<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X76n1517"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1517 历朝释氏资鉴</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1517 历朝释氏资鉴</title> <author>元 熙仲集</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp7"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp8"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt> </editionStmt> <extent>12卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">76</idno>.<idno type="no">1517</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-04-14 23:30:55 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">历朝释氏资鉴</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> <witness xml:id="wit1">【丽-CB】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB01096"> <charName>CBETA CHARACTER CB01096</charName> <mapping cb:dec="984136" type="PUA">U+F0448</mapping> <mapping type="unicode">U+233CC</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[木*巳]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04693"> <charName>CBETA CHARACTER CB04693</charName> <mapping cb:dec="987733" type="PUA">U+F1255</mapping> <mapping type="unicode">U+2054B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>册</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[狦-(狂-王)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05181"> <charName>CBETA CHARACTER CB05181</charName> <mapping cb:dec="988221" type="PUA">U+F143D</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+3E15</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>攫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[爪*隻]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05521"> <charName>CBETA CHARACTER CB05521</charName> <mapping cb:dec="988561" type="PUA">U+F1591</mapping> <mapping type="unicode">U+4BFB</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[髟/告]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05577"> <charName>CBETA CHARACTER CB05577</charName> <mapping cb:dec="988617" type="PUA">U+F15C9</mapping> <mapping type="unicode">U+2E30E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(曷-曰)/月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05903"> <charName>CBETA CHARACTER CB05903</charName> <mapping cb:dec="988943" type="PUA">U+F170F</mapping> <mapping type="unicode">U+25A0A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寝</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[寝-(宋-木)+穴]</value></charProp></char> <char xml:id="CB06108"> <charName>CBETA CHARACTER CB06108</charName> <mapping cb:dec="989148" type="PUA">U+F17DC</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7C36</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+禄]</value></charProp></char> <char xml:id="CB06171"> <charName>CBETA CHARACTER CB06171</charName> <mapping cb:dec="989211" type="PUA">U+F181B</mapping> <mapping type="unicode">U+2E78F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>递</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[逅-口+巾]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07416"> <charName>CBETA CHARACTER CB07416</charName> <mapping cb:dec="990456" type="PUA">U+F1CF8</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+86A9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>蚩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[山/一/虫]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12528"> <charName>CBETA CHARACTER CB12528</charName> <mapping cb:dec="995568" type="PUA">U+F30F0</mapping> <mapping type="unicode">U+28F7B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>隶</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[隶-木+匕]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12530"> <charName>CBETA CHARACTER CB12530</charName> <mapping cb:dec="995570" type="PUA">U+F30F2</mapping> <mapping type="unicode">U+28932</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>厘</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厘-未+牙]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15035"> <charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName> <mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping> <mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15137"> <charName>CBETA CHARACTER CB15137</charName> <mapping cb:dec="998177" type="PUA">U+F3B21</mapping> <mapping type="unicode">U+25AB0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>竞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竟-立+(立*立)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15148"> <charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName> <mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping> <mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>画</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[书-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15156"> <charName>CBETA CHARACTER CB15156</charName> <mapping cb:dec="998196" type="PUA">U+F3B34</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7891</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>碑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*((白-日+田)/廾)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15164"> <charName>CBETA CHARACTER CB15164</charName> <mapping cb:dec="998204" type="PUA">U+F3B3C</mapping> <mapping type="unicode">U+2EA07</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>顾</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂@((既-无)-日+口))*页]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15268"> <charName>CBETA CHARACTER CB15268</charName> <mapping cb:dec="998308" type="PUA">U+F3BA4</mapping> <mapping type="unicode">U+2DDB9</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[穫-禾+爪]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15801"> <charName>CBETA CHARACTER CB15801</charName> <mapping cb:dec="998841" type="PUA">U+F3DB9</mapping> <mapping type="unicode">U+287AC</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>廛</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(厂@(田/坴))]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16938"> <charName>CBETA CHARACTER CB16938</charName> <mapping cb:dec="999978" type="PUA">U+F422A</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>[袖-由+毳]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16939"> <charName>CBETA CHARACTER CB16939</charName> <mapping cb:dec="999979" type="PUA">U+F422B</mapping> <mapping type="unicode">U+2D7AB</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[愍-民+幸]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18834"> <charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName> <mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>编⃝</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-03-09T11:24:40"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <cb:mulu type="其他" level="1">唐中</cb:mulu> <milestone unit="juan" n="8"/> <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0206c" n="0206c"/> <lb ed="X" n="0206c01"/><lb ed="R132" n="0145b05"/><cb:juan fun="open" n="8"><cb:mulu type="卷" n="8"/><cb:jhead>历朝释氏资鉴卷第八</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0206c02"/><lb ed="R132" n="0145b06"/><byline cb:type="collector">闽扆峰沙门 熙仲 集</byline> <lb ed="X" n="0206c03"/><lb ed="R132" n="0145b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">唐下</cb:mulu><head>唐下</head> <lb ed="X" n="0206c04"/><lb ed="R132" n="0145b08"/><p xml:id="pX76p0206c0401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0206001" n="0206001"/>穆宗 岁辛丑。改元长庆。正月。卢龙节度刘总。擧幽 <lb ed="X" n="0206c05"/><lb ed="R132" n="0145b09"/>燕二十馀郡归朝。总既杀父。又杀其兄。心常自疑。数 <lb ed="X" n="0206c06"/><lb ed="R132" n="0145b10"/>见父兄。常于府舍饭僧数百。使昼夜为<persName>佛</persName>事。每视事 <lb ed="X" n="0206c07"/><lb ed="R132" n="0145b11"/>退。则处其中。或处它室。则惊悸不能寐。晚年惧甚。奏 <lb ed="X" n="0206c08"/><lb ed="R132" n="0145b12"/>乞弃官为僧。诏旨赐总名大觉。暑所居第。为<name role="" type="person">报恩寺</name>。 <lb ed="X" n="0206c09"/><lb ed="R132" n="0145b13"/>遣中使以紫僧服。及天平节钺侍中诰幷赐之。唯其 <lb ed="X" n="0206c10"/><lb ed="R132" n="0145b14"/>所择诏未至。总<anchor xml:id="nkr_note_add_0206c1001" n="0206c1001"/><anchor xml:id="beg0206c1001" n="0206c1001"/>已<anchor xml:id="end0206c1001"/>剃发为僧矣<note place="inline">通鉴</note>。</p> <lb ed="X" n="0206c11"/><lb ed="R132" n="0145b15"/><p xml:id="pX76p0206c1101"><name role="" type="person">白居易</name>。初由中书舍人。出为杭州刺史。谒鸟窠禅师。 <lb ed="X" n="0206c12"/><lb ed="R132" n="0145b16"/>见之。栖长松上。居易问曰。师住处其险。师曰。太守危 <lb ed="X" n="0206c13"/><lb ed="R132" n="0145b17"/>险尤甚。曰。弟子位镇山河。何险之有。师曰。薪火交煎。 <lb ed="X" n="0206c14"/><lb ed="R132" n="0145b18"/>识浪不停。得非险乎。又问<persName>佛</persName>法大意。师曰。诸恶莫作。 <lb ed="X" n="0206c15"/><lb ed="R132" n="0146a01"/>众善奉行。曰三岁孩儿。也解恁么道。师曰。三岁孩儿 <lb ed="X" n="0206c16"/><lb ed="R132" n="0146a02"/>虽说得。八十老翁行不得。居易钦歎。</p> <lb ed="X" n="0206c17"/><lb ed="R132" n="0146a03"/><p xml:id="pX76p0206c1701"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0206002" n="0206002"/>甲辰 四年。观察使王智兴。以上十二月生日。请于 <lb ed="X" n="0206c18"/><lb ed="R132" n="0146a04"/>泗州置戒壇度僧尼以资福。制可。自元和以来。敕禁 <lb ed="X" n="0206c19"/><lb ed="R132" n="0146a05"/>此弊。智兴欲聚货财。首请置壇。于是四方辐凑。江淮 <lb ed="X" n="0206c20"/><lb ed="R132" n="0146a06"/>尤甚。智兴家资累巨万。由是也。又诒言。天子诞月。请 <lb ed="X" n="0206c21"/><lb ed="R132" n="0146a07"/>筑壇度人以资福。诏可。淛西观察使<name role="" type="person">李德裕</name>。劾奏不 <lb ed="X" n="0206c22"/><lb ed="R132" n="0146a08"/>纳。智兴为壇。泗州愿募度者输钱二千。则不勘诰。自 <lb ed="X" n="0206c23"/><lb ed="R132" n="0146a09"/>淮而右户三丁男。必一男为僧。规影猺赋。所度无算。 <lb ed="X" n="0206c24"/><lb ed="R132" n="0146a10"/>苏常齐民。十固八九。不如禁遏。则前至诞月。江淮失 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0207a" n="0207a"/> <lb ed="X" n="0207a01"/><lb ed="R132" n="0146a11"/>丁。男六十万。不为细变。有诏徐州禁止<note place="inline">是年正月穆宗崩敬宗即 <lb ed="X" n="0207a02"/><lb ed="R132" n="0146a12"/>位通鉴</note>。</p> <lb ed="X" n="0207a03"/><lb ed="R132" n="0146a13"/><p xml:id="pX76p0207a0301"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0207001" n="0207001"/>乙巳 <anchor xml:id="nkr_note_orig_0207002" n="0207002"/>敬宗。宝历元年。尙书李翱。字习之。刺朗州。慕 <lb ed="X" n="0207a04"/><lb ed="R132" n="0146a14"/>药山唯俨禅师之道。谒见。山诵经不<g ref="#CB15164">顾</g>。李曰。见面不 <lb ed="X" n="0207a05"/><lb ed="R132" n="0146a15"/>如闻名。山呼太守。李应诺。山云。何得贵耳而贱目。李 <lb ed="X" n="0207a06"/><lb ed="R132" n="0146a16"/>谢之曰。如何是道。山以手指上。复指下云会么。曰。不 <lb ed="X" n="0207a07"/><lb ed="R132" n="0146a17"/>会。山云。雲在靑天。水在甁。李欣然答以偈。炼得身形 <lb ed="X" n="0207a08"/><lb ed="R132" n="0146a18"/>似鹤形。一株松下两函经。我来问通无馀事。雲在靑 <lb ed="X" n="0207a09"/><lb ed="R132" n="0146b01"/>天水在甁。又问。如何是戒定慧。山云。这裡无此闲家 <lb ed="X" n="0207a10"/><lb ed="R132" n="0146b02"/>具。李云。莫测玄旨。师云。欲得保任此事。真须向高高 <lb ed="X" n="0207a11"/><lb ed="R132" n="0146b03"/>峰顶立。深深海底行。闽合中物捨不得便成渗漏。李 <lb ed="X" n="0207a12"/><lb ed="R132" n="0146b04"/>辞去。一夕药山。登峰顶见雲开月朗。大笑一声。声落 <lb ed="X" n="0207a13"/><lb ed="R132" n="0146b05"/>豐阳八九十里。翱闻之。寄以偈云。选得幽居惬野情。 <lb ed="X" n="0207a14"/><lb ed="R132" n="0146b06"/>终年无送示无迎。有时直上孤峰顶。月下披雲笑一 <lb ed="X" n="0207a15"/><lb ed="R132" n="0146b07"/>声。李著复性书三篇。其一篇谓。情昏则性慝。忘情则 <lb ed="X" n="0207a16"/><lb ed="R132" n="0146b08"/>复性。诚则明。明则尽性命之道。二谓。无思则寂照。致 <lb ed="X" n="0207a17"/><lb ed="R132" n="0146b09"/>知在格物。三谓。昏而不思。终不明道〇丞相于公頔。 <lb ed="X" n="0207a18"/><lb ed="R132" n="0146b10"/>谓紫玉山通禅师<persName>佛</persName>法至理。请师一言。师云。<persName>佛</persName>法至 <lb ed="X" n="0207a19"/><lb ed="R132" n="0146b11"/>理。须去其情理。公云。便请。师云。问将来。于云。如何是 <lb ed="X" n="0207a20"/><lb ed="R132" n="0146b12"/><persName>佛</persName>。师召云。于頔。頔应喏。师云。更莫别求。公未省。药山 <lb ed="X" n="0207a21"/><lb ed="R132" n="0146b13"/>禅师。闻之乃曰。可惜于家汉子。生向紫玉山中埋却。 <lb ed="X" n="0207a22"/><lb ed="R132" n="0146b14"/>于公闻其语。便躬去见药山。山见乃问。闻相公在紫 <lb ed="X" n="0207a23"/><lb ed="R132" n="0146b15"/>玉。大作<persName>佛</persName>事是否。于云。不敢承。闻大师慈悲有语相 <lb ed="X" n="0207a24"/><lb ed="R132" n="0146b16"/>救。今日特来。山云有疑但问。于云。如何是<persName>佛</persName>。山召相 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0207b" n="0207b"/> <lb ed="X" n="0207b01"/><lb ed="R132" n="0146b17"/>公。公应喏。山云是甚么。公乃有省。遂礼谢。</p> <lb ed="X" n="0207b02"/><lb ed="R132" n="0146b18"/><p xml:id="pX76p0207b0201">许侍郞到上蓝僧堂内。问首座年多少。座云六十八。 <lb ed="X" n="0207b03"/><lb ed="R132" n="0147a01"/>许云僧腊多少。曰四十七。许曰。圣僧幾夏。首座云。与 <lb ed="X" n="0207b04"/><lb ed="R132" n="0147a02"/>虚空同受戒。许乃拍床云。下官吃饭不似。首座吃盐 <lb ed="X" n="0207b05"/><lb ed="R132" n="0147a03"/>多。</p> <lb ed="X" n="0207b06"/><lb ed="R132" n="0147a04"/><p xml:id="pX76p0207b0601">丙午 二年。越州沙门昙彦。与许询元度同造一塔。 <lb ed="X" n="0207b07"/><lb ed="R132" n="0147a05"/>塔未就而询亡。彦寿一百二十。犹待询後身。为岳阳 <lb ed="X" n="0207b08"/><lb ed="R132" n="0147a06"/>王肃察。来抚越入寺见彦。彦曰。许元度来何暮。昔日 <lb ed="X" n="0207b09"/><lb ed="R132" n="0147a07"/>浮屠今如故。王忽悟前身造塔之事。如昨日焉。遂毕 <lb ed="X" n="0207b10"/><lb ed="R132" n="0147a08"/>其塔<note place="inline">今应天塔是也。石刻</note>〇昙彦住<name role="" type="person">龙兴寺</name>。大殿隳壞。众请修 <lb ed="X" n="0207b11"/><lb ed="R132" n="0147a09"/>之。彦曰。非老僧缘力也。後三百年有绯衣功德主。来 <lb ed="X" n="0207b12"/><lb ed="R132" n="0147a10"/>兴此殿。寺众刻石记之。及是裴公肃守越。施俸修之。 <lb ed="X" n="0207b13"/><lb ed="R132" n="0147a11"/>彦师悬记。于是乎应绯衣裴字。萧乃相国休之父也。</p> <lb ed="X" n="0207b14"/><lb ed="R132" n="0147a12"/><p xml:id="pX76p0207b1401">宝历二年岁丙午。十二帝崩〇<anchor xml:id="nkr_note_orig_0207003" n="0207003"/>文宗即位。</p> <lb ed="X" n="0207b15"/><lb ed="R132" n="0147a13"/><p xml:id="pX76p0207b1501">丁未 改元太和。</p> <lb ed="X" n="0207b16"/><lb ed="R132" n="0147a14"/><p xml:id="pX76p0207b1601">己酉 三年苏州重玄寺。刊石壁经成。<name role="" type="person">白居易</name>为<g ref="#CB15156">碑</g>。 <lb ed="X" n="0207b17"/><lb ed="R132" n="0147a15"/>略云。夫开示悟入。诸<persName>佛</persName>知见。以了義度无边。以圆教 <lb ed="X" n="0207b18"/><lb ed="R132" n="0147a16"/>垂无穷。莫尊于法花经。凡六万九千五百五言。证无 <lb ed="X" n="0207b19"/><lb ed="R132" n="0147a17"/>生忍。造不二门。住不思议解脱。莫极于维摩经。凡二 <lb ed="X" n="0207b20"/><lb ed="R132" n="0147a18"/>万七千九十二言。摄四生九类。入无馀涅槃。实无得 <lb ed="X" n="0207b21"/><lb ed="R132" n="0147b01"/>度者。莫先于金刚经。凡五千八十七言。壞罪集福。净 <lb ed="X" n="0207b22"/><lb ed="R132" n="0147b02"/>一切恶道。莫急于尊勝陀罗尼经。凡三千二十言。应 <lb ed="X" n="0207b23"/><lb ed="R132" n="0147b03"/>念随愿生<name role="" type="person">极乐国</name>。莫急于弥陀经。凡一千八百言。用 <lb ed="X" n="0207b24"/><lb ed="R132" n="0147b04"/>正见观真相。莫出普贤行法经。凡六千九百九十言。 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0207c" n="0207c"/> <lb ed="X" n="0207c01"/><lb ed="R132" n="0147b05"/>诠自性认本觉。莫深于实相法密经。凡三千一百五 <lb ed="X" n="0207c02"/><lb ed="R132" n="0147b06"/>言。空法尘依<persName>佛</persName>智。莫过于般若心经。凡二百五十八 <lb ed="X" n="0207c03"/><lb ed="R132" n="0147b07"/>言。是八种经。具十二部三乘之要旨。万<persName>佛</persName>之秘藏尽 <lb ed="X" n="0207c04"/><lb ed="R132" n="0147b08"/>矣<note place="inline">本文集</note>〇乐天以所居为<persName>佛</persName>寺。画阿弥陀<persName>佛</persName>像。而礼 <lb ed="X" n="0207c05"/><lb ed="R132" n="0147b09"/>事之。自为记曰。我本师释迦<persName>如来</persName>说言。西方有世界。 <lb ed="X" n="0207c06"/><lb ed="R132" n="0147b10"/>号极乐。无八苦四恶道故也。其国号净土。以无三毒 <lb ed="X" n="0207c07"/><lb ed="R132" n="0147b11"/>五浊业故也。其<persName>佛</persName>号阿弥陀。以寿无量功德相好光 <lb ed="X" n="0207c08"/><lb ed="R132" n="0147b12"/>明无量故也。弟子<name role="" type="person">白居易</name>。当衰暮之岁。中风痹之疾。 <lb ed="X" n="0207c09"/><lb ed="R132" n="0147b13"/><g ref="#CB15148">画</g>西方世界一部。稽首䠒跪<persName>佛</persName>前而赞曰。<name role="" type="person">极乐世界</name> <lb ed="X" n="0207c10"/><lb ed="R132" n="0147b14"/>诸净土。无诸恶道及众苦。愿如我老我病者。同生无 <lb ed="X" n="0207c11"/><lb ed="R132" n="0147b15"/>量寿<persName>佛</persName>所<note place="inline">龙舒净土文</note>〇乐天<name role="" type="person">白居易</name>。被遇宪宗。为当路 <lb ed="X" n="0207c12"/><lb ed="R132" n="0147b16"/>所忌。文宗朝。太子大傅。赠左仆射。遂隐焉。志不得施 <lb ed="X" n="0207c13"/><lb ed="R132" n="0147b17"/>乃放意文酒。能顺情自适。托<persName>佛</persName>生死之说。若忘形骸 <lb ed="X" n="0207c14"/><lb ed="R132" n="0147b18"/>者。经月不茹荤。後与弟行简敏中友爱。所居履道里 <lb ed="X" n="0207c15"/><lb ed="R132" n="0148a01"/>疏沼。种树架石。楼香山。凿八节滩。号醉吟先生。与香 <lb ed="X" n="0207c16"/><lb ed="R132" n="0148a02"/>山僧如满。结香火社。自称香山居士。寿七十五。赠尙 <lb ed="X" n="0207c17"/><lb ed="R132" n="0148a03"/>书左仆射。</p> <lb ed="X" n="0207c18"/><lb ed="R132" n="0148a04"/><p xml:id="pX76p0207c1801">庚戌 大和四年五月。侍御刘轲。作福州东山圣泉 <lb ed="X" n="0207c19"/><lb ed="R132" n="0148a05"/><name role="" type="person">法花院</name>记。略云。天下精刹。往往称闽州勝绝。有东山 <lb ed="X" n="0207c20"/><lb ed="R132" n="0148a06"/><name role="" type="person">法花院</name>。为东南法窟之一。景龙初。有神僧怀道。始卜 <lb ed="X" n="0207c21"/><lb ed="R132" n="0148a07"/>于爱同之西卓。一泉腾涌喷出。两道分注。一注厨濯。 <lb ed="X" n="0207c22"/><lb ed="R132" n="0148a08"/>一流为池。乃记谶曰。缩去離乱。涌来太平。邻寺有泉。 <lb ed="X" n="0207c23"/><lb ed="R132" n="0148a09"/>此泉不灵。继有怀一居之。一之後。智常居之。常有天 <lb ed="X" n="0207c24"/><lb ed="R132" n="0148a10"/>童密侍。舍利潜降。山神听经。闽中<persName>佛</persName>法。实自三大师 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0208a" n="0208a"/> <lb ed="X" n="0208a01"/><lb ed="R132" n="0148a11"/>始焉。是院不宿女子。不入荤血。真绝特也。</p> <lb ed="X" n="0208a02"/><lb ed="R132" n="0148a12"/><p xml:id="pX76p0208a0201"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0208001" n="0208001"/>辛亥 五年。帝好嗜蛤蜊。一日御厨有劈不开者。帝 <lb ed="X" n="0208a03"/><lb ed="R132" n="0148a13"/>异之。焚香默祷。俄而乃开。有一菩萨像。帝惊异。有旨 <lb ed="X" n="0208a04"/><lb ed="R132" n="0148a14"/>送<name role="" type="person">兴善寺</name>供养。因问侍臣。此何祥瑞。或对。<name role="" type="person">终南山</name>有 <lb ed="X" n="0208a05"/><lb ed="R132" n="0148a15"/>唯政禅师。深明<persName>佛</persName>法。请诏问之。常乃召而问之。奏对 <lb ed="X" n="0208a06"/><lb ed="R132" n="0148a16"/>曰。臣闻。物无虚应。此乃启陛下之信心。经云。应以菩 <lb ed="X" n="0208a07"/><lb ed="R132" n="0148a17"/>萨身得度者。即现菩萨身而为说法。帝曰。菩萨形今 <lb ed="X" n="0208a08"/><lb ed="R132" n="0148a18"/>见矣。未闻其说法何也。对曰。睹此以为常耶。非常耶。 <lb ed="X" n="0208a09"/><lb ed="R132" n="0148b01"/>信耶。不信耶。帝曰。稀奇之事。朕深信之。师曰。陛下以 <lb ed="X" n="0208a10"/><lb ed="R132" n="0148b02"/>闻说法竟。帝大悦。诏天下寺院。幷立观音菩萨像供 <lb ed="X" n="0208a11"/><lb ed="R132" n="0148b03"/>养<note place="inline">传灯</note>。</p> <lb ed="X" n="0208a12"/><lb ed="R132" n="0148b04"/><p xml:id="pX76p0208a1201">乙卯 九年七月。李训奏。僧尼猥多。耗蠹公私。诏所 <lb ed="X" n="0208a13"/><lb ed="R132" n="0148b05"/>在试僧尼。诵经不中格。皆勒妇俗禁置寺及私度僧 <lb ed="X" n="0208a14"/><lb ed="R132" n="0148b06"/><note place="inline">通鉴</note>〇十月。郑注欲收僧尼之誉。固请罢沙汰。从之<note place="inline">同上</note> <lb ed="X" n="0208a15"/><lb ed="R132" n="0148b07"/>〇杜悰。太和之末。为凤翔节度。有诏沙汰僧尼。时有 <lb ed="X" n="0208a16"/><lb ed="R132" n="0148b08"/>五色雲。现于岐山。山近法门寺。民间皆言。<persName>佛</persName>骨降祥。以 <lb ed="X" n="0208a17"/><lb ed="R132" n="0148b09"/>僧尼不安之故。监军欲奏之。悰曰。雲物变色。阿祥之 <lb ed="X" n="0208a18"/><lb ed="R132" n="0148b10"/>有。<persName>佛</persName>若果爱僧尼。当现于京师。未幾获白兔。监军又 <lb ed="X" n="0208a19"/><lb ed="R132" n="0148b11"/>欲奏曰。此西方之瑞也。悰曰野兽未驯。且宜畜之。旬 <lb ed="X" n="0208a20"/><lb ed="R132" n="0148b12"/>日而毙。监军又悦。以为掩蔽圣应。独<g ref="#CB15148">画</g>图献之。及郑 <lb ed="X" n="0208a21"/><lb ed="R132" n="0148b13"/>注代悰镇凤翔。注奏紫雲现。又献白雉。是岁八月有 <lb ed="X" n="0208a22"/><lb ed="R132" n="0148b14"/>甘露。降于紫宸殿前樱桃枝上。帝亲临嚐之。百官称 <lb ed="X" n="0208a23"/><lb ed="R132" n="0148b15"/>贺〇唐书所载。李训字子垂。文宗朝。起于流人。一岁 <lb ed="X" n="0208a24"/><lb ed="R132" n="0148b16"/>至宰相。尝建言。天下浮屠避徭赋。耗国衣食。淸行不 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0208b" n="0208b"/> <lb ed="X" n="0208b01"/><lb ed="R132" n="0148b17"/>如者。令还为民。既莅政自白罢之。因以市恩。後因诛 <lb ed="X" n="0208b02"/><lb ed="R132" n="0148b18"/>宦官事泄。训黨千馀人悉斩首。训走入<name role="" type="person">终南山</name>。依浮 <lb ed="X" n="0208b03"/><lb ed="R132" n="0149a01"/>屠宗密。欲剃其发而慝之。其徒不可。乃奔凤翔。为<g ref="#CB16939">𭞫</g> <lb ed="X" n="0208b04"/><lb ed="R132" n="0149a02"/>屋将所执。械而束之。训恐为宦者酷辱析监者曰。得 <lb ed="X" n="0208b05"/><lb ed="R132" n="0149a03"/>赏不如持首去。乃斩之。宗密因慝训。为宦者所捕。将 <lb ed="X" n="0208b06"/><lb ed="R132" n="0149a04"/>杀之。宗密怡然曰。与训游久。浮屠困则杀。死固其分。 <lb ed="X" n="0208b07"/><lb ed="R132" n="0149a05"/>乃壮而释之。</p> <lb ed="X" n="0208b08"/><lb ed="R132" n="0149a06"/><p xml:id="pX76p0208b0801">丙辰 改元开成。</p> <lb ed="X" n="0208b09"/><lb ed="R132" n="0149a07"/><p xml:id="pX76p0208b0901">戊午 三年三月。僧统澄观示寂。师生历九朝。为七 <lb ed="X" n="0208b10"/><lb ed="R132" n="0149a08"/>帝门师。春秋一百有二。僧腊八十有三。身长九尺四 <lb ed="X" n="0208b11"/><lb ed="R132" n="0149a09"/>寸。垂手过膝。目夜发光。昼示不瞬。才供二笔。声韵如 <lb ed="X" n="0208b12"/><lb ed="R132" n="0149a10"/>钟。文宗以祖圣崇仰。辍朝三日。奉全身塔于<name role="" type="person">终南山</name>。 <lb ed="X" n="0208b13"/><lb ed="R132" n="0149a11"/>未幾有梵僧到阙奏称。于葱岭见使者。凌虚而过。问 <lb ed="X" n="0208b14"/><lb ed="R132" n="0149a12"/>之。答曰。北印土文殊堂神也。东取花严菩萨大牙。归 <lb ed="X" n="0208b15"/><lb ed="R132" n="0149a13"/>国供养。有旨启塔。果失一牙。唯三十九牙存焉。遂阇 <lb ed="X" n="0208b16"/><lb ed="R132" n="0149a14"/>维。舍利光明莹润。舌似红莲色。塔曰妙觉。裴休撰<g ref="#CB15156">碑</g> <lb ed="X" n="0208b17"/><lb ed="R132" n="0149a15"/><note place="inline">本传</note>。</p> <lb ed="X" n="0208b18"/><lb ed="R132" n="0149a16"/><p xml:id="pX76p0208b1801">庚申 开成五年正月。文宗崩。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0208002" n="0208002"/>武宗即位。僧唯真齐 <lb ed="X" n="0208b19"/><lb ed="R132" n="0149a17"/>贤正简说。上以祷祠求福。道士<name role="" type="person">赵归真</name>说以神仙。皆 <lb ed="X" n="0208b20"/><lb ed="R132" n="0149a18"/>出入宫禁。上信任其言。九月。召道士<name role="" type="person">赵归真</name>等入内。 <lb ed="X" n="0208b21"/><lb ed="R132" n="0149b01"/>修金箓道场。十月。帝陞玄壇。亲受法箓。右拾遗王哲 <lb ed="X" n="0208b22"/><lb ed="R132" n="0149b02"/>谏云。王业之初。不宜崇信太过。帝不纳<note place="inline">通鉴</note>〇武宗<note place="inline">名炎</note> <lb ed="X" n="0208b23"/><lb ed="R132" n="0149b03"/>此灭僧之第三武也。</p> <lb ed="X" n="0208b24"/><lb ed="R132" n="0149b04"/><p xml:id="pX76p0208b2401">辛酉 改元会昌。六月以道士刘玄静。为光禄大夫。</p> <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0208c" n="0208c"/> <lb ed="X" n="0208c01"/><lb ed="R132" n="0149b05"/><p xml:id="pX76p0208c0101">甲子 四年以道士<name role="" type="person">赵归真</name>。为左右街道门教授先 <lb ed="X" n="0208c02"/><lb ed="R132" n="0149b06"/>生。时帝锐意求仙。归真乘宠。每对必排释氏。宜尽除 <lb ed="X" n="0208c03"/><lb ed="R132" n="0149b07"/>去。帝深然之。归真复请。与释氏辩论。有旨召僧道于 <lb ed="X" n="0208c04"/><lb ed="R132" n="0149b08"/>麟德殿谈论。法师知玄登论座。辨捷精壮。道流不能 <lb ed="X" n="0208c05"/><lb ed="R132" n="0149b09"/>屈。玄因奏。王者本礼乐一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0208003" n="0208003"/>献。度吐纳服<anchor xml:id="nkr_note_orig_0208004" n="0208004"/>气。盖山林匹 <lb ed="X" n="0208c06"/><lb ed="R132" n="0149b10"/>夫独擅之事。愿陛下不足留神。帝色不平。侍臣讽玄 <lb ed="X" n="0208c07"/><lb ed="R132" n="0149b11"/>赋诗以自释。玄立进五篇。有鹤背倾危龙背滑。君王 <lb ed="X" n="0208c08"/><lb ed="R132" n="0149b12"/>且住一千年之句。帝知其刺。特放还桑梓<note place="inline">传灯</note>。</p> <lb ed="X" n="0208c09"/><lb ed="R132" n="0149b13"/><p xml:id="pX76p0208c0901">乙丑 五年。上恶僧尼耗蠹天下。欲去之。道士赵归 <lb ed="X" n="0208c10"/><lb ed="R132" n="0149b14"/>真为谏官。擧邓元超与刘玄静。愈排释氏。先毁山野 <lb ed="X" n="0208c11"/><lb ed="R132" n="0149b15"/>招提。五月敕。幷省天下<persName>佛</persName>寺。上都两街各留四寺。每 <lb ed="X" n="0208c12"/><lb ed="R132" n="0149b16"/>寺留僧三十人。天下节度观察使治所。及同华商汝 <lb ed="X" n="0208c13"/><lb ed="R132" n="0149b17"/>州各留一寺。分为三等。上等留僧二十人。中等留十 <lb ed="X" n="0208c14"/><lb ed="R132" n="0149b18"/>人。下等五人。馀僧及尼幷大秦穆护<anchor xml:id="nkr_note_add_0208c1401" n="0208c1401"/><anchor xml:id="beg0208c1401" n="0208c1401"/>祆<anchor xml:id="end0208c1401"/>僧<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0208c1402" n="0208c1402"/><anchor xml:id="beg0208c1402" n="0208c1402"/>祆<anchor xml:id="end0208c1402"/>兴烟切胡僧也</note>。 <lb ed="X" n="0208c15"/><lb ed="R132" n="0150a01"/>皆勤归俗。寺非所应留。立期令所在毁撤。仍遣御史 <lb ed="X" n="0208c16"/><lb ed="R132" n="0150a02"/>分道督之。财货田产幷没官。寺材以葺公廨驿舍。铜 <lb ed="X" n="0208c17"/><lb ed="R132" n="0150a03"/>像钟磬以铸钱<note place="inline">通鉴</note>〇八月诏。谏释教之弊。宣告中外。 <lb ed="X" n="0208c18"/><lb ed="R132" n="0150a04"/>凡天下所毁寺。四千六百馀区。归俗僧尼。二十六万 <lb ed="X" n="0208c19"/><lb ed="R132" n="0150a05"/>五百人。大秦穆护<anchor xml:id="nkr_note_add_0208c1901" n="0208c1901"/><anchor xml:id="beg0208c1901" n="0208c1901"/>祆<anchor xml:id="end0208c1901"/>僧二千馀人。毁招提兰若。四万 <lb ed="X" n="0208c20"/><lb ed="R132" n="0150a06"/>馀区。收良田数千万顷。奴婢十五万人。所留僧皆<g ref="#CB12528">隶</g> <lb ed="X" n="0208c21"/><lb ed="R132" n="0150a07"/>主客。不<g ref="#CB12528">隶</g>祠部。百官奉表称贺。又诏。东都只留僧二 <lb ed="X" n="0208c22"/><lb ed="R132" n="0150a08"/>十人。诸道留二十者减其半。留十人者减三人。留五 <lb ed="X" n="0208c23"/><lb ed="R132" n="0150a09"/>人者更不留。五台僧多奔幽州。<name role="" type="person">李德裕</name>召进奏官谓 <lb ed="X" n="0208c24"/><lb ed="R132" n="0150a10"/>曰。汝趣白本使五台为将何必不如幽州。将为卒必 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0209a" n="0209a"/> <lb ed="X" n="0209a01"/><lb ed="R132" n="0150a11"/>不如幽。州卒何为虚取容纳之。名染于如人口独不见。 <lb ed="X" n="0209a02"/><lb ed="R132" n="0150a12"/>近日刘从谏招聚无算。闲人竟有何益。张仲武乃封 <lb ed="X" n="0209a03"/><lb ed="R132" n="0150a13"/>二刀。付居庸关曰。有游僧入境则斩之。主客郞中韦 <lb ed="X" n="0209a04"/><lb ed="R132" n="0150a14"/>博以为事。不宜大过。<name role="" type="person">李德裕</name>恶之。出为灵武节度副 <lb ed="X" n="0209a05"/><lb ed="R132" n="0150a15"/>使〇是年十月。上受三洞法<g ref="#CB06108">簶</g>于衡山道士刘玄静<note place="inline">通鉴</note>。</p> <lb ed="X" n="0209a06"/><lb ed="R132" n="0150a16"/><p xml:id="pX76p0209a0601"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0209001" n="0209001"/>丙寅 六年三月。武宗不豫。因服金丹。发背遍体恶 <lb ed="X" n="0209a07"/><lb ed="R132" n="0150a17"/>疮。以至躁闷失常。心生狂乱。旬日不能言而崩<note place="inline">三十三岁</note> <lb ed="X" n="0209a08"/><lb ed="R132" n="0150a18"/>〇武宗锐然除去浮屠之法。不免受道家之<g ref="#CB06108">簶</g>。以此 <lb ed="X" n="0209a09"/><lb ed="R132" n="0150b01"/>见其非。明智不惑。特好恶不同耳<note place="inline">通鉴</note>〇旧史赞曰。昭 <lb ed="X" n="0209a10"/><lb ed="R132" n="0150b02"/>肃削浮屠之法。惩桑门之流。志欲矫步丹梯。求珠赤 <lb ed="X" n="0209a11"/><lb ed="R132" n="0150b03"/>水。徒见萧衍姚兴之旁学。不悟秦王汉武之妄求。盖 <lb ed="X" n="0209a12"/><lb ed="R132" n="0150b04"/>受惑左道之言。故偏斥异方之教。况西来之教。将及 <lb ed="X" n="0209a13"/><lb ed="R132" n="0150b05"/>千年。<g ref="#CB07416">蚩</g><g ref="#CB07416">蚩</g>之民。习以成俗。畏其教甚于国法。乐其徒 <lb ed="X" n="0209a14"/><lb ed="R132" n="0150b06"/>不异登仙。一朝隳残金像。燔弃胡书结怨于膜拜之 <lb ed="X" n="0209a15"/><lb ed="R132" n="0150b07"/>流。犯怒于匹夫之口。帝称其明断。然听斯蔽矣。</p> <lb ed="X" n="0209a16"/><lb ed="R132" n="0150b08"/><p xml:id="pX76p0209a1601"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0209002" n="0209002"/>宣宗。是年三月即位。五月。宰相<name role="" type="person">李德裕</name>。以专权罢〇 <lb ed="X" n="0209a17"/><lb ed="R132" n="0150b09"/>敕道士<name role="" type="person">赵归真</name>刘玄静邓元超等十二人。蛊惑先朝。 <lb ed="X" n="0209a18"/><lb ed="R132" n="0150b10"/>排毁释氏。赐朝堂杖。杀馀配岭表。流<name role="" type="person">罗浮山</name>。</p><p xml:id="pX76p0209a1818" cb:place="inline">敕天下 <lb ed="X" n="0209a19"/><lb ed="R132" n="0150b11"/>上京两街。先听留两寺外。更各增置八寺。僧尼依前 <lb ed="X" n="0209a20"/><lb ed="R132" n="0150b12"/><g ref="#CB12528">隶</g>功德司。不<g ref="#CB12528">隶</g>主客。所度僧尼。仍令祠部给牒。</p><p xml:id="pX76p0209a2019" cb:place="inline">废教 <lb ed="X" n="0209a21"/><lb ed="R132" n="0150b13"/>八月复兴<note place="inline">通鉴</note>〇三武之君。以循邪恶。下臣之请。说意 <lb ed="X" n="0209a22"/><lb ed="R132" n="0150b14"/>剪除。既废之後。随而愈兴。犹霜风之肃物也。亦暂时 <lb ed="X" n="0209a23"/><lb ed="R132" n="0150b15"/>矣。如冬後有春之譬。欲尽歼草木者。使冬後无春则 <lb ed="X" n="0209a24"/><lb ed="R132" n="0150b16"/>可矣。荀知冬後有春。则何苦自当其恶。而障其为善 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0209b" n="0209b"/> <lb ed="X" n="0209b01"/><lb ed="R132" n="0150b17"/>也。于<anchor xml:id="nkr_note_add_0209b0101" n="0209b0101"/><anchor xml:id="beg0209b0101" n="0209b0101"/>己<anchor xml:id="end0209b0101"/>何益哉<note place="inline">护法论</note>。</p> <lb ed="X" n="0209b02"/><lb ed="R132" n="0150b18"/><p xml:id="pX76p0209b0201"><name role="" type="person">苏辙</name>论曰。易曰。形而上者谓之道。形而下者谓之器。 <lb ed="X" n="0209b03"/><lb ed="R132" n="0151a01"/>自五帝三王。以形器治天下。导之以礼乐。齐之以政 <lb ed="X" n="0209b04"/><lb ed="R132" n="0151a02"/>刑。道行于其间。而民莫之知也。老子体道。而不婴于 <lb ed="X" n="0209b05"/><lb ed="R132" n="0151a03"/>物。孔子至以龙比之。东汉以来。<persName>佛</persName>法始入中国。其道 <lb ed="X" n="0209b06"/><lb ed="R132" n="0151a04"/>与老子相出入。皆易所谓。形而上者。而汉之士大夫。 <lb ed="X" n="0209b07"/><lb ed="R132" n="0151a05"/>不能明也。魏晋之後。略知之矣。好之笃者。则欲施之 <lb ed="X" n="0209b08"/><lb ed="R132" n="0151a06"/>于世。嫉之深者。则欲绝之于世。二者皆非也。<persName>佛</persName>老之 <lb ed="X" n="0209b09"/><lb ed="R132" n="0151a07"/>道。与吾道同。而欲绝之。<persName>佛</persName>老之教。与吾教异。而欲行 <lb ed="X" n="0209b10"/><lb ed="R132" n="0151a08"/>之。皆失之矣。秦姚兴区区一隅。招延缁素。译经谈妙。 <lb ed="X" n="0209b11"/><lb ed="R132" n="0151a09"/>至者数千人。而姚氏之亡。曾不旋踵。梁武江南。事<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0209b12"/><lb ed="R132" n="0151a10"/>前世所未曾见。至于捨身为奴<g ref="#CB12528">隶</g>。父子皆陷于侯景。 <lb ed="X" n="0209b13"/><lb ed="R132" n="0151a11"/>议者观秦梁之败。为<persName>佛</persName>法不足赖也。後<name role="" type="person">魏太武</name>。深信 <lb ed="X" n="0209b14"/><lb ed="R132" n="0151a12"/>崔浩。浩不信<persName>佛</persName>。劝帝斥去僧徒。毁经壞寺。既灭<persName>佛</persName>法。 <lb ed="X" n="0209b15"/><lb ed="R132" n="0151a13"/>而浩亦以非罪赤族。武宗求长生。循于道士之私。夷 <lb ed="X" n="0209b16"/><lb ed="R132" n="0151a14"/><persName>佛</persName>灭僧。不期年而丹毒遽崩。议者观魏唐之祸。则以 <lb ed="X" n="0209b17"/><lb ed="R132" n="0151a15"/>为<persName>佛</persName>法不可忤矣。二者皆见其一偏耳。<persName>佛</persName>老之道。非 <lb ed="X" n="0209b18"/><lb ed="R132" n="0151a16"/>一人私说也。自在天地而有是道矣。古之君子。以之 <lb ed="X" n="0209b19"/><lb ed="R132" n="0151a17"/>治气养心。其高不可婴。其洁不可溷。天地神人皆将 <lb ed="X" n="0209b20"/><lb ed="R132" n="0151a18"/>望而敬之。圣人所以不疾而速。不行而至者。用此道 <lb ed="X" n="0209b21"/><lb ed="R132" n="0151b01"/>也。道之于物。无所不在。而尙可非乎。诚以形器治天 <lb ed="X" n="0209b22"/><lb ed="R132" n="0151b02"/>下。导之以礼乐。齐之以政刑。道行于其间。而民不知。 <lb ed="X" n="0209b23"/><lb ed="R132" n="0151b03"/>万物幷育而不相害。道幷行而不相悖。泯然不见其 <lb ed="X" n="0209b24"/><lb ed="R132" n="0151b04"/>际。而天下化。不亦同孔子之遗意也哉<note place="inline">三苏文</note>。</p> <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0209c" n="0209c"/> <lb ed="X" n="0209c01"/><lb ed="R132" n="0151b05"/><p xml:id="pX76p0209c0101">宣宗 丁卯改元大中。宪宗第三子。武宗之叔也。微 <lb ed="X" n="0209c02"/><lb ed="R132" n="0151b06"/>时武宗嫉其贤。数欲弑之。宦者仇公武潜祐之。事迫 <lb ed="X" n="0209c03"/><lb ed="R132" n="0151b07"/>公武为之剃发。作比丘。使远游。故天下名山。多所登 <lb ed="X" n="0209c04"/><lb ed="R132" n="0151b08"/>览。至杭之盐官安禅师处。安乃马大师高弟也。一日 <lb ed="X" n="0209c05"/><lb ed="R132" n="0151b09"/>预戒知事曰。当有异人至此明日行脚僧数人参礼。 <lb ed="X" n="0209c06"/><lb ed="R132" n="0151b10"/>安一见异之。待遇特厚。每接谈话。益加贵气。乃曰。寺 <lb ed="X" n="0209c07"/><lb ed="R132" n="0151b11"/>众患斋不供。就求一供疏。帝即为制。安览惊悚。知供 <lb ed="X" n="0209c08"/><lb ed="R132" n="0151b12"/>僧持化所获豐厚。乃语帝曰。时至无滞泥蟠嘱以<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0209c09"/><lb ed="R132" n="0151b13"/>法後事。所留盐官最久帝離杭到<name role="" type="person">百丈山</name>。题诗云。大 <lb ed="X" n="0209c10"/><lb ed="R132" n="0151b14"/>雄真迹枕危峦。梵字层楼峻万间。日月每从肩上遇。 <lb ed="X" n="0209c11"/><lb ed="R132" n="0151b15"/>山河长<anchor xml:id="nkr_note_orig_0209003" n="0209003"/>左掌中观。仙花不间三春秀。灵境无时六月 <lb ed="X" n="0209c12"/><lb ed="R132" n="0151b16"/>寒。更有上方人罕到。朝钟暮罄碧雲端。</p><p xml:id="pX76p0209c1216" cb:place="inline">帝一日。与香 <lb ed="X" n="0209c13"/><lb ed="R132" n="0151b17"/>严间禅师。到栖贤上。方同看瀑布联句。香严云。穿雲 <lb ed="X" n="0209c14"/><lb ed="R132" n="0151b18"/>透石不辞劳。远处方知出处高。帝续云。溪润岂能留 <lb ed="X" n="0209c15"/><lb ed="R132" n="0152a01"/>得住。终归大海作波涛<note place="inline">本山石刻</note>〇帝到黄<anchor xml:id="nkr_note_add_0209c1501" n="0209c1501"/><anchor xml:id="beg0209c1501" n="0209c1501"/>蘗<anchor xml:id="end0209c1501"/>。见运禅师。 <lb ed="X" n="0209c16"/><lb ed="R132" n="0152a02"/>运一日礼拜。帝问曰。不著<persName>佛</persName>求。不著法求。不著僧求。 <lb ed="X" n="0209c17"/><lb ed="R132" n="0152a03"/>用礼何为。<anchor xml:id="nkr_note_add_0209c1701" n="0209c1701"/><anchor xml:id="beg0209c1701" n="0209c1701"/>蘗<anchor xml:id="end0209c1701"/>云。常礼如是事。帝曰。用礼何为。<anchor xml:id="nkr_note_add_0209c1702" n="0209c1702"/><anchor xml:id="beg0209c1702" n="0209c1702"/>蘗<anchor xml:id="end0209c1702"/>便掌。 <lb ed="X" n="0209c18"/><lb ed="R132" n="0152a04"/>帝曰。太粗生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0209c1801" n="0209c1801"/><anchor xml:id="beg0209c1801" n="0209c1801"/>蘗<anchor xml:id="end0209c1801"/>又掌云。这裡说甚么粗细。又掌後来 <lb ed="X" n="0209c19"/><lb ed="R132" n="0152a05"/>雪窦显禅师颂云。凛凛威风不自夸。端居寰海定龙 <lb ed="X" n="0209c20"/><lb ed="R132" n="0152a06"/>蛇。大中天子曾轻触。三度亲遭弄爪牙。帝为僧名琼 <lb ed="X" n="0209c21"/><lb ed="R132" n="0152a07"/>俊<note place="inline">僧传</note>〇帝居藩邸。尝有异梦。如汉明故事。始龙跃之 <lb ed="X" n="0209c22"/><lb ed="R132" n="0152a08"/>年。朝宰百官迎立。即皇帝位。接对群僚。处决庶务。中 <lb ed="X" n="0209c23"/><lb ed="R132" n="0152a09"/>外翕然。方知其隐德焉。即位之初。思见盐官安公。公 <lb ed="X" n="0209c24"/><lb ed="R132" n="0152a10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0209c2401" n="0209c2401"/><anchor xml:id="beg0209c2401" n="0209c2401"/>已<anchor xml:id="end0209c2401"/>化去久矣。帝追悼以诗云。像季何教祸所锺。释门 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0210a" n="0210a"/> <lb ed="X" n="0210a01"/><lb ed="R132" n="0152a11"/>光彩丧骊龙。香阶懒踏初生草。扺掌悲看异日容。玉 <lb ed="X" n="0210a02"/><lb ed="R132" n="0152a12"/>柄永離三教座。金鸣长镇万年踪。知师下界因缘尽。 <lb ed="X" n="0210a03"/><lb ed="R132" n="0152a13"/>应上诸天第幾重。安公真赞<note place="inline">亡名</note>。<anchor xml:id="nkr_note_add_0210a0301" n="0210a0301"/><anchor xml:id="beg0210a0301" n="0210a0301"/>已<anchor xml:id="end0210a0301"/>将世界等微尘。 <lb ed="X" n="0210a04"/><lb ed="R132" n="0152a14"/>空裡浮华梦裡身。勿谓龙颜便分别。故应天眼识天 <lb ed="X" n="0210a05"/><lb ed="R132" n="0152a15"/>人<note place="inline">坡诗住</note>。</p> <lb ed="X" n="0210a06"/><lb ed="R132" n="0152a16"/><p xml:id="pX76p0210a0601">武宗信外道。忌叔之贤。沉之宫厕。仇公武。知宣宗圣 <lb ed="X" n="0210a07"/><lb ed="R132" n="0152a17"/>明。密卫为僧。同游天下。留盐官安公会中最久。武宗 <lb ed="X" n="0210a08"/><lb ed="R132" n="0152a18"/>信外道之惑。尽毁吾教。未幾反毒其<anchor xml:id="nkr_note_add_0210a0801" n="0210a0801"/><anchor xml:id="beg0210a0801" n="0210a0801"/>己<anchor xml:id="end0210a0801"/>。宣宗登位。悉 <lb ed="X" n="0210a09"/><lb ed="R132" n="0152b01"/>复兴之。虽<persName>佛</persName>法隆替。系于是。然庸讵知其力非安公 <lb ed="X" n="0210a10"/><lb ed="R132" n="0152b02"/>致之耶。仇公武之德不愧汉邴吉。而新史略之。独班 <lb ed="X" n="0210a11"/><lb ed="R132" n="0152b03"/>班见于安禅师之传。为歎也<note place="inline">林间录</note>。</p> <lb ed="X" n="0210a12"/><lb ed="R132" n="0152b04"/><p xml:id="pX76p0210a1201">大中元年闰月敕。应会昌五年所废寺。有僧能营葺 <lb ed="X" n="0210a13"/><lb ed="R132" n="0152b05"/>者。听自居之。有司毋得禁止。是居相反会昌之政。故 <lb ed="X" n="0210a14"/><lb ed="R132" n="0152b06"/>僧尼之弊。皆复旧<note place="inline">通鉴</note>〇三月。诏曰。释氏之教。有资为 <lb ed="X" n="0210a15"/><lb ed="R132" n="0152b07"/>理之源。中国久行其道。前朝<g ref="#CB12530">厘</g>革过当。事体乖谬。其 <lb ed="X" n="0210a16"/><lb ed="R132" n="0152b08"/>天下灵山勝境。应会昌五年所废寺宇可仍旧修复 <lb ed="X" n="0210a17"/><lb ed="R132" n="0152b09"/>住持<note place="inline">旧史</note>。</p> <lb ed="X" n="0210a18"/><lb ed="R132" n="0152b10"/><p xml:id="pX76p0210a1801"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0210001" n="0210001"/>戊辰 二年。观察使裴休守宣城。尝与名缁讲道。门 <lb ed="X" n="0210a19"/><lb ed="R132" n="0152b11"/>人谓公曰。敢问三界之言未立。人不知修行。不见因 <lb ed="X" n="0210a20"/><lb ed="R132" n="0152b12"/>果。介景福者。不为之少。洎斯教也。行乎中夏。愚人畏 <lb ed="X" n="0210a21"/><lb ed="R132" n="0152b13"/>罪捐其恶。贤人望福增其善。增之不<anchor xml:id="nkr_note_add_0210a2101" n="0210a2101"/><anchor xml:id="beg0210a2101" n="0210a2101"/>已<anchor xml:id="end0210a2101"/>。则至今当尽 <lb ed="X" n="0210a22"/><lb ed="R132" n="0152b14"/>善矣。捐之不<anchor xml:id="nkr_note_add_0210a2201" n="0210a2201"/><anchor xml:id="beg0210a2201" n="0210a2201"/>已<anchor xml:id="end0210a2201"/>。则至今当无恶矣。何昏迷暴虐。无减 <lb ed="X" n="0210a23"/><lb ed="R132" n="0152b15"/>于秦汉之前。福慧聪明。不增于魏晋之後。归之者殊 <lb ed="X" n="0210a24"/><lb ed="R132" n="0152b16"/>途辐凑。立之者万法雪兴。宜使吾人尽升觉路。不宜 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0210b" n="0210b"/> <lb ed="X" n="0210b01"/><lb ed="R132" n="0152b17"/><g ref="#CB07416">蚩</g><g ref="#CB07416">蚩</g>庶类。由古及今。若斯之迷也。由此之固。庸非溺 <lb ed="X" n="0210b02"/><lb ed="R132" n="0152b18"/>乎。公笑谓之曰。大明肇启。法不齐备。圣人继出。代天 <lb ed="X" n="0210b03"/><lb ed="R132" n="0153a01"/>为工。结绳画卦。文质滋改。一圣立一法生。天道人事 <lb ed="X" n="0210b04"/><lb ed="R132" n="0153a02"/>显若符契。夫燧人氏之未有火也。则天无火星。人无 <lb ed="X" n="0210b05"/><lb ed="R132" n="0153a03"/>火食。龟无火兆。物无火灾必矣。少昊氏之未理金也。 <lb ed="X" n="0210b06"/><lb ed="R132" n="0153a04"/>则天无金星。人无金用。龟无金兆。物无金灾必矣。及 <lb ed="X" n="0210b07"/><lb ed="R132" n="0153a05"/>圣人攻木出火。锻石取金。于是乎精芒主宰。腾变上 <lb ed="X" n="0210b08"/><lb ed="R132" n="0153a06"/>下。则知世法人事。随圣人也。考精神之源。穷性命之 <lb ed="X" n="0210b09"/><lb ed="R132" n="0153a07"/>表。作大方便。护于群生。群生受之而不知。盖由天运 <lb ed="X" n="0210b10"/><lb ed="R132" n="0153a08"/>行。物以生茂。皆谓自<anchor xml:id="nkr_note_add_0210b1001" n="0210b1001"/><anchor xml:id="beg0210b1001" n="0210b1001"/>己<anchor xml:id="end0210b1001"/>。孰知其然也。于是问者廓然 <lb ed="X" n="0210b11"/><lb ed="R132" n="0153a09"/>自得<persName>佛</persName>教味。及诏许立寺而宣之。士民相鼓以万。请 <lb ed="X" n="0210b12"/><lb ed="R132" n="0153a10"/>先立之于宣郛。遂复新兴寺焉〇相国裴公。开元壬 <lb ed="X" n="0210b13"/><lb ed="R132" n="0153a11"/>戌初。刺筠州。入<name role="" type="person">大安寺</name>。问寺主。壁间何画。云高僧真 <lb ed="X" n="0210b14"/><lb ed="R132" n="0153a12"/>仪。公云。真仪可观。高僧何在。众无对。公云。此间莫有 <lb ed="X" n="0210b15"/><lb ed="R132" n="0153a13"/>禅僧么。云近有一僧。投寺执役。颇似禅僧。即请至。公 <lb ed="X" n="0210b16"/><lb ed="R132" n="0153a14"/>问适来。问诸禅德。众各各辞。请上座。下一转语。师曰。 <lb ed="X" n="0210b17"/><lb ed="R132" n="0153a15"/>便请问。公擧前话。师高声召裴休。公应喏。师云。在什 <lb ed="X" n="0210b18"/><lb ed="R132" n="0153a16"/>么处。公当下知归。如获髻珠。即希运师也。乃迎至州。 <lb ed="X" n="0210b19"/><lb ed="R132" n="0153a17"/>憩<name role="" type="person">龙兴寺</name>问道。遂以所解一篇呈师。师接得便坐。却 <lb ed="X" n="0210b20"/><lb ed="R132" n="0153a18"/>乃云。任么会。犹较些子。形于纸笔。何有吾宗。公少顷 <lb ed="X" n="0210b21"/><lb ed="R132" n="0153b01"/>复赋诗云。自从大士传心印。额有圆珠七尺躯。挂锡 <lb ed="X" n="0210b22"/><lb ed="R132" n="0153b02"/>十年栖蜀水。浮杯今日渡漳滨。一千龙象随高躅。万 <lb ed="X" n="0210b23"/><lb ed="R132" n="0153b03"/>里香花结勝因。拟欲事师为弟子。不知将法付何人。 <lb ed="X" n="0210b24"/><lb ed="R132" n="0153b04"/>师酬云。心如大海无边际。口吐红莲养病身。唯有一 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0210c" n="0210c"/> <lb ed="X" n="0210c01"/><lb ed="R132" n="0153b05"/>双无事手。不曾祇揖等闲人。公遂造寺延之。师不纳 <lb ed="X" n="0210c02"/><lb ed="R132" n="0153b06"/>云。闽黄柏有十二峰。彼欠一峰。公乃筑一峰。师即居 <lb ed="X" n="0210c03"/><lb ed="R132" n="0153b07"/>焉。公一日捧一尊<persName>佛</persName>于师前云。请师安名。师云裴休。 <lb ed="X" n="0210c04"/><lb ed="R132" n="0153b08"/>公应喏。师云。与汝安名竟。公礼谢。又一日入寺。见僧 <lb ed="X" n="0210c05"/><lb ed="R132" n="0153b09"/>看经。乃问看甚么经。僧云。无言童子经。公云。有幾卷。 <lb ed="X" n="0210c06"/><lb ed="R132" n="0153b10"/>云两卷。公云既是无言。为其却有两卷。僧无对<note place="inline">僧史</note>〇 <lb ed="X" n="0210c07"/><lb ed="R132" n="0153b11"/>公一日见石霜和尙。霜云有一问。问相公。语不相当。 <lb ed="X" n="0210c08"/><lb ed="R132" n="0153b12"/>留下笏子。公云便请。霜乃夺其笏云。在天子手中为 <lb ed="X" n="0210c09"/><lb ed="R132" n="0153b13"/>主。在官人手中为笏。在山僧手中。唤作甚么。公无对。 <lb ed="X" n="0210c10"/><lb ed="R132" n="0153b14"/>乃留笏。後与圭峰密禅师。究圆觉宗旨<note place="inline">僧史</note>〇相国。孟 <lb ed="X" n="0210c11"/><lb ed="R132" n="0153b15"/>州人。字公美。宣宗美其才。大中间。执政六年。次历诸 <lb ed="X" n="0210c12"/><lb ed="R132" n="0153b16"/>镇节度。为人酝借。操守严正。帝曰。休真儒者。然嗜浮 <lb ed="X" n="0210c13"/><lb ed="R132" n="0153b17"/>屠法。居常不御酒肉。尝披毳衲于歌姬院。持钵乞食。 <lb ed="X" n="0210c14"/><lb ed="R132" n="0153b18"/>自以为不为俗情所汩。可以说法。为人讲求其说。尤 <lb ed="X" n="0210c15"/><lb ed="R132" n="0154a01"/>善属文。著述数万言。其圆觉经序。花严法界序劝发 <lb ed="X" n="0210c16"/><lb ed="R132" n="0154a02"/>菩提心文。传心偈。圭峰禅师诸诠序。尤为精妙。虽当 <lb ed="X" n="0210c17"/><lb ed="R132" n="0154a03"/>世嘲薄之而所好不衰。後世虽有作者。无能过矣。懿 <lb ed="X" n="0210c18"/><lb ed="R132" n="0154a04"/>宗咸通元年庚寅岁薨。寿七十四<note place="inline">唐书</note>。</p> <lb ed="X" n="0210c19"/><lb ed="R132" n="0154a05"/><p xml:id="pX76p0210c1901">辛未 五年正月。诏京兆弘辩禅师入内。帝问。禅宗 <lb ed="X" n="0210c20"/><lb ed="R132" n="0154a06"/>何有南北之名。对曰。禅门本无南北。自诸祖至弘忍 <lb ed="X" n="0210c21"/><lb ed="R132" n="0154a07"/>大师。有二弟子。一慧能。授衣法居岭南。一神秀。在北 <lb ed="X" n="0210c22"/><lb ed="R132" n="0154a08"/>扬化。得法虽一。而开导发悟有顿渐之异。故曰南顿 <lb ed="X" n="0210c23"/><lb ed="R132" n="0154a09"/>北渐。非禅宗有南北之号。帝曰何名戒定慧。对曰。防 <lb ed="X" n="0210c24"/><lb ed="R132" n="0154a10"/>非止恶名戒。六根涉境心不随缘名定。心境俱空照 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0211a" n="0211a"/> <lb ed="X" n="0211a01"/><lb ed="R132" n="0154a11"/>览无惑名慧。帝曰。何名方便。对曰。权巧之门。彼接中 <lb ed="X" n="0211a02"/><lb ed="R132" n="0154a12"/>下。曲施诱迪。谓之方便。设为上根。言捨方便。但说无 <lb ed="X" n="0211a03"/><lb ed="R132" n="0154a13"/>上道者。斯方便之谈。乃至祖师玄言。忘功绝谓。亦无 <lb ed="X" n="0211a04"/><lb ed="R132" n="0154a14"/>出方便之迹。帝曰。何为<persName>佛</persName>心。对曰。<persName>佛</persName>者觉也。谓有智 <lb ed="X" n="0211a05"/><lb ed="R132" n="0154a15"/>慧觉照为<persName>佛</persName>心。帝曰。有人念<persName>佛</persName>如何。对曰。<persName>如来</persName>出世。 <lb ed="X" n="0211a06"/><lb ed="R132" n="0154a16"/>随根器而说。为上根者。开最上乘。顿悟至理。中下根 <lb ed="X" n="0211a07"/><lb ed="R132" n="0154a17"/>者。未能顿晓。是以开观门。令念<persName>佛</persName>生于极乐。帝曰有 <lb ed="X" n="0211a08"/><lb ed="R132" n="0154a18"/>持经咒求<persName>佛</persName>如何。对曰。<persName>如来</persName>种种说法。皆为一乘。如 <lb ed="X" n="0211a09"/><lb ed="R132" n="0154b01"/>百千众流。莫不朝宗于海。如是差别诸缘。皆归萨婆 <lb ed="X" n="0211a10"/><lb ed="R132" n="0154b02"/>若海。帝曰。祖师既传心印。金刚经云。无所得法如何。 <lb ed="X" n="0211a11"/><lb ed="R132" n="0154b03"/>对曰。<persName>佛</persName>之一化。实无一法与人。但示各各自性同一 <lb ed="X" n="0211a12"/><lb ed="R132" n="0154b04"/>法藏。当时燃灯<persName>如来</persName>。但印释迦本法。而无所得。方契 <lb ed="X" n="0211a13"/><lb ed="R132" n="0154b05"/>燃灯本意。如经所谓。无我无人。无众生。无寿者。是法 <lb ed="X" n="0211a14"/><lb ed="R132" n="0154b06"/>平等。修一切善法。不住于相。帝曰。禅师既会祖意。还 <lb ed="X" n="0211a15"/><lb ed="R132" n="0154b07"/>礼<persName>佛</persName>看经否。对曰。沙门礼<persName>佛</persName>看经。盖是住持常法。有 <lb ed="X" n="0211a16"/><lb ed="R132" n="0154b08"/>四报焉。依<persName>佛</persName>戒修身。参寻知识。渐修梵行。履践<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0211a17"/><lb ed="R132" n="0154b09"/>所行之迹。帝曰。何为顿悟。何为渐修。对曰。顿明自性。 <lb ed="X" n="0211a18"/><lb ed="R132" n="0154b10"/>与<persName>佛</persName>无二。然有无始染习。故假渐修对治。令顺性起 <lb ed="X" n="0211a19"/><lb ed="R132" n="0154b11"/>用。如人吃饭非一口便饱。是日辩对七刻方罢。帝大 <lb ed="X" n="0211a20"/><lb ed="R132" n="0154b12"/>悦。赐号圆智禅师〇是日有诏。增修天下祖塔。应未 <lb ed="X" n="0211a21"/><lb ed="R132" n="0154b13"/>经赐<anchor xml:id="nkr_note_add_0211a2101" n="0211a2101"/><anchor xml:id="beg0211a2101" n="0211a2101"/>谥<anchor xml:id="end0211a2101"/>者。所在以闻。太常考行颂赐<note place="inline">五灯</note>〇十月。中书 <lb ed="X" n="0211a22"/><lb ed="R132" n="0154b14"/>门下奏。今边事<anchor xml:id="nkr_note_add_0211a2201" n="0211a2201"/><anchor xml:id="beg0211a2201" n="0211a2201"/>已<anchor xml:id="end0211a2201"/>息。而州府诸寺尙未毕工。望且令 <lb ed="X" n="0211a23"/><lb ed="R132" n="0154b15"/>成之其大县远于州府者。听置一寺。其鄕村毋得更 <lb ed="X" n="0211a24"/><lb ed="R132" n="0154b16"/>置<persName>佛</persName>舍。从之<note place="inline">通鉴</note>。</p> <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0211b" n="0211b"/> <lb ed="X" n="0211b01"/><lb ed="R132" n="0154b17"/><p xml:id="pX76p0211b0101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0211001" n="0211001"/>壬申 六年十二月。中书门下奏。度僧不精。或法隳 <lb ed="X" n="0211b02"/><lb ed="R132" n="0154b18"/>壞。造寺无节。损废过多。请自今诸州。准元敕许置寺。 <lb ed="X" n="0211b03"/><lb ed="R132" n="0155a01"/>外有勝地灵迹许修复。繁会之县。许置一寺。岁禁私 <lb ed="X" n="0211b04"/><lb ed="R132" n="0155a02"/>度僧尼。有缺则择人補之。仍申祠部给牒。其欲远□ <lb ed="X" n="0211b05"/><lb ed="R132" n="0155a03"/>寻师考。须有本州公验。从之<note place="inline">通鉴</note>。</p> <lb ed="X" n="0211b06"/><lb ed="R132" n="0155a04"/><p xml:id="pX76p0211b0601">□□□樵上言曰。百姓男耕女织。不自温饱。而群僧 <lb ed="X" n="0211b07"/><lb ed="R132" n="0155a05"/>安坐华屋。美衣□馔。率以十户。不能养一僧。武宗愤 <lb ed="X" n="0211b08"/><lb ed="R132" n="0155a06"/>其然。发十七万僧。是天下百七十万户。始得苏息也。 <lb ed="X" n="0211b09"/><lb ed="R132" n="0155a07"/>陛下即位以来。修复废寺。天下斧刀之声。至今不绝。 <lb ed="X" n="0211b10"/><lb ed="R132" n="0155a08"/>度僧幾及其旧矣。陛下纵不纳。如武宗除积弊。奈何 <lb ed="X" n="0211b11"/><lb ed="R132" n="0155a09"/>兴之于<anchor xml:id="nkr_note_add_0211b1101" n="0211b1101"/><anchor xml:id="beg0211b1101" n="0211b1101"/>已<anchor xml:id="end0211b1101"/>废乎。日者陛下欲修兴东门。谏官上言。遽 <lb ed="X" n="0211b12"/><lb ed="R132" n="0155a10"/>为罢役。今所复之寺。岂若东门之急乎。所役之功。岂 <lb ed="X" n="0211b13"/><lb ed="R132" n="0155a11"/>若东门之劳乎。愿早降明诏。僧尼未复者勿复。寺未 <lb ed="X" n="0211b14"/><lb ed="R132" n="0155a12"/>修者勿修。庶幾百姓独得以息肩也。不纳<note place="inline">通鉴</note>。</p> <lb ed="X" n="0211b15"/><lb ed="R132" n="0155a13"/><p xml:id="pX76p0211b1501">七月。中书门下奏。陛下奉释氏。群下莫不奔走。恐财 <lb ed="X" n="0211b16"/><lb ed="R132" n="0155a14"/>力有所不逮。因之生事。扰人望委。所在长吏量加撙 <lb ed="X" n="0211b17"/><lb ed="R132" n="0155a15"/>节。所度僧尼亦委选择。有行业者。若容粗之人。则更 <lb ed="X" n="0211b18"/><lb ed="R132" n="0155a16"/>非敬道也。鄕村<persName>佛</persName>舍请罢兴修。从之<note place="inline">同前</note>。</p> <lb ed="X" n="0211b19"/><lb ed="R132" n="0155a17"/><p xml:id="pX76p0211b1901">甲戌 八年。<name role="" type="person">终南山</name>有一僧。住庵习定。一日僧失伽 <lb ed="X" n="0211b20"/><lb ed="R132" n="0155a18"/>梨。乃遍寻觅见。一猕猴被在巖间宴坐。又见群猴皆 <lb ed="X" n="0211b21"/><lb ed="R132" n="0155b01"/>习定。间有坐脱者。今有五猴塔。宣宗闻其事。有偈赞 <lb ed="X" n="0211b22"/><lb ed="R132" n="0155b02"/>云。嗟汝猕猴能入定。心猿不动幾千春。罢攀红树二 <lb ed="X" n="0211b23"/><lb ed="R132" n="0155b03"/>冬果。休弄碧潭孤月轮。双眼<anchor xml:id="nkr_note_add_0211b2301" n="0211b2301"/><anchor xml:id="beg0211b2301" n="0211b2301"/>已<anchor xml:id="end0211b2301"/>随靑嶂合。两眉犹对 <lb ed="X" n="0211b24"/><lb ed="R132" n="0155b04"/>百花颦。自从座脱终南後。悟了浮生多少人<note place="inline">诗话</note>。</p> <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0211c" n="0211c"/> <lb ed="X" n="0211c01"/><lb ed="R132" n="0155b05"/><p xml:id="pX76p0211c0101">丙子 十年。敕于灵感会善二寺。置戒壇。请有道僧 <lb ed="X" n="0211c02"/><lb ed="R132" n="0155b06"/>尼应塡阙者。委长老选。择给公據。赴两壇受戒。两金 <lb ed="X" n="0211c03"/><lb ed="R132" n="0155b07"/>各选大德十人主其事。有不堪者罢之。堪者贵之归 <lb ed="X" n="0211c04"/><lb ed="R132" n="0155b08"/>州不见戒壇。公牒者。毋得私容。仍先选旧僧尼。旧僧 <lb ed="X" n="0211c05"/><lb ed="R132" n="0155b09"/>尼无堪者。乃选外人<note place="inline">通鉴</note>。</p> <lb ed="X" n="0211c06"/><lb ed="R132" n="0155b10"/><p xml:id="pX76p0211c0601">翰林学士皮日休。移博士成均书云。西域氏之教。其 <lb ed="X" n="0211c07"/><lb ed="R132" n="0155b11"/>徒日以讲习。诀择其法为事。吾徒之视。又足为西域 <lb ed="X" n="0211c08"/><lb ed="R132" n="0155b12"/>之羞矣。</p> <lb ed="X" n="0211c09"/><lb ed="R132" n="0155b13"/><p xml:id="pX76p0211c0901">己卯 大中十三年。宣宗崩。帝在位十四年。聪明仁 <lb ed="X" n="0211c10"/><lb ed="R132" n="0155b14"/>爱恭俭。天下称为小太宗也。</p> <lb ed="X" n="0211c11"/><lb ed="R132" n="0155b15"/><p xml:id="pX76p0211c1101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0211002" n="0211002"/>懿宗 庚辰改元咸通。五月。抚州太守蔡京撰庐山 <lb ed="X" n="0211c12"/><lb ed="R132" n="0155b16"/>东林经藏记。有曰。後周武帝。以三教不同。诏逍遥公。 <lb ed="X" n="0211c13"/><lb ed="R132" n="0155b17"/>定其优劣。对以三教虽殊同归于善。迹有浅深。理无 <lb ed="X" n="0211c14"/><lb ed="R132" n="0155b18"/>阶级。京常以东。教泥迹者。徒见其异。玄解远识者。必 <lb ed="X" n="0211c15"/><lb ed="R132" n="0156a01"/>会于同儒之忠恕。老之柔谦。<persName>佛</persName>之慈悲。蹈之则福。违 <lb ed="X" n="0211c16"/><lb ed="R132" n="0156a02"/>之则殃。君子之三教。无溺无毁。探其玄精。以翊真粹。 <lb ed="X" n="0211c17"/><lb ed="R132" n="0156a03"/>用之为治。理必茂矣。</p> <lb ed="X" n="0211c18"/><lb ed="R132" n="0156a04"/><p xml:id="pX76p0211c1801">壬午 三年夏四月。敕两街四寺。各置戒壇度人三 <lb ed="X" n="0211c19"/><lb ed="R132" n="0156a05"/>七日。上奉<persName>佛</persName>至笃。于咸泰殿。筑壇为内寺。尼受戒。两 <lb ed="X" n="0211c20"/><lb ed="R132" n="0156a06"/>街僧尼。皆入豫焉。又于禁中设讲席。自唱经题。手录 <lb ed="X" n="0211c21"/><lb ed="R132" n="0156a07"/>梵筴。仍数幸诸寺。施与无度<note place="inline">通鉴</note>。</p> <lb ed="X" n="0211c22"/><lb ed="R132" n="0156a08"/><p xml:id="pX76p0211c2201">司勋员外郞李钦明上言。古语云。一夫不耕。一妇不 <lb ed="X" n="0211c23"/><lb ed="R132" n="0156a09"/>织。必有饥寒者矣。圣化之内。且约十万僧尼。每日人 <lb ed="X" n="0211c24"/><lb ed="R132" n="0156a10"/>食二升。十万人日费二千石。以日繫月。其数可知。每 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0212a" n="0212a"/> <lb ed="X" n="0212a01"/><lb ed="R132" n="0156a11"/>僧一岁中。颁绢五匹绵五两。十万人许绢五千万匹 <lb ed="X" n="0212a02"/><lb ed="R132" n="0156a12"/>绵五千万两。此辈不耕不蚕。实斁大伦。臣谓聚僧不 <lb ed="X" n="0212a03"/><lb ed="R132" n="0156a13"/>如聚兵。僧富不如民富。经曰。圣人在上。国无幸民。民 <lb ed="X" n="0212a04"/><lb ed="R132" n="0156a14"/>之多幸。国之不幸也<note place="inline">同前</note>。</p> <lb ed="X" n="0212a05"/><lb ed="R132" n="0156a15"/><p xml:id="pX76p0212a0501"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0212001" n="0212001"/>庚寅 十一年十一月。帝诞晨。召两街僧。入内讲道。 <lb ed="X" n="0212a06"/><lb ed="R132" n="0156a16"/>帝悦赐昙显等十人紫衣<note place="inline">统纪</note>。</p> <lb ed="X" n="0212a07"/><lb ed="R132" n="0156a17"/><p xml:id="pX76p0212a0701">辛卯 十二年。帝幸<name role="" type="person">安国寺</name>。赐国师知玄沉檀宝座。 <lb ed="X" n="0212a08"/><lb ed="R132" n="0156a18"/>高二丈馀。珍丽绝甚。玄姓陈。世号陈菩萨。三学洞贯。 <lb ed="X" n="0212a09"/><lb ed="R132" n="0156b01"/>名盖一时。异迹尤多。见旧唐史。</p><p xml:id="pX76p0212a0913" cb:place="inline">时宫中日斋万僧。帝 <lb ed="X" n="0212a10"/><lb ed="R132" n="0156b02"/>自为赞呗。季蔚宗字茂林。拜监察。擢右丞。上言切谏。 <lb ed="X" n="0212a11"/><lb ed="R132" n="0156b03"/>不听。</p><p xml:id="pX76p0212a1103" cb:place="inline">吏部侍郞萧仿上疏云。玄祖之道。慈谦为先。素 <lb ed="X" n="0212a12"/><lb ed="R132" n="0156b04"/>王之风。仁義为首。垂笵百代。必不可加。<persName>佛</persName>者弃位出 <lb ed="X" n="0212a13"/><lb ed="R132" n="0156b05"/>家。割爱中之至杂。取灭後之殊勝。非帝王所宜慕也。 <lb ed="X" n="0212a14"/><lb ed="R132" n="0156b06"/>愿陛下时开延英。接对四辅。力求人瘼。虔奉宗祧思 <lb ed="X" n="0212a15"/><lb ed="R132" n="0156b07"/>谬赏与滥刑。其殃必至。知勝残而去杀。得福甚多。罢 <lb ed="X" n="0212a16"/><lb ed="R132" n="0156b08"/>去讲筵。躬勤政事。上虽加浆。竟不能从。</p><p xml:id="pX76p0212a1616" cb:place="inline">又唐书载。仿 <lb ed="X" n="0212a17"/><lb ed="R132" n="0156b09"/>字思道。後拜岭南节度使。懿宗怠政喜<persName>佛</persName>道。引桑门 <lb ed="X" n="0212a18"/><lb ed="R132" n="0156b10"/>入禁中。为祷祠事。数幸<persName>佛</persName>寺。廣施与。仿谏。以为天竺 <lb ed="X" n="0212a19"/><lb ed="R132" n="0156b11"/>法。割爱取灭。非帝王所宜尙慕。今笔梵言。口<persName>佛</persName>书。不 <lb ed="X" n="0212a20"/><lb ed="R132" n="0156b12"/>若惩谬赏与滥刑震殃祈福。况<persName>佛</persName>者可以悟取。不可 <lb ed="X" n="0212a21"/><lb ed="R132" n="0156b13"/>以相求<note place="inline">通鉴</note>。</p> <lb ed="X" n="0212a22"/><lb ed="R132" n="0156b14"/><p xml:id="pX76p0212a2201">癸巳 咸通十四年三月。上遣使。诣凤翔法门寺。迎 <lb ed="X" n="0212a23"/><lb ed="R132" n="0156b15"/><persName>佛</persName>骨。群臣谏者甚众至。有言宪宗迎<persName>佛</persName>骨晏驾者。上 <lb ed="X" n="0212a24"/><lb ed="R132" n="0156b16"/>曰。朕生见之。死亦无憾。廣造浮屠。宝帐香辇。幡花幢 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0212b" n="0212b"/> <lb ed="X" n="0212b01"/><lb ed="R132" n="0156b17"/>盖。以迎之。皆饰以金玉锦绣珠翠。自京城至寺。三百 <lb ed="X" n="0212b02"/><lb ed="R132" n="0156b18"/>里间。道路车马昼夜不绝。夏四月壬寅。<persName>佛</persName>骨至京师。 <lb ed="X" n="0212b03"/><lb ed="R132" n="0157a01"/>导以禁军兵仗。公私音乐。沸天烛地。绵亘数千里。仪 <lb ed="X" n="0212b04"/><lb ed="R132" n="0157a02"/>卫之盛。过于郊祀。元和之时。不及远矣。富室夹道为 <lb ed="X" n="0212b05"/><lb ed="R132" n="0157a03"/>綵褛。及无遮会。竞为侈靡。上御安福门。降楼膜拜。流 <lb ed="X" n="0212b06"/><lb ed="R132" n="0157a04"/>涕霑臆。赐僧及京城耆老尝见元和事者金帛。迎<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0212b07"/><lb ed="R132" n="0157a05"/>骨入禁中三日。出置安国崇化二寺。宰相以下<g ref="#CB15137">竞</g>施 <lb ed="X" n="0212b08"/><lb ed="R132" n="0157a06"/>金帛。不可勝纪。因下德音。降中外系囚<note place="inline">唐史</note>〇诏曰。朕 <lb ed="X" n="0212b09"/><lb ed="R132" n="0157a07"/>以寡德。缵承洪业。十有四年。忧勤在位。爱育生灵。遂 <lb ed="X" n="0212b10"/><lb ed="R132" n="0157a08"/>崇释教。至重玄门。迎请真身。为百姓祈福。载念狴牢。 <lb ed="X" n="0212b11"/><lb ed="R132" n="0157a09"/>寝兴在虑。嗟我黎人。陷于刑辟。况渐当暑毒。繫于缧 <lb ed="X" n="0212b12"/><lb ed="R132" n="0157a10"/>絏。京畿及天下诸州。见禁囚<g ref="#CB06171">递</g>减死一等〇十二月。 <lb ed="X" n="0212b13"/><lb ed="R132" n="0157a11"/>诏送<persName>佛</persName>骨。还法门寺。都人辞饯。皆呜噎焉〇帝七月 <lb ed="X" n="0212b14"/><lb ed="R132" n="0157a12"/>崩<note place="inline">唐史</note>。</p> <lb ed="X" n="0212b15"/><lb ed="R132" n="0157a13"/><p xml:id="pX76p0212b1501"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0212002" n="0212002"/>僖宗 甲午改元乾符 四年。黄巢寇河南。江浙 <lb ed="X" n="0212b16"/><lb ed="R132" n="0157a14"/>五年陷福建 六年陷廣南。荆湖。江淮。</p> <lb ed="X" n="0212b17"/><lb ed="R132" n="0157a15"/><p xml:id="pX76p0212b1701">庚子 廣明元年。黄巢陷东都潼关。帝驾出奔。十二 <lb ed="X" n="0212b18"/><lb ed="R132" n="0157a16"/>月巢據京师。国号大齐。建元金统。</p> <lb ed="X" n="0212b19"/><lb ed="R132" n="0157a17"/><p xml:id="pX76p0212b1901">辛丑 中和元年。僖宗幸蜀。亲王宗室皆逃亡。帝第 <lb ed="X" n="0212b20"/><lb ed="R132" n="0157a18"/>三子下发为僧。名普闻。逸游造谒石霜诸禅。师与语 <lb ed="X" n="0212b21"/><lb ed="R132" n="0157b01"/>歎异曰。汝乘愿力。来生帝王尊贵之家。来从我教。真 <lb ed="X" n="0212b22"/><lb ed="R132" n="0157b02"/>火中莲花也。闻夜入室。问祖师别传事。诸曰。待案山 <lb ed="X" n="0212b23"/><lb ed="R132" n="0157b03"/>点头。即向汝道因。而契悟乃辞。遍游名山。诸曰。逢乾 <lb ed="X" n="0212b24"/><lb ed="R132" n="0157b04"/>即止。遇陈便住。至邵武大乾。瞻望。乃掷锡杖。随其所 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0212c" n="0212c"/> <lb ed="X" n="0212c01"/><lb ed="R132" n="0157b05"/>止处即住。有老人曰。彼有一陈嗣者。久隐其中。因悟 <lb ed="X" n="0212c02"/><lb ed="R132" n="0157b06"/>师言。撥草登山。陈嗣一见。乃分座同住。因乞菜种于 <lb ed="X" n="0212c03"/><lb ed="R132" n="0157b07"/>陈。求其斗斛。陈与一合。入山垦种。数日菜<anchor xml:id="nkr_note_add_0212c0301" n="0212c0301"/><anchor xml:id="beg0212c0301" n="0212c0301"/>已<anchor xml:id="end0212c0301"/>靑矣。乃 <lb ed="X" n="0212c04"/><lb ed="R132" n="0157b08"/>山神猛虎为之役也。陈知师道勝。告别而去。师一日 <lb ed="X" n="0212c05"/><lb ed="R132" n="0157b09"/>宴坐。有老人来拜曰。弟子非人也。龙也。行雨不聀。得 <lb ed="X" n="0212c06"/><lb ed="R132" n="0157b10"/>罪上天。敢赖道力救脱。师曰。汝得罪上天。我何能为。 <lb ed="X" n="0212c07"/><lb ed="R132" n="0157b11"/>虽然可易形来。有顷小蛇尺许。缘入袖中。须臾风雷 <lb ed="X" n="0212c08"/><lb ed="R132" n="0157b12"/>裌座。天霁蛇去。老人又至。泣谢曰。自非大士血秽此 <lb ed="X" n="0212c09"/><lb ed="R132" n="0157b13"/>山矣。无以为报。即穴巖下为泉。他日众多无水。此泉 <lb ed="X" n="0212c10"/><lb ed="R132" n="0157b14"/>筵师也。寺之右十五里。有隋義寧间欧阳太守福善 <lb ed="X" n="0212c11"/><lb ed="R132" n="0157b15"/>王庙食。至是二百七十馀年。祭无虚日。师至祠所。说 <lb ed="X" n="0212c12"/><lb ed="R132" n="0157b16"/>偈劝曰。悟道然同死。死中生不忘。虎用无心伏。人来 <lb ed="X" n="0212c13"/><lb ed="R132" n="0157b17"/>与慧降。杀生及祭祀。轮迴万劫殃。为报神人道。无遮 <lb ed="X" n="0212c14"/><lb ed="R132" n="0157b18"/>福最强。欲种当生果。今生是资粮。到处人惊怖。修斋 <lb ed="X" n="0212c15"/><lb ed="R132" n="0158a01"/>劝大王。昔年地狱裡。今日作天堂。复约曰。能素餐不 <lb ed="X" n="0212c16"/><lb ed="R132" n="0158a02"/>杀。乃可为邻。是夕父老梦神云。我今受禅师戒。不复 <lb ed="X" n="0212c17"/><lb ed="R132" n="0158a03"/>血食。祭当如比丘法足矣。又云。师与神<anchor xml:id="nkr_note_add_0212c1701" n="0212c1701"/><anchor xml:id="beg0212c1701" n="0212c1701"/>捔<anchor xml:id="end0212c1701"/>力。庙旁有 <lb ed="X" n="0212c18"/><lb ed="R132" n="0158a04"/>巨松。稍参天。师拗下拂地三迊。神拂二迊。遂伏之。右 <lb ed="X" n="0212c19"/><lb ed="R132" n="0158a05"/>丞黄履作诗寄僧云。龙湖曾与祐民谈。手转松枝拂 <lb ed="X" n="0212c20"/><lb ed="R132" n="0158a06"/>地三。感得茹蔬今尙尔。闻师孤洁可追参。又有僧绍 <lb ed="X" n="0212c21"/><lb ed="R132" n="0158a07"/>新作诗云。古木寒鸦昼锁烟。灵风长在劫频迁。忽思 <lb ed="X" n="0212c22"/><lb ed="R132" n="0158a08"/>圆觉当年事。只与谈因不论禅。审此未必然。尔□<anchor xml:id="nkr_note_add_0212c2201" n="0212c2201"/><anchor xml:id="beg0212c2201" n="0212c2201"/>谥<anchor xml:id="end0212c2201"/> <lb ed="X" n="0212c23"/><lb ed="R132" n="0158a09"/>圆觉禅师。诞晨乃上元日。龙必朝。有瑞气祥雲之应 <lb ed="X" n="0212c24"/><lb ed="R132" n="0158a10"/><note place="inline">本传</note>。</p> <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0213a" n="0213a"/> <lb ed="X" n="0213a01"/><lb ed="R132" n="0158a11"/><p xml:id="pX76p0213a0101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0213001" n="0213001"/>壬寅 二年。帝避巢寇幸成都。遣御史郭遵。赉诏知 <lb ed="X" n="0213a02"/><lb ed="R132" n="0158a12"/>玄国师。赴行在引对。赐紫衣师号悟达国师。总教门 <lb ed="X" n="0213a03"/><lb ed="R132" n="0158a13"/>事<note place="inline">唐史</note>。</p> <lb ed="X" n="0213a04"/><lb ed="R132" n="0158a14"/><p xml:id="pX76p0213a0401">癸卯 三年。国师知玄。自成都还九陇。忽定中见菩 <lb ed="X" n="0213a05"/><lb ed="R132" n="0158a15"/>萨摩项而慰之。俄一珠入玄左股。隆起楚甚。上有晁 <lb ed="X" n="0213a06"/><lb ed="R132" n="0158a16"/>错二字。知夙债。即右脇而逝。世称。知玄乃汉袁盎後 <lb ed="X" n="0213a07"/><lb ed="R132" n="0158a17"/>身。盎与晁错有隙也。又云。玄名僧。德高难近。因受沉 <lb ed="X" n="0213a08"/><lb ed="R132" n="0158a18"/>香床错即报之〇是年。李克用败巢复京师四年。克 <lb ed="X" n="0213a09"/><lb ed="R132" n="0158b01"/>用追巢斩之。</p> <lb ed="X" n="0213a10"/><lb ed="R132" n="0158b02"/><p xml:id="pX76p0213a1001">乙巳 光启元年三月。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0213002" n="0213002"/>帝归京师。十二月兵乱。帝奔 <lb ed="X" n="0213a11"/><lb ed="R132" n="0158b03"/>凤翔。</p> <lb ed="X" n="0213a12"/><lb ed="R132" n="0158b04"/><p xml:id="pX76p0213a1201">温州法空寺僧惠升。结庐北巖。写法花经。至普贤劝 <lb ed="X" n="0213a13"/><lb ed="R132" n="0158b05"/>发品。天雨舍利两颗。郡以闻。赐额普贤忏院<note place="inline">永定编年</note>。</p> <lb ed="X" n="0213a14"/><lb ed="R132" n="0158b06"/><p xml:id="pX76p0213a1401">戊申 文德元年二月帝归京师。三月帝崩〇王建 <lb ed="X" n="0213a15"/><lb ed="R132" n="0158b07"/>掠西川。</p> <lb ed="X" n="0213a16"/><lb ed="R132" n="0158b08"/><p xml:id="pX76p0213a1601"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0213003" n="0213003"/>昭宗即位十六年。</p><p xml:id="pX76p0213a1608" cb:place="inline">己酉 改元龙纪。</p> <lb ed="X" n="0213a17"/><lb ed="R132" n="0158b09"/><p xml:id="pX76p0213a1701">庚戌 大顺元年。</p><p xml:id="pX76p0213a1707" cb:place="inline">辛亥 杨行密。據扬州封吴 <lb ed="X" n="0213a18"/><lb ed="R132" n="0158b10"/>王。</p> <lb ed="X" n="0213a19"/><lb ed="R132" n="0158b11"/><p xml:id="pX76p0213a1901">甲寅 乾寧元年。禅月大师贯休。婺之兰溪人。初见 <lb ed="X" n="0213a20"/><lb ed="R132" n="0158b12"/>石霜诸禅师。请为第一座。契单传之旨。当世以诗名。 <lb ed="X" n="0213a21"/><lb ed="R132" n="0158b13"/>公卿士大夫皆望风从游。至是谒吴越王钱镠。有一 <lb ed="X" n="0213a22"/><lb ed="R132" n="0158b14"/>剑霜寒十四州之语。镠令改作四十州。休曰。诗不可 <lb ed="X" n="0213a23"/><lb ed="R132" n="0158b15"/>改也。孤雲野鹤。何天不飞。乃入豫章之西山。後入蜀。 <lb ed="X" n="0213a24"/><lb ed="R132" n="0158b16"/>谒蜀主。王大王。陈情上诗云。河北河东处处菑。唯闻 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0213b" n="0213b"/> <lb ed="X" n="0213b01"/><lb ed="R132" n="0158b17"/>全蜀勿织埃。一甁一钵垂垂老。万水千山得得来。秦 <lb ed="X" n="0213b02"/><lb ed="R132" n="0158b18"/>苑幽栖多勝景。巴渝陈贡愧非才。自惭林薮躘蹱者。 <lb ed="X" n="0213b03"/><lb ed="R132" n="0159a01"/>亦得亲登郭隗台。王礼待甚厚。赐两街都僧录。御前 <lb ed="X" n="0213b04"/><lb ed="R132" n="0159a02"/>讲唱大师禅月大师<note place="inline">详见西嶽集</note>〇侍郞杨无为杰题禅 <lb ed="X" n="0213b05"/><lb ed="R132" n="0159a03"/>月大师真堂云。童子依师兰水滨。声名真是碧雲人。 <lb ed="X" n="0213b06"/><lb ed="R132" n="0159a04"/>定中传得阿罗汉。十六身中第幾身〇张拙秀才往 <lb ed="X" n="0213b07"/><lb ed="R132" n="0159a05"/>石霜访禅月。齐<anchor xml:id="nkr_note_add_0213b0701" n="0213b0701"/><anchor xml:id="beg0213b0701" n="0213b0701"/>己<anchor xml:id="end0213b0701"/>太布衲石霜相接张略相<g ref="#CB15164">顾</g>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0213b0702" n="0213b0702"/><anchor xml:id="beg0213b0702" n="0213b0702"/>已<anchor xml:id="end0213b0702"/>。 <lb ed="X" n="0213b08"/><lb ed="R132" n="0159a06"/>即与三人。终日剧谈。张忽问曰。三人中。何不推一人 <lb ed="X" n="0213b09"/><lb ed="R132" n="0159a07"/>作长老。禅月云。公宜谒堂头。此是肉身菩萨。堂中五 <lb ed="X" n="0213b10"/><lb ed="R132" n="0159a08"/>百学徒。勝某甲者。二百五十人。张遂造方丈参礼。霜 <lb ed="X" n="0213b11"/><lb ed="R132" n="0159a09"/>问秀才何姓。云姓张名拙。霜云。觅巧了不可得拙自 <lb ed="X" n="0213b12"/><lb ed="R132" n="0159a10"/>何来。张于言有省。遂述偈云。光明寂照遍河沙。凡圣 <lb ed="X" n="0213b13"/><lb ed="R132" n="0159a11"/>含灵共我家。一念不生全体现。六根纔动被雲遮。断 <lb ed="X" n="0213b14"/><lb ed="R132" n="0159a12"/>除烦恼重增病。趣向真如亦是邪。随顺世缘无罣碍。 <lb ed="X" n="0213b15"/><lb ed="R132" n="0159a13"/>涅槃生死等空花〇张拙。参西堂藏禅师。问云。山河 <lb ed="X" n="0213b16"/><lb ed="R132" n="0159a14"/>大地是有是无。三世诸<persName>佛</persName>是有是无。师皆言有。张云。 <lb ed="X" n="0213b17"/><lb ed="R132" n="0159a15"/>错。师云。先辈参见甚人来。云曾参百丈。凡有问诘皆 <lb ed="X" n="0213b18"/><lb ed="R132" n="0159a16"/>云无。师云。先辈有甚血属。云有一山妻两个痴顽。师 <lb ed="X" n="0213b19"/><lb ed="R132" n="0159a17"/>曰百丈有甚血属云。百丈古<persName>佛</persName>和尙莫谤渠好。师云。 <lb ed="X" n="0213b20"/><lb ed="R132" n="0159a18"/>待先辈得似百丈一切皆无。张俯首而去<note place="inline">类鉴</note>。</p> <lb ed="X" n="0213b21"/><lb ed="R132" n="0159b01"/><p xml:id="pX76p0213b2101">释齐<anchor xml:id="nkr_note_add_0213b2101" n="0213b2101"/><anchor xml:id="beg0213b2101" n="0213b2101"/>己<anchor xml:id="end0213b2101"/>。潭之益阳人。胡氏子。幼依大沩祐禅师下发。 <lb ed="X" n="0213b22"/><lb ed="R132" n="0159b02"/>仰山寂同门友也。寂住豫章观音。<anchor xml:id="nkr_note_add_0213b2201" n="0213b2201"/><anchor xml:id="beg0213b2201" n="0213b2201"/>己<anchor xml:id="end0213b2201"/>总寺务。撰粥疏 <lb ed="X" n="0213b23"/><lb ed="R132" n="0159b03"/>云。粥名良药。<persName>佛</persName>所赞扬。義冠三檀。功标十刹。更所英 <lb ed="X" n="0213b24"/><lb ed="R132" n="0159b04"/>哲各遂。愿心既备。淸晨永资白业。後居西山金鼓龙 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0213c" n="0213c"/> <lb ed="X" n="0213c01"/><lb ed="R132" n="0159b05"/>盘。乃其庵也〇元祐间都运马醇题其院壁云。支遁 <lb ed="X" n="0213c02"/><lb ed="R132" n="0159b06"/>逍遥不我逢。等闲下马憩莲。宫欲询齐<anchor xml:id="nkr_note_add_0213c0201" n="0213c0201"/><anchor xml:id="beg0213c0201" n="0213c0201"/>己<anchor xml:id="end0213c0201"/>幽栖事。七 <lb ed="X" n="0213c03"/><lb ed="R132" n="0159b07"/>十山僧两耳聋。</p> <lb ed="X" n="0213c04"/><lb ed="R132" n="0159b08"/><p xml:id="pX76p0213c0401">王常侍注信心铭。呈似仰山。山接得掷于地上。侍失 <lb ed="X" n="0213c05"/><lb ed="R132" n="0159b09"/>色。山云纔有是非纷然失心作么注。侍无语。陆希声 <lb ed="X" n="0213c06"/><lb ed="R132" n="0159b10"/>相公。参仰山。山出三门外接。公乃问。三门俱开。弟子 <lb ed="X" n="0213c07"/><lb ed="R132" n="0159b11"/>从何门而入。山云。从信门入。公便入。却问出魔界入 <lb ed="X" n="0213c08"/><lb ed="R132" n="0159b12"/><persName>佛</persName>界时如何。山以拂抦点三下。公礼拜。又问。和尙持 <lb ed="X" n="0213c09"/><lb ed="R132" n="0159b13"/>戒否。师云。不持戒坐禅否。云。不坐禅。公拟议。山云。会 <lb ed="X" n="0213c10"/><lb ed="R132" n="0159b14"/>么公云。不会。山乃云。滔滔不持戒。兀兀不坐禅。酽茶 <lb ed="X" n="0213c11"/><lb ed="R132" n="0159b15"/>三五碗。意在钁头边。公乃归客位。来日山去相见。便 <lb ed="X" n="0213c12"/><lb ed="R132" n="0159b16"/>问。昨日因缘还悟也无。公云。悟之一字亦不消得。山 <lb ed="X" n="0213c13"/><lb ed="R132" n="0159b17"/>云。悟之一字不为相公。公于此有省。</p> <lb ed="X" n="0213c14"/><lb ed="R132" n="0159b18"/><p xml:id="pX76p0213c1401">大尉王彬。入一寺。到<persName>佛</persName>殿。指钵盂。问殿主者。个是什 <lb ed="X" n="0213c15"/><lb ed="R132" n="0160a01"/>么钵。云。药师钵。王云。只闻有降龙钵。主云。待有龙即 <lb ed="X" n="0213c16"/><lb ed="R132" n="0160a02"/>降。王云。忽遇拿雲<anchor xml:id="nkr_note_add_0213c1601" n="0213c1601"/><anchor xml:id="beg0213c1601" n="0213c1601"/><g ref="#CB05181">攫</g><anchor xml:id="end0213c1601"/>雾来时如何。主云。他亦不<g ref="#CB15164">顾</g>。王 <lb ed="X" n="0213c17"/><lb ed="R132" n="0160a03"/>云。话堕也〇有一官人。入镇州<name role="" type="person">天王寺</name>。睹神像问寺 <lb ed="X" n="0213c18"/><lb ed="R132" n="0160a04"/>主云。是甚么功德主。主云。护国天王。官云。只护此国。 <lb ed="X" n="0213c19"/><lb ed="R132" n="0160a05"/>遍护馀国。主云。在秦为秦。在楚为楚。官云。腊月二十 <lb ed="X" n="0213c20"/><lb ed="R132" n="0160a06"/>九。打破蔡州城。天王向甚处去。主默然〇有秀才。参 <lb ed="X" n="0213c21"/><lb ed="R132" n="0160a07"/>睦州和尙。州乃问。先辈所习何业。才云。会二十四家 <lb ed="X" n="0213c22"/><lb ed="R132" n="0160a08"/>书。州以拄杖点一点云。会么。才云。不会。州云。又道会 <lb ed="X" n="0213c23"/><lb ed="R132" n="0160a09"/>二十四家书永字八法也不识〇又一秀才来参师。 <lb ed="X" n="0213c24"/><lb ed="R132" n="0160a10"/>师问。治甚经。才云。治易。州云。易中道。百姓日用而不 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0214a" n="0214a"/> <lb ed="X" n="0214a01"/><lb ed="R132" n="0160a11"/>知。知个甚么。才云。不知其道。州云。作么生是道。才无 <lb ed="X" n="0214a02"/><lb ed="R132" n="0160a12"/>语。师云。果然不知〇张百会。参南院。院问。莫是张百 <lb ed="X" n="0214a03"/><lb ed="R132" n="0160a13"/>会么。张云。不敢。院以手于空画一画云。会么。张云。不 <lb ed="X" n="0214a04"/><lb ed="R132" n="0160a14"/>会。师云。一尙不会。甚处得百来。</p> <lb ed="X" n="0214a05"/><lb ed="R132" n="0160a15"/><p xml:id="pX76p0214a0501">吕洞宾。参黄龙禅师。洞宾吕巖。乃神仙人也。一日从 <lb ed="X" n="0214a06"/><lb ed="R132" n="0160a16"/><name role="" type="person">黄龙山</name>下过。逢一老人自南而来。遂揖之曰。甚处鼓 <lb ed="X" n="0214a07"/><lb ed="R132" n="0160a17"/>响。老人曰。黄龙禅师谓众说法擧扬般若。宾曰。何谓 <lb ed="X" n="0214a08"/><lb ed="R132" n="0160a18"/>般若。老人曰。参得透者。通达了然。顿超十地。永为<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0214a09"/><lb ed="R132" n="0160b01"/>道。不堕轮迴。宾曰。如何是参得透者。老人曰。一处透 <lb ed="X" n="0214a10"/><lb ed="R132" n="0160b02"/>百处千处透。谓之破黑暗之慧炬。斩群邪之宝剑。渡 <lb ed="X" n="0214a11"/><lb ed="R132" n="0160b03"/>苦海之舟航。灭三涂之恶趣。六根非有。四大本空。不 <lb ed="X" n="0214a12"/><lb ed="R132" n="0160b04"/>以谤为嗔。不以赞为喜。善亦不修。恶亦不作。道本无 <lb ed="X" n="0214a13"/><lb ed="R132" n="0160b05"/>体。因道而名。道本无名。因名而立。观一切法。明灵真 <lb ed="X" n="0214a14"/><lb ed="R132" n="0160b06"/>觉。此谓之参得透也。宾曰。岂不闻。老君玄元神妙。滋 <lb ed="X" n="0214a15"/><lb ed="R132" n="0160b07"/>养化身。修真炼性。保命全躯。吞日月于山林之前。伏 <lb ed="X" n="0214a16"/><lb ed="R132" n="0160b08"/>龙虎于翠巖之下。超凡入圣。变阳成阴。长生久视之 <lb ed="X" n="0214a17"/><lb ed="R132" n="0160b09"/>门。羽化飞陞之法。吾自钟離之後。百有馀载。精神养 <lb ed="X" n="0214a18"/><lb ed="R132" n="0160b10"/>命。寿等天根。靑城紫府。本是吾家。桑田变兮我常在。 <lb ed="X" n="0214a19"/><lb ed="R132" n="0160b11"/>日月去兮我长生。老君之道。岂不妙乎。老人曰。先生 <lb ed="X" n="0214a20"/><lb ed="R132" n="0160b12"/>之说。各立门风。據老夫之见。未为尽善。且大道之异 <lb ed="X" n="0214a21"/><lb ed="R132" n="0160b13"/>名。释氏谓般若。凡言谓之大道。然有性而无形。有传 <lb ed="X" n="0214a22"/><lb ed="R132" n="0160b14"/>而不授。有色而无形。无得而可见。本自无根。永坚永 <lb ed="X" n="0214a23"/><lb ed="R132" n="0160b15"/>固。天地有成壞之时。真觉无轮迴之理。不增不减。无 <lb ed="X" n="0214a24"/><lb ed="R132" n="0160b16"/>始无终。不被三界之所拘。不著六尘之所染。先生之 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0214b" n="0214b"/> <lb ed="X" n="0214b01"/><lb ed="R132" n="0160b17"/>道。如丘墟。般若之道。如泰山。天地相缭远之远矣。先生 <lb ed="X" n="0214b02"/><lb ed="R132" n="0160b18"/>久视延年之術。吾闻有成必有壞。有始必有终。有乐 <lb ed="X" n="0214b03"/><lb ed="R132" n="0161a01"/>必有苦。略而喩之。天地自然之理也。先生之法。纵经 <lb ed="X" n="0214b04"/><lb ed="R132" n="0161a02"/>千万劫。终是落空亡。宾曰。弟子尙如此。何况其师乎。 <lb ed="X" n="0214b05"/><lb ed="R132" n="0161a03"/>老人曰。愚之所见。玄妙之处。变通未尽。请见黄龙。方 <lb ed="X" n="0214b06"/><lb ed="R132" n="0161a04"/>决其妙。未审如何。宾笑曰。恐黄龙不识我。老人曰。当 <lb ed="X" n="0214b07"/><lb ed="R132" n="0161a05"/>为相引。遂同至寺。値师陞堂为众擧扬次。师<anchor xml:id="nkr_note_add_0214b0701" n="0214b0701"/><anchor xml:id="beg0214b0701" n="0214b0701"/>已<anchor xml:id="end0214b0701"/>知宾 <lb ed="X" n="0214b08"/><lb ed="R132" n="0161a06"/>在座下。提纲云。道无别道。迷人自立宗徒。门无别门。 <lb ed="X" n="0214b09"/><lb ed="R132" n="0161a07"/>惑者自生彼此。靑城紫府。玄元透化之门。蓬鸟洞天。 <lb ed="X" n="0214b10"/><lb ed="R132" n="0161a08"/>应变随機之处。恐乃悠悠之凡辈。不知大道之本宗。 <lb ed="X" n="0214b11"/><lb ed="R132" n="0161a09"/>拟将五欲之形躯。诈称九霄之仙術。龙是群队之兽。 <lb ed="X" n="0214b12"/><lb ed="R132" n="0161a10"/>鹤乃负体之禽。服气吞霞。终是世间之邪法。纳火炼 <lb ed="X" n="0214b13"/><lb ed="R132" n="0161a11"/>形。皆是入<g ref="#CB15801">廛</g>之妖術。恍兮忽兮。如何是真術。杳兮冥 <lb ed="X" n="0214b14"/><lb ed="R132" n="0161a12"/>兮。如何是真道。恐乃以道求道。差之一毫。失之万劫。 <lb ed="X" n="0214b15"/><lb ed="R132" n="0161a13"/>尘寰之裡。罕闻调御之音。华表之端。休听令威之说。 <lb ed="X" n="0214b16"/><lb ed="R132" n="0161a14"/>镇玄機于道表。知妄想于心田。略兹控鹤之时。谛听 <lb ed="X" n="0214b17"/><lb ed="R132" n="0161a15"/>真空之教。师说至此。洞宾于众中出云。一粒粟中藏 <lb ed="X" n="0214b18"/><lb ed="R132" n="0161a16"/>世界。半升铛内煮山川。此意如何。师曰。一粒粟中藏 <lb ed="X" n="0214b19"/><lb ed="R132" n="0161a17"/>世界即且止。如何是半升铛内煮山川。宾退无语。师 <lb ed="X" n="0214b20"/><lb ed="R132" n="0161a18"/>曰。汝只煮得铛裡底。且煮铛外底不得。遂下禅床。把 <lb ed="X" n="0214b21"/><lb ed="R132" n="0161b01"/>定拳头云。道得也打。道不得也打。宾怒而去。师告众。 <lb ed="X" n="0214b22"/><lb ed="R132" n="0161b02"/>归堂禅寂。今夜必飞剑来。取老僧头。众闻惊讶。师骑 <lb ed="X" n="0214b23"/><lb ed="R132" n="0161b03"/>坐入定。至三更。果飞剑来。周迴寻师。剑至座前。被师 <lb ed="X" n="0214b24"/><lb ed="R132" n="0161b04"/>一喝。剑即入地。翌日宾来见师。师把定云。一粒粟中 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0214c" n="0214c"/> <lb ed="X" n="0214c01"/><lb ed="R132" n="0161b05"/>藏世界。半升铛内煮山川。速道速道。宾当时汗下。遂 <lb ed="X" n="0214c02"/><lb ed="R132" n="0161b06"/>礼师足。呈颂云。踏破葫芦折却琴。剑锋落地猝难寻。 <lb ed="X" n="0214c03"/><lb ed="R132" n="0161b07"/>而今一见黄龙後。始觉从前枉用心。又铁牛耕地种 <lb ed="X" n="0214c04"/><lb ed="R132" n="0161b08"/>金钱。刻石儿童把贯穿。一粒粟中藏世界。半升铛内 <lb ed="X" n="0214c05"/><lb ed="R132" n="0161b09"/>煮山川。白鬚老子眉垂地。碧眼胡僧手指天。欲向个 <lb ed="X" n="0214c06"/><lb ed="R132" n="0161b10"/>中还会得。玄玄玄处更须玄。师云。好颂。即是一字不 <lb ed="X" n="0214c07"/><lb ed="R132" n="0161b11"/>稳。宾云。未审何字。师云。内字为外字。宾乃作礼而去。</p> <lb ed="X" n="0214c08"/><lb ed="R132" n="0161b12"/><p xml:id="pX76p0214c0801">待制王公。自汉江舟行。风涛大作。或谓带珍异所致。 <lb ed="X" n="0214c09"/><lb ed="R132" n="0161b13"/>竭囊所有投于江。风作益甚。遂以平昔所诵金刚经 <lb ed="X" n="0214c10"/><lb ed="R132" n="0161b14"/>投之。风息至镇江。舟後一物。出没无时。令人取之。见 <lb ed="X" n="0214c11"/><lb ed="R132" n="0161b15"/>无数螺师团作一球。剖视之。乃所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0214001" n="0214001"/>□□也。毫□无损。 <lb ed="X" n="0214c12"/><lb ed="R132" n="0161b16"/>时此访金山长老真歇了禅师。开版印施。师序曰。汉 <lb ed="X" n="0214c13"/><lb ed="R132" n="0161b17"/>水会九江。至南徐动数千里。乘舟来往不可<anchor xml:id="nkr_note_orig_0214002" n="0214002"/>硬计。未 <lb ed="X" n="0214c14"/><lb ed="R132" n="0161b18"/>闻有持是经。自彼而至此者。螺师见而不舍。为名利 <lb ed="X" n="0214c15"/><lb ed="R132" n="0162a01"/>耶。为财色<anchor xml:id="nkr_note_orig_0214003" n="0214003"/>即。是必假此脱轮迴免生死矣。呜呼万物 <lb ed="X" n="0214c16"/><lb ed="R132" n="0162a02"/>之中。唯人最灵。其有毕生不闻是经。闻而不见。见而 <lb ed="X" n="0214c17"/><lb ed="R132" n="0162a03"/>不信。信而为名利财色没溺。而不能受持者。尙螺师 <lb ed="X" n="0214c18"/><lb ed="R132" n="0162a04"/>之不如。谓之最灵孰与。洞宾人中最灵。非螺师之数。 <lb ed="X" n="0214c19"/><lb ed="R132" n="0162a05"/>得神仙之秘诀。自谓出尘拔俗。无出其右。一闻黄龙 <lb ed="X" n="0214c20"/><lb ed="R132" n="0162a06"/>擧扬般若。初见之有项王之气宇。次见信而屈伏。献 <lb ed="X" n="0214c21"/><lb ed="R132" n="0162a07"/>莫非□契般若而知所归欤。脱轮迴而超生死欤。噫 <lb ed="X" n="0214c22"/><lb ed="R132" n="0162a08"/>玄之又玄。矢上加尖矣。虽然百丈竿头。正好进步。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0214c23"/><lb ed="R132" n="0162a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">唐末至五代</cb:mulu><head>唐末至五代</head> <lb ed="X" n="0214c24"/><lb ed="R132" n="0162a10"/><p xml:id="pX76p0214c2401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0214004" n="0214004"/>丙辰 乾寧三年。马殷據湖南 钱镠兼镇两浙 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0215a" n="0215a"/> <lb ed="X" n="0215a01"/><lb ed="R132" n="0162a11"/> 李茂贞焚长安宫殿。</p> <lb ed="X" n="0215a02"/><lb ed="R132" n="0162a12"/><p xml:id="pX76p0215a0201"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0215001" n="0215001"/>丁巳 四年。闽师王潮薨 弟王审知。據闽称王。</p> <lb ed="X" n="0215a03"/><lb ed="R132" n="0162a13"/><p xml:id="pX76p0215a0301">戊午 光化元年。二年。华嶽玄伟禅师。编次贞元以 <lb ed="X" n="0215a04"/><lb ed="R132" n="0162a14"/>来宗师機缘。为玄门圣胄集。</p><p xml:id="pX76p0215a0412" cb:place="inline">辛酉 天复元年。</p> <lb ed="X" n="0215a05"/><lb ed="R132" n="0162a15"/><p xml:id="pX76p0215a0501">甲子 天<anchor xml:id="nkr_note_orig_0215002A" n="0215002A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0215002A" n="0215002A"/>福元年八月。昭宗崩 哀帝立。在位三年 <lb ed="X" n="0215a06"/><lb ed="R132" n="0162a16"/> 朱温封梁王。</p> <lb ed="X" n="0215a07"/><lb ed="R132" n="0162a17"/><p xml:id="pX76p0215a0701">丁卯 天<anchor xml:id="nkr_note_orig_0215002B" n="0215002B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0215002B" n="0215002B"/>福四年三月。帝逊位于梁王朱温。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0215a08"/><lb ed="R132" n="0162a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">五代</cb:mulu><head>五代</head><p xml:id="pX76p0215a0803" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0215a0801" n="0215a0801"/><anchor xml:id="beg0215a0801" n="0215a0801"/>僭<anchor xml:id="end0215a0801"/>伪十国。自丁卯迄己未。</p> <lb ed="X" n="0215a09"/><lb ed="R132" n="0162b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">後梁</cb:mulu><head>後梁</head><p xml:id="pX76p0215a0903" cb:place="inline">朱氏。都汴迁洛。二主。共十七年。</p> <lb ed="X" n="0215a10"/><lb ed="R132" n="0162b02"/><p xml:id="pX76p0215a1001">丁卯 梁开平元年。太祖本名温。<name role="" type="person">唐僖宗</name>。赐名全忠。 <lb ed="X" n="0215a11"/><lb ed="R132" n="0162b03"/>至是受唐禅即位。更名晃。</p> <lb ed="X" n="0215a12"/><lb ed="R132" n="0162b04"/><p xml:id="pX76p0215a1201">戊辰 二年。兴师再破张仁保于鱼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0215003" n="0215003"/>荡方战舟壞。槊 <lb ed="X" n="0215a13"/><lb ed="R132" n="0162b05"/>浮之。仅得济。家人为饭僧千员以谢<note place="inline">通鉴</note>。</p> <lb ed="X" n="0215a14"/><lb ed="R132" n="0162b06"/><p xml:id="pX76p0215a1401">闽王王审知。先于唐天复三年。请雪峰義存禅师。玄 <lb ed="X" n="0215a15"/><lb ed="R132" n="0162b07"/>沙师备禅师。入内。王问。<persName>佛</persName>祖究竟修何因果。乃得成 <lb ed="X" n="0215a16"/><lb ed="R132" n="0162b08"/><persName>佛</persName>。峰云。须是见性。方得成<persName>佛</persName>。王曰争得见性。峰曰悟 <lb ed="X" n="0215a17"/><lb ed="R132" n="0162b09"/>即刹那间。不悟尘沙劫。此事未可造次指示。山中千 <lb ed="X" n="0215a18"/><lb ed="R132" n="0162b10"/>百人众。二三十年密用此事。未有一二人承当。况大 <lb ed="X" n="0215a19"/><lb ed="R132" n="0162b11"/>王为俗人天子。万機繁冗。争构得此真实法门。愿大 <lb ed="X" n="0215a20"/><lb ed="R132" n="0162b12"/>王且为<persName>佛</persName>法主宰。于笔头下。救护生灵。岂不是好事。 <lb ed="X" n="0215a21"/><lb ed="R132" n="0162b13"/>王大悦。</p> <lb ed="X" n="0215a22"/><lb ed="R132" n="0162b14"/><p xml:id="pX76p0215a2201">开平初。王再请雪峰与玄沙入内。求示心法。峰唤云。 <lb ed="X" n="0215a23"/><lb ed="R132" n="0162b15"/>大王。志心听取。幻化空身。是大王法身。知见了总是 <lb ed="X" n="0215a24"/><lb ed="R132" n="0162b16"/>大王本源自性天真<persName>佛</persName>。大王。心如木石去。如虚空去。 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0215b" n="0215b"/> <lb ed="X" n="0215b01"/><lb ed="R132" n="0162b17"/>观心无心。从忘想起。我心自空。即悟实相。百千三昧 <lb ed="X" n="0215b02"/><lb ed="R132" n="0162b18"/>智慧。俱在大王心。大王今既知本性。一时放下。不可 <lb ed="X" n="0215b03"/><lb ed="R132" n="0163a01"/>别生毫发许也。此名无功之功。功不虚弃。此是<persName>佛</persName>祖 <lb ed="X" n="0215b04"/><lb ed="R132" n="0163a02"/>玄旨。愿大王发大宏愿。保持取作<persName>佛</persName>去。受轮迴不可 <lb ed="X" n="0215b05"/><lb ed="R132" n="0163a03"/>容易。王礼师曰。百生庆幸得逢指示。师向王言。但念 <lb ed="X" n="0215b06"/><lb ed="R132" n="0163a04"/>念常空寂。日用大果因。但佈施廣作利益。幷为助道 <lb ed="X" n="0215b07"/><lb ed="R132" n="0163a05"/>之门。不拘有无之见。一切自在。修无功用。王拜谢。奉 <lb ed="X" n="0215b08"/><lb ed="R132" n="0163a06"/>金二十锭。二师俱不受。王又问玄沙。此一真心。本无 <lb ed="X" n="0215b09"/><lb ed="R132" n="0163a07"/>生灭。今此一身。从何而有。沙云。此本源真性。遍周沙 <lb ed="X" n="0215b10"/><lb ed="R132" n="0163a08"/>界。为妄想故。有一点识性。从父母妄缘而生。便即传 <lb ed="X" n="0215b11"/><lb ed="R132" n="0163a09"/>命。受千般苦。身有轮迴。<persName>佛</persName>者觉也。大王既知觉了不 <lb ed="X" n="0215b12"/><lb ed="R132" n="0163a10"/>落恶趣。请王频省妄念。归真合道。大王于是作礼。信 <lb ed="X" n="0215b13"/><lb ed="R132" n="0163a11"/>受奉行。</p><p xml:id="pX76p0215b1304" cb:place="inline">闽王入万岁寺。见<persName>佛</persName>像。问晏国师。是甚么<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0215b14"/><lb ed="R132" n="0163a12"/>师云。请大王鉴。王云。鉴不是<persName>佛</persName>。师云。是甚么。王无语。</p> <lb ed="X" n="0215b15"/><lb ed="R132" n="0163a13"/><p xml:id="pX76p0215b1501">闽王。请罗山间禅师。开堂陞座。才<anchor xml:id="nkr_note_add_0215b1501" n="0215b1501"/><anchor xml:id="beg0215b1501" n="0215b1501"/>敛<anchor xml:id="end0215b1501"/>衣<g ref="#CB15164">顾</g>视云。珍重。 <lb ed="X" n="0215b16"/><lb ed="R132" n="0163a14"/>便下座。王乃执师手云。灵山一会。何异今日。师云。将 <lb ed="X" n="0215b17"/><lb ed="R132" n="0163a15"/>谓大王是个俗汉。</p> <lb ed="X" n="0215b18"/><lb ed="R132" n="0163a16"/><p xml:id="pX76p0215b1801">闽王。请建州梦笔和尙斋。王问。和尙将得笔来也。无 <lb ed="X" n="0215b19"/><lb ed="R132" n="0163a17"/>师云不是稽山绣管。惭非月裡兔毫。大王既垂<g ref="#CB15164">顾</g>问。 <lb ed="X" n="0215b20"/><lb ed="R132" n="0163a18"/>山僧敢不通呈。又问。如何是法王。师云。不是梦笔家 <lb ed="X" n="0215b21"/><lb ed="R132" n="0163b01"/>风。王领旨。</p> <lb ed="X" n="0215b22"/><lb ed="R132" n="0163b02"/><p xml:id="pX76p0215b2201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0215b2201" n="0215b2201"/><anchor xml:id="beg0215b2201" n="0215b2201"/>己<anchor xml:id="end0215b2201"/>巳 开平三年。湖南楚王马殷。因衡山道正表奏。 <lb ed="X" n="0215b23"/><lb ed="R132" n="0163b03"/>乞与僧论義。王请雲盖志安禅师。至茶罢。师就王借 <lb ed="X" n="0215b24"/><lb ed="R132" n="0163b04"/>剑一口。乃握剑问道正云。你本教云。恍恍惚惚。其中 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0215c" n="0215c"/> <lb ed="X" n="0215c01"/><lb ed="R132" n="0163b05"/>有物。是甚么物。杳杳冥冥。其中有精。是甚么精。道得 <lb ed="X" n="0215c02"/><lb ed="R132" n="0163b06"/>即不斩。道不得即斩。道正无语。拜求悔过。安师为王 <lb ed="X" n="0215c03"/><lb ed="R132" n="0163b07"/>曰。识此人否。王曰识。安曰谁。王曰道正。安曰不是。其 <lb ed="X" n="0215c04"/><lb ed="R132" n="0163b08"/>道若正。合。对得臣僧。只是个无主孤魂。王大悦。因斯 <lb ed="X" n="0215c05"/><lb ed="R132" n="0163b09"/>道流不复纷纭。马王常诏钦山文<g ref="#CB15035">邃</g>禅师。入内问法。 <lb ed="X" n="0215c06"/><lb ed="R132" n="0163b10"/>时年二十六住山。一日与道士论義。道士立義曰。粗 <lb ed="X" n="0215c07"/><lb ed="R132" n="0163b11"/>言及细语。皆归第一義。师曰。道士是<persName>佛</persName>家奴。士曰。太 <lb ed="X" n="0215c08"/><lb ed="R132" n="0163b12"/>粗生。师曰。第一義何在。道士无语。王大悦。</p> <lb ed="X" n="0215c09"/><lb ed="R132" n="0163b13"/><p xml:id="pX76p0215c0901">燕赵二王。谒赵州稔禅师。师端坐床上。不起身。燕王 <lb ed="X" n="0215c10"/><lb ed="R132" n="0163b14"/>问。人王尊邪。法王尊邪。州云。若在人人王<anchor xml:id="nkr_note_orig_0215004" n="0215004"/>中尊。若在 <lb ed="X" n="0215c11"/><lb ed="R132" n="0163b15"/>法法王<anchor xml:id="nkr_note_orig_0215005" n="0215005"/>中尊。王唯然而<anchor xml:id="nkr_note_add_0215c1101" n="0215c1101"/><anchor xml:id="beg0215c1101" n="0215c1101"/>已<anchor xml:id="end0215c1101"/>。良久云。阿那个是镇州大 <lb ed="X" n="0215c12"/><lb ed="R132" n="0163b16"/>王。赵王诺云弟子。师云。老僧滥在山河。不及趋面。左 <lb ed="X" n="0215c13"/><lb ed="R132" n="0163b17"/>右请为王说法。师乃为说法要。二王赞歎弥敬。</p> <lb ed="X" n="0215c14"/><lb ed="R132" n="0163b18"/><p xml:id="pX76p0215c1401">庚午 四年。南嶽唯勤头陀。集光化以来宗师機缘。 <lb ed="X" n="0215c15"/><lb ed="R132" n="0164a01"/>为续宝林传四卷。</p> <lb ed="X" n="0215c16"/><lb ed="R132" n="0164a02"/><p xml:id="pX76p0215c1601">壬申 改乾化元年。二年吴越王钱镠。请杭州瑞应 <lb ed="X" n="0215c17"/><lb ed="R132" n="0164a03"/>幼章禅师于<name role="" type="person">天台山</name>。建金光明道场。诸郡黑白大会。 <lb ed="X" n="0215c18"/><lb ed="R132" n="0164a04"/>逾月方散。</p> <lb ed="X" n="0215c19"/><lb ed="R132" n="0164a05"/><p xml:id="pX76p0215c1901">乙亥 贞明元年。石门蕴禅师<note place="inline">僧大奇和尙</note>。住黄岳。迁夹 <lb ed="X" n="0215c20"/><lb ed="R132" n="0164a06"/>山。道由潭州。时楚王马氏。出城延接。便问。如何是祖 <lb ed="X" n="0215c21"/><lb ed="R132" n="0164a07"/>师西来大道。师曰好大哥。御驾六龙千古秀。玉街排 <lb ed="X" n="0215c22"/><lb ed="R132" n="0164a08"/>仗出金门。王大喜。延入天<g ref="#CB04693">册</g>府供养。</p> <lb ed="X" n="0215c23"/><lb ed="R132" n="0164a09"/><p xml:id="pX76p0215c2301">辛巳 龙德元年。蜀主。吴王。屡以书劝晋王称帝。乃 <lb ed="X" n="0215c24"/><lb ed="R132" n="0164a10"/>令有司。市玉造法物。黄巢破长安。魏州僧传真大师。 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0216a" n="0216a"/> <lb ed="X" n="0216a01"/><lb ed="R132" n="0164a11"/>得传国宝。藏之四十年。至是传真以为常玉。将鬻之。 <lb ed="X" n="0216a02"/><lb ed="R132" n="0164a12"/>或曰传国法也。真诣行台献之。将佐称贺<note place="inline">通鉴</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0216a03"/><lb ed="R132" n="0164a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">後唐</cb:mulu><head>後唐</head><p xml:id="pX76p0216a0303" cb:place="inline">李氏存勗。都邺迁洛。四主十四年。</p> <lb ed="X" n="0216a04"/><lb ed="R132" n="0164a14"/><p xml:id="pX76p0216a0401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0216001" n="0216001"/>癸未 春二月。莊宗即位于晋阳。改元同光。即龙德 <lb ed="X" n="0216a05"/><lb ed="R132" n="0164a15"/>三年。十月灭梁。</p> <lb ed="X" n="0216a06"/><lb ed="R132" n="0164a16"/><p xml:id="pX76p0216a0601">甲申 同光二年。<name role="" type="person">五台山</name>诚慧。自言能降伏天龙。命 <lb ed="X" n="0216a07"/><lb ed="R132" n="0164a17"/>召风雨。帝尊信之。亲师后妃皇弟太子拜之。诚慧安 <lb ed="X" n="0216a08"/><lb ed="R132" n="0164a18"/>座不起。群臣莫敢不拜。天时大旱。帝自邺都。迎之至 <lb ed="X" n="0216a09"/><lb ed="R132" n="0164b01"/>洛阳祈雨。应期。士民朝夕瞻仰焉。</p> <lb ed="X" n="0216a10"/><lb ed="R132" n="0164b02"/><p xml:id="pX76p0216a1001">乙酉 三年。帝幸<name role="" type="person">花严寺</name>。问休静禅师。这个是甚么 <lb ed="X" n="0216a11"/><lb ed="R132" n="0164b03"/>神。师云。护法神。帝云。沙汰时向甚处去。师云。天垂雨 <lb ed="X" n="0216a12"/><lb ed="R132" n="0164b04"/>露。不为荣枯。帝悦。赐宝智师号。</p> <lb ed="X" n="0216a13"/><lb ed="R132" n="0164b05"/><p xml:id="pX76p0216a1301">丙戌 明宗即位。改元天成。四月莊宗崩。即同光四 <lb ed="X" n="0216a14"/><lb ed="R132" n="0164b06"/>年。</p> <lb ed="X" n="0216a15"/><lb ed="R132" n="0164b07"/><p xml:id="pX76p0216a1501">庚寅 长兴元年。四年十一月。明帝崩。愍帝从厚即 <lb ed="X" n="0216a16"/><lb ed="R132" n="0164b08"/>位。</p> <lb ed="X" n="0216a17"/><lb ed="R132" n="0164b09"/><p xml:id="pX76p0216a1701">甲午 岁四月。潞王从珂。莊宗养子。兵至。愍帝出奔。 <lb ed="X" n="0216a18"/><lb ed="R132" n="0164b10"/>五月。潞王即位。改元淸泰。</p> <lb ed="X" n="0216a19"/><lb ed="R132" n="0164b11"/><p xml:id="pX76p0216a1901">乙未 二年。金陵国主。迎法眼文益禅师问法。居报 <lb ed="X" n="0216a20"/><lb ed="R132" n="0164b12"/>恩。赐号净慧禅师。次迁淸凉。立法眼宗〇王请师入 <lb ed="X" n="0216a21"/><lb ed="R132" n="0164b13"/>内廷。看壮丹花索诗。师云。拥<g ref="#CB16938">𲁄</g>对芳丛。由来迥不同。 <lb ed="X" n="0216a22"/><lb ed="R132" n="0164b14"/>发从今日白。花是去年红。艳□随朝露。馨香逐晚风。 <lb ed="X" n="0216a23"/><lb ed="R132" n="0164b15"/>何须待零落。然後始知空。乃顿悟其意。</p> <lb ed="X" n="0216a24"/><lb ed="R132" n="0164b16"/><p xml:id="pX76p0216a2401">淸泰三年十月。石敬瑭兵至。而帝自焚死。十一月敬 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0216b" n="0216b"/> <lb ed="X" n="0216b01"/><lb ed="R132" n="0164b17"/>瑭立。唐国灭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0216b02"/><lb ed="R132" n="0164b18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">後晋</cb:mulu><head>後晋</head><p xml:id="pX76p0216b0203" cb:place="inline">石氏敬瑭。都汴。二主十一年。</p> <lb ed="X" n="0216b03"/><lb ed="R132" n="0165a01"/><p xml:id="pX76p0216b0301">丙申 高祖十一月即位。改元天福。</p> <lb ed="X" n="0216b04"/><lb ed="R132" n="0165a02"/><p xml:id="pX76p0216b0401">己亥 上竺僧道端。一夕见山间光明。往视之。得香 <lb ed="X" n="0216b05"/><lb ed="R132" n="0165a03"/>木。命工刻观音像。白光焕发。夜亡列烛之光。昼掩大 <lb ed="X" n="0216b06"/><lb ed="R132" n="0165a04"/>阳之景。像成灵感尤盛。乾祐戊申。有僧从勋见曰。吾 <lb ed="X" n="0216b07"/><lb ed="R132" n="0165a05"/>游洛。得古<persName>佛</persName>舍利一颗。宝之久矣。今愿置菩萨毫相 <lb ed="X" n="0216b08"/><lb ed="R132" n="0165a06"/>中。以助其神翊。师从之。至今舍利现顶冠肉<anchor xml:id="nkr_note_add_0216b0801" n="0216b0801"/><anchor xml:id="beg0216b0801" n="0216b0801"/>髻<anchor xml:id="end0216b0801"/>间<note place="inline">萑音 <lb ed="X" n="0216b09"/><lb ed="R132" n="0165a07"/>文</note>。</p> <lb ed="X" n="0216b10"/><lb ed="R132" n="0165a08"/><p xml:id="pX76p0216b1001">庚子 五年。闽王曦。度民为僧。万一千人。次年于城 <lb ed="X" n="0216b11"/><lb ed="R132" n="0165a09"/>南西埠。建石塔七层。功未半而光发如盖者三夕。既 <lb ed="X" n="0216b12"/><lb ed="R132" n="0165a10"/>成而光耀隆天者又三夕。王慰幸。遂敕额曰净光。而 <lb ed="X" n="0216b13"/><lb ed="R132" n="0165a11"/>于其下建僧宇焉<note place="inline">长乐集</note>。</p> <lb ed="X" n="0216b14"/><lb ed="R132" n="0165a12"/><p xml:id="pX76p0216b1401">辛丑 刘知远。微时为晋阳李氏赘婿。尝牧马。犯僧 <lb ed="X" n="0216b15"/><lb ed="R132" n="0165a13"/>田。执而笞之。知远至晋阳。首召其僧。命坐慰谕。赠遣 <lb ed="X" n="0216b16"/><lb ed="R132" n="0165a14"/>特厚。众心大悦<note place="inline">通鉴</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0216b17"/><lb ed="R132" n="0165a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">後汉</cb:mulu><head>後汉</head><p xml:id="pX76p0216b1703" cb:place="inline">刘氏知远。都汴。初即位太原。後都大梁。 <lb ed="X" n="0216b18"/><lb ed="R132" n="0165a16"/>二主共四年。</p> <lb ed="X" n="0216b19"/><lb ed="R132" n="0165a17"/><p xml:id="pX76p0216b1901">丁未 三月。高祖即位。更名暠。不忘晋。称元天福十 <lb ed="X" n="0216b20"/><lb ed="R132" n="0165a18"/>二年。</p> <lb ed="X" n="0216b21"/><lb ed="R132" n="0165b01"/><p xml:id="pX76p0216b2101">戊申 十三年正月。<name role="" type="person">汉高祖</name>崩〇隐帝立。改元乾祐。</p> <lb ed="X" n="0216b22"/><lb ed="R132" n="0165b02"/><p xml:id="pX76p0216b2201">庚戌 乾祐三年。遣使访河中凤翔。收瘗战死及饿 <lb ed="X" n="0216b23"/><lb ed="R132" n="0165b03"/>莩遣骸。时有僧尼聚二万矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0216b24"/><lb ed="R132" n="0165b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">後周</cb:mulu><head>後周</head><p xml:id="pX76p0216b2403" cb:place="inline">郭氏。都汴。三主共十年〇敕圣节寺院。 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0216c" n="0216c"/> <lb ed="X" n="0216c01"/><lb ed="R132" n="0165b05"/>建道场<note place="inline">见前纪原</note>。</p> <lb ed="X" n="0216c02"/><lb ed="R132" n="0165b06"/><p xml:id="pX76p0216c0201">周太祖 辛亥正月即位。改元廣顺。</p> <lb ed="X" n="0216c03"/><lb ed="R132" n="0165b07"/><p xml:id="pX76p0216c0301">吴越钱王。命永明道潜禅师。入府授菩萨戒。赐定慧 <lb ed="X" n="0216c04"/><lb ed="R132" n="0165b08"/>慈化禅师。一日潜欲请塔下罗汉铜像。过新寺供养 <lb ed="X" n="0216c05"/><lb ed="R132" n="0165b09"/>王曰善矣。昨夜梦十六尊者。乞随入寺。何昭应之若 <lb ed="X" n="0216c06"/><lb ed="R132" n="0165b10"/>是于师号加应真二字。留潜两月还山。</p> <lb ed="X" n="0216c07"/><lb ed="R132" n="0165b11"/><p xml:id="pX76p0216c0701">癸丑 三年。韶国师。因吴越僧義寂曰。智者之教。年 <lb ed="X" n="0216c08"/><lb ed="R132" n="0165b12"/>祀<g ref="#CB05903">寝</g>远。必多散矣。唯新罗国有善本。愿藉禅师慈力。 <lb ed="X" n="0216c09"/><lb ed="R132" n="0165b13"/>使再开东土人天眼目。师以闻王。王乃遣使航海。传 <lb ed="X" n="0216c10"/><lb ed="R132" n="0165b14"/>写以还。迨今天台具备者。皆忠懿王。与韶国师之力 <lb ed="X" n="0216c11"/><lb ed="R132" n="0165b15"/>也。而韶适与智者同姓。疑其後身也<note place="inline">僧史</note>。</p> <lb ed="X" n="0216c12"/><lb ed="R132" n="0165b16"/><p xml:id="pX76p0216c1201">甲寅 四年。太祖崩。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0216002" n="0216002"/>紫世宗立。改元显德。明年敕。天 <lb ed="X" n="0216c13"/><lb ed="R132" n="0165b17"/>下寺院。非敕额者幷之。凡三千馀所。僧尼凡欲出家 <lb ed="X" n="0216c14"/><lb ed="R132" n="0165b18"/>者。必听祖父母。父母。伯叔父之命。唯两京大名俯。京 <lb ed="X" n="0216c15"/><lb ed="R132" n="0166a01"/>兆府。靑州。听设戒壇。禁僧俗捨身。断手足。炼指炷香。 <lb ed="X" n="0216c16"/><lb ed="R132" n="0166a02"/>带钳之类。幻惑流俗<note place="inline">通鉴</note>。</p> <lb ed="X" n="0216c17"/><lb ed="R132" n="0166a03"/><p xml:id="pX76p0216c1701">乙卯 二年。诏郡国。岁造僧帐。有死亡归俗。皆随时 <lb ed="X" n="0216c18"/><lb ed="R132" n="0166a04"/>开落。是岁寺存者。二千七百。废三万三百馀<note place="inline">通鉴</note>事物 <lb ed="X" n="0216c19"/><lb ed="R132" n="0166a05"/>纪原载。明皇开元十七年。八月十日敕。僧尼宜依十 <lb ed="X" n="0216c20"/><lb ed="R132" n="0166a06"/>六年旧籍。则僧尼供帐。始于此。又僧史略曰。<name role="" type="person">唐文宗</name> <lb ed="X" n="0216c21"/><lb ed="R132" n="0166a07"/>太和四年。正月。祠部请。天下僧尼。具名申省。以凭入 <lb ed="X" n="0216c22"/><lb ed="R132" n="0166a08"/>籍。造账自太和始也。</p> <lb ed="X" n="0216c23"/><lb ed="R132" n="0166a09"/><p xml:id="pX76p0216c2301">丙辰 有僧仁。及为节度使。周行逢信任军府事皆 <lb ed="X" n="0216c24"/><lb ed="R132" n="0166a10"/>预之。亦加检挍。司空畜室。出入导从。如王者<note place="inline">通鉴</note> <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0217a" n="0217a"/> <lb ed="X" n="0217a01"/><lb ed="R132" n="0166a11"/>秋七月。帝以县官久不铸钱。而民间多销钱为器皿 <lb ed="X" n="0217a02"/><lb ed="R132" n="0166a12"/><persName>佛</persName>像。钱益少。九月。始立监。<anchor xml:id="nkr_note_add_0217a0201" n="0217a0201"/><anchor xml:id="beg0217a0201" n="0217a0201"/>采<anchor xml:id="end0217a0201"/>铜铸钱。自非州县官。法 <lb ed="X" n="0217a03"/><lb ed="R132" n="0166a13"/>物军器。及寺观钟磬钹铎之类。听留。外自馀民间铜 <lb ed="X" n="0217a04"/><lb ed="R132" n="0166a14"/>器<persName>佛</persName>像。五十日内。悉令输官。给其直。过期隐匿不输。 <lb ed="X" n="0217a05"/><lb ed="R132" n="0166a15"/>五斤以上者。其罪死。不及者论刑有差〇上谓侍臣 <lb ed="X" n="0217a06"/><lb ed="R132" n="0166a16"/>曰。卿辈勿以毁<persName>佛</persName>为疑。且<persName>佛</persName>以身世为妄。而利益人 <lb ed="X" n="0217a07"/><lb ed="R132" n="0166a17"/>为急。使其真身尙在。苟利于世。尙欲割截佈施。况此 <lb ed="X" n="0217a08"/><lb ed="R132" n="0166a18"/>铜像。若朕身可以济民。亦非可惜也。由是群臣不敢 <lb ed="X" n="0217a09"/><lb ed="R132" n="0166b01"/>言〇镇州大悲观音像极灵。州之士民。愿以钱代之。 <lb ed="X" n="0217a10"/><lb ed="R132" n="0166b02"/>制不许。方毁其<g ref="#CB05577">胸</g>。群力皆堕腕。而遂停其半〇时沙 <lb ed="X" n="0217a11"/><lb ed="R132" n="0166b03"/>门法敏。苦谏不纳。乃著显验论<note place="inline">北山录</note>。</p> <lb ed="X" n="0217a12"/><lb ed="R132" n="0166b04"/><p xml:id="pX76p0217a1201"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0217001" n="0217001"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0217a1201" n="0217a1201"/><anchor xml:id="beg0217a1201" n="0217a1201"/>己<anchor xml:id="end0217a1201"/>未 六年。世祖北征。疽发于<g ref="#CB05577">胸</g>。夏六月。殂于道。年 <lb ed="X" n="0217a13"/><lb ed="R132" n="0166b05"/>三十九。时恭帝宗训即位。方七岁。</p> <lb ed="X" n="0217a14"/><lb ed="R132" n="0166b06"/><p xml:id="pX76p0217a1401">庚申 显德七年正月。恭帝禅位于点检使赵匡胤。 <lb ed="X" n="0217a15"/><lb ed="R132" n="0166b07"/>是为宋太祖。</p> <lb ed="X" n="0217a16"/><lb ed="R132" n="0166b08"/><p xml:id="pX76p0217a1601"><name role="" type="person">杨文公</name>谈苑。显德三年。悉毁铜像铸钱。世宗谓宰相 <lb ed="X" n="0217a17"/><lb ed="R132" n="0166b09"/>曰。<persName>佛</persName>教以头目髓脑。利益众生。尙无所惜。复以铜像 <lb ed="X" n="0217a18"/><lb ed="R132" n="0166b10"/>而爱之乎。宋太祖太宗。目击其事。由是益信<persName>佛</persName>法。故 <lb ed="X" n="0217a19"/><lb ed="R132" n="0166b11"/>受命之初。复兴天下<persName>佛</persName>寺<note place="inline">欧阳公外传</note>。</p> <lb ed="X" n="0217a20"/><lb ed="R132" n="0166b12"/><p xml:id="pX76p0217a2001">颜丙诗云。後汉明皇教始来。永平优钵火中开。霜锺 <lb ed="X" n="0217a21"/><lb ed="R132" n="0166b13"/>渐渐通三界。梵刹徐徐遍九垓。三武灭僧僧不灭。一 <lb ed="X" n="0217a22"/><lb ed="R132" n="0166b14"/>韩摧<persName>佛</persName><persName>佛</persName>非摧。法门若也无灵验。应作中华一聚<g ref="#CB01926">灰</g>。</p> <lb ed="X" n="0217a23"/><lb ed="R132" n="0166b15"/><p xml:id="pX76p0217a2301">刘煦授司空平章事撰旧唐史。<persName>佛</persName>祖异迹幷载之。至 <lb ed="X" n="0217a24"/><lb ed="R132" n="0166b16"/>宋欧阳修撰唐书。皆删去。<name role="" type="person">司马光</name>编通鉴。<persName>佛</persName>祖事迹。 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0217b" n="0217b"/> <lb ed="X" n="0217b01"/><lb ed="R132" n="0166b17"/>有助国化者。悉删去之亦不存。此亦一偏见。而独班 <lb ed="X" n="0217b02"/><lb ed="R132" n="0166b18"/>然见于典籍。照垂于世。何慊乎哉<note place="inline">统论</note>。</p> <lb ed="X" n="0217b03"/><lb ed="R132" n="0167a01"/><p xml:id="pX76p0217b0301">潭州道林沙门疏言。诣大原府。访求藏经。高士李节。 <lb ed="X" n="0217b04"/><lb ed="R132" n="0167a02"/>饯以序曰。业儒之人。喜排释氏。其论必曰。禹汤文武 <lb ed="X" n="0217b05"/><lb ed="R132" n="0167a03"/>孔子之代。皆无有释氏。释氏兴于衰乱之际。宜革绝 <lb ed="X" n="0217b06"/><lb ed="R132" n="0167a04"/>之。使不得滋。此论者之言粗矣。抑能知其然。未知其 <lb ed="X" n="0217b07"/><lb ed="R132" n="0167a05"/>所以然也。吾请言之。昔有一夫。肤腯而色凝。气烈而 <lb ed="X" n="0217b08"/><lb ed="R132" n="0167a06"/>神淸。未尝谒医。未尝祷鬼。恬然保顺。罔有札瘥之患。 <lb ed="X" n="0217b09"/><lb ed="R132" n="0167a07"/>固善也。即一夫不幸。而有寒暑风湿之疴。于是攻熨 <lb ed="X" n="0217b10"/><lb ed="R132" n="0167a08"/>之術用焉。禳禬之事纷焉。是二夫岂特相返耶。盖病 <lb ed="X" n="0217b11"/><lb ed="R132" n="0167a09"/>与不病。势异耳。嗟呼三代之前世康矣。禹汤文武。德 <lb ed="X" n="0217b12"/><lb ed="R132" n="0167a10"/>義播之。周公孔子。典教持之。道风虽衰。渐淸犹存。诈 <lb ed="X" n="0217b13"/><lb ed="R132" n="0167a11"/>不勝信。恶知避善。三代之季世病矣。道风大衰。诈以 <lb ed="X" n="0217b14"/><lb ed="R132" n="0167a12"/>复信。善以柔退。恶以强用。上下相雠。激为怨俗。释氏 <lb ed="X" n="0217b15"/><lb ed="R132" n="0167a13"/>之教。以淸虚为禅定。以柔谦为忍辱。故怨可得而息 <lb ed="X" n="0217b16"/><lb ed="R132" n="0167a14"/>也。以菲薄勤苦为修行。以穷达寿夭为因果。故贱陋 <lb ed="X" n="0217b17"/><lb ed="R132" n="0167a15"/>可得安也。故其云。必烦恼乃见<persName>佛</persName>性。则本衰代之风 <lb ed="X" n="0217b18"/><lb ed="R132" n="0167a16"/>激之也。夫衰代之风。擧无乐者也。不有释氏以救之。 <lb ed="X" n="0217b19"/><lb ed="R132" n="0167a17"/>尙安所寄其心乎。论者。不责衰代之俗。而尤释氏之 <lb ed="X" n="0217b20"/><lb ed="R132" n="0167a18"/>兴。则是抱疾之夫。而责其医祷攻疗者也。徒知释氏 <lb ed="X" n="0217b21"/><lb ed="R132" n="0167b01"/>因衰代而兴。不知衰代须释氏之救也。何以言之。夫 <lb ed="X" n="0217b22"/><lb ed="R132" n="0167b02"/>俗既病矣。人既愁矣。不有释氏使安其分。勇者将奋 <lb ed="X" n="0217b23"/><lb ed="R132" n="0167b03"/>而思鬥。智者将静而思谋。则阡陌之人。将纷纷而群 <lb ed="X" n="0217b24"/><lb ed="R132" n="0167b04"/>起矣。今释氏一缕之分。不责于人。故贤智隽朗之士。 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0217c" n="0217c"/> <lb ed="X" n="0217c01"/><lb ed="R132" n="0167b05"/>皆□心焉。其不能达此者愚人也。唯上所役焉。故罹 <lb ed="X" n="0217c02"/><lb ed="R132" n="0167b06"/>乱之俗。可得而安赖此也。疾其雕锼綵绘之小费。吾 <lb ed="X" n="0217c03"/><lb ed="R132" n="0167b07"/>故曰。能知然不知其所以然也。会昌季年。武宗大剪 <lb ed="X" n="0217c04"/><lb ed="R132" n="0167b08"/>释氏。天下祠宇。毁撤如扫。天子建号之初。雪释氏之 <lb ed="X" n="0217c05"/><lb ed="R132" n="0167b09"/>不可废也。诏徐复之。嘻释氏之助世。既言之矣。向非 <lb ed="X" n="0217c06"/><lb ed="R132" n="0167b10"/>吾君洞鉴理源。其何能复立之耶。</p> <lb ed="X" n="0217c07"/><lb ed="R132" n="0167b11"/><p xml:id="pX76p0217c0701">山谷居士<name role="" type="person">黄庭坚</name>曰。夫沙门法者。不主资生。行乞取 <lb ed="X" n="0217c08"/><lb ed="R132" n="0167b12"/>足。日中受供。林<anchor xml:id="nkr_note_orig_0217002" n="0217002"/>不托宿。故赵州以断薪续禅床。宴坐 <lb ed="X" n="0217c09"/><lb ed="R132" n="0167b13"/>三十年。药山以篾绕腹。一日不作则不食。今也毁中 <lb ed="X" n="0217c10"/><lb ed="R132" n="0167b14"/>民百家之产。而成一屋集农夫十口之食。而饭一僧 <lb ed="X" n="0217c11"/><lb ed="R132" n="0167b15"/>不亦泰乎。不耕者燕居而玉食。所在常居千百数。是 <lb ed="X" n="0217c12"/><lb ed="R132" n="0167b16"/>以有会昌之籍没。穷土木之好。龙象虎豹之区。化为 <lb ed="X" n="0217c13"/><lb ed="R132" n="0167b17"/>金碧。是以有廣明之除荡。可不忘耶。主僧行瑛曰。然 <lb ed="X" n="0217c14"/><lb ed="R132" n="0167b18"/>会昌廣明之诏。其说不过人其人。火其书。庐其居。若 <lb ed="X" n="0217c15"/><lb ed="R132" n="0168a01"/>夫毘卢宫殿楼阁。充满十方。于诸境界无所分别。彼 <lb ed="X" n="0217c16"/><lb ed="R132" n="0168a02"/>又安能庐吾居。有大经卷。量寿三千大千世界。藏于 <lb ed="X" n="0217c17"/><lb ed="R132" n="0168a03"/>一微尘中。彼又安能火吾书。无我无人。无<persName>佛</persName>无众生。 <lb ed="X" n="0217c18"/><lb ed="R132" n="0168a04"/>彼又安能人吾人。庭坚曰。此上人者。<persName>如来</persName>藏中之说 <lb ed="X" n="0217c19"/><lb ed="R132" n="0168a05"/>客。菩萨位中之游侠耶<note place="inline">开元修造记</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0217c20"/><lb ed="R132" n="0168a06"/> <lb ed="X" n="0217c21"/><lb ed="R132" n="0168a07"/><cb:juan fun="close" n="8"><cb:jhead>历朝释氏资鉴卷第八</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0217c22"/><lb ed="R132" n="0168a08"/> <lb ed="X" n="0217c23"/><lb ed="R132" n="0168a09"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX76p0217c2301">大唐而由五季。烈圣良辅。时英廣运檀心。聿修净业。 <lb ed="X" n="0217c24"/><lb ed="R132" n="0168a10"/>贝业之文。宣释备圆。而结成大藏。拈花之旨。单传密 <pb ed="X" xml:id="X76.1517.0218a" n="0218a"/> <lb ed="X" n="0218a01"/><lb ed="R132" n="0168a11"/>付。而建立五宗。棋布讲筵。星罗禅席。岂期会昌之变。 <lb ed="X" n="0218a02"/><lb ed="R132" n="0168a12"/>遽有魏宋之擧。恃赖春回梵苑。殿霭名香。象教<g ref="#CB15106">鬱</g>兴。 <lb ed="X" n="0218a03"/><lb ed="R132" n="0168a13"/>圣仪编跱。瀚海天山之地。尽入提封。龙庭凤穴之鄕。 <lb ed="X" n="0218a04"/><lb ed="R132" n="0168a14"/>咸霑声教。公卿梵侣。卫教扶宗者。皆奈苑之龙麟。幷 <lb ed="X" n="0218a05"/><lb ed="R132" n="0168a15"/>祇园之梓<g ref="#CB01096">杞</g>。谬随笔而纪之。岂管窥而尽哉。必有英 <lb ed="X" n="0218a06"/><lb ed="R132" n="0168a16"/>毅挺枝。风格超伦之士。廣而述之。以明後代云。</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0206c1001" to="#end0206c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0208c1401" to="#end0208c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">祆</lem><rdg wit="#wit.orig">妖</rdg></app> <app from="#beg0208c1402" to="#end0208c1402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">祆</lem><rdg wit="#wit.orig">妖</rdg></app> <app from="#beg0208c1901" to="#end0208c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">祆</lem><rdg wit="#wit.orig">妖</rdg></app> <app from="#beg0209b0101" to="#end0209b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0209c1501" to="#end0209c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">蘗</lem><rdg wit="#wit.orig">蘖</rdg></app> <app from="#beg0209c1701" to="#end0209c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">蘗</lem><rdg wit="#wit.orig">蘖</rdg></app> <app from="#beg0209c1702" to="#end0209c1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">蘗</lem><rdg wit="#wit.orig">蘖</rdg></app> <app from="#beg0209c1801" to="#end0209c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">蘗</lem><rdg wit="#wit.orig">蘖</rdg></app> <app from="#beg0209c2401" to="#end0209c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0210a0301" to="#end0210a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0210a0801" to="#end0210a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0210a2101" to="#end0210a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0210a2201" to="#end0210a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0210b1001" to="#end0210b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0211a2101" to="#end0211a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0211a2201" to="#end0211a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0211b1101" to="#end0211b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0211b2301" to="#end0211b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0212c0301" to="#end0212c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0212c1701" to="#end0212c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">捔<note type="cf1">T50n2042_p0129c18</note><note type="cf2">T53n2122_p0488c10</note></lem><rdg wit="#wit.orig">粗</rdg></app> <app from="#beg0212c2201" to="#end0212c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0213b0701" to="#end0213b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0213b0702" to="#end0213b0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0213b2101" to="#end0213b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0213b2201" to="#end0213b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0213c0201" to="#end0213c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0213c1601" to="#end0213c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><g ref="#CB05181">攫</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB15268">攫</g></rdg></app> <app from="#beg0214b0701" to="#end0214b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0215a0801" to="#end0215a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">僭</lem><rdg wit="#wit.orig">僭</rdg></app> <app from="#beg0215b1501" to="#end0215b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0215b2201" to="#end0215b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0215c1101" to="#end0215c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0216b0801" to="#end0216b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">髻</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB05521">髻</g></rdg></app> <app from="#beg0217a0201" to="#end0217a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0217a1201" to="#end0217a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note n="0215002A" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0215002A">福ハ祐カ。<g ref="#CB18834">󴦒</g></note> <note n="0215002B" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0215002B">福ハ祐カ。<g ref="#CB18834">󴦒</g></note> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0206001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0206001">穆宗</note> <note n="0206002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0206002">A.D. 824<g ref="#CB18834">󴦒</g></note> <note n="0207001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0207001">A.D. 825<g ref="#CB18834">󴦒</g></note> <note n="0207002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0207002">敬宗</note> <note n="0207003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0207003">文宗</note> <note n="0208001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0208001">A.D. 831<g ref="#CB18834">󴦒</g></note> <note n="0208002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0208002">武宗</note> <note n="0208003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0208003">献一作宪</note> <note n="0208004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0208004">＊氛作食（＊印ノ字ハ本文ト异ナル。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note> <note n="0209001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0209001">A.D. 846<g ref="#CB18834">󴦒</g></note> <note n="0209002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0209002">宣宗</note> <note n="0209003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0209003">左疑在</note> <note n="0210001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0210001">A.D. 848<g ref="#CB18834">󴦒</g></note> <note n="0211001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0211001">A.D. 852<g ref="#CB18834">󴦒</g></note> <note n="0211002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0211002">懿宗</note> <note n="0212001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0212001">A.D. 870<g ref="#CB18834">󴦒</g></note> <note n="0212002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0212002">僖宗</note> <note n="0213001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0213001">A.D. 882<g ref="#CB18834">󴦒</g></note> <note n="0213002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0213002">泰宗</note> <note n="0213003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0213003">昭宗</note> <note n="0214001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0214001">□□疑投经</note> <note n="0214002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0214002">硬疑较</note> <note n="0214003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0214003">即疑耶</note> <note n="0214004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0214004">A.D. 896<g ref="#CB18834">󴦒</g></note> <note n="0215001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0215001">A.D. 897<g ref="#CB18834">󴦒</g></note> <note n="0215002A" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0215002A">福ハ祐カ。<g ref="#CB18834">󴦒</g></note> <note n="0215002B" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0215002B">福ハ祐カ。<g ref="#CB18834">󴦒</g></note> <note n="0215003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0215003">荡疑阳</note> <note n="0215004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0215004">中字应在人人间</note> <note n="0215005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0215005">中字应在法法间</note> <note n="0216001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0216001">A.D. 923<g ref="#CB18834">󴦒</g></note> <note n="0216002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0216002">紫字更勘</note> <note n="0217001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0217001">A.D. 959<g ref="#CB18834">󴦒</g></note> <note n="0217002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0217002">不疑下</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0206c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0206c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0208c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0208c1401">祆【CB】，妖【卍续】</note> <note n="0208c1402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0208c1402">祆【CB】，妖【卍续】</note> <note n="0208c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0208c1901">祆【CB】，妖【卍续】</note> <note n="0209b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0209b0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0209c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0209c1501">蘗【CB】，蘖【卍续】</note> <note n="0209c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0209c1701">蘗【CB】，蘖【卍续】</note> <note n="0209c1702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0209c1702">蘗【CB】，蘖【卍续】</note> <note n="0209c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0209c1801">蘗【CB】，蘖【卍续】</note> <note n="0209c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0209c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0210a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0210a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0210a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0210a0801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0210a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0210a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0210a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0210a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0210b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0210b1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0211a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211a2101">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0211a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0211b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0211b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0212c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0212c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0212c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0212c1701">捔【CB】，粗【卍续】</note> <note n="0212c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0212c2201">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0213b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0213b0701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0213b0702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0213b0702">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0213b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0213b2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0213b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0213b2201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0213c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0213c0201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0213c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0213c1601"><g ref="#CB05181">攫</g>【CB】，<g ref="#CB15268">攫</g>【卍续】</note> <note n="0214b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0214b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0215a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0215a0801">僭【CB】，僭【卍续】</note> <note n="0215b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0215b1501">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0215b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0215b2201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0215c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0215c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0216b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0216b0801">髻【CB】，<g ref="#CB05521">髻</g>【卍续】</note> <note n="0217a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0217a0201">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0217a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0217a1201">己【CB】，已【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>