14" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0849b16"/>佛深慈大悲。爲小根人種種方便權巧。引入大乘之
<lb ed="X" n="0782b15"/><lb ed="R127" n="0849b17"/>意也。是知菩薩涉俗利生之事。誠非小根劣檞之所
<lb ed="X" n="0782b16"/><lb ed="R127" n="0849b18"/>能堪。<anchor xml:id="nkr_note_add_0782b1601" n="0782b1601"/><anchor xml:id="beg0782b1601" n="0782b1601"/>已<anchor xml:id="end0782b1601"/>經四十餘年敎化之功。尙費如此方便神力。
<lb ed="X" n="0782b17"/><lb ed="R127" n="0850a01"/>如今現在五濁。煩惱生死苦海之人。口口談空。談禪
<lb ed="X" n="0782b18"/><lb ed="R127" n="0850a02"/>說道。動以向上一著爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0782b1801" n="0782b1801"/><anchor xml:id="beg0782b1801" n="0782b1801"/>己<anchor xml:id="end0782b1801"/>任。蔑視正法。不懼因果。不
<lb ed="X" n="0782b19"/><lb ed="R127" n="0850a03"/>知揣<anchor xml:id="nkr_note_add_0782b1901" n="0782b1901"/><anchor xml:id="beg0782b1901" n="0782b1901"/>己<anchor xml:id="end0782b1901"/>。妄自狂誕之如此耶。以觀吾
<lb ed="X" n="0782b20" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0850a04"/>佛利生之方便權巧。費了多少苦心。不敢輕易說敎
<lb ed="X" n="0782b21"/><lb ed="R127" n="0850a05"/>人成佛一字。今人動說超佛越祖。非妄而何。可不懼
<lb ed="X" n="0782b22"/><lb ed="R127" n="0850a06"/>哉。</p>
<lb ed="X" n="0782b23"/><lb ed="R127" n="0850a07"/><p xml:id="pX73p0782b2301">唯吾
<lb ed="X" n="0782b24" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0850a08"/>佛出世說法四十九年。所集諸經。有一大藏。始終只
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0782c" n="0782c"/>
<lb ed="X" n="0782c01"/><lb ed="R127" n="0850a09"/>說了八箇字。所謂三界唯心。萬法唯識。從初至此。<anchor xml:id="nkr_note_add_0782c0101" n="0782c0101"/><anchor xml:id="beg0782c0101" n="0782c0101"/>已<anchor xml:id="end0782c0101"/>
<lb ed="X" n="0782c02"/><lb ed="R127" n="0850a10"/>經四十年。才說破萬法唯識一句之義。然猶未敢顯
<lb ed="X" n="0782c03"/><lb ed="R127" n="0850a11"/>示唯心之旨。以唯心乃萬法之極則也。從上以來。諸
<lb ed="X" n="0782c04"/><lb ed="R127" n="0850a12"/>大弟子<anchor xml:id="nkr_note_add_0782c0401" n="0782c0401"/><anchor xml:id="beg0782c0401" n="0782c0401"/>已<anchor xml:id="end0782c0401"/>聞唯識法門。故此以後。乃說楞伽經。顯示
<lb ed="X" n="0782c05"/><lb ed="R127" n="0850a13"/>三界唯心法門。直欲令人悟此一心。以爲極則。若攝
<lb ed="X" n="0782c06"/><lb ed="R127" n="0850a14"/>前二空假。泯絕二諦。總歸一心。然後圓滿一心。融歸
<lb ed="X" n="0782c07"/><lb ed="R127" n="0850a15"/>中道。爲理究竟。故楞伽經云。寂滅者。名爲一心。一心
<lb ed="X" n="0782c08"/><lb ed="R127" n="0850a16"/>者。名如來藏。謂識藏。卽如來藏。非空非有。直指一心。
<lb ed="X" n="0782c09"/><lb ed="R127" n="0850a17"/>離名絕相。泯絕聖凡。不屬修證階差。頓觀藏性。名爲
<lb ed="X" n="0782c10"/><lb ed="R127" n="0850a18"/>自覺聖智境界。直離一切攀緣妄心。但了妄想無性。
<lb ed="X" n="0782c11"/><lb ed="R127" n="0850b01"/>卽悟無生。是爲頓敎法門。達摩祖師。傳二祖可大師。
<lb ed="X" n="0782c12"/><lb ed="R127" n="0850b02"/>以此經爲心印。故此經獨被上上根人。其二乘絕分。
<lb ed="X" n="0782c13"/><lb ed="R127" n="0850b03"/>祖師門下。故初學參禪。要離心意識參。離妄想境界
<lb ed="X" n="0782c14"/><lb ed="R127" n="0850b04"/>求。出凡聖路學。是乃純以此經爲宗極也。此敎乃說
<lb ed="X" n="0782c15"/><lb ed="R127" n="0850b05"/>一心之極則。<anchor xml:id="nkr_note_add_0782c1501" n="0782c1501"/><anchor xml:id="beg0782c1501" n="0782c1501"/>已<anchor xml:id="end0782c1501"/>經四十餘年。多方開示。歷過多少法
<lb ed="X" n="0782c16"/><lb ed="R127" n="0850b06"/>門。今方說此經。小根尙爾絕分。而今之僧俗。敎眼未
<lb ed="X" n="0782c17"/><lb ed="R127" n="0850b07"/>明。修行無路。盲然無知。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0782c1701" n="0782c1701"/><anchor xml:id="beg0782c1701" n="0782c1701"/>己<anchor xml:id="end0782c1701"/>心中妄想攀緣。全然不
<lb ed="X" n="0782c18"/><lb ed="R127" n="0850b08"/>知起滅頭數。日夜未嘗一念淸涼。卽以向上離心意
<lb ed="X" n="0782c19"/><lb ed="R127" n="0850b09"/>識一著。以爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0782c1901" n="0782c1901"/><anchor xml:id="beg0782c1901" n="0782c1901"/>己<anchor xml:id="end0782c1901"/>任。話頭亦未夢見。便開大口說禪。其
<lb ed="X" n="0782c20"/><lb ed="R127" n="0850b10"/>自欺之心何如哉。可謂大無慚愧人也。可不懼哉。且
<lb ed="X" n="0782c21"/><lb ed="R127" n="0850b11"/>今不但俗人無知妄談。卽吾法門後學僧徒。全未聞
<lb ed="X" n="0782c22"/><lb ed="R127" n="0850b12"/>佛敎修心法門。全不知用心工夫。但只妄想幾時。全
<lb ed="X" n="0782c23"/><lb ed="R127" n="0850b13"/>無正見。便稱悟道。自以爲足。此又誰之欺。誰之誤耶。
<lb ed="X" n="0782c24"/><lb ed="R127" n="0850b14"/>戒之戒之。愼之愼之。在
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0783a" n="0783a"/>
<lb ed="X" n="0783a01" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0850b15"/>佛過此四十年後。方示一心法門。足見法不易說。不
<lb ed="X" n="0783a02"/><lb ed="R127" n="0850b16"/>易修。不易悟也。</p>
<lb ed="X" n="0783a03"/><lb ed="R127" n="0850b17"/><p xml:id="pX73p0783a0301">唯吾
<lb ed="X" n="0783a04" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0850b18"/>佛世尊。特爲一大事因緣故。出現世閒。一大事者。所
<lb ed="X" n="0783a05"/><lb ed="R127" n="0851a01"/>謂衆生佛之知見也。以衆生本具佛之知見。今迷之
<lb ed="X" n="0783a06"/><lb ed="R127" n="0851a02"/>而爲妄想生死之知見。歷劫以來。迷而不知。譬如窮
<lb ed="X" n="0783a07"/><lb ed="R127" n="0851a03"/>子持珠作丐。枉受辛勤。故佛興同體大悲。特特出世
<lb ed="X" n="0783a08"/><lb ed="R127" n="0851a04"/>而爲開示。衆生本有佛之知見。使其悟入。猶如指示
<lb ed="X" n="0783a09"/><lb ed="R127" n="0851a05"/>窮子衣裏之珠。令其自知得受用耳。然佛知見者。卽
<lb ed="X" n="0783a10"/><lb ed="R127" n="0851a06"/>是楞伽所說一心。名自覺聖智是也。一向不敢頓說。
<lb ed="X" n="0783a11"/><lb ed="R127" n="0851a07"/>以觀衆生根鈍。不堪受此法故。久默斯要。不務速說。
<lb ed="X" n="0783a12"/><lb ed="R127" n="0851a08"/>直至四十年後。多方淘汰。根機<anchor xml:id="nkr_note_add_0783a1201" n="0783a1201"/><anchor xml:id="beg0783a1201" n="0783a1201"/>已<anchor xml:id="end0783a1201"/>熟。且化緣將畢。故
<lb ed="X" n="0783a13"/><lb ed="R127" n="0851a09"/>說楞伽經。示一心法門。以爲顯理究竟。此後卽說法
<lb ed="X" n="0783a14"/><lb ed="R127" n="0851a10"/>華經。示諸法實相。以顯事究竟。此佛說法之次第也。
<lb ed="X" n="0783a15"/><lb ed="R127" n="0851a11"/>以理事究竟。方盡一心之極則。故諸二乘人。到此始
<lb ed="X" n="0783a16"/><lb ed="R127" n="0851a12"/>信佛心決定不疑。亦悟各各自<anchor xml:id="nkr_note_add_0783a1601" n="0783a1601"/><anchor xml:id="beg0783a1601" n="0783a1601"/>己<anchor xml:id="end0783a1601"/>本有佛性。一向不
<lb ed="X" n="0783a17"/><lb ed="R127" n="0851a13"/>失。譬如窮子。久逃他國。今始歸來見父。亦信父家業。
<lb ed="X" n="0783a18"/><lb ed="R127" n="0851a14"/>原是<anchor xml:id="nkr_note_add_0783a1801" n="0783a1801"/><anchor xml:id="beg0783a1801" n="0783a1801"/>己<anchor xml:id="end0783a1801"/>有。心相體信。堪紹家業。故長者委付。嘗謂此
<lb ed="X" n="0783a19"/><lb ed="R127" n="0851a15"/>法華一經。如長者委付家業之囑書。乃佛利生究竟
<lb ed="X" n="0783a20"/><lb ed="R127" n="0851a16"/>之本懷。故佛謂諸弟子。一一授記。將來必定成佛。且
<lb ed="X" n="0783a21"/><lb ed="R127" n="0851a17"/>云。凡有聞法者。無一不成佛。此一大事因緣<anchor xml:id="nkr_note_add_0783a2101" n="0783a2101"/><anchor xml:id="beg0783a2101" n="0783a2101"/>已<anchor xml:id="end0783a2101"/>畢。故
<lb ed="X" n="0783a22"/><lb ed="R127" n="0851a18"/>爲終敎。過此不久。卽入涅槃。然在法華一時。<anchor xml:id="nkr_note_add_0783a2201" n="0783a2201"/><anchor xml:id="beg0783a2201" n="0783a2201"/>已<anchor xml:id="end0783a2201"/>盡吾
<lb ed="X" n="0783a23"/><lb ed="R127" n="0851b01"/>佛出世利生之本懷。至於涅槃一經。顯佛性義。以收
<lb ed="X" n="0783a24"/><lb ed="R127" n="0851b02"/>法華未盡之機。以破前來弟子未盡之疑。以佛說凡
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0783b" n="0783b"/>
<lb ed="X" n="0783b01"/><lb ed="R127" n="0851b03"/>有聞法者。無一不成佛。此恐弟子前聞闡提無信之
<lb ed="X" n="0783b02"/><lb ed="R127" n="0851b04"/>人。不許成佛。於此生疑。故此經說闡提亦有佛性。故
<lb ed="X" n="0783b03"/><lb ed="R127" n="0851b05"/>假廣額屠兒。放下屠刀便作佛事。此則的信。凡有知
<lb ed="X" n="0783b04"/><lb ed="R127" n="0851b06"/>者。畢竟成佛。決定無疑。如此方盡如來出世一番。化
<lb ed="X" n="0783b05"/><lb ed="R127" n="0851b07"/>利衆生之能事。至此<anchor xml:id="nkr_note_add_0783b0501" n="0783b0501"/><anchor xml:id="beg0783b0501" n="0783b0501"/>已<anchor xml:id="end0783b0501"/>畢。故此卽入涅槃也。如上所
<lb ed="X" n="0783b06"/><lb ed="R127" n="0851b08"/>說。乃吾
<lb ed="X" n="0783b07" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0851b09"/>佛出世一代始終化生之儀軌。漸次修因之法門。雖
<lb ed="X" n="0783b08"/><lb ed="R127" n="0851b10"/>觀衆生本有佛性。各各具足。無不願成佛者。但以煩
<lb ed="X" n="0783b09"/><lb ed="R127" n="0851b11"/>惱障厚。罪業根深。不堪頓示大法。故將一乘法。分別
<lb ed="X" n="0783b10"/><lb ed="R127" n="0851b12"/>說三。此乃一乘三乘之所由設也。故楞伽以前。乃三
<lb ed="X" n="0783b11"/><lb ed="R127" n="0851b13"/>乘之權敎。楞伽法華。乃一乘之實敎。故天台判爲開
<lb ed="X" n="0783b12"/><lb ed="R127" n="0851b14"/>權顯實之敎。是知四十年前所說。皆爲權設故。爲根
<lb ed="X" n="0783b13"/><lb ed="R127" n="0851b15"/>機不等故也。</p>
<lb ed="X" n="0783b14"/><lb ed="R127" n="0851b16"/><p xml:id="pX73p0783b1401">此上所說。頓漸不一。通爲敎義。然楞伽頓示一心爲
<lb ed="X" n="0783b15"/><lb ed="R127" n="0851b17"/>如來淸淨禪。而敎豈非禪宗也。至若
<lb ed="X" n="0783b16" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0851b18"/>世尊自云。我四十九年未說一字。末後拈花示衆。人
<lb ed="X" n="0783b17"/><lb ed="R127" n="0852a01"/>天百萬。罔然不知。獨迦葉一人。破顏微笑。</p>
<lb ed="X" n="0783b18"/><lb ed="R127" n="0852a02"/><p xml:id="pX73p0783b1801">世尊乃云。吾有正法眼藏。涅槃妙心。用付於汝是爲
<lb ed="X" n="0783b19"/><lb ed="R127" n="0852a03"/>敎外別傳之旨。從此二傳阿難。以至西天四七。東土
<lb ed="X" n="0783b20"/><lb ed="R127" n="0852a04"/>二三。達摩西來。目爲禪宗。不立文字。直指人心。見性
<lb ed="X" n="0783b21"/><lb ed="R127" n="0852a05"/>成佛。謂之單傳法門。故自曹溪以下。二派五宗。傳燈
<lb ed="X" n="0783b22"/><lb ed="R127" n="0852a06"/>所載千七百人。皆悟心大士。凡有言句稱爲公案。以
<lb ed="X" n="0783b23"/><lb ed="R127" n="0852a07"/>禪本離言。但留此一言半句。爲心印之證據。如世公
<lb ed="X" n="0783b24"/><lb ed="R127" n="0852a08"/>庭之案牘。非是要人以此爲實法。口耳流布。以當自
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0783c" n="0783c"/>
<lb ed="X" n="0783c01"/><lb ed="R127" n="0852a09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0783c0101" n="0783c0101"/><anchor xml:id="beg0783c0101" n="0783c0101"/>己<anchor xml:id="end0783c0101"/>之玄妙知見也。然吾
<lb ed="X" n="0783c02" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0852a10"/>佛業<anchor xml:id="nkr_note_add_0783c0201" n="0783c0201"/><anchor xml:id="beg0783c0201" n="0783c0201"/>已<anchor xml:id="end0783c0201"/>說了一大藏敎。至若一心法門。何所不具。而
<lb ed="X" n="0783c03"/><lb ed="R127" n="0852a11"/>必以拈花爲心要者。以一心之旨。離言說相。離名字
<lb ed="X" n="0783c04"/><lb ed="R127" n="0852a12"/>相。離心緣相。以從前聞者雖悟本心。然有未能離相。
<lb ed="X" n="0783c05"/><lb ed="R127" n="0852a13"/>故假末後拈花。爲遣執言說之習氣。乃治執名言之
<lb ed="X" n="0783c06"/><lb ed="R127" n="0852a14"/>病。以此爲金篦耳。今人不知敎禪一心之旨。乃吾
<lb ed="X" n="0783c07" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0852a15"/>佛化度衆生之方便。各人妄執一端。以爲必當。故執
<lb ed="X" n="0783c08"/><lb ed="R127" n="0852a16"/>敎者非禪。執禪者非敎。然執敎非禪者。固已自誤。而
<lb ed="X" n="0783c09"/><lb ed="R127" n="0852a17"/>執禪非敎者。又誤之更甚也。以執禪者。執愚自是。妄
<lb ed="X" n="0783c10"/><lb ed="R127" n="0852a18"/>認<anchor xml:id="nkr_note_add_0783c1001" n="0783c1001"/><anchor xml:id="beg0783c1001" n="0783c1001"/>己<anchor xml:id="end0783c1001"/>見。以爲自誤。非毀大乘了義爲文字。以致究竟
<lb ed="X" n="0783c11"/><lb ed="R127" n="0852b01"/>無成。更可憐者。觀今末法之世。講席<anchor xml:id="nkr_note_add_0783c1101" n="0783c1101"/><anchor xml:id="beg0783c1101" n="0783c1101"/>已<anchor xml:id="end0783c1101"/>微。無大師匠。
<lb ed="X" n="0783c12"/><lb ed="R127" n="0852b02"/>故伶俐少年。無多聞慧。至有志向上參禪。又無決定
<lb ed="X" n="0783c13"/><lb ed="R127" n="0852b03"/>久遠之志。以無明眼知識。但只循情欺狂。以致誤墮
<lb ed="X" n="0783c14"/><lb ed="R127" n="0852b04"/>者多。此可大爲流涕者也。且又有僧徒。妄自以爲悟
<lb ed="X" n="0783c15"/><lb ed="R127" n="0852b05"/>道者。誑惑世俗愚夫。貪求供養。有歸依者。卽開示參
<lb ed="X" n="0783c16"/><lb ed="R127" n="0852b06"/>禪。爲向上一著。有信之者。話頭未熟。妄想縱橫熱沸。
<lb ed="X" n="0783c17"/><lb ed="R127" n="0852b07"/>便以印正。以爲有悟八處。以致誤墮邪見。如此。爲害
<lb ed="X" n="0783c18"/><lb ed="R127" n="0852b08"/>更甚。此尤不可不知懼而自省也。愚見不是不要參
<lb ed="X" n="0783c19"/><lb ed="R127" n="0852b09"/>禪但說參之不眞。又無久遠決定之志。妄自爲悟。誤
<lb ed="X" n="0783c20"/><lb ed="R127" n="0852b10"/>人甚多。愚意假若看敎。不能參禪。與參禪之無決定
<lb ed="X" n="0783c21"/><lb ed="R127" n="0852b11"/>者。總不若專心淨業。且不空過一生也。智者自能鑒
<lb ed="X" n="0783c22"/><lb ed="R127" n="0852b12"/>之。請各自思。幸無自欺自誤爲望。</p>
<lb ed="X" n="0783c23"/><lb ed="R127" n="0852b13"/><p xml:id="pX73p0783c2301">竊觀宰官士大夫。參禪了悟者。從古不少。歷歷傳燈
<lb ed="X" n="0783c24"/><lb ed="R127" n="0852b14"/>所載。非一人也。今世宰官中。有志外護法門。多以參
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0784a" n="0784a"/>
<lb ed="X" n="0784a01"/><lb ed="R127" n="0852b15"/>禪爲向上者。此不比尋常一槪。固自有說。葢昔有法
<lb ed="X" n="0784a02"/><lb ed="R127" n="0852b16"/>門參禪之士。未大悟徹。卽發願護持佛法者。亦有諸
<lb ed="X" n="0784a03"/><lb ed="R127" n="0852b17"/>祖有大願力度生。及菩薩示現救世者。亦有昔在僧
<lb ed="X" n="0784a04"/><lb ed="R127" n="0852b18"/>中參究未透。而以習業牽引。故今出世者。雖在俗諦
<lb ed="X" n="0784a05"/><lb ed="R127" n="0853a01"/>塵勞之中。而宿習一念般若種子。光明透露。不能自
<lb ed="X" n="0784a06"/><lb ed="R127" n="0853a02"/>掩。故發爲文章功名事業。以爲外護法門者。種種方
<lb ed="X" n="0784a07"/><lb ed="R127" n="0853a03"/>便。作用不同。其行門亦非一種。有專向上者。有專功
<lb ed="X" n="0784a08"/><lb ed="R127" n="0853a04"/>行者。有建立
<lb ed="X" n="0784a09" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0853a05"/>三寶證願護法者。有單爲自<anchor xml:id="nkr_note_add_0784a0901" n="0784a0901"/><anchor xml:id="beg0784a0901" n="0784a0901"/>己<anchor xml:id="end0784a0901"/>生死者。有發而爲忠
<lb ed="X" n="0784a10"/><lb ed="R127" n="0853a06"/>孝者。種種所行。皆菩薩道。不可以僧中行門。一槪視
<lb ed="X" n="0784a11"/><lb ed="R127" n="0853a07"/>之。然在僧中不知禪敎二宗。亦有苦行頭陀者。亦有
<lb ed="X" n="0784a12"/><lb ed="R127" n="0853a08"/>專修淨業者。亦有眞實行門者。亦有隨緣佛事助揚
<lb ed="X" n="0784a13"/><lb ed="R127" n="0853a09"/>法門者。亦有持誦書寫經典爲求行門者。此皆在佛
<lb ed="X" n="0784a14"/><lb ed="R127" n="0853a10"/>白毫光中。種種因緣而求佛道者。亦不可以一槪而
<lb ed="X" n="0784a15"/><lb ed="R127" n="0853a11"/>取。故宰官中凡有護法深心者。但取僧中一行爲得。
<lb ed="X" n="0784a16"/><lb ed="R127" n="0853a12"/>亦不必定要箇箇參禪。方爲正行耳。然參禪雖妙。其
<lb ed="X" n="0784a17"/><lb ed="R127" n="0853a13"/>實非小根所能。然在
<lb ed="X" n="0784a18" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0853a14"/>佛世。人天百萬。獨迦葉一人。達摩西來。只得二祖。黃
<lb ed="X" n="0784a19"/><lb ed="R127" n="0853a15"/>梅七百餘人。唯六祖一人印心。豈細事哉。若在僧中。
<lb ed="X" n="0784a20"/><lb ed="R127" n="0853a16"/>但有一行。可以爲法門正事。可以敎化衆生。卽是菩
<lb ed="X" n="0784a21"/><lb ed="R127" n="0853a17"/>薩。故曰。種種所行。皆菩薩道。苟一事可取。則<anchor xml:id="nkr_note_add_0784a2101" n="0784a2101"/><anchor xml:id="beg0784a2101" n="0784a2101"/>已<anchor xml:id="end0784a2101"/>超乘
<lb ed="X" n="0784a22"/><lb ed="R127" n="0853a18"/>粥飯常流。空過時光者萬萬矣。所謂短中取長。則無
<lb ed="X" n="0784a23"/><lb ed="R127" n="0853b01"/>棄人。長中取短。則無全人。自古世出世閒。全人之難
<lb ed="X" n="0784a24"/><lb ed="R127" n="0853b02"/>得也。如上葛藤乃至
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0784b" n="0784b"/>
<lb ed="X" n="0784b01" type="honorific"/><lb ed="R127" n="0853b03"/>佛化生儀軌之次第。在佛豈不要人頓悟自心。當下
<lb ed="X" n="0784b02"/><lb ed="R127" n="0853b04"/>成佛。但衆生根鈍。不得不施權接引耳。古人云。僧徒
<lb ed="X" n="0784b03"/><lb ed="R127" n="0853b05"/>不能了悟自心。且於敎法留心。時光亦不空過。予則
<lb ed="X" n="0784b04"/><lb ed="R127" n="0853b06"/>謂今之僧徒。縱不能參禪看敎。有能持戒誦經作福
<lb ed="X" n="0784b05"/><lb ed="R127" n="0853b07"/>護法者。亦說勝尋常魔種萬萬矣。在居士中。但能持
<lb ed="X" n="0784b06"/><lb ed="R127" n="0853b08"/>齋念佛助揚三寶者。皆眞實行也。是在諸佛之所望
<lb ed="X" n="0784b07"/><lb ed="R127" n="0853b09"/>也。顧諸方高明達士。當自信之。愼無以愚言爲妄也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0784b08"/><lb ed="R127" n="0853b10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">化儀之餘</cb:mulu><head>化儀之餘</head>
<lb ed="X" n="0784b09"/><lb ed="R127" n="0853b11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">示宜華衆道人</cb:mulu><head>示宜華衆道人</head>
<lb ed="X" n="0784b10"/><lb ed="R127" n="0853b12"/><p xml:id="pX73p0784b1001">老人於癸丑冬日。自<g ref="#CB15470">粤</g>東杖<g ref="#CB15081">䇿</g>來南嶽。道經宜章。善
<lb ed="X" n="0784b11"/><lb ed="R127" n="0853b13"/>男子鄺紹楨等二十餘輩。迎老人於經堂。殷勤頂禮
<lb ed="X" n="0784b12"/><lb ed="R127" n="0853b14"/>而作供養。求請開示。略說法要。一宿而行。旣而老人
<lb ed="X" n="0784b13"/><lb ed="R127" n="0853b15"/>隱寓靈湖蘭若。建諷誦。</p>
<lb ed="X" n="0784b14"/><lb ed="R127" n="0853b16"/><p xml:id="pX73p0784b1401">華嚴道場。乙卯夏六月。紹楨等遠來瞻禮。正値老人
<lb ed="X" n="0784b15"/><lb ed="R127" n="0853b17"/>爲衆講說金剛般若。隨喜聽聞。大生歡喜。拈香請示。
<lb ed="X" n="0784b16"/><lb ed="R127" n="0853b18"/>在家修行捷要。老人因示之曰。宜章當深山僻地。無
<lb ed="X" n="0784b17"/><lb ed="R127" n="0854a01"/>善知識經過。在家善信雖多。未聞正法。今衆等各宜
<lb ed="X" n="0784b18"/><lb ed="R127" n="0854a02"/>精持五戒。以爲正行。此五戒者。乃吾　佛專爲在家
<lb ed="X" n="0784b19"/><lb ed="R127" n="0854a03"/>善男子說。此五戒。卽儒家五常。仁。義。禮。智。信也。故曰。
<lb ed="X" n="0784b20"/><lb ed="R127" n="0854a04"/>五戒不持。人天路絕。是故在家善士。應當奉持。旣持
<lb ed="X" n="0784b21"/><lb ed="R127" n="0854a05"/>五戒。不可聽信邪師邪敎。妄說法空。撥無因果。斷滅
<lb ed="X" n="0784b22"/><lb ed="R127" n="0854a06"/>佛種。造地獄業。只當專依　佛敎。修西方淨土法門
<lb ed="X" n="0784b23"/><lb ed="R127" n="0854a07"/>一味。以念佛爲正行。然淨土一門。接引衆生。利益最
<lb ed="X" n="0784b24"/><lb ed="R127" n="0854a08"/>廣。古今念佛得往生者甚多。但以專精爲主。不是一
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0784c" n="0784c"/>
<lb ed="X" n="0784c01"/><lb ed="R127" n="0854a09"/>月一兩會。念佛幾千聲。如此便作正行也。第一要發
<lb ed="X" n="0784c02"/><lb ed="R127" n="0854a10"/>心。深厭娑婆是苦。志求捨離。存想西方淨土。蓮花化
<lb ed="X" n="0784c03"/><lb ed="R127" n="0854a11"/>生。念念定要往生彼國。親見　彌陀。以爲本願。每日
<lb ed="X" n="0784c04"/><lb ed="R127" n="0854a12"/>早晚要刻定功課。或持金剛經。或持彌陀經。或持<anchor xml:id="nkr_note_add_0784c0401" n="0784c0401"/><anchor xml:id="beg0784c0401" n="0784c0401"/>往<anchor xml:id="end0784c0401"/>
<lb ed="X" n="0784c05"/><lb ed="R127" n="0854a13"/>生呪。定要念佛。回向西方發願往生。以此爲定規。二
<lb ed="X" n="0784c06"/><lb ed="R127" n="0854a14"/>六時中。無論閒忙動靜。將一聲阿彌陀佛。持在心中。
<lb ed="X" n="0784c07"/><lb ed="R127" n="0854a15"/>念念不忘。心心不斷。乃至睡夢之中。亦不忘失。如此
<lb ed="X" n="0784c08"/><lb ed="R127" n="0854a16"/>打成一片。無有閒斷。名爲一行三昧。此念純熟。一切
<lb ed="X" n="0784c09"/><lb ed="R127" n="0854a17"/>境緣不被打斷。開眼合眼。一聲阿彌陀佛。明明現前。
<lb ed="X" n="0784c10"/><lb ed="R127" n="0854a18"/>將一切世閒父母妻子。種種恩愛妄想業念。都被一
<lb ed="X" n="0784c11"/><lb ed="R127" n="0854b01"/>聲佛號消磨淸淨。如此卽得自心淸淨。經云。心淨則
<lb ed="X" n="0784c12"/><lb ed="R127" n="0854b02"/>佛土淨。如此念佛。如此用心。念到臨命終時。單單只
<lb ed="X" n="0784c13"/><lb ed="R127" n="0854b03"/>有一聲阿彌陀佛現在目前。一心不亂。自然得見阿
<lb ed="X" n="0784c14"/><lb ed="R127" n="0854b04"/>彌陀佛親來接引。一念之頃。卽得往生淨土。從此卽
<lb ed="X" n="0784c15"/><lb ed="R127" n="0854b05"/>得永脫生死之苦。高登極樂。蓮華化生。便是一生念
<lb ed="X" n="0784c16"/><lb ed="R127" n="0854b06"/>佛之效驗也。如此精專。若不往生。則諸佛墮妄語矣。
<lb ed="X" n="0784c17"/><lb ed="R127" n="0854b07"/>若是悠悠歲月。口說念佛。心無實行。是爲自瞞自欺。
<lb ed="X" n="0784c18"/><lb ed="R127" n="0854b08"/>豈有效驗之時耶。善男子等。旣發信心。當行實行。萬
<lb ed="X" n="0784c19"/><lb ed="R127" n="0854b09"/>勿自欺。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0784c20"/><lb ed="R127" n="0854b10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">涌泉寺湖心寺十二時念佛規制</cb:mulu><head>涌泉寺湖心寺十二時念佛規制</head>
<lb ed="X" n="0784c21"/><lb ed="R127" n="0854b11"/><p xml:id="pX73p0784c2101">佛說衆生生死。長時以積日夜。以至劫數輪轉。不休
<lb ed="X" n="0784c22"/><lb ed="R127" n="0854b12"/>不息。由念念妄想攀緣。曾無一念之蹔<anchor xml:id="nkr_note_add_0784c2201" n="0784c2201"/><anchor xml:id="beg0784c2201" n="0784c2201"/>已<anchor xml:id="end0784c2201"/>者。以妄想
<lb ed="X" n="0784c23"/><lb ed="R127" n="0854b13"/>不斷。故生死無窮。長劫迅輪。無蹔停寢。職此之由也。
<lb ed="X" n="0784c24"/><lb ed="R127" n="0854b14"/>佛說種種制心之法。皆止輪之墊耳。法門雖多。以衆
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0785a" n="0785a"/>
<lb ed="X" n="0785a01"/><lb ed="R127" n="0854b15"/>生垢重識昏。難以攝入。故唯念佛一門。最爲捷要。所
<lb ed="X" n="0785a02"/><lb ed="R127" n="0854b16"/>謂憶佛念佛。現前當來。必定見佛。以衆生一切妄見。
<lb ed="X" n="0785a03"/><lb ed="R127" n="0854b17"/>皆屬生死。獨許見佛之見。爲出生死法。然見佛必從
<lb ed="X" n="0785a04"/><lb ed="R127" n="0854b18"/>憶念而至。妄念日夜無閒斷時。特以念佛斷之。此遠
<lb ed="X" n="0785a05"/><lb ed="R127" n="0855a01"/>公之匡山蓮社。六時刻漏所由作也。是時社中百二
<lb ed="X" n="0785a06"/><lb ed="R127" n="0855a02"/>十人。稱高賢十八而<anchor xml:id="nkr_note_add_0785a0601" n="0785a0601"/><anchor xml:id="beg0785a0601" n="0785a0601"/>已<anchor xml:id="end0785a0601"/>。斯則眞實念佛者。又不多得。
<lb ed="X" n="0785a07"/><lb ed="R127" n="0855a03"/>今之視念佛爲末品。豈眞知也哉。近代唯牛山以念
<lb ed="X" n="0785a08"/><lb ed="R127" n="0855a04"/>佛爲行。且以煉魔爲名。則苦於鉗錘太緊。雖日夜不
<lb ed="X" n="0785a09"/><lb ed="R127" n="0855a05"/>斷。歲止三冬。而人非一律。亦難於長久。頃雲棲力主
<lb ed="X" n="0785a10"/><lb ed="R127" n="0855a06"/>念佛。雖日以四時。然於夜有睡眠。又費呼喚警醒。法
<lb ed="X" n="0785a11"/><lb ed="R127" n="0855a07"/>欠微密。今法師佛石玄津。各發心以十二時爲請。此
<lb ed="X" n="0785a12"/><lb ed="R127" n="0855a08"/>法固綿密。而動靜飮食。似難歸一。若調理有度。設法
<lb ed="X" n="0785a13"/><lb ed="R127" n="0855a09"/>得宜。此又古今之良規也。請益老人。因爲剏立規制
<lb ed="X" n="0785a14"/><lb ed="R127" n="0855a10"/>庶事不繁。而人心一致。此乃微密妙行也。乃爲之制。
<lb ed="X" n="0785a15"/><lb ed="R127" n="0855a11"/>條牒如左。凡念佛會建立。隨人隨願。廣狹不一。若力
<lb ed="X" n="0785a16"/><lb ed="R127" n="0855a12"/>大則堂多。力微則堂一。人亦如之。但人不論多少。均
<lb ed="X" n="0785a17"/><lb ed="R127" n="0855a13"/>派六班。晝夜班各二時。照香輪流。出班禮誦。行道懺
<lb ed="X" n="0785a18"/><lb ed="R127" n="0855a14"/>悔。而餘皆靜坐。隨聞默念。或習觀門。願者隨之。此則
<lb ed="X" n="0785a19"/><lb ed="R127" n="0855a15"/>靜多動少。不繁不亂。而佛聲不斷。則妄想不生。如相
<lb ed="X" n="0785a20"/><lb ed="R127" n="0855a16"/>呼相喚。不昏不散。入則動靜一如。自他不二。寤寐恒
<lb ed="X" n="0785a21"/><lb ed="R127" n="0855a17"/>常。此則不起於座。頓見彌陀。是爲第一如意妙行。至
<lb ed="X" n="0785a22"/><lb ed="R127" n="0855a18"/>若飮食。亦宜如法調之。務使內外一如。則人我兩忘。
<lb ed="X" n="0785a23"/><lb ed="R127" n="0855b01"/>是非俱泯。而道場之安恬寂漠。亦無如此之妙者。老
<lb ed="X" n="0785a24"/><lb ed="R127" n="0855b02"/>人深思此法。愧脚跟未措。尙未遂心。故特示之。代爲
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0785b" n="0785b"/>
<lb ed="X" n="0785b01"/><lb ed="R127" n="0855b03"/>前驅。他日觀聽者衆。必處處建立。而淨土將徧震旦
<lb ed="X" n="0785b02"/><lb ed="R127" n="0855b04"/>矣。是有望焉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0785b03"/><lb ed="R127" n="0855b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">宗鏡堂結修證道場約語</cb:mulu><head>宗鏡堂結修證道場約語</head>
<lb ed="X" n="0785b04"/><lb ed="R127" n="0855b06"/><p xml:id="pX73p0785b0401">佛說一大藏敎。備列衆行。總歸修證。以爲究竟。所謂
<lb ed="X" n="0785b05"/><lb ed="R127" n="0855b07"/>依一心以建立萬行。以萬行還證一心。故云。無不從
<lb ed="X" n="0785b06"/><lb ed="R127" n="0855b08"/>此法界流。無不還歸此法界。原夫法界。不屬迷悟聖
<lb ed="X" n="0785b07"/><lb ed="R127" n="0855b09"/>凡。良由無明不覺。迷此一心。從迷積迷。造種種業。自
<lb ed="X" n="0785b08"/><lb ed="R127" n="0855b10"/>取輪迴生死之苦。所言修證者。但以淨除自心之三
<lb ed="X" n="0785b09"/><lb ed="R127" n="0855b11"/>障。復還自心之本體。故名爲證。非離修外別有證也。
<lb ed="X" n="0785b10"/><lb ed="R127" n="0855b12"/>是以佛祖敎人修行之訣必先了悟一心。淨除三障。
<lb ed="X" n="0785b11"/><lb ed="R127" n="0855b13"/>以心難悟。故設觀以通之。障難除故設懺以淨之。卽
<lb ed="X" n="0785b12"/><lb ed="R127" n="0855b14"/>華嚴法界圓宗。尊普賢爲毗盧長子。而十種願王。以
<lb ed="X" n="0785b13"/><lb ed="R127" n="0855b15"/>懺悔業障。爲前列也。是以從昔以來。若天台親悟法
<lb ed="X" n="0785b14"/><lb ed="R127" n="0855b16"/>華三昧。猶尊懺法爲妙行。設有儀軌。卽永明大師。乃
<lb ed="X" n="0785b15"/><lb ed="R127" n="0855b17"/>淨土中人。尙謹遵而力行之。況其他乎。嗟哉末法。去
<lb ed="X" n="0785b16"/><lb ed="R127" n="0855b18"/>聖逾遠。衆生垢重。積迷逾深。旣無了悟參究之功。又
<lb ed="X" n="0785b17"/><lb ed="R127" n="0856a01"/>乏懺摩悔罪之行。將何法可望出生死乎。唯永明大
<lb ed="X" n="0785b18"/><lb ed="R127" n="0856a02"/>師。鎔一大藏。歸唯心之旨。著書百卷。名曰宗鏡。至今
<lb ed="X" n="0785b19"/><lb ed="R127" n="0856a03"/>堂存淨慈。其書廣明一心。如揭日月於中天。朗萬法
<lb ed="X" n="0785b20"/><lb ed="R127" n="0856a04"/>之幽邃。學者苟能親習。則徹見自心。不竢更悟。證入
<lb ed="X" n="0785b21"/><lb ed="R127" n="0856a05"/>之要。無出此矣。大師生平自行。日課誦念法華經一
<lb ed="X" n="0785b22"/><lb ed="R127" n="0856a06"/>萬部。秉天台法華懺儀。依法修持。率以爲常。故現住
<lb ed="X" n="0785b23"/><lb ed="R127" n="0856a07"/>世時。則冥府帝君。圖其像以瞻禮之。以其行超生死
<lb ed="X" n="0785b24"/><lb ed="R127" n="0856a08"/>實證唯心者。乃其人也。今也。其書現行。堂具存。孰能
<pb ed="X" xml:id="X73.1456.0785c" n="0785c"/>
<lb ed="X" n="0785c01"/><lb ed="R127" n="0856a09"/>過而問焉者乎。茲玄津壑法師。乃其的嗣。自幼出家。
<lb ed="X" n="0785c02"/><lb ed="R127" n="0856a10"/>於其寺薙髮之日。卽問大師之名。何如人。遂發心願
<lb ed="X" n="0785c03"/><lb ed="R127" n="0856a11"/>禮其塔。是豈往曾親近爲侍者乎。大師塔<anchor xml:id="nkr_note_add_0785c0301" n="0785c0301"/><anchor xml:id="beg0785c0301" n="0785c0301"/>已<anchor xml:id="end0785c0301"/>湮。堂<anchor xml:id="nkr_note_add_0785c0302" n="0785c0302"/><anchor xml:id="beg0785c0302" n="0785c0302"/>已<anchor xml:id="end0785c0302"/>
<lb ed="X" n="0785c04"/><lb ed="R127" n="0856a12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0785c0401" n="0785c0401"/><anchor xml:id="beg0785c0401" n="0785c0401"/>圮<anchor xml:id="end0785c0401"/>。公能力起而<g ref="#CB15210">恢</g>復之。大師之眉光。復放於山川草
<lb ed="X" n="0785c05"/><lb ed="R127" n="0856a13"/>木之閒者。非無因也。今諸緣小集。公願暢明宗鏡之
<lb ed="X" n="0785c06"/><lb ed="R127" n="0856a14"/>旨。精懺悔修證之業。將結眞實法侶一十二人。效圓
<lb ed="X" n="0785c07"/><lb ed="R127" n="0856a15"/>覺之軌。則誓爲長期。歲分四時。每時撥二十一日。爲
<lb ed="X" n="0785c08"/><lb ed="R127" n="0856a16"/>懺法。遵法華懺儀。餘則日披宗鏡錄。了悟唯心。疑則
<lb ed="X" n="0785c09"/><lb ed="R127" n="0856a17"/>爲衆發明的旨。不假枝葉。但取直捷爲本參。冀其實
<lb ed="X" n="0785c10"/><lb ed="R127" n="0856a18"/>證。其以入期之衆爲表率。將引本山弟子爲禪雛。調
<lb ed="X" n="0785c11"/><lb ed="R127" n="0856b01"/>其羽翼。雙擧飛騰。法性空遠。登覺天而朗慧日。在斯
<lb ed="X" n="0785c12"/><lb ed="R127" n="0856b02"/>擧矣。其結制規約。因事施設。務簡而易行。眞而無僞。
<lb ed="X" n="0785c13"/><lb ed="R127" n="0856b03"/>以踐實地。然四事所需。力不自持。以安居不能效如
<lb ed="X" n="0785c14"/><lb ed="R127" n="0856b04"/>來逐日行乞之軌。又不敢覬天人送供之儀。而覈名
<lb ed="X" n="0785c15"/><lb ed="R127" n="0856b05"/>取實。發心供給。則有望於發心之檀越。今有居士譚
<lb ed="X" n="0785c16"/><lb ed="R127" n="0856b06"/>孟恂力任先登。則一切有緣。靡不歡呼響應矣。以諸
<lb ed="X" n="0785c17"/><lb ed="R127" n="0856b07"/>法從緣生。佛種從緣起。是則今日之緣雖近。而成佛
<lb ed="X" n="0785c18"/><lb ed="R127" n="0856b08"/>之遠蹈。實借此爲最初之方便也。諸人聞而歡喜。遂
<lb ed="X" n="0785c19"/><lb ed="R127" n="0856b09"/>破其端。則究竟之果。是在諸同緣。同行。同事。同心。一
<lb ed="X" n="0785c20"/><lb ed="R127" n="0856b10"/>發勇猛之力耳。若以世閒生死之心。而易出世之心。
<lb ed="X" n="0785c21"/><lb ed="R127" n="0856b11"/>以滋罪之財。而養定慧之命。諸有智者。何慮而不爲
<lb ed="X" n="0785c22"/><lb ed="R127" n="0856b12"/>耶。苟生一念疑心。則當面錯過百千萬劫矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0785c23"/><lb ed="R127" n="0856b13"/>
<lb ed="X" n="0785c24"/><lb ed="R127" n="0856b14"/><cb:juan fun="close" n="046"><cb:jhead>憨山老人夢遊集卷第四十六</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0777a1901" to="#end0777a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0777b0101" to="#end0777b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0778b1001" to="#end0778b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0779a2201" to="#end0779a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0779b0401" to="#end0779b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0779b0801" to="#end0779b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0779b1901" to="#end0779b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0780b1801" to="#end0780b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0780c1301" to="#end0780c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0780c1501" to="#end0780c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0781a0201" to="#end0781a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">章</lem><rdg wit="#wit.orig">竟</rdg></app>
<app from="#beg0781a0501" to="#end0781a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0781a2401" to="#end0781a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0781b0501" to="#end0781b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0782a0301" to="#end0782a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0782a0401" to="#end0782a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0782a0501" to="#end0782a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0782a1601" to="#end0782a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0782a1701" to="#end0782a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0782a1901" to="#end0782a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0782b0801" to="#end0782b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0782b1301" to="#end0782b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">祛</lem><rdg wit="#wit.orig">袪</rdg></app>
<app from="#beg0782b1601" to="#end0782b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0782b1801" to="#end0782b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0782b1901" to="#end0782b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0782c0101" to="#end0782c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0782c0401" to="#end0782c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0782c1501" to="#end0782c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0782c1701" to="#end0782c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0782c1901" to="#end0782c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0783a1201" to="#end0783a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0783a1601" to="#end0783a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0783a1801" to="#end0783a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0783a2101" to="#end0783a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0783a2201" to="#end0783a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0783b0501" to="#end0783b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0783c0101" to="#end0783c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0783c0201" to="#end0783c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0783c1001" to="#end0783c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0783c1101" to="#end0783c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0784a0901" to="#end0784a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0784a2101" to="#end0784a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0784c0401" to="#end0784c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">往</lem><rdg wit="#wit.orig">住</rdg></app>
<app from="#beg0784c2201" to="#end0784c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0785a0601" to="#end0785a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0785c0301" to="#end0785c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0785c0302" to="#end0785c0302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0785c0401" to="#end0785c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">圮</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB04395">𡉏</g></rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0778001" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0778001">已下古本卷三十二</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0778001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0778001">巳下古本卷三十二</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0777a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0777a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0777b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0777b0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0778b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0778b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0779a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0779a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0779b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0779b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0779b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0779b0801">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0779b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0779b1901">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0780b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0780b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0780c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0780c1301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0780c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0780c1501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0781a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0781a0201">章【CB】，竟【卍續】</note>
<note n="0781a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0781a0501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0781a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0781a2401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0781b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0781b0501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0782a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0782a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0782a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0782a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0782a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0782a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0782a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0782a1601">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0782a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0782a1701">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0782a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0782a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0782b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0782b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0782b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0782b1301">祛【CB】，袪【卍續】</note>
<note n="0782b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0782b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0782b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0782b1801">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0782b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0782b1901">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0782c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0782c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0782c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0782c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0782c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0782c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0782c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0782c1701">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0782c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0782c1901">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0783a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0783a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0783a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0783a1601">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0783a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0783a1801">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0783a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0783a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0783a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0783a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0783b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0783b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0783c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0783c0101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0783c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0783c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0783c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0783c1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0783c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0783c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0784a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0784a0901">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0784a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0784a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0784c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0784c0401">往【CB】，住【卍續】</note>
<note n="0784c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0784c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0785a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0785a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0785c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0785c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0785c0302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0785c0302">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0785c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0785c0401">圮【CB】，<g ref="#CB04395">𡉏</g>【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>